Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 51/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 239 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w G. - reprezentowanej przez kuratora A. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 196/22 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w G. - reprezentowanej przez kuratora A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 2201-IOV-2.4103.370.2021/10/09; 2201-IOV-4.4103.171.2021/10/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 196/22, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał kuratora A. B. (dalej: kurator) ustanowionego dla L. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: spółka) do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2021 r. w kwocie 2.000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535). W treści zarządzenia wyznaczono siedmiodniowy termin do uiszczenia wskazanej opłaty oraz sposób jej dokonania, określając jednocześnie rygor niewykonania wezwania.

W zażaleniu spółka reprezentowana przez kuratora zażądała uchylenia powyższego zarządzenia, wskazując, że kurator został ustanowiony na wniosek Naczelnika [....} Urzędu Skarbowego [...] na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 10 września 2020 r. w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego. W ocenie strony, tak ustanowiony kurator powinien korzystać ze zwolnienia od kosztów sądowych przewidzianego w art. 239 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: Ppsa). Kurator powołany na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego wstępuje bowiem z mocy prawa do postępowania podatkowego i staje się pełnomocnikiem ogólnym w postępowaniach podatkowych (art. 138 § 3 i art. 138d Ordynacji podatkowej), których elementem jest skarga na decyzję organu składana do sądu administracyjnego. Stanowisko Sądu nieuwzględniające zwolnienia od kosztów sądowych narusza zaś zasady ogólne wyrażone w art. 121, art. 122, art. 123 i art. 133 Ordynacji podatkowej i pozbawia spółkę prawa do obrony przed sądem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór w niniejszej sprawie dotyczy objęcia kuratora ustanowionego w myśl art. 42 Kodeksu cywilnego w związku z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej podmiotowym zwolnieniem od kosztów sądowych przewidzianym w art. 239 § 1 pkt 3 Ppsa.

Na tle tak zarysowanego zagadnienia zauważyć należy, że tożsama kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym zbliżonym do rozpatrywanej aktualnie sprawy. W postanowieniu z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt I FZ 292/21 Sąd odwoławczy oddalił zażalenie spółki A. sp. z o.o. w G. reprezentowanej przez kuratora A. B. na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela wyrażone w powołanym orzeczeniu stanowisko, zgodnie z którym nie ma podstaw do przyjmowania, że podmiotowe zwolnienie od kosztów sądowych odnosi się do każdego kuratora biorącego udział w postępowaniu sądowoadministarcyjnym. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 239 § 1 pkt 3 Ppsa nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy. Treść cytowanej regulacji odwołuje się zatem do instytucji procesowych przewidzianych w art. 30 Ppsa (tj. kuratora powoływanego przez sąd na wniosek strony przeciwnej, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko drugiej stronie czynność niecierpiącą zwłoki; dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania) oraz art. 78-81 Ppsa (tj. kuratora do doręczeń). Wskazane przepisy dotyczą sytuacji ustanowienia kuratora dla konkretnej sprawy toczącej się przed sądem administracyjnym, w której sąd orzekający decyduje o ustanowieniu kuratora (albo o zwróceniu się o jego ustanowienie do sądu opiekuńczego - w przypadku, o którym mowa w art. 31 § 1 Ppsa).

Z opisaną sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanym przypadku. Kurator A. B. nie został wyznaczony ani przez sąd orzekający w niniejszej sprawie, ani sąd opiekuńczy. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało bowiem zainicjowane przez spółkę w wyniku wniesienia skargi przez jej reprezentanta – kuratora, ustanowionego dla niej przez sąd powszechny. Na mocy postanowienia z dnia 10 września 2020 r. [...] Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku [...] wyznaczył dla spółki kuratora w osobie A. B. celem reprezentacji, powołania organów uprawnionych do reprezentacji, a w razie potrzeby likwidacji spółki.

W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Art. 239 § 1 pkt 3 Ppsa nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, Sąd zaś – wbrew sugestiom autora zażalenia – nie mógł dopuścić się naruszenia zasad określonych w Ordynacji podatkowej, gdyż nie jest ich adresatem (są nimi organy podatkowe). Strona nie kwestionowała natomiast ani sposobu obliczenia wpisu, ani jego wysokości. Z tego względu Sąd odwoławczy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 Ppsa.