Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 74/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: SPP - Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Powołane przepisy: article: art. 260 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L.K. oraz W.K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SPP/Go 74/22 w sprawie ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Skarżący – L. i W.K. złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. Jednocześnie zgodnie wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych ustanowienie doradcy podatkowego. Dołączyli kopie orzeczeń lekarskich o przyznaniu L.K. na stałe umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zaś W.K. znacznego stopnia niepełnosprawności wraz z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, a także informacje z [...] lutego 2021 r. o zajęciu środków na koncie.

W nadesłanych w dniu 16 listopada 2022 r. formularzach PPF skarżący oświadczyli, że są małżeństwem i mieszkają razem. Są właścicielami domu mieszkalnego o powierzchni 98 m², a L.K. - samochodu osobowego marki [...]. Nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych czy wierzytelności. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez skarżącą w kwocie 4.998,96 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł, a także renty skarżącego w wysokości 1.217,98 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł. Jako stałe wydatki i zobowiązania miesięczne skarżący wskazali: spłatę kredytu hipotecznego w wysokości - ok. 65 USD, spłatę kredytów gotówkowych - ok. 370 zł, 255 zł, 220 zł, ratę za auto 530 zł, 200 zł i 140 zł, opłatę za gaz 350 zł, prąd ok. 380 zł, wodę 330 zł, telefon 100 zł, TV 150 zł, zakup opału 1.500 zł, leków 500 zł, dojazd do pracy 1.400 zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżący przedłożyli trzy zaświadczenia o wynagrodzeniu L.K., decyzję o waloryzacji renty skarżącego, dwie decyzje o przyznaniu skarżącym zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie, wyciągi z rachunków bankowych skarżących z [...] za okres [...].09.2022r.- [...].11.2022r. (stan środków na dzień [...].11.2022r. wynosił 134,26zł) oraz z [...]. za okres [...].09.2022r.- [...].11.2022r. (stan konta na dzień [...].11.2022r. wynosił -2.032,35zł).

Postanowieniem z 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SPP/Go 74/22 referendarz sądowy zwolnił skarżących od kosztów sądowych oraz oddalił wnioski w pozostałym zakresie.

W ocenie referendarza, zasadne jest zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie. Z przedstawionych przez nich oświadczeń oraz akt innych postępowań wynika bowiem, że oboje są osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi opieki lekarskiej i rehabilitacji. Posiadają dom mieszkalny o powierzchni 98m², w którym mieszkają, oraz samochód zapewniający im dojazd do pracy oraz do lekarza. Nie mają oszczędności. Analiza przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych potwierdza, że ich stałe opłaty oraz wydatki związane z utrzymaniem pochłaniają w zasadzie całość uzyskiwanych dochodów.

Na obecnym etapie postępowania brak jest jednak – zdaniem referendarza - podstaw do przyznania im doradcy podatkowego. O ile bowiem ponoszenie kosztów sądowych jest obowiązkiem strony, o tyle korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie ma charakteru obligatoryjnego. Ponadto analiza akt spraw dotychczas zainicjowanych przez skarżących przed tut. Sądem dowodzi, że skarżący potrafią samodzielnie podejmować czynności w postępowaniu; prawidłowo sporządzają i wnoszą skargi oraz pisma procesowe. Co więcej, sama konstrukcja postępowania sądowoadministracyjnego i wyznaczona w niej rola sądu stanowią należytą gwarancję ochrony uprawnień strony.

Od powyższego postanowienia L.K. i W.K. wnieśli sprzeciw wskazując, że sprawy toczą się już od 2007 r. i nie są w pełni reprezentowani przed tut. Sądem, co ma negatywny wpływ na wynik spraw, które trwają bardzo długo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z treścią art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy).

W niniejszej sprawie małżonkowie K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie do kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Sąd decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy w tym zakresie, musi przede wszystkim kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., ale również odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie Sąd bierze pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (przymus adwokacko-radcowski) (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2010 r. sygn. akt II FZ 62/10, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ze złożonych przez L. i W.K. wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że oboje są osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi opieki lekarskiej i rehabilitacji. Nie mają oszczędności a ich stałe wydatki pochłaniają całość uzyskiwanych dochodów.

Wobec powyższego, zgodzić się należy z referendarzem sądowym, że zasadne jest zwolnienie małżonków K. od kosztów sądowych bowiem poniesienie kosztów sądowych mogłoby narazić ich na uszczerbek utrzymania koniecznego.

Podzielić należy także wniosek referendarza, że pomimo trudnej sytuacji materialnej, na obecnym etapie postępowania, brak jest podstaw do ustanowienia dla wnioskodawców doradcy podatkowego. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy analiza akt sprawy wskazuje bowiem, że małżonkowie K. potrafią samodzielnie podejmować czynności w postępowaniu, o czym świadczy chociażby prawidłowe złożenie skargi oraz pism w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy. Natomiast na obecnym etapie postępowania korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika nie ma charakteru obligatoryjnego.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że winni być w pełni reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, bowiem jego brak ma negatywny wpływ na wynik ich spraw, które trwają bardzo długo.

Wyjaśnić należy, co też uczynił już referendarz sądowy, że konstrukcja postępowania sądowoadministracyjnego i wyznaczona w niej rola Sądu, stanowią należytą gwarancję ochrony uprawnień strony skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 6 P.p.s.a, sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza, to że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje całokształt działań organów administracyjnych, wskutek których mogło dojść do naruszenia prawa, niezależnie od zgłaszanych

w tym względzie przez strony zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II FZ 142/13).

W niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do uznania, że odmowa ustanowienia pełnomocnika na obecnym etapie postępowania mogłaby spowodować dla małżonków K. jakiekolwiek ujemne następstwa procesowe czy też ograniczyć ich prawo do sądu.

Nadmienić również należy, że strona ma prawo wielokrotnego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie. Ponowne złożenie wniosku może być spowodowane w szczególności zmianą sytuacji majątkowej strony w odniesieniu do sytuacji, na podstawie której został rozpoznany poprzedni wniosek, jak również zmianą etapu postępowania, w szczególności gdy skarżący wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej (por. L. Kuligowska, A. Madej, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym - zagadnienia proceduralne, PS 2007, nr 9, s. 86 oraz H. Knysiak-Siuda [w:] M. Romańska, H. Knysiak-Siuda, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4, Tezy do art.243, LEX).

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.