Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1376/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150, art 134 § 1, art 3 § 1, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1 - 3a, art. 24 ust. 2 i ust. 4, art. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2008 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu Zakładu), w wyniku złożenia przez R. S. - skarżącą - w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako "Zakład") z [...] grudnia 2006 r., którą to decyzją odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 25 września 2006 r. R. S. zwróciła się do Zakładu o "umorzenie zaległości". Wskazała, iż od 13 maja 1999 r. przebywała na urlopie macierzyńskim pobierając zasiłek. Podkreśliła, iż pozostawała w przekonaniu co do braku jakichkolwiek zaległości wobec ZUS, co potwierdzało zarówno stanowisko biura rachunkowego prowadzącego wówczas dokumentację dotyczącą działalności Wnioskodawczyni, jak i wyniki kontroli ZUS przeprowadzonej we wrześniu 2000 r. W protokole kontroli zostało bowiem wyraźnie wskazane, iż składki za 1999 r. zostały opłacone i jednocześnie nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości odnośnie obowiązku składkowego. Ponadto Zainteresowana wskazała, iż w latach 2002 - 2003, z uwagi na kontynuowanie działalności gospodarczej i udział w przetargach występowała dwukrotnie do Zakładu o wydanie zaświadczenia o braku zaległości składkowych i zaświadczenia takie otrzymywała. O istnieniu zaległości z tytułu nieopłaconych składek dowiedziała się wiosną 2006 r. nie uzyskując zaświadczenia od Zakładu o braku zaległości składkowych. Stwierdziła, że ze względu na sytuację rodzinną (na utrzymaniu pozostaje troje dzieci w wieku [...] lat, które kontynuują naukę) i materialną (bardzo wysokie bieżące koszty utrzymania oraz konieczność udzielania pomocy finansowej chorej matce, która jest inwalidą I grupy), nie jest w stanie spłacić zadłużenia wobec Zakładu.

Decyzją z [...] grudnia 2006 r. Zakład , działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 w związku z art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) zwanej dalej u.s.u.s., odmówił umorzenia należności z tytułu ww. składek. W uzasadnieniu Zakład wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności bowiem naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdził braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja.

Zdaniem organu, w świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy brak jest również podstaw do umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Organ bowiem zauważył, iż Zainteresowana nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód kształtuje się na poziomie ok. 2.000,00 zł miesięcznie. Współmałżonek również prowadzi działalność gospodarczą, osiągając dochód w wysokości ok. 1.000,00 zł miesięcznie. Zdaniem organu, trudności finansowe, na które wskazuje Zainteresowana, mogą mieć charakter przejściowy, a sytuacja finansowa może w przyszłości ulec poprawie.

Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu Zakładu) decyzją z [...] lutego 2007 r., utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] grudnia 2006 r.

Prezes Zakładu stwierdził, iż w świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy uzasadniony jest pogląd, iż w przypadku pani R. S. nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umorzenia należności. Wskazał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka, określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a, gdyż kwota zadłużenia z tytułu składek znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Nie wykorzystano wszystkich środków egzekucyjnych, nie można zatem stwierdzić, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy).

Nadto zaznaczył, iż Zainteresowana nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających stan zdrowia, czy też żadnych dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną. Nie wykazała w szczególności, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić wnioskowanych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla Zobowiązanej oraz jej rodziny i uniemożliwiłoby zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie organu dokumenty złożone do akt sprawy dotyczą wydatków, których nie można zaliczyć do niezbędnych kosztów utrzymania. Ponadto przytoczył te same argumenty, co w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ zaznaczył, iż przedmiotowa zaległość powstała z uwagi na błędy w deklaracjach rozliczeniowych za okres przebywania Zobowiązanej na urlopie macierzyńskim. Po złożeniu poprawnych dokumentów rozliczeniowych, na koncie Wnioskodawczyni powstało zadłużenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu z [...] lutego 2007 r. R. S. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrokiem z dnie 16 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd zważył, iż rozpatrywanej sprawie bezsporną jest okoliczność, że decyzja Zakładu orzekająca o podleganiu R. S. obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego za wskazany wyżej okres została wydana [...] czerwca 2006 r. Jak natomiast wynika z akt sprawy, czego nie kwestionuje również organ orzekający, skarżąca - do wiosny 2006 r., tj. do momentu, w którym wystąpiła do Zakładu o kolejne zaświadczenie o nie występowaniu zaległości wobec organu rentowego - miała obiektywne podstawy, by pozostawać w przekonaniu o braku istnienia jakiegokolwiek zadłużenia wobec Zakładu. Swe przekonanie opierała bowiem na wynikach Protokołu kontroli z [...] września 2000r. potwierdzającego prawidłowość dokonanych rozliczeń z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowym okresie. W odnośnym przekonaniu utwierdziła ją również treść zaświadczeń wydawanych przez Zakład odpowiednio [...] grudnia 2000 r., [...] marca 2003 r. oraz [...] maja 2003 r. w których stwierdzono, iż skarżąca nie posiada zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W związku z powyższym kwestią, która wymagała szczególnie wnikliwej i rzetelnej analizy organu orzekającego, było ewentualne znaczenie ww. okoliczności rozpatrywanej sprawy dla oceny słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Tego właśnie elementu, zdaniem Sądu, zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, i w konsekwencji - z uwagi na naruszenie podstawowych zasad procesowych - przesadziło o jej uchyleniu.

Dodatkowo Sąd zważył również, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji, organ orzekający nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązał się z obowiązku nałożonego nań przepisem art. 10 § 1 k.p.a.

Sąd wskazał, iż rozważając sprawę ponownie organ orzekający winien ze szczególną starannością i wnikliwością rozważyć kwestię ewentualnego znaczenia przyczyn i okoliczności powstania zadłużenia na koncie pani R. S. w roku 2006 r. z tytułu nieopłaconych składek w roku 1999 r. i powzięcia przez nią informacji o tymże zadłużeniu dopiero w roku 2006 r. Dokonując analizy i oceny wskazanej kwestii z perspektywy wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, Prezes Zakładu winien odnieść się do treści ww. Protokołu kontroli z [...] września 2000 r. oraz ww. zaświadczeń z 2000 i 2003 r. potwierdzających brak istnienia zaległości skarżącej wobec ZUS z tytułu ustawowego obowiązku składkowego. W tym kontekście winien rozważyć ewentualną możliwość umorzenia odsetek za zwłokę od przedmiotowych należności mając na względzie stanowisko skarżącej zaprezentowane w toku postępowania sądowego odnośnie działania w zaufaniu do organów państwa, które winny postępować w sposób przejrzysty, uczciwy i sprawiedliwy (art. 8 k.p.a.).

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego Prezes Zakładu decyzją z [...] marca 2008r. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2006r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie została stwierdzona całkowita nieściągalność zadłużenia przez organ egzekucyjny zgodnie z art. 28 ust 3 pkt 5 u.s.u.s. Nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 28 ust. 3 pkt 4a wskazanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż kwota zadłużenia z tytułu składek znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Poza tym nie wykorzystano wszystkich środków egzekucyjnych i w związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne ( art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Organ stwierdził także, iż nie została udokumentowana także dostatecznie trudna sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącej i jej rodziny. Mimo, że wnioskodawczyni posiada duże wydatki związane z utrzymaniem dzieci na studiach, spłatą zaciągniętych pożyczki i kredytu hipotecznego oraz z tytułu zaległych podatków w Urzędzie Skarbowym. Jednakże skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód w wysokości ok. 2780 zł oraz uzyskuje dochody z wynagrodzenia za prace, w wysokości 1.250,00 zł netto miesięcznie. Ponadto mąż skarżącej również prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód kształtuje się na poziomie około 1.427,40 zł netto.

Odnosząc się do kłopotów zdrowotnych, organ wskazał, że skarżąca nie wymaga stałej opieki drugiej osoby i nie zachodzi również konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Odnosząc się do faktu powzięcia przez wnioskodawczynię informacji o istnieniu zaległości z tytułu nieopłaconych składek wyjaśnił, iż zakres kontroli przeprowadzony w dniu [...] września 2000r. za okres od 1 stycznia 1999r. do 13 stycznia 2001r, nie obejmował analizy dokumentów pod kątem prawidłowości i poprawności składanych przez płatnika dokumentów rozliczeniowych. Przedmiotem kontroli było jedynie sprawdzenie, czy zostały zgłoszone dane rozliczeniowe, dane identyfikacyjne, czy były dokonywane wpłaty oraz czy były zawierane z własnymi pracownikami umowy cywilne, ich liczbę i rodzaj. Odnosząc się do wydanych zaświadczeń o nie posiadaniu zadłużenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne organ wskazał, iż Zakład wydając zaświadczenia o nie zaleganiu opierał się na istniejących w systemie dokumentach rozliczeniowych nie analizując ich pod kątem prawidłowości sporządzenia. Dopiero w wyniku przeprowadzonego w marcu 2006r. postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w okresie przebywania skarżącej na urlopie macierzyńskim tj. od 13 maja 1999r. do 15 września 1999r, nie przystąpiła wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu [...] czerwca 2006r. Zakład wydał decyzję o podleganiu obowiązkowi ubezpieczeń za wyżej wymieniony okres. W wyniku złożenia odwołania od ww. decyzji Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] września 2006r. oddalił odwołanie. Następnie w dniu 16 października 2006r. oraz 16 czerwca 2007r. Skarżąca złożyła dokumenty korygujące za wyżej wymieniony okres, w wyniku których po rozliczeniu konta powstała zaległość.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu z [...] marca 2008 r. R. S. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach skargi podniosła, iż prowadząc działalność gospodarczą pozostawała w przekonaniu o prawidłowości rozliczeń z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącej, zasadność jej przypuszczeń co do prawidłowości i zgodności rozliczeń z obowiązującym prawem potwierdza protokół kontroli z [...] września 2000 r., który nie wykazał żadnych uchybień w realizacji obowiązku opłacania składek oraz zaświadczenia wydawane przez ZUS o braku zaległości składkowych. Podkreśliła, iż działając w zaufaniu do organów państwa zasługuje na ochronę w postępowaniu prowadzonym przez Zakład. Ponadto podniosła zarzut przedawnienia należności składkowych, które jej zdaniem uległy przedawnieniu w 2004 roku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponieważ wyrokiem z 16 listopada 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1536/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wydaną w sprawie decyzję Prezesa Zakładu, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd orzekając w niniejszym postępowaniu zobowiązany był w pierwszej kolejności skontrolować czy orzekając w sprawie ponownie Prezes Zakładu, działający w imieniu Zakładu, wykonał zalecenia zawarte w ww. wyroku z 16 listopada 2007 r. Analizując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że uzasadnienie jej spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a sprawa została rozpoznana merytorycznie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 8, 77 k.p.a..

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zalecenia zawarte w powyższym wyroku zostały wykonane w całości.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu, działającego w imieniu Zakładu, nie narusza prawa, oddalił skargę.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości (podkreśl. Sądu). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej.

Organy orzekające wskazały, że nie została stwierdzona nieściągalność zadłużenia przez właściwe organy, a kwota zadłużenia znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Ponadto nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Prawidłowo zatem zostało ustalone, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ww. rozporządzenia, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy wskazał, iż rodzina skarżącej uzyskuje dochód w łącznej wysokości 5.458 złotych. Wskazał także, mając na uwadze ponoszone wydatki, że aktualnie skarżąca nie jest wstanie jednorazowo uregulować zadłużenia wobec Zakładu, jednakże istnieje możliwość rozłożenia należności na raty. W związku z powyższym należy podkreślić, że prawidłowo organ uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą podstaw do umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności. Podkreślić także należy, iż skarżąca mimo kłopotów zdrowotnych nie wymaga stałej opieki drugiej osoby, a choroba jej ma wpływu na możliwości zarobkowania. Dodatkowo sama skarżąca nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

Odnosząc się do zaświadczeń wskazujących brak zaległości na koncie skarżącej, należy zauważyć, iż prawidłowo Prezes Zakładu stwierdził, że ustalenie zadłużenia nastąpiło na skutek przeprowadzenia w marcu 2006r. postępowania wyjaśniającego w wyniku którego Zakład wydał decyzję z [...] czerwca 2006r. o podleganiu przez wnioskodawczynię obowiązkowemu ubezpieczeniu za okres przebywania na urlopie macierzyńskim. W związku z tym powstały zaległości w opłacaniu składek, które winne być dochodzone przez Zakład. Dlatego też należy przyjąć, iż zaświadczenia wydane przed powyższą datą nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu na koncie skarżącej. Z kolei odnosząc się do przeprowadzonej w dniu [...] września 2000r. kontroli, należy stwierdzić, iż dotyczyła ona okresu od 1 stycznia 1999r. do 13 stycznia 2000r. i obejmowała jedynie sprawdzenie, czy zostały zgłoszone dane rozliczeniowe, dane identyfikacyjne, czy były dokonywane wpłaty oraz czy był zawierane z własnymi pracownikami umowy cywilne, ich liczbę i rodzaj. Kontrola powyższa nie obejmowała analizy dokumentów rozliczeniowych pod kątem ich prawidłowości i poprawności. Mając powyższe na uwadze nie został naruszony art. 2 Konstytucji RP.

Tym samym -w ocenie Sądu- ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Mając zaś na uwadze treść skargi i przedstawione w niej stanowisko strony skarżącej, sprowadzające się do zakwestionowania istnienia zadłużenia wobec ZUS (przedawnienie należności), Sąd zauważa, iż złożenie wniosku przez stronę o umorzenie należności z tytułu składek winno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą zadłużenia, a jedynie ze względów finansowych nie jest w stanie jej pokryć. Dlatego też, przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć żadnego znaczenia podniesione w skardze okoliczności związane z powstaniem (istnieniem) zadłużenia. Decyzje w sprawie ustalenia istnienia należności wydawane są w odrębnym postępowaniu i podlegają stosownej kontroli sądu powszechnego.

Ma marginesie należy zauważyć, iż przedstawione w skardze stanowisko skarżącej dotyczące przedawnienia jej należności składkowy za 1999 r. jest nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt II UZP 5/2008 (LEX nr 396253) dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. Należności skarżącej za lipiec 1999 r. nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2003r., w związku z tym są wymagalne.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.