Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 98/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 77, art. 64b
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia 16 listopada 2011 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. D. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 października 2009 r. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego przekazał według właściwości Wójtowi Gminy pismo A. D. z 23 maja 2006 r. w sprawie zasypania rowu melioracyjnego stanowiącego działkę o numerze ewidencyjnym [...], (aktualnie działki o numerach ewidencyjnych [...]), położoną w miejscowości S.

Wójt ustalił właścicieli działek [...] i dokonał 30 listopada 2009 r. oględzin położonych w S. działek o numerach ewidencyjnych [...]. W oględzinach uczestniczyła A. D. (właścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]), B. T. (właścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]) i E. M. (właścicielka działki o numerze ewidencyjnym [...]). Według oświadczenia obecnych osób, zasypanie rowu R-A-10 na terenie działek nr [...] miało miejsce kilkadziesiąt lat temu. Ustalono ponadto, że zasypanie tego odcinka rowu nie wywiera negatywnego wpływu na działkę o numerze ewidencyjnym [...], stanowiącą własność A. D. Woda opadowa z tej działki spływa bowiem do rowu biegnącego wzdłuż granicy działki [...] z działką [...], a następnie do istniejącej części rowu R-A-10 na działce [...].

Uwzględniając powyższe ustalenia Wójt Gminy w dniu 22 grudnia 2009 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zasypania rowu melioracyjnego R-A-10 na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] w miejscowości S. z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), dalej Prawo wodne.

Wskutek odwołania A. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 23 sierpnia 2010 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ I instancji przeprowadził 7 lipca 2011 r. rozprawę administracyjną. Wzięli w niej udział: B. T., reprezentująca córkę A. P., E. M., A. D. wraz z pełnomocnikiem J. D., A. N. i K. B. reprezentujący Skarb Państwa-Starostę oraz M. R. i E. Z.-M. reprezentujące Wójta Gminy. J. D., pełnomocnik A. D., złożył w dniu 4 lipca 2011 roku do Wójta Gminy wniosek o uwzględnienie w postępowaniu akt sprawy nr Ns II [...], zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2002 roku. Podczas rozprawy J. D. wniósł o poszerzenie zakresu postępowania i oświadczył, że domaga się wraz z A. D. odzyskania terenu rowu melioracyjnego, oznaczonego jako działka nr [...]. Wniósł również o odtworzenie nieczynnego rowu R-A-10 na terenie działek [...] przez ich właścicieli. Wnioskował także o przywrócenie pierwotnych granic kanału, znajdującego się na byłej działce nr [...], stanowiącego obecnie nieczynny rów na terenie działek [...]. A. D. złożyła oświadczenie, że nie chce mieć na działce stanowiącej jej własność rowu biegnącego przy granicy z działką nr [...].

Rozpoznając ponownie sprawę Wójt Gminy przytoczył treść art. 29 ustawy Prawo wodne stanowiącego, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Nałożenie na właściciela gruntu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga jednoznacznego ustalenia, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nadto, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodą wyrządzoną gruntom sąsiednim.

W trakcie postępowania Wójt Gminy ustalił, że w momencie nabycia działek o nr [...] przez poprzednika prawnego A. P. i E. M. – A. K. w 1957 r. rowu melioracyjnego na tych działkach nie było. Został on częściowo zasypany w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku, gdy we wsi S. prowadzono prace polegające na pogłębianiu koryta rzeki Radunia w związku z budową elektrowni S.-P. Wówczas materiał pozyskiwany przy pogłębianiu składowano na terenie pomiędzy korytem rzeki, a tzw. rowem młyńskim. Gdy w 1957 r. A. K. objął w posiadanie nieruchomość, graniczyła ona z pozostałościami po rowie młyńskim (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w z dnia 29 marca 2002 roku sygn. akt II Ns [...]). Brak jest zatem zmiany stosunków wodnych, która wiązałaby się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Ponadto w momencie nabycia przez A. D. działki nr [...] rów na terenie działek nr [...] był już zasypany, zatem przez okres kiedy właścicielką działki nr [...] jest A. D. nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej zasypaniem rowu melioracyjnego. A. D. może tylko przypuszczać, że przywrócenie rowu R-A-10 na terenie działek [...] poprawiłoby stosunki wodne na jej działce.

Jak ustalono podczas wizji w terenie i podczas rozprawy administracyjnej system melioracyjny na terenie działki [...] funkcjonuje w taki sposób, że woda opadowa z tej działki odprowadzana jest istniejącym rowem znajdującym się na terenie działki nr [...] przy granicy z dz. [...] do istniejącego rowu R-A-10, a nim do rzeki Raduni. Jak wynika z oświadczenia złożonego podczas rozprawy administracyjnej przez J. D., rów na terenie działki [...] przy granicy z działką [...] został wykopany przez poprzedniego właściciela działki [...]. Świadczy to o tym, że od momentu nabycia działki nr [...] system melioracyjny odprowadzający wody opadowe z tej działki nie zmienił się. Sama właścicielka działki [...] – A. D. wskazała na rozprawie, że szkodą powstałą w związku z zasypaniem w latach czterdziestych XX wieku rowu melioracyjnego na terenie działek [...] jest obowiązek utrzymywania przez nią rowu znajdującego się na jej działce wzdłuż granicy z działką [...], co jest bez znaczenia dla niniejszego postępowania, gdyż rów ten funkcjonował już od momentu nabycia przez A. D. działki [...], a zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. Obowiązek przeprowadzania konserwacji istniejącego fragmentu rowu R-A-10 nie jest wykonywany przez właścicieli gruntów odnoszących korzyści z prawidłowego funkcjonowania tego rowu w wystarczającym stopniu i na skutek braku prawidłowej konserwacji teren przy istniejącym rowie w miejscu gdzie wpada do niego rów biegnący na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] jest podmokły i stoi tam woda. Zmiana stosunków wodnych musi wiązać się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych, natomiast Wójt Gminy w trakcie postępowania stwierdził, że takiej ingerencji w omawianym przypadku nie było.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzono, że nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 29 ustawy Prawo wodne warunkująca wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W tej sytuacji niezasadne stało się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zmiany stosunków wodnych na działce nr [...].

Uczestniczka postępowania A. D. wniosła od tej decyzji odwołanie, podnosząc zarzut braku ustalenia dawnego położenia przedmiotowego odcinka rowu, (jako granic użytku wodnego); braku uwzględnienia faktu, iż zasypanie odcinka rowu pociągnęło istotne szkody dla jej działki (m.in. zaistniała konieczność utworzenia i ciągłego utrzymywania drożności dodatkowego odwodnienia); braku uwzględnienia złożonych do sprawy dowodów świadczących o zaistniałych szkodach na działkach sąsiadujących od południa z działką nr [...] w S. oraz pominięcia związku prowadzonego postępowania z obligatoryjnym zadaniem utrzymania funkcji podstawowej "W" i "ZN" dla przedmiotowego odcinka, wyznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy uchwałą nr XXXII/178/2005 Rady Gminy;

Decyzją z 3 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W przekonaniu Kolegium z akt sprawy jednoznacznie wynika, że do zasypania części rowu melioracyjnego R-A-10 na terenie oznaczonym obecnie jako działki nr w miejscowości S. doszło w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku. W tym stanie faktycznym i prawnym Wójt Gminy prawidłowo stwierdził, że wniosek A. D. o nakazanie właścicielom działek nr [...] przywrócenia do stanu pierwotnego kanału Raduni w części leżącej na ich terenie jest niezasadny, bowiem nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 29 ustawy Prawo wodne. W okresie kiedy właścicielką działki nr [...] jest A. D. (tj. od 1985 r.), nie doszło bowiem do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, czego skutkiem miałyby być szkody na działce nr [...].

SKO podkreśliło, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2006 r. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne weszła w życie 1 stycznia 2002 r. Przepis art. 29 tej ustawy należy zatem stosować do stanów faktycznych zaistniałych po dacie jej wejścia w życie, zgodnie z zasadą, że prawo nie działa wstecz. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że zmiany stanu wody na gruncie miały miejsce w latach czterdziestych ubiegłego wieku. Należy zatem do ich oceny stosować prawo, które ówcześnie obowiązywało. Uprawnienia nadane "starymi" ustawami (ustawa z dnia 24.10.1974 r. Prawo wodne; ustawa z dnia 30.05.1962 r. Prawo wodne), wygasły natomiast wraz z utratą mocy przez te akty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję wniosła A. D. domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca wskazała, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 75, 78, 80 oraz 84 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu stosunków wodnych oraz innych ustaleń, które skarżąca wskazywała jako istotne. Podniosła także naruszenie art. 29 Prawa wodnego poprzez uznanie, ze nie znajduje on w sprawie zastosowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy zostało wskazane, że koniecznym jest przeprowadzenie rewitalizacji kanału Raduni w jego pierwotnym przebiegu. Ustalenie, że kanał został zasypany w latach czterdziestych XX wieku nie zmienia faktu, że kanał został zasypany oraz, że przebiegał przez teren działek nr [...]. Zdaniem skarżącej tylko opinia biegłego dałaby odpowiedz na pytanie, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych po zasypaniu kanału, oraz czy i dla której działki wywołało to szkodę. Załączone do skargi mapy mają obrazować teren zlewni i bieg rzeki Raduni według reprodukcji mapy z 1792 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie jest zgłoszone przez skarżącą A. D. żądanie udrożnienia i przywrócenia funkcjonowania rowu melioracyjnego R-A-10 leżącego aktualnie w granicy działek [...] w miejscowości S., który został w przeszłości zasypany i obecnie nie funkcjonuje, nie pełni zatem swojej roli urządzenia wodnego. Treść powyższego żądania określa granice sprawy administracyjnej wskazując na jej przedmiot, a tym samym przepisy prawa materialnego, które będą miały zastosowanie

W trakcie postępowania Wójt Gminy prawidłowo ustalił, że w momencie nabycia działek o nr [...] przez poprzednika prawnego A. P. i E. M. – A. K. w 1957 r. rowu melioracyjnego na przedmiotowych działkach nie było. Został on częściowo zasypany w drugiej połowie lat czterdziestych XX wieku, gdy we wsi S. prowadzono prace polegające na pogłębianiu koryta rzeki Radunia. Kiedy A. K. objął w posiadanie przedmiotową nieruchomość, graniczyła ona z pozostałościami po rowie młyńskim. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2002 roku, sygn. akt II Ns [...], dokonano rozgraniczenia działek o nr [...]. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że nowe granice działek wynikały z faktu zasiedzenia części działki [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa i działki [...], stanowiącej własność A. D. przez A. K. W wyniku tego rozgraniczenia część działki [...], na której znajdował się rów melioracyjny R-A-10, stanowi obecnie teren działek [...]. Czynna część tego rowu znajduje się na należącej do Skarbu Państwa działce [...].

Ponadto, jak ustalono podczas wizji w terenie i podczas rozprawy administracyjnej system melioracyjny na terenie należącej do A. D. działki nr [...] funkcjonuje w taki sposób, że woda opadowa z tej działki odprowadzana jest rowem znajdującym się na terenie działki nr [...] przy granicy z działką [...] do istniejącej części rowu R-A-10, a nim do rzeki Raduni.

Wydając zaskarżoną decyzję organy administracji jako podstawę rozstrzygnięcia powołały art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Stosując powyższe przepisy należy mieć jednak na uwadze wykładnię art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, która została utrwalona w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z tym orzecznictwem spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. W orzecznictwie wymienia się liczne przypadki działań, które mogą spowodować zmianę stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, takie jak: zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Lu 880/07, publ. LEX nr 466028). Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływała z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2010 r., II SA/Bd 995/09, publ. LEX nr 559704).

Powyższe przykłady wskazują, że przepis art. 29 ust. 3 Prawa Wodnego ma zastosowanie wówczas, gdy zmiany stanu wody na gruncie wynikają z działań nie dotyczących istniejących urządzeń wodnych, a jedynie przy okazji wpływają na stosunki wodne w otoczeniu. W przedmiotowej sprawie powyższy przepis, w przekonaniu Sądu, nie ma zastosowania. Dla rozstrzygnięcia kwestii zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego konieczna jest ocena relacji przepisów art. 29 oraz art. 77, a także 64 Prawa wodnego.

Pierwszy z powyższych przepisów, art. 29 Prawa wodnego, stanowi, że właściciel gruntu, jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Natomiast, jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego).

Z kolei art. 77 Prawa wodnego stanowi, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością Spółki wodnej, to do tej Spółki (art. 77 § 1). Z dyspozycji art. 77 § 2 Prawa wodnego wynika natomiast, że jeżeli obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie jest wykonywany to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania (art. 77 § 2).

Przepis art. 64 ust. 1 stanowi, że utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji i remontach w celu zachowania ich funkcji. Natomiast przepis art. 64 b Prawa wodnego, który wszedł w życie z dniem 18 marca 2011 r., dodany przez art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 32, poz..159) zmieniającej ustawę Prawo wodne z dniem 18 marca 2011 r. stanowi, że "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności ".

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) i c) ustawy Prawo wodne ilekroć w ustawie jest mowa o "urządzeniach wodnych" - rozumie się przez to w szczególności: rowy i stawy. Organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie "urządzeń wodnych" - rowów i stawów - na podstawie art. 140 ust. 1 (w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo wodne jest starosta, wykonujący to zadanie z zakresu administracji rządowej. Rozstrzygnięcie w zakresie utrzymania w należytym stanie urządzeń wodnych (art. 64) oraz obowiązku utrzymywania w należytym stanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych i ustalenia w drodze decyzji szczegółowych zakresów i terminów wykonania tego obowiązku (art. 77) należy zatem do organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego - czyli do starosty.

Należy podkreślić, że w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy zarówno art. 77 jak też art. 64 Prawa wodnego są lex specialis wobec art. 29 tejże ustawy. Wynika to ze stwierdzenia, że przedmiotowa sprawa dotyczy funkcjonowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, jakim jest rów melioracyjny. Natomiast ratio legis unormowania art. 77 § 2 Prawa wodnego polega na tym, że jeżeli obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej nie jest realizowany, to wyłącznie właściwy organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest zobowiązany nałożyć w formie decyzji stosowne obowiązki, biorąc pod uwagę także treść pozwolenia wodnoprawnego. Sytuacja taka istnieje wówczas, gdy urządzenie melioracji wodnej szczegółowej jest użytkowane, jednakże zaniedbano jego utrzymania w należyty stanie. Natomiast w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji (dotyczy to też sytuacji, gdy urządzenie wodne przestaje taka funkcję pełnić, bo zastało zlikwidowane np. zasypane) lub szkodliwe oddziaływanie na grunty konieczna jest interwencja na podstawie przepisu 64 b Prawa wodnego. Jest więc oczywiste, że w obu przypadkach nie jest to kompetencja wójta (burmistrza), o której stanowi art. 29 Prawa wodnego. Ponadto należy podkreślić, że urządzenia melioracji wodnej szczegółowej są inwestycją o charakterze liniowym, które przebiegają na dłuższym odcinku niż tylko jedna nieruchomość, stąd wszelkie działania muszą być skoordynowane z utrzymaniem ich drożności na całej długości. W przeciwnym przypadku oznaczałoby to, że nakładane przez właściwych wójtów, na podstawie art. 29 Prawa wodnego, stosowne nakazy dotyczyłyby z jednej strony urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, czego nie reguluje to unormowanie, a z drugiej strony w żaden sposób nie mogłoby zapewnić prawidłowej, tj. skoordynowanej jego drożności, dającej gwarancję właściwego utrzymania tego urządzenia na całej jego długości. Ponadto jest oczywiste, że przywrócenie prawidłowego utrzymania danego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej zgodnie z dyspozycją art. 77 lub 64 b Prawa wodnego, po wydaniu stosownej decyzji, powinno także przywrócić prawidłowe funkcjonowanie systemu melioracyjnego gwarantując właściwe odprowadzanie wód gruntowych spływających z przyległych pól i łąk.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy rów melioracyjny jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych w rozumieniu art. 73 ust.1 pkt 1 Prawa wodnego. Dlatego też unormowanie z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego w tym stanie prawnym i faktycznym nie tworzy normy kompetencyjnej dla Wójta.

Jeżeli nastąpiło zasypanie rowu, będące w istocie jego likwidacją (rozbiórką urządzenia wodnego), to działanie takie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 64a ust. 5 ustawy Prawo wodne pozwala zaś nałożyć w drodze decyzji obowiązek odkopania rowu zakopanego bez stosownego pozwolenia, ustalając warunki i termin wykonania tej czynności, a do wydania decyzji w tym przedmiocie właściwy jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a więc starosta. Organ ten jest w stanie ustalić przebieg i położenie rowu na całej jego długości, a także ustalić jego znaczenie dla gospodarki wodnej okolicy. Nie ulega wątpliwości, że rów R-A-10, położony na działce nr [...] zlokalizowany jest w miejscu, w którym do czasu wybudowania elektrowni S.-P. w latach 40 –tych XX wieku znajdowało się koryto rzeki Raduni. Część działki [...] poprzez zasiedzenie weszła w obszar działek [...]. Jedynie postępowanie przeprowadzone przez Starostę, czyli organ właściwy w sprawach dotyczących gospodarki wodnej jest w stanie ustalić, czy zasypana część rowu R-A-10 stanowi nadal urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, czy też odkopanie tej części rowu jest nieuzasadnione wobec zastosowanych rozwiązań zastępczych.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wadliwe i narusza prawo. Tym samym błędem obarczona jest decyzja Wójta Gminy. W decyzji tej bowiem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie generowane treścią art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a zdaniem Sądu nie ten przepis winien znaleźć zastosowania w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Organy orzekające w sprawie skupiły się na ustaleniu okoliczności istotnych dla zastosowania tego przepisu, tymczasem intencją skarżącej od początku było doprowadzenie do ponownego funkcjonowania rowu melioracyjnego R-A-10, położonego w części na działkach [...] w S.

Z przyczyny niewłaściwej podstawy prawnej i co za tym idzie wadliwości organów podejmujących rozstrzygnięcia w sprawie decyzja organu I i II instancji jako naruszająca prawo podlegają uchyleniu. Podkreślenia wymaga, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z kolizją norm kompetencyjnych, bowiem oczywistym jest, że zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące utrzymania urządzeń wodnych. Rozpoznanie sprawy przez starostę w oparciu o art. 64b Prawa wodnego gwarantuje, że problem naruszenia stosunków wodnych wywołany nienależytym utrzymaniem urządzenia wodnego prowadzącym do zmiany jego funkcji, zostanie rozpoznany kompleksowo w ramach całego systemu funkcjonowania urządzenia, a wydana w efekcie tego postępowania decyzja nie skoncentruje się tylko na nakazaniu działań mających na celu usunięcie przyczyn konkretnej, ujawnionej szkody, z pominięciem działań dotyczących funkcjonowania całego urządzenia, celem zapobieżenia szkodom, które mogą ujawnić się na terenie innych nieruchomości.

Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę. Na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania.