Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 478/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi [....] S.A. w K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 17 lutego 2015 r. nr [....] w przedmiocie potwierdzenia zaistnienia przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz strony skarżącej [....] S.A. w K. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 września 2014 r. nr [....] Starosta T. orzekł w trybie art. 126 ust. 5 i 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., póz. 518 ze zm.) - dalej "u.g.n." - o potwierdzeniu zaistnienia przesłanek zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] położonej w O. gm. Ż. , stanowiącej własność G.K. , dla której Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [....] - przez A.C. będącego pracownikiem Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [....] spółka z o.o. z siedzibą w T. , działającego w imieniu [....] S.A. z siedzibą w K. w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Orzekając w ten sposób organ I instancji zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie to stanowi rozpatrzenie wniosku A.P. Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [....] Spółka z o.o., który został przekazany przez Starostę D. organowi I instancji w dniu 25 czerwca 2014 r. i w którym podniesiono, że w dniu 16 czerwca 2014 r. wnioskodawca przeprowadził na tej działce prace polegające na usunięciu "powrastanych i częściowo poupalanych" gałęzi drzew zagrażających prawidłowemu funkcjonowaniu urządzeń elektroenergetycznych, co w konsekwencji mogło doprowadzić do zerwania przewodów i związanych z tym przerwami dostaw energii elektrycznej do znacznej liczby odbiorców jak również zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył G.K. podnosząc m.in., że "na początku wszczynania czynności przez wykonawcę robót doszło do ustalenia terminu spotkania 12-09-2013 godzina 12) z P.C. , lecz ten w ustalonym terminie nie przybył, a po upływie l godziny i 45 minut odjechałem w drogę powrotną do K. Tym samym nie rozumiem powodu do angażowania w sprawie władz samorządowych szczebla powiatowego z D. oraz w T. przez wykonawcę robót. Ostatecznie oczekuję odszkodowania za wycięte drzewa zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponieważ nie dysponuję żadnymi środkami transportu niezbędnymi do wywozu pozostałości po wycince na nieruchomości oczekuję na wykonanie tych czynności ze strony wykonawcy robót. Dodaję, iż pozostawienie takiego stanu na parceli zagraża bezpieczeństwu pożarowemu, za które nie chciałbym brać odpowiedzialności jako właściciel."

Wojewoda [....] decyzją z dnia 17 lutego 2015 r., znak [....] na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – k.p.a (Dz. U. z 2013 r., póz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G.K. od decyzji Starosty T. z dnia 1 września 2014 r. nr [....] Wojewoda [....] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty T. z dnia 1 września 2014 r. nr [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że postępowanie w trybie art. 126 ust. 5 i 8 u.g.n. różni się zasadniczo od postępowań w trybie art. 124, art. 125 i art. 126 ust. 1 tej regulacji. W odróżnieniu, bowiem od nich, wniosek składany przez inwestora nie ma na celu uzyskania tytułu prawnego do czasowego zajęcia nieruchomości, zastępującego zgodę jej właściciela, z uwagi na plany dokonania na niej w przyszłości określonych prac, lecz ma potwierdzić czy zasadne było czasowe zajęcie nieruchomości, którego już dokonano. Skoro bowiem w przeszłości dany podmiot dokonał już ingerencji w prawo własności danej osoby, to obiektywnym obowiązkiem właściwych organów administracji publicznej (tj. starosty, zaś w razie wniesienia odwołania także wojewody) jest dokonanie oceny zasadności tego zrealizowanego już przedsięwzięcia.

Choć procesowo regulacja art. 126 ust. 5 i 8 u.g.n. w zasadniczy sposób różni się od trybu, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, to pod względem materialnym jest z nim w pewien sposób powiązana. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 301/08, LEX nr 515988, "analizując znaczenie takich pojęć jak "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" (art. 126 ust. 1 u.g.n.), należy zauważyć, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania". Na ocenę tej decyzji nie mogą mieć wpływu okoliczności, które ujawniły się później. Potrzeba ma być nagłą, a więc szkoda nie mogła być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana. Nie można zatem wydać decyzji na podstawie omawianej przesłanki, jeśli zajęcie nieruchomości jest związane z pracami, które były już zaplanowane (przewidywane), ale nie udało się pozyskać innego tytułu prawnego do nieruchomości, albo które bez większego ryzyka mogą być wykonane w przyszłości.

W art. 126 ust. 5 u.g.n. jeszcze bardziej zawężono możliwość uznania za zasadne czasowe zajęcie nieruchomości. Jak uznaje doktryna prawnicza warunkiem takiego zajęcia, (aby nie można było uznać go za bezprawie) jest stan kwalifikowanej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Jest to zatem sytuacja, w której nie ma czasu na występowanie do starosty o wydanie decyzji na zasadach ust. 1. To zdarzenie wymagające natychmiastowej reakcji z wykorzystaniem cudzej nieruchomości, gdy oczekiwanie na wydanie decyzji o czasowym zajęciu spowodowałoby najpewniej wyrządzenie znacznej szkody. Zajęcie dokonane na podstawie art. 126 ust. 5 odbywa się na ryzyko podmiotu ingerującego. W kluczowej chwili wejścia na nieruchomość to w gestii tego podmiotu pozostaje ocena zaistnienia przesłanki z ust. 5 i późniejsze udowodnienie jej zaistnienia (...) (S. Kalus - red., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012. s. 777-778).

Zdaniem Wojewody wbrew temu, co twierdzi Starosta T. w sprawie nie zgromadzono dotąd dowodów pozwalających na potwierdzenie, że faktycznie istniały podstawy do zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] położonej w O. gm. [....], stanowiącej własność G.K. , bez uprzedniego uzyskania w tym zakresie stosownej decyzji tego organu. Jak wynika z twierdzeń wnioskodawcy (potwierdzonych znajdującym się w aktach sprawy pismem wnioskodawcy z 20 sierpnia 2014 r. - karta akt 26) o konieczności przycięcia drzew wiedział on już przynajmniej od roku 2013 (zgodnie z twierdzeniami odwołującego został już nawet ustalony termin spotkania w tej sprawie na 12 września 2013 r. na które to spotkanie wnioskodawca jednak się nie stawił), a więc co najmniej na pół roku przed wystąpieniem rzekomej nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Jak wynika z treści pisma Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [....] Spółki z o.o. z 20 sierpnia 2014 r.: "W 2013 roku podjęto próbę uzyskania zgody na wejście w teren od właściciela przedmiotowej nieruchomości. Istniało mniejsze zagrożenie, gałęzie nie były powrastane w przewody linii SN. Właściciel nie wyraził zgody na przycinkę bocznych gałęzi, chciał natomiast usunąć około 50 szt. drzew w całości. Z warunków określonych w obowiązującej umowie wycinka tak dużej liczby drzew nie miała podstaw i nie była konieczna, ponieważ w/w drzewa nie zagrażały prawidłowemu funkcjonowaniu linii energetycznej, a jedynie boczne gałęzie". Podmiot ten wskazał ponadto, iż "bezpośrednio przed zajęciem przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło samoczynne wyłączenie energii, natomiast w ostatnim czasie odnotowano znaczny wzrost samoczynnych krótkotrwałych wyłączeń (SPZ)". Dziwić, więc musi fakt, iż posiadając już co najmniej od 2013 r. wiedzę dotyczącą konieczności przycinki choćby tylko bocznych gałęzi znajdujących się na linii energetycznej przez ten cały okres wnioskodawca nie zwrócił się do organu I instancji w celu wydania przez ten organ stosownej decyzji w oparciu o którą możliwe byłoby usankcjonowanie decyzją administracyjną zajęcia nieruchomości G.K. , lecz wystąpił z odpowiednim wnioskiem dopiero gdy jak stwierdzono, mogła wystąpić potencjalnie groźna sytuacja związana z tym, istniejącym już od pewnego czasu i znanym wnioskodawcy stanem. Ponadto konieczne jest wskazanie, iż możliwość wystąpienia znacznej szkody, o której mowa w art. 126 u.g.n. musi mieć charakter realny, nie zaś jedynie potencjalny, hipotetyczny, a jak wynika z akt sprawy bezpośrednio przed zajęciem nieruchomości nie nastąpiło samoczynne wyłączenie energii. Wszystkie te okoliczności zdaniem Wojewody [....] nie pozwalają na potwierdzenie, że zajęcie przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [....] spółka z o.o. z siedzibą w T. , nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] położonej w O. , stanowiącej własność G.K. , bez uprzedniego uzyskania w tym zakresie stosownej decyzji Starosty T. , było zasadne (co oczywiście nie oznacza, iż w ogóle brak było powodów do przeprowadzenia omawianych prac polegających na usunięciu gałęzi i wierzchołków znajdujących się na niej drzew).

Wątpliwości organu odwoławczego budzi również kwestia prawidłowości skierowania przez organ I instancji decyzji z dnia 1 września 2014 r. do A.C. - pracownika Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [....] Spółka z o.o. Organ zauważył, iż pełnomocnictwo z dnia 21 stycznia 2013 r. udzielone A.C. - reprezentującemu firmę P.W. [....] z siedzibą w T. - przez spółkę [....] S.A z siedzibą w K. swoim zakresem obejmowało jedynie: "uzyskiwanie w imieniu spółki [....] S.A. Oddział w T. oświadczeń - zgód właścicieli nieruchomości na wejście w teren, celem wykonania prac oraz uzgodnień z właściwymi podmiotami, niezbędnymi w procesie wykonywania prac związanych z realizacją umowy [....] polegającej na kompleksowym wykonaniu usługi wycinki drzew, krzewów, podrostów i gałęzi w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN na terenie działania Rejonu Dystrybucji [....]. Zakres udzielonego pełnomocnictwa szczególnego został zatem ograniczony do dokonywania ściśle określonych czynności związanych z wykonaniem prac objętych w/w umową zawartą pomiędzy spółką [....] S.A. z siedzibą w K. a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym [....] z siedzibą w T. tym samym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne w I instancji było ustalenie czy zakres udzielonego pełnomocnictwa obejmował również występowanie pełnomocnika w imieniu mocodawcy również w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 126 ust. 5 i 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii wypłaty odszkodowania za wycięte drzewa wskazano, iż zagadnienia związane z odszkodowaniem za wskazywane w odwołaniu straty poniesione w wyniku zajęcia nieruchomości reguluje art. 126 ust. 3 u.g.n. Stanowi on, iż "po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania".

Wojewoda [....] dalej stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprzekonujące dowody i na podstawie ustaleń noszących znamiona dowolnych, (co jest naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 kpa) i to w zasadniczy sposób wpłynęło na treść wydanego rozstrzygnięcia przez organ I instancji, wobec tego powołując się na brzmienie art. 138 § 2 kpa orzekł o uchyleniu decyzji.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [....] S.A. w K. , zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) niezastosowania art. 126 ust. 5 w zw. z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do zaistniałego stanu faktycznego w sytuacji, gdy organ ten dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, przedstawionym przez skarżącego, potwierdzającym wystąpienie przesłanek wskazanych w wymienionych przepisach, a tym samym pozwalającym na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia niezbędnych na niej prac, mających na celu usunięcie istniejącego niebezpieczeństwa mogącego prowadzić do powstania znacznej szkody;

2) naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy budzi istotne wątpliwości, co do nagłości zdarzenia mogącego spowodować znaczną szkodę, jak również daty zajęcia nieruchomości, a także sposobu usunięcia zagrożenia mogącego spowodować poważną szkodę, a w konsekwencji uznanie, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprzekonujące dowody i na podstawie ustaleń noszących znamiona dowolnych, co wpłynęło na treść orzeczenia organu I instancji.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi powołano się na art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody, umożliwia Staroście wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Termin wydania decyzji w postępowaniu prowadzonym na wniosek, wynosi nie dłużej niż 7 dni, od dnia złożenia wniosku, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z ust. 5 przywołanego przepisu, w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Następnie podmiot, który zajął nieruchomość zobowiązany jest do złożenia wniosku o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Strona skarżąca stwierdza że analiza przedstawionych unormowań prowadzi do wniosku, że w przepisie art. 126 ust. 1 i 126 ust. 5 u.g.n. zostały określone dwa niezależne od siebie stany faktyczne, mianowicie pierwszy, kiedy podmiot występuje do starosty z wnioskiem przed zajęciem nieruchomości (ust.1 art. 126 ustawy) i drugi, kiedy podmiot zajął już nieruchomość, a następnie, w przewidzianym prawem terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości, złożył stosowny wniosek. Skarga dotyczy drugiego z opisanych stanów faktycznych. Taki sposób regulacji, w ocenie skarżącej oznacza, że w odniesieniu do wskazanych wyżej stanów faktycznych organ ma obowiązek każdorazowo ocenić wystąpienie przesłanek zajęcia nieruchomości tj. siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Te przesłanki mają, bowiem istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, tj. ich zaistnienie decyduje o wydaniu bądź odmowie wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, albo decyzji potwierdzającej lub nie potwierdzającej ich zaistnienia. Podnoszone przez organ odwoławczy okoliczności dotyczące okresu z przed usunięcia awarii, jako jedna z podstaw uzasadniających uchylenie decyzji organu l instancji, w przekonaniu skarżącego, nie są istotne, i pozostają bez wpływu dla wyjaśnienia istoty sprawy, a wręcz nie powinny być przez ten organ brane pod uwagę.

Analiza treści powołanych przepisów zdaniem strony skarżącej prowadzi do wniosku, że zarówno w sytuacji wystąpienia "siły wyższej" lub "nagłej potrzeby" ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. W postępowaniu administracyjnym w ocenie skarżącego, zostały z jego strony przedstawione wystarczające dowody na to, że w momencie wkroczenia na nieruchomość i przystąpienia do usuwania gałęzi i drzew z linii elektroenergetycznej, istniała nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom w wyniku których mogło dojść do powstania znacznej szkody. Należy uznać, że stwierdzenie nagłej potrzeby musi się wiązać z jakimś wydarzeniem, które skutkuje wiedzą o potrzebie zapobieżenia znacznej szkodzie u podmiotu występującego o wydanie decyzji. W zaistniałym stanie faktycznym tym wydarzeniem była informacja o kilkukrotnym zadziałaniu na przedmiotowym odcinku linii automatyki SPZ wywołanym przez powrastane w linię i poupalane gałęzie drzew dotykające przewodów. Nie jest istotne to, że określony stan uzasadniający wejście na nieruchomość może już jakiś czas istnieć wcześniej, natomiast ustawowa nagłość potrzeby działania wynika z aktualnego pozyskania wiedzy o tym stanie. Innymi słowy wydarzeniem uzasadniającym nagłość potrzeby, jest uzyskanie informacji o ryzyku znacznej szkody, która może nastąpić w każdej chwili. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie i była podstawą do podjęcia działania na nieruchomości. Okoliczność ta w wystarczający sposób została udokumentowana w postępowaniu administracyjnym. Tego nie dostrzegł organ odwoławczy podejmując decyzją o uchyleniu rozstrzygnięcia zapadłego przed organem l instancji, gdyż w jego ocenie występują wątpliwości co do zasadności powoływania się na nagłość zdarzenia mogącego spowodować znaczną szkodę.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał, że Wojewoda Małopolski zarzucił organowi l instancji naruszenie art. 7 KPA, który stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej wart. 7 KPA zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Zarzucono także naruszenie art. 77 § 1 KPA, stanowiącego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 KPA stanowiącego, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W oparciu o te zarzuty, organ odwoławczy uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy budzi istotne wątpliwości, co do ustalenia nagłości zdarzenia mogącego wyrządzić znaczną szkodę, jak również daty zajęcia nieruchomości oraz sposobu usunięcia zagrożenia mogącego spowodować poważną szkodę. Efektem tego było uznanie w ocenie organu odwoławczego, że wydanie decyzji przez organ l instancji dokonano w oparciu o "nieprzekonujące" dowody. W jego ocenie, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy "nie w pełni" rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 KPA), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 KPA), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 KPA).

Strona skarżąca podkreśliła, iż art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakłada na organ wydający decyzję obowiązek ustalenia, czy zachodzi nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom siły wyższej lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, a owa nagłość uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości. W przekonaniu skarżącego, nie powinien budzić najmniejszej wątpliwości fakt, iż możliwość pozbawienia energii elektrycznej mieszkańców gminy zasilanych za pośrednictwem linii elektroenergetycznej 15 kV relacji [....] , oraz ryzyko porażenia energią elektryczną stanowią ryzyko powstania znacznej szkody w rozumieniu art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Są to fakty powszechnie znane, i jako takie nie wymagają dowodu. Na marginesie wypada jednakże zaznaczyć, iż znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Fakty te potwierdza zarówno skarżący, jak i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [....] Sp. z o.o.

Organ l instancji zebrał także dowody świadczące o nagłości wystąpienia potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Do wniosku o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie ruchomości z dnia 18.06.2014 r., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [....] Sp. z o.o. załączyło notatkę służbową, dokumentację fotograficzną oraz mapę z przebiegiem linii elektroenergetycznej z zaznaczeniem miejsca, gdzie usuwano zagrożenie. Powstaniu realnego zagrożenia można było zapobiec jedynie przez szybką wycinkę gałęzi i drzew znajdujących się w obrębie linii wysokiego napięcia. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w ocenie skarżącego, jest kompletny i dotyczy wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych (w tym wątpliwości Organu II instancji, co do zakresu udzielonego usługobiorcy pełnomocnictwa), które mają znaczenie w sprawie i pozwalają na jego podstawie wydać orzeczenie, co do istoty sprawy. Tak też uczynił organ l instancji, uznając za zasadne zajęcie przez skarżącego nieruchomości. W ocenie strony skarżącej, to organ odwoławczy nie podołał swoim obowiązkom kontrolnym, uznając brak stosownego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dlatego dokonano błędnej wykładni art. 7, art. 77 i art. 80 KPA, której dopuścił się organ odwoławczy, przyjmując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający i budzi istotne wątpliwości, co do zasadności wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez zakwestionowanie wystąpienia nagłości zdarzenia mogącego spowodować znaczną szkodę. W konsekwencji nie można zgodzić się, iż decyzja organu l instancji została wydana w oparciu o nieprzekonujące dowody i na podstawie ustaleń noszących znamiona dowolnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o nieprzekonujące dowody i na podstawie dowolnych ustaleń, co uzasadniało jej uchylenie.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna i musiała doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jej wnioski są zbyt ogólne, nie są wystarczająco stanowcze i dostatecznie uzasadnione.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona decyzja ma charakter kasatoryjny. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zakres rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję wydaną na podstawie tego przepisu był przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. II OSK 2279/13 (LEX nr 1592135), gdzie stwierdzono: "Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę".

Z kolei w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12 (LEX nr 1575600) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, że zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (art. 138 § 2 k.p.a.) jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Na uwagę zasługuje również pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2323/12 (LEX nr 1495262): "Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej".

Organ II instancji - w zaskarżonej decyzji - wyraził " zdziwienie" co do faktów ( str. 4 decyzji ) a następnie wyraził "wątpliwości" co do zgromadzonych dowodów pozwalających na spełnienie przesłanek ustawy ( str. 5 decyzji ). W konsekwencji doszedł do wniosku, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o " nieprzekonujące dowody " i " na podstawie ustaleń noszących znamiona dowolnych". Nie sformułował żadnych wskazówek, co do dalszego postępowania a ograniczył się wyłącznie do ogólnych ocen i przetoczenia przepisów prawa z poglądami doktryny oraz orzecznictwa. Nie wyjaśnił, dlaczego odstąpił od zastosowania art. 136 kpa.

Ocena tak uzasadnionej decyzji prowadzi do wniosku że organ II instancji rozpoznający odwołanie nie sprostał wymogom art. 136 kpa . Skoro, bowiem doszedł do wniosku, że postępowanie dowodowe nie było zupełne to powinien z urzędu samodzielnie przeprowadzić niezbędne dowody bądź zlecić przeprowadzenie dowodu organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy powinien rozpoznać merytorycznie sprawę ponownie w pełnym zakresie po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego, dokonaniu jego oceny i odpowiednim zastosowaniu przepisów prawa.

Kwestia prawidłowego oznaczenia adresata decyzji również może zostać rozstrzygnięta przez organ II instancji, skoro w decyzji z dnia 1 września 2014 r mowa o osobie fizycznej – A.,C. i osobach prawnych : Spółce z oo. [....] z siedzibą w T. oraz [....] S.A. z siedzibą w K. Jednocześnie we wniesionej skardze [....] SA nie kwestionując prawidłowości dotychczasowych doręczeń przyznaje, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [....] Sp z o o. działając w imieniu i na zlecenie [....] SA z siedzibą w K. złożyła wniosek w trybie art. 126 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwalającej na czasowe zajęcie działki w miejscowości O.

Podkreślić należy, że rozstrzygniecie kasacyjne ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest orzekanie merytoryczne przez organ II instancji.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę brak było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej, bowiem stwierdzone przez organ odwoławczy wątpliwości można było wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. we własnym zakresie. Organ II instancji nie jest związany ustaleniami organu I instancji, lecz powinien powtórnie ocenić zebrany materiał dowodowy i ewentualnie przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające dążąc do jak najszybszego załatwienia sprawy.

Z tych względów należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja naruszyła art. 138 § 2 k.p.a., bowiem bezpodstawnie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji a organ odwoławczy nie wykorzystał swoich kompetencji i możliwości. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" " ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270)

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ,zasądzając je od organu na rzecz strony skarżącej.