Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 31/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 214 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 stycznia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Lu 479/09 odmawiające przyznania W. D. prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi I. S. – D. i W. D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2009 roku sygn. akt II SA/Lu 479/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podniósł, że dochód osiągany w gospodarstwie domowym strony jest wystarczający na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru. Stwierdził również, że problemy skarżącego ze znalezieniem takiego pełnomocnika nie mają wpływu na ocenę zasadności jego wniosku.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. D. domagając się jego uchylenia i przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący podniósł, że ubiega się o udzielenie pomocy prawnej w określonym zakresie nie ze względu na swoją sytuacje materialną, a z powodu stopnia zawiłości jego sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest zatem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. W rozpatrywanym zażaleniu skarżący stwierdził wręcz, że jego sytuacja materialna nie jest powodem ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Powodem złożenia takiego wniosku jest "istota merytoryczna jego skargi".

W tej sytuacji nie można stwierdzić, że skarżący jest osobą o niskim dochodzie, w trudnej sytuacji materialnej, nie mającą możliwości zgromadzenia środków potrzebnych do opłacenia pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami przesłankę przyznania pomocy prawnej, w tym także ustanowienie adwokata, stanowi sytuacja materialna strony, a nie stopień zawiłości sprawy. Słusznie zatem Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika.

Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.