Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1265/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 2-6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 115 par. 16, art. 178 a par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 7, art. 77 par. 4, art. 75 par. 1 zd.1, art. 78 par. 1 i 2, art. 80, art. 123
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2388/08 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2009r., sygn. akt VI SA/Wa 2388/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Komendant Stołeczny Policji cofnął pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich D. B. Postępowanie administracyjne zostało w sprawie wszczęte z urzędu z uwagi na fakt prowadzenia postępowania karnego wobec skarżącego o czyn z art. 178 a § 1 k.k. W trakcie postępowania administracyjnego organy Policji ustaliły, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 7 maja 2007 r. (sygn. akt: VK 1155/06) D. B. został prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości). Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm., dalej: ubia). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że z dyspozycji tych przepisów wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kategorii osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Obligatoryjny charakter powołanych przepisów prawa nakazuje organom Policji cofnięcie uprawnionemu pozwolenia na broń w wypadku stwierdzenia popełnienia przez niego przestępstwa przeciwko mieniu. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. poprzez uznanie faktu skazania za popełnienie przestępstwa za okoliczność obligującą organ do cofnięcia pozwolenia na broń palną oraz pominięcie dotychczasowego nienagannego trybu życia, dobrych opinii oraz licznych zasług i odznaczeń, co miało wpływ na treść decyzji. Podniósł również, że organ dokonał niewłaściwej analizy materiału dowodowego sprawy pod kątem istnienia - bądź nie – przesłanki uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. D. B. jest bowiem byłym kolarzem m.in. grup zawodowych M. i L., uczestnikiem Mistrzostw Świata Juniorów w 1988 r.), vice mistrzem Polski w 19[...] r., zwycięzcą ponad 200 wyścigów we wszystkich kategoriach wiekowych, wielokrotnie zajmował miejsce w pierwszej trójce takich zawodów, jak Tour de Pologne, Wyścig Solidarności czy Karkonosze Tour, reprezentantem Polski przez ponad 5 lat. Nadto złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej na okoliczność sprawności psychicznej i psychologicznej skarżącego dla dalszego posiadania broni palnej.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż fakt popełnienia przestępstwa z art. 278a § 1 k.k. oznacza, iż D. B. popełnił czyn, o którym mowa w art. 178a § 1 k.k. będąc w stanie upojenia alkoholowego i że stężenie alkoholu we krwi skarżącego wielokrotnie przekroczyło ustawowy próg dopuszczalności. W ocenie organu, skarżący znajdując się w stanie ograniczającym zdolności psychomotoryczne organizmu i spowalniającym reakcję na zawsze dynamiczną sytuację na drodze, stwarzał zagrożenie nie tyle dla ogólnie pojętego bezpieczeństwa w komunikacji, co dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, a także ich mienia (w razie spowodowania kolizji). Popełnione przestępstwo jest czynem umyślnym. Powyższe okoliczności uzasadniają istnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. Organ wskazał nadto, iż D. B. często jest notowany przez Policję z powodu popełnianych wykroczeń drogowych polegających m.in. na przekraczaniu dozwolonej prędkości. Pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i w kole łowieckim, jak również osiągnięcia w działalności sportowej nie niwelują wyżej opisanej obawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji. Zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia poprzez błędną interpretację oraz niesłuszne i bezpodstawne przyjęcie, że sam fakt skazania osoby prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. stanowi bezwzględną negatywną przesłankę posiadania broni oraz poprzez uznanie, że jakikolwiek konflikt z prawem powoduje bezwzględna przyczynę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym ustaleniu, iż w stosunku do skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz obrazę art. 7, 75, 77, 78 i 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść decyzji i polegało w szczególności na niedopełnieniu przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz nieuwzględnieniu wniosków dowodowych strony o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej na okoliczność sprawności psychicznej i psychologicznej skarżącego dla dalszego posiadania broni palnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, skazanie za przestępstwo nie mieszczące się w katalogu wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie stanowi o spełnieniu przesłanki "uzasadnionej obawy", o której mowa w tym przepisie. Organy winny były wziąć pod uwagę pozytywne cechy osobowościowe skarżącego wynikające z jego zaangażowania w działalność sportową (kolarstwo).

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako bezpodstawną. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu - cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. Sąd powołując się na konieczność ścisłej reglamentacji prawa do posiadania broni, wskazał, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć na względzie interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Sądu, organy Policji oceniły zgromadzony materiał dowodowy w granicach swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a. i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Z materiału dowodowego wynika, iż prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego D. B. został skazany za przestępstwo określone w art. 178a par. 1 k.k. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości) ( przed sprostowaniem uzasadnienia wyroku postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. w tym fragmencie uzasadnienia Sąd wskazał na "dwa wyroki skazujące"). Nadto był notowany w związku z wykroczeniami drogowymi. Sąd zaznaczył, że oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania i jest aktywnym członkiem społeczności lokalnej. Sąd uznał za prawidłowy pogląd organu, że już samo dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzić może uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie mógłby w przyszłości korzystać z posiadanej broni. Sąd pierwszej instancji przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, iż "nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary". Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy Policji wykazały, że po stronie skarżącego istnieją, poza faktem skazania, dodatkowe okoliczności potwierdzające wyżej opisaną obawę. Należy do nich nieodpowiedzialność wynikająca z faktu popełnienia przestępstwa kierowania pojazdem samochodowym w stanie nietrzeźwości, popełnienie wykroczeń drogowych, takich jak przekroczenie dozwolonej prędkości i in. To zdaniem Sądu wskazuje na lekceważący stosunek skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Komendanta Głównego Policji, iż od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, w kontekście dodatkowych przesłanek dotyczących cech osobowościowych skarżącego, ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów, uzasadnia ocenę, iż nie powinien posiadać pozwolenia na broń. W związku z tym organ był zobligowany do wydania decyzji cofającej zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W tej sytuacji bez wpływu na wynik sprawy pozostają okoliczności dotyczące pozytywnych cech charakteru skarżącego związanych z jego działalnością sportową. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, 75, 77, 78 i 80 k.p.a. i stwierdził, że organy Policji w sposób należyty zgromadziły istotny do wyjaśnienia sprawy materiał i poddały go prawidłowej analizie, która doprowadziła do konkretnego rozstrzygnięcia, którego motywy znalazły odzwierciedlenie w decyzjach. Decyzje znajdują oparcie w przepisach ustawy o broni i amunicji i pozostają w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku D. B., reprezentowany przez adwokata K. G., zaskarżył wyrok w całości. D. B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w następstwie nie uwzględnienia zarzutu niedopełnienia przez organ administracji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony, którego uwzględnienie pozwoliłoby Sądowi pierwszej instancji na stwierdzenie, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku należytego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z tego przepisu, dlaczego tak uczynił.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik D. B. podniósł, iż Sąd pierwszej instancji w sposób szczególny winien zbadać zarzut naruszenia prawa procesowego przez organy administracji polegającego na pominięciu dowodu z opinii psychologicznej dokonanej przez powołanego w tym celu upoważnionego biegłego lekarza na okoliczność oceny sprawności psychicznej i psychologicznej D. B. pod kątem dalszego posiadania przez niego broni myśliwskiej. To pozbawiło skarżącego możności wykazania okoliczności mogących mieć wpływ na korzystne rozstrzygnięcie. Wskazał, iż wniosek skarżącego o przeprowadzenie takiego dowodu miał oparcie w art. 7, 75, 77, 78 i 80 k.p.a. Wniosek skarżącego organ pozostawił bez rozstrzygnięcia. Sąd niemal całkowicie pominął powyższy zarzut skarżącego i nie odniósł się do niego w należyty sposób określony w art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący podniósł, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi, poprzez uchylenie decyzji, w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takim "innym naruszeniem przepisów postępowania" jest niedopełnienie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony. w uzasadnieniu wyroku. Zdaniem skarżącego braki uzasadnienia wyroku stanowią uchybienia procesowe Sądu pierwszej instancji niepozwalające w istocie na zbadanie motywów rozstrzygnięcia i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli, gdyż nie wiadomo jak i dlaczego Sąd interpretował przepisy prawa decydujące o sposobie rozstrzygnięcia, a to skutkuje koniecznością jego uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż dla bytu domniemania prawnego określonego przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, jakim jest obawa możliwości użycia przez posiadacza pozwolenia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie ma znaczenia jego zdolność psychofizyczna do dysponowania bronią. Komendant Główny podkreślił, że zdolność ta ustalana jest przez organy Policji na podstawie orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3 - 5 ubia, a brak tej zdolności stanowi inną podstawę odmowy wydania bądź cofnięcia pozwolenia na broń, co Komendant Główny Policji wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] września 2008r. Wskazał również, że orzeczenia te nie podlegają weryfikacji w drodze opinii wydawanej przez biegłego ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r. sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224). Nadto organ zwrócił uwagę na fakt, iż organy Policji nie kwestionowały zdolności D. B. do dysponowania bronią. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, wywodzenie podstaw kasacyjnych z tej okoliczności, że WSA w Warszawie zaakceptował fakt nie zasięgnięcia przez organy Policji wskazanej opinii biegłego nie ma żadnego uzasadnienia i nie może stanowić przyczyny uchylenia zaskarżonego wyroku.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował oczywistą omyłkę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ten sposób, że postanowił wykreślić na stronie 6 uzasadnienia wers 14 od góry zwrot "należą dwa wyroki karne skazujące" oraz na stronie 7 uzasadnienia wers 1 i 2 od góry zwrot "prawomocnymi orzeczeniami sądów karnych" i zastąpić odpowiednio zwrotami "należy wyrok karny skazujący" oraz " prawomocnym orzeczeniem sądu karnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. D.z B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego powołanie się w uzasadnieniu wyroku na fakt uprzedniej dwukrotnej karalności, w sytuacji w której jedno ze skazań zostało zatarte, nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej.

Postanowieniem z dnia 1 września 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie uznając, że sprostowanie dokonane postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Nie można podzielić zarzutów kasacyjnych o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, a to z poniższych względów.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki przypadek – jak zasadnie uznał Sąd pierwszej instancji - nie miał miejsca w niniejszej sprawie, albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwalało na przeprowadzenie należytej kontroli tej decyzji i oceny przez Sąd zachowania reguł postępowania administracyjnego. Podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", zajął stanowisko, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)." (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010/1/5). Uchwała składu siedmiu sędziów NSA - niezależnie od tego, że jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.) - ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu NSA (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 441.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Jak stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając stanowisko zaprezentowane w powołanej uchwale wskazał, że użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W niniejszej sprawie D. B. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 7 maja 2007 r., sygn. akt V K 1155/06 został skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości.

Wskazać należy, iż przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przedmiotem ochrony art. 178a k.k. są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji (por. G. Bogdan [w:] A. Barczak - Oplustil, G. Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M.Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 k.k., Zakamycze, 2006, wyd. II). A zatem, należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy także osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przestępstw opisanych w art. 178a k.k. dopuścić się można jedynie umyślnie. A zatem, po stronie sprawcy występuje świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia), przy czym sprawca nie musi uświadamiać sobie stężenia alkoholu we własnej krwi, wystarczy obiektywna postrzegalność stanu nietrzeźwości. Przez pojęcie "stanu nietrzeźwości" należy rozumieć zdefiniowany w art. 115 § 16 k.k. przypadek, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub też zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym przez kierowcę w stanie nietrzeźwości świadczy o braku wyobraźni, skrajnej nieodpowiedzialności tej osoby, oraz lekceważącym stosunku do prawa. W takiej sytuacji istnieje uzasadniona obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym osoba taka może naruszyć także zasadę bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń. O lekceważącym stosunku D. B. do prawa – jak zasadnie podkreślił Komendant Główny Policji - świadczy nie tylko skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. D. B. był też często notowany z powodu popełnienia wykroczeń drogowych.

Podkreślić należy, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także interes ogólny, tj. bezpieczeństwo i porządek publiczny. Z tego też względu posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Reglamentacja administracyjnoprawna wyraża się w tym, iż dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak też potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., II OSK 587/05, LEX nr 198319 ).

Zasada ścisłej reglamentacji prawa do posiadania broni wyraża się nie tylko w wydawaniu pozwoleń na broń, ale i cofaniu takich pozwoleń w sytuacjach, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji ( t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr. Popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i wielu wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym oraz wykazywanie ewidentnie lekceważącego stosunku do prawa pozwalało organom uznać, iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. W takich okolicznościach sprawy organy Policji – oceniając zgromadzony materiał dowodowy – trafnie przyjęły, że pozytywne opinie i działalność sportowa nie mogą przemawiać za pozostawieniem broni skarżącemu, gdyż swoją postawą zniweczył rękojmię, jakiej wymaga się od osób posiadających pozwolenie na broń. Tym samym Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że organy Policji wyjaśniły wszechstronnie okoliczności sprawy w kontekście tego, czy zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z tych względów Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw zarzucić organom naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. jak też przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego – art. 80 k.p.a. Organy Policji dokonały swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego. Jednocześnie podzielić należy stanowisko Komendanta Głównego Policji, że w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychologa. Organ administracji publicznej przed dopuszczeniem dowodu powinien rozważyć, czy dany fakt ma znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1k.p.a.), czy dany fakt wymaga udowodnienia (np. art. 77 § 4), czy dany środek dowodowy nie jest wykluczony ze względu na przepisy kodeksu (art. 75 § 1 zd. 1 in fine), czy dany dowód nie został zgłoszony na okoliczność, która została stwierdzona innymi dowodami (art. 78 § 2). Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Postanowienie w sprawie przeprowadzenia dowodu jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a., z tym że na postanowienie to nie służy zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Nadto postanowienie takie nie musi zawierać uzasadnienia. W doktrynie przyjmuje się, że ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1996, s. 371).

D. B. nie cofnięto pozwolenia na broń z powodu zaburzeń psychicznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535,ze zm.), lub znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, ani z powodu istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, czy jako osobie uzależnionej od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Skoro D. B. nie cofnięto pozwolenia na broń z powodu zaliczenia skarżącego do osób, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji, to nie było podstaw do przeprowadzania opinii. W niniejszej sprawie nie zachodziła sytuacja przewidziana w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji ( osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3 ). Nie zachodziła też sytuacja przewidziana w art. 15 ust. 5, kiedy organ Policji - na skutek ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2- 4 - może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji rozważając kwestie dotyczące zgromadzenia przez organy materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie wypowiedział się wyczerpująco odnośnie żądania D. B. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa, to jednak stwierdzić należy, iż uchybienie w tym zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 roku, sygn. akt I FSK 299/05, LEX, nr 187709). Nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.