Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2159/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., w związku z art. 9a, art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.T. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] zezwalającej spółce P. S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina R., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,3100 ha (KW [...]), objętej decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] ograniczającą sposób korzystania z wymienionej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej,

- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zezwolenia spółce P. S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina R., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,3100 ha,

- zezwolił spółce P. S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina R., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,3100 ha, w części powierzchni 0,7828 ha (tj. pas gruntu 70 m x 112 m) i lokalizacji uwidocznionej na załączniku graficznym Nr 1 do decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] ograniczającej sposób korzystania z wymienionej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej, w okresie od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., nie dłużej niż 60 dni,

- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

Postępowanie wszczęto na wniosek spółki P. S.A. z siedzibą w K. z dnia [...] lutego 2015 r. Wnioskodawca wskazał, że na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wnosi o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,3100 ha, stanowiącej własność R.T., poprzez zezwolenie spółce na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa dwutorowej linii 400kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]". Ponadto na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami wniósł o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Starosta [...] na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) dalej u.g.n., decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości B., gm. L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,3100 ha, stanowiącej własność R.T. poprzez zezwolenie spółce na założenie i przeprowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn: "Budowa dwutorowej linii 400kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]".

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Starosta [...] zezwolił spółce na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie R.T. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie, w tym dwóch postępowań przed sądami administracyjnymi ze skarg mieszkańców gminy L. na uchwałę Rady Gminy L. sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lelis oraz uchwałę Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla dwutorowej linii elektroenergetycznej Nn 400kV [...] na terenie gminy Lelis oraz postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem strony, uwzględnienie ww. odwołania może doprowadzić do tego, że inwestycja będzie musiała mieć inny przebieg, niż wskazany we wniosku i nie będzie przechodziła przez należące do odwołującego się nieruchomości, dlatego wniosek inwestora inicjujący niniejsze postępowanie będzie bezprzedmiotowy.

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto, na podstawie art. 135 k.p.a. wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych związanych z wycinką istniejącego drzewostanu oraz prowadzeniem prac ziemnych, wskutek których nieruchomość strony dozna trwałych uszkodzeń i zmian.

W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony została wydana opisana na wstępie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do art. 108 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes społeczny.

Organ odwoławczy podkreślił, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło po uprzednim wydaniu przez Starostę [...], na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., decyzji z dnia 24 kwietnia 2015 r. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W decyzji wskazano, że inwestycja jest celem publicznym w rozumieniu ar. 6 ust. 1 u.g.n., jej lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustalono zakres ograniczenia, tj. powierzchnię 0,7828 ha (tj. pas gruntu 70 m x 112 m, zgodnie z lokalizacją uwidocznioną na załączniku graficznym Nr 1 do decyzji). We wniosku wykazano, że realizowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym (inwestycja została wpisana do Koncepcji Przestrzennej Zagospodarowania Kraju 2030 przyjętej uchwałą Nr 239 Rady Ministrów z 13.12.2011 r. ogł. MP z 2012r., poz. 252). Inwestor w realizację przedmiotowej inwestycji zaangażował znaczne nakłady finansowe. Planowany termin oddania inwestycji do eksploatacji określony został na koniec 2016 r. i wynika on z udzielonego przez spółkę zamówienia publicznego. Zważywszy na fakt, że pozyskanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest możliwe jedynie w trybie określonym w art. 124 u.g.n., udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest warunkiem koniecznym terminowej realizacji inwestycji. Wnioskodawca podkreślił, że brak dostępu do przedmiotowej nieruchomości uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zatrzymanie inwestycji.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wykazał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jak ustalono, spółka jest przedsiębiorstwem o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz. U. z 2001 r., Nr 122, poz. 1320 ze zm.). Potwierdza to fakt ujęcia spółki w wydanym na podstawie powyższej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U z 2010 r. Nr 198, poz. 1314 ze zm.). Wobec wzrastającego zapotrzebowania na energię elektryczną, a tym samym mając na uwadze prawidłowe funkcjonowanie linii elektroenergetycznych, jest szczególnie istotne, z uwagi na ich kluczowe znaczenie dla działania organów państwa oraz całej gospodarki, budowanie nowych linii elektroenergetycznych.

Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, zgodnie z którą przez infrastrukturę krytyczną należy rozumieć systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalne obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców. Infrastruktura krytyczna obejmuje miedzy innymi system zaopatrzenia w energię (art. 3 pkt 2). Właściciele obiektów, o których mowa powyżej, mocą art. 6 ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, zobowiązani są do ich szczególnej ochrony przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Z kolei przez ochronę infrastruktury krytycznej, zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do zapewnienia funkcjonalności, ciągłości działań i integralności infrastruktury krytycznej w celu zapobiegania zagrożeniom, ryzykom lub słabym punktom oraz ograniczenia i neutralizacji ich skutków oraz szybkiego odtwarzania tej infrastruktury na wypadek awarii, ataków oraz innych zdarzeń zakłócających jej prawidłowe funkcjonowanie.

Mając na uwadze wskazane wyżej zobowiązania ustawowe, spółka zamierza wybudować nowe połączenie elektroenergetyczne relacji [...], które jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a ponadto inwestycją o znaczeniu ponadlokalnym. Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodni obszar kraju.

Realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi jeden z elementów Polityki Energetycznej Polski do 2030 r., przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 10 listopada 2009 r. (M.P. z 27 kwietnia 2012 r.). Roboty budowlane powinny zakończyć się do końca grudnia 2016 r., zatem szczególnie ważne dla wnioskodawcy jest uzyskanie pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości. Wydanie decyzji w trybie przewidzianym w art. 124 ust. 1a u.g.n. pozwoli inwestorowi na jak najszybsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a w dalszej kolejności spowoduje, że środki finansowe na budowę sieci energetycznej [...] wykorzystane zostaną w sposób efektywny. Niezrealizowanie inwestycji w oznaczonym terminie może spowodować dotkliwe straty oraz zahamować rozwój regionu.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz niezawodności zasilania w energię elektryczną północno-wschodniej części kraju. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami w przypadku awarii energetycznej. W ocenie organu, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 108 k.p.a., uprawniające organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, mającej rygor natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., organ stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Realizacja przedmiotowej inwestycji jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...] na terenie Gminy L., uchwalonym uchwałą Nr [...]Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., poz. [...]). W rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. uchwały w części nie dotyczącej ustaleń dotyczących linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...]. Zdaniem organu, dopóki ww. uchwała nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie, pozostaje wiążącym aktem prawnym i wywołuje skutki przewidziane przepisami prawa. Podnoszony przez stronę fakt, że przed sądem administracyjnym toczą się postępowania ze skargi mieszkańców Gminy L. na uchwały Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L., nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Również zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu nie stanowi wskazywane przez stronę wszczęte przez mieszkańców Gminy L. postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowej inwestycji. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia występująca w dacie orzekania, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w tym dniu. Okoliczność, że fakty mające znaczenie prawotwórcze mogą ulec zmianie w przyszłości na skutek orzeczenia sądu, nie przesadza o istnieniu zagadnienia wstępnego.

Organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie części nieruchomości strony podyktowane jest słusznym interesem społecznym. Nie było zatem konieczności badania w tym postępowaniu kwestii ewentualnego braku ostateczności decyzji środowiskowej, czy też ewentualnego skutku zaskarżenia uchwał Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczy całej nieruchomości położonej w miejscowości B. gm. L., oznaczonej nr [...] o pow. 1,3100 ha, podczas gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości dotyczy tylko jej części o powierzchni 0,7828 ha. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności dotyczy powierzchni 0,7828 ha (tj. pasa gruntu o pow. 70 mx 112 m) w okresie od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., nie dłużej niż 60 dni, jednak takie działanie organu I instancji narusza art. 124 ust. 1 w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n. Z tego względu organ odwoławczy orzekł w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że prawidłowa powierzchnia nieruchomości oraz okres ograniczenia nieruchomości wynika wprost z treści decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Organ dodał, że wniosek strony o wstrzymanie na podstawie art. 135 k.p.a. natychmiastowej wykonalności ww. decyzji został rozstrzygnięty postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.T. reprezentowany przez adw. P.S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k. p. a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP polegające na tym, że poprzez niezastosowanie ww. przepisów organ II instancji bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w części wskazanej w zaskarżonej decyzji jest niezbędne do realizacji interesu społecznego, ważnego interesu strony oraz ważnego interesu gospodarczego. Organy nie zbadały czy wydanie decyzji nie godzi w konstytucyjne prawo własności a jej wydanie jest konieczne ze względu na ważny interes strony i konieczne dla zabezpieczenia interesu społecznego.

Zdaniem skarżącego, wydanie ww. decyzji nie było uzasadnione i konieczne, ponieważ w związku z wydaniem ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie jest konieczne wydanie niniejszej decyzji jako niezbędnej dla wydania pozwolenia na budowę. Wprost przeciwnie wydanie tej decyzji na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowi tytuł uzasadniający wydanie pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja może spowodować jedynie nieusuwalne szkody po stronie właściciela nieruchomości ze względu na podjęcie przez inwestora prac przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał, że ww. decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie mają znaczenia dla ewentualnego zabezpieczenia wykonania inwestycji wskazanej przez wnioskodawcę, której termin mija dopiero z końcem 2016 r., zatem ich wydanie uznać należy za sprzeczne z art. 124 ust. 1a u.g.n. i godzące w chroniony prawnie interes właściciela.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

- o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.,

- zasądzenie na rzecz skarżącego od Wojewody [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

- połączenie niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi skarżącego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] dotyczącą ograniczenia korzystania przez skarżącego z nieruchomości.

W przypadku uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] dotyczącej ograniczenia korzystania przez skarżącego z nieruchomości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., od której to istnienia uzależniona jest możliwość wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Oceniając zgodność z prawem decyzji Wojewody [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować koniecznością jej uchylenia.

W ocenie Sądu organ w sposób rzetelny przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał niewadliwych ustaleń, istotnych z punktu widzenia mających w sprawie zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podstawą prawną do wydania rozstrzygnięcia był art. 124 ust. 1a U.g.n., który umożliwia podmiotowi, który zamierza m.in. poprowadzić na nieruchomości osoby trzeciej przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, uzyskanie prawa do korzystania z nieruchomości, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody i o ile jest to zgodne z planem miejscowym a w przypadku braku tego planu, zgodne z decyzją o lokalizacji celu publicznego. (art. 124 ust. 1 U.g.n.). Udzielenie zezwolenia ograniczającego powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o w przedmiocie uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. (art. 124 ust. 3 U.g.n.). Z ust. 4 wynika natomiast, że osoba lub jednostka organizacyjna, która występuje o zezwolenie, ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a w sytuacji w której wykonane ciągi, przewody lub urządzenia uniemożliwiają właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, dają mu możliwość żądania aby albo starosta albo występujący z wnioskiem o zezwolenie, w drodze umowy, nabył własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości. Ustawodawca gwarantuje więc podmiotowi w stosunku do którego została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, że w przypadku gdyby okazało się niemożliwym korzystanie z nieruchomości na dotychczasowych zasadach, prawo do domagania się od ww podmiotów przeniesienia własności na ich rzecz.

Analizując treść art. 124 ust 1 a U.g.n. należy dojść do wniosku, że w przepisie tym przesądzono o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji spełnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym", (por wyrok WSA w Białymstoku z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt. II SA/Bk 994/14). W związku z tym spełnienie przesłanek o jakim mowa w tym przepisie nakłada na organ obowiązek wydania decyzji zezwalającej, o ile oczywiście wcześniej została wydana decyzja ograniczająca.

Prawo własności, na które powołuje się skarżący, jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Takimi ustawami są ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy, tak jak w tym wypadku, ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest w artykule 140 kodeksu cywilnego. Nie jest to jednak, prawo bezwzględne i nieograniczone. Z względu na różne, także chronione konstytucyjnie prawa, możliwe jest ograniczenie przysługującego obywatelowi prawa własności. Jak wskazuje jednak Naczelny Sąd Administracyjny naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności. (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.

W wypadku skarżącego ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności wybudowania nowego połączenia elektroenergetycznego relacji [...], które jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Inwestycja ma za zadanie m.in. zwiększenie pewności i jakości zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju. Realizacja tej inwestycji stanowi jeden z elementów Polityki Energetycznej Polski do 2030 r., przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 10 listopada 2009 r. Nie ulega też wątpliwości, że istnieje po stronie wnioskodawcy jako wykonawcy i operatora systemu przesyłowego, interes społeczny w żądaniu wydania przedmiotowej decyzji.

Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżącego to zapisy planu miejscowego przesądziły o takim a nie innym usytuowaniu linii i to one determinują, co do zasady jej przebieg. Postępowanie z art. 124 U.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą ograniczenia ( lokalizacja została wcześniej przesądzona w w planie miejscowym, także w zakresie szerokości pasa technologicznego - por. wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 81/12 –w Cebois). Nie mieści się w przesłankach o jakich mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n. problem oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko czy ludzi gdyż badanie sprawy w tych aspektach byłoby sprzeczne z tym uregulowaniem ustawowym. Organ, wydając decyzję na podstawie art. 124 ust.1 a u.g.n. ocenia wyłącznie to czy istnieją podstawy do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, przy uwzględnieniu wcześniejszego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 i ustaleniu czy istnieją przesłanki z art. 108 K.p.a. lub istnieje ważny interes gospodarczy, po wykazaniu, że dana inwestycja realizuje cel publiczny. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 a ww. ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony.

Zdaniem Sądu organ w sposób wyczerpujący określił w decyzji organu II instancji zakres zajętego pasa gruntu (w części a nie w całości działki [...]), gdyż tylko w takim zakresie istnieje w świetle decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2015 r. i planu miejscowego możliwość niezwłocznego zajęcia nieruchomości skarżącego dla wykonywania celu związanego z przebudową linii.

Z tych także przyczyn bezzasadny jest zarzut naruszenia uprawnień właścicielskich skarżącego i nie rozważenie jego interesów. Niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości.

Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 k.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1 a pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności - jak wynika z art. 108 § 1 k.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym (str. 4 decyzji). Skład orzekający trafność tej oceny podziela, bez potrzeby powielania argumentów organu.

W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ art. 64 ust. 2 Konstytucji R.P i art. 124 ust. 1a U.g.n.

Podkreślić należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. akt. I OZ 8/15 , w LEX nr 1649832). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Sąd nie stwierdził aby organ dopuścił się naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 77 § , 107 § 3, 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 a u.g.n. oraz art. 138 § 2 K.p.a.

Organ dokonał bowiem oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, który następnie ocenił i przedstawił w uzasadnieniu argumentację leżącą u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu argumentacja ta jest przekonująca.

Wbrew wywodom skarżącego samo wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie jest wystarczające do ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 111 prawa budowlanego skuteczne żądanie wydania pozwolenia na budowę wymaga wykazania, że podmiot ubiegający ma prawo dysponowania nieruchomością (tytuł prawny). Pod pojęciem dysponowania nieruchomością należy rozumieć prawo do nieskrępowanego korzystania z niej na potrzeby inwestycji wynikające z określonego prawa (własności, praw rzeczowych ograniczonych). Sama decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości takiej podstawy nie stanowi. Decyzja Starosty [...] z [...] kwietnia 2015 r. określa zakres ograniczenia tj. zezwala na przeciągnięcie nad działką przewodów napowietrznej linii, wycinkę drzew, określa wielkość zajętego pasa technologicznego ale nie stanowi zezwolenia na wejście na grunt. Podkreślić także należy, że decyzja ograniczająca dotyczy części większej inwestycji o znaczeniu regionalnym, co także uzasadnia konieczność natychmiastowego przystąpienia do realizacji tego przedsięwzięcia przez podmiot uprawniony. Nawiasem mówiąc, skarżący miał świadomość tego, że jego działka będzie wykorzystana na potrzeby inwestycji elektroenergetycznej, gdyż okoliczność ta wynikała z postanowień planu miejscowego.

Nie mają znaczenia dla treści wydanej decyzji okoliczności związane z długotrwałymi procedurami dotyczącymi uzyskania tytułów prawnych do nieruchomości w całym przebiegu linii oraz procedury środowiskowe ponieważ decyzja zezwalająca dotyczy konkretnej nieruchomości objętej wcześniejszą decyzją ograniczającą. Oczywiście należy zgodzić się ze skarżącym że od szybkości w zakresie wydawania decyzji ograniczających i zezwalających i ich ostateczności zależy termin rozpoczęcia inwestycji, to jednak okoliczność ta nie ma wpływu na zasadność wydania decyzji zezwalającej na zajęcie poszczególnych nieruchomości na których planowana jest inwestycja. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozwala właśnie na szybsze rozpoczęcie prac.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270) skargę oddalił.