Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 345/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 5, art. 149  par. 1 i  par. 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 pkt 13c, art. 5c ust.1, art. 5d ust. 1, art. 5e
journal: Dz.U. 2020 poz 833
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego we wznowionym postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. C. (zwaną dalej także "skarżącą") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w O. (zwanego dalej też: "organem pierwszej instancji") z dnia [...], nr [...], uchylającą w całości decyzję tego organu z dnia [...], nr [...], o przyznaniu skarżącej dodatku energetycznego na okres od 1 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. i orzekającą o odmowie przyznania tego dodatku na wskazany okres.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2018 r. S. K. (obecnie C.) wystąpiła do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. o przyznanie dodatku energetycznego w związku z zamieszkiwaniem w lokalu mieszkalnym położonym w O. przy ul. [...]. W formularzu wniosku wskazała, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, natomiast do formularza załączyła umowę usługi kompleksowej dostarczania energii elektrycznej do miejsca jej zamieszkania.

Ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w O. -Kierownik Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Stypendiów Miejskiego Centrum Świadczeń w O., przyznał skarżącej dodatek energetyczny na okres od 1 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. w wysokości określonej dla 4-osobowego gospodarstwa domowego ogłoszonej przez Ministra Energii w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że decyzją z dnia [...], nr [...] przyznano skarżącej na ten sam okres dodatek mieszkaniowy.

Dnia 28 sierpnia 2019 r. wpłynęło do Miejskiego Centrum Świadczeń w O. pismo S. C., w którym skarżąca oświadczyła, że w lipcu 2018 r. otrzymała z [...] świadczenia "[...]" na M. i Z. S., jednorazowo w wysokości 2.274,90 Euro (kurs na dzień 31 lipca 2018 r. wynosił 4,2779 zł), tj. łączną kwotę w walucie polskiej 9.731,79 zł. Od sierpnia 2018 r. do nadal nie otrzymywała świadczeń z zagranicy.

W związku z powyższym oświadczeniem, organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], przyznającą skarżącej dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem w kwocie 453,37 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. Następnie we wznowionym postępowaniu, decyzją z dnia [...] organ uchylił wskazaną decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i odmówił przyznania skarżącej tego dodatku. Decyzja ta została jednak uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. - decyzją tego organu z dnia [...]. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...], organ pierwszej instancji ponownie orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] i o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta, w postępowaniu odwoławczym została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], a następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Op 21/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę wniesioną przez skarżącą na decyzję Kolegium.

W związku ze wznowieniem postępowania w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, postanowieniem z dnia [...] Kierownik Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Stypendiów Miejskiego Centrum Świadczeń w O., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], przyznającą stronie dodatek energetyczny. Wskazując jako podstawę prawną wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. organ wyjaśnił, że okolicznością uzasadniającą wznowienie była zmiana dochodu gospodarstwa domowego, jako mająca wpływ na przyznanie dodatku mieszkaniowego, a tym samym na przyznanie dodatku energetycznego, która to nie była uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie dodatku energetycznego. Ponadto decyzją z dnia [...] uchylono w całości decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem. Te nowe okoliczności wskazują na konieczność uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, bowiem dodatek energetyczny przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, tj. osobie, której przyznano dodatek mieszkaniowy.

Następnie, decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Miejskiego Centrum Świadczeń w O., uchylił w całości decyzję własną z dnia [...], nr [...], przyznającą skarżącej dodatek energetyczny na okres od 1 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. i odmówił przyznania skarżącej tego dodatku na wskazany okres. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 5c ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej przysługuje zryczałtowany dodatek energetyczny. Za odbiorcę wrażliwego energii elektrycznej uznaje się osobę, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133), która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Stosownie do tego organ wskazał, że na skutek wydania decyzji z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego nie spełnia ona warunków do uznania za odbiorcę wrażliwego i dodatek energetyczny jej nie przysługuje.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz jej zmiany, poprzez umorzenie postępowania, względnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zarzuciła organowi brak wyjaśnienia kim jest odbiorca wrażliwy energii elektrycznej oraz społeczną dyskryminację matki wychowującej samotnie trójkę dzieci. Wskazała na dokonanie błędnych ustaleń faktycznych dotyczących dochodów uzyskanych od maja do lipca 2018 r. co do wysokości alimentów uzyskiwanych na dzieci oraz poświadczenie nieprawdy w dokumentacji urzędowej w związku z brakiem dokonania ustaleń co do pobierania alimentów z [...], tzw. "[...]".

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę uznało, że okoliczność uznana za przesłankę wznowienia postępowania, tj. fakt złożenia przez skarżącą oświadczenia w dniu 28 sierpnia 2019 r. o otrzymaniu w lipcu 2018 r. od organu [...] świadczenie – "[...]", ma istotne znaczenie w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego i jest nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu stronie tego dodatku. Wystąpienie tej przesłanki stanowiło podstawę do uchylenia decyzji przyznającej stronie dodatek mieszkaniowy. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji prawidłowo też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącej dodatku energetycznego. Kolegium wyjaśniło, że z uregulowań zawartych w art. 3 pkt 13c i art. 5c ust. 1 ustawy wynika, że prawo do dodatku mieszkaniowego ma odbiorca wrażliwy. Jest nim osoba mająca prawo do dodatku mieszkaniowego i jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w O., przy ul. [...] i legitymuje się umową na dostawę energii elektrycznej do tego lokalu mieszkalnego, jednakże nie posiada prawa do dodatku mieszkaniowego, co wynika z ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...]. W rozpoznawanej sprawie skarżącej nie mógł być zatem przyznany dodatek energetyczny z uwagi na to, że nie posiada ona statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Skoro zaś w dniu wydawania zaskarżonej decyzji skarżąca nie spełniała ustawowego warunku, od którego uzależniono przyznanie dodatku energetycznego, prawidłowo organ pierwszej instancji odmówił przyznania tego dodatku.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca powtórzyła zarzut odwołania dotyczący dokonania błędnych ustaleń faktycznych co do dochodów uzyskiwanych od maja do lipca 2018 r. i zarzuciła organowi odwoławczemu zaniechanie weryfikacji w tym zakresie oraz powielanie twierdzeń organu pierwszej instancji bez merytorycznego skonfrontowania zarzutów odwołania. Wskazała, że stan faktyczny dotyczący uzyskiwanych przez nią dochodów był znany w dniu wydania decyzji przyznających dodatek do czynszu i dodatek energetyczny, a twierdzenia Miejskiego Centrum Świadczeń w O. o dokonaniu samodzielnych ustaleń są fałszywe. Organ pierwszej instancji, jak podniosła, winien odmówić przyznania dodatku, a obecnie z własnej winy wywołuje ujemne skutki prawne dla strony niezawinionej, co powinno być bezwzględnie niedopuszczalne w państwie prawa. Ponadto zaznaczyła, że przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niekonstytucyjny, albowiem jest sprzeczny z zasadą określoną w art. 2 Konstytucji RP. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w celu przekazania do ponownego rozpoznania, przy jednoczesnym zasięgnięciu opinii Trybunału Konstytucyjnego co do naruszenia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej wobec stricte quasi kary administracyjnej za błędy funkcjonariusza publicznego, a także o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśniła, że wraz z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego przedłożyła wszelkie wymagane dokumenty, w tym oświadczenie sporządzone odręcznie przy biurku urzędniczki MCŚ w O. tego samego dnia, które dotyczyło przyznanego w [...] świadczenia rodzinnego tzw. "[...]". Wobec tego wezwano stronę o doręczenie historii rachunku bankowego, co też skarżąca uczyniła. Wbrew fałszywym twierdzeniom MCŚ w O., organ ten niczego samodzielnie nie ustalał, a pracował wyłącznie na dokumentacji doręczonej przez stronę. Tym samym, MCŚ w O. wydając decyzję administracyjną w dniu [...] o wnioskowane świadczenia, winien był wydać decyzję odmowną na podstawie tych ustaleń, które uczyniono rok później. Omawiany argument był kluczowy w sprawie, lecz enigmatycznie oraz ukierunkowanie nie rozważany, aby nie wyciągnąć konsekwencji wobec funkcjonariusza publicznego. Jeżeli organ pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniach kryteriów dochodowych, które weryfikuje przeszło rok po wydaniu wadliwej decyzji administracyjnej, to strona nie powinna ponosić ujemnych, finansowych skutków prawnych niezawinionego przez nią stanu faktycznego, który jest bezsporny lecz przemilczany w tymże postępowaniu. Takie procedowanie uchybia rażąco zasadzie pogłębiania zaufania strony do organu, a też słusznym jest przyjąć naruszenie konstytucyjnej gwarancji wynikającej z art. 2 Konstytucji RP wobec nakładania stricte finansowej kary administracyjnej na podstawie niższego źródła prawa (art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Taka kara administracyjna rodzi bezpodstawność wzbogacenia się Gminy [...] wprost z błędu funkcjonariusza publicznego działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]. Skarżąca podniosła również, że wysokość świadczenia "[...]" w 2018 r. na pierwsze i drugie dziecko wynosiła 194 €, a na trzecie 200 €. W takiej też formie przez notoryjność winno zostać przyjęte, niezależnie od wyrównania zaległego w przeszłości świadczenia. Gdyby jednak przyjąć dochód otrzymany w okresie od maja do lipca 2018 r., to decyzja administracyjna organu pierwszej instancji z dnia [...] winna być odmowna, a przez brak kompetencji była odmienna. Reasumując, skarżąca podkreśliła, że organ pierwszej instancji popełnił błąd, za który usiłuje obarczyć stronę, a organ odwoławczy nie wyjaśnił tej kwestii, rozstrzygając przedmiot w najmniej istotnym aspekcie sygnalizowanych uchybień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W kontekście zarzutów podkreśliło, że przedmiotem skarżonej decyzji była odmowa prawa do dodatku energetycznego, z powodu braku posiadania przez skarżącą statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Skarżącej odmówiono bowiem przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Z uwagi na zastosowany tryb wydania zaskarżonej decyzji wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana było dotknięte kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w niniejszej sprawie stosowany wg stanu z dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) zwanej K.p.a.

Zgodnie z art. 149 § 1 K.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Celem wznowionego postępowania, w pierwszej kolejności jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia, a następnie – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją.

W niniejszej sprawie postępowanie wznowione zostało na podstawie postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...], w którym jako przyczynę wznowienia wskazano przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie postępowanie może być zatem wznowione, gdy spełnione zostaną łącznie trzy warunki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Za okoliczność istotną dla niniejszej sprawy, nową i nieznaną, a istniejącą w dniu wydania decyzji o przyznaniu skarżącej dodatku energetycznego, organy uznały fakt ujawniony w oświadczeniu skarżącej z dnia 28 sierpnia 2019 r., tj. że w lipcu 2018 r. skarżąca otrzymała z organu [...] świadczenie na dzieci, tzw. "[...]", co jak uznał organ pierwszej instancji, miało wpływ na ustalenie dochodu gospodarstwa domowego skarżącej, a przez to na rozpoznanie sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Jak wskazano, okoliczność ta stanowiła podstawę do uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i orzeczenia o odmowie jego przyznania. Jednocześnie, w związku z tym rozstrzygnięciem, zaistniała konieczność uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o przyznaniu dodatku energetycznego z uwagi na brak spełnienia przez skarżącą warunków do uznania jej za odbiorcę wrażliwego.

Stosownie do powyższego, dokonując oceny w zakresie ustalenia przesłanki wznawiania postępowania w sprawie przyznania skarżącej dodatku energetycznego Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji, że złożenie przez skarżącą oświadczenia o otrzymaniu w lipcu 2018 r. [...] świadczenia "[...]", stanowiło nową okoliczność, która miała istotne znaczenie w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego i przesłankę wznowienia tego postępowania. Wysokość dochodu gospodarstwa domowego ma bowiem wpływ na przyznanie dodatku mieszkaniowego. Osiąganie określonego dochodu jest jednym z warunków jego otrzymania. Należy przy tym dostrzec, że prawidłowość uwzględnienia wskazanej okoliczności w tej sprawie potwierdził WSA w Opolu w prawomocnym wyroku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Op 21/21, którym oddalona została skarga na decyzję Kolegium z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydaną we wznowionym postępowaniu, orzekającą o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącej dodatek mieszkaniowy i o odmowie jego przyznania.

Na podstawie art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądu oznacza, że rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór musi on przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Uwzględniając zatem wyżej wskazany, prawomocny wyrok wydany w sprawie o przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie prawidłowo organy ustaliły, że w związku z oświadczeniem skarżącej o otrzymaniu w lipcu 2018 r. [...] świadczenia "[...]", w sprawie przyznania dodatku energetycznego również zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., skutkująca uchyleniem decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącej tego dodatku. Wobec uchylenia decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego i orzeczenia o odmowie jego przyznania, rozpoznając ponownie sprawę we wznowionym postępowaniu prawidłowo też orzeczono w zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania skarżącej przedmiotowego dodatku.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatku energetycznego stanowią przepisy art. 3 pkt 13c, art. 5c, art. 5d i art. 5e ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833, z późn. zm.) zwanej nadal ustawą. Z przepisów tych wynika, że dodatek energetyczny przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej (art. 5c ust. 1 ustawy), zdefiniowanemu w art. 3 punkt 13c ustawy i jest przyznawany w drodze decyzji wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej (art. 5d ust. 1 ustawy). Odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Dodatek energetyczny jest wypłacany do dnia 10 każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do 30 stycznia danego roku i miesięcznie stanowi on 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego ogłaszanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, na podstawie art. 5c ust. 4 ustawy (art. 5e ustawy).

Analiza powyższych regulacji pozwala stwierdzić, że dodatek energetyczny jest świadczeniem wypłacanym obok dodatku mieszkaniowego osobie, która wystąpi o jego przyznanie odrębnym wnioskiem, inicjując w ten sposób osobne postępowanie w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Otrzymanie powyższych dodatków wymaga oddzielnych wniosków i spełnienia różnych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Nie istnieje zatem automatyzm w przyznawaniu dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Dodatek energetyczny jest przyznawany począwszy od miesiąca złożenia wniosku (por. m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1130/14; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu są dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków jego przyznania wskazanych w ustawie, w tym zwłaszcza po wykazaniu, że wnioskodawca ma status odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, czyli ma przyznany dodatek mieszkaniowy. Przyznanie dodatku mieszkaniowego na rzecz odbiorcy energii elektrycznej uprawnia go zatem do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego, natomiast brak przyznanego dodatku mieszkaniowego uniemożliwia przyznanie dodatku energetycznego.

W odniesieniu do wykazanej w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania podkreślić należy, że zgodnie z podglądem wyrażonym przez NSA, przez pośrednie powiązanie dodatku energetycznego z dodatkiem mieszkaniowym w definicji odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej, ustawodawca w istocie odwołał się do kryteriów socjalno-bytowych, warunkując poprzez ich spełnienie uzyskanie statusu uprawniającego do uzyskania wskazanego świadczenia. Cel, charakter i grono adresatów tego świadczenia wskazują jednoznacznie, że stanowi ono formę pomocy socjalnej ukierunkowanej na zwalczanie ubóstwa energetycznego. Sam dodatek mieszkaniowy jest bowiem świadczeniem pieniężnym, wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu o określonej powierzchni normatywnej, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu i innych należności obciążających je z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego. Odwołanie się przez ustawodawcę do kategorii beneficjentów dodatku mieszkaniowego w sposób oczywisty sytuuje przepisy dotyczące świadczenia energetycznego w grupie unormowań socjalnych skierowanych do osób ubogich, z tym że kryterium "ubóstwa" oceniane jest przez pryzmat przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, warunkujących otrzymanie dodatku mieszkaniowego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1409/17).

W konsekwencji więc uznać należy, że jakkolwiek sytuacja dochodowa gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie podlega badaniu w postępowaniu o przyznanie dodatku energetycznego, to niewątpliwie okoliczność podlegająca uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu dla potrzeb ustalania dodatku mieszkaniowego, stanowi również istotną okoliczność dla sprawy o przyznanie dodatku energetycznego. Skoro natomiast w postępowaniu wznowionym w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego ustalono, że w związku ze zmianą ustaleń co do sytuacji dochodowej skarżącej brak było podstaw do przyznania jej dodatku mieszkaniowego, a następnie wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Op 21/21 Sąd uznał za prawidłową ocenę dokonaną w tym zakresie, to w niniejszej sprawie stwierdzić należało, że istniały podstawy do uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej dodatku energetycznego wobec aktualizacji przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę o przyznanie dodatku energetycznego, stosownie do art. 3 pkt 13c w zw. z art. 5c ust. 1 i art. 5d ust. 1 ustawy, organy zobligowane były ustalić czy: wnioskodawcy przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wnioskodawca jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym oraz zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej.

W świetle art. 3 pkt 13c ustawy przyznanie dodatku mieszkaniowego jest podstawowym kryterium warunkującym uzyskanie statusu odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Wymóg ten ma charakter bezwzględny i ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Ustawodawca nie pozostawił organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Stąd, w przypadku braku spełnienia tego wymogu, bez znaczenia dla odmowy przyznania dodatku energetycznego pozostaje fakt spełnia pozostałych warunków.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do przyznania skarżącej dodatku energetycznego. Przepisy prawa energetycznego w sposób jednoznaczny stanowią bowiem, że wnioskodawca powinien wykazać, że jest odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej, a skarżąca wymogu tego nie spełniła w związku z uchyleniem decyzji przyznającej jej dodatek mieszkaniowy i orzeczeniem o odmowie jego przyznania.

Organy administracyjne rozstrzygają sprawy na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia orzekania. Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie bezspornie wynika, że decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji uchylił wcześniej wydaną decyzję o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego i orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia [...] Uznać tym samym należało, że w dniu wydania decyzji w niniejszej sprawie skarżąca nie spełniała warunku uznania jej za odbiorcę wrażliwego, w postaci przyznanego jej prawa do dodatku mieszkaniowego. To z kolei czyniło niemożliwym przyznanie jej dodatku energetycznego i prawidłowo skutkowało odmową przyznania tego świadczenia.

Reasumując, brak spełnienia przez skarżącą jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 3 pkt 13c ustawy sprawił, że nie mogła ona zostać uznana za odbiorcę wrażliwego, co wyklucza ją z grona beneficjentów dodatku energetycznego.

Zdaniem Sądu, na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu okoliczności podnoszone w skardze. W sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja odmawiająca przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego organy nie miały podstaw prawnych do prowadzenia w niniejszej sprawie dodatkowego postępowania wyjaśniającego związanego z uprawnieniem skarżącej do tego dodatku, w tym co do ustalania jej sytuacji dochodowej. Jedynym obowiązkiem organów było ustalenie, czy ostatecznie rozstrzygnięto sprawę dodatku mieszkaniowego.

W odniesieniu do podnoszonej przez skarżącą kwestii naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej zaznaczyć natomiast trzeba, że w kontrolowanej sprawie nie istnieją wątpliwości co do sensu stosowanej normy prawnej. Zastosowane przepisy są jasne i precyzyjne. Nie ma rozbieżności między gramatycznym sformułowaniem przepisów art. 3 pkt 13 c i art. 5c ust. 1 ustawy, a ich rozumieniem. Ustalenia co do sytuacji dochodowej skarżącej i ujawnienia w tym zakresie nowej okoliczności związanej z otrzymaniem w lipcu 2018 r. świadczenia "[...]", dokonane z kolei zostały w odrębnym postępowaniu wznowionym w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Ich prawidłowość została stwierdzona w prawomocnym wyroku Sądu i w niniejszej sprawie nie mogła zostać podważona.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.