Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1308/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 2 i 6, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2 i 5
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1  art. 2 lit. k, art. 23 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 8
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.-V.- Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1846/13 w sprawie ze skargi E.-V. - Spółka z o.o. w Ł. na decyzję G. I. J. H. A. R.- S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzania do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję G. I. J. H. A. R.- S. z dnia [....] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ł. W. I. J. H. A. R. – S. z dnia [....] r., nr [...] ; 3. zasądza od G. I. J. H. A. R.- S. na rzecz E.-V. - Spółki z o.o. w Ł. 1.164 (jeden tysiąc sto sześćdziesiąt cztery) złote tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1846/13, oddalił skargę E. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym.

Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł. przeprowadzili w dniach [...] i [...] października oraz [...] listopada 2012 r. kontrolę E. Spółki z o. o. z siedzibą w Ł. w zakresie jakości handlowej napojów alkoholowych. Kontroli zostały poddane produkty o nazwie:

a/ S. [...] 5,6 % obj. a' 275 ml (napój alkoholowy o smaku cytryny),

b/ K. [...] 5,0 % obj. a' 275 ml (napój alkoholowy gazowany o smaku żurawinowym).

Wyniki tej kontroli stanowiły podstawę wszczęcia postępowania, które zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł. (dalej też jako WIJHARS lub organ I instancji) decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 3500 złotych za wprowadzenie do obrotu wyżej wymienionych artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej. Organ I instancji uznał, iż oznakowanie "S. [...] 5,6 % obj. a' 275 ml" (napój alkoholowy o smaku cytryny) narusza:

- art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ze względu na brak określenia gazowany, tj. określenia umożliwiającego scharakteryzowanie produktu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008, poprzez użycie w oznakowaniu sformułowania "S." zawierającego określenie wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008,

- § 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ze względu na brak wskazania, w którym miejscu opakowania umieszczono informację o dacie minimalnej trwałości,

- załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowania towarów paczkowanych, ze względu na zbyt małą wysokość cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru paczkowanego (pomiaru dokonano suwmiarką elektroniczną P/25/W, data ostatniego wzorcowania 20.01.2012 r.),

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 z uwagi na zastosowanie w oznakowaniu, tj. nazwie firmy E. Sp. z o.o., określenia "eko" sugerującego, iż produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w przypadku kontrolowanego nie odpowiada rzeczywistości i może wprowadzać w błąd konsumenta,

Z kolei oznakowanie "K. [...] 5,0% obj. a'275 ml" (napój alkoholowy gazowany o smaku żurawinowym) narusza:

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez zastosowanie szaty graficznej wprowadzającej w błąd co do pochodzenia produktu,

- § 2 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ze względu na brak kraju pochodzenia wyrobu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008, poprzez użycie w oznakowaniu sformułowania "E.", "K." zawierającego określenie wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008,

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ze względu na nietrwale, usuwalne oznakowanie (dot. daty minimalnej trwałości numeru partii produkcyjnej),

- załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowania towarów paczkowanych, ze względu na zbyt małą wysokość cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej towaru paczkowanego (pomiaru dokonano suwmiarką elektroniczną P/25/W, data ostatniego wzorcowania 20.01.2012r.),

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 z uwagi na zastosowanie w oznakowaniu, tj. nazwie firmy E. Sp. z o.o., określenia "eko" sugerującego, iż produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w przypadku kontrolowanego nie odpowiada rzeczywistości i może wprowadzać w błąd konsumenta.

Po wniesieniu przez Spółkę odwołania od powyższej decyzji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że wymierzona skarżącej kara pieniężna jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i pozostaje w ramach jej możliwości finansowych. Ocenił, że [...] Wojewódzki Inspektor JHARS słusznie przyjął, iż strona w niniejszej sprawie nie zachowała należytej staranności i prawidłowo wskazał, że jej działania nie miały charakteru umyślnego, a jedynie wynikały z niedostatecznej znajomości przepisów prawa. Organ odwoławczy podzielił też stwierdzenie, że w oznakowaniu produktu powinna być podana informacja, czy wyrób jest gazowany czy też nie, ponieważ informacja ta wskazuje na postać wyrobu, jest niezbędna do jego scharakteryzowania i ma istotne znaczenie dla konsumenta. Nie zgodził się przy tym z opinią skarżącej, że na podstawie samej nazwy własnej, nie można traktować producenta jako przetwórcy ekologicznego. Powołał się na przepisy rozporządzenia (WE) nr 834/2007, w tym definicji "znakowania", że oznaczenie firmy, tj. E. Sp. z o.o., stanowi element oznakowania produktu, podlegający z tytułu obecności w nim terminu "eko", regulacjom zawartym w art. 23 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę interes konsumenta za niedopuszczalną uznał sytuację, w której strona wprowadza do obrotu produkty, opatrzone sformułowaniami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 834/2007 mają na celu, oprócz wspomagania produkcji ekologicznej, również ochronę konsumenta przed nieuczciwymi praktykami producentów. Ustanowione restrykcje w tym zakresie zapobiegają nieuczciwej konkurencji i bezpodstawnemu wykorzystywaniu określenia "ekologiczny" oraz "eko" w celu umożliwienia konsumentowi łatwego zidentyfikowania produktów rolnictwa ekologicznego.

Uznał, że rozpatrywanie nazwy przedsiębiorstwa jako elementu niezwiązanego z produktem, na którym została umieszczona, mogłoby prowadzić do wielu nadużyć, zakłócając uczciwą konkurencję na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz obniżając zaufanie konsumentów do produktów ekologicznych oznakowanych w sposób prawidłowy.

W skardze na w/w decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie rozważenia zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej,

- art. 8 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób polegający na powtórzeniu argumentacji organu I instancji bez wskazania faktów, które organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których zarzutom skarżącego odmówił wiarygodności,

- art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego,

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w związku z art. 48 ust. 1 tej ustawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że umieszczenie na etykiecie poza nazwami polskimi nazw angielskich sugeruje zagraniczne pochodzenie produktu i świadczy o oznakowaniu produktu w sposób niezrozumiały dla konsumenta, podczas gdy powyższy przepis nie precyzuje w jaki sposób oraz w jakim zakresie należy stosować nazwy polskie oraz angielskie, a wyrażenia "drink na bazie wódki S. i "napój alkoholowy" w przypadku S. [...] oraz "drink" w przypadku produktu K. [...] są zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta i mają charakter swoistego słowa klucza,

- art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 2 ust. 5

lit. b rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie, polegające na uznaniu, że oznakowanie produktu K. [...] wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia produktu z uwagi na szatę graficzną, a także ze względu na brak kraju pochodzenia, podczas gdy szata graficzna nie wprowadza konsumenta w błąd. Zawiera ona polskie opisy produktu, dane producenta oraz polskie znaki akcyzy. Ponadto przeciętny konsument przy wyborze produktu kieruje także opisem. W powyższych przepisach nie jest sprecyzowane, że określenie "miejsce lub źródło pochodzenia" oznacza kraj pochodzenia,

- art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2093/91 w związku art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że określenie "eko" występujące w nazwie firmy sugeruje, że produkt został wytworzony metodami ekologicznymi, co w tym przypadku nie odpowiada rzeczywistości i nie może wprowadzać konsumenta w błąd. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że nazwa finny podana na etykiecie kontrolowanych produktów niewyróżniającą się czcionką, w innym polu widzenia niż nazwa produktu, w miejscu przeznaczonym na dane producenta może wprowadzać w błąd konsumenta, ponadto polegające na uznaniu, iż powyższe przepisy odnoszą się również do nazwy producenta,

- art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów oraz zaniechaniu ustalenia rzeczywistej wartości korzyści majątkowej, jaką odniosła bądź mogła odnieść skarżąca przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych produktów i w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w sposób dowolny i w kocie niezgodnej z ustawą,

- art. 40a ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na ustaleniu wysokości w sposób nieprawidłowy, w wyniku nienależytego rozważenia i oceny okoliczności sprawy, polegającego na ocenie stopnia szkodliwości czynu jako wysoki oraz zakresu naruszenia jako poważny, podczas gdy prawidłowe rozważenie okoliczności sprawy, uwzględniające pozostałe zarzuty wymienione w skardze, prowadzić by musiało do oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu jako znikomy, zaś zakresu naruszenia jako lekkie,

- art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że określenie "gazowany", odnoszące się do napoju alkoholowego o smaku cytryny o nazwie S. [...] 5,6 % jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu, a w związku z tym powinno być podane w oznakowaniu oraz, że brak jest szczegółowego opisu produktu umożliwiającego jego scharakteryzowanie, podczas gdy oznakowanie produktu jest wystarczające dla jego scharakteryzowania, zaś podanie jako składnika dwutlenku węgla jednoznacznie wskazuje na fakt, iż skarżąca dopełniła obowiązku oznakowania umożliwiającego w tym zakresie scharakteryzowanie produktu,

- art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 110/2008 w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1576/89, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że użycie w sformułowaniu "E." oraz "K.", zawierających określenie "vodka" wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008, jest sprzeczne z powyższym przepisem, gdyż używanie określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II w wyrażeniach złożonych jest zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że wartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość określona w definicji tego napoju spirytusowego, podczas gdy rozporządzenie to zgodnie z art. 1 ust 1 tego rozporządzenia stosuje się do napojów spirytusowych, zaś za takie uznaje się zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia napój alkoholowy o zawartości alkoholu wynoszącej minimum 15%, a więc w ogóle nie ma ono zastosowania do produktu S. [...] jako, że produkt ten zawiera 5,6 % alkoholu oraz do produktu "K. [...]" jako, że produkt ten zawiera 5,0 % alkoholu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Jednocześnie podkreślił zasadę wynikającą art. 4 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którą wprowadzane do obrotu artykuły rolno- spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.

Przy czym zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenie (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności.

Przepis art. 45 ust. 2 tej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie zaś do art. 47 ust. 1 tej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Oznakowaniami są zatem wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisów, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych, symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Ponadto oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. W związku z tym wszelkie elementy etykiety i opakowania (nawet pełniące zadanie dekoracyjne), także gdy są zastrzeżonym znakiem towarowym, stanowią oznakowanie w rozumieniu powyższych przepisów.

Ma zatem rację organ, kwalifikując użycie przez skarżącą spółkę sformułowania "vodka" w obydwu napojach alkoholowych, jako naruszenie art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. U. UE L z dnia 13 lutego 2008 r.). Stosownie do treści art. 10 ust. 1 cyt. Rozporządzenia zakazuje się stosowania w wyrażeniach złożonych określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II lub oznaczeń geograficznych zarejestrowanych w załączniku III, lub odniesień do nich, chyba że alkohol został wytworzony wyłącznie z określonego napoju spirytusowego lub określonych napojów spirytusowych. Wódka będąca kategorią napojów spirytusowych została wymieniona w załączniku II w pkt 15.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut podniesiony przez skarżąca Spółkę dotyczący naruszenia art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/, gdyż przepis ten wprost wskazuje, że używanie wyrażenia złożonego, o którym mowa w ust. 1, jest również zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że zawartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość alkoholu określona w definicji tego napoju spirytusowego. Zatem niedopuszczalne jest w świetle ww. przepisów użycie sformułowania "vodka" w stosunku do napoju, który powstał wskutek takiego rozcieńczenia napoju spirytusowego, że zawartość alkoholu spadła nawet poniżej norm ujętych w art. 2 ust. 1 pkt c ww. Rozporządzenia, więc 15% obj. Przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008 stanowi ewidentne rozszerzenie stosowania jego przepisów w zakresie oznakowania produktów również w stosunku do napojów powstałych w procesie rozcieńczania napoju spirytusowego. Oczywistym jest zatem, że sformułowania "wódka" nie wolno używać w stosunku do jakiegokolwiek napoju, którego minimalna objętościowa moc alkoholu wynosi poniżej 37,5 % (pomijając pozostałe wymagania), bez względu na to, czy odpowiadać on będzie definicji napoju spirytusowego, a więc o obj. przekraczającej 15% czy też z powodu jego rozcieńczenia moc alkoholu spadnie poniżej tej normy.

W kontekście argumentacji strony skarżącej co do braku konieczności umieszczenia określenia "gazowany" odnośnie napoju alkoholowego S. [...] 5,6 % obj. a' 275 ml, z uwagi na umieszczenie informacji, że w jego składzie znajduje się dwutlenek węgla, podkreślić należy, że nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, a w konsekwencji umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd. Tym samym Główny Inspektor JHARS oraz organ I instancji słusznie wskazały, że określenie "gazowany" odnoszące się do wspomnianego napoju alkoholowego jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu i powinno znaleźć odzwierciedlenie w oznakowaniu. Samo wymienienie wśród składników dwutlenku węgla nie spełnia wymogów statuowanych w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno- spożywczego, w szczególności inne dane umożliwiające identyfikacje artykułu rolno- spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

Nie ma również racji strona podnosząc w skardze naruszenie przez organ art. 2 lit k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, z uwagi na błędne zdefiniowanie terminu "znakowanie". W ocenie skarżącej odnosi się on do nazw firmowych, natomiast w żadnym wypadku nie odnosi się do nazw własnych osób prawnych (spółek). Zatem nie jest zasadna interpretacja, że nazwa E. Sp. z o. o. może sugerować ekologiczne pochodzenie produktu.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2 lit. k. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe w tym znaki towarowe, które nie mogą być stosowane przez producenta nie spełniającego wymagań z art. 2 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którymi "produkcja ekologiczna" oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji, gdyż jej produkty nie pochodził z produkcji ekologicznej lub z taką produkcją nie były związane (art. 2 lit. c) rozporządzenia). Nie można zatem przychylić się do argumentacji skarżącej opartej na przedstawionej przez nią interpretacji art. 2 lit. k) rozporządzenia. Spółka bowiem sprowadziła interpretację tego przepisu jedynie do rozumienia pojęcia "nazwa firmowa" nie dostrzegając innych określeń terminu "znakowanie", w tym tego, że określenie to "oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe w tym znaki towarowe". Jeżeli zatem umieszczała na opakowaniach swoich produktów nazwę (firmę) swojego przedsiębiorstwa z wyrażeniem nieodpowiadającym wymaganiom z art. 2 lit. a), b) i d) rozporządzenia, to naruszała również jego przepis art. 2 lit. k) w związku z art. 23 ust. 1 i ust. 2. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 rozporządzenia produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy rozporządzenia lub zgodnie z rozporządzeniem. Przepis ten nie ogranicza oznakowania odnoszącego się jedynie do składników produktu, gdyż określa oznakowanie jako odnoszące się do ekologicznej metody produkcji produktu, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt (jego składniki lub materiały paszowe) opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, (jego składniki lub materiały paszowe) zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zatem oznakowanie odnosi się do samego produktu, co potwierdza treść art. 23 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w rozporządzeniu. Jest poza sporem, że na etykietach produktów poddanych kontroli spółka używała swojej nazwy, w której występowało wyrażenie "EKO" będące skrótem słowa "ekologiczne", do używania którego, jako do oznaczania produktu ekologicznego, w myśl art. 2 lit. a), b), d) i k) rozporządzenia, nie miała uprawnienia. Sam fakt podnoszonego w skardze rozważnego konsumenta nie może zniwelować ryzyka wprowadzenia w błąd. Etykiety mają bowiem istotne znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem.

Sąd podzielił nadto pogląd organu, że zastosowana szata graficzna produktu K. 5,0%, obejmująca angielskojęzyczne napisy, sugeruje zagraniczne pochodzenie napoju i tym samym może wprowadzać w błąd konsumenta, a tym samym winno ono zawierać dane dotyczące kraju pochodzenia. Organ przekonująco wyjaśnił motywy odnośnie możliwości dezinformacji co do faktycznego pochodzenia artykułu, która to okoliczność może utrudniać właściwy wybór konsumentom. Faktu tego nie zmienia, zdaniem Sądu, akcentowany w skardze fakt umieszczenia adresu producenta, obejmującego swoim zakresem również miasto Łódź. Nie zastąpi on bowiem jasnej i czytelnej informacji co do kraju pochodzenia, w sytuacji, w której całość szaty graficznej produktu może sugerować zagraniczne pochodzenie z uwagi na użycie angielskich słów, jak między innymi "cranberry", "exoticfeeling".

Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi w omawianym zakresie nie mogą zostać uwzględnione, gdyż stanowią jedynie polemikę z jasnymi i precyzyjnymi uregulowaniami prawnymi, którym skarżąca uchybiła.

Sąd nie podzielił także argumentacji skarżącej dotyczącej naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów oraz zaniechaniu ustalenia wartości korzyści majątkowej w oparciu o zindywidualizowane kryteria.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. W art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawodawca używając pojęcia "korzyści majątkowej" odnosi się do wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach. Przyjęte przez organy proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu, jest w ocenie Sądu prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydane w sprawie decyzje nie mają charakteru dowolnego. Można nawet stwierdzić, że kara w wysokości 3500 zł jest karą niewygórowaną w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń.

Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły prawa procesowego, ani materialnego, prawidłowo formułując w sentencji decyzji treść obowiązku strony, przywołując podstawę prawną, uzasadnienie faktyczne i prawne. Zastosowana interpretacja przepisów prawa żywnościowego nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa. Zdaniem Sądu, organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny i wydał decyzję uwzględniając interes społeczny (art. 7 k.p.a.). Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 80 k.p.a., które wymagałyby wyeliminowania rozstrzygnięcia organu z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego analizę, w tym ocenę powołanych dowodów i ostatecznie prawidłowe wnioski.

W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła wyrok z dnia 30 grudnia 2013 r. w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 107, art. 138 § 2 i art. 140 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyjaśnieni w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą, ograniczeniu się do powtórzenia argumentacji organu administracji, bez wyjaśnienia z jakich przyczyn argumentacja ta zasługiwała na uwzględnienie praz bez przeprowadzenia wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiła skarżącej przeprowadzenie kontroli toku rozumowania sądu i podjęcia polemiki z zajętym przed sądem stanowiskiem;

Dalej skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 23 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 lit. k Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że podanie przez skarżącą na etykiecie kontrolowanych napojów alkoholowych danych producenta w postaci firmy, pod którą spółka prowadzi działalność gospodarczą, tj. E. Sp. z o.o., stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów z uwagi na posłużenie się przez skarżącą w firmie spółki określeniem "eko", w sytuacji gdy podanie firmy pod jaką spółka prowadzi działalność gospodarczą nie stanowi elementu znakowania produktu, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach, a jedynie służy określeniu przedsiębiorcy, a zatem posługiwanie się przez spółkę tym określeniem nie jest niezgodne z przepisami wskazanego rozporządzenia, a nadto w sytuacji, gdy umieszczenie nazwy przedsiębiorstwa na etykiecie niewyróżniającą się czcionką, w innym polu widzenia, niż nazwa produktu, w miejscu przeznaczonym na dane producenta nie stanowi opisu produktu sugerującego nabywcy, ze produkt został wyprodukowany przy zastosowaniu ekologicznych metod produkcji i tym samym nie wprowadza konsumenta w błąd;

2. art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 45 ust. 2 w z w. z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że szata graficzna produktu K. [...] 5,0 % obj. Obejmująca angielskojęzyczne napisy sugeruje zagraniczne pochodzenie produktu i tym samym może wprowadzać w błąd, w sytuacji gdy z uwagi na użycie polskich opisów produktu oraz wskazanie danych polskiego producenta oznakowanie środka spożywczego jest zrozumiałe dla konsumenta i nie wprowadza go w błąd co do źródła i miejsca pochodzenia produktu;

3. § 2 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że oznaczenie produktu K. C. 5,0% obj. winno zawierać dane dotyczące kraju pochodzenia, w sytuacji gdy powyższy przepis nakłada na producenta obowiązek podania danych identyfikujących miejsce albo źródło pochodzenia produktu, w przypadku gdy brak tej informacji mógłby wprowadzić w błąd, zaś warunek ten w przypadku kontrolowanego produktu nie został spełniony;

4. art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że określenie "gazowany", odnoszące się do napoju alkoholowego o smaku cytryny o nazwie S. [...] 5,6% jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu, a w związku z tym powinno być podane w oznakowaniu, oraz że wymienienie wśród składników dwutlenku węgla nie spełnia wymogów określonych w powyższych przepisach, w sytuacji gdy oznakowanie produktu jest wystarczające dla jego scharakteryzowania, zaś podanie w składzie napoju jako składnika dwutlenku węgla pozwala na odróżnienie tego środka spożywczego od innych środków oraz nie prowadzi do wprowadzenia konsumenta w błąd;

5. art. 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że użycie przez skarżącą w oznaczeniu napoju S. [...] 5,5 % sformułowania "S." i w oznaczeniu napoju K. [...] 5,0% obj. sformułowań "Ekstra vodka drink" i "K.", zawierających określenie "vodka" wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 110/2008, jest sprzeczne z powyższymi przepisami, gdyż używanie określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II w wyrażeniach złożonych jest zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że wartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość alkoholu określona w definicji tego napoju spirytusowego, podczas gdy zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia stosuje się do napojów spirytusowych, zaś za takie uznaje się, zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia napój alkoholowy o zawartości alkoholu wynoszącej minimum 15%, a więc w ogóle nie ma ono zastosowania do produktu S. [...], jako że produkt ten zawiera 5,6% alkoholu oraz do produktu K. [...], jako że produkt ten zawiera 5,0% alkoholu;

6. art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w uznaniu, iż "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów i w konsekwencji uznanie, że wysokość wymierzonej skarżącej kary została ustalona w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy korzyść majątkowa w rozumieniu tego przepisu winna być ujmowana jako wartość wprowadzonych do obrotu produktów, pomniejszona o poniesione koszty ich wytworzenia oraz o uiszczone w związku z wprowadzeniem ich do obrotu należności publicznoprawne;

7. art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego niezastosowanie, będące wynikiem uznania, że skarżąca dopuściła się naruszeń wskazanych przez organ administracyjny oraz że wysokość wymierzonej skarżącej kary jest prawidłowa, w sytuacji, gdy wobec niepopełnienia przez skarżącą wszystkich zarzucanych jej uchybień przy wprowadzaniu kontrolowanych produktów do obrotu, ustalając wysokość kary Sąd winien dokonać własnej oceny stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia skarżącej oraz zakresu naruszenia.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, jednakże jedynie część jej zarzutów zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

|Z uwagi na fakt, że wnosząca skargę kasacyjną Spółka postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów |

|postępowania, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. |

|Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ich ocenę poprzedzić należy wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów |

|naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im |

|uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie |

|przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu |

|skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, |

|jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z|

|15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną |

|jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów |

|postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. |

|Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu|

|administracyjnego I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). |

|Z perspektywy wskazanych wyżej uwag uznać należy, że autor skargi kasacyjnej stawiając Sąd I instancji w pkt II.1.a) petitum skargi |

|kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów K.p.a. nawet nie podjął próby wykazania, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ |

|na wynik postępowania sądowoadministracyjnej, stąd też zarzuty te nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie |

|skutku, bowiem wymykają się spod kontroli kasacyjnej. |

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie może być uznany za uzasadniony. Przede wszystkim zarzut ten nie został prawidłowo skonstruowany, bowiem autor skargi kasacyjnej nie wskazał stosownej litery punktu 1 ustępu 1 tego artykułu, a zatem nie sprecyzowała w sposób prawidłowy podstawy kasacyjnej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej jedynie wywnioskować można, że w istocie chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 lit.. c p.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie powołuje się na braki ustaleń faktycznych, nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że z uzasadnienia Sądu I instancji wynika, iż przeanalizował on ustalony przez organy stan faktyczny, wskazując w sposób jednoznaczny, iż uznaje go za prawidłowy. Brak jest podstaw do uznania, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. Jak zauważyła sama skarżąca kasacyjnie, postępowanie odwoławcze zmierza w istocie do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czego organ dopełnił. Konstrukcja uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazuje, że przeanalizował on sprawę merytorycznie, wskazując przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu potwierdził zarówno dokonanie własnej oceny, jak również jej zbieżność z ustaleniami organu I instancji. Zauważyć przy tym należy, że konstruując ww. zarzut, autor skargi kasacyjnej nie wykazał "istotnego wpływu" uchybień na wynik sprawy, a główną uwagę skoncentrował na zarzucie zaniechania przez organ rozważenia przesłanek ustalenia wysokości kary pieniężnej, nie rozpoznania podniesionych w odwołaniu zarzutów, Skarżąca kasacyjnie nie wskazała żadnej okoliczności faktycznej, którą pominięto w toku postępowania administracyjnego, a czego nie dostrzegł Sąd I instancji. W istocie zaś jej zarzuty zmierzają do zakwestionowania oceny jaką przyjęły organy, nie zaś do wykazania okoliczności faktycznych, których niewyjaśnianie doprowadziło do wydania błędnego orzeczenia co do meritum sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przywołany przepis określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 p.p.s.a. mógłby być on skuteczny, gdyby w oparciu o uzasadnienie nie istniała możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, gdyby brak było nie tylko przytoczenia ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej, ale także oceny tych czynności pod względem ich zgodności z prawem. Wadliwość uzasadnienia wyroku zachodzi w szczególności, gdy: 1) brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, 2) uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego brak w sentencji orzeczenia, 3) sąd nie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze i stanowisk pozostałych stron lub nie przedstawił ich oceny, 4) przedstawiona ocena stanu faktycznego może budzić uzasadnione podejrzenie, że kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji została ograniczona jedynie do wybranych dowodów przeprowadzonych w tym postępowaniu, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego, wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych. Skuteczną podstawę skargi kasacyjnej stanowi również w każdym wypadku wadliwość uzasadnienia orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego w postaci braku wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, gdyż tego rodzaju uchybienie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie może być sanowane przez NSA (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna..., s. 250-253).

Innymi słowy, wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając określone art. 141 § 4 p.p.s.a., warunki, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego I instancji i konfrontując je z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, brak jest podstaw, aby uznać, że uzasadnienie to nie spełnia wymogów konstrukcyjnej poprawności, a w konsekwencji, że nie realizuje funkcji perswazyjnej oraz funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo realizując obowiązek kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odniósł się do istotnych w sprawie kwestii dotyczących sfery faktów, zajmując wyraźne stanowisko, co do stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę wyrokowania. Zawiera ponadto wyjaśnienie z jakich przyczyn przyjął on, za organami podatkowymi, że w sprawie nie doszło do dostawy wewnątrzwspólnotowej.

Zaskarżone orzeczenie czyni zadość wskazanym wymogom. W uzasadnieniu zawarto bowiem wyjaśnienia dotyczące ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawnego, wskazując jednocześnie, że nie dopatrzył się po stronie organów uchybień tak w odniesieniu do przepisów prawa procesowego jak i materialnego. Sąd wskazał zarówno podstawę prawną merytorycznej oceny sprawy, a więc zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego, odnosząc ją każdorazowo do zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze.

W odniesieniu do zarzutu podniesionego w pkt II ppkt 2 lit. a) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni wskazanych w tym zarzucie przepisów.

Sąd I instancji przyjął, że umieszczenie przez skarżącego na opakowaniu napojów alkoholowych "S. [...]" i "K. [...]" nazwy (firmy) swojego przedsiębiorstwa, w której występowało wyrażenie "EKO" będące skrótem słowa "ekologiczne", narusza przepis art. 2 lit. k) w związku z art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 do celów rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeśli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu. Dalej przepis ten stanowi, że terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy przedmiotowego rozporządzenia lub zgodnie z tym rozporządzeniem. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu.

W myśl natomiast z art. 2 lit. k rozporządzenia "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa interpretacja wskazanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że produktem opatrzonym terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji jest produkt, który w ramach znakowania jest opisywany za pomocą terminów sugerujących nabywcy, iż został on wytworzony przy zastosowaniu ekologicznych metod produkcji. Brak jest jednak podstaw do uznania, że posłużenie się wskazanymi wyżej terminami w nazwie firmy, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą i umieszczenie firmy spółki na etykiecie produktu, może naruszyć art. 23 ust. 1 Rozporządzenia nr 834.2007. Użycie przez skarżącą w firmie spółki określenia "eko" w powiązaniu z innymi słowami, w tym określającymi formę prawną skarżącej, nie stanowi elementu opisu produktu w ramach jego znakowania, a służy jedynie oznaczeniu producenta.

Z literalnego brzmienia przepisu art. 23 ust. 2 w związku z art. 2 lit. k wynika, że pojęcie "znakowanie" oznacza wszelkie nazwy firmowe ( w tekście angielskim – brand name (marka), w tekście niemieckim – Handelsmarken (znaki towarowe), francuskiej - noms commerciaux (nazwy handlowe), co oznacza w istocie nazwy handlowe. Znaczenie terminu "znakowanie" w odniesieniu do nazw firmowych, w żadnym wypadku nie odnosi się do nazw własnych osób prawnych (spółek), lecz do określenia nazw produktów danej firmy (produktów firmowych).

Za taką wykładnią wspomnianego przepisu przemawia zarówno treść art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia wskazujący na elementy oznakowania środka spożywczego, który wprost odnosi się do nazwy handlowej, a więc nazwy marki, a nie nazwy własnej przedsiębiorcy, jak również art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy, stwierdzający, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Zdanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użycie w brzmieniu firmy przedsiębiorcy terminów wymienionych w załączniku, ich pochodnych lub wersji skróconych, jak np. "bio" i "eko" następuje zgodnie z art. 23 rozporządzeniem, tj. bez naruszania jego postanowień w zakresie zakazu wprowadzania w błąd konsumentów co do ekologicznego pochodzenia produktów. Ponadto na uwagę zasługuje to, że żaden z elementów graficznych, czy też słownych, umieszczonych przez skarżącą kasacyjnie na etykietach kontrolowanych napojów, a opisujących te produkty, czyli opisujących ich nazwę, rodzaj, właściwości, skład, ilość czy trwałość, w żaden sposób nie sugeruje, iż zostały one wytworzone przy zastosowaniu ekologicznej technologii.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest uzasadnione utożsamianie zwrotu "nazwy firmowe" z "firmą". W uzasadnieniach wyroków wydanych w sprawach o sygn. akt II GSK 265/13 i II GSK 248/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "produkt rolno-spożywczy ( w postaci włoszczyzny ) nie został opatrzony nazwą firmową, a jedynie firma sprzedająca produkt rolno-spożywczy nazywa się E. [...](...). W rozpoznawanej sprawie organ i Sąd I instancji przyjęły, że użyty w art. 2 lit. k rozporządzenia zwrot "nazwa firmowa" oznacza "nazwę firmy". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenie to wskazuje na pomylenie powyższych pojęć (...), dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji wykładnia znaczenia pojęcia "znakowanie" zawarta w art. 2 lit. k rozporządzenia jest błędna z uwagi na to, że pojęcie "nazwy firmowej", które to pojęcie odnosi się do produktu, rozciąga się również na pojęcie nazwa firmy".

Uwzględniając fakt, że prowadzenie działalności gospodarczej podlega zarówno regulacjom prawa cywilnego, handlowego jak i prawa publicznego, brak jest uzasadnienia prawnego dla utożsamiania pojęcia "nazwy handlowej" z "firmą", która jest pojęciem ustawowo zdefiniowanym w przepisach prawa cywilnego i handlowego.

Kodeks cywilny wyraźnie odróżnia firmę jako oznaczenie przedsiębiorcy (art. 432-4310 k.c.) od nazwy (oznaczenia) przedsiębiorstwa, która jest składnikiem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym (art. 551 pkt 1 k.c.). Prawo do firmy jest prawem podmiotowym nierozerwalnie związanym z osobą przedsiębiorcy i stanowi jego dobro niematerialne, podobnie jak nazwisko osoby fizycznej. Nazwa osoby prawnej jest zawsze jednocześnie jej firmą, nie jest bowiem możliwe wskazanie elementu firmy osoby prawnej, który jest tylko dodatkiem w ramach firmy, a nie występuje jednocześnie w nazwie tejże osoby prawnej.

Zgodnie z art. 435 k.c. korpusem firmy osoby prawnej jest nazwa. Odpowiednia nazwa nadawana jest osobie prawnej w akcie założycielskim, którym może być ustawa lub rozporządzenie, statut albo umowa. Co do zasady nazwy osób prawnych mogą być obierane dowolnie przez przedsiębiorcę (por. E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 99). Wynika to z przepisów regulujących poszczególne typy osób prawnych. W szczególności zgodnie z unormowaniem zawartym w kodeksie spółek handlowych firma spółki kapitałowej może być obrana dowolnie, powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" (art. 160 k.s.h.) albo "spółka akcyjna" (art. 305 k.s.h.).

Usytuowanie tego przepisu w dziale pt. "Przedsiębiorcy i ich oznaczenia" każe rozumieć go w ten sposób, że tylko w odniesieniu do osób prawnych, które podejmują działalność gospodarczą i tym samym mają status przedsiębiorcy, nazwa tych osób jest jednocześnie ich firmą.

Nazwa przedsiębiorcy (firmy) służy jego identyfikacji i wyróżnieniu w obrocie prawnym i gospodarczym od innych podmiotów występujących w obrocie. Firma, jako dobro indywidualizujące przedsiębiorcę, nie może być zbyta. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. ( sygn.. akt II GSK 13/07, publ.Lex nr 351037 ), stwierdził, że skoro firma nie może być zbyta, to niewątpliwie jest dobrem osobistym przedsiębiorcy.

Zauważyć należy, że skarżąca Spółka ma obowiązek działać pod firmą, pod którą została zarejestrowana. Posługiwanie się zatem firmą w obrocie gospodarczym nie może być traktowane w taki sam sposób, jak posługiwanie się przez przedsiębiorcę znakiem towarowym, czy obranymi przez niego nazwami firmowymi (handlowymi) produktów, które jako kojarzone z konkretną marką i konkretnym produktem, stanowią element jego znakowania.

Trudno także uznać, że oznaczenie firmy producenta, w miejscu, gdzie wskazuje on podmiot wprowadzający produkt do obrotu prawnego – czyniąc tym samym zadość § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a tiret pierwszy rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej (...) - za użycie go do opisu samego produktu. W świetle rozporządzenia nie każdy przejaw posłużenia się terminem "eko" w działalności przedsiębiorcy, w jakimkolwiek miejscu lub kontekście może zostać uznany za niedopuszczalny i automatycznie kwalifikowany jako naruszający sankcjonowany na gruncie rozporządzenia zakaz. Przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia art. 23 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 lit. k Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 prowadziłaby do sytuacji, w której producent nie mógłby wypełnić ciążącego na nim obowiązku wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a tiret pierwszy rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej (...).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można przyjąć założenia, że przeciętny konsument – w ujęciu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – nie jest w stanie rozróżnić odznaczenia producenta od oznaczenia odnoszącego się do samego produktu, w szczególności przy uwzględnieniu grafiki etykiety i rozmieszczenia na niej informacji (zapis znajduje się na obwolucie). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd poprzez umieszczenie nazwy producenta na etykiecie, czy obwolucie, ze względu na kontekst umieszczenia tego zapisu. Niewątpliwie etykiety mają istotne znaczenie dla decyzji konsumenta w kwestii dokonania wyboru produktu i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane. Jednakże termin "eko" zawarty w nazwie spółki, nie wprowadza w błąd nabywców co do spełniania przez produkt - napój alkoholowy - wymogów wymienionych w art. 23 rozporządzenia 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. Oznaczenie przedsiębiorcy na produkcie zawierające w nazwie określenie "eko" nie wypełnia też dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym i nie pozwala uznać, że produkt w ten sposób został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego.

Z uwagi na rosnącą świadomość osób co do produktów pochodzenia ekologicznego, nie jest możliwe, aby przeciętny konsument, racjonalnie myślący i ostrożny, mający na celu wybór produktu ekologicznego, zdecydował się na wybór napoju alkoholowego K., kierując się jedynie określeniem "E." Sp. z o.o. przy braku jakichkolwiek określeń odnoszących się do samego produktu.

Kontrolowane produkty nie mogą zatem zostać uznane za produkty opatrzone terminem odnoszącym się do ekologicznych metod produkcji w rozumieniu art. 23 rozporządzenia, bowiem przy znakowaniu produktów nie opisano ich za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkty te zostały wytworzone w sposób ekologiczny.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że szata graficzna produktu K. C. 5,0 % obj., obejmująca angielskojęzyczne napisy, sugeruje zagraniczne pochodzenie produktu. Okoliczność ta może bowiem wprowadzać w błąd konsumenta co do źródła i miejsca pochodzenia produktu, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 45 ust. 2 w z w. z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Trafnie też WSA przyjął, że znaczenie produktu K. C. 5,0% obj. winno zawierać także dane dotyczące kraju pochodzenia, obowiązek zamieszczenia takich danych wynika z § 2 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Powyższy przepis nakłada na producenta obowiązek podania danych identyfikujących miejsce albo źródło pochodzenia produktu, w przypadku gdy brak tej informacji mógłby wprowadzić w błąd.

Obowiązek i zasady znakowania towaru określają art. 6 -7 ustawy o jakości handlowej (...), które odsyłają do przepisów art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie (...) oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego, przy czym nie może ono wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości (art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a – c ustawy o bezpieczeństwie (...)). Środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami (art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie (...)).

Przywołane przepisy zakreślają zatem ramy, w jakich producent artykułu rolno-spożywczego powinien, wprowadzając konkretny produkt do sprzedaży dokonać jego oznakowania. Zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE sp.15.6.463, dalej rozporządzenie nr 178/2002), prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru oraz przeciwdziałać wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd. Natomiast stosownie do treści art. 16 rozporządzenia etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Ponadto z art. 17 ust. 1 rozporządzenia, wynika, że "podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów."

Przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego jednoznacznie sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić konsumentów w błąd. Konsument ma bowiem prawo nabywać produkty zgodnie z jego własnymi oczekiwaniami, świadomie wybierając artykuły o pożądanych przez niego cechach jakościowych. Naruszanie ww. zasad powoduje naruszenie interesu konsumenta.

W odniesieniu do produktu K., w toku postępowania administracyjnego organy przyjęły, że ocena treści etykiety i kontretykiety wykazała, że oznaczenie produktu nie odpowiadało warunkom określonym w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Ten wniosek organu odwoławczego, zaaprobowany przez WSA, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodu w postaci oznaczeń wyrobu (etykiety i kontretykiety). Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o jakości handlowej (...)oznakowanie takiego artykułu nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości produktu, w tym pochodzenia. Oznakowanie towaru obejmuje wszelkie informacje słowne i graficzne, które są dołączone lub dotyczą artykułu rolno - spożywczego. Znakowanie wyrobu przy użyciu zwrotów obcojęzycznych (w języku angielskim) narusza wynikający z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej (...) obowiązek znakowania artykułów rolno - spożywczych w języku polskim. Wprawdzie jak skarżąca wskazuje na produkcie (obwoluta) znajduje się informacja dotycząca podmiotu produkującego: na K. - "wyprodukowano przez: E. sp. z o.o. ul. T. [...], [...] Ł.", w istocie jednak nie jest to równoznaczne z miejscem jego wyprodukowania. Stąd też oznakowanie tego produktu mogło wprowadzać konsumenta w błąd co do rodzaju artykułu, jego właściwości, pochodzenia i sposobu produkcji, w związku z czym w pełni uzasadnione było wymierzenie skarżącej Spółce kary pieniężnej za naruszenie ww. przepisów.

Nie zasługuje na uwzględnienie kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że określenie "gazowany", odnoszące się do napoju alkoholowego o smaku cytryny o nazwie S. [...] 5,6% jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu, a w związku z tym powinno być podane w oznakowaniu.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów, powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Ponadto, jak stanowi art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Informacja o tym, czy produkt jest gazowany jest informacja istotną z punktu widzenia przeciętnego konkurenta i równie istotną, jak zawarte na etykiecie zapisy "o orzeźwiającym smaku cytryny", "pij mocno schłodzone", dając wyobrażenie o jego charakterystyce, właściwościach. Zapis w składzie dotyczący zawartości dwutlenku węgla stanowi wypełnienie dyspozycji przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a o bezpieczeństwie żywności (...) w zakresie wskazania składu, nie stanowi o wypełnieniu obowiązku wskazania na etykiecie informacji dotyczący właściwości produktu, podczas gdy warunek ten – co wynika z ww. przepisu - powinien być spełniony na równi ze wskazaniem składu. Z punktu widzenia przeciętnego konsumenta sam zapis o składzie produktu może nie być wystarczającą informacją dającą wyobrażenie o właściwościach produktu.

Jak zatem słusznie wskazał Sąd I instancji nazwie produktu powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności w przypadku, gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd. Tym samym organy słusznie wskazały, że określenie "gazowany" odnoszące się do wspomnianego napoju alkoholowego jest istotne dla scharakteryzowania wyrobu i powinno znaleźć odzwierciedlenie w oznakowaniu. Samo wymienienie wśród składników dwutlenku węgla nie spełnia wymogów statuowanych w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno- spożywczego, w szczególności inne dane umożliwiające identyfikacje artykułu rolno- spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał zarzut wskazany w pkt II.2.e) petitum skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organ prawidłowo zakwalifikował użycie przez skarżącą spółkę sformułowania "vodka" w obydwu napojach alkoholowych, jako naruszenie art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89 (Dz. U. UE L z dnia 13 lutego 2008 r.). Stosownie do treści art. 10 ust. 1 cyt. Rozporządzenia zakazuje się stosowania w wyrażeniach złożonych określeń wymienionych w kategoriach od 1 do 46 załącznika II lub oznaczeń geograficznych zarejestrowanych w załączniku III, lub odniesień do nich, chyba że alkohol został wytworzony wyłącznie z określonego napoju spirytusowego lub określonych napojów spirytusowych. Wódka będąca kategorią napojów spirytusowych została wymieniona w załączniku II w pkt 15.

Autor skargi kasacyjnej podnosił, że ww. rozporządzenia nie stosuje się do napojów alkoholowych o zawartości alkoholu poniżej 15 % obj. co jednak zdaniem Sądu I instancji nie znajduje uzasadnienia, bowiem przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia wprost wskazuje, że używanie wyrażenia złożonego, o którym mowa w ust. 1, jest również zabronione w przypadku, gdy napój spirytusowy został tak rozcieńczony, że zawartość alkoholu została zmniejszona i jest niższa niż minimalna zawartość alkoholu określona w definicji tego napoju spirytusowego.

W ocenie WSA, niedopuszczalne jest w świetle ww. przepisów użycie sformułowania "vodka" w stosunku do napoju, który powstał wskutek takiego rozcieńczenia napoju spirytusowego, że zawartość alkoholu spadła nawet poniżej norm ujętych w art. 2 ust. 1 pkt c ww. Rozporządzenia, więc 15% obj. Przepis art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 110/2008 stanowi ewidentne rozszerzenie stosowania jego przepisów w zakresie oznakowania produktów również w stosunku do napojów powstałych w procesie rozcieńczania napoju spirytusowego. Oczywistym jest zatem, że sformułowania "wódka" nie wolno używać w stosunku do jakiegokolwiek napoju, którego minimalna objętościowa moc alkoholu wynosi poniżej 37,5 % (pomijając pozostałe wymagania), bez względu na to, czy odpowiadać on będzie definicji napoju spirytusowego, a więc o objętości przekraczającej 15%, czy też z powodu jego rozcieńczenia moc alkoholu spadnie poniżej tej normy.

Pogląd ten uznać należy za prawidłowy. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 lipca 1998 r. sygn. akt C-136/96 wskazał, że artykuł 5 rozporządzenia nr 1576/89, ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji napojów spirytusowych, zabrania włączenia nazwy rodzajowej "whisky" do nazwy, pod którą sprzedawany jest napój spirytusowy zawierający whisky rozcieńczoną z wodą, o zawartości alkoholu nieprzekraczającej 40%, lub dodania wyrażenia "whisky" do opisu "okowita" lub "napój spirytusowy" stosowanych do takiego napoju.

Wyrażenie "whisky" może jednak, zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy 79/112 w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych, przeznaczonych na sprzedaż konsumentowi końcowemu, pojawiać się na etykiecie takiego produktu, z ogólnym zastrzeżeniem na podstawie art. 2 ust. 1 przywołanej dyrektywy, że etykietowanie środka spożywczego nie może wprowadzać nabywcy w błąd co do jego cech charakterystycznych, a w szczególności, charakteru i właściwości. Należy podkreślić, że rozporządzenie nr 1576/89 ma charakter lex specialis w stosunku do dyrektywy 79/112. W konsekwencji, wyrażenie "whisky" może pojawić się bez zastrzeżeń w wykazie składników, nie może ono być, bez naruszenia zakazu stosowania terminu "whisky", w nazwie, pod którą sprzedawany jest produkt, bądź też pojawiać się w pobliżu tej nazwy, chyba że jest ono wyraźnie oddzielone i bardziej dyskretne. Orzeczenie to zapadło na gruncie uchylonego przez art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 110/2008 – rozporządzenia (EWG) nr 1576/89, jednakże zachowuje aktualność na gruncie obowiązującego w dacie orzekania przez organ II instancji rozporządzenia, w zakresie w jakim stanowi odzwierciedlenie rozumienia znaczenia wynikającej z zapisów rozporządzeń reglamentacji posługiwania się określonymi, chronionymi na gruncie prawa wspólnotowego nazwami (Przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1576/89 stanowił, że bez uszczerbku dla środków przyjętych zgodnie z art. 6, używanie nazw określonych w art. 1 ust. 4 ogranicza się do zdefiniowanych w nim napojów spirytusowych, z uwzględnieniem wymogów ustanowionych w art. 2, 3, 4 i 12. Nazwy te muszą być używane do opisywania omawianych napojów. Napoje spirytusowe, które nie spełniają wymogów specyfikacji przewidzianej dla wyrobów określonych w art. 1 ust. 4, nie mogą nosić nazw przypisanych tym wyrobom. Muszą one być opisywane jako: "napoje spirytusowe" lub "okowity".).

Termin "wódka" zastrzeżony jest na mocy rozporządzenia nr 110/2008 dla napojów spirytusowych wytwarzanych z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego otrzymywany w wyniku fermentacji - przeprowadzanej z użyciem drożdży - następujących produktów: (i) ziemniaków lub zbóż; albo (ii) innych surowców rolniczych; który jest następnie destylowany lub rektyfikowany w sposób zapewniający selektywną redukcję właściwości organoleptycznych użytych surowców oraz produktów ubocznych fermentacji. Po wykonaniu tego procesu destylat można poddać redestylacji lub działaniu właściwych pomocniczych środków przetwórczych, włącznie z filtrowaniem przez aktywowany węgiel drzewny, celem nadania napojowi spirytusowemu szczególnych właściwości organoleptycznych.

Maksymalne poziomy pozostałości dla alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego muszą spełniać wymagania zawarte w załączniku I, z wyjątkiem poziomu metanolu, który nie może przekraczać 10 gramów na hektolitr alkoholu 100 % obj.

b) Minimalna objętościowa moc alkoholu w wódce wynosi 37,5 %.

c) Dodawać można jedynie naturalne środki aromatyzujące występujące w destylacie otrzymanym ze sfermentowanych surowców. Ponadto poza aromatem dominującym, wyrobowi można nadawać specjalne właściwości organoleptyczne.

d) W opisie, prezentacji lub etykietowaniu wódki, która nie jest wytworzona wyłącznie z surowców wymienionych w lit. a) ppkt (i) zamieszcza się określenie "wytworzona z...", uzupełnione nazwą surowca lub surowców użytych do wytworzenia alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego. Etykietowanie musi być zgodne z przepisem art. 13 ust. 2 dyrektywy 2000/13/WE.

Posłużenie się zatem nawą handlową "wódka" dla produktu, który nie spełnia powyższych wymagań jest zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 110/2008 niedopuszczalne i stanowi o naruszeniu art. 7 ust. 2 pkt 1 o jakości handlowej (...) w zw. z art. 47 ust. 1 o bezpieczeństwie żywności (...).

Nie zasługuje na akceptację zarzut dotyczący dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Skarżący kasacyjnie podważa stanowisko Sądu I instancji, że "korzyść majątkowa" w rozumieniu tego przepisu jest tożsama z ceną uzyskaną przez skarżącą z tytułu sprzedaży wadliwych artykułów. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, korzyść majątkowa w rozumieniu tego przepisu winna być ujmowana jako wartość wprowadzonych do obrotu produktów, pomniejszona o poniesione koszty ich wytworzenia oraz o uiszczone w związku z wprowadzeniem ich do obrotu należności publicznoprawne.

Sąd I instancji zasadnie nie podzielił argumentacji skarżącej kasacyjnie dotyczącej naruszenia przez organy art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącej nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. W art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawodawca używając pojęcia "korzyści majątkowej" odnosi się do wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach. Przyjęte przez organy proste ustalenie ceny niezgodnego z normami artykułu dla określenia wartości korzyści majątkowej uzyskanej z wprowadzenia do obrotu tegoż artykułu, jest prawidłowe na gruncie cytowanego przepisu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych odpowiada cenie sprzedaży lub cenie, za którą mogłyby zostać sprzedane zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze, nieodpowiadające jakości handlowej. Przyjęcie stanowiska skarżącej, co do sposobu określenia wartości korzyści majątkowej z uwzględnieniem kosztów, które ponosi ona jako producent i dystrybutor towaru wykraczałoby poza ramy i cele ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ponadto wiązałoby się każdorazowo z koniecznością przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa. Poza tym mogłoby skutkować nakładaniem minimalnej, czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu kary w przypadku, gdyby działalność ukaranego przedsiębiorstwa była deficytowa lub gdyby działało ono w zawyżonej strukturze kosztów. Koszty mieszczące się w pojęciu wartości brutto towaru wchodzą w skład omawianej korzyści majątkowej ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 684/11, z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 247/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych).

Wobec uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz z uwagi na treść decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł. z dnia [...] stycznia 2013 r. wymierzającej skarżącej Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości 3500 złotych za wszystkie stwierdzone naruszenia związane z wprowadzeniem do obrotu artykułów rolno-spożywczych "S. [...] 5,6 % obj. a' 275 ml" i K. [...] 5,0 % obj. a' 275 ml nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej zarzut naruszenia art. 40 a ust. 5 ww. ustawy uznać należy za uzasadniony.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Z kolei według ust. 5 - ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Konsekwencją stwierdzenia braku podstaw do uznania, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 23 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 2 lit. k Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, powinno być dokonanie ponownej analizy związanej z ustaleniem wysokości kary pieniężnej przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 40 ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Kwestie te były co prawda przedmiotem rozważań organów, ale rozważania te dotyczyły innego zakresu stwierdzonych naruszeń.

Wobec tego, że nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, a zachodzi jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie już wskazanym w uzasadnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a, uchylił decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz decyzję ją poprzedzającą [...] ego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Rzeczą organu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę będzie ustalenie wobec skarżącej Spółki sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, w taki sposób, aby kara ta spełniała kryteria określone w art. 40 ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, aby była adekwatna do stopnia i zakresu stwierdzonych naruszeń.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § p.p.s.a.