Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 17/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3a, pkt 5 i pkt 19 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2021r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza K. z [...] lipca 2021 r. nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego – tuczarni wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ż., gmina K..

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2016r. R. P. (Inwestor) zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni w [...] (gmina K.) dla trzody chlewnej w liczbie [...] DJP (pierwotnie) i [...] DJP (po korekcie wniosku). Inwestor przedstawił kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz raport oddziaływania na środowisko, sporządzony w czerwcu 2017r. przez mgr inż. D. W., który złożył stosowne oświadczenie zgodnie z wymogiem określonym w art. 74a ust 2 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

Decyzją z [...] września 2018r. Burmistrz K. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań przede wszystkim z uwagi na sprzeciw lokalnej społeczności, przy pozytywnych opiniach organów inspekcji sanitarnej oraz Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją SKO z [...] października 2018r. Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz K. decyzją z [...] grudnia 2018r. po raz kolejny negatywnie rozpatrzył wniosek Inwestora, a SKO ponownie uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Burmistrz K. w ramach ponownego rozpoznawania sprawy dopuścił dowód z opinii biegłego dr n. biol. A. B. celem dokonania oceny wpływu na środowisko i ludzi planowanej inwestycji, wystąpił też ponownie do organów inspekcji sanitarnej i RDOŚ o ponowne uzgodnienie inwestycji w oparciu o przedstawioną do akt ([...] lipca 2019r.) opinię biegłego.

Pismem z [...] sierpnia 2019r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nad N. (PPIS) poinformował, że nie podtrzymuje wcześniejszej pozytywnej opinii i uznał za konieczne ponowne sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. RDOŚ wezwał zaś Inwestora o przekazanie dodatkowych wyjaśnień. Wyjaśnienia zostały przedstawione przez Inwestora [...] kwietnia 2020r. w formie raportu o oddziaływaniu na środowisko, sporządzonego przez J. D. oraz D. D..

Burmistrz K. ponownie, pismem z [...] kwietnia 2020r., zwrócił się do organów współdziałających o ponowne zaopiniowanie i uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. PPIS pismem z [...] czerwca 2020r. poinformowało, że przedstawiona dokumentacja, stanowiąca uzupełnienie do pierwotnie złożonego raportu, nie spełnia warunków określonych w art. 66 ustawy z 3 października 2008r. i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w piśmie z [...] sierpnia 2019r. RDOŚ postanowieniem z [...] października 2020r. uzgodnił zaś realizację planowanego przedsięwzięcia i ustalił warunki jego realizacji.

Decyzją z [...] stycznia 2021r. Burmistrz K. ponownie odmówił wydania środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, a SKO uchyliło to rozstrzygnięcie decyzją z [...] marca 2021r., ponownie przekazując sprawę do rozpoznania organowi I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zwracał się do Inwestora o dodatkowe wyjaśnienia i ustosunkowanie się do zastrzeżeń zgłaszanych przez S. M. P. W.. Inwestor odpowiadając na wezwanie między innymi poinformował organ, że jeden z autorów uzupełnionego raportu - tj. J. D. spełnia wymagania określone przepisami prawa dla autora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z [...] lipca 2021r., opisaną na wstępie, Burmistrz K. orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego – tuczarni wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ż., gmina K. oraz ustalił warunki realizacji tego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło S. M. P. W. (Skarżący) – w dwóch pismach z [...] i [...] sierpnia 2021r. Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji, zarzucając naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak prawidłowej oceny przedsięwzięcia na środowisko i ludzi, brak rzetelnej weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez Inwestora, które to braki doprowadziły do wydania wadliwej decyzji,

- art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z 3 października 2008r. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie raportu z [...] czerwca 2017r. z licznymi poprawkami i uzupełnieniami – bez wezwania Inwestora do sporządzenia jednolitego dokumentu zgodnie z wymogami art. 66 – 68 ww. ustawy,

- art. 66 ust. 1 pkt 2 a oraz pkt 3b ww. ustawy poprzez zaakceptowanie raportu, który nie zawiera inwentaryzacji przyrodniczej terenu inwestycji i okolic oraz analizy skumulowania oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z tym już istniejącym (Inwestor prowadzi już hodowlę tucznika o obsadzie 89,5 DJP w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce o nr [...]),

- art. 66 ust. 1 pkt 1 d ww. ustawy w z. z art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z 10 lipca 2007r. o nawożeniu i nawozach poprzez zaakceptowanie inwestycji mimo to, że Inwestor nie wykazał, aby dysponował odpowiednim areałem gruntów rolnych umożliwiających jemu zagospodarowanie gnojowicy i oparcie się przez organ jedynie na oświadczeniu Inwestora o "odbieraniu gnojowicy przez pobliskich rolników",

- art. 66 ust. 2 ww. w zw. z art. 56, 57, art. 59, art. 61 i art. 545 ustawy z [...] lipca 2017r. Prawo wodne poprzez brak analizy, czy planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych określonych ww. przepisach Prawa wodnego, w szczególności poprzez brak: weryfikacji zgodności przedsięwzięcia z wymogami "Planu gospodarowania wodami dorzecza Odry" (Dz. U. z 2016r., poz. 1967), brak zidentyfikowania ryzyka zanieczyszczenia wód powierzchniowych rzeki K. położonej w odległości 800 m od granicy lokalizacji inwestycji.

Stowarzyszenie zarzuciło nadto organowi I instancji, że ten nie ponowił wezwania organów inspekcji sanitarnej do wydania ostatecznej opinii i nie zweryfikował uprawnień J. D. do sporządzenia raportu środowiskowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] października 2021r. wydało rozstrzygnięcie opisane na wstępie. Jako podstawę rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 80, art. 82, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 353 - zwanej dalej: "u.u.i.ś" lub "ustawą środowiskową") oraz w zw. z § 3 ust. 1 pkt 35 i pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1839), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r."

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO obszernie przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśniło, że w sprawie właściwe było zastosowanie stanu prawnego na dzień wszczęcia postępowania – w tym przepisów Prawa wodnego, obowiązujących przed 1 stycznia 2018r.

Organ odwoławczy opisał też planowaną inwestycję, wskazał, że:

- polegać ona będzie na budowie budynku inwentarskiego o powierzchni maksymalnej 1057,03 m2, przeznaczonego do chowu trzody chlewnej – 1050 tuczników (147 DJP) na działce o nr ew. [...] w [...] oraz na posadowieniu dwóch silosów paszowych zlokalizowanych obok chlewni,

- chlewnia będzie składać się z 2 części (hodowlanej i zaplecza socjalnego),

- proces technologiczny obejmować będzie – w trzech cyklach w skali roku - dostawę warchlaków o wadze do 30 kg samochodami ciężarowymi oraz ich utrzymywanie w celu tuczu do wagi 110 kg,

- zwierzęta utrzymywane będą w kojcach grupowych, po ich odsprzedaży odbywać się będzie dezynfekowanie i mycie sektora celem przygotowania go do nowego cyklu,

- hodowla prowadzona będzie w systemie rusztowym.

SKO potwierdziło, że Inwestor prowadzi już hodowlę zwierząt o łącznej obsadzie 89,5 DJP w budynkach inwentarskich, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] (oddalonej od granicy działki inwestycyjnej w odległości 700 m). Organ ustalił jednak, w oparciu o oświadczenie Inwestora, że obecne stado zostanie zlikwidowane, a hodowla zostanie przeniesiona do planowanego budynku nowej tuczarni.

SKO ustaliło nadto, że dla obszaru przedsięwzięcia nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji SKO wskazało, że organ ten uzyskał wszystkie niezbędne i wymagane prawem opinie i uzgodnienia od organów współdziałających – w tym od organów inspekcji sanitarnej. SKO powołując się na art. 78 ust. 4 u.u.i.ś. uznało, że właściwy organ PIS nie wydał opinii w terminie ustawowym – co potraktować należało jako brak zastrzeżeń. Tym samym w sprawie moc obowiązującą zachowała pierwotna opinia wydana przez PPIS w [...] lipca 2017r. SKO podkreśliło, że ustawa nie zna takiej konstrukcji prawnej, jak "niepodtrzymanie wcześniejszej opinii w związku z zapoznaniem się z opinią biegłego". W sprawie, zdaniem SKO, przyjąć należało, że organy współdziałające (PPIS oraz RDOŚ) pozytywnie zaopiniowały planowane przedsięwzięcie. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Organ odwoławczy podkreślił bowiem, że wyspecjalizowane organy ochrony środowiska w swoich opiniach i uzgodnieniach uznały, że planowana inwestycja (przy uwzględnieni warunków eksploatacji i proponowanych rozwiązań technologicznych) nie wpłynie negatywnie na środowisko. Tym samym trudno było przyjąć zasadność zarzutów odwołania w sytuacji, gdy nie zostały one poparte konkretnymi dowodami.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Stowarzyszenia SKO podniosło, że:

- ocena ewentualnego wpływu przedsięwzięcia na wody powierzchniowe rzeki K. oraz ujęcia wód podziemnych została dokonana przez RDOŚ, który uznał, że inwestycja nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych,

- przepisy ustawy nie wymagają dołączenia przez autora raportu dokumentów potwierdzających posiadanie stosownych uprawnień, wymagane jest jedynie złożenie stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń – który to wymóg został spełniony w sprawie (SKO wskazało tu na złożenie wyjaśnień przez Inwestora),

- obowiązkiem Inwestora nie było sporządzenie pełnej inwentaryzacji przyrodniczej albowiem art. 66 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. nie wskazuje szczegółowych wymagań w zakresie wykonania opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem oddziaływania inwestycji,

- w prawidłowy sposób organ I instancji uwzględnił istniejący konflikt społeczny – czemu dał wyraz uwzględniając uwagi okolicznych mieszkańców w trakcie prowadzenia postępowania,

- w sposób wystraczający wyjaśniono też w sprawie kwestie zagospodarowania gnojowicy (SKO wskazało tu ponownie na wyjaśnienia Inwestora i zapewnienie zawierania przez niego – w razie potrzeby – umów z innymi rolnikami na zagospodarowanie gnojowicy),

- w obowiązującym stanie prawnym nie ma przepisu, który nakazywałby Inwestorowi przedstawienie ujednoliconej wersji raportu oddziaływania na środowisko.

SKO doszło do przekonania, że raport przedstawiony przez Inwestora (wraz z jego uzupełnieniami) zawiera wszystkie obligatoryjne elementy wymagane art. 66 ust. 1 i art. 68 ust. 1 u.u.i.ś., a jego merytoryczna analiza pozwala stwierdzić, że określony w nim zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wystarczająco szeroki i uwzględnia aspekty technologiczne, prawne, organizacyjne oraz logistyczne inwestycji. Raport nie zawiera też, w ocenie SKO, błędów, czy nieścisłości – tym samym nie można było odmówić jemu waloru wiarygodności dowodowej.

SKO podkreśliło, że decyzja środowiskowa jest rozstrzygnięciem związanym i skoro w sprawie nie wystąpiły przesłanki ustawowe do wydania decyzji odmownej to organ I instancji był zobligowany do uwzględnienia wniosku Inwestora.

W skardze złożonej do Sądu, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podtrzymując zarzuty formułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 7, 8 § 1, 77, 8 § 1, 107 § 3 k.p.a oraz art. 15 k.p.a. poprzez:

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz prawnych przedmiotowej sprawy mających znaczenie dla prawidłowego rozpoznania wniosku Inwestora,

- nieprzeprowadzenie chociażby wizji lokalnej celem ustalenia rzeczywistej (a błędnie określonej w raporcie) odległości inwestycji od zabudowań, ujęć wody pitnej oraz cieków wodnych znajdujących się pod ochrona prawną,

- odniesienie się do zarzutów odwołania bez oparcia się o dogłębną i merytoryczną analizę dokumentów złożonych do akt sprawy.

Stowarzyszenie podtrzymało nadto zarzuty naruszenia prawa materialnego i tak zarzuciło organom:

- brak odniesienia się do przepisów Prawa wodnego – ustawy z 18 lipca 2001r. – w szczególności do oceny wpływu inwestycji na środowisko przez pryzmat przepisów art. 38, 38c, 38 d, 38f, 38j i art. 47 tej ustawy,

- niedokonanie weryfikacji zgodności inwestycji z wymogami "planu zagospodarowania dorzecza Odry",

- brak wyraźnego wskazania przez organy na jakim ostatecznie dokumencie wydane zostały zaskarżone rozstrzygnięcia, przy jednoczesnym uznaniu braku potrzeby sporządzenia ujednoliconej wersji raportu (naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś.)

- pominięcie wniosków wypływających z kontrraportu dr A. B. – wbrew wymogom ustalenia, czy planowana inwestycja w sposób pośredni lub bezpośredni wpływać będzie na środowisko i ludzi we wszystkich jego aspektach (art. 62 ust. 1 u.u.i.ś),

- zaakceptowanie raportu, który nie zawiera wymaganej przepisem art. 66 ust. 1 pkt 2a u.u.i.,s. inwentaryzacji przyrodniczej terenu inwestycji oraz okolicy, a tymczasem Inwestor ograniczył się do pobieżnego opisania działki nr [...] w [...], pomijając pobliską szkółkę L. prowadzoną przez Nadleśnictwo S., ujęcie wody podziemnej (ok. 300m),

- pominięcie, że Inwestor prowadzi już hodowlę tucznika i zakładając ciągłość funkcjonowania inwestora (przed przeniesieniem stada) będzie on prowadził swoją działalność w dwóch sąsiadujących ze sobą lokalizacjach, tym samym brak jest w sprawie analizy skumulowanych oddziaływań planowanej inwestycji z istniejąca działalnością rolniczą prowadzoną przez Inwestora,

- oparcie ustaleń faktycznych (co do dysponowania przez Inwestora odpowiednim areałem gruntów dla celów związanych z zagospodarowaniem gnojowicy ) wyłącznie na oświadczeniu Inwestora (art. 66 ust. 1 pkt 1 d oraz pkt 2 a i b u.u.i.ś.).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas sprezentowane stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania R. P. wniósł o uwzględnienie stanowiska organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 10 lutego 2022 r. o możliwości i warunkach przeprowadzenia zdalnej rozprawy, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony postępowania nie potwierdziły możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu na podstawie zarządzenia z 30 maja 2022 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie z 10 lutego 2022 r.).

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując sądowej kontroli w tak zakreślonej kognicji Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych wyżej przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a."), doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji był art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - "u.u.i.ś"), zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wydawanych na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 72 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 21 u.u.i.ś.). Stosownie do art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

W niniejszej sprawie niesporna jest ocena organów, która nie budzi także zastrzeżeń Sądu, że opisane powyżej przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się ponadto, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., do przedsięwzięć, których realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle zaś art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w toku którego ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin; ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.u.i.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Stąd też, stosownie do art. 80 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, co następuje.

Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co zasadnym czyniło uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jak wynika bowiem z cytowanego powyżej art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ wydający decyzję środowiskową opiera więc swoje ustalenia i oceny, w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 u.u.i.ś., właśnie na treści raportu. Raport jest zatem najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji, powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję. Raport ma bowiem ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca zakreślił kazuistycznie w art. 66 u.u.i.ś. elementy, które winien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. Raport niespełniający, bądź to wymagań materialnych, ustalonych w art. 66 ustawy, bądź też wymagań formalnych z art. 75 k.p.a., nie może być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem, a tym samym niemożliwym jest zarówno ustalenie, że inwestor wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia takiego raportu, a w konsekwencji, niemożliwym jest także wydanie prawidłowej decyzji środowiskowej, gdyż nie można przeprowadzić bez raportu niewadliwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej). Pojawienie się zaś wątpliwości co do jego kompletności, czy rzetelności ocen w nim przedstawionych, zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. W przypadku zaś nieuzupełnienia braków raportu przez wnioskodawcę (a w konsekwencji niekompletne ustalenia raportu, niepozwalające wyjaśnić charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko), zachodzi samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej

Tymczasem w niniejszej sprawie, jak trafnie podniosła Skarżąca organy zaniechały wnikliwej analizy i oceny kompletności i rzetelności przedstawionego przez Inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czym naruszyło art. 80 k.p.a. Organy nie podjęły także wystarczających działań zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, a w tym raportu, w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy, co stanowi z kolei naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Podjęcie takich działań było konieczne z uwagi chociażby na podniesione przez Skarżącą niejasności i niedokładności w treści raportu przedłożonego przez Inwestora. Należy tu wskazać chociażby na zastrzeżenia co do prawidłowego określenia w raporcie odległości planowanej inwestycji od najbliższej zabudowy, czy ujęć wód podziemnych. Powyższe zastrzeżenia miały istotny charakter, jako że niewątpliwie okoliczności związane z określeniem położenia np. ujęć wód podziemnych w odniesieniu do planowanej inwestycji wpływały na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ludzi. Zauważyć przy tym trzeba, że analiza raportu w odniesieniu do powyższych kwestii nie wkracza w sferę wiadomości specjalnych i mieści się w zakresie ocen jakie może dokonywać organ administracji, tj. w zakresie kompletności, spójności oraz spełnienia ustawowych wymagań co do zawartości raportu w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.u.i.ś. (vide: wyrok NSA z 3 kwietnia 2012 r., II OSK 85/12 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszej sprawy należy także wskazać, że z obowiązku wnikliwiej weryfikacji przez organ danych zawartych w raporcie nie zwalnia uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie główne od samodzielnej oceny kompletności raportu, a także weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to organ główny odpowiada za wydanie rozstrzygnięcia (vide: np. wyrok NSA z dnia 19 września 2019r., sygn. akt II OSK 2156/18 –dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie SKO za organem I instancji uznało, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera wszystkie wymagane prawem materialnym elementy, jest kompletny, spójny i logiczny i prawidłowy pod względem formalnym. Stanowisko to kwestionuje strona skarżąca.

Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe, albowiem rację ma Skarżąca wskazując, że przedłożony do sprawy raport nie spełnia wszystkich obowiązkowych wymogów określonych w art. 66 u.u.i.ś. – chociaż do tego wniosku doprowadziły Sąd częściowo inne okoliczności sprawy niż wskazane w skardze.

W pierwszej kolejności należy wskazać na konieczność rozstrzygnięcia jakie przepisy prawa są właściwe dla dokonania oceny rzetelności i kompletności raportu przedstawionego przez Inwestora - a to w kontekście wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. nowelizacji ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (u.u.i.ś.) Stwierdzić zatem należy, iż właściwym w sprawie będzie reżim prawny, obowiązujący od dnia 1 stycznia 2017 r. (tj. przepisu art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. w brzmieniu nadanym ww. nowelą). Wniosek ten wynika z następujących przesłanek. W art. 6 ust. 2 ww. ustawy nowelizującej zastrzeżono, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. na podstawie ustawy środowiskowej), dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Bezspornie w niniejszej sprawie raport został przedstawiony organowi I instancji w czerwcu 2017r. i po tej dacie był też uzupełniany. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie ma przepis art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej w reżimie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2017r. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika jakie przepisy stanowiły podstawę dokonania przez organ oceny rzetelności i kompletności raportu. Organ odwoławczy w osnowie rozstrzygnięcia, wskazując na przepisy ustawy środowiskowej powołał się na tekst jednolity opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2016r. - podczas, gdy po tej dacie (do dnia orzekania) co najmniej dwukrotnie dokonywano ujednolicenia tekstu ustawy. Nie sposób zatem zweryfikować, na podstawie jakich przepisów prawa wydane zostały zaskarżone rozstrzygnięcia.

Ma to o tyle znaczenie, że z dniem 1 stycznia 2017r. zmienione zostały wymogi, jakimi powinien odpowiadać raport. I tak wg znowelizowanego brzmienia art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. raport powinien zawierać m.in.:

- informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 66 ust. 1 pkt 3b u.u.i.ś.),

- oświadczenie autora, a w przypadku gdy wykonawcą raportu jest zespół autorów - kierującego tym zespołem, o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 74a ust. 2, stanowiące załącznik do raportu (art. 66 ust. 1 pkt 19a u.u.i.ś.).

Z obecnie obowiązującego art. 66 ust. 1 pkt 3b wynika, że ustawodawca nałożył na autora raportu generalny obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. W przedmiotowej sprawie w związku z istnieniem w pobliżu już funkcjonującego przedsięwzięcia związanego z hodowlą zwierząt o zbliżonej obsadzie usytułowanego na działce nr [...] w odległości mniej niż 1 km uzasadnione są wątpliwości organizacji społecznej (Skarżącej) oraz społeczeństwa - chociażby z uwagi na kwestie związane z emisyjnym oddziaływaniem przedsięwzięć o podobnym charakterze oddziaływania. Wprawdzie Inwestor złożył oświadczenie o przeniesieniu hodowli do nowego budynku, jednakże nie zwalniało to organów z obowiązku zweryfikowania tej okoliczności z uwagi na wymogi określone ww. przepisie. W sprawie nie wyjaśniono, czy prowadzenie przez Inwestora na działce nr [...] hodowli zwierząt poprzedzone zostało uzyskaniem środowiskowych uwarunkowań dla realizacji takiego przedsięwzięcia i jak określony został przez organy architektoniczno-budowlane sposób użytkowania budynków, w których prowadzona jest hodowla zwierząt. Nie sposób bowiem pominąć okoliczności, że w razie ustalonego sposobu użytkowania budynków usytuowanych na działce nr [...] w budynkach tych nadal będzie realizowana działalność hodowlana – co ewentualnie wiązać się może z wystąpieniem kumulacji oddziaływań. Zakładać zatem należy, że badanie wskazanych ww. przepisie "powiązań z innymi przedsięwzięciami" winno obejmować także ocenę, czy przedmiot planowanego obecnie przedsięwzięcia nie stanowi kontynuacji (rozszerzenia) prowadzonej już działalności – co powinno wpłynąć na ocenę rzeczywistej skali jego oddziaływania.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 19a) w zw. z art. 74a ust. 3 u.u.i.ś. z uwagi na brak załączenia oświadczenia autorów uzupełnienia raportu z [...] kwietnia 2020r. (J. D. i D. D.) - o spełnieniu wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji oraz oświadczenia dotyczącego świadomości odpowiedzialności karnej.

Zgodnie z art. 74a ustawy środowiskowej autorem prognozy oddziaływania na środowisko, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar (...), a w przypadku zespołu autorów - kierującym tym zespołem powinna być osoba, która:

1) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, co najmniej studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie na kierunkach związanych z kształceniem w zakresie:

a) nauk ścisłych z dziedzin nauk chemicznych,

b) nauk przyrodniczych z dziedzin nauk biologicznych oraz nauk o Ziemi,

c) nauk technicznych z dziedzin nauk technicznych z dyscyplin: biotechnologia, górnictwo i geologia inżynierska, inżynieria środowiska,

d) nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych z dziedzin nauk rolniczych, nauk leśnych lub

2) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, studia pierwszego stopnia lub drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, i posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie w pracach w zespołach autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko lub była co najmniej pięciokrotnie członkiem zespołów autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko.

Podkreślenia wymaga przy tym, że efektywność procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisku zależy właśnie od wysokiej jakości prognozy, jak i raportu, które muszą być sporządzone przez ekspertów dysponujących odpowiednią wiedzą. Oczywiście rację mają organy, że obowiązujące przepisy nie przewidują wymogu dołączania do raportu dokumentów potwierdzających uprawnienia do sporządzenia raportu określone ww. przepisie art. 74 a u.u.i.ś. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie organy pominęły okoliczność, że uzupełniony raport z [...] kwietnia 2020r. sporządzony został przez inne osoby. Pierwotny raport został sporządzony przez D. W. i J. W., którzy dołączyli stosowne (wymagane przepisami prawa) oświadczenie. Uzupełnienie raportu nie spełnia jednak tego wymogu. Oświadczenie Inwestora nie może zastąpić oświadczenia składanego przez autora raportu z uwagi na zagrożenie odpowiedzialnością karną za złożenie fałszywego oświadczenia co do posiadania wymaganych kwalifikacji i uprawnień. Złożenie także oświadczenia przez autorów pierwotnej wersji raportu (zgodnie z art. 74 a ustawy środowiskowej) nie skutkuje uznaniem, że raport zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. Zaznaczyć bowiem należy, że w świetle art. 74a ust. 2 u.u.i.ś. wymóg posiadania określonych w tym przepisie kwalifikacji nie tylko dotyczy osoby sporządzającej raport, ale i osoby, która go uzupełnia i składa dodatkowe wyjaśnienia co do jego treści. Należy mieć na względzie, że raport nie może być rozumiany formalnie wyłącznie jako pierwotny dokument, ale obejmuje on również jego uzupełnienia, aneksy itp., które również muszą być sporządzone przez osobę posiadające kwalifikacje określone w tym przepisie (vide: wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., II OSK 750/19 - dostępny na stronie jw.).

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia także prawa materialnego – tj. art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz art. 66 ust. 19a w zw. z art. 74a ust. 2 u.u.i.ś. poprzez nierozważenie ewentualnych powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami oraz przez zaakceptowanie wadliwego uzupełnienia raportu dotyczącego ustawowych obligatoryjnych jego elementów.

Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że przedstawiony przez Inwestora raport nie spełnia wymogów określonych także w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i b u.u.i.ś. Zgodnie z tym przepisem raport musi zawierać opis trzech wariantów, które uwzględniają szczególne cechy danego przedsięwzięcia lub jego oddziaływania. Są to:

1) wariant proponowany przez wnioskodawcę,

2) racjonalny wariant alternatywny (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) oraz

3) racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska (art.66 ust. 1 pkt 5 lit. b).

Powyższe trzy warianty muszą posiadać uzasadnienie ich wyboru. Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zatwierdzony przez organ do realizacji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12 – dostępny w bazie LEX nr 1616483, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12 – dostępny w bazie LEX nr 1511156 i z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, - dostępne na stronie jw.). Inwestor obowiązany jest przedstawić taki raport o oddziaływaniu przedsiębiorstwa na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym inwestor z przyczyn oczywistych jest zainteresowany. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., II OSK 3327/19).

W niniejszej sprawie, organy obu instancji uznały natomiast za wystarczający raport zawierający jedynie dwa warianty realizacji inwestycji, oraz tzw. wariant zerowy, czyli brak realizacji inwestycji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle orzecznictwa tzw. wariant "zerowy", a więc polegający na braku realizacji przedsięwzięcia nie stanowi wariantu alternatywnego, o którym stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a jak i lit. b u.u.i.ś. (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2019 r., II OSK 3321/17, wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., II OSK 257/16 – dostępne na stronie internetowej jw.). Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. mówi jedynie o opisie "przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia" i nie używa słowa "wariant". Niepodejmowanie przedsięwzięcia nie jest zatem wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Dokonywanie wykładni, w ten sposób, że łączy się treść art. 66 ust. 1 pkt 4 z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. wyprowadza się z tego połączenia wniosek, że jednym z wariantów przedsięwzięcia jest wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia jest błędne i nie jest zgodne z treścią ustawy. Powyższą interpretację art. 66 u.u.i.ś. potwierdza również wykładnia prounijna tego przepisu, bowiem w świetle art. 5 ust. 1 lit. d dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (OJL26.28.1.2012) zmienionej przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2011/52/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz.UE.L 124/1, z 25 kwietnia 2014 r.) również nie sposób traktować zaniechania inwestycji jako jednego z wariantów przedsięwzięcia (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2019 r., II OSK 3321/17 – dostępny na stronie jw.). Należy zwrócić uwagę, że wprowadzenie ustawowego wymogu przedstawienia opisu trzech wariantów w raporcie miało na celu umożliwienie organowi dokonania własnej analizy, który z tych wariantów jest możliwy do realizacji z punktu widzenia zagrożeń dla środowiska.

W analizowanym raporcie Inwestor zaproponował wariant najkorzystniejszy dla środowiska (wariant inwestorski) oraz wariant alternatywny polegający na budowie dwóch budynków o obsadzie 2 x 147 DJP oraz utrzymanie w tych budynkach zwierząt w systemie bezściółkowym. Racjonalny wariant alternatywny, wobec wariantu inwestorskiego, polega zatem jedynie na "podwojeniu" wariantu inwestorskiego bez zmiany lokalizacji i rozwiązań technologicznych. W ocenie Sądu, tak zaprezentowany wariant alternatywny, nie może zostać uznany za racjonalny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 a u.u.i.ś.

Rolą inwestora przedstawiającego raport jest bowiem "przekonanie" organów, że rozważał realizację przedsięwzięcia nie tylko z perspektywy opłacalności, ale również w tych granicach z perspektywy wpływu na środowisko i wybrał, w granicach ekonomicznie dla siebie uzasadnionych, wariant najmniej negatywnie oddziałujący na środowisko i w tym zakresie poddał to ocenie. "Racjonalność" wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Bezsprzecznie wariant racjonalny nie może mieć charakteru pozornego, tj. nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy "podwojeniu" jego skali. Rolą "wariantowości" jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Oczywistym jest, że zaproponowanie wariantu ograniczającego się jedynie do skali przedsięwzięcia czyni pozornym możliwość dokonania przez organ wyboru wariantu realizacji przedsięwzięcia. Należy bowiem podkreślić, że na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy właśnie do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, który może być tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Brak trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia, a brak ten wynika jednoznacznie nawet z pobieżnej lektury przedmiotowego raportu, skutkuje tym, że raport ten jest niepełny i nie spełnia wymagań określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a i b u.u.i.ś.

Z tych względów należy uznać, że decyzje organów obu instancji naruszają art. 66 ust. 1 pkt 3a, 5 i 19 a u.u.i..ś., a nadto art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co zasadnym czyniło uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi – w tym naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne należy - po pierwsze wskazać, że wobec niepełności raportu, a co za tym nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, ich rozpoznanie byłoby obecnie przedwczesne. Po drugie, należy jedynie zwrócić uwagę, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe. Sąd administracyjny kontroluje bowiem ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy w trakcie postępowania administracyjnego, sam zaś nie dokonuje takich ustaleń. Nadto sąd administracyjny nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. (vide: wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r.II OSK 907/16, wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r.,II OSK 1221/16 – dostępne na stronie jw.). Nie jest zatem możliwe dokonywanie oceny, czy planowane przedsięwzięcie wpływać będzie negatywnie na stan ekologiczny wód.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien zastosować się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym orzeczeniu. Winien uzupełnić materiał dowodowy w ten sposób, aby raport uwzględniał wszystkie elementy wymagane przepisem art. 66 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017r. – w tym warianty przedsięwzięcia wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś oraz kwestie kumulowania się oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z już zrealizowanym na działce nr [...] (po uprzednim ustaleniu, że zachodzi sytuacja kumulowania się przedsięwzięć – co wymaga uzupełnienia materiału dowodowego co najmniej o dodatkowe wyjaśnienia Inwestora w zakresie planów co do wykorzystania budynków tuczarni na działce nr [...]).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. z [...] lipca 2021r.

O kosztach postępowania w punkcie 2 i 3 rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego w sprawie przez Skarżącą wpisu od skargi (200 zł).