Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2745/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił spółkę F. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne (dalej: "u.p.f."), dotyczące apteki "F." położonej w S. przy ul. [...]. WIF wszczął postępowanie w oparciu o materiały będące w posiadaniu [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej, w szczególności: gazetkę [...] zdjęcia apteki i ambulansu oraz regulamin programu lojalnościowego.

Strona, w piśmie z dnia 20 sierpnia 2013 r., stwierdziła, że zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie daje podstaw do nałożenia na nią kary na podstawie art. 129b u.p.f. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r., strona uzupełniła swoje stanowisko w sprawie, stwierdzając w szczególności, że znajdujący się w aktach sprawy regulamin programu [...] dotyczy aptek z województwa [...], niepowiązanych z apteką spółki. Ponadto, istnieje ustawowy obowiązek informowania o lekach dostępnych w aptece (osobiście przez farmaceutę lub z wykorzystaniem fachowej literatury).

WIF wezwał Stowarzyszenie [...] do przedłożenia umów łączących je z podmiotem odpowiedzialnym za druk i kolportaż gazetek, a także umów dotyczących prowadzenia reklamy produktów leczniczych, przedstawionych w gazetce. W kolejnym piśmie WIF zwrócił się do strony o udzielenie informacji, w szczególności: komu zleciła druk i kolportaż [...] czy zawarła umowę z P. Sp. z o.o. dotyczącą udziału w programie [...]czy w aptece wydawane są Karty [...].

W piśmie z dnia 18 października 2013 r., strona wyjaśniła, że nie zlecała wprost druku i kolportażu [...] (ulotek), ani nie zawierała wprost umowy ze spółką P.Sp. z o.o. na uczestnictwo w programie [...]. Karty [...] były wydane w niewielkiej ilości i pozwalały na odtworzenie historii zakupów dokonywanych w aptece (za pełną odpłatnością), nie zawierano umów z posiadaczami kart (nie było także regulaminu użytkowania kart), ich posiadanie nie wiązało się z żadnym rabatami, bonusami, itd. Strona ustaliła, że w dniu 3 lipca 2013 r. dokonano zakupu z użyciem karty, która zgodnie z treścią pisma OIA z dnia 3 lipca 2013 r. była już w posiadaniu organu samorządu.

Strona, w piśmie z dnia 23 listopada 2013 r., wyjaśniła, że:

1. zarząd spółki, sama spółka jako osoba prawna, jak również połowa wspólników - nie są członkami Stowarzyszenia [...],

2. strona nie podpisywała żadnego zlecenia na wykonanie [...] (ulotek), podstawą ich druku mogło być wcześniejsze ogólne porozumienie (albo "wykonanie bezumowne"), przy czym spółka nie zamierza występować z żadnymi roszczeniami w stosunku do wykonawcy;

3. nie podpisywano umowy na dystrybucję ulotek z P., przy czym strona "nie zamierza występować z żadnymi roszczeniami regresowymi, gdyż działanie takie mogło wynikać z dobrze rozumianej woli wzajemnej wieloletniej dotychczasowej współpracy z tym podmiotem";

4. strona nie wie, kto zlecał druk i kolportaż ulotek, jednak nie uważa, aby prawa spółki zostały w jakikolwiek sposób naruszone;

5. przedmiotowa apteka nie uczestniczy w programie [...],

6. Karty [...] były odczytywane optycznie i pozwalały na odtworzenie historii zakupów (z wyłączeniem produktów leczniczych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia), miały charakter eksperymentalny, pacjent nie wypełniał formularzy, brak dokładnych danych na temat ilości kart;

7. tolerowanie umieszczenia na powierzchniach apteki znaków i symboli (Stowarzyszenia [...] oraz prowadzenia działalności przez różne podmioty w niedalekiej odległości od apteki, w których spółka nie uczestniczy - nie stanowi, w ocenie strony, naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.

W pismach z dnia 25 i 27 marca 2014 r., Stowarzyszenie [...] oraz P. Sp. z o.o. potwierdziły, że materiały wydawnicze są kolportowane przez spółkę D. Sp. z o.o., przesyłając wzory zleceń.

D. Sp. z o.o. wyjaśniła w piśmie z dnia 27 marca 2014 r., że gazetka oraz lista były kolportowane na podstawie odrębnych zleceń, oddzielnie. Podmiot dołączył przykładowe zlecenia.

WIF, w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r., zwrócił się do strony o wskazanie cen wybranych produktów leczniczych obwiązujących w aptece w listopadzie i grudniu 2013 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r., strona przesłała informacje zażądane przez WIF.

W toku postępowania strona wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków B. D.oraz A. J. Ponadto, strona dołączyła pismo z dnia 4 listopada 2013 r. - oświadczenie M. D., zgodnie z którym gazetki i ulotki nie były łączone, tj. insertowane, zszywane, sklejane i są dystrybuowane osobno. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], WIF odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], WIF:

1. stwierdził naruszenie przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w L. art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez prowadzenie reklamy apteki położonej w S. przy ul. [...] oraz jej działalności, polegającej na:

a. oznakowaniu na zewnątrz lokalu apteki logo Stowarzyszenia [...] oraz zamieszczeniu informacji, że spółka jest członkiem wspierającym wskazane stowarzyszenie, celem powiadomienia klientów o możliwości zakupu produktów leczniczych zmieszczonych w gazetkach reklamowych [...] w cenach rekomendowanych,

b. dystrybucji [...] zawierającej dane adresowe przedmiotowej apteki, łącznie z gazetkami reklamowymi [...]

c. umieszczeniu w oknie wystawowym apteki plakatu o treści: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych", przy użyciu zróżnicowanej czcionki, przez co powstało hasło: "APTEKA TAŃSZYCH LEKÓW",

d. zachęcaniu klientów apteki do zakupu produktów leczniczych poprzez informowanie o możliwości wykonania badań diagnostycznych w ambulansie usytuowanym przed lokalem apteki, oznaczonym napisem: [...];

2. umorzył postępowanie w przedmiocie zakazania prowadzenia reklamy przedmiotowej apteki za pomocą Kart [...] ze względu na niezgromadzenie materiału dowodowego w tym zakresie;

3. zakazał spółce prowadzenia reklamy w sposób opisany w pkt 1;

4. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 17 000 zł (siedemnaście tysięcy złotych);

5. zakazowi określonemu w pkt 3 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia 26 listopada 2014 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji WIF zaskarżając ją w pkt 1, 3, 4 i 5. Decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 94a u.p.f. przez błędną wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, że działania strony stanowią reklamę apteki i jej działalności;

2. art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. poprzez nieuzasadnione zastosowanie oraz brak należytego uzasadnienia nałożonej kary pieniężnej;

3. art. 86 ust. 2 u.p.f. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do bezpodstawnego przyjęcia, że działania strony stanowiły reklamę apteki i jej działalności;

4. art. 43 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych przez uznanie, że umieszczenie wymaganej przepisami informacji o możliwości nabycia tańszych zamienników leków refundowanych stanowi reklamę apteki i jej działalności;

5. art. 2a ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o izbach aptekarskich art. 12 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz art. 6 k.p.a. przez wydanie bezprawnego (sprzecznego z Konstytucją i ustawami) zakazu prowadzenia reklamy (w sytuacji, gdy reklama taka nie była prowadzona) polegającej na umieszczeniu na zewnątrz lokalu apteki logo Stowarzyszenia [...] oraz informacji, że strona jest członkiem wspierającym stowarzyszenie;

6. art. 78 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych;

7. art. 7, 8, oraz 77 § 1 k.p.a. przez brak należytej staranności przy ocenie dowodów.

Pismem z dnia 27 listopada 2014 r., strona podniosła, że WIF nie podejmuje działań wobec podmiotów prowadzących apteki o nazwach: [...][...],[...] itp. Spółka spostrzega to jako jej rażącą dyskryminację. Strona stwierdziła również, że nałożona kara pieniężna jest równa rocznemu wynagrodzeniu zarządu spółki. Nie przedstawiono żadnej dokumentacji finansowej w tym zakresie.

Ponadto strona złożyła w odwołaniu wnioski dowodowe, w przedmiocie których Główny Inspektor Farmaceutyczny rozstrzygnął, wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]Główny Inspektor Farmaceutyczny działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w L.od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], orzekł o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu organ wskazał, że strona skarżąca prowadzi aptekę położoną w S. przy ul. [...], na podstawie zezwolenia z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], udzielonego przez WIF. Okna lokalu apteki były oznaczone logo Stowarzyszenia [...]. Ponadto, umieszczono informację o tym, że F. Sp. z o.o. jest członkiem wspierającym stowarzyszenie. W oknach wywieszono również plakaty informujące o organizowanych przez Stowarzyszenie [...] badaniach diagnostycznych. Dodatkowo w witrynie apteki znajdował się plakat o treści: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych". Wszystkie powyższe informacje i oznaczenia były widoczne z zewnątrz (dowód: dokumentacja fotograficzna).

Badania diagnostyczne, na udział w których zapraszało Stowarzyszenie [...]za pomocą plakatów wywieszonych w witrynie apteki, odbywały się bezpośrednio przy aptece, dowodem czego jest dokumentacja fotograficzna.

Ponadto wydawana była gazetka [...]. Rekomendowane ceny", która miał postać kilkunastostronicowego folderu zatytułowanego: [...] (pomiędzy słowami "[...]" i "[...]" umieszczony jest charakterystyczny plus w otoczce), zwierającego dodatkowo adres strony internetowej. Napis był koloru żółtego, znajdował się na czerwonym tle. W gazetce umieszczane były sporadycznie artykuły na temat zdrowia. Większość folderu zawierała prezentacje produktów leczniczych, suplementów diety oraz innych towarów z podaniem dwóch cen: wyższej i niższej

Gazetka zawierała informację, że ceny zarekomendowane nie są wiążące i mogą różnić się, zależnie od miejsca zakupu. Ponadto, każdorazowo w gazetce umieszczono informację, w jakim okresie obowiązuje rekomendacja cen (dowód: zebrane w sprawie gazetki). Logo, jakim opatrzono gazetkę, było identyczne z logo widocznym w witrynie apteki. [...] zachowała kolorystykę zgodną z gazetkami [...] (czerwona ramka, żółty napis [...] na czerwonym tle), przybierając formę tabeli, w której podane zostały nazwy aptek, adresy i godziny otwarcia. Na zebranych w postępowaniu listach widnieją dane przedmiotowej apteki.

W toku postępowania ustalono, że wydawcą [...] była hurtownia P.Sp. z o.o.

Natomiast Stowarzyszenie [...] wydawało gazetkę [...] Dystrybucję gazetki [...] jak również [...] prowadziła D. Sp. z o.o. z siedzibą w P., na podstawie odrębnych zleceń, udzielonych przez Stowarzyszenie [...] oraz P. Sp. z o.o. Zasady kolportażu gazetek i list były identyczne, tj. wg zasady "lokal przy lokalu", do otwartej skrzynki na korespondencję (w przypadku jej braku - na ogrodzenie zewnętrzne), bezpośrednio pod drzwi lub do otwartej skrzynki (w przypadku bloków, itp.).

W ocenie organu nie budzi wątpliwości wniosek, że lista aptek musiała być dystrybuowana na obszarze, gdzie znajdowały się apteki w niej wskazane. Doświadczenie życiowe wskazuje natomiast, że skoro gazetka odnosiła się do oferty cenowej apteki, a także była oznaczona tym samym logo, co apteka, to z pewnością była kolportowana na tym samym obszarze, co lista. Zdaniem GIF brak insertowania, zszywania, czy sklejania materiałów (a więc ich mniej lub bardziej trwałego połączenia) nie wyklucza kolportażu przedmiotowych materiałów w te same miejsca i w tym samym czasie, a w tym sensie - łącznej dystrybucji. Za powyższym wnioskiem przemawia również tożsamość dystrybutora, identyczne zasady rozprowadzania, kilkukrotne informowanie przez OIA o pojawieniu się gazetki wraz z listą aptek, a przede wszystkim - ścisła współpraca strony, stowarzyszenia i hurtowni. O wzajemnej wiedzy, co do działań podejmowanych przez powyższe podmioty oraz ich jednoczesnej akceptacji świadczy nie tylko wspólna siedziba ([...]), ale powiązania osobowe pomiędzy stroną a hurtownią i stowarzyszeniem.

Organ odwoławczy podkreślił że WIF ustalił, że M. S. jest większościowym wspólnikiem zarówno w P. Sp. z o.o. i F. Sp. z o.o. Ponadto, strona jest "członkiem wspierającym" Stowarzyszenia [...]a połowa jej wspólników - członkami stowarzyszenia. Strona nie uważa też, aby kolportaż gazetki i listy naruszał jej prawa, nie ma zamiaru występować z jakimikolwiek roszczeniami do pomiotów odpowiedzialnych za wydawanie powyższych materiałów. Oczywiste jest to, że strona decyduje o tym, jakie informacje umieszcza w witrynie. Oznaczenie okien apteki logo stowarzyszenia oraz wywieszenie zaproszeń na badania jest więcej, niż tolerowaniem jego działań, zwłaszcza w świetle faktu pozostawania "członkiem wspierającym" oraz sprzedaży towarów z uwzględnieniem sugestii stowarzyszenia. Różnica ilościowa pomiędzy wydrukowanymi gazetkami i listami nie przesądza w sposób jednoznaczny, że były one kolportowane całkowicie rozłącznie. Gazetek było więcej (dowód: odpisy zestawień przesłane wraz z odwołaniem), jednak mogły one funkcjonować co do zasady łącznie z listą, a dopiero ich "nadwyżka" - osobno.

Stąd, organy Inspekcji Farmaceutycznej przyjęły za udowodniony łączny kolportaż gazetki [...] i [...] przy czym GIF stwierdził, że łączny kolportaż gazetki i listy aptek nie jest w przedmiotowej sprawie przesłanką decydującą o naruszeniu art. 94a ust. 1 u.p.f.

Z porównania zebranych gazetek [...] z informacjami podanymi przez stronę wynika, że ceny obowiązujące w aptece były w przeważającej części zgodne albo niższe o jeden grosz (lub kilkadziesiąt groszy) od cen rekomendowanych. WIF odnotował, że na 175 produktów, zaledwie 11 miało cenę wyższą i to o kilkadziesiąt groszy. Doświadczenie życiowe wskazuje zatem, że pacjent, porównując treść gazetki z ofertą apteki, mógł spostrzegać folder [...] jako rzetelną informację o ofercie apteki (tym bardziej, że gazetki zawierają informację o tym, że ceny mogą się w rzeczywistości różnić). W konsekwencji, GIF uznał, że ceny podane w gazetkach [...] jako rekomendowane przez stowarzyszenie (a więc ceny niższe) co do zasady odzwierciedlały ofertę handlową apteki.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 94a ust. 1 u.p.f., "Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego". Przepisy nie definiują wprost pojęcia "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności", stąd sposób jego rozumienia został wypracowany z pomocą orzecznictwa Sądów Administracyjnych. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, gazetki o tytule [...] zawierały cykliczną ofertę promocyjną produktów leczniczych, suplementów diety, wyrobów medycznych i innych towarów, obowiązującą w aptekach opatrzonych znakiem Stowarzyszenia [...] oraz wymienionych na [...] przez co stanowiły ich reklamę (w tym reklamę przedmiotowej apteki). Gazetki zawierały zestawienie cen "zwyczajowych" (wyższych) i rekomendowanych przez stowarzyszenie (niższych). Była to więc oczywista zachęta do skorzystania z oferty aptek współpracujących ze Stowarzyszeniem [...] Pacjent mógł się bowiem spodziewać, że ceny przedstawione w gazetce będą obowiązywać nie w każdej aptece, ale właśnie w tej, którą oznaczono logo stowarzyszenia oraz znakiem [...]. Ponadto, jak wynika z wcześniej wskazanych ustaleń, produkty przedstawione w gazetkach były dostępne w przedmiotowej aptece co do zasady w cenach rekomendowanych, albo niższych.

GIF podzielił również stanowisko WIF co do zakwalifikowania plakatu: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych" jako reklamy przedmiotowej apteki. Zastosowany układ graficzny oraz znaczne zróżnicowanie wielkości czcionki spowodowało, że z dużej odległości widoczny był jedynie typowy slogan reklamowy: "APTEKA TAŃSZYCH LEKÓW". Cel takiego zabiegu zdaję się być oczywisty. Plakat miał zachęcać do wejścia do apteki przechodniów, którzy zauważyli wyeksponowane hasło: "APTEKA TAŃSZYCH LEKÓW". W konsekwencji stanowił on reklamę apteki.

Zdaniem GIF, swobodne nawiązanie do art. 43 ust. 1 pkt 5 i art. 44 ust. 1 u.r. nie tyle służyło spełnieniu ustawowego obowiązku, o ile stanowiło próbę obejścia art. 94a ust. 1 u.p.f. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 5 u.r., apteka ma obowiązek zamieścić w widocznym i łatwo dostępnym miejscu informację o zawarciu umowy na realizację recept oraz informację, o której mowa w art. 44 ust. 1 u.r. Przepis art. 44 ust. 1 u.r. stanowi, że: "Osoba wydająca leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne objęte refundacją ma obowiązek poinformować świadczeniobiorcę o możliwości nabycia leku objętego refundacją, innego niż lek przepisany na recepcie, o tej samej nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej, która nie powoduje powstania różnic terapeutycznych, i o tym samym wskazaniu terapeutycznym, którego cena detaliczna nie przekracza limitu finansowania ze środków publicznych oraz ceny detalicznej leku przepisanego na recepcie. Apteka ma obowiązek zapewnić dostępność tego leku.". Z analizy powyższych przepisów wynika, że apteka (przedsiębiorca posiadający zezwolenie na jej prowadzenie) musi powiadomić o tym, że osoba wydająca lek (w tym przypadku farmaceuta) ma w stosunku do pacjenta określone obowiązki informacyjne. Uregulowania wskazują na relację osoby wydającej lek ze świadczeniobiorcą. Farmaceuta każdorazowo komunikuje pacjentom możliwości zakupu "zamiennika", a pacjenci wyrażają wolę skorzystania z tego uprawnienia, bądź nie. Przepisy nie nakazują więc informowania przez aptekę ogólnie o wszystkich tańszych lekach dostępnych w aptece, ale o tym, że należy poinformować świadczeniobiorcę o możliwości nabycia leku objętego refundacją innego, niż zapisany na recepcie (odpowiednika). Informacja wynikająca z przedmiotowego plakatu jest więc wyraźnym uproszczeniem i nie może zostać odebrana jako oficjalny komunikat.

Odnosząc się do kwestii przeprowadzania badań diagnostycznych w ambulansach Stowarzyszenia [...] organ odwoławczy wskazał, że organizowanie akcji prozdrowotnych powinno być uznane za cenną społecznie działalność, jednak, miejsce organizowania tego rodzaju wydarzeń budzi zastrzeżenia oraz poddaje pod wątpliwość bezinteresowność inicjatywy. Podkreślił, że zarówno apteka, jak i ambulans były oznakowane logo Stowarzyszenia [...] W związku z powyższym, prowadzenie akcji prozdrowotnych w ambulansie diagnostycznym usytuowanym przed lokalem apteki, oznakowanym logo tożsamym z tym, jakie znajduje się na zewnątrz apteki, wywołuje u przeciętnego klienta skojarzenie z konkretną apteką, przed którą ambulans jest ustawiony.

GIF podzielił wnioski organu pierwszej instancji co do tego, że sposób organizacji przedmiotowych działań (rozdzielanie poszczególnych czynności pomiędzy podmioty ściśle ze sobą współpracujące) może wskazywać na próbę obejścia art. 94a ust. 1 u.p.f.

Organ zauważył, że z treści art. 86 u.p.f. wynika, że usługi farmaceutyczne mogą być świadczone jedynie w aptece, przez osoby do tego uprawnione, tj. farmaceutów. Wszelkie działania innych podmiotów nie mogą być więc zakwalifikowane jako realizacja usług, o których stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1-4 u.p.f. Bez znaczenia pozostają tutaj cele statutowe stowarzyszenia. Co więcej, prezentowanie w witrynie apteki logo Stowarzyszenia [...] nie ma najmniejszego związku z udzielaniem informacji i porad odnośnie stosowania produktów leczniczych i wyrobów medycznych.

Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 78 § 2 k.p.a. Zdaniem organu drugiej instancji, wnioski dowodowe dotyczące zasad dystrybucji materiałów (gazetki i listy aptek) zostały słusznie oddalone, gdyż zgromadzono już dokumentację w tym zakresie. Okoliczność, którą strona chciała wykazać (brak łącznego kolportażu gazetki i listy aptek) nie mogła ponadto przesadzić o wyniku niniejszej sprawy. Ofertę przestawioną w gazetce można było powiązać z prowadzoną przez stronę apteką poprzez skojarzenie logo Stowarzyszenia [...] Dołączenie [...] do gazetki mogło co najwyżej ułatwić zlokalizowanie apteki. Ewentualny brak dołączenia listy nie wykluczał natomiast możliwości zidentyfikowania apteki sprzedającej produkty po cenach określonych w periodyku.

Zdaniem organu odwoławczego WIF szeroko uzasadnił nałożoną na stronę sankcję, wskazując okoliczności, jakimi kierował się przy określaniu wysokości kary pieniężnej. Nie sposób więc czynić zarzutu, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 129b ust. 1 u.p.f., poprzez brak uzasadnienia decyzji w tym zakresie. W ocenie GIF, brak jest również podstaw do zmiany wysokości kary pieniężnej. WIF nałożył karę pieniężną w wysokości 17 000 zł (siedemnaście tysięcy złotych), a więc w jej ustawowych granicach, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności. Nie można więc zarzucić, że kara została nałożona arbitralnie - w oderwaniu od stanu faktycznego, czy też nieadekwatnie do niego.

Pismem z dnia 16 września 2015 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w L., zastępowana przez radcę prawnego P. B., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając że przy jej wydawaniu doszło do naruszenia wskazanych poniżej przepisów prawa:

1) art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne przez błędną wykładnię powołanej regulacji, która doprowadziła do bezpodstawnego przyjęcia, że:

- umieszczenie na zewnątrz lokalu apteki logo Stowarzyszenia [...] oraz zamieszczeniu następującej informacji: "Spółka pod firmą: "F." Sp. z o. o. jest członkiem wspierającym Stowarzyszenia [...],

- umieszczeniu w oknie wystawowym apteki plakatu o treści: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych",

- informowanie o możliwości wykonania badań diagnostycznych w ambulansie oznakowanym napisem: Stowarzyszenie [...] usytuowanym przed lokalem apteki,

stanowi prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki i jej działalności w myśl dyspozycji ww. przepisu,

2) art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne przez:

- ich bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie spółce pod firmą: "F." Sp. z o. o. z siedzibą w L., kary pieniężnej w kwocie 17.000,00 zł (słownie: siedemnaście tysięcy złotych) za reklamę apteki i jej działalności, w sytuacji gdy zabroniona reklama apteki przez spółkę pod firmą: "F." Sp. z o. o. z siedzibą w L., nie była prowadzona;

- brak uzasadnienia dlaczego w tej konkretnej sprawie Organ Orzekający nałożył tak wysoką karę pieniężną w wysokości 17.000,00 zł oprócz ogólnych zwrotów jakie okoliczności Organ powinien wziąć pod uwagę oraz w związku z tym, że art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego wskazuje tylko maksymalną kwotę, tj. 50.000,00 zł jaką można nałożyć na podmiot, który według organu wbrew przepisom art. 94a Prawa farmaceutycznego prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności.

3) art. 86 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, przez błędną wykładnię powołanej regulacji, która doprowadziła do bezpodstawnego przyjęcia, że

- umieszczenie na zewnątrz lokalu apteki logo Stowarzyszenia [...]oraz zamieszczeniu następującej informacji: "Spółka pod firmą : "F." Sp. z o. o. jest członkiem wspierającym Stowarzyszenia [...]

- dystrybucji [...] zwierającej dane adresowe ww. apteki; umieszczeniu w oknie wystawowym apteki plakatu o treści: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych";

- informowanie o możliwości wykonania badań diagnostycznych w ambulansie oznakowanym napisem: Stowarzyszenie [...] usytuowanym przed lokalem apteki;

stanowi naruszenie dyspozycji art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, co doprowadziło do zakazania Stronie skarżącej, prowadzenia reklamy (w sytuacji gdy taka reklama nie była prowadzona) ww. apteki oraz jej działalności j. w.

4) art. 43 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych poprzez uznanie za zakazaną przez ustawę Prawo farmaceutyczne (art. 94a ustawy) reklamę apteki umieszczenia według obowiązujących przepisów i w celu realizacji określonego w ustawie obowiązku w oknie wystawowym apteki, informacji o tym że możliwe jest nabycie w aptece tańszych odpowiedników leków refundowanych;

5) art. 2a ust. 1 pkt 6) i 7) ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. 2008 r., nr 136, poz. 856 ze zm.) oraz art. 12 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U.2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) oraz art. 6 k.p.a. przez wydanie bezprawnego (sprzecznego z przepisem Konstytucji RP oraz regulacjami ustawowymi) zakazu, prowadzenia reklamy (w sytuacji gdy taka reklama nie była prowadzona) ww. apteki oraz jej działalności polegającej na:

- umieszczeniu na zewnątrz lokalu apteki logo Stowarzyszenia [...] oraz zamieszczeniu następującej informacji: "Spółka pod firmą: "F." Sp. z o. o. jest członkiem wspierającym Stowarzyszenia [...]

6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II Instancji wadliwej decyzji organu I Instancji, podczas gdy żadne z przeprowadzonych i zgromadzonych dowodów przez organ zarówno I jak i II Instancji nie potwierdzają usankcjonowanego przez organ stanu rzeczy,

7) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie przez nieuwzględnienie odmiennej decyzji w tożsamym stanie faktycznym i prawnym decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2013 roku, , w której organ umorzył postępowanie wszczęte w związku z podejrzeniem naruszenia art. 94 a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne za pomocą katalogu "Rekomendowane ceny" oraz załącznika/insertu "Lista apteki punktów aptecznych";

8) art. 78 § 2 kp.a. w zw. z art. 140 kp.a.

9) art. 7 i 8 oraz art. 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak należytej staranności przy ocenie i weryfikacji materiału dowodowego.

Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargo spółka rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2014 r. - nie naruszają przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm., dalej jako P.f.), co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej, w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f.

Jednocześnie w ocenie Sądu wydając w niniejszej sprawie decyzje administracyjne, organy Inspekcji Farmaceutycznej obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzić należy, że w działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wszechstronnie zostały wyjaśnione motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest spójna i wyczerpująca.

Należy wskazać, że przepis art. 94a P.f. został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 75, poz. 492), w konsekwencji implementacji m. in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/27/WE z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Powyższy przepis art. 94a P.f. został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem (również w dacie kontroli apteki prowadzonej przez skarżącą oraz wydania obu spornych decyzji), przepis art. 94a ust. 1 P.f. stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Niewątpliwie oznacza, że zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz - co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed dniem 1 stycznia 2012 r., przedmiotowy zakaz był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, gdy: działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Kluczowym w sprawie zagadnieniem jest, ustalenie znaczenia pojęcia terminu "reklama", jakim posługuje się ustawodawca. W Prawie farmaceutycznym ustawodawca nie zawarł legalnej definicji, "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności". Jednakże w art. 52 ust. 1 P.f. zdefiniował reklamy produktu leczniczego w brzmieniu: "Reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych".

Posiłkując się definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych, należy wskazać, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003).

Nie mniej, na podstawie definicji zawartej w art. 52 ust. 1 P.f. można stwierdzić, że reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. W przypadku reklamy produktu leczniczego tym "określonym zachowaniem" będzie zachęcanie do stosowania tego produktu, natomiast w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcanie do korzystania z jej usług. "Zwiększeniem obrotów" sprzedającego będzie w przypadku reklamy produktu leczniczego zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, zaś w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zwiększenie liczby przeprowadzanych przez nią transakcji lub ich wartości.

Zaznaczyć jednak należy, że reklama od 1 stycznia 2012 r. w świetle przepisów Prawa farmaceutycznego została zakazana.

Zdaniem składu orzekającego nie ma podstaw, aby inaczej, niż dotychczas, rozumieć np. pojęcie reklamy działalności apteki, a co przy innym sposobie podejścia niż przedstawiony wyżej, lecz w istocie przy takiej samej, choć szerzej rozwiniętej konkluzji, wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt: II GSK 668/13 z 26 czerwca 2014r. (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tak więc w ślad za tym orzeczeniem można powtórzyć, że reklamą działalności apteki będzie zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2008r. sygn. akt: VII SA/Wa 698/08 oraz w wyroku WSA w Warszawie z 1 lutego 2008r. sygn. akt: VII SA/Wa 1960/07, Lex, nr 451165). Podobnie pojęcie reklamy działalności aptek na gruncie Prawa farmaceutycznego jest rozumiane przez Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 2 października 2007r. stwierdził on, że: "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług (por.: wyrok SN z dnia 2 października 2007r., sygn. akt: II CSK 289/07, Lex nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, Nr 20, poz. 1116).

Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze, należy uznać, że reklamą apteki jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów. Szeroki sposób rozumienia reklamy działalności aptek uzasadnia również fakt, że art. 94a ust. 1 P.f., poza stwierdzeniem, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, nie zawiera katalogu działań, które byłyby ex lege wyłączone z zakresu tego pojęcia, jak ma to miejsce w przypadku reklamy produktu leczniczego. Orzecznictwo wskazuje, że reklamą działalności apteki może być więc każde działanie zmierzające do zwiększenia sprzedaży. Reklama może przy tym "przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, billboardów, folderów, czy też gazetek" (wyrok WSA w Warszawie z 1 lutego 2008r. sygn. akt: VII SA/Wa 1960/07, Lex nr 451165). Za reklamę działalności apteki zostały uznane również "czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych" (wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2008r. sygn. akt: VII SA/Wa 698/08), umieszczenie obok nazwy apteki napisów "niskie ceny", "wysokie rabaty" itp. (por.: B. Jaworska-Łuczak, Dopuszczalny zakres reklamy w aptekach, Serwis Prawo i Zdrowie nr 86892), udzielanie bonifikaty za zrealizowanie recepty (por.: D. Biadun, Reklama apteki - bonifikata za zrealizowanie recepty, Serwis Prawo i Zdrowie nr 60801 ).

W niniejszej sprawie w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organy ustaliły, że w oknie prowadzonej przez skarżącą spółkę F. apteki położonej w S. przy ul. [...], umieszczone były logo Stowarzyszenia [...] Ponadto, umieszczono informację o tym, że F. Sp. z o.o. jest członkiem wspierającym stowarzyszenie. W oknach wywieszono również plakaty informujące o organizowanych przez Stowarzyszenie [...] badaniach diagnostycznych. Dodatkowo w witrynie apteki znajdował się plakat o treści: "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych". Badania diagnostyczne, na udział w których zapraszało Stowarzyszenie [...] za pomocą plakatów wywieszonych w witrynie apteki, odbywały się bezpośrednio przy aptece.

Ponadto wydawana była gazetka [...] która miał postać kilkunastostronicowego folderu zatytułowanego: [...] (pomiędzy słowami "[...]" i "[...]" umieszczony jest charakterystyczny plus w otoczce), zwierającego dodatkowo adres strony internetowej. W gazetce umieszczane były sporadycznie artykuły na temat zdrowia. Większość folderu zawierała prezentacje produktów leczniczych, suplementów diety oraz innych towarów z podaniem dwóch cen: wyższej i niższej. Gazetki zawierały zestawienie cen "zwyczajowych" (wyższych) i rekomendowanych przez stowarzyszenie (niższych).

Wobec powyższego zdaniem Sądu zgodzić należy się z organami, że była to zachęta do skorzystania z oferty aptek współpracujących ze Stowarzyszeniem [...] Pacjent mógł się bowiem spodziewać, że ceny przedstawione w gazetce będą obowiązywać nie w każdej aptece, ale właśnie w tej, którą oznaczono logo stowarzyszenia oraz znakiem [...] Identyfikacja apteki, której dotyczyła oferta przedstawiona w gazetkach odbywała się poprzez skojarzenie logo Stowarzyszenia [...] (umieszczonego zarówno w materiałach wydawniczych, jak i na zewnątrz apteki), albo wprost - przez zapoznanie się z [...] Dodatkowo, z zewnątrz apteki widoczna była informacja, że strona jest członkiem stowarzyszenia.

W ocenie Sądu podzielić należy również stanowisko orzekających w sprawie organów, które za reklamę apteki uznały plakat "UWAGA PACJENCI Zgodnie z obowiązkiem wskazanym w tzw. ustawie refundacyjnej APTEKA informuje o możliwości nabycia TAŃSZYCH odpowiedników LEKÓW refundowanych". Zastosowany układ graficzny oraz znaczne zróżnicowanie wielkości czcionki spowodowało, że z dużej odległości widoczny był jedynie typowy slogan reklamowy: "APTEKA TAŃSZYCH LEKÓW". Cel takiego zabiegu zdaję się być oczywisty. Plakat miał zachęcać do wejścia do apteki przechodniów, którzy zauważyli wyeksponowane hasło: "APTEKA TAŃSZYCH LEKÓW". W konsekwencji stanowił on reklamę apteki.

Organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej słusznie zauważyły, że organizowanie akcji prozdrowotnych przed apteką, w sytuacji gdy apteka, jak i ambulans były oznakowane logo Stowarzyszenia [...] u klienta apteki budzi przekonanie, że warto odwiedzać tę właśnie a nie inną aptekę, bo dzięki temu można "niejako przy okazji" skorzystać z badań diagnostycznych. Nawet, jeśli po przeprowadzeniu badania pacjent nie skorzysta z usług apteki, to jednak w każdym przypadku pozostaje w jego pamięci pozytywne skojarzenie akcji prozdrowotnej z tą apteką i w ten sposób buduje się wizerunek podmiotu prowadzącego aptekę. Zgodzić należy się z organem, że lokalizacja busa diagnostycznego nieopodal przedmiotowej apteki jest nieprzypadkowa i służyć ma budowaniu pozytywnego wizerunku apteki, poprzez utrwalanie u pacjentów skojarzeń tej właśnie apteki z możliwością przeprowadzenia nieodpłatnych, ogólnie dostępnych badań diagnostycznych, co może potencjalnie skutkować zwiększeniem sprzedaży produktów leczniczych. Organizowanie akcji badań poprzez usytuowanie busa diagnostycznego nieopodal apteki w S. przy ul. [...], w rzeczywistości sprowadzało się do zamiaru przyciągnięcia potencjalnych klientów do skorzystania z usług tej konkretnej apteki.

Zatem wobec naruszenia przez skarżącą zakazu ustanowionego w przepisie art. 94a ust. 1 P.f., zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej, na podstawie art. 129b ust. 1 cyt. ustawy, który stanowi, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu poza aptecznego oraz ich działalności.

Stwierdzić należy, że karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2). Zdaniem Sądu, oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń.

Sąd uznał, że ustalając wysokość kary administracyjnej, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uwzględnił stosowne kryteria, wskazane przez ustawodawcę w przepisie art. 129b ust. 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, nadto jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego, czyli art. 94a oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f.

Nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej obu instancji, wydając w niniejszej sprawie sporne decyzje, obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa, co oznacza, że wskazana w decyzjach podstawa prawna wynikać winna z obowiązującego prawa materialnego, tak, by nie naruszać zasady praworządności określonej w przepisie art. 6 k.p.a. W ocenie Sądu, z powyższego obowiązku organy Inspekcji Farmaceutycznej wywiązały się i brak jest podstaw do postawienia im w tym zakresie jakichkolwiek istotnych zarzutów.

Również uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a., wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.