Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2267/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 174 pkt. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: NSA Iwona Bogucka NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] SA z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 895/19 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości: oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 895/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącego do Sądu I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - dalej ppsa, przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności przez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że wydzielone działki gruntu stanowią drogi publiczne,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65) i przyjęcie, że organ wydający decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości nie jest zobowiązany do powoływania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a mianowicie czy podział nieruchomości dokonuje się w trybie przewidzianym dla wydzielenia działek pod drogi publiczne oraz występowanie przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego trybu,

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez odmowę przyjęcia, że podział spełnia przesłanki powołanego przepisu, mimo że wydzielono działkę pod drogę publiczną, a ponadto przez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji niezgodnie z wnioskiem [...] SA.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzutach skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.

Również zarzut kasacyjny naruszenia art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie mógł być uwzględniony. W art. 174 pk1 ppsa wskazano bowiem, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne rozumienie treści danego przepisu. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak, na czym polega mylne rozumienie przez Sąd I instancji art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i jak należałaby prawidłowo rozumieć ten przepis. W skardze tej ograniczono się bowiem jedynie do stwierdzenia, że: "W sprawie stosowania art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzecznictwo jest utrwalone, iż skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji, przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa. Podział ewidencyjny nieruchomości dokonany w tym trybie na wniosek właściciela/wieczystego użytkownika pociąga za sobą szczególny skutek prawny, polegający na przejściu ex lege działki wydzielanej pod drogę publiczną, na własność podmiotu publicznego - gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, w zależności od kategorii drogi. Tym samym, z decyzji zatwierdzającej podział musi wynikać, iż podział został dokonany na wniosek złożony w oparciu o art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, konieczne jest również wskazanie, która działka projektowania stanowi drogę publiczną i jakiej kategorii. Bez takiego rozstrzygnięcia decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości na której znajduje się droga publiczna jest wadliwa i niewykonalna."

W cytowanym fragmencie skargi kasacyjnej zrelacjonowano pogląd orzeczniczy dotyczący skutków prawnych art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami co do treści decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, który to pogląd podzielił także Sąd I instancji stwierdzając, że: "nie ma racji skarżąca twierdząc, że podział nieruchomości w przedmiotowej sprawie odbywał się w trybie i na podstawie art. 98 ust.1 u.g.n. Wskazać bowiem należy, że przywołany przepis nie normuje szczególnego trybu podziału nieruchomości, a jedynie stanowi o skutkach prawnych dokonanego podziału. Przewidując w art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek decyzji podziałowej w postaci przejścia z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, ustawodawca nie przewidział żadnej formy potwierdzającej ów skutek (w postaci decyzji, aktu własności nieruchomości czy tym podobnych, na kształt stwierdzenia nabycia spadku), ani nie wskazał organu, który byłby właściwy do wydania tego rodzaju orzeczenia."

Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że powołany art. 98 ust. 1 nie kreuje podstawy prawnej wnioskowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości, a określa jedynie skutki prawnorzeczowe decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, wydawanej na wniosek uprawnionej osoby. Natomiast podstawą wnioskowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości jest art. 97 ust. 1 w zw. art. 93 ust. 1 albo w zw. z art. 94 ust. 1 albo w zw. z art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze kasacyjnej nie zarzucono jednak naruszenia któregokolwiek z powołanych przepisów, w szczególności nie zarzucono naruszenia przez Sąd I instancji art. 95 powołanej ustawy, którego zastosowanie w niniejszej sprawie przez organy administracji ocenił Sąd I instancji.

Zarzucenie zaś w skardze kasacyjnej niezastosowania przez Sąd I instancji art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jako przepisu prawa materialnego, nie spełnia ustawowego kryterium z art. 174 pkt 1 ppsa sformułowania zarzutu kasacyjnego, jako niewłaściwego zastosowania tego przepisu. Związanie zaś Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, oznacza, że Sąd ten nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 pkt 1 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 ppsa wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami ppsa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.