Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4759/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , ` po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu 27 marca 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, [...] Oddział w W., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres listopad/grudzień 1997 r. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, iż nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania zobowiązanej w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia [...] marca 2011 r. przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze, celem dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z właściwością miejscową Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. Do tego organu skarżąca skierowała wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanego obowiązku.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej postanowienie to zostało w dniu [...] marca 2015 r. uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku braku wymagalności obowiązku, jego umorzenia lub wygaśnięcia z innego powodu albo w przypadku nieistnienia obowiązku. Następnie organ II instancji powołał się sekwencję przepisów dotyczących przedawnienia należności, której dotyczyło prowadzone postępowanie egzekucyjne, poczynając od ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 ze zm.), poprzez przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 137, poz. 887 ze zm.), a kończąc na ustawie z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. nr 232 poz. 1378). Podkreślił, że na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego, termin przedawnienia egzekwowanych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uległ zawieszeniu, wobec czego brak jest podstaw do uznania tych należności za przedawnione. Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących nieważności wyboru Prezydenta RP i wynikającego z nich braku uprawnienia do podpisania postanowienia organu I instancji przez Komornika Skarbowego J. D., organ stwierdził, że nie podlegają one rozparzeniu w niniejszym postępowaniu. Dodał, że J. D. został przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] upoważniony w trybie art. 268a k.p.a. do ostatecznego akceptowania i podpisywania m.in. postanowień wynikających z prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Kompetencje Naczelnika ww. Urzędu wynikają natomiast z aktu powołania z dnia 19 lutego 2010 r. dokonanego na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1267 ze zm.) przez Ministra Finansów oraz z treści art. 5 ust. 6 pkt 7 powołanej ustawy.

W skardze na powyższe postanowienie skarżąca stwierdziła, że organ nie miał właściwego upoważnienia do jego podjęcia. Powołując się na art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wskazała, że obsadzenie urzędu Prezydenta RP przez Aleksandra Kwaśniewskiego, Lecha Kaczyńskiego, Bronisława Komorowskiego i Andrzeja Dudę było nieważne i nie rodzi żadnych skutków prawnych wobec czego nielegalny był również akt powołania Dyrektora Izby Skarbowej w W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi potrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.

Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi rozstrzygnięcie, czy zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana w art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a.

Zgodnie z ww. przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W niniejszej sprawie przyczyną wygaśnięcia obowiązku miało być jego przedawnienie.

W związku z powyższym wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej jest prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2001 r.:

- nr [..] obejmującego należności z tytułu składki ZUS za okres 11/1997 r. z terminem płatności 12/1997 r.

- nr [...] obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za okres 11/1997 r. z terminem płatności 12/1997 r.

- nr [...] obejmującego należności z tytułu składki ZUS za okres 12/1997 r. z terminem płatności 01/1998 r.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (obowiązującej w okresie powstania ww. zaległości) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Ponadto zgodnie z art. 35 ust. 4 tej ustawy bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat.

Powyższe przepisy zostały z dniem 1 stycznia 2003 r. zastąpione przez art. 24 ust. 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Z ich treści wynikało natomiast, że okres przedawnienia zobowiązań z tytułu składek został wydłużony do lat 10, licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Poza tym bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że 5-letni termin przedawnienia egzekwowanych zaległości upływał odpowiednio dla należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] i [...] w grudniu 2002 r. natomiast tytułem wykonawczym nr [...] – w styczniu 2003 r. Jednak w dniu 27 marca 2002 r., a więc przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne przesyłając zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. Kopie tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o tym zajęciu doręczono skarżącej w dniu 16 kwietnia 2002 r.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i podjęcie ww. czynności egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. Mając zaś na uwadze treść art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz fakt niezakończenia postępowania egzekucyjnego, termin przedawnienia uległ zawieszeniu do czasu zakończenia tego postępowania.

Stosownie do art. 11 pkt 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne został skrócony z 10 lat do 5 lat. Zgodnie jednak z art. 27 ust. 1 tej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się (tak jak w niniejszej sprawie) przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 ww. ustawy). Nie można też tracić z pola widzenia – mającego zastosowanie w sprawie pomimo ww. nowelizacji – art. 25 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zatem w rozpoznawanej sprawie niezależnie od przyjętego terminu przedawnienia, nie można mówić o przedawnieniu egzekwowanych składek skoro postępowanie egzekucyjne cały czas się toczy i nie zostało zakończone.

W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., która powinna skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Stwierdzić też należy, że wpływu na powyższą ocenę nie mogły mieć podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące ważności wyborów Prezydentów RP i wynikającego z nich rzekomego braku umocowania J. D. do podpisania decyzji organu I instancji, czy też nielegalnego powołania Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.