Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 691/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...], oraz postanowienie P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie P.j S.A. Centrum Obsługi Finansowej z [...] maja 2019 r. nr [...]. 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz T. S. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik P. Urzędu Skarbowego W. ("Naczelnik", "Organ I instancji". "Organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. S. – K. ("Skarżąca", "Zobowiązana") na podstawie wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej ("Poczta Polska", "Wierzyciel") tytułu wykonawczego z [...] lipca 2018 r. nr [...] obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2013 roku do marca 2018 roku, w łącznej kwocie należności głównej 1.326.90 zł.

Jako podstawę wystawienia wyżej wymienionego tytułu wykonawczego Naczelnik wskazał art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz.1204 z późn.zm "u.o.a.").

W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, Organ I instancji, zawiadomieniem z dnia 11 grudnia 2018 roku, podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego za pośrednictwem systemu OGNIVO w Banku P. S.A. w W. ("Bank"). Wskazane zawiadomienie doręczono do Banku w dniu 11 grudnia 2018 roku, Zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] stycznia 2019 roku. Bank zrealizował w całości zajęcie egzekucyjne w dniu 18 grudnia 2018 roku przekazując środki na konto Organu egzekucyjnego.

Pismem z dnia 7 stycznia 2019 roku, zatytułowanym "Skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia mojego rachunku bankowego w Banku P. S.A., o czym zostałam powiadomiona w dniu 03 stycznia 2019 r." skierowanym do Organu I instancji, Zobowiązana zaskarżyła wyżej wymienioną czynność egzekucyjną jako bezzasadną i wniosła o jej uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W przedmiotowym piśmie, zakwalifikowanym przez Naczelnika jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazała na nieistnienie obowiązku oraz podniosła, że zobowiązanie za okres od stycznia 2013 roku do października 2013 roku uległo przedawnieniu.

Pismo zawierające zarzuty zostało przekazane przez Organ egzekucyjny do wierzyciela przy piśmie z dnia 22 stycznia 2019 roku, celem zajęcia stanowiska.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku, nr [...] Wierzyciel dokonał rozstrzygnięcia w sprawie zgłoszonych przez Zobowiązaną zarzutów, w którym postanowił uznać zarzuty Skarżącej jako niezasadne. Z uwagi na wniesione w dniu 17 maja 2019 roku przez Zobowiązaną zażalenie Wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku nr [...], po jego rozpatrzeniu, utrzymał w mocy postanowienie Poczty Polskiej z dnia [...] maja 2019 roku.

Naczelnik po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska Wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] października 2019 roku nr [...] uznał zarzuty Skarżącej za niezasadne. Wymienione postanowienie Wierzyciel odebrał w dniu 17 października 2019 roku, zaś Zobowiązana w dniu 30 października 2019 roku. W uzasadnieniu Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem Wierzyciela, stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez Zobowiązaną nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak skutecznego wyrejestrowania odbiornika rtv, co obligowało do wnoszenia opłat za abonament rtv w okresie jego wymagalności. Ponadto zarzut przedawnienia opłat z tytułu nieopłaconego abonamentu rtv za okres od stycznia 2013 roku do października 2013 roku, również nie mógł być uznany, ponieważ na skutek zastosowania czynności egzekucyjnej - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z przepisem art. 70 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej (O.p.), bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 11 grudnia 2018 roku wyżej wymienioną skuteczną czynnością egzekucyjną.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego Skarżąca złożyła w dniu 6 listopada 2019 roku zażalenie, w którym wniosła o uchylenie lub zmianę postanowienia Naczelnika z dnia [...] października 2019 roku z powodu nieistnienia obowiązku uregulowania w zakresie egzekwowanych należności i przedawnienia należności za okres od stycznia 2013 roku do października 2013 roku. W uzasadnieniu Zobowiązana podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko twierdząc, że stanowisko wierzyciela jest absurdalne, narusza przepisy prawa, tj. u.o.a. oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zdaniem Zobowiązanej tryb procedowania Poczty Polskiej narusza zasady państwa prawa, praworządności, pogłębiania zaufania obywateli i uczestnictwa stron w postępowaniu, określone w przepisach art.6, art. 7, art. 8 i 10 § 1 k.p.a. Według Skarżącej z akt sprawy wynika, że nie istniał obowiązek zapłaty za abonament rtv za okres od stycznia 2013 roku do marca 2018 roku z uwagi na zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników rtv, a ponadto przedawnieniu uległy opłaty za okres od stycznia 2013 roku do 11 grudnia 2013 roku. Zdaniem Zobowiązanej pismo z 17 kwietnia 2012 roku stanowi dowód, że skutecznie dokonane zostało wyrejestrowanie odbiorników rtv. Według stanowiska Zobowiązanej abonament rtv jest świadczeniem okresowym, a nie rozliczanym rocznie i okres przedawnienia powinien być liczony od daty w jakiej zobowiązanie miało zostać uiszczone, a nie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.

Powyższe zażalenie wraz z aktami sprawy organ egzekucyjny przekazał zgodnie z właściwością do rozpoznania Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "Organ II instancji").

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 roku znak sprawy [...] Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez Zobowiązaną zarzutów opartych o przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Tym samym obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutami zobowiązanej opartymi o ww. przepis, spoczywa na wierzycielu. Dlatego też prawidłowym działaniem organu egzekucyjnego była odmowa uznania wniesionych przez Skarżącą zarzutów.

Podkreślił, że Dyrektor rozpoznając zażalenie Skarżącej w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Biorąc pod uwagę powyższe Organ II instancji stwierdził, że wobec stanowiska Poczty Polskiej, wyrażonego w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. podnoszony przez Zobowiązaną zarzut nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2013 roku do października 2013 roku należy uznać za nieuzasadniony.

Natomiast odnosząc się do żądania Skarżącej dotyczącego uchylenia zastosowanego środka egzekucyjnego, czy też umorzenia postępowania egzekucyjnego, z wyżej wymienionych przyczyn, wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone wskutek wyegzekwowania dochodzonej należności.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora, Skarżąca pismem z dnia 28 lutego 2020 roku złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora z dnia [...] stycznia 2020 roku oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika z dnia [...] października 2019 roku, a także postanowienia Wierzyciela z dnia [...] sierpnia 2019 roku i postanowienia Wierzyciela z dnia [...] maja 2019 roku. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, tj.:

-art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

-art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 4 u.o.a. i § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez niewłaściwą interpretację przepisów prawa,

-art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.06.1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuznanie zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu wskazała, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku, co wynika z art, 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącej, brak jest podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji, bowiem pismem z dnia 17 kwietnia 2012 roku, a następnie dwoma pismami z dnia 9 września 2013 roku dokonała wyrejestrowania odbiorników z numeru identyfikacyjnego 106901143, dlatego obowiązek zapłaty za abonament za okres od stycznia.2013 roku do marca 2018 roku nie istnieje.

Skarżąca wskazała, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczanie opłat za ich używanie ma swoje źródło w przepisach u.o.a. Za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestrację odbiorników. Opłatę abonamentową uiszcza się z góry do dnia 25 dnia miesiąca za który opłata jest należna

Skarżąca wskazała, że ustawa ta nie reguluje zasad wyrejestrowania odbiorników z użytkowania, odsyła to do uregulowania w drodze rozporządzenia .

Na podstawie przepisu art. 6 ust. 4 u.o.a., wydano przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ("Rozporządzenie"). Przepis art. 6 ust.4 ustawy upoważniał ministra właściwego do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji do określenia w drodze rozporządzenia warunków i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych a nie warunków i trybu wyrejestrowania odbiorników.

Skarżąca wyraziła pogląd, że Minister Transportu wydając Rozporządzenie, przekroczył upoważnienie ustawowe zawarte w art. 6 ust. 4 u.o.a. regulując w § 4 Rozporządzenia zasady zaprzestania używania odbiorników rtv. Zgodnie z prawem tylko ustawa może nakładać na obywatela obowiązki określonego zachowania.

Zdaniem Skarżącej, przesłana pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r., informacja, że nie będzie wnosiła opłat za abonament radiofoniczny i telewizyjny, ponieważ nie używa odbiorników powinna być podstawą do potraktowania tej informacji jako zaprzestanie używania odbiorników a Poczta Polska powinna wyrejestrować odbiorniki od daty otrzymania wskazanego pisma.

W § 4 Rozporządzenia nie ma mowy o tym, że przedmiotowy Formularz musi być opatrzony datownikiem placówki pocztowej oraz podpisem pracownika Poczty Polskiej oraz, że taki dokument byłby dopiero podstawą wyrejestrowania odbiorników rtv - o czym pisał Wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] maja 2019 roku.

Skarżąca podniosła, że przywołane przez Wierzyciela w postanowieniu z dnia [...] maja 2019 roku rozporządzenie z dnia 16 lipca 1993 roku, w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nakładające obowiązek powiadamiania placówki i pocztowej przez zgłoszenia na odcinku " 2" lub "W' stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem Skarżącej bezpodstawne są twierdzenia, że informowano ją o obowiązujących uregulowaniach prawnych odnośnie przeprowadzenia formalności wyrejestrowania odbiorników RTV w placówce pocztowej. Takie pismo nigdy nie zostało jej doręczone w 2013 r., ani nawet Wierzyciel do tej pory nie wykazał dowodu wysłania i doręczenia. Powyższe wskazuje na to, że Poczta Polska obciąża obywateli, w tym Skarżącą negatywnymi konsekwencjami związanymi z koniecznością nieustającego przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiorników, a sama nie uwzględnia przedłożonych dowodów świadczących o nieistnieniu obowiązku zapłaty za abonament.

W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z 2020 r. poz. 190, 568.)kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że w sprawie zaistniały uchybienia skutkujące koniecznością uchylenia postanowień organów egzekucyjnych obu instancji oraz postanowień Wierzyciela obu instancji.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadniony zarzutu egzekucyjnego - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Na wstępie należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona u.p.e.a. co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., I SA/Ol 152/13). Podkreślić też należy, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w dyspozycji przepisu art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 roku, sygn. akt II FSK 3862/13).

Tryb rozpatrzenia zarzutów ustawodawca uregulował w art. 34 u.p.e.a. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego. Jeżeli strona jako zarzut dotyczący postępowania egzekucyjnego podała, że nałożony na nią obowiązek nie istnieje, jak również podniosła zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, to w takiej sytuacji organ egzekucyjny musi uzyskać stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, a to wynika z obowiązywania art. 34 § 1 u.p.e.a. Uzyskane stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 87/16).

Skarżąca w przedmiotowej sprawie jako zarzut wskazała, że nałożony na nią obowiązek nie istnieje (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w czasie zgłoszenia zarzutów przez Skarżącą).

W przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku Wierzyciela, przyjętym przez organy podatkowe obu instancji, obowiązek nałożony na Skarżącą w zakresie obejmującym okres od stycznia 2013 roku do października 2013 roku nie istnieje, gdyż uległ przedawnieniu.

W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2013 roku sygn. akt I Sa/Gl 1208/12, w którym wskazano, że przepis art. 2 O.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy Działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (paragraf 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, iż ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji - deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego, takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty".

Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 § 2 O.p. powoduje, że do tej opłaty stosuje się przepisy Działu III Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 § 1 O.p., który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika. Wymaga przy tym zaakcentowania, że przepis art. 70 mieści się w Dziale III Ordynacji podatkowej. Dział ten obejmuje od art. 21 do art. 119. W dziale tym umieszczony jest także rozdział poświęcony odsetkom za zwłokę (Rozdział 6), z tego też powodu należy uznać, że odesłanie zawarte w art. 7 ust. 4 ustawy o abonamencie jest tylko dodatkowym odwołaniem się do przepisów tej ustawy, skoro z mocy art. 2 ust. 2 Ordynacji podatkowej, przepisy Działu III mają zastosowanie także do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa.

Reasumując, należy przyjąć, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Zatem opłaty abonamentowe obciążające Skarżącą, których terminy płatności przypadały na 2013 rok, przedawniły się z upływem 2018 roku.

Organy egzekucyjne podnoszą, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniu 11 grudnia 2018 roku na skutek czynności egzekucyjnej - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z przepisem art. 70 § 1 oraz § 4 Ordynacji podatkowej. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt administracyjnych, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w istocie datowane jest na dzień 11 grudnia 2018 roku, jednak ze zwrotnego potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku Skarżąca otrzymała w dniu 3 stycznia 2019 roku.

Stosownie do przepisu art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżąca otrzymała w dniu 3 stycznia 2019 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia. Tym samym nie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania za 2013 r., bowiem przed jego upływem nie został zastosowany środek egzekucyjny, o którym Skarżąca została powiadomiona.

Brak zatem dowodu, że czynność ta przerwała bieg terminu przedawnienia opłat abonamentowych, których termin wymagalności przypadał na 2013 rok, albowiem uległy już one przedawnieniu w dniu 1 stycznia 2019 roku.

Ponadto Wierzyciel w postanowieniach z dnia [...] maja 2019 roku oraz [...] sierpnia 2019 roku błędnie uznał, że Skarżąca nie dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników rtv z tej przyczyny, że Skarżąca przesłała formularz zgłoszenia zmiany danych- zaprzestanie używania odbiorników- wyrejestrowania odbiorników ("Formularz") listem poleconym i Formularz nie został opatrzony datownikiem placówki pocztowej oraz podpisem pracownika Poczty Polskiej.

W art. 6 ust. 4 u.o.a. wskazano, że minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację.

Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie wyżej powołanego przepisu, rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 21 września 2007 roku ("rozporządzenie"), w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych – obowiązującego w dniu 9 września 2013 roku - operator publiczny dokonuje rejestracji odbiorników na wniosek osoby posiadającej odbiorniki, zwanej dalej "użytkownikiem". Wzór wniosku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast stosownie do brzmienia § 4 rozporządzenia o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Wskazany przepis (§4 rozporządzenia) nie przewiduje obowiązku osobistego złożenia wskazanego formularza, zatem można złożyć Formularz w dowolnej formie. Dodatkowo zauważyć należy, że ów przepis określa formę złożenia oświadczenia – formularz, oraz adresata tego oświadczenia – placówkę operatora publicznego. Nie określa natomiast sposobu złożenia oświadczenia, zatem należy przyjąć, że kwestię sposobu złożenia oświadczenia regulują ogólne przepisy postępowania.

Zgodnie z art. 6 pkt 2 O.p., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041).

Wynik wykładni językowej jest potwierdzony przez wykładnię funkcjonalną – nie ma racjonalnych powodów, by nakładać na użytkowników dodatkowy, nieprzewidziany wprost prawem, obowiązek osobistego stawiennictwa w placówce pocztowej w sytuacji, gdy w postępowaniu podatkowym powszechnie akceptowane jest składanie oświadczeń drogą pocztową, a obowiązek osobistego stawiennictwa w placówce w pewnych okolicznościach byłby wysoce uciążliwy.

Bez znaczenia dla skuteczności złożonego oświadczenia jest także brak potwierdzenia wpływu formularza datownikiem. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia operator publiczny przyjmuje wniosek i potwierdza jego przyjęcie datownikiem opatrzonym podpisem. Jednakże obowiązek ten dotyczy jedynie wniosków o rejestrację odbiornika (§ 2 pkt 2 rozporządzenia), natomiast wskazany obowiązek – potwierdzenia przyjęcia datownikiem – nie został powtórzony w odniesieniu do formularza zgłoszenia o zmianie danych (§ 4 rozporządzenia). Ponadto obowiązek ten kierowany jest do pracownika operatora publicznego, prawodawca nie uzależnił od spełnienia tego obowiązku przez pracownika, skuteczności złożonego przez użytkownika wniosku.

Jak wynika z akt administracyjnych Skarżąca złożyła Formularz zgodny z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, w którym oświadczyła, że zaprzestaje używania odbiorników – wnosi o wyrejestrowanie odbiorników. Formularz ten został wysłany do Wierzyciela listem poleconym w dniu 9 września 2013 roku, zatem stosownie do przywołanego art. 6 pkt 2 O.p. Skarżąca w tym dniu złożyła Formularz, który powinien być podstawą wyrejestrowania odbiorników.

Nie można się natomiast zgodzić ze Skarżącą, że przedmiotowe rozporządzenie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego – upoważnienie właściwego ministra do określenia trybu rejestracji odbiorników należy rozumieć jako upoważnienie do określenia trybu prowadzenia rejestru odbiorników. Prowadzenie takiego rejestru obejmuje zarówno rejestrowanie w ścisłym znaczeniu – wpisywanie do rejestru, jak i wprowadzanie zmian w rejestrze oraz wykreślanie z rejestru.

Z materiału zgromadzonego w postępowaniu wynika natomiast, że Skarżąca skutecznie wyrejestrowała odbiorniki rtv znajdujących się przy ul. Szmaragdowej 30/11 w Lublinie w dniu 9 września 2013 roku.

Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być twierdzenie o nieistnieniu obowiązku nie tylko w sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego. Jednakże należy pamiętać, że organ egzekucyjny, badając dopuszczalność egzekucji, nie jest uprawniony do ustalenia, czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nadal istnieje. Gdyby nawet organ egzekucyjny był zobowiązany do dokonania ustaleń w tej kwestii, to należałoby przyznać zobowiązanemu prawo kwestionowania w zarzutach tych ustaleń. Nie ma również uzasadnienia dla wykluczenia możliwości kwestionowania przez zobowiązanego w zarzutach twierdzenia wierzyciela o istnieniu obowiązku. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, powinien wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna (por. Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, WKP 2018).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny I instancji przekaże ponownie zarzuty Wierzycielowi, który ponownie oceni istnienie wierzytelności i jej wysokość, zważywszy, że Skarżąca skutecznie wyrejestrowała odbiorniki w dniu 9 września 2013 roku, a nadto uległy przedawnieniu zaległości abonamentowe, które stały się wymagalne w 2013 roku.

Powyższe uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia postanowień organów egzekucyjnych obu instancji oraz postanowień Wierzyciela obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na kwotę zasądzoną od organu na rzecz Skarżącej składa się: wpis sądowy uiszczony od skargi (100 zł).