Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 366/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.29 ust.7;
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art.47;
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. S. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako "ARiMR") z dnia "[...]" r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]"r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu "[...]"r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za rok 2012 w łącznej wysokości 80010 zł, dla Pakietu 2 - Rolnictwo Ekologiczne, wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), za powierzchnię uwzględnioną do płatności 44,45 ha. Organ administracji podał, iż terminem rozpoczęcia 5-cio letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2012 r. Płatność ustalona powyższą decyzją została zrealizowana na wskazany przez wnioskodawcę rachunek bankowy 3 czerwca 2013 r.

W związku z wpłynięciem do BP ARiMR w dniu "[...]"r. oświadczenia strony, iż rezygnuje z uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, a otrzymaną płatność za rok 2012 zwróci na wskazane konto, zainicjowane zostało postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. W dniu 7 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do strony pismo informujące o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Poinformowano stronę o kwocie do zwrotu, z podaniem nr konta do wpłaty. Skarżący nie dokonał dobrowolnego zwrotu wyszczególnionej w piśmie kwoty nienależnie pobranych płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych decyzją z dnia "[...]"r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone, a strona nie złożyła żadnych dodatkowych wyjaśnień w niniejszej sprawie.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]"r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012, w wysokości 80010 zł (wynikającej z faktu niedotrzymania zobowiązania wieloletniego), powiększoną o odsetki jak dla zaległości podatkowych.

Na wskutek złożonego przez stronę odwołania od przedmiotowej decyzji, Dyrektor OR ARiMR w dniu "[...]"r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W dniu "[...]"r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, w której ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności rolno środowiskowych za rok 2012, w wysokości 80010 zł.

Utrzymując w mocy powyższą decyzję w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwołał się do brzmienia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.). Zaznaczył, że strona podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U nr 33, poz. 262, ze zm.), przytaczając jednocześnie treść §4 ust. 1 oraz §2 ust.1 powołanego rozporządzenia.

Wskazano również, że na mocy § 58 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 15 marca 2013 r.) – dalej powoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", przestało obowiązywać rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 33, poz. 262, ze zm.), Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Organ II instancji podał, że skarżący podjął zobowiązanie rolno środowiskowe w roku 2012, terminem rozpoczęcia 5-cio letniego okresu zobowiązania jest dzień 15 marca 2012 r. Wraz z podjęciem zobowiązania rolno środowiskowego, strona winna corocznie składać wniosek w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podkreślono, że elementy składające się na zobowiązanie rolnośrodowiskowe kształtowane są przez pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej oraz wydaną na jego podstawie decyzję. Dla strony postępowania rok 2012 był pierwszym, w którym ubiegała się o płatność rolnośrodowiskową, a co za tym idzie rokiem, od którego zaczęło się zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, że dniu 26 lutego 2014 r. skarżący składając w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie, że rezygnuje w uczestnictwie w programie rolnośrodowiskowym i otrzymaną płatność za rok 2012 zwróci na wskazane konto, posiadał już wiedzę o stwierdzonych nieprawidłowościach w trakcie przeprowadzonych kontroli na miejscu. Organ odwoławczy podał, że w dniach 6 sierpnia - 4 września 2013 r. przeprowadzono w gospodarstwie strony kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności /nr normy naruszenia N.04, N.03/. W dniach 6 sierpnia - 4 września 2013 r. Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu (dalej: BKM) przeprowadziło również w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która stwierdziła szereg nieprawidłowości, w tym m.in. zachwaszczenie upraw, nieużytki. Przedmiotowy raport strona otrzymała w dniu 19 lutego.2014 r., co poświadcza w złożonym Kierownikowi BP oświadczeniu z dnia 26 lutego 2014 r. Wskazano również, że BKM sporządziło w dniu 4 września 2013 r. raport z czynności kontrolnych Program Rolnośrodowiskowy i zastosowano kod GR2 - Producent uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W uwagach w raporcie zawarto wyjaśnienia co do wielokrotnie podejmowanych prób odnośnie poinformowania strony o zamiarze przeprowadzenia przedmiotowej kontroli. W związku z niestawiennictwem beneficjenta zrealizowano jedynie kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni, nie było możliwe zrealizowanie kontroli w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Organ podkreślił, że udział beneficjenta podczas kontroli w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego jest obligatoryjny, z uwagi na konieczność okazania przez beneficjenta odpowiedniej dokumentacji (np. rejestr działalności rolno środowiskowej oraz udzielenia przez niego innych wyjaśnień, a przedmiotowe wyniki zawarte w raportach z kontroli mają wpływ na naliczanie płatności za rok 2013, które to postępowanie jest nadal w toku.

Organ II instancji wskazał, że bez względu na ewentualne rozstrzygniecie sprawy płatności za rok 2013, z uwagi na niezłożenie w wymaganym terminie wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 lub informacji o gruntach, na których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zasadne było ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2012.

Podkreślono, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w dniu 15 maja 2012 r. potwierdził własnoręcznym podpisem, iż znane mu są zasady związane z płatnościami rolnośrodowiskowymi, jak również zobowiązania wynikające z realizacji 5-cio letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007- 2013) na rok 2012, złożyła podpis w tab.IX na stronie 4, pkt. 1 "Oświadczenia i zobowiązania" , przez co zobowiązała się do realizacji 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Nadto organ odwoławczy wskazał, skarżący nie złożył wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na kolejny rok tj. rok 2014. Strona nie złożyła również informacji, o której mowa w § 23 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie, z którym jeżeli rolnik nie zamierza ubiegać się w danym roku o przyznanie kolejnej płatności rolno środowiskowej za realizację danego wariantu, zamiast wniosku o jej przyznanie składa, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informację o gruntach, na których realizuje zobowiązanie rolno środowiskowe w zakresie tego wariantu w danym roku, wskazując ich położenie i powierzchnię.

Podano również, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Natomiast § 39 ust. 2 pkt. 4 ww. rozporządzenia stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolno środowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu.

W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego niezłożenie przez stronę wniosku kontynuacyjnego o przyznanie płatności na rok 2014 oraz informacji, o której mowa w § 23 ust. 3 ww. rozporządzenia w pełni uzasadnia słuszność zastosowania § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Niezłożenia przez stronę ww. dokumentów /wniosku i informacji o realizacji zobowiązania w roku 2014/, stoi w zgodzie z oświadczeniem strony złożonym w dniu 26 lutego 2014 r. tj. rezygnacją z programu rolnośrodowiskowego. Wobec powyższego zarzut skarżącego, iż został wprowadzony przez organ w błąd, co skutkowało niezłożeniem ww. dokumentów jest bezpodstawny.

Dyrektor OR ARiMR wskazał również, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przed ostatecznym terminem na złożenie wniosku nie jest wbrew twierdzeniom skarżącego, niezgodne z prawem. Wyjaśnił, że pierwotna decyzja wydana na wskutek wszczętego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wydana została przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu "[...]"r. tj. wówczas gdy przepisy prawa uniemożliwiały skuteczne złożenie wniosku za rok 2014 ani informacji o realizacji zobowiązania. Wszczęcie postępowania administracyjnego jedynie zapoczątkowało bieg sprawy i wówczas strona miała możliwość złożenia oświadczeń i dowodów, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Złożone przez stronę w dniu 26 lutego 2014 r. oświadczenie o rezygnacji z programu rolnośrodowiskowego oraz wydana decyzja o odmowie przyznania płatności za rok 2013, skłoniło organ I instancji do wszczęcia przedmiotowego postępowania. Podkreślono, że strona nie złożyła wniosku ani informacji o realizacji zobowiązania, co stanowi samodzielną przesłankę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwołał się do brzmienia art. 28 ust. 1 i 3 oraz art. 21 ust.1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust.2 powołanego art. 21 – w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

stoi na straży praworządności;

jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych. które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Organ odwoławczy podkreślił, że art. 21 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy dokonuje ograniczenia stosowania wyrażonej wart. 10 k.p.a zasady do obowiązku zapewnienia stronom - ale na ich żądanie - czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz, na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie wyłączono stosowanie art. 81 k.p.a. Zwrócił uwagę, że ustawodawca w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. stanowiąc, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej wart. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Zdaniem organu odwoławczego nie doszło do naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 i art. 107 § 1 k.p.a.

Odnośnie zarzutu skarżącego, iż organ I instancji powołał nieprawidłową podstawę prawną tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. oraz Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wskazano, że przytoczone przepisy mają zastosowanie dla spraw rolnośrodowiskowych, jednakże nie dla omawianej sprawy, gdyż dotyczą spraw za lata poprzedzające rok podjętego zobowiązania przez skarżącego tj. obowiązują dla spraw sprzed 2012r. Wskazano, że prawidłowa podstawa prawna dotycząca zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych dla niniejszej sprawy wynika z art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.01.2011 r. z późno zm.) i została przez organ I instancji powołana.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy prawa dopuszczają okoliczności, gdy obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności PRŚ (PROW 2007-2013) nie powstaje, powołując wyjątkowe sytuacje oraz stwierdził, że wskazane okoliczności nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie, nie mają zastosowania do ustalonego stanu faktycznego sprawy, ani nie zostały przez skarżącego zgłoszone Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR.

Organ II instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w oparciu o art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,(Dz. U. z 2013 r., poz. 173) tj. art. 54 i 56

rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000,(WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) i art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006 r., str. 90 ze zm.)obejmującym sytuacje, w których kwota podlegająca zwrotowi nie przekracza równowartości 100 EUR. Wyjaśnił, że w odniesieniu do płatności na rok 2012, kurs wymiany euro na dzień 30 maja 2013 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 31 maja 2013 r. (Dz. U. UE C z 2013 r.), wynosi 4,2667 zł. Zatem równowartość kwoty 100 EUR przeliczonej na złote według ww. kursu EUR wynosi 426,67 zł. Kwota nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu programu rolnośrodowiskowego na rok 2012 wynosi 80010, zł, tym samym przekracza równowartość 100 EUR.

Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa wart. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28.01.2011 z późno zm.) (stosowanego dla płatności w kampanii 2011 roku i następne. ). Płatności rolnośrodowiskowe za rok 2012 przekazane na rachunek bankowy skarżącego w dniu 3 czerwca 2013 r. nie wynikały z pomyłki ARiMR i zostały przyznane na mocy decyzji z dnia "[...]"r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego. Podkreślono, że strona przystępując do programu rolnośrodowiskowego podpisała wniosek o przyznanie płatności i oświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem oraz konsekwencje dotyczące niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego .

Dyrektor OR ARiMR wskazał też, że decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności wydana została przed upływem okresu przedawnienia. Przyjęto, że skarżący dopuścił się nieprawidłowości ostatniego dnia przewidzianego na złożenie wniosku o przyznanie płatności rolno środowiskowej z uwzględnieniem 25 dni kalendarzowych opóźnienia (o którym mowa w art. 23 ust.1 akapit 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L z 2009 r., Nr 361, str. 65), tj. 9 czerwca 2014 r. W związku z tym, w powyższej sprawie termin na wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przedawniłby się w dniu 9 czerwca 2018 r.

Podał również, że stosownie do art. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L nr 280 z 13.10.2012, str. 2), w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012 r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni. Stosownie zatem do art. 47 § 1 Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. W związku z tym odsetki za zwłokę od zaległości naliczane są poczynając od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia decyzji z dnia "[...]"r. (2 stycznia 2015 r. data odbioru decyzji) wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie w części dotyczącej wyznaczonego terminu zapłaty zobowiązania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w zakresie dokonanego uchylenia poprzez wyznaczenie nowego terminu ii zasądzenie kosztów postępowania Skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 130 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odwoławczej bez wyznaczenia nowego terminu wykonania decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oznacza utrzymanie w mocy całości rozstrzygnięcia (osnowy) zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem skarżącego oznacza to, że organ odwoławczy utrzymał w mocy zarówno rozstrzygnięcie organu I instancji co do wysokości kwoty podlegającej zwrotowi (80010zł), jak i co do terminu zwrotu tej kwoty (60 dni od daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej). Stanowisku swemu organ odwoławczy dał zresztą wyraz z uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniając, że stawka odsetek za zwłokę będzie naliczana poczynając od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia decyzji z dnia "[...]". (2 stycznia 2015r. data odbioru decyzji) wydanej przez Kierownika BP ARiMR. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza art. 130 § 2 k.p.a., zgodnie z którym wniesienie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wstrzymuje jej wykonanie do czasu doręczenia lub ogłoszenia decyzji odwoławczej (art.110 k.p.a.) z wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 130 § 3 i 4 k.p.a. Oznacza to, m.in. że termin zapłaty ustalonej kwoty przez stronę, która od decyzji się odwołała, powinien być wyznaczony ponownie po dacie wydania decyzji odwoławczej. Organ odwoławczy uznając decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji za słuszną, powinien zatem uchylić ją w części dotyczącej terminu zapłaty, ustalić nowy termin zapłaty w przyszłości, a w pozostałej części utrzymać ją w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014r.poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Przy czym zauważyć należy, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego, gdyż rolą sądu jest kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Sąd zbadał więc jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

Skarga formułuje zarzuty naruszenia przepisów art.130 § 2 k.p.a. przez nie zastosowanie przez organ II instancji konieczności zmiany 60-cio dniowego terminu na zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Zdaniem skarżącego zgodnie z zapisami art. 130 § 3 i 4 k.p.a. termin zapłaty ustalonej kwoty przez stronę, która od decyzji się odwołała powinien być wyznaczony ponownie po dacie wydania decyzji odwoławczej.

Sąd nie podzielił argumentacji skargi i uznał ją za bezskuteczną.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni.

Określenie "stosuje się odpowiednio" oznacza, że przepisy Ordynacji podatkowej mają bezpośrednie zastosowanie do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, a więc na podstawie powyższego uregulowania stają się lex specjalis we wskazanym w art. 29 ust.7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zakresie. W cytowanym przepisie odesłanie jest wprost do przepisów działu III ustawy Ordynacja podatkowa, a więc uznać należy, że do powyższych płatności bezpośrednio stosuje się reżim i terminy płatności wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej jako lex specjalis. Przepisy o terminach płatności (dział III rozdział 4 Ordynacji podatkowej), określają jeden z istotnych elementów stosunku prawnego zobowiązania podatkowego wskazując moment, w którym zobowiązanie to staje się wymagalne. Art.47 Ordynacji podatkowej dotyczy określenia terminów płatności. Stosownie zatem do treści art. 47 § 1 Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. Podkreślić należy z całą stanowczością, że powyższy termin płatności jest materialnym terminem ustawowym. Bez skonkretyzowania terminu zapłaty obowiązek podatkowy nie przekształci się w zobowiązanie podatkowe.

Przypomnieć należy, że o charakterze terminu nie decyduje okoliczność, w jakim akcie prawnym został umiejscowiony. Nie ma znaczenia czy jest to akt prawny obejmujący prawo procesowe czy prawo materialne. Nie decyduje o tym także okoliczność, czy jest to termin długi, czy też krótki. Decydujące znaczenie ma rodzaj uprawnienia, realizowanego w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Dla dochodzenia uprawnień składających się na określone prawo podmiotowe przewidziane są terminy materialnoprawne, natomiast dla uprawnień procesowych – terminy procesowe. Sporny w niniejszej sprawie termin jest terminem do realizacji zobowiązania, które w razie uwzględnienia kształtuje prawa majątkowe. Tak więc termin ten należy uznać za termin prawa materialnego. Co za tym idzie termin ten nie może ulegać zmianom. Co więcej termin ten wynika z przepisów bezwzględnie obowiązujących i wstrzymanie wykonania decyzji po wniesieniu środka zaskarżenia nie może go zmodyfikować. Termin płatności określony w art.. 47 O.p. w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji wyznacza graniczny moment, do którego powinno zostać spełnione zobowiązanie. Upływ terminu płatności skutkuje więc bezwzględną powinnością zapłaty przez zobowiązanego.

Powyższe nie stoi w sprzeczności z regulacją art.130 § 2 k.p.a., który stanowi, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Z samej regulacji powyższej normy wynika, że jest to przepis o charakterze procesowym i jako taki nie wpływa na treść prawa, a jedynie na sposób realizacji tego prawa.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że organ zastosował przepisy art. 130 k.p.a. i zaskarżona decyzja nie została wykonana z uwagi na wniesienie odwołania od decyzji i kolejno skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. W związku z tym odsetki za zwłokę od zaległości naliczane są poczynając od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia skarżącemu decyzji z dnia "[...]"r. (2 stycznia 2015 r. data odbioru decyzji) wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, względnie z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, stosownie do regulacji przepisów art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.