Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 13/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134, art. 145, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 2, art. 20, art. 24
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 104, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego G. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 9 października 2017 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa") po rozpatrzeniu odwołania skarżącego G. C. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z [...] 2017 r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent Miasta decyzją nr [...] z [...] 2017r. znak [...] z urzędu orzekł o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K – K, polegającej na wydzieleniu nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] połączonej w działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,0897 ha, w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne o numerach: [...] o powierzchni 0,0380 ha objęta księgą wieczystą [...] i inne oraz [...] o powierzchni 0,0517 ha, objęta księgą wieczystą [...] oraz zmianie przebiegu granic nowo powstałej działki nr [...] o powierzchni 0,0517 ha z działką sąsiednią nr [...] w sposób ustalony i wskazany na gruncie - na podstawie operatu technicznego wpisanego 6.02.2017 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod ID [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., i 107 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku określenia w decyzji, z jakich parcel powstała działka nr [...], jakimi księgami wieczystymi parcele te były objęte, a tym samym jaki jest aktualny stan własności nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...];

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 3 pkt 3 i 5 w zw. z § 37, 38 i § 39 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 9 ust. 1 Rozporządzenia poprzez "rozdzielenie" zawartych w jednej działce ewidencyjnej nr [...] gruntów będących przedmiotem odrębnej własności, poprzez utworzenie działki nr [...] o ustalonym sianie prawnym oraz utworzenie działki nr [...] obejmującej obszar niejednorodny prawnie;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 46 ust. 3 pkt 5 i § 60 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia poprzez dokonanie aktualizacji w drodze decyzji oraz sporządzenie dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych wyłącznie w zakresie granic nowej działki nr [...].

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania wskazał, iż w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb nr [...] jednostka ewidencyjna K w jednostce rejestrowej nr [...] ujawniona jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0727 ha (objęta księgą wieczystą [...]) stanowiąca własność H. M. O. W jednostce rejestrowej nr [...] ujawniona jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,3173 ha, w której (na podstawie księgi wieczystej [...]) jako właściciel figuruje G. C. Stan ewidencyjny jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w ww. księgach wieczystych. Natomiast w jednostce rejestrowej nr [...] ujawniona jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0897 ha, która zgodnie z wypisem z rejestru gruntów objęta jest księgą wieczystą [...]. W operacie ewidencyjnym jako współwłaścicieli ujawniono Z. L., M. Z., B. K. L. (po 1/3 części). Organ zaznaczył, iż w dziale I-O "Oznaczenie Nieruchomości" ww. księgi wieczystej wymienione są parcele katastralne l. kat. [...] i [...].

W dniu 6.02.2017 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego włączony został operat techniczny ID [...] z prac geodezyjnych zgłoszonych w dniu 30.08.2016 r. do Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...], których celem było ustalenie granic części działki i rozdzielenie ciał hipotecznego dla obiektu "ul. R" – działka nr [...] obr. [...] K.

Z mapy uzupełniającej rozdzielenia nieruchomości, porównania mapy ewidencji gruntów z archiwalną mapą katastralną w skali 1:2880 (dokumenty zawarte w operacie technicznym [...]) oraz pozostałej dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że działka nr [...] jest niejednorodna pod względem prawnym. W jej granicach znalazły się bowiem między innymi: parcela katastralna l. kat. [...] oraz część parceli katastralnej l. kat. [...].

Powyższy stan narusza przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; powoływanego dalej jako "rozporządzenie"), zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Konieczna jest więc regulacja polegająca na doprowadzeniu do zgodności stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym nieruchomości. Rejestr ewidencji gruntów jest bowiem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

W celu wyodrębnienia z działki nr [...] części nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] (czyli parceli l. kat. [...]) na zlecenie właścicieli tej nieruchomości sporządzony został przez geodetę uprawnionego W. Ł. – M. operat techniczny [...], z którego wynika, że:

- z działki nr [...] o powierzchni 0,0897 ha wyodrębnione zostały nowe działki: nr [...] o powierzchni 0,0517 ha, odpowiadająca parceli gruntowej l. kat. [...] objęta księgą wieczystą [...], stanowiącą własność zlecających pracę geodezyjną oraz nr [...] o powierzchni 0,0380 ha stanowiąca pozostałą część działki drogowej nr [...] - nie objęta niniejszą regulacją stanu prawnego;

- na gruncie ustalono przebieg granicy nowopowstałej działki nr [...] z działkami sąsiednimi w sposób opisany w protokole z czynności ustalenia przebiegu granic działek z 13.10.2016 r., to jest w oparciu o przepis § 39 ust. 3 rozporządzenia, czyli po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Wykonawca oparł się na dokumentacji wymienionej w punkcie III powyższego protokołu, to jest operatach: ewidencji gruntów [...] oraz podziału [...], [...], [...], [...], [...], [...];

- punktom granicznym określającym przebieg ustalonych granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nadano atrybuty:

- źródło danych o położeniu punktu granicznego (ZRD): 9, tj. inne niż ZRD1 - ZRD8 źródła danych - 9, w tym wyniki ustaleń i analiz, o których mowa w § 39 ust. 3 rozporządzenia;

- błąd położenia punktu granicznego (BPP): 2, tj. 0.11-0.30 m - względem osnowy geodezyjnej I klasy;

- kod stabilizacji (STB): 2. tj. niestabilizowany.

Mając na uwadze, że nie wszyscy uprawnieni brali udział w czynnościach mających na celu ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 38 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nieusprawiedliwione niewzięcie udziału w czynnościach ustalania przebiegu granic nie stanowi przeszkody do ich przeprowadzenia, jednakże zainteresowani winni być prawidłowo zawiadomieni o terminie czynności, to jest za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem. W operacie technicznym znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru poświadczające, że osoby, które nie stawiły się w określonym dniu na gruncie zostały poprawnie zawiadomione oraz że w przypadku działek, dla których nie są znani właściciele bądź ich miejsce pobytu warunek, o którym mowa w przepisie § 38 ust. 4 rozporządzenia, został wypełniony.

Organ wskazał, że skarżący został zawiadomiony prawidłowo o terminie ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, wyznaczonym na dzień 13.10.2016r. Zawiadomienie odebrała w dniu 21.09.2017 r. K. C. (matka).

Z kopii zawiadomień znajdujących się w operacie technicznym wynika również, że zainteresowani zostali poinformowani o skutkach niestawiennictwa.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, wykonawca słusznie podjął dalsze czynności związane z ustaleniem przebiegu granic.

W ocenie organu odwoławczego działka nr [...] odpowiada parceli katastralnej l. kat. [...], która powstała (operat techniczny nr [...]) z podziału parceli l. kat. [...] objętej księgą wieczystą [...]. Natomiast nowo powstała działka nr [...] nadal ma nieuregulowany stan prawny. Powyższe wynika z "Wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...]" oraz z "Wykazu synchronizacyjnego (Równoważnik) dla działki nr [...]", a także z porównania mapy ewidencyjnej z archiwalną mapą katastralną, które to dokumenty zawarte są w operacie technicznym [...].

Wynikiem ustalenia przebiegu granic przeprowadzonego 13.10.2016 r. w obecności zainteresowanych było ustalenie położenia punktów granicznych określających przebieg granic działki ewidencyjnej odpowiadającej parceli l. kat. [...] oraz ich pomiar. W rezultacie powyższych czynności zmieniony został przebieg granicy działki nr [...] ujawniony dotychczas w operacie ewidencyjnym, ale jedynie na odcinku z działką nr [...] (od istniejącego punktu granicznego nr [...] przez punkty nowe nr 071, 070, 152 do istniejącego punktu nr 3). Ponadto ustalono przebieg granicy, która dotychczas nie była wykazana na mapie ewidencyjnej, a która odpowiada granicy pomiędzy parcelą l. kat [...] ([...]) obj. Kw [...] a parcelą l. kat. [...], która dawniej wykazana była w księdze wieczystej nr [...]. Granicę tą opisują punkty graniczne nr [...] i nr [...]. Stanowi ona granicę pomiędzy nowo powstałymi działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...]. W protokole z 13.10.2016 r. wskazano, że na styku z działką [...] jest parcela [...] wchodząca w skład działki [...]. Wykonawca prac geodezyjnych, w analizie stanu prawnego działek będącej integralną częścią operatu technicznego [...], w pozycji nr 16 wykazu podał, że cała parcela weszła w skład działki [...]. Tymczasem, jak wskazano powyżej, co wynika z porównania map obowiązującej i archiwalnej, część dawnej parceli katastralnej l. kat. [...] utworzyła wraz z częściami innych parcel działkę nr [...] (obecnie nr [...]). Organ podkreślił, że działka nr [...] ma uregulowany stan prawny, co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] oraz w ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego to do właściciela parceli katastralnej l. kat. [...] lub jego spadkobierców należy udowodnienie praw właścicielskich do części działki nr [...].

Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotem niniejszego postępowania jest aktualizacja operatu ewidencyjnego przez wydzielenie, a w istocie przez odtworzenie w granicach niejednorodnej prawnie działki ewidencyjnej nr [...] tej jej części, która odpowiadała części byłej parceli l. kat. [...] (oznaczonej jako l. kat. [...]), a której wyłącznym właścicielem według wpisu w księdze wieczystej nr [...] był S. J., a obecnie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 17.12.2015 r. sygn. akt [...] są: Z. L., M. Z. i K. K. (po 1/3 części).

Przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest z urzędu, a jego podstawę stanowi powołany wyżej operat techniczny wykonany na zlecenie zainteresowanych. Zatem to właśnie dane zawarte w tym operacie zakreślają zakres przedmiotowy tego postępowania. Nie oznacza to więc, że przedmiotem postępowania jest także zniesienie stanu niejednorodności prawnej nowopowstałej działki nr [...]. W ocenie organu odwoławczego słuszne jest wskazanie Prezydenta Miasta, że działka ta będzie podlegać dalszej aktualizacji jednakże w odrębnym postępowaniu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że akceptuje co do zasady stanowisko organu I instancji, iż w rozpatrywanej sprawie uczestnikami postępowania, którego przedmiotem jest wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...], działki odpowiadającej dawnej parceli l. kat [...] są, oprócz jej właścicieli, tylko właściciele nieruchomości (parceli) bezpośrednio do niej przylegającej oraz właściciele działki nr [...], której przebieg granicy z działką nr [...] na skutek ustalenia uległ zmianie. Ustalono, że w granicach dotychczasowej działki nr [...], do nowopowstałej działki nr [...] odpowiadającej parceli l. kat. [...] przylega parcela skarżącego - l. kat. [...] - który jest uczestnikiem niniejszego postępowania.

Stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją są więc: właściciele nieruchomości objętej księgami wieczystymi nr [...] (l. kat. [...]) i nr Kw [...] oraz właściciele działki ewidencyjnej nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i został prawidłowo ustalony przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie aktualizacyjne zostało wszczęte z urzędu, w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 1 c ustawy, a organ pierwszej instancji uznał, iż z uwagi na brak wniosków właścicieli działek objętych aktualizacją wynikającą z operatu technicznego [...] aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, można dokonać wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy). W postępowaniu odwoławczym ustalono, że w operacie technicznym [...] w części "B", sporządzonej dla Referatu Katastru Miejskiego znajdują się wnioski stron postępowania - właściciela działki nr [...] i współwłaściciela parceli katastralnej l. kat. [...] - o wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie ww. operatu technicznego.

Organ odwoławczy stwierdził, że prowadzenie przez Prezydenta Miasta przedmiotowego postępowania administracyjnego z urzędu zamiast na wniosek stron nie miało istotnego wpływu ani na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ani na zastosowany tryb aktualizacji. W przypadku bowiem gdy nie wszyscy zainteresowani złożą wnioski o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów na podstawie wskazanego operatu technicznego, o czym stanowi art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h, aktualizacji organ dokonuje w drodze decyzji administracyjnej, czyli zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie wniosku nie złożył skarżący. Zatem tryb aktualizacji - droga decyzji administracyjnej - był prawidłowy.

Również zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania okazał się – zdaniem organu odwoławczego - właściwy. W postępowaniu prowadzonym na wniosek określa go żądanie stron. W przedmiotowej sprawie zainteresowani wnioskowali o wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie operatu technicznego [...], a wszczęte z urzędu postępowanie prowadzone było w takim właśnie zakresie przedmiotowym. Mając zatem na uwadze zasadę szybkości i prostoty postępowania zawartą w art. 12 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że uchylenie decyzji tylko wyłącznie z wyżej opisanego błędu proceduralnego, który nie ma wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy stanowiłoby o nazbyt formalistycznym podejściu do tej kwestii przez organ i nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego ujawnienia w operacie ewidencyjnym obrębu [...] jednostka ewidencyjna K działki nr [...], której stan prawny nie realizuje przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia, organ odwoławczy wskazał - za organem I instancji - że działka nr [...] (odpowiadająca nowoutworzonym działkom nr: [...], [...]) powstała w ramach założenia nowej ewidencji gruntów na podstawie przepisów prawnych normujących sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 1955 r., Nr 6, poz. 32) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. 1969 r. Nr 11 poz. 98). Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. zarządzenia działkę stanowi obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania. W przypadku działki nr [...] wykazano grunt użytkowany jako droga. Zgodnie z § 24 ust. 1 zarządzenia przy wpisywaniu osoby właściciela należy opierać się wyłącznie na przedstawionych dokumentach. Dla ustalenia osoby właściciela postępowania wyjaśniającego nie przeprowadza się. Natomiast w ust. 2 pkt 4 uregulowano kwestie wykazywania współwłasności w działce, zgodnie z którym w takim przypadku w ewidencji jako współwłaściciela wpisywano osoby, które przedstawią odpowiednie dokumenty stanowiące dowód współwłasności, przy czym wystarczy wpisać jednego ze współwłaścicieli z dodaniem określenia "i inni współwłaściciele", bez potrzeby podawania wysokości udziałów. Wobec powyższego w nowej ewidencji gruntów (operat nr [...]) jako właściciela działki nr [...] ujawniono właściciela pierwszej parceli katastralnej, która w największej części weszła w skład przedmiotowej działki - na podstawie księgi wieczystej.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie jest możliwe dokonanie przez organ I instancji "z urzędu" aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki nr [...] w takim zakresie, w jakim żąda skarżący, z uwagi na brak w państwowym zasobie dokumentacji geodezyjnej określającej zmiany danych ewidencyjnych tej działki. Organ wskazał także, że modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych, zgodnie z § 86 ust. 2 rozporządzenia. W zasobie Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie zarejestrowano dokumentacji geodezyjnej, która przedstawiałaby nowe dane ewidencyjne działki nr [...]. Natomiast właściciele dawnej parceli l. kat. [...] na swój koszt zlecili wykonanie stosownej dokumentacji geodezyjnej, która została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co spowodowało iż organ z urzędu winien dokonać na jej podstawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu II instancji, w zakresie wykazania w operacie ewidencyjnym działki nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K Prezydent nie naruszył przepisu § 44 pkt 2 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego to na skarżącym ciąży obowiązek dostarczenia odpowiedniej dokumentacji (o której mowa w § 12 ust. 1 i § 36) dowodzącej jego prawa własności. Z dokumentów złożonych przy księdze wieczystej [...] wynika bowiem, że parcela l. kat. [...] w całości weszła w skład działki nr [...], z której powstała działka nr [...] ujawniona w dziale l-O ww. księgi. Organy ewidencyjne nie mogą dokonywać ustalenia właściciela, ich kompetencje polegają bowiem tylko na rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wprost wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu i ustawie (co miało miejsce w stosunku do działki nr [...]), nie może zaś takiego prawa interpretować ani ustanowić, to jest przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Organ odwoławczy wskazał także, że przedmiotowej zmiany w danych ewidencyjnych dokonano w związku z włączeniem do ewidencji materiałów zasobu operatu technicznego (sporządzonego na zlecenie i koszt właścicieli nieruchomości objętej opracowaniem) w oparciu o dane zawarte w tym operacie, a trudno żądać od właścicieli bądź wykonawcy prac aby na własny koszt sporządzili dokumentację do regulacji nieruchomości stanowiącej przedmiot własności innych osób, gdyż nie mają w tym zakresie ani interesu faktycznego ani prawnego. Organ orzekający jest związany natomiast dokumentacją techniczną znajdującą się w zasobie geodezyjnym oraz wnioskiem strony, który wskazuje, jakiego działania domaga się wnioskodawca od organu.

Organ odwoławczy wskazał, że każda zmiana podmiotowa i przedmiotowa musi mieć podstawę we właściwych materiałach geodezyjnych oraz dokumentach potwierdzających wpisanie danego podmiotu jako właściciela. Organ ewidencyjny nie mógł więc uwzględnić żądania skarżącego, bo musiałoby się to wiązać z ustaleniem prawa własności, a to jest wykluczone w postępowaniu ewidencyjnym, mającym charakter czysto rejestrowy. W księdze wieczystej nie figuruje już bowiem parcela l. kat. [...], gdyż na podstawie ww. wykazu synchronizacyjnego została ona w całości włączona do działki nr [...]. Tymczasem wydzielenie z działki ewidencyjnej odrębnych nieruchomości stanowi zmianę podmiotowo-przedmiotową i w związku z tym musi mieć oparcie w dokumentach potwierdzających prawo własności do nieruchomości. Tylko bowiem w takich okolicznościach można dokonać wydzielenia nieruchomości z działki w drodze postępowania ewidencyjnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący G. C. Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia 9.10.2017 r. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2017 r. nr [...].

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, polegające na:

- braku wyjaśnienia w sposób wyczerpujący, z jakich nieruchomości o odrębnym stanie prawnym powstała działka ewid. nr [...], a tym samym jakie odpowiadają jej uprzednio istniejące parcele gruntowe, a w konsekwencji dokonanie rozdzielenia działki ewidencyjnej nr [...] na działkę nr [...] (jednorodną pod względem prawnym) i działkę nr [...] (o niejednorodnymi stanie prawnym) po ustaleniu jedynie w części, z jakich nieruchomości działka nr [...] powstała, tj. po ustaleniach wyłącznie w zakresie parceli tworzącej nową działkę nr [...] oraz przy braku należytych ustaleń co do parceli tworzących nową działkę nr [...],

- poczynieniu ustaleń w zakresie zmian przedmiotowych danych ewidencyjnych odnośnie działki [...] (w zakresie np. jej powierzchni, konfiguracji, przebiegu granic) bez należytego wyjaśnienia, z jakich parcel działka ta powstała, bez sporządzenia wymaganej przepisami dokumentacji geodezyjnej na okoliczność zmiany danych ewidencyjnych tej nieruchomości wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...] bez ustalenia, jakimi księgami wieczystymi nieruchomość ta jest objęta i czyją stanowi własność, a w konsekwencji z naruszeniem prawa właścicieli, użytkowników wieczystych lub posiadaczy tej nieruchomości do czynnego udziału w niniejszej sprawie skutkującej "rozdzieleniem" działek połączonych w działce nr [...] i ustaleniem granic między działką nr [...] i [...],

- braku wyjaśnienia w sposób wyczerpujący, na czym polegają zmiany podmiotowe odnośnie działki nr [...] i z czego organ wywodzi wprowadzenie tych zmian, to jest bez należytego wyjaśnienia, z jakich parcel działka ta powstała, bez sporządzenia wymaganej przepisami dokumentacji geodezyjnej na okoliczność zmiany danych ewidencyjnych tej nieruchomości, bez ustalenia jakimi księgami wieczystymi nieruchomość ta jest objęta i czyją stanowi własność, przy wskazaniu jedynie, że działka nr [...] objęta jest KW o nr [...] i innymi,

- braku przeprowadzenia wyczerpujących dowodów na okoliczność utworzenia działki ewidencyjnej [...] z określonych parcel l. kat., w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z wykazu gruntowych dla tej działki ewidencyjnej, bowiem w aktach znajduje się wykaz zmian dla parceli l.kat. [...] (odpowiadającej nowej działce nr [...]) oraz wykaz zmian dla działki nr [...] w zakresie podziału na działki nr [...] i [...], natomiast brak jest dokumentacji na okoliczność działki nr [...], obrazujących z jakich parcel, objętych jakimi księgami czystymi działka ta powstała,

- ustaleniu, że do parceli l. kat. [...] przylegała jedynie parcela [...] (odpowiadająca działce nr [...]), podczas gdy z mapy katastralnej znajdującej się w aktach postępowania wynika, że obok parceli [...] znajdowała się także trójkątna parcela biegnąca między parcelą oznaczoną nr [...] a parcelami nr [...] i [...].

Zdaniem skarżącego organ orzekając o "podziale" działki nr [...] na działki [...] i [...] oraz o ustaleniu granic tych działek organ jedynie połowicznie ustalił stan faktyczny i prawny nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...], a ponadto przeprowadził postępowanie w zakresie podziału działki nr [...] i ustalenia granic działek nr [...] i [...] po zawiadomieniu jedynie części właścicieli nieruchomości wchodzących uprzednio w skład działki nr [...], pozbawiając pozostałych właścicieli mających interes prawny w sprawie możności czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym dokonał "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności z naruszeniem zasad prowadzenia ewidencji i aktualizacji danych ewidencyjnych, wprowadzając taką zmianę o charakterze przedmiotowo-podmiotowym bez rozstrzygnięcia jej istoty, czyli przypisania podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wpisów w księgach wieczystych przysługuje prawo względem nowo wydzielonych działek, a nawet bez podjęcia próby wyjaśnienia stanu prawnego gruntu odpowiadającego działce nr [...].

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku określenia w decyzji, z jakich parcel powstała działka nr [...], jakimi księgami wieczystymi parcele te były objęte, a tym samym jaki jest aktualny stan własności nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...], a w następstwie tego nie wyjaśnienie stronie z jakich przyczyn organ uznał, że działka nr [...] ma niejednorodny stan prawny i zasadne jest wydanie decyzji aktualizującej operat w przedmiotowym zakresie, przez co uzasadnienie decyzji pozbawione jest niezbędnych składników, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnia w sposób pełny przesłanek, którym kierował się organ przy wydaniu decyzji, czyli nie spełnia ustawowych wymogów stawianych rozstrzygnięciom administracyjnym w zakresie wyjaśniania przesłanek faktycznych i prawnych, na których oparł się organ oraz wymagań w zakresie pogłębiania zaufania strony do organu administracji.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 k.p.a., polegające na braku uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo że zachodziły ku temu przyczyny, ponieważ organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem powołanych w odwołaniu przepisów postępowania i prawa materialnego, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez dokonanie aktualizacji z urzędu, podczas gdy współwłaściciel nieruchomości odpowiadającej parceli nr [...] złożył wniosek o dokonanie zmiany, przy jednoczesnym ograniczeniu przez organ I instancji przedmiotu postępowania do wniosku strony, na skutek czego strony nie są w stanie określić, w jakim w istocie trybie postępowanie było prowadzone - z urzędu czy na wniosek, a zatem nie są w stanie także określić, jaki w istocie był przedmiot postępowania (rozdzielenie nieruchomości połączonych w działce ewidencyjnej nr [...], czy też wyodrębnienie w ramach działki nr [...] jednolitej pod względem prawnym działki odpowiadającej parceli l.kat. [...]) oraz nie są w stanie określić, w jakim zakresie organ administracji związany był "wnioskiem" w zakresie określenia przedmiotu postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 9 ust. 1 w zw. z § 44 pkt 2 i § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez brak identyfikacji nowopowstałych działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] jako jednorodnych prawnie z działkami (parcelami), których stanowią odpowiedniki, polegające na braku wskazania, z jakich parcel powstała działka nr [...], a także jakim poprzednio istniejącym parcelom odpowiadają nowo utworzone działki o numerach [...] i [...], jakimi księgami wieczystymi nieruchomości te były objęte, czyją te nieruchomości stanowią własność (współwłasność), jak również bez zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...] o toczącym się postępowaniu, na skutek czego wprowadzono w rejestrze gruntów zmianę o charakterze przedmiotowo-podmiotowym bez rozstrzygnięcia jej istoty, czyli przypisania podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wpisów w księgach wieczystych przysługuje prawo względem nowo wydzielonych działek, a nawet bez podjęcia próby wyjaśnienia stanu prawnego gruntu odpowiadającego działce nr [...], wskutek czego organ uchybił ciążącemu na nim na mocy § 44 pkt 2 w związku z § 45 obowiązkowi dokonania z urzędu stosownych zmian w ewidencji, aktualizujących nie tylko stan działki nr [...], ale także stan działki nr [...].

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy w związku z § 46 ust. 3 pkt 5 i § 60 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia poprzez dokonanie aktualizacji w drodze decyzji oraz sporządzanie dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu wyłącznie w zakresie granic nowej działki nr [...], tj. granic między działką nr [...] a działką nr [...] oraz między działką nr [...] a działką nr [...], bez sporządzenia wykazu zmian zawierającego wyszczególnienie numerycznego opisu przebiegu granic nowej działki nr [...] oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 3 pkt 3 i 5 związku z § 37, 38 i § 39 Rozporządzenia poprzez dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego oraz sporządzanie dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu, pomimo:

- braku zawiadomienia o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych działek, a także osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, również braku zawiadomienia o skutkach braku stawiennictwa, jak również poprzez zamieszczenie na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej oraz na stronie ogłoszeń Starostwa Powiatowego przez okres co najmniej 14 dni informacji, o których w zawiadomieniu, a w konsekwencji dokonanie aktualizacji w oparciu o dokumenty sporządzoną z naruszeniem w szczególności § 38 Rozporządzenia, przez co część właścicieli gruntów wchodzących w skład działki nr [...] (tj. właściciele nieruchomości wchodząc) skład nowej działki nr [...] zostało pozbawionych możliwości udziału w czynnościach ustalenia granic działki nr [...] i granic między nowymi działkami nr [...] i nr [...], w tym dokonywania wskazań odnośnie przebiegu granic, czy możności sprawdzenia na gruncie, gdzie ostatecznie znajdują się punkty graniczne,

- braku sporządzenia wymaganych dokumentów geodezyjnych mogących stanowić podstawę aktualizacji, tj. kompleksowych wykazów zmian danych ewidencyjnych odnośnie działki nr [...] oraz działki nr [...] (w szczególności równoważników obrazujących "pochodzenie" tych działek z dawnych parcel l. kat., które utworzyły działkę nr [...]).

Skarżący zarzucił, iż z decyzji nie wynika, z jakich nieruchomości powstała działka ewidencyjna nr [...], a tym samym jakie odpowiadają jej parcele gruntowe. Organy orzekając o "podziale" działki nr [...] na działki [...] i [...] oraz o ustaleniu granic tych nowych działek jedynie połowicznie ustaliły stan faktyczny i prawny nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...], tj. poczyniły wyczerpujące ustalenia jedynie co do obecnej działki nr [...], natomiast pominęły ustalenia odnośnie działki nr [...].

Zdaniem skarżącego w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty nie można stwierdzić podstawowych okoliczności będących przedmiotem postępowania w sprawie "podziału" działki ewidencyjnej i ustalenia jej granic, to jest w jaki sposób i z jakich parceli gruntowych powstała działka ew. [...], co do której w ewidencji jako właścicieli wadliwie (niezgodnie ze stanem prawnym) wpisano wyłącznie Z. L., M. Z. i K. K. Organy poczyniły bowiem wyjaśnienia jedynie co do części nieruchomości wchodzących w skład działki nr [...], tj. co do gruntów tworzących nową działkę nr [...]. Co do nowej działki ewidencyjnej [...], która również powstała w wyniku dokonanej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i która jest objęta sentencją decyzji organu I instancji, brak jest natomiast wyczerpujących wyjaśnień, z jakich parcel ona powstała oraz brak jest danych podmiotowych, poza ogólnikowym sformułowaniem, że działka ta objęta jest KW nr [...] i innymi.

Zdaniem skarżącego z mapy katastralnej znajdującej się w aktach postępowania (strona 21 operatu technicznego zespół bazowy) nie wynika, jakoby do parceli [...] przylegała jedynie parcela [...] (odpowiadająca działce nr [...]). Wnikliwa analiza tej mapy ujawnia istnienie w sąsiedztwie parceli [...] także trójkątnej parceli położonej między parcelą nr [...] a parcelami nr [...] i [...]. Organy obu instancji nie podjęły żadnych działań celem wyjaśnienia powyższej kwestii.

W świetle powyższego przyjęcie przez organy ustalenia, że z parcelą [...] (której odpowiada dz. ewid. [...]) w granicach działki ewidencyjnej [...] graniczyła tylko parcela [...] nastąpiło przedwcześnie, bez wyjaśnienia ww. sprzeczności w dokumentacji, a zatem z naruszeniem ww. przepisów k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie zostało bowiem wykazane, że wyłącznymi uczestnikami tego postępowania byli oprócz właścicieli parceli [...] tylko skarżący - będący właścicielem działki nr [...] (odpowiadającej parceli [...]) - jako jedyny bezpośredni sąsiad parceli [...].

W ocenie skarżącego w ramach postępowania prowadzonego z urzędu zakres przedmiotowy sprawy nie byłby zakreślony przez "dane zawarte" w operacie technicznym sporządzonym na zlecenie właścicieli dawnej parceli I. kat, oznaczonej nr [...]. Zdaniem skarżącego ze względu na przedmiot niniejszej sprawy, którym jest aktualizacja danych ewidencyjnych polegająca na rozdzieleniu połączonych w działce ewidencyjnej nr [...] nieruchomości, nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia odtworzenie w obowiązującej nomenklaturze działek ewidencyjnych jedynie części istniejących wcześniej parcel l.kat. (odnośnie parceli l.kat. [...] tworzącej działkę nr [...]), bez wskazania w rozstrzygnięciu, jakim parcelom odpowiada druga utworzona działka nr [...].

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 października 2017 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2017 r. znak: [...], orzekającą o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K - K polegającej na wydzieleniu nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] połączonej w działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,0897 ha w wyniku czego powstają nowe działki ewidencyjne nr: [...] powierzchni 0,0380 ha objęta księgą wieczystą [...] i inne, [...] o powierzchni 0,0517 ha objęta księgą wieczystą [...], oraz zmianie przebiegu granic nowo powstałej działki nr [...] o powierzchni 0,0517 ha z działką sąsiednią nr [...] w sposób ustalony i wskazany na gruncie - na podstawie operatu technicznego wpisanego 6.02.2017 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod [...].

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.; zwanej dalej "ustawą"), przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców, a w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Z obowiązujących w tej mierze przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Podkreślić należy, że są to dwa odrębne tryby. Organ może prowadzić postępowanie z urzędu albo na wniosek. Ustawie nie znany jest tryb mieszany, jaki organy zastosowały w niniejszej sprawie.

Organ I instancji wskazał, iż wszczął postępowanie aktualizacyjne z urzędu, w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 1 c ustawy i uznał, iż z uwagi na brak wniosków właścicieli działek objętych aktualizacją wynikającą z operatu technicznego [...] aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może dokonać wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej.

Tymczasem organ odwoławczy ustalił, że w operacie technicznym [...] w części "B" sporządzonej dla Referatu Katastru Miejskiego znajdują się wnioski stron postępowania - właściciela działki nr [...] i współwłaściciela parceli katastralnej l. kat. [...] - o wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym na podstawie ww. operatu technicznego.

Nie ma racji organ odwoławczy, że prowadzenie przez Prezydenta Miasta przedmiotowego postępowania administracyjnego z urzędu zamiast na wniosek stron nie miało istotnego wpływu ani na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ani na zastosowany tryb aktualizacji.

W niniejszej sprawie wnioski dotyczyły działek [...] oraz działki [...] i w takim zakresie organ powinien był prowadzić postepowanie w trybie wnioskowym.

Jeżeli jednak organ prowadził postępowanie z urzędu, to nie ma on racji twierdząc, że zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania okazał się właściwy. Organ wskazuje jednocześnie, że nie jest możliwe dokonanie przez organ I instancji "z urzędu" aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki nr [...] w takim zakresie, w jakim żąda skarżący z uwagi na brak w państwowym zasobie dokumentacji geodezyjnej, określającej zmiany danych ewidencyjnych tej działki.

Bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie wniosku nie złożył skarżący. Jeżeli organ prowadził postepowanie z urzędu, nie mógł żądać od skarżącego wniosku oraz dostarczenia odpowiedniej dokumentacji, by orzec o aktualizacji w przedmiocie działki nr [...] (wcześniej [...]). Jeżeli jednak organ orzekał na wniosek H. O. i M. Z., to powinien brać pod uwagę zakres wskazany w ich wnioskach.

W postępowaniu wszczętym na wniosek to strona zakreśla granice rozpoznawanej sprawy, a rozstrzygnięcie organu musi odnosić się wprost do jej żądania i nie może zawierać orzeczenia w przedmiocie, co do którego strona wniosku nie złożyła. Niezastosowanie się do powyższego stanowi naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 61 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a.

Rację ma skarżący, że względu na przedmiot niniejszej sprawy, którym jest aktualizacja danych ewidencyjnych polegająca na rozdzieleniu połączonych w działce ewidencyjnej nr [...] nieruchomości, nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia odtworzenie w obowiązującej nomenklaturze działek ewidencyjnych jedynie części istniejących wcześniej parcel l.kat. (odnośnie parceli l.kat. [...] tworzącej działkę nr [...]), bez wskazania w rozstrzygnięciu, jakim parcelom odpowiada druga utworzona działka nr [...].

Sąd w całości podziela pogląd, iż rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej rozdzielenia nieruchomości o niejednorodnym stanie prawnym połączonych w jednej działce ewidencyjnej ze swej istoty obejmuje bowiem nie tylko utworzenie nowych działek odpowiadających przebiegiem swych granic poszczególnym parcelom l.kat., które istniały wcześniej, ale także przypisanie nowopowstałych działek ewidencyjnych do parcel stanowiących odrębne nieruchomości.

Ze względu na powyższy przedmiot sprawy koniecznym i niezbędnym elementem postępowania powinno być wyczerpujące ustalenie z jakich parcel l. kat. powstała działka nr [...], aby w rozstrzygnięciu wydanej decyzji organ mógł przypisać obie nowopowstałe działki do parcel, których odpowiedniki one stanowią. Bez identyfikacji działki nr [...] jako jednorodnej prawnie z parcelami, której stanowi odpowiedniki, nie może być o załatwieniu sprawy w sposób wymagany przepisami prawa materialnego i procesowego.

Zdaniem Sądu wydanie w sprawie niniejszej decyzji przez organy obu instancji nastąpiło w postępowaniu nie odpowiadającym wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż wyrażona w art. 7 k.p.a. jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie zaś do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zbadać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów, zgodnie z wymienionym ostatnio przepisem powinna być oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Obowiązki te obciążają zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego – w szczególności zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, LEX nr 41681).

Podkreślić jeszcze raz należy, iż organ musi przede wszystkim rozpoznać sprawę we właściwym trybie.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też należało wyeliminować je z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.