Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1288/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. - G. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie umorzenia postępowania i odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Wojewody na rzecz M. K. - G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją Nr [...].[...] z 29 listopada 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę spółce firma B dla inwestycji pn.: "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w układzie wolnostojącym z garażami w przyziemiu, wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazu, elektrycznymi i słaboprądowymi (w tym odcinkami poza budynkami) na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.". Stała się ona ostateczna 5 grudnia 2017 r. Decyzją Prezydenta Miasta K. z 20 czerwca 2018 r. została ona przeniesiona na spółkę Firma A

Do organu l instancji 13 lutego 2019 r. wpłynęło pismo zawierające wniosek współwłaścicielki sąsiedniej działki nr [...] (księga wieczysta o numerze [...]) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 5 grudnia 2018 r.

Prezydent Miasta K. na wniosek z 12 marca 2019 r. wznowił postępowanie, zakończone omawianą decyzją z 29 listopada 2017 r., postanowieniem z 4 kwietnia 2019 r. wydanym na podstawie art. 149 § 1 K.p.a., w związku z przesłanką określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przeprowadziwszy postępowanie określone w art. 149 § 2 K.p.a., wskutek niepotwierdzenia przesłanki do wznowienia organ umorzył postępowanie decyzją z 5 lutego 2020 r., znak: [...]

Od tej decyzji odwołanie wniosła M. K. – G. zarzucając nierzetelna ocenę okoliczności sprawy, które mają istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wojewoda decyzją z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 lutego 2020 r. w całości i odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] W uzasadnieniu organ podniósł, że Prezydent Miasta K. 5 lutego 2020 r. wydał decyzję na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umarzając wznowione postępowanie, i tym samym podważając zasadność postanowienia z 4 kwietnia 2019 r. Prawo nie przewiduje zakończenia prawidłowo wznowionego postępowania orzeczeniem na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., przywołanym w badanej decyzji nr [...] z 5 grudnia 2018 r., jako jej podstawa, ponieważ nie można zakończyć wznowionego postępowania stwierdzeniem jego bezprzedmiotowości, z wyjątkiem sytuacji, gdy organ wznowił postępowanie pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, co nie miało miejsca w omawianym przypadku. Przedmiotem wznowionego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie jest nadanie wnioskodawcy przymiotu strony, lecz albo jego niepotwierdzenie (co pociąga za sobą orzeczenie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), albo potwierdzenie (co pociąga za sobą dalsze etapy postępowania), w tym przypadku, w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania złożony w terminie nie został wycofany, a decyzja kończąca wznowione postępowanie pozostaje w obiegu prawnym, nie da się logicznie stwierdzić bezprzedmiotowości procesu potwierdzenia przymiotu strony osoby wnioskującej o wznowienie. Ten błąd orzeczenia Prezydenta Miasta K. pociąga za sobą obowiązek organu odwoławczego uchylenia decyzji nr [...] z 5 grudnia 2018 r. Odnosząc się do oceny przymiotu strony wnioskodawczyni w postępowaniu o pozwolenie na budowę na działce nr [...], należy wyjaśnić, że z zasady stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Pb), przy czym przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 ust. 20 Pb). Przez przepisy odrębne rozumie się przede wszystkim przepisy techniczne, szczególnie rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. W świetle przepisów technicznych badany jest przede wszystkim projekt zagospodarowania terenu, w celu oceny obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. Z zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy (§ 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych), 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy (§ 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych). Budynki będące przedmiotem projektu budowlanego zostały usytuowane ścianą bez okien i drzwi w odległości 3 m od granicy działki budowlanej, ok. 6 m od granicy działki nr [...], pozostającej własnością wnioskodawczyni i 10,77 m do budynku planowanego na niej.

Budynki będące przedmiotem projektu budowlanego zostały usytuowane na wysokości 215,55 m n.p.rn. i mają wysokość 9 m (rysunki przekroju AA, A'A' i przekroju BB - egzemplarz projektu budowlanego załączony do akt organu przesłanych z odwołaniem pozbawiony jest numeracji stron). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że północna granica działki nr [...], usytuowana najbliżej działki nr [...], objętej planowaną inwestycją, znajduje się na wysokości 216,91 m n.p.m., czyli wysokość przesłaniania projektowanych budynków dla działki nr [...] wynosi 7,64 m i jest mniejsza od odległości między planowanym budynkiem na działce nr [...] i planowanym budynkiem na działce nr [...] (10,77 m). Odległość ta powinna umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m (§ 13 ust. 1 pkt 1 lit. a warunków technicznych). Zatem parametry geometryczne lokalizacji obu inwestycji potwierdzają zgodność projektu budowlanego omawianej inwestycji z przywołanym przepisem. Ponadto układ geometryczny wysokości przesłaniania ścian południowych budynków planowanych na działce nr [...] (7,64 m) nie przekracza odległości 4 m od granicy działki nr [...] (§ 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych), czyli pozostaje bez wpływu na potencjalną lokalizację ściany z oknami nawet na poziomie gruntu na działce [...], w odległości 4 m od północnej jej granicy. Okoliczność ta powoduje, że przywołany przepis nie może być podstawą do uznania właścicieli działki nr [...] za strony postępowania o pozwolenie na budowę w omawianej sprawie. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestycja na działce nr [...] jest usytuowana od strony północnej działki nr [...], będącej własnością wnioskodawczyni. Usytuowanie inwestycji kubaturowej w szerokości geograficznej, w której znajduje się K.: 50.0614, oznacza, że taka inwestycja w ogóle nie ogranicza swoim cieniem nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku usytuowanym od strony południowej. Tym samym inwestycja na działce nr [...] nie oddziałuje na działkę [...] w rozumieniu § 60 warunków technicznych. Dojazd do planowanej inwestycji odbywać się będzie z drogi publicznej - ul. [...], poprzez istniejący zjazd na teren inwestycji. Inwestor legitymuje się uzgodnieniem zmiany sposobu zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w oparciu o art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Powyższe spełnia przesłanki zapewnienia dostępu do drogi publicznej wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb (§ 14-15 warunków technicznych). Działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej - alei [...] Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działce nr [...] nie projektuje się stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych, dostępnych od strony działki nr [...]. Okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi są usytuowane w minimalnej odległości 7 m od granicy działki nr [...], co, uwzględniając obowiązek sytuowania miejsc postojowych w minimalnej odległości 3 m od granicy działki budowlanej (§ 19 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych), oznacza brak oddziaływania inwestycji na działce nr [...] na potencjalny sposób zagospodarowania działki nr [...] w zakresie lokalizacji miejsc postojowych. Miejsca gromadzenia odpadów stałych zostały zlokalizowane od strony północnej inwestycji planowanej na działce nr [...]. Z uwagi na usytuowanie okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w planowanej inwestycji na działce nr [...] w minimalnej odległości 7 m od granicy działki nr [...] oraz z uwagi na obowiązek lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów stałych 3 m - od granicy działki budowlanej, należy stwierdzić, że w świetle § 23 warunków technicznych inwestycja na działce nr [...] nie ogranicza możliwości lokalizacji miejsc do gromadzenia odpadów stałych na działce nr [...]. W bezpośrednim sąsiedztwie działek [...] i [...] znajduje się sieć kanalizacyjna, obie działki mają możliwość przyłączenia się do niej, zatem inwestorzy inwestycji na obu działkach nie mogą sytuować zbiorników na nieczystości ciekłe (§ 34 warunków technicznych). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek na działce nr [...], którego współwłaścicielem jest wnioskodawczyni, posiada przyłącz kanalizacji sanitarnej do sieci wzdłuż ul. [...] (działka nr [...]), natomiast projektowane budynki na działce nr [...], objęte omawianą inwestycją, mają przyłącze do sieci kanalizacji sanitarnej przebiegającej wzdłuż ulicy [...] (działka nr [...]) Okoliczność ta włącza stosowanie § 36 warunków technicznych. Z uwagi na odległości określone w projekcie zagospodarowania terenu inwestycja, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna została zakwalifikowania jako niska ZL IV, na działce nr [...] nie powoduje ograniczenia sposobu zagospodarowania działki nr [...] w zakresie przepisów ochrony przeciw pożarowej (271-273 warunków technicznych). W świetle przedstawionej analizy należy stwierdzić, że inwestycja na działce nr [...] nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu w tym zabudowy działki nr [...] (art. 3 ust. 20 Pb), co oznacza, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji na działce nr [...]. Oznacza to, że współwłaściciele działki nr [...] nie są stronami w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji na działce nr [...] (art. 28 ust. 2 Pb) ponieważ postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego (art. 28 kpa). Wnioskodawczyni w odwołaniu powołała się na opinię techniczną rzeczoznawcy budowlanego dr inż. R. S. z kwietnia 2019 r. Do opracowania autor dołączył zaświadczenie o wpisie na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, oraz kopię decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W ocenie rzeczoznawcy, przedstawionej w tej opinii, zaplanowane roboty budowlane związane z posadowieniem budynku na działce nr [...] na głębokości 5,4 m poniżej istniejącego terenu, mogą negatywnie oddziaływać na stabilność konstrukcji budynku na działce nr [...]. Przyczyną tego oddziaływania są zarówno cechy gruntu, w którym wykonywany jest wykop, jak i technologia montażu zabezpieczeń wykopu, polegająca na pogrążeniu ścianki szczelnej głowicą wibracyjną. Wykonawca zabezpieczeń nie założył reperów kontrolnych na budynku na działce nr [...], co zostało wykazane jako błąd w prowadzeniu tego typu robót budowlanych, ponieważ część tego budynku znajduje się w strefie narażonej na destabilizację i wibracje podczas prac budowlanych. Z treści omawianej opinii wynika, że roboty budowlane, które są przedmiotem jej oceny zostały już wykonane. W ocenie Wojewody treść powyższej opinii stanowi dowód na posiadanie przez wnioskodawczynię interesu faktycznego, lecz nie prawnego w sprawie pozwolenia na budowę omawianej inwestycji na działce nr [...]. Sposób prowadzenia robót budowlanych i ich oddziaływanie na działki sąsiednie nie wpływa w tym przypadku na sposób ich zagospodarowania, w tym zabudowy. Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 18 ust. 1 pkt 3 Pb). Obowiązkiem projektanta jest sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego (art. 20 ust. 1 pkt 1 b Pb). Informacja ta została załączona do projektu budowlanego. W oparciu o informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kierownik budowy jest obowiązany sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych (art. 21 a ust. 1 Pb). W planie, o którym mowa uwzględnia się specyfikę robót budowlanych, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią (art. 21 a ust. 2 Pb). Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy również koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 22 ust. 3a Pb). Prawidłowe założenie reperów, monitorujących stabilność sąsiedniej zabudowy w trakcie pogrążania ścianki szczelnej głowicą wibracyjną, ma na celu bezpieczne przeprowadzenie planowanych robót budowlanych. Takie zabezpieczenie mienia na działkach sąsiednich jest w interesie inwestora, a jego naruszenie podlega ocenie w postępowaniu cywilnym. Przeprowadzona analiza nie potwierdza przymiotu strony wnioskodawczyni w postępowaniu o pozwolenie na budowę na działce nr [...], zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z 29 listopada 2017 r. Oznacza to, że nie potwierdza się przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 ust. 4 kpa.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. K. – G. zarzucając naruszenie:

1/ § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r. przez brak należytego zbadania kwestii negatywnych oddziaływań inwestycji na budynek skarżącej w kontekście zagrożeń wynikających z geotechnicznych warunków posadowienia spornego obiektu budowlanego.;

2/ art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przez brak poszanowania w procesie inwestycyjnym uzasadnionych interesów osób trzecich;

3/ art. 140 kc przez brak uwzględnienia, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę może być wynikające z art. 140 kc prawo własności;

4/ art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., przez brak należytego (rzetelnego) wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek przestrzegania zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej oraz zasady wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.). Wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oznacza naruszenie zasady ustalania prawdy obiektywnej. W przedmiotowej sprawie organ II instalacji nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą argumentów oraz nie dokonał poprawnej analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności opinii dr inż. R. S., projektu zagospodarowania terenu, dokumentacji projektowej itd., oraz w szczególności nie rozpoznał przedmiotowej sprawy z uwzględnieniem instrukcji ITB nr [...], Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów oraz § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r.;

5/ art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez błędne i bezpodstawne przyjęcie, iż nie jestem stroną postępowania wznowieniowego, gdyż moja nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ nie odniósł się w szczególności do opinii dr inż. R. S. oraz wskazanej w niej instrukcji ITB nr [...], Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów oraz § 3 ust. L pkt 6 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r. jak również art. 140 Kc.;

6/ art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., gdyż organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził i nie zbadał rzetelnie przesłanki wznowienia postępowania, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania w sprawie, nie odniósł się do argumentów, które w ocenie skarżącej świadczą o przysługującym jej interesie prawnym w sprawie oraz dyskredytują wydaną decyzję;

7/ art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw z § 6 ust. 2 pkt 1, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, gdyż projekt zagospodarowania terenu sporządzony w przedmiotowej sprawie nie uwzględniał określenia układów komunikacyjnych objętych służebnością gruntową polegającą m. innymi na prawie przejazdu i przechodu, a projekt ten stanowi istotny dokument w procedurze udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego,

8/ § 9 ust. 1 pkt 2 lit a MPZP "[...]" przez istotną ingerencję w ukształtowanie terenu;

9/ § 10 ust. 5 pkt. 2 lit b MPZP "[...]", gdyż projektowany budynek koliduje z dotychczasową zabudową i stanowi budynek komercyjny (biurowy), a nie mieszkalny tak jak zabudowa sąsiednia i tym samym nie kontynuuje charakteru układu urbanistycznego,

10/ brak rozpoznania istoty sprawy, gdyż organ praktycznie nie odniósł się do argumentów, które w ocenie skarżącej dyskredytują wydaną decyzję.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji wydanej po wznowieniu postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego dla dwóch domów jednorodzinnych, odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej. W ocenie organu, podmiot z którego inicjatywy wznowiono postępowanie, który jest właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem przyszłej inwestycji, nie ma przymiotu strony tego postępowania. W ocenie sądu, organ nie przeanalizował w sposób pełny kwestii obszaru oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżącej.

W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, przymiot strony określa się na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy Prawo budowlane (dalej; ustawa), według którego stronami takiego postępowania są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy wg. stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W orzecznictwie przyjmuje się też, że bez znaczenia jest, czy zachodzi tutaj sąsiedztwo bezpośrednie. Oddziaływanie obiektu może obejmować również dalsze nieruchomości. Istotne jest natomiast, aby było powiązane oddziaływania planowanego obiektu z przepisami odrębnymi do których należą zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2007 r., II OSK 208/06). Pojęcie to – oddziaływania obiektu projektowanego na tereny sąsiadujące, materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, funkcji i formy czy też wielkości - konkretyzują się normy wynikające z przepisów o których mowa wyżej, które będą wytyczać pewną strefę oddziaływania projektowanego obiektu na tereny sąsiadujące (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. II OSK 644/10 i 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki, czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Przytoczyć należy także pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 30 listopada 2017 r. II OSK 574/16 w którym wskazano, iż "ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, co należy oceniać w kontekście prawa publicznego, ale też cywilnego. Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji organ nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Podkreślenia wymaga to, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki oznaczonej osobie przysługuje. W sprawach pozwolenia na budowę należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki ma status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określane stosownymi przepisami oraz aktami wykonawczymi (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11, wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10, wyrok NSA z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11, wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, wyrok NSA z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10, wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13, wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2010 r., II SA/Gl 983/09, wyrok WSA w Gliwicach z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Gl 250/11).

Mając na uwadze wyżej zaprezentowane stanowiska orzecznictwa stwierdzić zatem należy, iż obszar oddziaływania danej inwestycji na tereny sąsiednie będzie materializował się zawsze, kiedy z uwagi na wielkość rodzaj i funkcje tej inwestycji teren sąsiedni dozna ograniczeń w jego zagospodarowaniu bądź inwestor względem terenu sąsiedniego będzie musiał zachować pewne ogranicza wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, przy czym nie muszą to być normy wynikłe z prawa administracyjnego, ale mogą one mieć swoje źródło tak w prawie budowlanym jak i innych dziedzinach, między innymi prawie cywilnym. Przymiot strony nie przysługuje przy tym jedynie temu podmiotowi, którego dana inwestycja w sposób niedozwolony (sprzecznie z normami, o których mowa wyżej) ogranicza lub oddziałuje ale każdemu, który może żądać przestrzegania tych norm w danym procesie inwestycyjnym, w oparciu o własny interes prawny tj. w oparciu o regulacje prawne które muszą być przestrzegane względem nieruchomości której jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą. Przymiot strony przysługujący podmiotowi innemu niż inwestor, służyć ma zabezpieczeniu interesu prawnego właścicieli terenów sąsiednich w postępowaniu administracyjnym, którego konsekwencją jest wydanie decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany a więc stworzenie stanu, w którym istnieje prawna możliwość realizacji danej inwestycji. Podmioty, których nieruchomości potencjalnie mogą być ograniczone w możliwościach ich zagospodarowania lub na których zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób (także dozwolony) oddziałuje, powinny w tym postępowaniu uczestniczyć, aby móc zabezpieczyć swój interes mający oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących.

W niniejszym postępowaniu organ brak przymiotu strony po stronie skarżącego upatruje w tym, że projektowane budynki nie przesłaniają w sposób niedopuszczalny zabudowanej działki skarżącego a także z uwagi na fakt, że w projekcie budowlanym brak zlokalizowanych miejsc parkingowych (aczkolwiek organ zauważą, jednocześnie, że brak odziaływania planowanego sposobu zagospodarowania działki inwestycyjnej na nieruchomość skarżącego wynika także z możliwej lokalizacji miejsc postojowych – str. 4) oraz sposobie lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów stałych i faktu skanalizowania obu działek. Zarzuty, jakie podnosi skarżący, że sposób realizacji obiektów objętych projektem budowalnym negatywnie oddziałuje na stabilność zabudowy na jego działce organ, uważa za nieistotne bo roboty te zostały już wykonane a zabezpieczenia mienia na działkach sąsiednich jest kwestią podlegającą ocenie w postępowaniu cywilnym.

Zdaniem sądu analiza i argumentacja organu uzasadniająca odmowę uchylenia decyzji z uwagi na brak przymiotu strony przez wnioskodawcę jest niewystarczająca. Organ powinien przeprowadzić kompletną analizę przepisów tak prawa budowlanego (także norm techniczno-budowlanych) jak i zawartych w innych przepisach, w tym przepisach prawa cywilnego by ustalić czy obiekty objęte projektem budowlanym mogą oddziaływać na działkę skarżącej. Sąd zwraca uwagę, że co prawda projektowane obiekty to domy jednorodzinne a więc obiekty o stosunkowo małej uciążliwości dla działek sąsiednich, ale obszary działek objętych tak zamierzeniem inwestycyjnym jak i działki skarżącego nie mają dużych rozmiarów. Wzajemne ich oddziaływanie (także dozwolone) z uwagi na fakt bezpośredniego sąsiedztwa wydaje się być naturalne. Organ nie powinien zatem ograniczyć się do analizy kwestii dozwolonego zacienienia, miejsc parkingowych oraz możliwej lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów stałych. Zakres kontroli powinien być tu znacznie szerszy.

Co zaś do zarzutów, jakie podnosił skarżący odnośnie szkodliwego wpływu realizowanej już zabudowy, której pozwolenie na budowę dotyczy, względem jego działki i istniejącej tam zabudowy organ, nie może kwestii tej bagatelizować odsyłając skarżącą na drogę roszczeń cywilnych. Czym innym jest cywilna ochrona swoich praw (w tym wypadku ogranicza się do roszczeń deliktowych) a czym innym możliwość ochrony swoich praw (także w aspekcie prawa cywilnego) na etapie postępowania administracyjnego, która to ochrona powinna obejmować możliwość kontroli przez stronę postępowania projektu budowlanego czy załączonej do projektu dokumentacji geologicznej. Wprawdzie zgodnie z art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane organ architektoniczno-budowlany kontroluje zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi jedynie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, zakres tej kontroli nie jest jednak wyznacznikiem ustalania kręgu stron postępowania. Podmioty znajdujące się w obszarze oddziaływania danej inwestycji powinny mień możliwość kontroli zgodności projektu budowlanego z tymi przepisami i ewentualnie kwestionować ten projekt, jeżeli sprzeczność taka ich zdaniem zachodzi. Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie (w stanie prawnym aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), organ ma uprawnienie okoliczności te tj. zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi badać, już na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę a także w postępowaniu nadzwyczajnym. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2019 r. II OSK 3304/17 obowiązkiem organu administracji rozpatrującego wniosek o wydanie pozwolenia na budowę jest zbadanie zgodności projektu budowlanego tylko z tymi przepisami techniczno-budowlanymi, które regulują kwestie związane z zagospodarowaniem działki lub terenu. Odpowiedzialność za zapewnienie zgodności projektu budowlanego z pozostałymi przepisami techniczno-budowlanymi spoczywa na autorze tego projektu. Oczywiście, jeśli w toku postępowania pojawią się uzasadnione wątpliwości, co do zgodności projektu budowlanego z innymi przepisami techniczno-budowlanymi, to organ administracji wątpliwości te powinien przed udzieleniem pozwolenia na budowę wyjaśnić. Na istnienie takich wątpliwości może też wskazywać strona postępowania. Przytoczyć można także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2017 r. II OSK 599/16, w którym orzeczono, iż w przypadku ustalenia sprzeczności projektowanych rozwiązań z przepisami techniczno-budowlanymi organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy skarżącej przysługiwał przymiot strony mając na uwadze wyżej przedstawiane stanowisko.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.