Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 343/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 13b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. B. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie zarzutów skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] wystawione przez wierzyciela - Prezydenta Miasta C. i obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie bez karty postojowej odpowiednio w dniach 27 października 2015 r., 3 grudnia 2015 r., 20 stycznia 2016 r., 28 maja 2015 r. i 12 maja 2015 r., Prezydent Miasta C. (dalej również: "organ egzekucyjny" lub "organ pierwszej instancji") wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, doręczając mu odpisy ww. tytułów wykonawczych, jak również zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.

2. Skarżący pismami z dnia 7 czerwca 2016 r. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – zarzut nieistnienia obowiązku przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a" lub "ustawą egzekucyjną").

3. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., Prezydent Miasta C. odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów.

4. Na ww. postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.

5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej również: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "K.p.a"), art. 17, art. 18, art. 32, art. 33 oraz art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy ustalił na podstawie dokumentacji fotograficznej z dnia 27 października 2015 r., że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zaparkowany w miejscu postojowym w Alejach [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym, które, zgodnie z 5.2.4 załącznika nr 2 dot. szczegółowych warunków technicznych dla znaków drogowych poziomych i warunków ich umieszczania na drogach, nie wymagają umieszczania linii wyznaczające stanowiska postojowe (znak P-18 "stanowisko postojowe"). Z dokumentacji fotograficznej z dnia 3 grudnia 2015 r. wynika, że ww. pojazd został zaparkowany w obszarze strefy płatnego parkowania w miejscu postojowym na ul. [...] na stanowisku postojowym oddzielonym od jezdni krawężnikiem; na obszarze tym miejsca postojowe oznakowane są znakami pionowymi D-18 - parking i naklejka "płatny". Z dokumentacji fotograficznej z dnia 20 stycznia 2016 r. wynika, że ww. pojazd został zaparkowany w miejscu postojowym w Al. [...], które zbudowane jest z kostki betonowej i wyraźnie różni się od nawierzchni jezdni asfaltowej, a od powierzchni chodnika oddzielone jest krawężnikiem; zatem miejsce to spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego. Z dokumentacji fotograficznej z dnia 28 maja 2015 r. wynika, że ww. pojazd został zaparkowany w miejscu postojowym w Alejach [...] na postojowym stanowisku konstrukcyjnym. Zaś z dokumentacji fotograficznej z dnia 12 maja 2016 r. wynika, że ww. pojazd został zaparkowany w miejscu postojowym w Al. [...] zbudowanym z kostki betonowej; miejsce to wyraźnie różni się od nawierzchni jezdni asfaltowej, a od powierzchni chodnika oddzielone jest krawężnikiem, zatem spełnia wymogi konstrukcyjnego stanowiska postojowego.

W ocenie organu odwoławczego, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie istnieje na całym - wydzielonym zgodnie z art. 13b ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm., dalej również: u.d.p.) - obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, tj. na wszystkich drogach publicznych znajdujących się na tym obszarze. Tak więc za miejsce postojowe należy uważać każde miejsce, które może być lub faktycznie wykorzystywane jest przez użytkowników jako miejsce parkowania pojazdów samochodowych. Natomiast pojęcie "wyznaczone miejsce" należy traktować jako kwestię techniczną i rozumieć jako miejsce wyznaczone do parkowania na drodze publicznej (art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2 w związku z art. 1 ustawy o drogach publicznych).

6. Skarżący złożył skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia 30 grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o: 1) jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, 3) zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. opłatę za parkowanie pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Na mocy "noweli Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 września 2013 roku, która weszła w życie w dniu 14 lutego 2014 r., w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się jednocześnie znakiem pionowym D-18 oraz adekwatnymi znakami poziomymi: P-18, P-19, P-20, P-24."

W ocenie skarżącego z przepisów tych wynika, że naliczanie opłaty za postój oraz opłaty dodatkowej nie jest możliwe, jeśli miejsce parkowania zostało oznakowane jedynie znakiem pionowym lub jedynie znakiem poziomym.

W konkluzji stwierdził, że miejsca postojowe, na których parkował wskazany w zaskarżonym postanowieniu pojazd, nie były jednocześnie oznaczone znakami poziomymi i pionowymi; stąd jego skarga zasługuje na uwzględnienie.

7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r. odmówił skarżącemu wstrzymania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozważań, należy na wstępie wskazać, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 u.p.e.a., przy czym prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów może być realizowane w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (zob. wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, LEX nr 954961; z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 474/10, LEX nr 1068722).

Podstawy prawne zarzutów wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. mają różnorodny charakter, gdyż wnoszący zarzuty może m.in. - jak to uczynił skarżący - kwestionować dopuszczalność egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego ze względów merytorycznych (art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Na związanie organu egzekucyjnego podstawą prawną zarzutów i jego ograniczony zakres kognicji w tej materii wskazuje orzecznictwo sądowe przyjmujące, że jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 tejże ustawy (wyroki NSA z dnia: 17 maja 2012 r., II FSK 2267/10, LEX nr 1244198; 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 142426; 14 września 2007 r., I OSK 522/07, LEX nr 3743937).

Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel uprawniony jest do wyrażenia swego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym wykonując to uprawnienie, a zarazem i obowiązek, wierzyciel winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku stanowiącego podstawę zarzutu w świetle dokonanej analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu powinien uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 lutego 2008 r., II SA/Op 391/07, LEX nr 524688). Realizacja tego obowiązku jest zbędna w sytuacji, kiedy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem. W orzecznictwie przyjęto, że wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów jest bezprzedmiotowe w tego rodzaju sytuacji (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06; CBOSA). Organ egzekucyjny powinien w jednym postanowieniu zawrzeć stanowisko wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów i rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela - Prezydenta Miasta C., obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie bez karty postojowej w dniach 27 października 2015 r., 3 grudnia 2015 r., 20 stycznia 2016 r., 28 maja 2015 r. i 12 maja 2015 r.

Sąd stwierdza, że doręczone skarżącemu tytuły wykonawcze nr od [...] do [...] zawierają pouczenie o terminie do zgłoszenia zarzutów, wskazując ich podstawę prawną - art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz zawierają informację o dacie doręczenia skarżącemu upomnienia. Ponadto akta sprawy obejmują dokumentację fotograficzną, dotyczącą samochodu o numerze rejestracyjnym [...] związaną z nieuregulowaniem opłaty za parkowanie w dniach 27 października 2015 r., 3 grudnia 2015 r., 20 stycznia 2016 r., 28 maja 2015 r. i 12 maja 2015 r.

W pismach z dnia 7 czerwca 2016 r., wniesionych w siedmiodniowym terminie na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, skarżący wniósł zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku), podnosząc, że nie jest zobowiązany do uiszczenia opłat za parkowanie, gdyż miejsca postojowe nie zostały prawidłowo oznaczone, tj. znakami pionowymi i poziomymi.

Ponieważ w niniejszej sprawie organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że zbędne było wydanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.

W skardze do tut. Sądu skarżący podtrzymał zarzut nieistnienia zobowiązania.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakami pionowymi D-44 i D-45, na której posadowiono także znak pionowy D-18 "parking" z naklejką "płatny". Natomiast na tym obszarze – w dniach postoju samochodu skarżącego - nie oznaczono stanowisk postojowych znakami poziomymi, w tym nie wytyczono linii wyznaczającej pas postojowy (P-19). Zdaniem organu, w dniach 27 października 2015 r., 20 stycznia 2016 r., 28 maja 2015 r. i 12 maja 2015 r. pojazd skarżącego został zaparkowany na postojowym stanowisku konstrukcyjnym, które nie wymaga umieszczenia linii poziomych wyznaczających stanowisko postojowe (znak P-18).

Kwestię sporną stanowi to, czy wobec braku oznakowania poziomego, skarżący miał obowiązek uiszczać opłatę parkingową na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1 u.d.p. – a tym samym, czy zachodzi przesłanka nieistnienia obowiązku określona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu, stanowisko Kolegium, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie istnieje na całym wydzielonym obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, tj. na każdej drodze publicznej w tej strefie nie jest trafne.

Uzasadniając tę ocenę, odwołać się przede wszystkim należy do art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosownie zaś do art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ponadto, zgodnie z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p., organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów. Art. 13f ust. 1 u.d.p. stanowi zaś, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową.

W sprawie podstawowe znaczenie ma rozumienie użytego w art. 13b ust. 1 u.d.p. określenia "miejsce wyznaczone", z którym koresponduje treść art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p. mówiąca o wyznaczaniu w strefie płatnego parkowania miejsc przeznaczonych na postój pojazdów.

W tej mierze Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2356/15 oraz w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1228/16, jak również w wyroku o sygn. akt I SA/Gl 324/17 i na tych orzeczeniach oprze swoje dalsze rozważania.

W ramach wykładni pojęcia "w wyznaczonym miejscu" na podkreślenie zasługuje, że w procesie interpretacyjnym nie wolno traktować żadnego fragmentu interpretowanego przepisu prawnego jako zbędnego. Z założenia racjonalności prawodawcy wynika, iż kieruje się on intencją precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich zagadnień, dlatego nie można pominąć żadnej części wypowiedzi prawnej. Zgodnie z regułami języka normatywnego, w aktach normatywnych należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu i unikać wykorzystywania określeń specjalistycznych, jeżeli mają odpowiednik w języku potocznym. Dlatego też przy tłumaczeniu znaczenia normy należy przypisać jej takie znaczenie, jakie ma ona w języku potocznym, chyba że ważne względy przemawiają za odstępstwem od tego znaczenia, która to jednak sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

W powszechnym rozumieniu wyrażenie "wyznaczyć" oznacza "wytyczyć coś, określić granice, bieg czegoś za pomocą linii, znaków" (Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1994). Wyrażenie "wyznaczone miejsce" użyte w art. 13b ust. 1 u.d.p. oznacza zatem wyznaczone za pomocą linii lub znaków odpowiednie stanowisko przeznaczone na postój pojazdów samochodowych. Odczytując treść art. 13b ust. 1 u.d.p., nie można więc pomijać analizowanego zwrotu. Stanowiłoby to bowiem dokonywanie wykładni tekstu prawnego wbrew zakazowi per non est - czyli w taki sposób, że pewien jego fragment uznany został za zbędny, a więc niezawierający treści normatywnej (por. uchwała TK z dnia 14 czerwca 1995 r., W 19/94, OTK 1995/1/23; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2002 r., III SA 3241/00, orzeczenie SN z dnia 10 września 1965 r., II CR 263/65).

Wprowadzając omawiane sformułowanie do przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p. ustawodawca postanowił, że opłata za postój w strefie płatnego parkowania może być pobierana tylko wówczas, gdy postój pojazdu samochodowego realizowany jest w miejscu wyznaczonym do parkowania. Przyjąć przy tym należy, że postój pojazdu mieści się w zakresie treściowym parkowanie pojazdu (por. wyrok TK z 27 stycznia 2004 r., P 9/03). Tym samym wyłączona jest możliwość pobierania opłaty za postój w innym niż wyznaczone miejsce.

Nie jest więc dopuszczalne, jak uczyniło to Kolegium, uznanie za wyznaczone miejsce terenu całej strefy płatnego parkowania. Gdyby bowiem przyjąć, że taka możliwość istnieje, to wówczas analizowany przepis powinien mieć brzmienie: "Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo". Skoro jednak ustawodawca zawarł w przepisie zwrot "w wyznaczonym miejscu", to należy mu nadać określoną treść normatywną, a nie pomijać w procesie wykładni.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II GSK 1852/11; wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1684/13; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016 r., I OSK 2391/15; wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., I OSK 2356/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 września 2016 r., I SA/Sz 878/16; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2016 r., I SA/Sz 1007/16; wyrok WSA w Opolu z dnia 10 stycznia 2017 r., II SA/Op 297/16), jak również w doktrynie (R. Strachowska, Ustawa o drogach publicznych, Komentarz; Komentarz do art. 13b, LEX 2012; J. Hasiewicz, Cicha rewolucja w strefach płatnego parkowania, Rzeczpospolita z dnia 2 kwietnia 2014 r.).

Powyższe prowadzi do wniosku, że dokonana przez Kolegium wykładnia art. 13b ust. 1 u.d.p. nie była prawidłowa. Naruszenie ww. przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię miało znaczenie dla wyniku rozpoznania zarzutu skarżącego opartego o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Kolegium przyjęło bowiem, że skoro opłacie dodatkowej podlega parkowanie w każdym miejscu (nawet do tego nieprzeznaczonym) o ile znajduje się ono w strefie płatnego parkowania, to tym bardziej przedmiotowej opłacie podlega parkowanie w miejscu (zasadniczo) do tego przeznaczonym, na którym jednak nie ma oznakowania poziomego.

Kontynuując, wskazać należy, że w ramach regulacji dotyczących zagadnienia wyznaczania w strefie płatnego parkowania miejsc przeznaczonych na postój pojazdów - oprócz treści wymienionych wyżej regulacji u.d.p. - nie można tracić z pola widzenia przepisów wykonawczych. W ocenie Sądu, w realiach tej sprawy obowiązkiem Kolegium było poddanie analizie regulacji zawartych w:

- rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002 r., poz. 1393 – dalej: rozporządzenie z dnia 31 lipca 2002 r.);

- rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2003 r., poz. 2181 ze zm. – dalej: rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 lutego 2014 r., nadanym rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 września 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1326 – dalej: rozporządzenie z dnia 23 września 2013 r.)

Wprawdzie rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r. oraz z dnia 3 lipca 2003 r. i zmieniające je rozporządzenie z 23 września 2013 r. zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2007 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), czyli nie są aktami wykonawczymi do u.d.p., to niewątpliwie przepisy ustawy o drogach publicznych i ustawy Prawo o ruchu drogowym należą do tej części systemu prawa, która jest związana z materią organizacji ruchu drogowego. Należy je zatem uwzględnić przy interpretacji art. 13, 13b i 13f u.d.p. (por. powołany już wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., I OSK 2356/13). Jak wskazał NSA w ww. wyroku, zmiany wprowadzające 14 lutego 2014 r. obowiązek wyznaczania miejsc dla postoju pojazdu samochodowego określonymi znakami pionowymi i poziomymi potwierdzają prezentowany kierunek wykładni. Celem tych zmian jest niewątpliwie uporządkowanie ładu w strefie płatnego parkowania, tak aby nie było jakiejkolwiek niepewności, że za parkowanie w takim miejscu organ jest uprawniony pobierać opłaty. Wprowadzone zmiany usunęły, w ocenie NSA, wszelkie mogące powstawać wątpliwości interpretacyjne.

Sąd wskazuje zatem, że zgodnie z § 58 ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2002 r. znak D-44 "strefa parkowania" oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu jest pobierana opłata.

Według § 52 ust. 1 tego rozporządzenia znak D-18 "parking" oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdów (zespołów pojazdów), z wyjątkiem przyczep kempingowych (...).

Na analizie tych regulacji nie można jednak poprzestać, ponieważ jednocześnie należy zwrócić uwagę na treść § 90 ust. 2 i 3 tego samego rozporządzenia, zgodnie z którym znak P-18 "stanowisko postojowe" wyznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów (ust. 2), a znak P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy" wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów wzdłuż krawędzi jezdni lub oddziela od niej zatokę postojową (ust. 3).

Zgodnie z aktualną regulacją rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach dla znaków drogowych pionowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, a dla znaków drogowych poziomych - załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Wymaga podkreślenia, że w załączniku nr 1 w pkt 5.2.50. prawodawca wskazał, że znak D-44 "strefa płatnego parkowania" stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Ponadto zawarł regulację, że w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2.

Jak z tego wynika, w stanie prawnym obowiązującym od lutego 2014 r., strefa płatnego parkowania musi być oznaczona zarówno znakami pionowymi jak i poziomymi. Tylko tak oznakowane parkingi należące do strefy płatnego parkowania dają podstawę do naliczania opłat za ich korzystanie. Ponadto oznakowanie poziomie powinno charakteryzować się m.in. dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że Kolegium miało obowiązek jednoznacznie wypowiedzieć się, czy - mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniach spornego parkowania pojazdów przez skarżącego - w strefie płatnego parkowania miejsca dla postoju można było wyznaczać tylko znakami pionowymi (w tym znakiem D-18), czy też konieczne było jednoczesne oznakowanie znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 (t.j. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy").

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zaparkowany na postojowym miejscu konstrukcyjnym, które, zgodnie z pkt 5.2.4. załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., nie wymaga umieszczenia znaków poziomych wyznaczających stanowiska postojowe.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu w tej kwestii winno zostać poprzedzone wyjaśnieniem pojęcia "stanowisko konstrukcyjne". Pkt 5.2.4. załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. stanowi bowiem (zdaniem pierwsze): "Znak P-18 "stanowisko postojowe" (rys. 5.2.4.1.) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk." Dopiero po ustaleniu czy i jakie "stanowisko konstrukcyjne" można uznać za stanowisko postojowe, należy odwołać się do dokumentacji fotograficznej pojazdu w celu wykazania, że pojazd taki parkował na stanowisku postojowym w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Tymczasem organy tego pojęcia nie wyjaśniły, a na znajdujących się w aktach administracyjnych zdjęciach pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie widać stanowisk postojowych wyznaczonych za pomocą znaków poziomych lub w jakikolwiek inny sposób.

W zaskarżonym postanowieniu zabrakło jednak analizy obejmującej wszystkie naszkicowane wyżej przez Sąd aspekty sprawy. Niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pełnego wywodu co do wskazania dlaczego nie jest zasadne twierdzenie skarżącego o nieistnieniu obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, narusza art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126, 140 i 144 k.p.a. przy zastosowaniu art. 18 u.p.e.a.

Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej aktu z przytoczeniem przepisów prawa. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ, wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia tak, aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (albo odwoławczym, jeśli chodzi o decyzje organu I instancji). Brak zawarcia w uzasadnieniu aktu administracyjnego wydanego w II instancji nawet syntetycznych rozważań na temat okoliczności relewantnych z punktu widzenia prawnej oceny stanu faktycznego, które kwestionuje podmiot administrowany w środku zaskarżenia, rodzi podejrzenie czy prawdopodobieństwo, że organ nie dokonał kompleksowej analizy stanu prawnego danej sprawy, a tym samym nienależycie rozpoznał środek zaskarżenia.

Stąd też zaskarżone postanowienie zasługiwało na uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z niniejszego uzasadnienia. Kolegium będzie więc związane dokonaną przez Sąd wykładnią art. 13b ust. 1 u.d.p. co do tego, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie nie istnieje na całym wydzielonym obszarze stanowiącym strefę płatnego parkowania, lecz tylko w wyznaczonych miejscach w tej strefie. Po drugie, dokona analizy zasadności zarzutu zobowiązanego, mając na uwadze zacytowane wyżej regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę 100 złożył się wpis, ponieważ skarżący, działający osobiście, nie wykazał, aby poniósł inne koszty niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.