Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 714/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] nr [....], znak [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 marca 2006r. złożonym do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. S. W. zwrócił się o przyznanie renty strukturalnej w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa, okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku, podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, kwalifikacje zawodowe przejmujących gospodarstwo rolne. Wnioskiem zostało objęte gospodarstwo rolne składające się z siedmiu działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 6,79 ha. Jako cel przekazania wskazano zbycie gospodarstwa dwóm przejmującym – W. S. i J. D.

W wyniku weryfikacji złożonego wniosku – Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. działając na podstawie 20 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.04.2004r.oraz art. 123 K.p.a. wydał postanowienie o spełnieniu przez S. W. warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej określonych w § 4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, § 11 i § 20 ust. 4 rozporządzenia. W dniu 29 czerwca 2006r. skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego i zakończenie prowadzenie działalności rolniczej, składając: oświadczenie dotyczące produkcji kwoty mlecznej, oświadczenie o przekazaniu gospodarstwa rolnego, zaświadczenie z dnia 28 czerwca 2006r. o posiadaniu gruntów rolnych o powierzchni 0,2500 ha, zaświadczenie z 24 czerwca 2004r. o niefigurowaniu w ewidencji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. Jednocześnie strona przedłożyła wypis aktu notarialnego sporządzonego w dniu 24 czerwca 2004r. w N. w Kancelarii Notarialnej notariusza L. M. za Repertorium A nr [...] zawierający umowę sprzedaży działek nr A, B, C, D o łącznej powierzchni 3,49 ha położonych w miejscowości T., gmina [...], powiat [...] na rzecz J. i J. D. oraz wypis aktu notarialnego z dnia 13 czerwca 2006r. sporządzonego w K. w Kancelarii Notarialnej notariusz I. S. za Repertorium A nr [...] zawierający umowę sprzedaży zawartą z W. i H. S. działek nr E i F o łącznej powierzchni 3,05 ha położonych w miejscowości T., gmina [..], powiat [...]. Dodatkowo skarżący przedłożył w dniu 8 sierpnia 2006r. korektę wniosku wraz ze stosownym wypisem aktu notarialnego z dnia 10 maja 2006r. stanowiącego aneks do umowy sprzedaży zawartej z J. i J. D., wskazując, że podstawą sprzedaży użytków rolnych objętych aktem notarialnym –Repertorium A nr [...] – jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273, ze zm.) oraz regulacje zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r., a także art. 3 ust. 7 i art. 5 oraz 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).

W dniu 11 sierpnia 2006r. skarżący złożył oświadczenie, że nie posiada zobowiązań długoterminowych z tytułu pomocy krajowej oraz przedakcesyjnej.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W B. z siedzibą w L. odmówił S. W. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że warunek przekazania gospodarstwa rolnego, pozwalający w konsekwencji na przyznanie renty strukturalnej, uważa się za spełniony, jeżeli spełnione są warunki określone w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów, tj. umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa powinna zawierać oświadczenie stron tej umowy o spełnieniu warunków określonych w § 6 i 7 rozporządzenia, które dotyczą m.in. zobowiązania się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych przez okres, co najmniej 5 lat, co nie wynika z umowy zawartej na podstawie aktu notarialnego z dnia 13 czerwca 2006r. (Repertorium A nr [...]) z małżonkami S.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona zwróciła się o przyznanie renty strukturalnej na podstawie areału sprzedanego J. i J. D. obejmującego działki nr B, C, A i D, których sprzedaż nastąpiła na podstawie aktu notarialnego nr [...], składając jednocześnie oświadczenie o wyłączenie działek nr E i F sprzedanych W. S., która wprowadziła stronę w błąd odmawiając podpisania aneksu do umowy sprzedaży.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że decyzja I instancji w sprawie odmowy przyznania skarżącemu renty strukturalnej została wydana zgodnie z przepisami prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit.b rozporządzenia przekazanie w ramach rent strukturalnych jest skuteczne wyłącznie wówczas, gdy zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa poprzez odpłatne bądź nieodpłatne przeniesienie ich własności na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych. Wyjaśnił, że w § 7 rozporządzenia zostały określone warunki dla osób przejmujących, akcentując, że osoba przejmująca użytki rolne winna m.in. zobowiązać się do prowadzenia przez okres, co najmniej 5 lat działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych. Organ odwoławczy podniósł, że jedynie umowa sprzedaży gruntów zawarta przez skarżącego z J. i J D. (akt notarialny Repertorium A nr [...]) uzupełniona o aneks z dnia 7.08.2006r. (Repertorium A nr [...]) odpowiada przepisom o rencie strukturalnej. Organ II instancji wywodził, że skuteczność takiego przeniesienia uzależniona jest od spełnienia wymogów wskazanych w § 8 przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów w związku z wymogami ustanowionymi w § 6 i 7, zatem w akcie notarialnym winny się znaleźć oświadczenia o spełnieniu warunków wynikających z przywołanych przepisów. Obowiązek ten dotyczy wszystkich przejmujących użytki rolne danego gospodarstwa rolnego, natomiast umowa zawarta z W. i H. S., jako kupującymi, nie zawiera takiego oświadczenia. Organ podkreślił, że obowiązek złożenia takiego oświadczenia wprost wynika z przepisu § 8 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r. Jednocześnie organ wskazał, że przekazaniem uprawniającym do przyznania renty strukturalnej muszą być objęte wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego (§ 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), będące zarówno przedmiotem własności rolnika jak i jego małżonka, jak i również przedmiotem ich współwłasności, za wyjątkiem powierzchni 0,5 ha użytków rolnych pozostawionych na własny użytek, stąd nie można rozpatrywać przedmiotowej sprawy w odniesieniu do tych użytków rolnych, których przeniesienie nastąpiło właściwie i jednocześnie wyłączyć te użytki, które zostały przekazane nieprawidłowo w rozumieniu regulacji dotyczących uprawnień do rent strukturalnych.

W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy przyznania renty strukturalnej oraz o ponowne rozpatrzenie jego wniosku i przyznanie renty strukturalnej na podstawie areału sprzedanego J. D. tj. działek o numerach B, C, A o powierzchni 1,99 ha oraz działki nr D o powierzchni 1,50 ha. Jednocześnie wniósł o wyłączenie spod prowadzonego postępowania administracyjnego i sądowego działek o powierzchni 3,05 ha wykazanych we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, których sprzedaż nastąpiła na podstawie aktu notarialnego 13 czerwca 2006r. na rzecz W. i H. S. Skarżący podniósł, że nabywcy ci wprowadzili go w błąd obiecując pomyślne załatwienie wszystkich formalności związanych ze zbyciem nieruchomości w sposób pozwalający na otrzymanie oczekiwanego świadczenia, nie informując notariusza o treści postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 26.04.2006r. Dodatkowo podniósł, że W. S. – nabywca części nieruchomości, umyślnie zataiła istotne fakty i odmówiła podpisania aneksu do umowy sprzedaży, gdyż sama zamierzała ubiegać się o przyznanie renty strukturalnej. Przedstawione okoliczności uzasadniają, zdaniem skarżącego, ponowne rozpatrzenie jego wniosku, tym bardziej, że w chwili obecnej nie posiadając gruntu ani renty pozostaje bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wywodząc dodatkowo, że to skarżący jest stroną prowadzonego postępowania administracyjnego z wniosku o przyznanie renty strukturalnej i wszystkie kwestie dotyczące wzajemnych ustaleń pomiędzy stroną a innymi osobami powinny być rozstrzygane pomiędzy zainteresowanymi i nie mogą wpływać na podjęcie przez organ administracyjny rozstrzygnięcia wobec strony. Organ zwrócił uwagę, że skarżący składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej (w sekcji D wniosku) złożył oświadczenie o znajomości zasad przyznawania rent strukturalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dotyczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 1 powołanej ustawy. W ramach kontroli legalności, sąd administracyjny powinien wybrać właściwy sposób rozstrzygnięci skargi, przewidziany w przepisach art. 145 – 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Sprawując taką kontrolę legalności, zgodnie z art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania lub bezczynności organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze (brak związania podstawami skargi) i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosił skarżący (brak związania wnioskami skargi). Należy podkreślić, że sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonych decyzji dotyczy wyłącznie legalności decyzji administracyjnych i nie obejmuje oceny pozostałych motywów ich podejmowania, w tym także względów słusznościowych lub celowości, jeżeli nie wynikają one z treści przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie (porównaj: wyrok NSA z 20 listopada 2003r. IV SA4138/01).

Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie została poddana zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] odmawiająca przyznania S. W. renty strukturalnej.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wskutek wniosku złożonego w dniu 8 marca 2006r. o przyznanie renty strukturalnej a zaskarżone decyzje wydane w oparciu o przepis § 17 ust. 1 w związku z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) zwane dalej rozporządzeniem. Delegacja ustawowa do wydania przedmiotowego rozporządzenia została zawarta w art. 3 ust. 2 pkt 1c ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Jedyną kwestią sporną w przedmiotowej sprawie, co podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również, co przyznał skarżący w skardze oraz na rozprawie, była wykładnia § 4 pkt 4 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r.

Zgodnie z § 4 pkt 4 powołanego rozporządzenia jedną z przesłanek warunkujących przyznanie renty strukturalnej producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terenie RP jest przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej, co najmniej 1 ha. Przy czym, stosownie do § 6 ust.1 warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4 rozporządzenia uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z możliwością pozostawienia w posiadaniu przez uprawnionego do renty strukturalnej, części tego gospodarstwa o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 0,5ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służyć będzie wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zgodnie z regulacją, odnoszącą się do rozpatrywanego przypadku, zawartą w pkt 2 ust.1 lit.b cyt. § 6 – drugą przesłanką spełnienia warunku, o którym mowa w § 4 pkt 4 jest, aby, przekazanie nastąpiło na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa powinna również zawierać oświadczenia stron tej umowy o spełnieniu warunków określonych w § 6 i § 7 rozporządzenia.

Dokonując wykładni gramatycznej przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia należy stwierdzić, iż przekazaniu w jednej z form wskazanych w pkt 2 ustępu 1 omawianego paragrafu, muszą podlegać wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego ubiegającego się o przyznanie świadczenia w formie renty strukturalnej.

Bezspornym jest, iż skarżący we wniosku z 8 marca 2006r. zadeklarował do przekazania działki obejmujące łącznie powierzchnię 6,54 ha, przekazanie miało nastąpić na rzecz J. i J. D. oraz S. i H. S. na podstawie umowy sprzedaży. Również bezsporne jest, że stosowne umowy sprzedaży zostały zawarte i przedłożone organowi pierwszej instancji. Jednakże jedynie zbycie części użytków rolnych, na rzecz małżonków D. zawierało oświadczenie S. W. i jego małżonki W. W., że umowa sprzedaż zawarta w dniu10 maja 2006r., została zawarta w trybie ustawy z 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), że nie posiadają oprócz nieruchomości opisanych w tej umowie, innych nieruchomości oprócz działki nr G obszaru 0,2500 ha, a niniejszą umowę zawierają celem uzyskania przez S. W. renty strukturalnej, jak również oświadczenie, iż zostały spełnione warunki określone w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004r. tj. zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa rolnego będącego, a przekazanie nastąpiło na powiększenie jednego gospodarstwa rolnego przez odpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego J. D. oraz J. D. Aneks z dnia 7 lipca 2006r. zawiera także oświadczenie, że S. W. oraz W. W. zaprzestają prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiotowym gospodarstwie rolnym zgodnie z § 9 rozporządzenia. Z kolei nabywcy, J. i J. D. oświadczyli, że są rolnikami młodszymi niż rolnik przekazujący gospodarstwo rolne, posiadają kwalifikacje rolnicze, nie mają ustalonego prawa do emerytury, zobowiązują się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych użytkach rolniczych przez okres, co najmniej 5 lat, zgodnie z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych (...). Jak również bezspornym w sprawie jest, że nabywcy działek nr E i F – W. i H. S., nie złożyli powyższego oświadczenia w trybie § 7 przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów. W tym miejscu należy stwierdzić, że w świetle § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit.b rozporządzenia przekazanie w ramach rent strukturalnych jest skuteczne wyłącznie wówczas, gdy zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw, przy zachowaniu warunków dla osób przejmujących wynikających z przepisu § 7 rozporządzenia. Natomiast, z lektury akt i ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że umowa przekazania części gospodarstwa rolnego zawarta nabywcami S. i H. S. nie spełnia przesłanek określonych w przywołanym przepisie § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a,b,c,d. W ocenie Sądu, należy uznać, że warunek przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu można uznać za spełniony jedynie wówczas, gdy przesłanki wymienione w ww przepisie zostaną spełnione łącznie. Skoro treść umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego za Repertorium A nr [...] nie zawiera żądanego przez przepis § 8 rozporządzenia oświadczenia, to nie można przyjąć, że zostały spełnione przesłanki do nabycia renty strukturalnej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r.

Dodać należy, że zgłoszone w skardze żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie o przyznaniu świadczenia nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż sąd administracyjny w zakresie swojej kompetencji sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną sąd ocenia, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce to w określonych prawem sytuacjach wadliwą decyzję eliminuje z obiegu prawnego. W konsekwencji oznacza to, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczenia o charakterze decyzji administracyjnej.

Nie znajdując, zatem, usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.