Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 737/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 99
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 par. 1, art. 29 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Teza: Zasadą jest, stosownie do treści art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ związanie orzeczeniem prawomocnym nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Co do zasady stan związania ograniczony jest tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, nie oznacza to jednak, że inne organy i inne sądy nie mogą kierować się ustaleniami i oceną zawartymi w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, szczególnie w sytuacji, gdy organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym nie ma kompetencji merytorycznych i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

TEZY

Zasadą jest, stosownie do treści art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ związanie orzeczeniem prawomocnym nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Co do zasady stan związania ograniczony jest tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, nie oznacza to jednak, że inne organy i inne sądy nie mogą kierować się ustaleniami i oceną zawartymi w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, szczególnie w sytuacji, gdy organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym nie ma kompetencji merytorycznych i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie NSA Sylwester Marciniak, Maria Dożynkiewicz (spr.), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ewy Barbary Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Bk 456/04 w sprawie ze skargi Ewy Barbary Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 października 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ewy Barbary Ż. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 2 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Ewy Barbary Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25.10.2004 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w B. z 09.09.2004 r., odmawiające, umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanej Ewie Barbarze Ż.

Sąd ten wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż wnioskiem z 3.04.2004 r. E. B. Ż. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego (...) z 18.04.2004 r. i o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia powyższego wniosku. Jako podstawę podano brak wymagalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, ze względu na niedoręczenie wnioskodawczyni decyzji podatkowej, będącej podstawą wystawienia wyżej wymienionego tytułu wykonawczego, tj. przesłankę z art. 59 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na brak wymagalności dochodzonego świadczenia z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji podatkowej z 15.04.1999 r. (...) Strona powoływała się również we wcześniejszych środkach zaskarżenia, w tym:- w odwołaniu od ww. decyzji, - w skardze do NSA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 18.06.2001 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej podatek dochodowy za 1994 r., w skardze do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 19.12.2003 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r., we wnioskach o umorzenie postępowania zabezpieczającego i zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz w zażaleniach na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia tych wniosków.

Prawna skuteczność doręczenia Stronie ww. decyzji podatkowej, stanowiąca podstawowy zarzut w niniejszej sprawie, jak i pozostałej korespondencji z nią związanej, została prawomocnie stwierdzona:

- wyrokiem z 18.06.2002 r. SA/Bk 1077/01 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 r., w którym Sąd jednoznacznie orzekł, iż skoro Urząd Skarbowy w S. dysponował adresem zamieszkania i adresem do doręczeń, przesyłanie korespondencji na adres wskazany jako adres do doręczeń, należy uznać za zgodne z art. 148 ustawy Ordynacja podatkowa:

- postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 2.09.2002 r. (...) w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego;

- postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 02.10.2002 r. (...) w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego;

- postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 05.11.2003 r. (...) w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego;

- postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 19.12.2003 r. (...) w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego;

- wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9.04.2004 r. I SA/Bk 32/04 oddalającym skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 19.12.2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe orzeczenia nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i są prawomocne. Fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i sądowym kwestii dotyczącej prawnej skuteczności doręczenia ww. decyzji, jako podstawy wymagalności świadczenia powoduje, że organy podatkowe i egzekucyjne nie mają prawnych podstaw do jej powtórnego merytorycznego rozpatrywania. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania za błędne stanowisko organu egzekucyjnego wskazującego, że nie występuje w niniejszej sprawie przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na brak wymagalności obowiązku.

Zdaniem tego organu w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają ponadto badaniu i rozstrzyganiu kwestie związane z odrębnym postępowaniem podatkowym, w tym dotycząca doręczenia decyzji podatkowej. Na przeszkodzie temu stoi również art. 29 par. 1 ustawy egzekucyjnej jednocześnie wskazujący, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd też za bezpodstawny organ ten uznał zarzut stawiany organowi egzekucyjnemu naruszenia art. 144, 145, 148, 152 par. 1 Ordynacji podatkowej w zakresie doręczenia decyzji podatkowej. Według tego organu również bezpodstawny jest zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 par. 1 Kpa. Przepis ten bowiem zobowiązuje organy administracji publicznej do umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a nie postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła:

1. naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. Kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie następstw prawnych, wadliwe dokonanie subsumcji i nieprawidłowe ustalenie normy prawnej,

2. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa, poprzez nieokreślenie w toku postępowania, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, nieudowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne,

3. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 Kpa, poprzez nieposzanowanie reguł kultury administrowania, wprowadzenie w błąd odwołującej się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie uwzględnienie słusznego interesu odwołującej,

4. naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 Kpa, poprzez uniemożliwienie odwołującej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia,

5. naruszenie przepisu art. 144, 145, 148, 152 par. 1 Ordynacji podatkowej w zakresie doręczenia decyzji (...) z 15.04.1999 r. - poprzez niedoręczenie tej decyzji w sposób wskazany w przepisach Ordynacji podatkowej,

6. naruszenie art. 59 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie tego postępowania na podstawie nieprawomocnej decyzji podatkowej, która nie była odwołującej do dnia dzisiejszego doręczona,

7. naruszenie art. 45 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak dowodów u wierzyciela, doręczenia odwołującej decyzji podatkowej będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego,

8. naruszenie art. 56 par. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przypadku kiedy istnieją uzasadnione przypuszczenia, że egzekucja jest prowadzona bez podstawy prawnej /wystawienie tytułu wykonawczego bez wprowadzenia w obieg decyzji podatkowej/ i może wyrządzić odwołującej nieodwracalne skutki w jej mieniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja podatkowa z 15.04.1999 r. nie została nigdy jej doręczona. Nie można uznać za skuteczne doręczenie tej decyzji byłemu małżonkowi, na inny adres zamieszkania, kiedy nie przedstawił on organowi podatkowemu pełnomocnictwa do zastępowania odwołującej oraz sama odwołująca nie wskazała organowi podatkowemu adresu współmałżonka jako adresu swojego dla doręczeń. Wobec tego jedynym aktualnym adresem do doręczeń był adres odwołującej. Argument Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i Dyrektora Izby Skarbowej, że odwołująca "wniosła odwołanie od tej decyzji" - jest błędny co do zasady. Żaden przepis proceduralny nie przewiduje takiego dowodu doręczenia. Organ podatkowy nie dysponuje dowodem doręczenia odwołującej przedmiotowej decyzji. W tym stanie faktycznym i prawnym, decyzja ta jest nadal nie doręczona i nie może wywołać skutków prawnych dla odwołującej. Na tej podstawie nie mógł być wystawiony tytuł egzekucyjny i wszczęta oraz prowadzona egzekucja w stosunku do odwołującej.

Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny kolejny raz nie powiadomił odwołującej o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwością złożenia wniosków, żądań i wypowiedzenia się, co do zebranego materiału. Tym właśnie zaniechaniem organu egzekucyjnego pozbawiono odwołującą czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, co jest naruszeniem jednego z podstawowych praw strony, skutkującym negatywnie na jej pozycję w tym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazanym wyżej wyrokiem w uzasadnieniu stwierdził, że Skarżąca nie okazała dowodów stwierdzających wykonanie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Nie przedstawiła także dowodów, z których wynikałoby, że obowiązek umorzono lub że on wygasł albo nie istnieje, bądź odroczono termin jego wykonania czy też zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Jeśli zatem skarżąca nie przedstawiła /nie posiadała/ dowodów o jakich wyżej, to zarzut naruszenia przepisu art. 45 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać należało za chybiony.

Bezzasadne są też zdaniem Sądu pierwszej instancji zarzuty naruszenia przepisów art. 56 par. 1 pkt 5 i art. 59 par. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Skarżąca naruszenie tych przepisów wywiodła z twierdzenia, iż egzekucja prowadzona jest bez skutecznego tytułu wykonawczego, gdyż decyzja wymiarowa stanowiąca podstawę wystawienia tytułu nie została jej nigdy doręczona, a zatem egzekwowany obowiązek nie istnieje. Kwestia doręczenia decyzji wymiarowej przesądzona została już znacznie wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z 18.06.2002 r. w sprawie SA/Bk 1077/01 oddalił skargę Ewy Barbary Ż. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 18.06.2001 r., (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej podatek dochodowy za 1994 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że decyzja wymiarowa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. została E. B. Ż. skutecznie doręczona. Również w sprawie I SA/Bk 32/04 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 9.04.2004 r. oddalając skargę Ewy Barbary Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego badał kwestię doręczenia decyzji wymiarowej.

Wobec tego zarzut prowadzenia egzekucji wobec nieistnienia obowiązku /art. 59 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ Sąd ten uznał za bezzasadny.

Z tych samych przyczyn zarzut naruszenia przepisów art. 144, art. 145, art. 148 i art. 152 par. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ według tego Sądu nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy.

Wobec tego, że zarzut skarżącej prowadzenia postępowania egzekucyjnego przy braku istnienia egzekwowanego obowiązku wywiedziony był z niedoręczenia zobowiązanej decyzji wymiarowej, to przy istnieniu orzeczeń sądowych zawierających ustalenia, iż decyzja takowa została doręczona, nie można uznać zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za trafny zarzutu naruszenia przez organy administracyjne przepisów art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z treści art. 10 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji przed wydaniem decyzji mają obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis traktuje więc o postępowaniu, które zakończone będzie wydaniem decyzji. Sprawa niniejsza zakończona została postanowieniem. Sąd nie podzielił więc poglądu skarżącej, iż organy naruszyły w sprawie przepis art. 10 par. 1 Kpa.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając wyrok ten w całości. Skargę kasacyjną oparła na naruszeniu prawa procesowego- art. 174 pkt 2 - prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając:

- naruszenie art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie przez WSA w Białymstoku środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia rażącego naruszenia prawa w aktach wydanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i postępowaniach zażaleniowych - w sprawie, której dotyczy skarga, a głównie poprzez błędne przyjęcie w ślad za Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że tytuł wykonawczy (...) z 18.04.2004r w niniejszej sprawie został wydany bez naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /art. 27 par. 1 pkt 3/ i na podstawie prawomocnej decyzji podatkowej (...) z 15.04.1999r, która weszła do obrotu prawnego mimo nie doręczenia jej Skarżącej w trybie art. 144, 148, 152 par. 1 Ordynacji podatkowej do dnia dzisiejszego;

- naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Białymstoku skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, mimo rażącego naruszenia przepisów postępowania przez organy: podatkowe, egzekucyjne i odwoławcze - mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przyjęcie błędnie w ślad za organami podatkowymi i egzekucyjnymi, że przedmiotowa decyzja (...) z 15.04.1999r weszła do obrotu prawnego w wyniku prawidłowego doręczenia Skarżącej i dała podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (...) z 18.04.2004r, przy naruszeniu przez wymienione wyżej organy administracji przepisu art. 144, 148, 152 par. 1 Ordynacji Podatkowej w zakresie doręczenia decyzji podatkowej oraz przepisu art. 27 par. 1 pkt 3 i art. 59 par. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie braku podstaw prawnych wystawienia tytułu wykonawczego i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego;

- naruszenie art. 99 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r, wiąże w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia, poprzez powołanie się w treści uzasadnienia na wyrok OZ NSA w Białymstoku z 18.06.2002 r. SA/Bk 1077/01, mimo braku tożsamości sprawy w obu postępowaniach i rozpatrywania różnych zarzutów do różnych aktów administracyjnych w różnych przedmiotowo skargach.

Wskazując na powyższe naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, jak też naruszenia konstytucyjnej zasady państwa prawa wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP, zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z zasądzeniem kosztów postępowania od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika że organy administracji podatkowej nie dysponują dowodem doręczenia Skarżącej decyzji podatkowej (...) z 15.04.1999 r. Natomiast usiłują w różny pośredni sposób wywodzić, że decyzja ta została doręczona Skarżącej, powołując się na różne akty administracyjne z różnych postępowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego, nie mógł przejść do porządku dziennego nad brakiem dowodu doręczenia Skarżącej decyzji podatkowej, a tym samym bezprawnego wystawienia tytułu egzekucyjnego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał na art. 144 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że dowodem doręczenia decyzji jest pokwitowanie. Brak takiego dowodu jest równoznaczny z niedoręczeniem decyzji. Decyzja niedoręczona nie wywołuje skutków dla strony i nie występuje w obrocie prawnym. Wszelkie zastępcze formy dowodzenia w postaci aktów administracyjnych, gdzie pośrednio porusza się zagadnienie doręczenia decyzji, przy jednoczesnym rzeczywistym jej niedoręczeniu nie mogą być według autora skargi kasacyjnej brane pod uwagę.

Przepis art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obliguje sąd do zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonych aktach administracyjnych. Wyrok WSA w Białymstoku nie odnosi się do tej kwestii. Mimo braku dowodu doręczenia Skarżącej przedmiotowej decyzji w trybie art. 144 Ordynacji Podatkowej w miejscu wskazanym przez art. 148 Ordynacji Podatkowej, wyrok przechodzi nad tym do porządku dziennego i pochwala działania organów administracji podatkowej, która usiłuje dowodzić w sposób niezgodny z Ordynacją Podatkową, że decyzja podatkowa została doręczona Skarżącej w sposób dorozumiany. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku jest więc rażącym naruszeniem art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mającym istotny wpływ na wynik orzeczenia.

Powoływanie się przez ten Sąd na wyrok OZ NSA w Białymstoku z 18.06.2002r SA/Bk 1077/01, jako dowodu doręczenia decyzji podatkowej, mimo braku tożsamości sprawy w obu postępowaniach i rozpatrywania różnych zarzutów do różnych aktów administracyjnych w różnych przedmiotowo skargach, jest według autora skargi kasacyjnej naruszeniem art. 99 Przepisów wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 99 Przepisów wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnosi się jedynie do wojewódzkiego sądu administracyjnego i dotyczy okresu przejściowego, w którym wojewódzki sąd administracyjny rozpatruje po 1 stycznia 2004 r. ponowną skargę, w której Naczelny Sąd Administracyjny przed 1 stycznia 2004 r. - jako sąd jednoinstancyjny - uchylił zaskarżoną decyzję. Zachodzi więc wyraźne naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które miało istotny wpływ na orzeczenie WSA.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w uzasadnieniu wskazując, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem merytorycznym. Postępowanie to jest postępowaniem wykonawczym. Celem tego postępowania jest wykonanie przymusowo obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wszczynając egzekucję administracyjną organ egzekucyjny stosownie do treści art. 29 par. 1 i par. 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a także czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom określonym w art. 27 tej ustawy. Uprawnienia organu egzekucyjnego do badania dopuszczalności egzekucji sprowadzają się do badania pod względem formalnym. Organ egzekucyjny jak wynika wyraźnie z art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Spór co do tego, czy skarżącej skutecznie doręczono decyzję wymiarową objętą tytułem wykonawczym będącym podstawą prowadzenia w stosunku do niej egzekucji nie może być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem tego postępowania są bowiem kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia skarżącej decyzji wymiarowej powinny być przedmiotem postępowania podatkowego, czy też postępowań nadzwyczajnych określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa w art. 240 i n. Jak wynika z zaskarżonego wyroku takie postępowania były przedmiotem rozpoznania przez organy jak również sąd administracyjny w związku z wniesioną przez skarżącą skargą na rozstrzygnięcia organów. Oparcie się w tej sytuacji przez organ egzekucyjny, a następnie przez Sąd w zaskarżonym wyroku na ustaleniach co do skuteczności doręczenia skarżącej decyzji, wynikających z tych postępowań jest prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć wskazanego w tej skardze przepisu art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, gdyż po pierwsze przepis ten w sprawie tej nie miał zastosowania, a po drugie Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu tego nie powoływał. Przepis ten bowiem dotyczy sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny po 1 stycznia 2004 r. rozpatruje ponowną skargę w związku z uchyleniem przed 1 stycznia 2004 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny - jako sąd jednoinstancyjny - zaskarżonej decyzji. Teza ta zresztą wyraźnie wynika z wskazanego przez autora skargi kasacyjnej wyroku NSA z 2.06.2004 r. GSK 633/04 /ONSAiWSA 2004 Nr 2 poz. 49/. Sprawy tej, która jest przedmiotem skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przed 1 stycznia nie rozpoznawał, wobec tego wskazany przepis jako nie mający zastosowania w sprawie nie mógł z wyżej wskazanych względów być przez Sąd pierwszej instancji naruszony. Zasadą jest natomiast stosownie do treści art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ związanie orzeczeniem prawomocnym nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Co do zasady stan związania ograniczony jest tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, nie oznacza to jednak, że inne organy i inne sądy nie mogą kierować się ustaleniami i oceną zawartymi w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, szczególnie w sytuacji, gdy tak jak w tej sprawie organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym nie ma kompetencji merytorycznych i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wbrew więc zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, a tym samym również zasad określonych w art. 2 i 7 Konstytucji RP. Autor skargi kasacyjnej utożsamia bowiem naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP z naruszeniem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa i przepisami - ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skargę kasacyjną jako niezasadną należało więc na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 par. 2 i art. 209 wskazanej wyżej ustawy.