Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 957/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 3, art. 24 ust. 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] – w części odmawiającej przyznania A. Z. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na mężem D. Z. za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz A. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "Kolegium"),

na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 1, ust. 3 oraz art. 24 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.

o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U z 2020r., poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania A. Z. (dalej: "skarżąca" lub "strona") uchyliło

w całości decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. (dalej: "BGiM" lub "organ

I instancji") z [...] sierpnia 2021r. i odmówiło skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem D. Z. za okres od [...].04.2021r.

do [...].07.2021r. oraz przyznało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem D. Z., na okres od [...].08.2021r. do [...].09.2021r., w wysokości [...] zł miesięcznie.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Powołaną wyżej decyzją z [...] sierpnia 2021r. organ I instancji odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem D. Z. z powodu niespełnienia przesłanek: wymienionych w treści art. 17 ust. 1a pkt 1 i 2, ust. 5 ppkt a oraz ust. 1b u.ś.r., tj. niepełnosprawność męża nie powstała przed ukończeniem 18 czy 25 roku życia, żyje matka osoby wymagającej opieki i nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, mąż skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto, w ocenie organu zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem i jednocześnie opieki jakiej on wymaga, nie wskazuje na wystąpienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 tej ustawy.

W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik skarżącej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 zarzucił: naruszenie przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r., jak również błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r., a także niezastosowanie art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. 5 tej ustawy. Pełnomocnik w sposób obszerny uzasadnił powyższe zarzuty. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty, poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania po raz drugi. Decyzją z [...] lipca 2021r. SKO uchyliło bowiem pierwotną decyzję organu I instancji z [...] maja 2021r.

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznało bowiem, że z wniosku pełnomocnika z [...] kwietnia 2021r., a także z oświadczenia skarżącej z [...] kwietnia 2021r. wynikało, że jej wolą jest rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie SKO, rzeczą organu było zatem podjęcie stosownych działań mających na celu doprowadzenie we właściwym trybie do wyeliminowania z obrotu prawnego, czy też wygaszenia decyzji o specjalnym zasiłku opiekuńczym i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium dokonało przy tym wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych

i określiło organowi I instancji wytyczne w zakresie wykładni tego przepisu.

Stwierdziło jednocześnie, że w niniejszej sprawie organ I instancji zastosował się do zaleceń Kolegium odnośnie wyeliminowania decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy, jednak ponownie jako podstawę swojej decyzji wskazał między innymi art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazując następnie na dokonane w sprawie ustalenia SKO przypomniało, że skarżąca w dniu [...] kwietnia 2021r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem (ur. [...].01.1968r.), który orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS Oddział w R.

z [...] marca 2020r. (sygn. akt [...]) uznany został za całkowicie niezdolnego do pracy oraz niezdolnego do samodzielnej egzystencji do [...] września 2021r.

W orzeczeniu wskazano również, że data powstania całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji to [...] października 2019r. Jednocześnie,

w powyższym wniosku pełnomocnik skarżącej wystąpił o przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś w przypadku wydania decyzji przyznającej to świadczenie z dniem jej wydania wystąpił o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W dołączonym do wniosku oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżąca wskazała, że na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego decyzją [...] .

Ostateczną decyzją z [...] lipca 2021r. organ I instancji od [...] sierpnia 2021r. uchylił realizację decyzji z [...] listopada 2020r. przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad mężem.

SKO wskazało następnie, iż zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., także jako: "u.ś.r.") Przywołało treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 tej ustawy.

W świetle tych przepisów nie zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, który jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazał zapis zawarty w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Powołując ponownie tezy wyroku TK z 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 SKO wskazało, że w punkcie 2 sentencji tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ I instancji miał zatem obowiązek zbadać, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania jej ww. świadczenia określone w treści art. 17 u.ś.r.

z wyłączeniem tej części przepisu, która z dniem opublikowania ww. wyroku TK, tj. 23 października 2014r. została uznana za niekonstytucyjną.

Zdaniem Kolegium, mając na uwadze powyższe należało uznać, że fakt, iż niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała w wieku wskazanym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnośnie zaś drugiej okoliczności, to jest faktu pozostawania D. Z. w związku małżeńskim i faktu, iż żyje jego matka nie legitymująca się znacznym stopniem niepełnosprawności wskazało, iż również to nie mogło stanowić przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Dokonując wykładni art. 17 ust. 5 u.ś.r. wymieniającego przesłanki wykluczające przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a w szczególności wymienionej w treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) SKO wywiodło, że analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że dotyczy on tylko innych osób, na których zgodnie z przepisami k.r.o. w stosunku do osoby niepełnosprawnej ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z pokrewieństwa, a nie dotyczy małżonka ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne na współmałżonka będącego osobą niepełnosprawną. Przepis ten powinien być zatem rozumiany w ten sposób, że normuje przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17, nie będąca sprawnym małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentów (por. np. wyroki: NSA z 14 grudnia 2018r., sygn. akt I OSK 3539/18; WSA w Rzeszowie z 9 kwietnia 2019r., sygn. akt II SA/Rz 182/19; WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2020r. sygn. akt

IV SA/Po 851/19; dostępne na stronie internetowej https: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdziło,

że skarżąca jest w pierwszej kolejności obciążona obowiązkiem alimentacyjnym

w stosunku do swojego męża i ten obowiązek wyprzedza obowiązek alimentacyjny innych osób, w tym rodziców małżonków. W ocenie Kolegium, wskazane przez organ I instancji przyczyny odmowy jej świadczenia pielęgnacyjnego wymienione wyżej nie mogły stanowić przeszkody do jego przyznania.

Dokonując zatem oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium uznało, że skarżąca jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres opieki i pomocy świadczonej mężowi uniemożliwia jej bowiem podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Okoliczności te wynikają m.in. z przeprowadzonego [...] kwietnia 2021r. wywiadu środowiskowego, jak również z ustaleń dokonanych w toku postępowania zakończonego przyznaniem skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego decyzją organu z [...] listopada 2020r. Prawo to przysługiwało skarżącej aż do [...] lipca 2021r. Dodało, że pozytywne przesłanki przyznania tego świadczenia, wymienione

w art. 16a ust. 1 ustawy są tożsame z przesłankami z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

W świetle powyższego, powołując się w dalszej kolejności na treść art. 24 ust. 2 i ust. 4 u.ś.r. organ odwoławczy stwierdził, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje skarżącej od [...] sierpnia 2021r. w wysokości [...]zł miesięcznie - na okres do [...] września 2021r. Jak wynika bowiem z orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z [...] marca 2020r. (Nr akt [...]) jej mąż do

[...] września 2021r. uznany został za całkowicie niezdolnego do samodzielnej egzystencji i całkowicie niezdolnego do pracy, co jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 lit. b ustawy. Dodało, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony

[...] kwietnia 2021r., a na podstawie ostatecznej decyzji organu I instancji z [...] lipca 2021r. skarżąca do [...] lipca 2021r. była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W ocenie Kolegium, świadczenie pielęgnacyjne nie może bowiem zostać przyznane od miesiąca złożenia wniosku. Do [...] lipca 2021r. skarżąca była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem decyzja ustalająca prawo do tego zasiłku została uchylona od dnia [...].08.2021r. Tak więc w okresie poprzedzającym tę datę, to jest od [...] kwietnia 2021r. do [...] lipca 2021r. zdaniem SKO zaistniała negatywna przesłanka wskazana w art. 17 ust. 5 lit. b ustawy.

W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych Kolegium zastosowało w sprawie treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchyliło decyzję organu I instancji w całości, po czym odmówiło skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] lipca 2021 r. oraz przyznało prawo do tego świadczenia na okres od dnia [...] sierpnia 2021 r. do [...] września 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Kolegium w części, w jakiej nie przyznano skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] lipca 2021 r., pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego;

- art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia,

co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Z powołanych przyczyn, pełnomocnik skarżącej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji, w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej tego świadczenia za okres od [...] kwietnia 2021 r., ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wystąpiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej

w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Skargą w niniejszej sprawie objęta jest decyzja Kolegium w części, w której organ ten po uchyleniu decyzji organu I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] lipca 2021 r. Organ odwoławczy uznał bowiem w odniesieniu do tego okresu, iż zaistniała przeszkoda w przyznaniu wnioskowanego świadczenia polegająca na posiadaniu przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] do dnia [...] lipca 2021 r. Realizacja tej decyzji została bowiem uchylona decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] od dnia [...] sierpnia 2021 r. z powodu rezygnacji opiekuna z należnego świadczenia.

W ocenie autora skargi zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wyklucza możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem skarżącej przysługuje prawo do wyboru świadczenia, z którego skarżąca skorzystała.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W sprawie niniejszej nie ma sporu co do tego, że co do zasady skarżąca spełnia warunki określone w art. 17 u.ś.r. uprawniające ją do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawuje opiekę nad mężem, wobec którego wydane zostało orzeczenie lekarza orzecznika ZUS ustalającego, że D. Z. jest całkowicie niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egzystencji od [...] października 2019 r. do [...] września 2021 r., co w myśl art. 3 pkt 21 lit. b u.ś.r. jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ponadto Kolegium ustaliło, iż strona w związku ze sprawowaną opieką nie podejmuje zatrudnienia. Zakres tej opieki uniemożliwia jej bowiem podjęcie zatrudnienia. Zasadnie również organ odwoławczy przyjął, że wobec treści wyroku TK z 21 października 2014 r.

w sprawie K 38/13 brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego tylko powodu, że nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Stosownie do jego treści świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Przepis ten w części stanowiącej podstawę orzeczenia organu I instancji – jak słusznie zauważyło SKO - utracił walor konstytucyjności,

a zatem nie może być stosowany. Sąd podziela także ocenę organu odwoławczego co do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., iż przepis ten dotyczy tylko innych osób, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w stosunku do osoby niepełnosprawnej ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z pokrewieństwa, a nie dotyczy małżonka ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne na współmałżonka będącego osobą niepełnosprawną. Przepis ten normuje przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17, nie będąca sprawnym małżonkiem zobowiązanym

w pierwszej kolejności do alimentów. Wobec tego, iż skarżąca jest w pierwszej kolejności obciążona obowiązkiem alimentacyjnym w stosunku do swojego męża

i ten obowiązek wyprzedza obowiązek alimentacyjny innych osób, w tym rodziców małżonków, powyższa przyczyna odmowy jej świadczenia pielęgnacyjnego trafnie została uznana przez Kolegium za niezasadną. W oparciu o powyższą ocenę SKO uznało, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z wyjątkiem, w odniesieniu do części decyzji objętej zaskarżeniem, wskazanego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium ustaliło bowiem, iż skarżąca miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie decyzji organu I instancji z dnia

[...] listopada 2020 r. nr [...] do dnia [...] lipca 2021 r. Realizacja tej decyzji została bowiem uchylona decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] od dnia [...] sierpnia 2021 r. Z tych przyczyn organ odwoławczy odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem za okres od dnia [...] kwietnia 2021 r. do [...] lipca 2021 r.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego co do tego, że przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego stała na przeszkodzie decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem.

W dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca pobierała wprawdzie specjalny zasiłek opiekuńczy, jednakże mając świadomość niedopuszczalnego, a występującego w sprawie zbiegu uprawnienia do ww. świadczeń, składając w dniu [...] kwietnia 2021 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła oświadczenie o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego decyzją nr [...] z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uznać zatem należało, że skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 3 u.ś.r. i z tego powodu nie mogła zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć jednocześnie należy, iż decyzja o uchyleniu realizacji decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy została wydana w wyniku rozpatrzenia przez organ I instancji oświadczenia skarżącej o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, złożonego w dniu [...] lipca 2021 r. Nie było to jednak pierwsze oświadczenie w tej kwestii, albowiem jak była o tym mowa wyżej oświadczenie o rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego skarżąca złożyła wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu

[...] kwietnia 2021 r. Okoliczność ta została jednak przez orzekające w sprawie organy pominięta.

W tym miejscu Sąd wskazuje na ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, że w celu zagwarantowania stronie wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane, w szczególności, że tak jak

w niniejszej sprawie organ I instancji, mimo ustalonego wcześniej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i uchyleniu realizacji tego świadczenia od dnia

[...] sierpnia 2021 r. odmówił decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r., kontrolowaną

w niniejszej sprawie, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego

i korzystniejszego dla niej, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie - powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z prawa wyboru skorzystać (por. wyroki NSA:

z 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18; z 12 grudnia 2018 r., I OSK 1175/18; z 13 lipca 2018 r., I OSK 235/18, oraz wyroki WSA: w Gliwicach z 19 marca 2019 r., IV SA/Gl 985/18, w Białymstoku z 10 marca 2020 r., II SA/Bk 48/20, wszystkie opubl. CBOSA).

Fakt zatem pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego

w świetle jej oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mógł stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od daty złożenia wniosku. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja,

w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, gdy tak jak w niniejszej sprawie, mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Skoro więc wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został w przedmiotowej sprawie złożony przez skarżącą [...] kwietnia 2021 r., to organy – mając na uwadze treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. - winny rozważyć przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając – dla zachowania ciągłości świadczeń – doprowadzenie do "wygaszenia" decyzji przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy.

Jednocześnie, odnosząc się do sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do zasiłku dla opiekuna, Sąd uznał, że analogiczne zastosowanie winien znaleźć pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20 oraz

24 listopada 2020 r., I OSK 1416/20 (opubl. CBOSA). Wskazano w nich, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (a w sprawie niniejszej specjalnego zasiłku opiekuńczego), pozostawałaby w sprzeczności

z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Przemawia to za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Regulacja umożliwiająca wypłatę świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych znajduje się zaś w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

W świetle powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje w części odmawiającej skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na mężem

za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 27 ust. 5 pkt 3 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania wynikające z dokonanych w uzasadnieniu rozważań Sądu oraz oceny prawnej, którymi organy są związane stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję w części wskazanej w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200

w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem.