Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 5/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-03-31 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. i P. N. M. P. Spółka Jawna z siedzibą w P. (poprzednia nazwa: P. i P. N. W. W., M. P. Spółka Jawna) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2004 r. oraz określenia odsetek od wpłat dziennych p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółka, wraz ze skargą na wyżej opisaną decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I ustalono w sprawie wpis od skargi w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw, sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych, sprzedaż detaliczną żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Zwróciła uwagę na złą kondycję finansową większości przedsiębiorców w branży paliwowej. Wskazała, że trudności finansowe Skarżącej i brak możliwości uiszczenia wpisu od skargi, spowodowane zostały "upłynnieniem majątku Spółki" o wartości [...] zł. W załączeniu przedłożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z [...] r. (k. 23) oraz zawiadomienie Sądu Rejonowego z dnia 6 grudnia 2010 r. w związku z zażaleniem na postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. o umorzeniu śledztwa (k.33).

Wskazała na problemy z płynnością finansową. Zaznaczyła, że środki znajdujące się na rachunku bankowym przeznaczone są na bieżące płatności i wypłaty dla pracowników.

W oświadczeniu o majątku i dochodach z dnia [...] r. wskazano, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł; środki trwałe stanowią wartość [...] zł. Spółka zakończyła ostatni rok obrotowy zyskiem o wartości [...] zł.

Przedstawiając dane dotyczące trzech rachunków bankowych Spółki wskazano, że na koniec listopada 2010 r. stan rachunków wynosił [...] zł, [...] zł, [...] zł.

W odpowiedzi na kierowane do Spółki, w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwanie, przedłożono bilans Spółki sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r. (k.275), rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010 r.(k. 277), deklaracje VAT-7 za okres od sierpnia 2010 r. do stycznia b.r. (k. 280 i n.), informację o wysokości dochodu Spółki w roku 2010 r. (PIT/B – k.291), zeznanie podatkowe wspólnika Spółki M. P. za 2009 r. (k.293) oraz wyciągi bankowe skarżącej Spółki z siedmiu rachunków bankowych z miesiąca grudnia 2010 r. i stycznia b.r., tym czterech niewykazanych w złożonym uprzednio wniosku (k. 151, k.234, k.382, k.543) .

Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.; osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe (art. 245 § 3 p.p.s.a.), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W związku z zawisłymi aktualnie przed WSA w Szczecinie trzema sprawami sądowoadministracyjnymi (sygn. akt I SA/Sz 5-7/11) Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisów od skarg.

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika , że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi/referendarzowi sądowemu prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu/referendarza sądowego, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu/referendarza sądowego należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce jawnej prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, to nie sposób uznać, że dofinansowanie to ma obligatoryjnie obciążać społeczeństwo także sytuacji, gdy Spółka dysponuje środkami finansowymi w wysokości pozwalającej na partycypowanie w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.

Ubiegający się o taką pomoc winien zatem wykazać, iż nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych danych ocenia, czy udzielenie takiej pomocy jest zasadne.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, ( ... ) (art. 252 p.p.s.a.); jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

Analiza złożonego wniosku wraz z dodatkowymi oświadczeniami i dokumentami prowadzi do wniosku, że Strona nie wykazała w sposób przekonywujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy.

Z deklaracji podatkowej PIT/B wspólnika Spółki ( M. P.) wynika, że Spółka osiągnęła w 2009 r. przychód o wartości [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł.

Jak wynika ze złożonego rachunku zysków i strat, Spółka zakończyła rok 2010 zyskiem o wartości [...] zł, dodatni wynik Spółka osiągnęła również w roku poprzednim ([...] zł w 2009 r.).

Dane z bilansu wskazują, że Strona posiadała na koniec 2010 r. aktywa obrotowe o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe o wartości [...] zł. Spółka wykazała brak należności długoterminowych, co wskazuje na bieżące regulowanie należności przez Jej kontrahentów. Istotną okolicznością wynikającą z danych bilansowych jest również to, że Spółka, pomimo zobowiązań długoterminowych na kwotę [...] zł nie jest obciążona żadnym kredytem czy pożyczką. Na koniec roku 2010 posiadała środki pieniężne (w kasie i na rachunkach) w kwocie [...] zł.

Przedłożone wyciągi bankowe oraz deklaracje podatkowe VAT–7 wskazują, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w dużym rozmiarze, deklarowane dostawy towarów sięgają kwot ok. [...] zł ( VAT-7 za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010 r.), Spółka dokonuje przelewów w kwotach znacznie przekraczających należne wpisy sądowe, na jednym rachunku bankowym saldo na koniec stycznia 2010 r. przekroczyło [...] tys. zł (k.233). Należy też zwrócić uwagę, że dwa rachunki mają saldo ujemne, na jednym z nich na dzień 31.12.2010 r. wykazano saldo o wartości

-[...] zł (k. 391), jednak nawet w ramach takiego rachunku bankowego Spółka dokonuje przelewów w znacznych kwotach (np.[...] zł, [...] zł, k. 387).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa spółka powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami.

Ze znajdujących się w aktach sądowych odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 18 lutego 2011 r. (k.60) wynika, że jej wspólnikami są M. P. oraz Spółka z o.o. P.i P. N. P. & CO, Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, czy likwidacji, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe.

Analiza zgromadzonego materiału w sprawie pozwoliła stwierdzić, już bez oceny sytuacji finansowej wspólników skarżącej Spółki (art. 22 § 2 k.s.h.), że Spółka ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Uznając zatem, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności podniesionych we wniosku, należało na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, orzec jak w sentencji.