Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 282/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.21 ust 1 pkt3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Danuta Oleś, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi E. W.- M. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. M. zwróciła się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w przedmiocie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych rekompensaty otrzymanej za rozwiązanie najmu lokalu, podstawy prawnej zobowiązania podatkowego z ww. tytułu oraz wysokości tej należności.

Podatniczka wyjaśniła, że wraz z żoną siostrzeńca i jej córką mieszkała w lokalu przy ul. [...] w G., do którego przysługiwał jej tytuł w postaci prawa najmu. Właściciel budynku "A" Spółka z o.o. zamierzał przeznaczyć budynek, w którym znajduje się opisany lokal na cele inne niż mieszkalne i zaproponował w zamian za wyprowadzenie się z lokalu zapłatę kwoty [...],- zł. Podatniczka wskazała, że zaaprobowała tę propozycję i z zajmowanego lokalu wyprowadziła się 18 marca 2008 r. Mocą aktu notarialnego z dnia 18 marca 2008 r. podatniczka zobowiązała się do wymeldowania wszystkich osób zameldowanych w zajmowanym przez nią lokalu w terminie 3 dni od dnia zapłaty na rzecz każdego z lokatorów rekompensaty w wysokości po [...],- zł.

Przedstawiając własną ocenę prawną opisanego stanu faktycznego podatniczka uznała, że nie jest zobowiązana do zapłacenia podatku z tego tytułu ponieważ, w rozdziale źródła przychodów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.d.o.f. nie ma pozycji rekompensata za rozwiązanie umowy najmu lokalu.

Minister Finansów wydał interpretację podatkową w dniu 19 listopada 2008 r.

uznając, że stanowisko podatniczki przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. Minister Finansów stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlegają wszystkie dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a, i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Katalog przychodów podlegających opodatkowaniu zawiera zaś art. 10 ust.1 u.p.d.o.f., gdzie w punkcie 9 określono, że źródłem przychodów są również "inne źródła", tj nie wymienione w art. 10 ust. 1-8 u.p.d.o.f. Organ wyjaśnił, że przychody te podlegają opodatkowaniu, o ile nie zostały wyłączone spod opodatkowania. Zdaniem organu przychód z innych źródeł występuje w każdym przypadku wystąpienia u podatnika realnych korzyści majątkowych. Organ uznał, że nie ma możliwości zakwalifikowania opisanego we wniosku przychodu do któregokolwiek ze zwolnień przedmiotowych przewidzianych w art. 21, 52, 52a, i 52c u.p.d.o.f. Organ stanął na stanowisku, że przychód z tego tytułu należy wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym należność otrzymano i opodatkować według skali zgodnie z art. 27 ust 1 ww. ustawy.

Odpowiadając w dniu 26 stycznia 2009 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji indywidualnej.

Organ stwierdził, że, wbrew twierdzeniom skarżącej, przedmiotowy przychód nie podlega zwolnieniu od opodatkowania stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. u.p.d.o.f. W myśl tego przepisu wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód. Organ wyjaśnił, że w niniejszym przypadku nie miało miejsce naprawienie szkody niezbędne do uznania, że mamy do czynienia z odszkodowaniem. Nie wystąpił bowiem uszczerbek w majątku podatniczki na skutek wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, otrzymana rekompensata nie stanowi też odszkodowania w znaczeniu wyrównania utraconych korzyści. Organ podkreślił, że rekompensata została przyznana w oparciu o porozumienie stron, źródłem wypłaty nie był zatem przepis rangi ustawowej, a zatem nie może zostać zakwalifikowana jako zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Organ stanął na stanowisku, że podstawy zwolnienia nie może stanowić art. 21 ust. 1 pkt 3 lit g, ponieważ wyłącza on zwolnienie w odniesieniu do odszkodowań otrzymanych na podstawie umów. Ostatecznie organ uznał, że skoro wypłacone świadczenie nie znajduje się w katalogu zwolnień podatkowych podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

E. M. złożyła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie art.. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez stwierdzenie, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem można do nich zaliczyć również przychody nie wymienione w art. 20 ust. 1 tej ustawy, naruszenie art. 14b § 2 ordynacji podatkowej poprzez wydanie interpretacji bez uwzględnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. przychód z tytułu rekompensaty winien być opodatkowany według skali podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej indywidualnej interpretacji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym

w ordynacji podatkowej.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

W myśl art. 14b § 1 ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja ta zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego

z przytoczeniem przepisów prawa (art. 14c § 1).

Rolą Ministra Finansów przy wydawaniu interpretacji indywidualnej jest ocena stanowiska strony, w konkretnych opisanych we wniosku okolicznościach faktycznych, ściśle w takim zakresie, w jakim sprawa ta została przez podatnika przedstawiona. Wyłączono więc możliwość przedstawiania poglądów i interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych w odniesieniu do rożnych sytuacji faktycznych. Organ ogranicza się jedynie do wykładni treści przepisów prawa podatkowego oraz sposobu ich zastosowania w odniesieniu do określonej indywidualnie sprawy.

Należy też zaakcentować, że pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Z tego względu, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie urzędowej interpretacji wynika, iż stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację.

Wbrew więc zarzutom skarżącej, organ nie miał podstaw, by przypuszczać, że podane przez skarżącą informacje co do okoliczności faktycznych nie są wyczerpujące, w opisie stanu sprawy skarżąca nie wspomniała o przysługującym jej prawie pierwszeństwa nabycia mieszkania jako tytule do wypłaty rekompensaty. Wedle wyjaśnień skarżącej, należność otrzymała w związku z wyprowadzeniem się i wymeldowaniem z mieszkania. Podany przez skarżącą opis stanu faktycznego był jasny i nie budzący wątpliwości, dlatego też, zdaniem Sądu, brak było podstaw do żądania uzupełnienia, czy wyjaśnienia wniosku. Stąd zarzut nieprawidłowego poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie Sąd uznał za chybiony. Niezbędnym jest też podkreślenie, że zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa i w skardze dodatkowe informacje modyfikujące stan faktyczny określony we wniosku nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem organ podatkowy odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, jak i sąd rozpoznając skargę kontrolują jedynie poprawność dokonanej interpretacji norm prawnych w kontekście zadanego pytania prawnego. Nie jest, więc możliwe dalsze uzupełnienie, bądź doprecyzowanie zgłoszonego wniosku o interpretację, a podane przez skarżącą informacje, co do przysługującego jej prawa pierwokupu nie mogą być uwzględnione. Jeśli w istocie wnioskodawczyni zależy na uzyskaniu interpretacji w zakresie stosowania przepisów podatkowych, co do stanu faktycznego określonego w skardze (odbiegającego od określonego we wniosku o interpretację złożonego w niniejszej sprawie) musi wystąpić z odrębnym wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji.

Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 10 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Pierwszy z wymienionych przepisów określa źródła przychodów w punkcie 9 wskazując, że źródłem przychodów są także inne źródła, niż wymienione we wcześniejszych jednostkach redakcyjnych. Art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. doprecyzowuje ten przepis wskazując przykładowo, jakie przychody wyczerpują pojęcie "innych źródeł". Niewątpliwie katalog tych przychodów jest katalogiem otwartym, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę określenia "w szczególności". Nie można więc podzielić stanowiska skarżącej, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie przychody wyraźnie wymienione w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. Wykładnia językowa przywołanych norm materialnoprawnych dokonana przez organ podatkowy nie budzi, w ocenie Sądu, zastrzeżeń.

Sąd uznał za stosowne wyjaśnić, że przywołane przez skarżącą orzeczenia sądów na poparcie twierdzeń o zastosowanej przez organ niedopuszczalnej wykładni ww. przepisów w żaden sposób nie przystają do okoliczności niniejszej sprawy. Zacytowane przez skarżącą fragmenty uzasadnień są stwierdzeniami bardzo ogólnymi, analiza całych uzasadnień dowodzi, że nie są one adekwatne w okolicznościach sprawy niniejszej. Przede wszystkim orzeczenia zapadły na tle nie obowiązującej już ustawy o zobowiązaniach podatkowych i w żaden sposób nie dotyczą interpretacji pojęcia "inne przychody". Uzasadnienie orzeczenia z dnia 22 października 1992 r. sygn. akt III ARN 50/92 dotyczy fundamentalnej zasady regulowania obowiązków podatkowych aktem prawnym o mocy ustawy, a nie niższej rangi oraz kwestii intertemporalnych. Natomiast uzasadnienie wyroku NSA z 26 stycznia 1994 r. sygn. akt SA/Wr 1639/93 koncentruje się na wyjaśnieniu zakresu użytego w ustawie pojęcia "sprzedaż" w odniesieniu do wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego i związanej z tym wypłaty wkładu mieszkaniowego. Rozważania żadnego z przywołanych orzeczeń nie potwierdzają tezy skarżącej, że organ zastosował w niniejszej sprawie niedopuszczalną, rozszerzającą wykładnię przepisów podatkowych.

Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., wedle którego podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. Skarżąca nie należy do kategorii podmiotów wyłączonych spod tego obowiązku, dlatego też organy podatkowe słusznie wyjaśniły, iż winna złożyć deklarację PIT – 36 przeznaczoną nie tylko dla osób prowadzących działalność gospodarczą, ale też dla podatników uzyskujących przychody z innych źródeł, opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek, do której do kategorii kwalifikuje się skarżąca.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że organ podatkowy prawidłowo rozstrzygnął wniosek o udzielenie interpretacji w kontekście zadanego pytania.

Sąd uznając, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.