Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1201/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 201 ust. 1 lit. a, art. 201 ust. 2, art. 218 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 51 pkt 2  zw. z art. 65 ust. 1 art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 194 poz 6 art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 3, art. 4
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone  rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na  przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji*
journal: Dz.U.UE.L 2012 nr 275 poz 1 art. 1, art. 2
law: Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) NR 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające  ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2013 roku nr [...] w przedmiocie wysokości długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r., poz. 749), w związku z art. 20 ust. 2, art. 201 ust. 1 pkt a, ust.2 i ust. 3, art. 213, art. 218 ust. 2, art. 221 ust. 1, art. 245 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 966/2010 z dnia 27 października 2010r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. U. L 282 z dnia 28.10.2010 r., str. 29), art. 1 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) NR 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. WE L 194 z 26.07.2011 r., s. 6), art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) NR 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. L 29 z dnia 31.01.2009 r., str.1), utrzymał mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...].04.2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał, że w Oddziale Celnym w K. w dniu [...].12.2010r. przyjęto zgłoszenie celne uzupełniające SAD zaewidencjonowane pod pozycją [...] sporządzone na podstawie wpisu do rejestru procedury uproszczonej pod pozycją [...] z dnia [...] listopada 2010 r., prowadzonego przez Agencję Celną X - przedstawiciela pośredniego Y. Strony zgłosiły następujący towar do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na obszarze celnym Unii Europejskiej:

* w pozycji 1 zgłoszenia celnego SAD – wkręty uniwersalne samogwintujące klasyfikując je do kodu TARIC 7318 14 99 91 Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich z zastosowaniem preferencji taryfowych (GSP), w wysokości 0% ad valorem, na podstawie przedłożonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...].10.2010 r., potwierdzającego preferencyjne pochodzenie towaru z Malezji;

* w pozycji 2 zgłoszenia celnego SAD – wkręty do płyt kartonowo-gipsowych, klasyfikując je do kodu TARIC 7318 12 90 91 Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich z zastosowaniem preferencji taryfowych (GSP), w wysokości 0% ad valorem, na podstawie przedłożonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...].10.2010r., potwierdzającego preferencyjne pochodzenie towaru z Malezji.

Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2012 r.. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowanie celne - wobec R. F. prowadzącego działalność pod nazwą Y oraz wobec K. K. prowadzącego działalność pod nazwą Agencja Celna X - w sprawie określenia kwoty należności wynikających z długu celnego w przywozie, podlegających księgowaniu z tytułu nałożenia cła andydumpingowego na towary objęte ww. zgłoszeniem celnym uzupełniającym SAD, sporządzonym na podstawie ww. wpisu do rejestru procedury uproszczonej. Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją nr [...] z dnia [...].04.2013r. powiadomił o zaksięgowaniu kwoty należności wynikających z długu celnego w przywozie, z tytułu nałożenia cła andydumpingowego na towary zgłoszone do dopuszczenia do obrotu w procedurze uproszczonej wg ww. wpisu rejestru procedury uproszczonej i ujęte w ww. zgłoszeniu celnym uzupełniającym SAD.

Organ II - ej instancji utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. wskazał, że w myśl przepisu art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm.), w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności celne określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, natomiast inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zajdzie taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów. Do takich środków ustanowionych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczących wymiany towarowej należy cło antydumpingowe.

W klasyfikacji taryfowej towarów stosuje się Nomenklaturę Scaloną (CN) stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, która podlega corocznej publikacji w rozporządzeniach Komisji (WE) zamieniających Taryfę celną. Według stanu prawnego na dzień powstania długu celnego ([...].11.2010 r.) w rozpatrywanej sprawie obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87.

Stosownie do art. 2 omawianego rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 Komisja ustanawia Zintegrowaną Taryfę Wspólnot Europejskich zwaną TARIC, która zaspokaja wymogi Wspólnej Taryfy Celnej. Wskazując na Nomenklaturę Scaloną jako jej podstawę oraz na jej zawartość informacyjną organ zauważył, że w niniejszej sprawie Zintegrowana Taryfa Celna ustanowiła dla towarów zaklasyfikowanych do kodów TARIC 7318 14 99 91 i 7318 12 90 91, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, szczególny środek wspólnotowy - rozszerzone ostateczne cło antydumpingowe (na dzień przyjęcia przez organ celny zgłoszenia celnego jeszcze nie stosowany).

Powyższe zgodne było z Rozporządzeniem Rady (WE) NR 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009r., którym nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. L 29 z dnia 31.01.2009 r. ,str. 1). W związku bowiem z Rozporządzeniem Komisji (UE) NR 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. (Dz. U. L 282 z dnia 28.10.2010 r., str. 29) wszczęto dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji. W Rozporządzeniu tym, w punkcie E. Rejestracja (18) czytamy: zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego (tj. ww. Rozporządzenia Rady (WE) NR 1225/2009) przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczna od dnia rejestracji przywozu wysłanego z Malezji. Zgodnie z art. 2 omawianego Rozporządzenia Komisji (UE) NR 966/2010, na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 nakazuje się organom celnym podjęcie właściwych kroków w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 rozporządzenia niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innej niż stal nierdzewna, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Rejestracja wygasa po upływie dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) Nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. (Dz. U. L 194 z dnia 26.07.2011 r., str. 6) rozszerzono ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. W myśl art. 1 ust. 3 tego rozporządzenia, cło rozszerzone - na niektóre elementy złączne z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, tj. wkrętów do drewna (z wyłączeniem wkrętów do podkładów), wkrętów samogwintujących, pozostałych wkrętów i śrub z główką (nawet z nakrętkami lub podkładkami, ale z wyłączeniem wkrętów toczonych ze sztab, prętów, profili lub drutu o pełnym przekroju, o grubości trzpienia nieprzekraczającej 6 mm oraz z wyłączeniem wkrętów i śrub do mocowania kolejowych, torowych materiałów konstrukcyjnych) oraz podkładek, obecnie objętych kodami CN ex 7318 12 90, ex 7318 14 91, ex 7318 14 99, ex 7318 15 59, ex 7318 15 69, ex 7318 15 81, ex 7318 15 89, ex 7318 15 90, ex 7318 21 00 i ex 7318 22 00 (kody TARIC 7318 12 90 11, 7318 12 90 91, 7318 14 91 11,7318 14 91 91,7318 14 99 11,7318 14 99 91,7318 15 59 11,7318 15 59 61, 7318 15 59 81, 7318 15 69 11, 7318 15 69 61, 7318 15 69 81, 7318 15 81 11, 7318 15 81 61,7318 15 81 81,7318 15 89 11,7318 15 89 61,7318 15 89 81,7318 15 90 21, 7318 15 90 71, 7318 15 90 91, 7318 21 00 31, 7318 21 00 95, 7318 22 00 31 i 7318 22 00 95 - pobierane jest od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009, z wyjątkiem przywozu produktów produkowanych przez określone tam przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia, organom celnym nakazuje się niniejszym zaprzestania rejestracji przywozu ustanowionej zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż odnośnie rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego określono przepisami stosowną procedurę, która wiąże się z rejestracją przywozu towarów. Jak należy zauważyć przepisy te nie precyzują jak ten rejestr winien wyglądać i jakie są szczegółowe zasady jego prowadzenia. Nakazują jedynie organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów. Brak jest w tych przepisach także odesłania, iż w tym zakresie miałyby być ustanowione przepisy wykonawcze. Jednakże należy w tym miejscu wyjaśnić, iż stosownie do art. 79 Wspólnotowego Kodeksu Celnego dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środki polityki handlowej stanowią część instrumentów, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne. Wspólnotowy Kodeks Celny wprowadza obowiązek zgłoszenia towaru, który ma zostać objęty procedurą celną, do tej procedury. Zgłoszenie celne jest dokonywane w określony przepisami sposób. W przypadku zgłoszenia celnego dokonywanego z wykorzystaniem formularza SAD należy wyjaśnić, iż w myśl § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 z późn. zm.), dokument SAD wypełnia się i stosuje zgodnie z załącznikami nr 37 i 38 do Rozporządzenia Wykonawczego w brzmieniu określonym w załączniku IV do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2286/2003 oraz z załącznikiem nr 30 A do Rozporządzenia Wykonawczego. Jak należy zauważyć, w zgłoszeniu celnym SAD, w polu 33 znajduje się kod towaru. Pole to składa się z 5 części, przy czym część pierwsza dotyczy 8 cyfrowego kodu CN (Nomenklatury Scalonej), natomiast część druga (2 kolejne cyfry) jest wypełniana zgodnie z kodem TARIC - są to dwa znaki wspólnotowe w celu stosowania specjalnych środków wspólnotowych w odniesieniu do formalności, które mają być spełnione w miejscu przeznaczenia. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest równoznaczne z jego zaewidencjonowaniem (funkcjonariusz celny przyjmujący zgłoszenie celne przystawia stempel SAD z aktualną datą oraz wpisuje pozycję ewidencji). Organy Służby Celnej prowadzą ewidencję zgłoszeń celnych i dokumentów potwierdzających wspólnotowy status towarów (ewidencja OGL). Niezależnie od tego, czy zgłoszenie celne zostanie przyjęte w wersji elektronicznej, czy też papierowej, dane z tego dokumentu zostają wprowadzone do informatycznego systemu przetwarzania zgłoszeń celnych CELINA (system Celina). W związku z czym rejestr towaru następuje z wykorzystaniem systemu CELINA. Jak należy zauważyć w przedmiotowej sprawie organ celny przyjął ww. zgłoszenie celne SAD co jest równoznaczne z jego zaewidencjonowaniem. Zaewidencjonowanie oznacza, że dane o zgłoszonym towarze zostały wprowadzone do systemu CELINA. Należy też zauważyć, iż towar posiadał kod TARIC, gdzie zastosowano właśnie owe dwa znaki (dwa kolejne po 8 cyfrowym kodzie CN) w celu stosowania specjalnych środków wspólnotowych. Wskazanie dodatkowych cyfr "81" lub "91" do kodu CN oznacza, że jest to towar przywożony z Malezji wobec, którego stosuje się specjalne środki wspólnotowe.

Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się także z zawartym w odwołaniu zarzutem, iż ani zaksięgowanie kwoty należności wynikających z długu celnego, ani też powiadomienie o tym dłużnika nie są czynnościami kreującymi dług celny. Dyrektor Izby Celnej w P. podziela stanowisko, iż zaksięgowanie polegające na wpisie należności do rejestru przez organy celne następuje przed powiadomieniem dłużnika o kwocie należności celnych (przytoczony przez pełnomocnika wyrok ETS z dnia 23 lutego 2006 r. nr C-201/04 w sprawie Belgische Staat p. Molenbergnatie). Z wyroku tego bowiem wynika, iż najpierw należy zaksięgować kwotę długu celnego, a później powiadomić o niej dłużnika. Stosownie do art. 201 ust. 1 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny rozumiany jako nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych, które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi (art. 4 pkt 9). Dług ten powstaje z mocy samego prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2), zaś dłużnikiem jest zgłaszający, jak również osoba na rzecz której zgłoszenia dokonano w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (art. 201 ust. 3 WKC).

Z kolei w myśl art 221 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest wymagane, aby kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych została zaksięgowana przed powiadomieniem o niej dłużnika.

W konsekwencji przyjęto, iż w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie zostało wykazane, że przedmiotowy towar objęty procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie ww. zgłoszenia celnego (dokonanego w procedurze uproszczonej) podlegał rozszerzonemu ostatecznemu cłu antydumpingowemu w wysokości 85 % ad valorem, jego kwota po obliczeniu podlegała zaksięgowaniu i następnie powiadomieniu o niej dłużnika, którym w niniejszy przypadku był zgłaszający jak i osoba na rzecz której zgłoszenia dokonano.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego określonych w art. 23 ust. 2 oraz art. 51 Ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/11 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji.

W uzasadnieniu oraz na rozprawie w dniu 06 marca 2014r. przede wszystkim przedstawiono pogląd, że rejestracja przez organ towarów dokonana na podstawie art. 14 ust. 5 podstawowego rozporządzenia antydumpingowego nie powoduje powstania z mocy prawa długu celnego w zakresie takiego cła. Kwota cła antydumpingowego musi być ustalona decyzją, która ma charakter konstytucyjny. W ocenie skarżącego w tej sprawie organ zaskarżoną decyzją nie ustalił cła, a jedynie powiadomił o rejestracji kwoty długu wynikającego cła. Ponadto wskazano, że wartość cła oparta została na stawce 85 %. tymczasem wartość ta - na podstawie Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 04 października 2012r - winna wynosić 74,1 % wartości celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu swego stanowiska odnośnie zarzutu zastosowania niewłaściwej stawki cła wyraził stanowisko, że w myśl przepisów, co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie data wszczęcia postępowania, czy ewentualnie data wydania decyzji. Bowiem kwota należności przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (art. 214 ust. 1 WKC), a chwila tą było przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Zatem w przedmiotowej sprawie skoro należności celne powstały w dniu [...].11.2010 r. (przyjęcie zgłoszenia celnego) to rozszerzone ostateczne cło antydumpingowe winno być obliczone wg 85 % stawki, stosowanej z mocą wsteczną wobec towarów zarejestrowanych zgodnie z procedurą antydumpingową w dniu ich zgłoszenia. Późniejsze obniżenie stawki do 74, 1 % z dniem [...].10.2012 r. odnosi się więc do towarów zgłoszonych od tej daty (zatem wobec przedmiotowych towarów nie ma ona zastosowania). W tej kwestii nie jest istotny moment wszczęcia postępowania pierwszoinstancyjnego (2012 r.), czy też moment zakończenia jego zakończenia (2013 r.), ale data powstania długu celnego (2010 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna w części dotyczącej zastosowanej stawki cła.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję wydaną m.in. z powołaniem na treść art. 51pkt 2 2 zw. z art. 65 ust. 1 art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 Prawo Celne, która to decyzją "powiadomiono o zaksięgowaniu kwoty należności celnej (...), której wysokość określono(...)" w przedstawiony w decyzji sposób.

Podstawowy zarzut strony skarżącej opiera się na stwierdzeniu, iż decyzją tą organ celny zastąpił decyzję określającą wysokość długu celnego, która winna poprzedzać decyzję o powiadomieniu czy zaksięgowaniu długu. W ocenie skarżącego wyłącznie decyzja określająca wysokość długu celnego powoduje jego istnienie, ma charakter konstytutywny.

Z poglądem tym należy się zgodzić, przy czym jest to okoliczność bezsporna, albowiem w pełni akceptuje to stanowisko także Dyrektor Izby Celnej.

Rozbieżności wynikają z tego, że albo strona skarżąca niedostrzega, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera określenie wysokości długu, albo z tego, że żąda rozdzielenia tych etapów postępowania celnego i wydania odrębnych rozstrzygnięć.

Zauważyć należy zatem, że słusznie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy celne nie nakładają obowiązku rozdzielenia postępowania i wydawania odrębnych decyzji co do określania długu celnego, a następnie – na podstawie tej samej decyzji – powiadamiania kolejną decyzją o zaksięgowaniu długu.

Zgodnie z treścią art. 51 pkt. 2 Prawa Celnego (Dz.U. z 2004r nr 68 poz. 622 ze zm.) kwotę należności wynikającą z długu celnego, zaksięgowaną na podstawie art. 218 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ celny określa w drodze decyzji. Przepis ten nie rozdziela zatem jako odrębnych procedur zaksięgowania kwoty należności opartej o treść art. 218 ust. 2 WKC od określenia wysokości tej kwoty. W rezultacie zarzut oparty na błędach postępowania w tym zakresie i to mających wpływ na wynik sprawy nie jest uzasadniony. Zaznaczyć należy także, że strona nie została zaskoczona wydaniem decyzji, która określała wysokość długu celnego, albowiem postanowieniem z [...] grudnia 2012r. powiadomiono ją o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia długu celnego, podając zakres postępowania i przyczyny. Tym samym strona przez cały czas trwania postępowania znała jego zakres oraz sam przedmiot. Wyklucza to ewentualne rozważania dotyczące naruszenia przez organ zasad ogólnych postępowania, w tym wyjaśniania czy też czynnego udziału stron.

Marginalnie należy zauważyć, że w skardze pełnomocnik skarżącego cytował nieaktualną w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (a tym bardziej w chwili wydawania decyzji) treść artykułu 51 prawa celnego co mogło mieć wpływ na błędne jego odkodowanie.

Niezależnie od tego decyzja jest wadliwa, gdyż w sprawie zastosowano nieprawidłową stawkę cła i w tym zakresie należy podzielić stanowisko pełnomocnika skarżącego.

Przypomnieć wypada w tym miejscu, że okoliczności faktyczne sprawy obejmowały dokonanie w dniu [...] grudnia 2010r. zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu towarów importowanych z Malezji, dotyczącego towaru opisanego jako wkręty uniwersalne samogwintujące klasyfikując je do kodu TARIC 7318 14 99 91 Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich oraz wkręty do płyt kartonowo-gipsowych, klasyfikując je do kodu TARIC 7318 12 90 91 Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich z zastosowaniem preferencji taryfowych (GSP), w wysokości 0% ad valorem, na podstawie przedłożonego świadectwa pochodzenia FORM A nr [...].

Zgodnie z art. 201 ust. 1 lit. a WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś chwilą powstania długu celnego jest przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC).

W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości to, że co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. W. Morawski [red.], Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, Warszawa 2007, s. 841).

Specyficzny i wyjątkowy charakter ma natomiast postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

Towary będące przedmiotem zgłoszeń celnych strony skarżącej należały do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. UE L 2010.282.29 z dnia 28.10.2010 r.) – dalej zwane "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010" - nakładało obowiązek rejestracji. Punkt 18. Preambuły powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego (tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009) przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszeń celnych przez stronę skarżącego, tak więc towary objęte tymi zgłoszeniami podlegały już na podstawie tego rozporządzenia rejestracji.

Ponieważ procedura dochodzeniowa przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 wykazała, że ostateczne cła antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chin były – poprzez przeładunek w Malezji – przedmiotem ich obchodzenia, to Rada (UE) w dniu 18 lipca 2011 r. wydała rozporządzenie wykonawcze nr 723/2011, którym rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 2011.194.6) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011". W rozporządzeniu tym wskazano, że ostateczne cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (m.in. na przywóz towarów oznaczonych kodami Taric jak w niniejszej sprawie) zostaje rozszerzone na analogiczne towary wysyłane z Malezji, zgłoszone lub niezgłoszone jako pochodzące z Malezji, z wyjątkiem produktów produkowanych przez wskazane przedsiębiorstwa (art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia). Mocą natomiast art. 1 ust. 3 tegoż rozporządzenia nakazano pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 określiło w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE, tak więc - skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r. - weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Należy jednak zwrócić uwagę, że dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, z których wynikało, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska [w:], Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska, red. Artur Nowak–Far, C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 70). W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 2012.275.1 z dnia 10.10.2012 r.). Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 weszło w życie w dniu 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że już w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, obowiązywała nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Co istotne, z punktu 9. Preambuły rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności miedzy rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. U. Stępkowska, op.cit., s. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

W ocenie Sądu organy administracji ustalając w niniejszej sprawie wysokość cła antydumpingowego nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. do daty zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie w dacie dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010.

Z art. 2 zd. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. wynika, że po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana (zob. U. Stępkowska, op.cit., s. 66).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. Urz. UE L 2001.201.10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji, gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

Zastosowanie przez organy celne stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 stanowiło akt stosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat, tj. ani w dacie dokonania zgłoszeń celnych, ani w dacie orzekania przez te organy. Należy nadto podkreślić, że zasada zgodnej interpretacji prawa wspólnotowego z Porozumieniem Antydumpingowym stoi na przeszkodzie stosowaniu aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w takim zakresie w jakim naruszają one normy zawarte w tym Porozumieniu. Niezgodność rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 w istotnym dla sprawy zakresie z Porozumieniem Antydumpingowym została uznana przez Komisję Europejską, co doprowadziło do wydania rozporządzenia zmieniającego Rady (UE) nr 924/2012. Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organy celne obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wyżej przedstawiony pogląd wyrażony już został w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie III SA/GD 968/11 wydanym w zbliżonym stanie faktycznym.

Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ administracji zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd orzekł na mocy art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).