Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1214/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi N. S. i E. S. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a. po rozpatrzeniu sprawy rozbudowy istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,20 m x 2,50 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w pobliżu granicy z działką nr [...] w miejscowości K. W. gmina Tarnów, bez wymaganego pozwolenia na budowę, wstrzymał N. i E. S. prowadzenie robót budowlanych i nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2019 r.: 1/ zaświadczenia Wójta Gminy Tarnów o zgodności rozbudowy istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,20 m x 2,50 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. W. gmina Tarnów, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2/ 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,20 m x 2,50 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. W. gmina Tarnów, wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, 3/ oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - działką nr [...] w miejscowości K. W. gmina Tarnów. Kategoria obiektu – III. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 19 sierpnia 2016 r. przeprowadzono kontrolę na działce nr [...] w K. W. , podczas której stwierdzono, że po stronie północnej zlokalizowanego na tej działce budynku garażowego znajduje się przybudówka pełniąca funkcję pomieszczenia gospodarczego. W pomieszczeniu tym jest przechowywane drewno oraz narzędzia jak piła stołowa itp. Istniejący budynek garażu jest obiektem murowanym, natomiast przybudówka jest konstrukcji drewnianej. Przybudówka tak samo jak budynek garażowy jest parterowa, przykryta dachem jednospadowym o pokryciu blachą, ze spadkiem w kierunku północnym. Część dobudowana posiada wymiary 8,20 m x 2,50 m, wysokość 2,30 m. Ponadto stwierdzono, że obiekt ten był zlokalizowany w odległości 0,40 m od istniejącego w dniu kontroli ogrodzenia z działką nr [...] w K. W. . Dobudowane pomieszczenie posiada ściany drewniane jedynie z trzech stron; nie posiada własnej ściany od strony istniejącego budynku garażowego. Podczas kontroli stwierdzono, że przybudówka jest użytkowana jako pomieszczenie gospodarcze. Obecni podczas kontroli N. i E. S. przedłożyli pozwolenie na budowę - decyzję Wójta Gminy T. nr [...] z dnia 28.08.2000 r. zatwierdzając projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę dla J. i A. S. na budowę budynku garażowego na działce nr [...] w miejscowości K. W.. J. i A. S. są rodzicami obecnego właściciela nieruchomości - E. S.. N. i E. S. oświadczyli, że: budynek garażowy został zgłoszony do odbioru, na dowód czego przedłożyli w/w decyzję pozwolenia na budowę oraz decyzję Wójta Gminy Tarnów o nałożeniu podatku od nieruchomości z 2016 roku, przybudówkę drewnianą dobudowali do garażu od strony północnej około 2006 roku nie dokonując zgłoszenia, ani nie uzyskując pozwolenia na budowę w Starostwie Powiatowym w T.. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że E. S. w dniu 17.06.2002 r. dokonywał zgłoszenia w Urzędzie Gminy Tarnów zamiaru budowy zadaszenia przy garażu na swojej działce. Ustalono, że po rozpatrzeniu w/w zgłoszenia Wójt Gminy Tarnów decyzją z dnia 15.07.2002 r. wniósł sprzeciw na budowę zadaszenia przy budynku garażu na działce nr [...] w miejscowości K. W.. Organ stwierdził, że istniejący na działce nr [...] w K. W. budynek garażowy murowany wybudowany został legalnie w oparciu o pozwolenie na budowę z 2000 roku. Ponieważ pomieszczenie przybudówki połączone jest konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem garażowym (posiadają jedną wspólną ścianę), to uznać należy, że w roku 2006 inwestor - państwo N. i E. S. rozbudowali istniejący budynek garażowy o pomieszczenie gospodarcze , o konstrukcji drewnianej. W wyniku rozbudowy powiększona została powierzchnia zabudowy i kubatura istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze. Inwestor nie posiada pozwolenia na rozbudowę. Wójt Gminy Tarnów pismem z dnia 10.09.2016 r. przesłał wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części miejscowości K. W. na obszarze Gminy Tarnów, uchwalonego uchwałą nr XL/478/2014 Rady Gminy Tarnów z dnia 28 października 2014 roku. Zgodnie z ustaleniami tego planu działka nr [...] w K. W. położona jest w terenie oznaczonym symbolem 16WIN - stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na których dopuszczalne są obiekty towarzyszące - garaże, budynki gospodarczo-garażowe, budynki gospodarcze o charakterze architektury dostosowanej do budynku przeznaczenia podstawowego. W oparciu o powyższe, organ stwierdził, że rozbudowa istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze nie narusza ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego W następnej kolejności należało zbadać, czy omawiana rozbudowa budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu omawiana rozbudowa nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie, stosownie do przepisu art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, niniejszym postanowieniem wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości K. W. gmina Tarnów oraz w oparciu o przepis art. 48 ust. 3 przytoczonej ustawy nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w przepisie art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Na to postanowienie zażalenie wniósł E. S. oraz Z. B. i T. B..

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 grudnia 2020 r. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę obiektu budowlanego należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowę, rozbudowę, nadbudowę. Z kolei w myśl art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 w/w ustawy. Przepis art. 29 ustawy zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29. enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z analizy w/w przepisów jednoznacznie wynika, iż rozbudowa istniejącego budynku garażowego nie mieści się w tym wyliczeniu, wobec czego przedmiotowa rozbudowa stanowi samowolę budowlaną o znamionach określonych w art. 48. A zatem organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb z art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, niemniej jednak orzeczenie nakazu rozbiórki należy traktować jako przepis wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady, a nie jako jedyną i ostateczną decyzję. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Tarnów nr XL/487/2014 z dnia 28 października 2014 r. działka nr [...] znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 16 MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na których w myśl § 34 m.p.z.p. dopuszczalne obiekty towarzyszące – garaże, budynki gospodarczo – garażowe, budynki gospodarcze o charakterze architektury dostosowanej do budynku przeznaczenia podstawowego. Zgodnie z § 10 m.p.z.p. dopuszcza się sytuowanie obiektów budowlanych bezpośrednio w granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Z kolei zgodnie z § 11 m.p.z.p. odnośnie istniejącej zabudowy dopuszcza się: 1/ rozbudowę, nadbudowę, przebudowę zgodnie z ustaleniami szczegółowymi (...). Analizując powyższe zapisy m.p.z.p. oraz mając na uwadze możliwość doprowadzenia rozbudowy budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze do zgodności z przepisami technicznobudowlanymi. Organ odwoławczy stwierdził, że przymiot strony w niniejszej sprawie niewątpliwie przysługiwać winien pominiętemu T. B. jako współwłaścicielowi działki nr [...] w K. . W tym stanie rzeczy należy nadmienić, kierując się potrzebą konwalidacji uchybienia organu I instancji w zakresie pominięcia współwłaściciela w/w nieruchomości od udziału w dotychczasowym postępowaniu (co stanowiło naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 28 kpa), organ odwoławczy uznał za stronę postępowania zażaleniowego T. B. i włączył ją do toczącego się przedmiotowego postępowania zażaleniowego. Należy przy tym zaakcentować obowiązek dokonywania przez organ odwoławczy każdorazowej oceny, czy fakt pominięcia strony od udziału w postępowaniu przed organem I instancji powoduje konieczność wydania postanowienia kasacyjnego. Tego rodzaju ocena prawna pozbawiona jest cechy automatyzmu i uzależniona jest od zakresu i specyfiki ujemnych skutków procesowych dla strony, będących następstwem wadliwego procedowania przez organ I instancji. W realiach niniejszego postępowania, w ocenie MWINB istota stwierdzonego uchybienia sprowadzała się w zasadzie do formalnego skutku procesowego, że strona została pozbawiona udziału w sprawie przed organem I instancji. Nie mniej strona miała świadomość toczącego się postępowania, za czym przemawia złożone przez nią zażalenie na postanowienie PINB z dnia 23 sierpnia 2019 r., jak również przedkładana przez nią - w toku postępowania przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym - dokumentacja zalegająca w aktach sprawy. To zważywszy, w ocenie MWINB sam fakt niedoręczenia decyzji organu pierwszej instancji jednej ze stron, w sytuacji, gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 109 § 1 w zw. z art. 10 § 1 kpa, to nie takim, które wypełniałoby hipotezę art. 138 § 2 kpa i obligowało organ do wydania postanowienia kasacyjnego. Co więcej skarżone postanowienie nie kończy postępowania w przedmiotowej sprawie a jedynie stanowi pierwszy etap, umożliwiający Inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej. Jednocześnie MWINB podnosi, iż w toku postępowania zażaleniowego z uwagi na brzmienie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w tym art. 15zzr i art. 15zzs, które to przepisy stanowiły m.in., że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg m.in. przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, jak również bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, a także w postępowaniach administracyjnych - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 zmieniła ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez m.in. (w art. 46 pkt 20) uchylenie przepisów art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Jednocześnie w art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. wskazano m.in., że terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 oraz terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r., których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzr ust. 1 albo art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy z dnia 14 maja 2020 r., zaś terminy, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 albo art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r., biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy z dnia 14 maja 2020 r. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. weszła w życie w powyższym zakresie w dniu 16 maja 2020 r., a zatem po upływie 7 dni od dnia 16 maja 2020 r. rozpoczynają swój bieg lub biegną dalej m.in. wskazane wyżej terminy. Z uwagi na powyższe MWINB odstąpił od zawiadomienia T. B. o toczącym się przedmiotowym postępowaniu zażaleniowym, jednocześnie doręczając niniejsze postanowienie do T. B., jako strony niniejszego postępowania.

Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła N. S. i E. S. zarzucając naruszenie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. poprzez nie uchylenie w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowie z dnia 23 sierpnia 2019 r.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia organu nadzoru budowlanego, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów wydanego na podstawie art. 48 ust 2 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust 1 pkt 1ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.(dalej; ustawa) wg stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 ust 2 ustawy przesadza, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Przepis art. 48 ust 3 stanowi, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap to wstępna ocena organu czy obiekt można zalegalizować tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, choćby nie były już prowadzone i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w postanowieniu) a kończy postępowanie bądź zatwierdzenie projektu budowlanego bądź nakaz rozbiórki.

Jak mowa wyżej, drugi etap postępowania – wstrzymanie robót budowlanych i nakazanie przedstawienia dokumentów determinuje ustalenie organu, że po pierwsze obiekt budowlany zrealizowano bez wymaganego pozwolenia na budowę, po drugie według wstępnej oceny organu obiekt ten nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (posadowieniu obiektu nie sprzeciwia się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy prawa miejscowego) a stan techniczny obiektu jest na tyle dobry, że można go doprowadzić do stanu zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Podstawową przesłanką do uruchomienia wyżej opisanego postępowania jest ustalenie także, że obiekt budowlany lub jego część realizowana w ramach samowoli budowlanej, daje się wyodrębnić bez konieczności ingerencji w część obiektu legalnie zrealizowaną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r. II OSK [...], wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie II SA/Kr 767/16). Brak prawidłowości stwierdzenia takiego faktu tj., że obiekt budowlany lub jego samodzielna (wyodrębniona) część została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę daje podstawę do eliminacji postanowienia wydanego w oparciu o art. 48 ust 2 ustawy z obrotu prawnego. Sąd na tym etapie poddaje ocenie przede wszystkim czy organ wszczął postępowanie w sposób legalny (faktycznie doszło do samowoli budowlanej) oraz czy stosuje prawidłowy tryb zmierzający do likwidacji stanu samowoli budowlanej. Oprócz trybu z art. 48 oraz 49b (samowola budowlana dotycząca prac podlegających zgłoszeniu) likwidacji stanu samowoli budowlanej służą także przepisy art. 50-51 ustawy. Mają one zastosowanie do innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy). Postępowanie to także zmierza do legalizacji samowoli budowlanej (art. 51 ust 4 ustawy) lub nakazu rozbiórki (art. 51 ust 5 ustawy).

W niniejszym postępowaniu organ ustalił, iż obiekt garażowy został zrealizowany w oparciu o decyzję udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany z dnia 28 sierpnia 2000 r. Po tym czasie, w ramach samowoli budowlanej inwestorzy dobudowali do tego legalnie wzniesionego obiektu drewnianą przybudówkę, co organ potraktował jako rozbudowę obiektu. W ocenie sądu kwalifikacja ta jest prawidłowa. Tego typu konstrukcja kubaturowa przylegająca jedną ścianą do istniejącego już obiektu można potraktować, jako jego rozbudowę – tj realizację prac budowlanych polegających na wykonaniu kubaturowej części obiektu budowlanego – prac, które wymagają pozwolenia na budowę. Nie można zgodzić się ze skarżącymi, iż obiekt ten to w istocie wiata, odrębny obiekt na realizację którego nie było wymagane pozwolenie na budowę. Materiał fotograficzny i opis dostatecznie wykazuje bowiem, że obiekt garażu i "dobudowana" nielegalnie część są konstrukcyjnie połączone – mają jedną wspólną ścianę, choć technika wykonania części dobudowanej z pewnością nie wyklucza możliwości rozbiórki tej części bez istotnej ingerencji w legalnie zrealizowany obiekt. W ocenie sądu przedmiotowego obiektu (dobudowanej części) nie można zakwalifikować jako wiaty, ponieważ wiara, jak przyjęło się w orzecznictwie, to budowla o lekkiej konstrukcji posiadająca dach ale która nie ma ścian lub ma ściany ale nie ze wszystkich stron a maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lipca 2019 r. II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 października 2015 r. II SA/Kr 1012/15 wskazuje, iż wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Przedmiotowy obiekt obudowany jest ścianami ze wszystkich stron a jako ścianę tego obiektu w ocenie sądu należy traktować ścianę legalnie zrealizowanego obiektu garażowego. Ściana pełni bowiem w obiekcie budowlanym funkcję przegrody budowlanej a taką funkcję w dobudowanej części pełni z pewnością ściana garażu zrealizowanego legalnie. Sąd podziela tu pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r. II OSK 2543/18, iż cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Tak więc jeżeli nawet przedmiotowy obiekt pewne cechy wiaty posiada (lekka szkieletowa konstrukcja i brak fundamentów) to jednak nie są to wszystkie cechy jakie powinna dana budowla posiadać by można ją zakwalifikować jako wiatę zwolnioną z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę.

Ponieważ wybudowana została część obiektu budowlanego, trybem postępowania jakie powinien uruchomić organ jest tryb regulowany przepisami art. 48 – 49 ustawy. Tryb o którym mowa jest w art. 50 – 51 tzw. tryb naprawczy, stosowany jest bowiem do innych niż wymienione w art. 48 ust 1 robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę tj. robót budowlanych, które nie polegają na budowie obiektu budowlanego lub jego części. Materiał zdjęciowy i opis daje też podstawę do uznania (aczkolwiek organ okoliczności tej nie rozważą) że dobudowany obiekt można rozebrać bez ingerencji w legalnie zrealizowaną substancję budowlaną.

Następnie wskazać należy, iż z uzasadnienia decyzji wynika, iż w ocenie organu zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację rozbudowy obiektu tj. jego lokalizacja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – jest on położony w obszarze oznaczonym symbolem 16 MN tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, na którym dopuszczalne jest sytuowanie obiektów towarzyszących tej zabudowie w tym garaży. Obiekt ten nie narusza też przepisów techniczno-budowlanych a stan techniczny dobudowanej części nie uniemożliwia doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji powinnością organu było wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (jest to wymóg ustawowy nawet, jeżeli roboty te nie są już prowadzone) oraz zobowiązać inwestorów do przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację nielegalnie wybudowanej części obiektu budowlanego.

Sąd dostrzega, iż wywody organu dotyczące zgodności części obiektu będącego przedmiotem postępowania z przepisami techniczno-budowlanymi nie jest w sposób kompletny wywiedziony (okoliczność ta jest jedynie stwierdzona) a to z uwagi na fakt, że organ wskazuje, że obiekt ten zlokalizowany jest w odległości 0,4 m. od granicy z działką nr [...]. Okoliczność ta sama w sobie może nie świadczyć o nadmiernym, niegodnym z prawem sytuowaniem obiektu od granicy działki sąsiedniej - zbliżenie takie może bowiem dopuszczać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czego jednak organ nie ustala. Braki ustaleń organu w tym zakresie w ocenie sądu nie powinny jednak prowadzić do uchylenia tego postanowienia bo po pierwsze stroną skarżącą są inwestorzy a uchylenie decyzji z tego powodu można by zakwalifikować jako orzekanie na niekorzyść strony skarżącej – wskazanie na okoliczność uniemożliwiająca legalizacje obiektu, czemu sprzeciwia się art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.(dalej; P.p.s.a). Po drugie, jak mowa o tym wyżej, postanowienie w oparciu o przepis art. 48 ust 2 ustawy, wydawane jest po wstępnej ocenie ustaleń stanu faktycznego dokonanej przez organ. Ustaleń finalnych w tym zakresie, organ nadzoru budowlanego dokonuje w następnym etapie postępowania, tj etapie, o którym mowa w art. 49 ust 1 pkt 1 ustawy. Na etapie tym organ oceniają zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Także z zaświadczenia Wójta Gminy Tarnów o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do przedłożenia którego obowiązany był inwestor, może wynikać, że rozbudowa jest lub nie jest zgodna z ustaleniami planu, którego przepisy przewidują bądź nie przewidują takie zbliżenia obiektu budowanego do działki sąsiedniej.

Konkludując, stwierdzić należy, iż kontrolowane postanowienie nie narusza przepisów w stopniu nakazującym jego eliminację z obrotu prawnego. Organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż część przedmiotowego garażu została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej, wszczęła postępowanie we właściwym trybie a pewne niedociągnięcia w ocenie zgodności dobudowanego fragmentu obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi organ może wyeliminować w następnym etapie postępowania. Wydanie postanowienia w trybie art. 48 ust 2 ustawy nie stanowi bowiem promesy, że organ przedłożony przez inwestora projekt budowlany zatwierdzi a sama możliwość legalizacji samowoli budowlanej jest względem inwestora jego uprawnieniem a nie obowiązkiem. Inwestor może się bowiem nie zastosować do wezwania organu, co skutkuje orzeczeniem nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu na podstawie art. 48 ust 4 ustawy..

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.