Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 487/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółka Jawna H. S., D. K., B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna H. S., D. K., B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] sp. jawna H. S., D. K., B. S. (zwanej dalej skarżącą spółką) uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie określenia kwoty należności celnych. W dniu 3 kwietnia 2009 r. skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że od 2007 r. spółka [...] ma zajęte rachunki bankowe, nieruchomości i ruchomości na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej. Na skutek prowadzenia postępowania egzekucyjnego spółka nie dysponuje aktualnie żadnymi środkami finansowymi, nie prowadzi również działalności i nie uzyskuje żadnych dochodów z tego tytułu. Wpływające środki wynikające z wcześniejszych zobowiązań natychmiast są zajmowane przez organ egzekucyjny. Wyjaśniono również, że od dnia 17 listopada 2008 r. (data postanowienia tutejszego Sądu o odmowie przyznania prawa pomocy) pogorszyła się znacznie sytuacja finansowa wspólników spółki wobec braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 23 marca 2009 r. Sąd zobowiązał skarżącą do uzupełnienia na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływanej jako p.p.s.a) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie i udokumentowanie w jakim zakresie w stosunku do sytuacji ocenionej w postanowieniu z dnia 17 listopada 2008 r. uległa zmianie sytuacja materialna wspólników spółki. Ponadto zobowiązano skarżącą do nadesłania oświadczenia wspólników o zbytych bądź nabytych przez nich w ciągu ostatnich sześciu miesięcy ruchomościach lub nieruchomościach o wartości powyżej [...] zł, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych i lokat wspólników i ich współmałżonków za ostatnie sześć miesięcy, wskazania aktualnych źródeł przychodów i ich wysokości oraz nadesłania zeznań podatkowych za 2008 r. wspólników i ich współmałżonków.

W odpowiedzi na powyższe pismo nadesłano zestawienie należności celnych wynikające z poszczególnych decyzji Dyrektora Izby Celnej.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce jawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce jawnej prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, to nie sposób uznać, że dofinansowanie to ma obligatoryjnie obciążać społeczeństwo także sytuacji, gdy jej wspólnicy mogą dysponować środkami finansowymi w wysokości pozwalającej na partycypowanie w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.

Dokonywana ocena zasadności zwolnienia od kosztów sądowych podmiotu gospodarczego, w tym przypadku spółki osobowej, bo taką jest spółka jawna, nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże spółki. Z art. 22 § 2 k.s.h. wynika bowiem, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Tym samym jest to odpowiedzialność o charakterze odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej.

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania wynika z art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej. Wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, niebędący akcjonariuszem, odpowiada bowiem całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że spółka [...] nie wykazała w żaden sposób (nie nadesłała żadnych dokumentów do których zobowiązano ją w piśmie z dnia 23 marca 2009 r.), że sytuacja materialna jej wspólników uległa w stosunku do sytuacji ocenionej w postanowieniu z dnia 17 listopada 2008 r. takiemu pogorszeniu, które uniemożliwiałoby aktualnie poniesienie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.