Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 466/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. L. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 492/10 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi M. G. L. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 492/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. G. L. w S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 listopada 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż 8 marca 2010 r. wpłynęła do Sądu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej przedmiotowa skarga, w której pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o "przyjęcie skargi do rozpoznania, gdyż dopiero w chwili obecnej możliwym było jej złożenie". W związku z wątpliwościami co do treści żądania Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z 24 maja 2010 r. wezwał pełnomocnika skarżącego, aby sprecyzował, czy tak sformułowane żądanie stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w trybie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W przypadku pozytywnej odpowiedzi Sąd wezwał o podanie przyczyny uchybienia terminowi, wskazanie kiedy i w jakich okolicznościach ustała, a nadto uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. – wszystko w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, doręczone prawidłowo 1 czerwca 2010 r., pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że składa wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi i wskazał, że powyższe wynika z niemożności ponoszenia kosztów przez skarżącego, jak i długiego okresu pobytu skarżącego w zakładzie karnym z uwagi na zastosowanie względem niego tymczasowego aresztowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając przedmiotowy wniosek, wskazał na to, że pełnomocnik skarżącego pomimo wezwania nie uzasadnił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie wyjaśnił jaka była przyczyna uchybienia terminu, kiedy ustała oraz jakie okoliczności mogły ekskulpować skarżącego, nie było więc żadnych podstaw do przywrócenia terminu. Podnoszona we wniosku kwestia trudnej sytuacji finansowej skarżącego nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Strona, której nie stać na poniesienie kosztów sądowych, może bowiem wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, co nie wyklucza terminowego złożenia skargi. Również długotrwałe pozostawanie w areszcie śledczym nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej uchybienie terminowi, zwłaszcza w sytuacji, gdy – jak wynika z akt sprawy – interesy osadzonego skarżącego reprezentuje od samego początku, również w postępowaniu przed organami podatkowymi, fachowy pełnomocnik, który ma kontakt ze stroną i bez przeszkód może złożyć w jego imieniu stosowny środek zaskarżenia. Podkreślono, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i niedającej się przezwyciężyć. Takimi przeszkodami nie są okoliczności podawane w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie w całości i przyjęcie do rozpoznania skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że niemożność działania wynikała z niemożności ponoszenia kosztów, jak i długiego okresu pobytu skarżącego w zakładzie karnym, z uwagi na zastosowane wobec niego tymczasowe aresztowanie – z powyższego wynikł brak możliwości do działania wobec braku umocowania pełnomocnika, co uniemożliwiło złożenie środka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) sąd postanowi przywrócenie terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy do strony (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Nadto wskazać należy na art. 87 § 1 P.p.s.a., z którego wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, co oznacza, że czas ustania tej przyczyny powinien wynikać z argumentacji strony.

Nie jest sporne w okolicznościach sprawy, że pierwotny wniosek o "przyjęcie skargi do rozpoznania" nie był czytelny w swej intencji – Sąd I instancji zasadnie powziął wątpliwości co do charakteru wniosku, skutkiem czego pełnomocnik skarżącego słusznie został wezwany do jego sprecyzowania, a w razie stwierdzenia, że był to wniosek o przywrócenie terminu, do podania przyczyny uchybienia terminowi, wskazania kiedy i w jakich okolicznościach ustała, a nadto uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – pełnomocnik miał uczynić zadość wezwaniu w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku.

Zauważyć należy, że pełnomocnik nie zastosował się w pełni do wezwania – nie zostało przede wszystkim wskazane, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, co spowodowało, że niemożliwe było zbadanie, czy wniosek został wniesiony w terminie wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a. Z racji rygoru oddalenia wniosku w razie niezastosowania się do treści wezwania z 24 maja 2010 r. uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny już z tego względu miał prawo do rozstrzygnięcia wniosku takiego jak w zaskarżonym postanowieniu.

Niezależnie od tego zgodzić się należy z Sądem I instancji, że okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi – na podzielenie zasługuje argumentacja związana z przysługującym skarżącemu uprawnieniem do wniesienia o przyznanie prawa pomocy (z którego to uprawnienia skarżący w sprawie skorzystał – por. postanowienie z 5 października 2010 r. zwalniające stronę od kosztów sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał także jako przesłanki do przywrócenia terminu okoliczności tymczasowego aresztowania skarżącego, powołując się w tym zakresie na fakt umocowania w toku postępowania przed organami tego samego pełnomocnika. W zażaleniu strona wskazała, że niemożność działania wynikała z braku umocowania. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócić uwagę należy na to, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał zarówno we wniosku (jego uzupełnieniu), jak i w zażaleniu na okoliczności ani okres tymczasowego aresztowania. W ramach złożonego w dalszym toku postępowania sądowoadministracyjnego formularza PPF wskazano na rozstrzygnięcia w tym zakresie z grudnia 2008 r. W związku z tym podkreślić trzeba, że po tej dacie dalej toczyło się postępowanie administracyjne – przykładowo odwołania zostały złożone w sierpniu 2009 r. Nie było również przeszkód, by skarżący osobiście stawił się 1 października 2009 r. w siedzibie Izby Skarbowej w celu zapoznania się z aktami sprawy (por. k. 2498 akt administracyjnych). W takiej sytuacji ogólnikowe powoływanie się na fakt (wcześniejszego?) tymczasowego aresztowania skarżącego nie może być uznane za wystarczający argument do uznania, że skarga bez winy strony nie została wniesiona w terminie. Co do podnoszonego w zażaleniu braku możności uzyskania umocowania wskazać natomiast należy, że wezwana o przedłożenie pełnomocnictwa do występowania w sprawie przed WSA pełnomocnik przesłała do akt kopię tego samego pełnomocnictwa, które załączone było do akt administracyjnych sprawy (k. 1691). Stąd też również ten argument nie może przemawiać za przywróceniem terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym (wniesienia skargi). Ze składanych przez pełnomocnika skarżącego pism nie wynika bowiem, z jakich przyczyn skarga wniesiona została dopiero 4 marca 2010 r., podczas gdy termin do dokonania tej czynności upłynął 21 grudnia 2009 r., ani to, czy przyczyny te w istocie świadczyły o braku winy strony (jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu. Stąd też zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., a oddalenie wniosku strony w tym zakresie było prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.