Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 868/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6045 Ochrona osób i mienia
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1,  par. 2;  art. 182
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1432
law: Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...]z dnia [...]września 2017 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego DZ.U z 2017 roku, poz. 1257 dalej jako k.p.a.) oraz art. 5 ust.6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (DZ.U z 2016 roku, poz. 1432 ze zm. dalej jako: ustawa) w związku z art. 127 § 2 oraz art. 17 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Okręgowego w [...]z dnia [...]czerwca 2017 roku od decyzji Wojewody [...]z dnia [...]maja 2017 roku nr [...]znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie umieszczenia byłych Zakładów [...],, [...] ‘’ w [...] w prowadzonej przez Wojewodę [...], zgodnie z art. 5 ust.5 ustawy, ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie znajdujących się na terenie województwa [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.

W związku z pismem Prokuratora Okręgowego w [...] zostało wszczęte postepowanie administracyjne w sprawie umieszczenia obszaru byłych Zakładów [...] ,, [...] ‘’ w [...] w ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne, znajdujących się na terenie województwa [...] (dalej jako ewidencja).

Wojewoda [...]w przedmiotowej sprawie wydał w dniu [...]listopada 2012 roku decyzję, znak [...] mocą której umieścił w ewidencji – obszar - ,,Teren po byłych Zakładach [...],,[...] ‘’ SA z siedzibą w [...], przy ul. [...], nabyty przez Gminę Miasta [...]zlokalizowany na wyszczególnionych działkach’’.

Minister Spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2013 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda [...], rozpoznając sprawę ponownie – biorąc za podstawę

art. 5 ust.2 pkt 3 i ust. 5 i 6 ustawy wydał decyzję nr [...]z dnia [...]maja 2013 roku – znak [...]umieścił w ewidencji - ,,Obszar, obiekty i urządzenia znajdujące się w [...], przy ul. [...], jako teren po byłych Zakładach [...],,[...] ‘’ SA w [...]zlokalizowane na wyszczególnionych działkach.

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...]lipca 2013 roku, znak

[...], po rozpatrzeniu odwołań Prokuratora Okręgowego i Burmistrza Miasta [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Burmistrz Miasta [...]złożył na decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego w której zarzucał naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust.2 pkt 3 lit.a) ustawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 marca 2014 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 842/13 uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2015 roku,

sygn. akt II GSK 1863/14 oddalił skargę kasacyjną.

W ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Prokurator Okręgowy

w piśmie z dnia [...]grudnia 2016 roku wskazał, że organ winien dokonać oceny prawnomaterialnej w kontekście istnienia podstaw do umieszczenia wskazanego obszaru w ewidencji przy zastosowaniu wykładni zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w konsekwencji oceny, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 5 ust.6 ustawy.

Burmistrz Miasta [...] w piśmie z dnia [...]stycznia 2017 roku poinformował organ o zmianie statusu prawnego i podziale działek wymienionych w decyzji Wojewody nr [...]z [...]maja 2013 roku. Wskazał numery działek, z których usunięto nitrocelulozę oraz numery działek, na których zlokalizowano nowe pokłady materiału [...]. Nitrocelulozę ujawniano na działce nr [...]będącej w użytkowaniu wieczystym A. i J. K. oraz na działce [...] będącej w użytkowaniu wieczystym Gminy Miasta [...]. Działki te były wymienione w wyżej powołanej decyzji, przy czym działka [...] powstała w wyniku podziału działki [...]. Została również przekazana informacja, że część terenów po były zakładach ,,[...]‘’ została oczyszczona z odpadów materiałów niebezpiecznych do dnia [...]grudnia 2015 roku. Natomiast usunięcie i unieszkodliwienie wykrytych nowych pokładów odpadów niebezpiecznych zostanie dokonana do [...]grudnia 2019 roku ze środków pozyskanych przez gminę [...] z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Teren na którym zalegają nowe pokłady [...]jest objęty całodobową ochroną.

Wojewoda [...] w dniu [...]maja 2017 roku wydał decyzję nr [...], którą umorzył w całości postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...]października 2012 roku w sprawie umieszczenia terenów po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...] w ewidencji.

Od wymienionej decyzji odwołanie wniósł Prokurator Okręgowy w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

1. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia przez Wojewodę [...] okoliczności wskazywanych przez niego, a uzasadniających umieszczenie wskazywanego obszaru w ewidencji, jak również zaniechanie odniesienia się do powyższych okoliczności w uzasadnieniu decyzji.

2. naruszenie art. 5 ust.2,5,6 ustawy poprzez niezasadne przyjęcie,

że w odniesieniu do terenu po byłych zakładach brak przesłanek koniecznych

do stwierdzenia, że podlegają one obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne,

co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego umorzenia postępowania

na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy dokonując oceny prawnej sprawy odwołał się do art. 5 ust.1

i 2 ustawy, który wskazuje obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa, które podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne. Organ odwołując się do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2017 roku, poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.) wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Następnie przeprowadził analizę art. 15 k.p.a. Mając na względzie przepisy art. 153 p.p.s.a., art. 15 k.p.a., uwzględniając ocenę prawną sformułowaną przez sądy administracyjne obu instancji, uznał,

że w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje podstawa prawna do umieszczenia byłych Zakładów [...] ,,[...]‘’ w [...] w ewidencji.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne

od momentu wszczęcia do momentu zakończenia musi zachować swój przedmiot, który był ustalony w momencie wszczęcia postępowania. Przedmiot postępowania wynika

z treści wniosku Prokuratora Okręgowego w [...] o wszczęcie postępowania albo powinien być jasno ustalony przez organ administracji, który postępowanie prowadzi

z urzędu. Niezmienność przedmiotu postępowania jest warunkiem koniecznym

dla zachowania zasady pewności prawa. Prokurator Okręgowy w swoim wniosku wskazał na to ,,... w aktualnym stanie rzeczy zachodzi niebezpieczeństwo dla życia

i zdrowia ludzkiego, a tym samym dla bezpieczeństwa publicznego‘’. Przedmiot postępowania ustalony przez Wojewodę w prowadzonym postępowaniu był ustalony analogicznie, co wynika z uzasadnienia decyzji. Tak ustalony przedmiot sprawy administracyjnej był przedmiotem kontroli ze strony sądów administracyjnych. Podstawa prawna prowadzonego postępowania opierała się na przepisie art. 5 ust.2 pkt 3. lit.a) ustawy, który to przepis jak wynika z orzeczeń sądów nie mógł być podstawą orzeczenia i objęcia terenu byłych Zakładów [...] ,,[...]" w [...] obowiązkową ochroną przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne w celu stworzenia strefy ochronnej, która miałaby zapobiegać występowaniu na obszarze objętym ochroną przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu ludzkiemu.

W ocenie organu nie jest prawnie dopuszczalna zmiana przedmiotu postępowania w jego trakcie o element ,,ochrony mienia‘’, a który to element skarżący podniósł dopiero po wydaniu decyzji przez organy administracji publicznej oraz po dwóch wyrokach sądów administracyjnych.

Fakt występowania akcentowanych przez skarżącego materiałów chemicznych na terenie byłych Zakładów [...] ,,[...]‘’ w [...] mógłby uzyskać doniosłość prawną w świetle postanowień art. 5 ust.2 pkt 3 lit. b) ustawy, ale organ stoi na stanowisku niedopuszczalności zmiany przedmiotu postępowania.

W ocenie organu odwoławczego sam fakt obecności materiałów [...]na terenie po byłych zakładach jeszcze nie uzasadnia nałożenia obowiązku zapewnienia ochrony na podstawie art. 5 ust.2 pkt 3 lit.a) ustawy. Wskazane w tym przepisie materiały jądrowe, źródła i odpady [...], materiały [...], odurzające, [...]bądź [...]o dużej podatności pożarowej lub wybuchowej muszą być przez dany zakład w znacznych ilościach stosowane, produkowane lub magazynowane. Tymczasem pozostałości poprodukcyjne na terenie byłych zakładów zostały porzucone i nie podlegają obecnie ani produkcji, ani stosowaniu lub magazynowaniu. Minister stoi na stanowisku, że niewątpliwie teren byłych zakładów powinien podlegać, do czasu skutecznej utylizacji, swego rodzaju izolacji uniemożliwiającej wstęp do niego osób postronnych, jednakże ustawa w ustalonym stanie faktycznym podstawy prawnej do takiego rodzaju nie stwarza do tego podstaw..

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Prokurator Okręgowy w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

- prowadzące do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] o umorzeniu postępowania naruszenie przez organ art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 5 ust.1, ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy będące następstwem niezasadnego przyjęcia, że w sprawie brak jest podstaw do umieszczenia terenu byłych Zakładów [...] ,,[...]‘’ w [...] w prowadzonej przez Wojewodę ewidencji. W konsekwencji prowadzące do niezasadnego przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że zachodzą przesłanki do umieszczenia wskazanego terenu w ewidencji.

Z uwagi na powyższe skarżący stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i art. 135 p.p.s.a. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu

I Instancji.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Okręgowy w [...] wskazywał, że działając na podstawie art. 182 k.p.a. wnosił o wszczęcie postępowania administracyjnego celem wydania decyzji o umieszczeniu w ewidencji - terenów po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...], gdzie miały miejsce [...]materiałów [...], w wyniku czego doszło do śmierci przebywających na tym obszarze osób.

Podnosił, że poprzednio wydane decyzje organów o wpisaniu do ewidencji tych terenów zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2014 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 842/13, od którego skarga kasacyjna została oddalona orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2015 roku, sygn. akt II GSK 1863/14. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach sądów

są wiążące, ale uwzględniając kierunek wykładni wyznaczony przez sądy nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.

Skarżący zauważał, że przyczyną uchylenia poprzednich decyzji przez sąd administracyjny była wadliwa wykładnia przepisów prawa, przy czym jedynym

co powinien uczynić organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, to powstrzymać

się od tej wykładni. Argumentował, że postępowanie zainicjowane wnioskiem opartym na art. 182 k.p.a. jest wszczynane i toczy się z urzędu – a w swoim piśmie wskazywał na konieczność dokonania ocen prawnomaterialnych z uwzględnieniem wykładni art. 5 ust.1 i 2 ustawy. Przedstawiono argumentację wskazującą na fakt, że materiały chemiczne spełniają kryteria definicji mienia, które może i powinno podlegać ochronie na podstawie art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy ze względu bezpieczeństwa publicznego.

Prokurator Okręgowy w [...] podnosił, iż Naczelny Sąd Administracyjny

we wskazywanym wyżej wyroku podniósł, że ochrona obiektów przykładowo wskazana w art. 5 ust.2 może dotyczyć nie tylko czynnych obiektów i urządzeń ale też nieczynnych i tych których już wykorzystania zaniechano.

Skarżący zarzucał, że doszło do naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a. ponieważ w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, która

ma miejsce tylko w przypadku gdy jest brak podmiotu postępowania, przedmiotu

lub stosownej normy prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie nie odpadł żaden

z elementów konstruujących sprawę administracyjną. Stwierdzenie przez organ bezprzedmiotowości postępowania i wydanie decyzji o jego umorzeniu wiązałby

się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego

i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Okoliczności faktyczne sprawy umożliwiają w ocenie skarżącego subsumpcję pod przepis prawa materialnego – art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy, tyle że organ winien powstrzymać się od wykładni uznanej za sąd administracyjny za nieprawidłową. Materiały chemiczne występujące na tym terenie spełniają definicję mienia, które powinno było podlegać ochronie na podstawie art. 5 ust.2 pkt 3 lit. b) ustawy. Powołanie przez skarżącego

w toku postępowania dodatkowe uzasadnienie dotyczące podstaw do umieszczenia obszaru w ewidencji, o której mowa w art. 5 ust.6 ustawy nie stanowi zmiany przedmiotu postepowania. Jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy okaże się,

że dla ustalonego stanu faktycznego należy zastosować inną podstawę prawną

niż przyjęta we wcześniejszych fazach postępowania, to nie oznacza, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdyż sprawa ma swój przedmiot, tyle że podlegający innej kwalifikacji prawnej( wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2007 roku, sygn.

akt IV SA/Wa 74/07).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 roku,

nr 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Należy zauważyć, iż przedmiotowa sprawa była już rozpoznawana i decyzje organów obu instancji zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

i sprawa została przekazana celem ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie Sądu winno zawierać wskazania co do dalszego postpowania. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia

16 października 2015 roku, sygn. akt II GSK 1863/14, iż uzasadnienie sądu pierwszej instancji enumaratywnie nie wskazuje jakie czynności mają podjąć organy rozpoznając ponownie sprawę. Jednocześnie uznał, że wskazania są oczywiste w świetle sporządzonego uzasadnienia. Organy ponownie rozpoznając sprawę winny dokonać oceny, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego zaistniały w stosunku do obszaru

po byłych Zakładach [...] w [...] przesłanki konieczne do stwierdzenia podlegania obowiązkowej ochrony w rozumieniu art. 5 ust.1 ustawy. Jednocześnie organ winien mieć na uwadze, iż dokonana poprzednio wykładnia prawa była wadliwa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister nie zrealizowały wskazań sądu co do przeprowadzenia oceny we wskazanym przez sąd kierunku.

Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenia techniczne. W ust.2 art. 5 ustawy wskazano w poszczególnych zakresach – obronności państwa, ochrony interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego, innych ważnych interesów państwa kategorie obiektów, które obiekty podlegają obowiązkowej ochronie.

W przypadku terenów po byłych zakładach ,,[...]‘’ w [...] ochrona miałaby być zapewniona z uwagi na bezpieczeństwo publiczne. W tej kategorii obiekty

i ich rodzaje są wyszczególnione w punkcie 3 lit. a – c) ustawy. Tak więc ochrona ma dotyczyć mienia( określonego rodzaju) w związku z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż ochrona określonych zakładów, obiektów, urządzeń nie może odnosić się tylko do obiektów i zakładów czynnych i funkcjonujących. Obrazował

to podawany przez Naczelny Sąd Administracyjny przykład nieczynnej chłodniczej instalacji amoniakalnej, która w przypadku uszkodzenia mogłaby stwarzać zagrożenie dla ludzi.

Należy wskazać, iż poza sporem jest, iż na terenach( pod ziemią), po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...] znajdują się duże ilości materiałów chemicznych, które mogą stanowić zagrożenie wybuchem dla zdrowia i życia osób oraz innych obiektów. W związku z powyższym rozpoznanie sprawy winno obejmować ocenę, czy zasadnym jest zapewnienie ochrony mienia w postaci materiałów chemicznych zlokalizowanych w ziemi na terenach po byłych zakładach z uwagi na bezpieczeństwo publiczne.

Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że nie zachodzi podstawa do wpisu

do ewidencji terenów po ,, [...] ‘’ na podstawie art. 6 ust.2 pkt 3 a) ustawy ponieważ ta kwestia została przesadzona wyrokiem sądu, a nadto oczyszczalnia ścieków i ujęcie wody wraz ze studniami znajdują się poza terenem dawnych zakładów w miejscowości Januszno, w odległości około 6 km, jedna z ciepłowni miejskich znajduje się wprawdzie na terenie po zakładach, jednakże na działce nie związanej z produkcją materiałów wysokoenergetycznych.

Następnie organ podnosił, że w związku z tym, że postępowanie zostało oparte

o przepis art. 5 ust.2 pkt 3 lit.a) ustawy, to nie ma możliwości dokonywania oceny wpisu do rejestru tego terenu na podstawie art. 5 ust.2 pkt 3b) ponieważ stanowiłoby

to niedopuszczalną zmianę przedmiotu postępowania.

Organ wskazał i ocenił również, iż fakt obecności materiałów chemicznych na terenie byłych Zakładów [...] ,,[...]‘’ nie uzasadniałby nałożenia obowiązku wpisu do ewidencji i ochrony terenu w oparciu o art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy.

Argumentował, że wskazany przepis prawny wymaga aby materiały [...], źródła

i odpady [...], materiały [...], odurzające, [...]bądź [...]były w znacznych ilościach stosowane, produkowane lub magazynowane. Tymczasem pozostałości poprodukcyjne zostały porzucone i nie podlegają obecnie ani produkcji ani stosowaniu, ani magazynowaniu.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej po uchyleniu poprzednich decyzji przez sąd miały na nowo dokonać oceny czy zachodzą przesłanki wpisu do ewidencji terenów po byłych zakładach w kontekście przesłanek art. 5 ust. 1 i 2 ustawy.

Prokurator Okręgowy w [...] zwrócił się do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego celem wydania decyzji wpisującej do ewidencji obszar po Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...] na podstawie przepisów ustawy.

W ocenie Sądu stanowisko organu, iż przedmiot postępowania obejmował tylko sytuacje określone w art. 5 ust.2 pkt 3 lit.a) ustawy jest wadliwe. Po zwróceniu się Prokuratora Okręgowego w [...] do organu w trybie art. 182 k.p.a. postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Przedmiotem postępowania było ,,umieszczenie w ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne - terenów po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...]. Tak więc przedmiotem postępowania nie mogło być rozpoznanie tylko przypadku określonego w jednym przepisie prawnym (art. 5 ust.2 pkt 3 lit.a) ustawy.

Stanowisko Prokuratora Okręgowego w [...] w tym zakresie( co podstawy prawnej wpisu) należy uznać za jego pogląd prawny wyrażony w sprawie, który w toku postępowania modyfikował. Należy zauważyć, iż nawet sytuacji gdy postepowanie jest wszczynane na wniosek strony, to nie ma ona obowiązku wskazywać podstawy materialnoprawnej swojego żądania, a gdy wskazała, to organ nie jest nim związany.

Jednocześnie w ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób nieuprawniony uznał,

że sam fakt obecności materiałów chemicznych na terenie byłych zakładów nie uzasadnia nałożenia obowiązku zapewnienia ochrony przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne w oparciu o przepis

art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy.

Organ argumentował, że przepis ten wymaga aby między innymi materiały chemiczne dany zakład w znacznych ilościach stosował, produkował lub magazynował. Tymczasem okoliczności faktyczne wskazują, że pozostałości poprodukcyjne po byłych zakładach zostały porzucone i nie podlegają ani stosowaniu ani magazynowaniu.

Nie sposób zgodzić się z zaprezentowanym przez Ministra rozumieniem przepisu art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy.

Po pierwsze należy uznać, iż z wyżej powołanego przepisu podlegają ochronie nie tylko czynne zakłady stosujące, produkujące, magazynujące wskazane w przepisie materiały i odpady.

W ocenie Sądu takiej samej ochronie winny podlegać tereny gdzie zostały w znacznych ilościach pozostawione w ziemi materiały niebezpieczne. Pojęcie magazynowania odnosi się do czynności związanych z gromadzeniem zapasów dóbr materialnych,

ich składowaniem we właściwych warunkach.

Zdaniem Sądu znajdujące się na tym terenie mienie (materiały chemiczne,

w tym materiały wybuchowe - nitroceluloza), których ogromna ilość – około 900 ton, znajdują się w ziemi na terenach po byłych zakładach mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Fakt ten potwierdza to, że gmina [...] objęła tereny gdzie zalegają materiały niebezpieczne całodobową ochroną oraz została zawarta umowa przez gminę [...] z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie na dofinasowanie projektu ,,Likwidacja bomby ekologicznej na terenie po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...]‘’. Celem tego projektu jest dofinansowanie prac związanych z oczyszczeniem terenu z zalegających na nim materiałów chemicznych,

w tym niebezpiecznych materiałów wybuchowych‘’. Jak wynika z pism składanych

w toku postępowania prace w tym zakresie trwają, a mają być zakończone do maja 2020 roku. Wykonawcą oczyszczenia terenu jest Wojskowy Instytut Techniki Uzbrojenia w [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w sprawie, podczas gdy rozstrzygnięcie takie ma charakter formalny z uwagi na bezprzedmiotowość sprawy, to należy stwierdzić,

iż zakończenie sprawy poprzez jej umorzenie jest dopuszczalne. Należy zauważyć,

iż przedmiotem wniosku prokuratora w trybie art. 182 k.p.a. jest żądanie załatwienia sprawy w formie decyzji. Postępowanie wszczęte w związku z zawiadomieniem prokuratora w trybie art. 182 k.p.a. toczy się z urzędu.

Tryb z art. 105 § 2 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone także z urzędu, a w przypadku postępowań tylko na wniosek wyłącznie wówczas gdy wniosek został złożony przez więcej niż jeden podmiot, a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 roku, sygn. akt II OSK 246/10, LEX nr 1071218). Wydanie decyzji o odmowie wpisu

do rejestru w trybie art. 5 ust. 5 ustawy, czy też decyzji o umorzeniu postępowania

na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. z uwagi na brak możliwości wydania rozstrzygnięcia merytorycznego prowadzi do identycznego pod względem formalnym i prawnym skutku – brak wpisu do ewidencji obszaru po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...]. Obie decyzje są zaskarżalne i mogą być zweryfikowane.

Organ ponownie rozpoznając sprawę dokonana merytorycznej oceny podstaw

do wpisu do ewidencji obszaru po byłych Zakładach [...] ,,[...]‘’ w [...] biorąc pod uwagę przepisy art. 5 ust.2, a w szczególności przepis art. 5 ust.2 pkt 3 lit.b) ustawy uwzględniając dokonaną przez sąd wykładnię powyższego przepisu. Organ winien uwzględnić, iż obszar tej strefy w której znajduje się mienie – w postaci materiałów [...]w tym materiałów [...]–[...]ulega zmniejszeniu na skutek prac ,,oczyszczających‘’ teren.

Z uwagi na powyższe Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.