Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1394/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: w zw. z art 124 n
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: i art. 434
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: oraz art. 118 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: w zw z art 118 ust 2
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: w zw. z art. 437 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: w zw. z art. 124 n
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 442 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: w zw. z art. 3 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 174
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: oraz art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2228/11 w sprawie ze skargi A.B. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2228/11 oddalił skargę A.B. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia 7 lipca 2011 r. nr OKD-0062/9/11 w przedmiocie nałożenia kary dyscyplinarnej upomnienia.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Wejherowie działając na podstawie art. 117 ust. 1 pkt 1, art. 118 ust. 1 i 2 oraz art. 120 w związku z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm.), decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r. nr 722/2010, uznał .AB. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego tj. wykonywania napraw prywatnego pojazdu podczas pełnienia służby przy zaangażowaniu strażaków zmiany służbowej, brak nadzoru nad podległą zmianą służbową oraz postępowanie niezgodnie z pragmatyką służbową i za to wymierzył mu karę upomnienia na piśmie.

Na skutek złożonego przez A.B. odwołania, sprawę rozpoznawała Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku, która orzeczeniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr KD-0062/1/2011 uchyliła karę upomnienia na piśmie nałożoną przez Komendanta Powiatowego PSP w Wejherowie decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r. nr 722/2010.

Od powyższego orzeczenia Rzecznik Dyscyplinarny przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku wniósł odwołanie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, która po jego rozpoznaniu orzeczeniem z dnia 7 lipca 2011 r. nr OKD-0062/9/11, działając na podstawie art. 117 ust. 1 pkt 1, art. 118 ust. 1 i 2 oraz art. 120 w związku z art. 115 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i przekazała sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdziła, że orzeczenie komisji pierwszej instancji, zapadłe w wyniku wniesienia odwołania od wymierzonej przez przełożonego kary w trybie art. 118 ust. 2 ustawy Państwowej Straży Pożarnej nie może być orzeczeniem kasacyjnym, lecz orzeczeniem poprzedzonym merytorycznym postępowaniem przed komisją dyscyplinarną. Oznacza to, że komisja powinna uniewinnić lub orzec o winie obwinionego i wymierzyć mu adekwatną karę dyscyplinarną określoną w katalogu kar zawartych w art. 117 ust. 1 cytowanej ustawy. Tymczasem w tej sprawie Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku, orzekając o uchyleniu kary upomnienia na piśmie nałożonej przez Komendanta Powiatowego PSP w Wejherowie, weszła w kompetencje odwoławczej komisji dyscyplinarnej.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi A.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 118 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie możliwe było wymierzenie przez komisję dyscyplinarną kary z katalogu wskazanego w art. 117 cyt. ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 437 § 2, art. 424 oraz art. 438 w związku z art. 458 K.p.k., które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia

i utrzymanie w mocy orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr KD-0062/1/2011, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia charakteru prawnego orzeczenia właściwej komisji dyscyplinarnej, wydanego w trybie art. 118 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 118 cyt. ustawy za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie, nie później jednak niż przed upływem 3 miesięcy od powzięcia wiadomości o przewinieniu (ust. 1). Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje ukaranemu odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. W takim przypadku komisja nie może orzec na niekorzyść ukaranego (ust. 2).

Sąd pierwszej instancji podał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. I OPS 4/10 wskazał, iż art. 118 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej reguluje odrębny tryb postępowania

w sprawach za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi. Stwierdził, że waga przewinień dyscyplinarnych podlega stopniowaniu. Rozróżnia się czyny mniejszej wagi i czyny w stopniu podstawowym. Z treści art.118 ust. 1 omawianej ustawy wynika, że karę upomnienia na piśmie wymierza przełożony dyscyplinarny bez wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w trybie art. 124 tej ustawy. Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje ukaranemu odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. Prokonstytucyjna wykładnia przepisów art. 118

i art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej powinna zmierzać w kierunku zapewnienia strażakowi, ukaranemu karą upomnienia przez przełożonego dyscyplinarnego możliwości złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji. Aby zastosować taką wykładnię, należy wyjść z założenia, że orzeczenie "właściwej komisji dyscyplinarnej", wydane w trybie art. 118 ust. 2 ustawy na skutek odwołania ukaranego od kary upomnienia na piśmie wymierzonej przez przełożonego, jest orzeczeniem wydanym przez komisję orzekającą w pierwszej instancji według rodzaju i miejsca pełnienia służby przez strażaka oraz zajmowanego stanowiska funkcyjnego. Przysługuje na nie odwołanie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej według kryteriów określonych w art. 121 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zasada równości wobec prawa wymaga, aby postępowanie dyscyplinarne przed organami Państwowej Straży Pożarnej, niezależnie od tego, czy zostało wszczęte na skutek odwołania obwinionego w postępowaniu uproszczonym, czy też w postępowaniu zwykłym na skutek wniosku rzecznika dyscyplinarnego, mogło toczyć się w dwóch właściwych instancjach bez względu na wagę przewinienia dyscyplinarnego i rodzaj nakładanej kary dyscyplinarnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka ocena, zapewni każdemu ukaranemu strażakowi skorzystanie z ustawowej możliwości rozpatrzenia sprawy przez komisje dyscyplinarne w dwóch instancjach, gwarantując prawo skargi do sądu administracyjnego zawarte w przepisach art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.).

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie wszczęte przed właściwą komisją dyscyplinarną na podstawie art. 118 ust. 2 omawianej ustawy o PSP jest postępowaniem dyscyplinarnym i na orzeczenie kończące to postępowanie

w drugiej instancji służy stronie zgodnie z art.124j tej ustawy skarga do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w świetle cytowanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP w Gdańsku, wydając orzeczenie z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr KD-0062/1/2011 działała w sprawie – wszczętej odwołaniem skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Wejherowie z dnia 27 grudnia 2010 r. nr722/2010 – jako organ pierwszej instancji. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP prawidłowo zatem uznała, że nie mogła ona wydać orzeczenia kasacyjnego, gdyż co do zasady, jest to rozstrzygnięcie przysługujące organowi drugiej instancji. Komisja ta powinna wydać orzeczenie po przeprowadzeniu czynności wskazanych w art. 124b ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tj. po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej w rozdziale 11.

o odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków wprawdzie nie wskazuje, jakie elementy orzeczenie takie powinno zawierać, to jednak w art.124n tej ustawy stanowi, że

w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego .

Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosując odpowiednio art. 413 K.p.k.

w związku z art. 124n ustawy o PSP, orzeczenie komisji dyscyplinarnej wydane

w pierwszej instancji winno zawierać m.in. rozstrzygnięcie, a w przypadku orzeczenia

o wymierzeniu kary dyscyplinarnej dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikację prawną, a także rozstrzygnięcia co do kary. Stosownie do art. 437 § 1 K.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP o możliwości uchylenia orzeczenia o ukaraniu można zatem mówić – dopiero na etapie orzekania przez organ drugiej instancji z powodów wskazanych w art. 438 K.p.k., tj. m.in. obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia oraz błędu

w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na jego treść. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP, prawidłowo przyjęła, że orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP

w Gdańsku nie odpowiadało wymogom orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego stwierdził, że są one bezzasadne. Wskazał, że stosownie do art. 118 ust. 1 ustawy o PSP, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie. Przepis ten jednak nie wskazuje formy takiego aktu, dlatego też trudno przyjąć, że ma on charakter decyzji administracyjnej, gdyż brak jest takiego przepisu ustawowego. Z drugiej strony, zgodnie z cytowanym art. 124n tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w postępowaniu dyscyplinarnym zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.B. reprezentowany przez radcę prawnego

i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 124n ustawy o PSP

i art. 434 k.p.k. oraz art. 118 ust. 2 ustawy o PSP, przejawiające się w tym, że Sąd

w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, podczas gdy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wydała orzeczenie, w którym nakładała na Komisję Dyscyplinarną przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP obowiązek orzeczenia na niekorzyść obwinionego, który wniósł środek odwoławczy (złamanie zasady reformationis in peius);

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 118 ust 2 ustawy o PSP

w związku z art. 437 § 1 K.p.k., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, podczas gdy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wydała orzeczenie, w którym stwierdziła niedopuszczalność wydania przez Komisję Dyscyplinarną przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP orzeczenia w trybie odwoławczym, a Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP rozpatrywała środek odwoławczy od decyzji Komendanta Powiatowego PSP

w Wejherowie;

c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 124n ustawy o PSP

i art. 442 § 3 K.p.k., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego

w ustawie, podczas gdy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wydała orzeczenie,

w którym zapatrywania prawne oraz wskazania komisji prowadzą do naruszenia zasad procedury karnej, a w pozostałym zakresie są ogólnikowe;

d) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sposób niezgodny z wymogami określonymi

w art. 141 § 4 P.p.s.a., co zmusza stronę i Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się motywów działania Sądu pierwszej instancji i uniemożliwia ocenę, czy rozstrzygnięcie Sądu oparte było na właściwych przesłankach i czy stanowiło prawidłową kontrolę legalności działania administracji publicznej, a więc uniemożliwia kontrolę kasacyjną, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia 7 lipca 2011 r. nr OKD-0062/9/11 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.000,00 zł., skorygowanego na rozprawie w dniu

1 marca 2013r. do kwoty 720,00 zł.

W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że w jego ocenie nie jest możliwe zobowiązanie Komisji Dyscyplinarnej (orzekającej jako organ pierwszej instancji rozpatrującej odwołanie skarżącego od kary wymierzonej mu przez komendanta powiatowego) do ustalenia "zarzucanych obwinionemu czynów i ich skutków". Stanowiłoby to bowiem złamanie zasady związania aktem oskarżenia (który w tej sprawie stanowi orzeczenie o ukaraniu komendanta powiatowego). Ponadto spowodowałoby to, że komisja dyscyplinarna nie orzekałaby w granicach zarzutów i na podstawie posiadanych dowodów i ustaleń, ale sama by te zarzuty stawiała. Działając

w ten sposób musiałaby zmienić opis czynu zarzucanego skarżącemu, co jednak na gruncie postępowania karnego nie jest możliwe. Sąd pierwszej instancji takie stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu zaaprobował.

Zdaniem skarżącego w tej sprawie Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP w Gdańsku rozpoznając jego odwołanie działała

w charakterze komisji odwoławczej .Powołana przez Sąd pierwszej instancji uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. I OPS 4/10 nie dotyczyła odwoławczego charakteru orzeczeń komisji zarówno I jak i II instancji, który wynika z art.118 ust.2 ustawy o PSP.

Autor skargi kasacyjnej wskazał również, iż niezrozumiałe jest zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie, że art. 437 § 1 K.p.k. może mieć zastosowanie dopiero na etapie postępowania w drugiej instancji, a to oznacza, że jego stosowanie przez komisję dyscyplinarną rozpoznającą odwołanie od kary wymierzonej w trybie art. 118 ust. 2 ustawy o PSP nie jest możliwe. Tymczasem treść art. 437 § 1 K.p.k. wskazuje, że dotyczy on postępowania dyscyplinarnego. W związku z tym uznać należy, iż komisja dyscyplinarna orzekająca w pierwszej instancji rozpatrując odwołanie może działać na zasadach postępowania odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a.

w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Istota rozpoznawanej sprawy oraz ocena podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego sprowadza się do ustalenia charakteru prawnego orzeczenia właściwej komisji dyscyplinarnej wydanego na podstawie art. 118 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, skoro Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP w Gdańsku rozpatrywała odwołanie A.B. od decyzji Komendanta Powiatowego PSP to przysługiwały jej uprawnienia organu odwoławczego, a więc również kasacyjne. Natomiast Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP, która stwierdziła, iż wyżej wymieniona Komisja będąca organem pierwszej instancji takich uprawnień nie posiada.

Stosownie do treści art. 118 ust. 1 cyt. ustawy Państwowej Straży Pożarnej, za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny może wymierzyć karę upomnienia na piśmie, nie później jednak niż przed upływem 3 miesięcy od powzięcia wiadomości

o przewinieniu. Od kary upomnienia wymierzonej przez przełożonego dyscyplinarnego przysługuje ukaranemu odwołanie do właściwej komisji dyscyplinarnej. W takim przypadku komisja nie może orzec na niekorzyść ukaranego (art. 118 ust. 2).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/10 stwierdził, że postępowanie wszczęte przed właściwą komisją dyscyplinarną na podstawie art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) jest postępowaniem dyscyplinarnym i na orzeczenie kończące to postępowanie w drugiej instancji stronie służy skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 124j tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały podał, że zakwalifikowanie przewinienia dyscyplinarnego do przypadku mniejszej wagi zagrożonego wyłącznie karą upomnienia na piśmie tj. najniższą karą dyscyplinarną oraz objętego zakazem "reformationis in peius", nie może być samo przez się usprawiedliwieniem dla wyłączenia drogi sądowej w przypadku ukarania strażaka taką karą przez przełożonego dyscyplinarnego, utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy. Prokonstytucyjna wykładnia przepisów art. 118 i art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej powinna zmierzać w kierunku zapewnienia strażakowi ukaranemu karą upomnienia przez przełożonego dyscyplinarnego możliwości złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji. Aby zastosować taką wykładnię należy wyjść z założenia, że orzeczenie "właściwej komisji dyscyplinarnej", wydane na skutek odwołania ukaranego od kary upomnienia na piśmie wymierzonej przez przełożonego w trybie art. 118 ust. 2 ustawy jest orzeczeniem wydanym przez komisję orzekającą w pierwszej instancji według rodzaju i miejsca pełnienia służby przez strażaka oraz zajmowanego stanowiska funkcyjnego. Przysługuje na nie odwołanie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej według kryteriów określonych

w art. 121 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zasada równości wobec prawa wymaga, aby postępowanie dyscyplinarne przed organami Państwowej Straży Pożarnej, niezależnie od tego, czy zostało wszczęte na skutek odwołania obwinionego w postępowaniu uproszczonym, czy też w postępowaniu zwykłym na skutek wniosku rzecznika dyscyplinarnego, mogło toczyć się w dwóch właściwych instancjach bez względu na wagę przewinienia dyscyplinarnego i rodzaj nakładanej kary dyscyplinarnej. Zapewni to każdemu ukaranemu strażakowi skorzystanie z ustawowej możliwości rozpatrzenia sprawy przez komisje dyscyplinarne w dwóch instancjach, gwarantując prawo skargi do sądu administracyjnego, zawarte w przepisach art. 124j ustawy

o Państwowej Straży Pożarnej i art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego biorąc pod uwagę treść ww. uchwały i przenosząc ją na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku działająca w pierwszej instancji nie posiadała uprawnienia do wydania orzeczenia kasacyjnego i powinna była rozpoznać sprawę merytorycznie. Orzeczenie "właściwej komisji dyscyplinarnej",

o której mowa w art. 118 ust. 2 ustawy o PSP, wydane na skutek odwołania ukaranego od kary upomnienia na piśmie jest bowiem orzeczeniem wydanym przez komisję orzekającą w pierwszej instancji według rodzaju i miejsca pełnienia służby przez strażaka oraz zajmowanego stanowiska funkcyjnego. Z art. 124f omawianej ustawy wynika, że dopiero na takie orzeczenie przysługuje odwołanie do odwoławczej komisji dyscyplinarnej według kryteriów określonych w art. 121 ust. 1 tej ustawy. Ponadto wskazać należy, iż skoro stosownie do treści art.124n omawianej ustawy w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, to w świetle art. 437 §1 i § 2 K.p.k. uchylenie w całości, albo w części zaskarżonego orzeczenia, czy też przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania stanowi wyłącznie uprawnienie komisji dyscyplinarnej działającej jako organ drugiej instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniając wskazany charakter orzeczenia komisji dyscyplinarnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 124n ustawy o PSP i art. 434 K.p.k. oraz art. 118 ust. 2 ustawy o PSP, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego

w ustawie, podczas gdy Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wydała orzeczenie,

w którym nakładała na Komisję Dyscyplinarną przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim PSP obowiązek orzeczenia na niekorzyść obwinionego, który wniósł środek odwoławczy jest nietrafny. W niniejszej sprawie nie sposób mówić o naruszeniu zakazu "reformationis in peius". Zakaz orzeczenia na niekorzyść ukaranego, o którym mowa w art. 118 ust. 2 ustawy o PSP in fine, dotyczy właściwej komisji dyscyplinarnej, którą w tej sprawie nie jest Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP, jest nią bowiem Komisja Dyscyplinarna przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku. Komisja ta działa jako organ pierwszej instancji i jej merytoryczne orzeczenie na niekorzyść ukaranego mogłoby mieć miejsce np.w sytuacji, gdyby orzekła w omawianym trybie o ukaraniu go inną karą dyscyplinarną określoną w art. 117 ustawy, aniżeli kara upomnienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę Komisji Dyscyplinarnej przy Pomorskim Komendancie Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku do ponownego rozpoznania, nie naruszyła zakazu "reformationis in peius", (art. 118 ust. 2 ustawy o PSP). Podkreślić należy, iż orzekając jako organ odwoławczy nie naruszyła również zasady orzekania na niekorzyść obwinionego wyrażonej w art. 434 K.p.k. w związku z art. 124n ustawy o PSP.

Usprawiedliwionych podstaw nie ma również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Analizując pisemne motywy zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, iż spełnia ono wymogi określone w tym przepisie. Brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających istotne znaczenie w sprawie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2007r., sygn. akt IOSK 634/06 Lex nr 320607) Okoliczność, że stanowisko zajęte w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom zawartym w tym przepisie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu

o art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.