Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2302/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 205a
journal: Dz.U. 2006 nr 100 poz 696
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Prezes tego Urzędu po rozpatrzeniu wniosku Ł. K. o o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. przepisów rozporządzenia (WE) nr [...] dotyczącego lotu z dnia [...] lutego 2011 r. na trasie [...] ([...]) - [...] o oznaczeniu kodowym [...], wydał w dniu [...] lutego 2012 r. decyzję nr [...], którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. przepisów rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty Ł. K. odszkodowania w wysokości 400 EUR oraz poprzez zaniedbanie obowiązku poinformowania go o przysługujących mu prawach, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika lotniczego [...] karę pieniężną za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia w wysokości 2.500 PLN oraz za naruszenie art. 14 rozporządzenia w wysokości 200 PLN - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja ta została wydana na podstawie (-) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, (-) art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 3, art. 209b ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.), (-) art. 5, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s. 1, 2004, s. 1), (-) art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

2. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podał, że z rezerwacji nr [...] wystawionej w dniu [...] lutego 2011 r. przez [...] sp. z o.o. wynika, iż Ł. K. miał w dniu [...] lutego 2011 r. odbyć podróż na trasie [...] - [...] lotem o oznaczeniu kodowym [...], z planowaną godziną startu - 1220 czasu lokalnego. Faktem bezspornym, zdaniem organu, jest, iż w dniu [...] lutego 2011 r. start lotu na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...] nastąpił o godzinie startu - 17³0 czasu lokalnego, co oznacza iż opóźnienie wyniosło 5 godz. i 10 min., oraz, iż Ł. K. otrzymał bon podróżny o nominale 7 EUR uprawniający do dokonania zakupów w punktach gastronomicznych i handlowych znajdujących się na terenie lotniska w [...]. Oznacza to, iż w czasie oczekiwania na lot Ł. K. miał bezpłatny dostęp do posiłków, napojów lub środków telekomunikacji, jednakże nie wręczono mu informacji na temat przepisów rozporządzenia.

Na podstawie wyjaśnień przewoźnika, dokumentacji technicznej samolotu marki [...] typ [...]o znakach rej. [...] złożonej [do akt sprawy] oraz opinii Dyrektora [...] utrwalonej w adnotacji z dnia [...] lipca 2011 r. ustalono, iż przyczyną niewykonania zgodnie z pierwotnym planem w dniu [...]lutego 2011 r. lotu na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...] było zamarznięcie zaworu wody pitnej, która to usterka nie zagrażała bezpieczeństwu lotu. Zamiast wody w instalacji przewoźnik zabrał w drogę wodę butelkowaną. Na podstawie opinii Dyrektora [...], utrwalonej w adnotacji z dnia [...] maja 2012 r. ustalono, iż w nocy z 12 na 13 lutego 2011 r. średnia temperatura wynosiła minus 8°C. Według Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w [...] średnia miesięczna temperatura wyniosła -3,8°C, co względem normy średniej trzydziestoletniej było wynikiem niższym o 2.6°C (źródło: komunikat [...] Agencji [...]z dnia[...]marca 2011 r.). Oznacza to, iż średnia miesięczna temperatura w ostatnim trzydziestoleciu w Warszawie w miesiącu lutym była temperaturą ujemną i wynosiła -1,2°C.

Zdaniem organu, faktem powszechnie znanym jest, iż odległość pomiędzy lotniskiem w [...] a lotniskiem w [...]mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 3.897 kilometrów, a [...] znajduje się na terytorium Unii Europejskiej.

3. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 1 w zw. z rozumianym a contrario art. 2 ust. 1 rozporządzenia "opóźnienie lotu" oznacza odbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce, a którego start był opóźniony w stosunku do planowego startu. Start przedmiotowego lotu, na który rezerwacje posiadał Ł. K.był opóźniony w stosunku do planowego startu o 5 godz. i 10 min., a zatem lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu rozporządzenia.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit a pkt i rozporządzenia (WE) nr 261/2004, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2.

W myśl art. 9 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania."

W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopis[y], dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe."

Skoro, jak z powyższego wynika, Ł. K. otrzymał taką pomoc, Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w tym zakresie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b pkt ii rozporządzenia (WE) nr 261/2004, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów, pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego, gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b) i c).

W myśl art. 9 ust. 1 lit b rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie zakwaterowanie w hotelu w przypadku: - gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera."

W myśl art. 9 ust. 1 lit c rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują bezpłatnie transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym)."

Start opóźnionego lotu nastąpił w tym samym dniu, co oznacza, iż przewoźnik lotniczy nie był zobowiązany zapewnić Ł. K. zakwaterowania w hotelu wraz z transportem. Mając na uwadze powyższe,zdaniem organu, należało stwierdzić, iż lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu rozporządzenia.

Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. b pkt iii rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o dwie lub więcej godzin przypadku lotów do 1500 kilometrów, gdy opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a).

W myśl art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004: w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie mają prawo wyboru pomiędzy: zwrotem w terminie siedmiu dni. za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z, gdy jest to odpowiednie, lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie, a kontynuowaniem podróży na satysfakcjonujących warunkach.

Z uwagi na fakt, iż Ł. K. odbył podróż opóźnionym lotem - przewoźnik nie był zobowiązany do zwrotu na jego rzecz pełnego kosztu biletu. Tym samym należało stwierdzić brak naruszenia przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Stosownie do art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Organy administracji, obok sądów, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 832/09). Od momentu akcesji orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości wskazuje kierunek wykładni przepisów prawa wspólnotowego, co oznacza, że przepisy te należy stosować w znaczeniu ustalonym w tym orzecznictwie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 286/10). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 r. K 18/04, na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywy), jak również dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Organy administracji, obok sądów, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 587/11 oraz z dnia 27 września 2011 r. sygn. I SA/Gl 760/11).

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 mających za przedmiot wnioski o wydanie na podstawie art. 234 WE orzeczeń w trybie prejudycjalnym, złożone w postępowaniu C. S., G. S., A. S. . C. F. . (C-402/07), oraz S. B., C. L. [...] (C-432/07) "Artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą trzy godziny lub więcej, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego trzy godziny lub więcej po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej, takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego."

Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia: "W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: (1) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1.500 kilometrów; (2) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1.500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów; (3) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).

Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu."

Zdaniem organu, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż przedmiotowy lot doznał opóźnienia w przylocie wynoszącego więcej niż trzy godziny. Oznacza to, iż Ł. K. poniósł stratę czasu w przybyciu do jego miejsca docelowego po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu, wynoszącą trzy lub więcej godzin.

Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r. I OSK 1951/10, "z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że problem techniczny statku powietrznego można zaliczyć do takich wad, jeżeli okoliczności związane z takim zdarzeniem mogą zostać uznane za "nadzwyczajne" w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 i tylko wówczas, gdy odnoszą się do zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na jego charakter lub źródło."

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C - 549/07 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, w postępowaniu F. W.-H. [...][...], jedynie takie problemy techniczne statków powietrznych mogą być następstwem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, których źródło stanowią zdarzenia, które nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie (Taka sytuacja miałaby miejsce na przykład w przypadku ujawnienia przez konstruktora maszyn stanowiących flotę danego przewoźnika powietrznego, lub przez właściwy organ, że maszyny te, będące już w użyciu, zawierają ukrytą wadę produkcyjną zagrażającą bezpieczeństwu lotów. Podobnie byłoby w odniesieniu do uszkodzeń statków powietrznych w wyniku aktów terroryzmu lub sabotażu).

W trakcie postępowania ujawniono, iż bezpośrednią przyczyną opóźnienia w dniu [...] lutego 2011 r. lotu na trasie [...]-[...] o oznaczeniu kodowym [...] było zamarznięcie zaworu wody pitnej będące następstwem zamarznięcia wody w instalacji wody pitnej podczas nocowania samolotu na lotnisku w [...]. Z uwagi na fakt, iż w miesiącu lutym temperatura poniżej temperatury zamarzania wody (poniżej 0°C) jest zasadą, a nie wyjątkiem, nie można przyjąć, zdaniem organu, iż zamarznięcie wody w instalacji wody pitnej samolotu w samolocie pozostawionym na nocny postój bez uprzedniego spuszczenia wody z instalacji wody pitnej jest zjawiskiem nadzwyczajnym. Pozostawienie w polskiej szerokości geograficznej w lutym samolotu na nocny postój bez uprzedniego spuszczenia wody z instalacji wody pitnej jest jaskrawym przykładem niedbalstwa, a wręcz lekkomyślności. Normalnym jest, iż w okresie tym woda pitna zamarza. Oznacza to, iż skoro mrozu w lutym nie można uznać za nadzwyczajną okoliczność, to tym, bardziej nie można uznać za nadzwyczajną okoliczność zamarznięcia wody w instalacji wody pitnej samolotu oraz zaworu instalacji wody pitnej. Ponadto z akt sprawy wynika, iż z zamarzniętą instalacją wody pitnej, w tym z zamarzniętym jej zaworem, można było wykonać operację lotniczą, co też uczyniono. Skoro dla zapewnienia bezpieczeństwa operacji lotniczej wystarczyło jedynie zabezpieczyć zawór, czego przewoźnik nie uczynił bezzwłocznie, gdyż wpierw podjął bezskutecznie próbę ogrzania samolotu przy pomocy dmuchaw, należy stwierdzić, iż nie podjął racjonalnych kroków mających na celu uniknięcie opóźnienia w dniu [...]2011 r. lotu na trasie [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...].

Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego był zobowiązany stwierdzić, iż w przedmiotowym przypadku na przewoźniku lotniczym ciążył obowiązek wypłaty Ł. K. odszkodowania w kwocie 400 EUR. Z akt sprawy wynika, że przewoźnik nie wypłacił przedmiotowego odszkodowania, w związku z czym należało stwierdzić naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia 261/2004 w stosunku do Ł. K..

W myśl art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004: "Obsługujący przewoźnik lotniczy dba o to, aby w punkcie odpraw pasażerów była umieszczona w miejscu widocznym dla pasażerów czytelna informacja zawierająca następujący tekst: "Jeżeli odmówiono Państwu przyjęcia na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny, możecie Państwo poprosić obsługę na stanowisku odpraw lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład samolotu o tekst określający przysługujące Państwu prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej Państwu pomocy"."

Zgodnie z art. 14 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 obsługujący przewoźnik wręcza odpowiednią informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny.

Jak wykazano, Ł. K. nie został pouczony o przysługujących mu prawach. Tym samym należało stwierdzić naruszenie przez przewoźnika przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie.

Zgodnie z art. 209b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze: "Kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy."

Stosownie do pkt 1.4 załącznika nr 2 do w/w ustawy, naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia podlega karze pieniężnej od 200 do 4.800 zł. Z uwagi na okoliczność, iż lot został opóźniony o ponad dwie godziny, a przewoźnik nie dowiódł, iż wręczył Ł.K. broszurę informacyjną, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia, należało nałożyć na przewoźnika karę pieniężną. Z uwagi na fakt, iż Ł. K. pomimo braku informacji o przysługujących mu prawach otrzymał bezpłatnie pomoc, choć wedle jego słów nieadekwatną, zasadnym jest nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w najniższej prawem przewidzianej wysokości, tj. 200 zł.

Stosownie do pkt 1.5 załącznika nr 2 do w/w ustawy, naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia, podlega karze pieniężnej od 1.000 do 2.500 zł. Z uwagi na okoliczność, iż lot został opóźniony o ponad trzy godziny, oraz fakt, iż przewoźnik nie dowiódł nadzwyczajnych okoliczności tego opóźnienia, należało nałożyć na przewoźnika karę pieniężną za każdy indywidualny przypadek naruszenia obowiązków wspólnotowych. Stąd zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.500 zł za naruszenie obowiązku wypłaty odszkodowania w wysokości 400 EUR na rzecz Ł. K.

W ocenie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego kara pieniężna w wysokości 2.700 zł za stwierdzony przypadek naruszenia obowiązków wynikających z rozporządzenia 261/2004/WE, którego beneficjentem był dany pasażer spełni przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 rozporządzenia 261/2004/WE, tj. kara w tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, iż przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń. Zgodnie z art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, ponownie rozpatrując sprawę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego twierdził, iż każde z zaskarżonych rozstrzygnięć było prawidłowe, należało utrzymać w mocy każdą z zaskarżonych decyzji.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]; zarzucając:

1. naruszenie:

1) art. 6 Rozporządzenia WE Rady i Parlamentu Europejskiego ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenia nr 295/91 w ten sposób iż miało to wpływ na wynik sprawy,

2) art. 107 § 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez jej uzasadnienia wraz z jednoczesnym zaniechaniem wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,

3) art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej w zbiegu normatywnym z art. 2, 9 i 91 Konstytucji RP poprzez nakazanie skarżącej zapłaty kary pieniężnej bez żadnej podstawy prawnej,

4) art. 209b ustawy prawo lotnicze w zbiegu normatywnym z art. 205b ustawy prawo lotnicze poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą mimo przestrzegania przez skarżącą przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, jak i braku naruszenia prawa przez skarżącą jako przewoźnika lotniczego,

5) art. 156 § 1 ust. 2 kpa ze skutkami wskazanymi w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz

2. niezgodność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym poprzez uznanie, że:

1) temperatura - 7°C, która doprowadziła do zamarznięcia zaworu, mimo że zgodnie z zapewnieniami producenta samolotu nie powinno to nastąpić, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności (mimo, że zgodnie z decyzją z [...] lipca 2012 o znaku [...] "...iż średnia miesięczna temperatura w ostatnim trzydziestoleciu w [...] w miesiącu lutym była temperaturą ujemną i wynosiła - 1,2 °C."),

2) "z zamarzniętą instalacją wody pitnej, w tym z zamarzniętym jej zaworem, można było wykonać operację lotniczą" i że próby przewoźnika odmrożenia instalacji były niepotrzebne -

- skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. i stwierdzenia braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego, umorzenia postępowania w sprawie naruszenia prawa przez skarżącą jako bezprzedmiotowego.

2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2012 r., którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. przepisów rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty Ł. K. odszkodowania w wysokości 400 EUR oraz poprzez zaniedbanie obowiązku poinformowania go o przysługujących mu prawach, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika lotniczego [...] karę pieniężną za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia w wysokości 2.500 PLN oraz za naruszenie art. 14 rozporządzenia w wysokości 200 PLN.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1 Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r., jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przepis ten, uchwalony w 1997 r. przygotowywał Polskę do wejścia do Unii Europejskiej a tym samym do przyjęcia prawa wspólnotowego (prawa europejskiego). Podstawą normatywną prawa europejskiego są traktaty założycielskie Wspólnot Europejskich, jest to tzw. europejskie prawo pierwotne. Na mocy tych traktatów stanowione jest przez odpowiednie organy - tzw. europejskie prawo wtórne (pochodne), do którego należą m. in. rozporządzenia, będące odpowiednikiem ustaw w wewnątrzkrajowym porządku prawnym. Istotną rolę prawotwórczą odgrywają orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Od chwili przystąpienia Polski do Unii Europejskiej prawo europejskie stosowane jest w Polsce bezpośrednio, a w przypadku kolizji z ustawami polskimi ma przed nimi pierwszeństwo, w oparciu o normę kolizyjną zawartą w art. 91 ust. 3 in fine Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (P. Winczorek - Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. LIBER, Warszawa 2000, Wydanie I, k. 118-119; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - Komentarz I, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1999, K. Działocha, k. 6-10).

Nie budzi zatem wątpliwości, że rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 stosuje się bezpośrednio.

Podkreślenia wymaga, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Rzeczpospolita Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również badanie zgodności rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako cały dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej - tzw. acquis communautaire, w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, który jest interpretowany i stosowany na całym obszarze Unii Europejskiej w sposób jednolity.

3.2 Trybunał Sprawiedliwości w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 19 listopada 2009 r. C-402/07 stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

W pkt 3 tego wyroku Trybunał Sprawiedliwości stwierdził zaś, że artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty 'nadzwyczajnymi okolicznościami' w rozumieniu tego przepisu, chyba że problem ten jest następstwem zdarzeń, które - ze względu na swój charakter lub źródło - nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli (www. [...]).

Należy stwierdzić zatem, że wyrok ten, który został przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje prawidłową i wiążącą wykładnię art. 6 (opóźnienie) w zw. z art. 7 (prawo do odszkodowania) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, oraz podkreślić, że do chwili obecnej nie zostało wydane inne rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości, które wskazywałoby na zmianę interpretacji tych przepisów. Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż nie ma żadnych podstaw do odmowy stosowania wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości (acte eclaire). Przeciwnie zaś, zastosowanie innej wykładni art. 6 i 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady niż dokonał tego Trybunał Sprawiedliwości, byłoby naruszeniem nie tylko Traktatu, ale również zasady efektywności prawa unijnego (effet utile), jak również pozostawałoby w sprzeczności z wymogiem jednolitej interpretacji i stosowania prawa unijnego w całej Unii Europejskiej.

3.3 Zgodnie z art. 205a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów, m. in. rozporządzenia nr 261/2004/WE a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE.

Zgodnie art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, m. in., naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Art. 209b ust. 1 tej ustawy stanowi zaś, że kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy.

3.4 Nie jest kwestią sporną w sprawie, że start samolotu - a zatem lot skarżącego Ł. K. na trasie [...] - [...] w dniu [...] lutego 2011 r. był opóźniony w stosunku do planowanego czasu startu o 5 godz. i 10 min. Z akt sprawy wynika, że w nocy z dnia 12 na 13 lutego 2011 r. w [...] średnia temp. wyniosła minus 8°C, a faktem powszechnie znanym jest, że miesiąc luty w Polsce jest miesiącem zimowym oraz, że średnia miesięczna temperatura w tym miesiącu w Polsce jest ujemna - nie jest to zatem okoliczność nadzwyczajna. Jeśli więc, co wynika z akt sprawy, przyczyną niewykonania przedmiotowego lotu zgodnie z planem było zamarznięcie zaworu wody pitnej w samolocie, która to usterka nie zagrażała zresztą bezpieczeństwu lotu, to nie można stwierdzić, że opóźnienie lotu zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, czyli okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

Należy zatem stwierdzić, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący opóźnieniem lotu, nie jest objęty "nadzwyczajnymi okolicznościami" o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.

IV. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane, a zaskarżone rozstrzygniecie zostało uzasadnione prawidłowo.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.