Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 372/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1 art. 31zy ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r., styczeń i luty 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] marca 2021 r., sygn. sprawy: [...]; dane płatnika składek: NIP: [...];REGON: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. - działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm. - dalej w skrócie "ustawa COVID-19") w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID 19 i § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 - dalej w skrócie "rozporządzenie") oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.), odmówił wnioskodawcy M. B. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od dnia 01 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu zaskrzonej decyzji Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z,59.12.Z,.59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z,74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Następnie Organ wskazał, że zgodnie z § 11 pkt 3 ww. rozporządzenia, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za luty 2021 r., nie później niż do dnia 31 marca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Wskazał przy tym, że nie może udzielić zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. - luty 2021 r. z uwagi na to, że na dzień 30 listopada 2020 r. Wnioskodawca prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 68.20 Z, który nie jest kodem uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek.

W związku z powyższym, nie przysługuje Wnioskodawcy prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Skarżący podniósł, że zwolnienie nie zostało przyznane z uwagi na zapis PKD jako wiodący w systemie REGON, który nie jest kodem uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek.

W związku z powyższym Skarżący oświadczył, że jest w stanie wykazać, że przychody uzyskiwane z działalności 96.04.Z (kod uprawniający do zwolnienia), były przeważające w ubiegłym roku, tak jak i we wcześniejszych latach. Oczywiście za wyjątkiem miesięcy w ubiegłym roku i bieżącym, kiedy ta działalność została zawieszona przez Rząd w związku z pandemią.

Ponadto oświadczył, że wpis w CEIDG wykazuje wiodącą działalność PKD 96.04.Z od 25.09.2020 r.

Wskazał przy tym, ze Jego przychody, a raczej ich brak, są ściśle związane z decyzjami Rządu, więc nie rozumie, dlaczego odmawia Mu się pomocy w tej sytuacji. Wydaje się, że w założeniu chodzi o pomoc dla firm, które w sposób niezależny od siebie straciły płynność finansową, a do takich właśnie należy moja firma.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniósł o jej oddalenie.

W wyniku rozpoznania sprawy n posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdził, że Organ dopuścił naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonego aktu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a.").

Przechodząc do rozpoznania meritum sprawy podkreślić należy, że dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, czy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego, a tym samym, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r.. poz. 2325 ze zm.).

Zdaniem Sądu, jak już wyżej wskazano, w badanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od dnia 01 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Akt ten został wydany przez Radę Ministrów na podstawie upoważnienia zawartego w art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19. Zgodnie z delegacją zawartą w tym przepisie, umożliwiono Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcie tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie zaś do § 10 ust. 2 rozporządzenia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Natomiast w myśl art. 31zy ust. 4 ustawy o COVID-19, w przypadku wydania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, zawierającego określenie kodów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, Główny Urząd Statystyczny jest obowiązany przekazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wykaz płatników składek, którzy na dzień wskazany w tym rozporządzeniu prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami wskazanymi w tym rozporządzeniu. Wykaz zawiera imię i nazwisko albo nazwę skróconą płatnika składek, NIP, REGON oraz kod PKD.

W badanej sprawie Organ, oceniając spełnienie przez Skarżącego warunku w zakresie oznaczenia działalności gospodarczej według PKD na dzień 30 listopada 2020 r. stwierdził, że Skarżący prowadził działalność o kodzie PKD 68.20.Z. jako rodzaj przeważającej działalności, który to kod PKD nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za analizowany okres.

Jak wynika z akt administracyjnych badanej sprawy, brak jest wykazu płatników składek, o którym mowa w ww. art. 31zy ust. 4 ustawy o COVID-19, którzy na dzień wskazany w tym rozporządzeniu prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami wskazanymi w tym rozporządzeniu.

Natomiast z akt administracyjnych tej sprawy wprost wynika, że w dniu 25 września 2020 r. Skarżący zgłosił do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) pod numerem [...] - zmianę danych w zakresie przeważającej działalności gospodarczej przez wpis PKD 96.04., a dokonanie tej zmiany w CEIDG nastąpiło w dniu 31 grudnia 2020 r.

Mimo, że w świetle ww. przytoczonych przepisów dla zwolnienia ze składek w ww. okresie, istotne było ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w dniu 30 listopada 2020 r., co organ ocenia według treści REGON, stosownie do § 10 ust. 2 rozporządzenia, w niniejszej sprawie Organ nie wykazał, że Skarżący nie spełnił tej przesłanki, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów postępowania w sposób wymagający wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.

Poza tym, zwrócić należy uwagę, że istotne było ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w dniu 30 listopada 2020 r., a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze i w ewidencji CEiIDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEiIDG, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Podobne stanowisko wyrażone już zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych – np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25.03.2021 r., sygn. akt I SA/Rz 189/21, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28.04.2021 r. sygn. akt I SA/Bk 140/21 – i orzekający w tej sprawie Sąd w pełni je podziela.

Należy bowiem zauważyć, że podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia gramatyczna, pozostałym zaś metodom wykładni, w tym wykładni systemowej i funkcjonalnej, a także historycznej, przypisuje się subsydiarny charakter. Wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Pogląd ten wyrażony m.in. w uchwale NSA z 17 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 2/10, odwołuje się przy tym do przesłanek odstępstwa od językowego sensu interpretowanego przepisu, wymieniając wśród nich za doktryną (L. Morawski, "Zasady wykładni prawa", Toruń 2006, s. 78-79) sytuacje, gdy wykładnia językowa prowadzi do rozstrzygnięcia absurdalnego, niedorzecznego, gdy godzi w cel instytucji prawnej (podważa ratio legis przepisu), gdy pomija oczywisty błąd legislacyjny oraz gdy prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

W innej z uchwał NSA zauważył, odwołując się do licznych przykładów orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, jak też wypowiedzi doktryny, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (zob. uchwała z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10).

W wyroku w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II FPS 3/12, NSA wyraził tezę, że odstąpienie w procesie interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych od leksykalnego rozumienia poszczególnych zwrotów legislacyjnych, może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy przemawiają za tym ważne powody, a zwłaszcza: (-) konieczność respektowania podstawowych zasad konstytucyjnych, w tym zawierających gwarancje zaspokojenia określonych praw podmiotowych adresatom norm ustawowych; (-) uwzględnienie istotnych zmian stosunków gospodarczych, jakie wystąpiły po wejściu w życie interpretowanych przepisów; (-) potrzeba eliminacji sprzeczności treści analizowanego przepisu z innymi unormowaniami tej samej rangi, regulującymi te same kwestie i odnoszącymi się do tej samej grupy adresatów; (-) potrzeba zapewnienia zgodności norm prawa polskiego z prawem unijnym (lub szerzej międzynarodowym), a także norm hierarchicznie niższych z normami hierarchicznie wyższymi; (-) brak możliwości wyjaśnienia treści normy prawnej przy zastosowaniu wykładni językowej lub sytuacja, kiedy wykładnia ta prowadzi do niejednoznacznych rezultatów, niedających się pogodzić z założeniem racjonalności ustawodawcy; (-) konieczność uwzględnienia kontekstu określonej wypowiedzi normatywnej, jej związków z innymi elementami regulacji prawnej (wykładnia systemowa). Pogląd ten, chociaż wyrażony na kanwie interpretacji przepisów przewidujących ulgi podatkowe, ma jednak uniwersalny charakter.

W motywach uchwały NSA z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15, podniesiono za piśmiennictwem i judykaturą, że w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jasne) - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takiej sytuacji wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Podobnie ma się rzecz z wykładnią tekstów prawnych, których sens językowy nie jest jednoznaczny z tego względu, że tekst prawny ma kilka możliwych znaczeń językowych, a wykładnia funkcjonalna (celowościowa) pełni rolę dyrektywy wyboru jednego z możliwych znaczeń językowych. W obu przypadkach interpretator związany jest językowym znaczeniem tekstu prawnego, znaczenie to stanowi zawsze granicę dokonywanej przez niego wykładni. W pewnych szczególnych sytuacjach rola wykładni funkcjonalnej nie będzie jednak ograniczać się wyłącznie do roli dyrektywy wyboru jednego ze znaczeń językowych, ale może tworzyć swoiste, różne od alternatyw językowych, znaczenie tekstu prawnego. Przyjęcie takiego swoistego znaczenia tekstu prawnego, ustalonego na podstawie wykładni funkcjonalnej (celowościowej) będzie prowadziło zawsze do wykładni rozszerzającej lub zwężającej. Również w tym wypadku językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni, w tym sensie, że nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego. Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (K. Płeszka, Językowe znaczenie tekstu prawnego jako granica wykładni [w:] Filozoficzno-teoretyczne problemy sądowego stosowania prawa, pod red. M. Zirka-Sadowskiego, Łódź 1997, s. 69-77).

Powyższe przykłady przedstawiające poglądy w zakresie metodyki wykładni przepisów prawa wskazują zatem, że choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa możliwe jest, a nawet pożądane, w sytuacji gdy np. rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wyłącznie językowy rezultat wykładni § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym bowiem celem rozwiązań prawnych wprowadzonych, m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek, było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie Sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 listopada 2020 r. w ewidencji CEiIDG kodu działalności gospodarczej, którą faktycznie prowadzi jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie jedynie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD – jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r., mimo że w rzeczywistości nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.

W okolicznościach faktycznych występujących w badanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Organ nie miał wątpliwości, że na dzień 30 listopada 2020 r. Skarżący nie prowadził przeważającej działalności gospodarczej według kodu PKD 96.04.Z wskazanego we wniosku z dnia 10 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, mimo że z akt sprawy wynika, że Organ sam ustalił przez załączenie do akt sprawy "Historii wpisu" w CEiIDG dotyczącej Skarżącego, że zgłoszenia zamiany kodu PKD na 96.04.Z uprawniającego do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 01 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. Skarżący dokonał w dniu 25 września 2020 r., a zatem przed dniem przed 30 listopada 2020 r. Okoliczność, że wpisu zgłoszonej zmiany dokonano dopiero w dniu 31 grudnia 2020 r., nie może wywoływać negatywnych konsekwencji dla strony postępowania.

Tym samym, zarzuty skargi Sąd uznał za w pełni uzasadnione, znajdują one bowiem oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie przez Organ (ZUS O/ K.), w przeciwieństwie do zaskarżonego rozstrzygnięcia Organu, które z nieznanych Sądowi powodów pominęło te ustalenia istotne dla rozpoznania meritum sprawy.

Wobec tego, ponownie rozpoznając sprawę Organ - mając na uwadze wiążącą go ocenę prawną niniejszej sprawy i wskazania Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a - uwzględni wszystkie udokumentowane w sprawie okoliczności faktyczne, dokonując pełnej, wszechstronnej oceny wniosku Skarżącego o zwolnienie ze składek za okres od 01 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., i da temu wyraz w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, mając na uwadze zasady prowadzenia postępowania przewidziane w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256). Poza tym, Organ prowadząc postępowanie powinien kierować się zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, zawartej w art. 8 § 1 K.p.a.) , a w szczególności mieć na uwadze, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, stosownie do art. 9 K.p.a.

Organ nie dochował tym wymogom, nie wyjaśnił dokładnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności tych, które dotyczą faktycznie wykonywanej przez Skarżącego działalności będącej działalnością przeważającą na dzień 30 listopada 2020 r. Organ administracji publicznej nie może działać na podstawie dowolnego uznania, związany jest bowiem przepisami prawa materialnego, które zawsze zakreślają zakres i kierunek prowadzonego postępowania. Nie można zatem odmówić prawa do zwolnienia ze składek przedsiębiorcy, który na dzień 30 listopada 2020 r. faktycznie prowadził przeważającą działalność według PKD uprawniającego Go do zwolnienia ze składek, o czym świadczy zgłoszenie w dniu 25 września 2020 r. w stosownym rejestrze wpisu kodu PKD wskazującego na prowadzenie przeważającej działalności, i to zgodny z przepisami ustawy COVID-19 i ww. rozporządzenia, potwierdzając tym samym, że faktycznie taką przeważającą działalność wykonuje, a co za tym idzie, że nie jest wyłączony z możliwości skorzystania z pomocy publicznej jaka przysługuje innym przedsiębiorcom znajdującym się w podobnej sytuacji i prowadzący taką samą działalność gospodarczą, jaką faktycznie prowadzi Skarżący, a nadto – co należy dodatkowo podkreślić – posiada w rejestrze wpis oznaczenia PKD przeważającej działalności gospodarczej zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. To zadaniem organu jest ustalenie, czy zgromadzony w sprawie materiał jest wystarczający w kontekście znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Poza tym, zwrócić należy uwagę, że wpis odnoszący się do prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej tworzy domniemanie, które podlega wzruszeniu, co oznacza, że można przeprowadzić dowód przeciwko treści danych z rejestru podmiotów REGON i podważyć aktualność danego wpisu, w tym co do przeważającej działalności gospodarczej, która jest w danym momencie faktycznie prowadzona przez przedsiębiorcę. Skarżący, kwestionując w skardze stanowisko Organu podniósł, że wpis w CEiIDG wykazuje wiodącą działalność PKD 96.04.Z od dnia 25 września 2020 r., zaś przychodów z tego tytułu brak w związku z decyzjami Rządu. Zatem, Organ powinien ponownie ocenić całokształt okoliczności sprawy, uwzględniając przede wszystkim znajdujące się w aktach dokumenty.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej, niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r., II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r., II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Końcowo, należy jednak wyraźnie podkreślić, że Sąd nie neguje istnienia po stronie Skarżącego, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, obowiązku bieżącego zgłaszania, w terminach zakreślonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego, wszelkich zmian danych w zakresie realizacji obowiązków prawnych nałożonych na podmioty, w tym danych przekazywanych organom statystyki publicznej, aby mogły one rzetelnie wykonywać nałożone na nie obowiązki (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 214/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20). Jednak istnienie tego obowiązku nie może wykluczać podmiotów, które go nie dopełniły formalnie, z uzyskania wsparcia w obliczu panującej pandemii, no i w sytuacji faktycznie wykonywanej działalności przeważającej. Zdaniem Sądu, takie rygorystyczne konsekwencje nie były objęte zamiarem ustawodawcy.

Wskazać też należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, nie zawierają definicji zwrotu "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009). W § 9 ww. rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Zdaniem Sądu, o przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r., nie można pominąć ww. znaczenia zwrotu "przeważającej działalności", jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.

Konkludując dotychczasowe rozważania nawiązać jeszcze należy do słusznego poglądu prezentowanego w orzecznictwie, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 (a więc również ta przewidziana przepisem § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r.), nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, jeżeli rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 214/21, podobnie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21).

Wobec powyższego, Sąd doszedł do przekonania, że Organ, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Organ zaniechał bowiem podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, ale przede wszystkim pominął w swojej ocenie sprawy dowody zgromadzone w aktach sprawy z własnej inicjatywy, które były istotne dla rozpoznania jej meritum, naruszając tym samym słuszny interes Skarżącego, co przejawiało się przede wszystkim w pominięciu ustalenia, że działalność gospodarcza objęta kodem PKD 96.04.Z (który to kod PKD uprawnia przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia) była rzeczywiście wykonywana przez Skarżącego jako przeważająca na dzień 30 listopada 2020 r. Istniejące w dacie wydania zaskarżonej decyzji informacje posiadane przez Organ mogły jedynie wzbudzić wątpliwości Organu, które Organ zobowiązany był usunąć przez uzyskanie REGONU i na ich podstawie dokonać oceny, czy dane odnośnie rodzaju przeważającej działalności uwidocznione w CEiIDG, są zbieżne z danymi zawartymi w REGON, i czy na dzień 30.11.2020 r. były zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Tym samym, Organ naruszył także przepisy prawa materialnego, tj. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Organ uwzględni zawartą w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną sprawy, w tym wykładnię § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia, i przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes Skarżącego, a więc zgromadzi niezbędny materiał dowodowy dla rozpoznania wniosku Skarżącego, a następnie wyczerpująco go rozpatrzy, powtórnie oceniając sprawę w aspekcie spełnienia przez Skarżącego przesłanek niezbędnych do uzyskania przedmiotowego zwolnienia.

Niniejsza sprawa, wyznaczona na rozprawę, z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, została skierowana i rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a podstawą były następujące przepisy: art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), art. 20 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 późn. zm.) oraz § 3 zarządzenia Nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz § 1 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl