Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1266/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6534 Zamówienia publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] P. B.Spółka Akcyjna Holding na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej wybór trybu zamówienia publicznego 1) Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) Zasądza od Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz skarżącej kwotę[...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2003 r. spółka [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding zwróciła się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. zatwierdzającej wybór trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę dwóch sztuk lekkiego pojazdu szynowego z napędem spalinowym do przewozów pasażerskich - tzw. autobusu szynowego. Jako podstawa wystąpienia został wskazany art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem art. 10 k.p.a. polegającym na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu oraz art. 71 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 664 ze zm.)

Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu organ poniósł, iż :"(...) Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding w B. nie ma legitymacji procesowej do występowania jako strona postępowaniu toczącym się przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych, gdzie mają zastosowanie przepisy k.p.a.. Bowiem z przepisów prawa materialnego nie wynika, aby jego interes prawny lub obowiązek podlegały konkretyzacji w niniejszym postępowaniu administracyjnym".

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2004 r. strona wystąpiła do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz o rozstrzygnięcie sprawy z wniosku z dnia [...] września 2003 r. Spółka zarzuciła decyzji Nr [...], iż została wydana wobec osoby nie będącej stroną oraz została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną tj. o art. 156 § 1 i 104 K.p.a. zamiast o art. 157 § 3 pkt. 4 K.p.a. Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał, iż decyzja Nr [...] została skierowana do Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, nie zaś do [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, co powoduje wadę nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a.

Prezes Urzędu zamówień Publicznych decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 r., w której odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia[...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyjaśnił, iż stosownie do wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2000 r. (l S.A. 1851/00) pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", wniesione do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania powinno być rozpatrzone jako odwołanie. W rozpatrywanej sprawie pismo strony z dnia [...] stycznia 2004r. zastało złożone z zachowaniem 14-dniowego terminu do wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyjaśnił, iż zamieszczenie w sentencji decyzji Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding , który w imieniu reprezentowanego podmiotu wystąpił z wnioskiem, nie jest równoznaczne z określeniem tego organu jako strony postępowania zamiast osoby prawnej występującej z wnioskiem, tym bardziej, że na organ ten nie zostały nałożone żadne nakazy ani zakazy a treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. wskazuje jednoznacznie na osobę prawną, [...] P.B. Spółka Akcyjna Holding w B. , jako na stronę postępowania. Organ wskazał także, iż udział strony w postępowaniu o zamówienie publiczne i jego zainteresowanie wynikiem postępowania nie dawało legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, gdyż uprawnienie takie wynikać by mogło jedynie z obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku o zamówieniach publicznych (obecnie podstawy prawne uprawniające do występowania przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych reguluje ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, Dz. U. z 2004 r. Nr 19, póz. 177). Prezes UZP wskazał, iż [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding w B. nie jest stroną w postępowaniu o zatwierdzenie wyboru trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę dwóch sztuk lekkiego pojazdu szynowego z napędem spalinowym do przewozów pasażerskich - tzw. autobusu szynowego ze względu na brak interesu prawnego.

Decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2004 roku spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca wskazała, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. zostały skierowane do Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, nie zaś do skarżącego – [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, co powoduje wadę nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Ponadto skarżąca podniosła, iż na skutek błędnego uznania za stronę członka organu osoby prawnej, błędnie dokonano oceny interesu prawnego warunkującego podejmowanie czynności jako strony postępowania, odnosząc go wprost do osoby Prezesa Zarządu, tymczasem interes prawny miała osoba prawna [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding, nie zaś członek jej organu zarządzającego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, zarzutów podniesionych w skardze nie można uznać za uzasadnione.

W ocenie organu jednym z elementów przestanki z art. 28 k.p.a. stanowiącego m.in., iż stroną jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, jest wstępne wskazanie przepisu prawa materialnego dopuszczającego istnienie takiego interesu prawnego lub obowiązku. Skarżący nie wskazał, jakiego konkretnego i aktualnego interesu prawnego po jego stronie mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. ale powołał się na ewentualną możliwość zawarcia z nim umowy o zamówienie publiczne, gdyby zamawiający nie unieważnił postępowania, w którym skarżący brał udział. Skarżący w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego nie był uczestnikiem postępowania o zamówienie publiczne (postępowanie, w którym brał udział zostało unieważnione). Skarżący nie będąc uczestnikiem postępowania o zamówienie publiczne (postępowanie zostało unieważnione) nie miał interesu prawnego w uzyskaniu zamówienia, stąd brak było również interesu prawnego skarżącego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wprawdzie tego samego przedmiotu zamówienia, ale innego postępowania o zamówienie publiczne.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego w przedmiocie skierowania decyzji z dnia [...]grudnia 2003r. jak również z dnia [...] maja 2004r. do Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, zamiast do [...] P. B. Spółki Akcyjnej Holding, organ temu stwierdzeniu zaprzeczył. Powołał się przy tym na treść art.. 63 k.p.a. , zgodnie z którym wniosek powinien spełniać określone wymogi formalne, by mógł spowodować skutek prawny. Jednym z elementów, od których jest uzależnione uznanie skuteczności prawnej złożenia wniosku jest wskazanie osoby, od której on pochodzi. Podpis osoby umocowanej do reprezentacji, w przypadku osoby prawnej, która, zgodnie z art. 38 kodeksu cywilnego, działa przez swoje organy, stanowi spełnienie powyższego wymogu. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych przyjął, iż fakt podpisania wniosku skarżącego przez Prezesa Zarządu nie oznacza, że działa on wymieniu własnym i tym samym, że jest stroną postępowania. Tym samym wskazanie w decyzjach administracyjnych Prezesa Zarządu, który wystąpił z wnioskiem w imieniu osoby prawnej – [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding w B. nie oznacza skierowania decyzji do tej osoby.

Skarżący jako podstawę wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] podał m.in., iż została ona wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną tj. o art. 156 § 1 i 104 k.p.a., zamiast o art. 157 § 3 pkt. 4 k.p.a .W ocenie organu nie zachodziła podstawa stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w przypadku, gdy organ administracji w treści decyzji wskazał niewłaściwy przepis prawa a podstawa prawna istnieje w innym przepisie.

Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż zaskarżoną jest decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2004r. nr [...], a nie decyzja nr [...] błędnie wskazana w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych jest centralnym organem administracji państwowej właściwym w sprawach zamówień publicznych - art. 8 ust.1 ustawy z dnia 10 czerwca 1994r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 2002r. Nr 72 poz. 664 ze zm.), art.151 ust.1 obowiązującej od 1 maja 2004r.( z wyjątkiem przepisów, które weszły w życie od 2 marca 2004r.) ustawy z dnia 20 stycznia 2004r. prawo zamówień publicznych ( Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.) . Organ ten prowadząc postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2004r. utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. zatwierdzającej wybór trybu zamówienia publicznego z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę dwóch sztuk lekkiego pojazdu szynowego z napędem spalinowym do przewozów pasażerskich – tzw. autobusu szynowego.

Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpiła spółka [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding. Wniosek ten z dnia [...] września 2003r., jak również pismo z dnia [...] stycznia 2004r. zatytułowane wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, które zostało przez organ potraktowane jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostały podpisane przez Prezesa Zarządu Dyrektora Generalnego T. Z. oraz Członka Zarządu, Dyrektora Finansowego R. S.

Przepis art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz. U. z 1980r., Nr 9 poz. 26 ze zm.), Kodeksu postępowania administracyjnego, powoływanej jako "k.p.a", stanowi, iż stronami postępowania mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.

Spółka akcyjna posiada status osoby prawnej z mocy art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych ( Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), a organem powołanym do reprezentacji spółki oraz prowadzenia jej spraw jest zarząd.

Jak stanowi przepis art. 30 § 3 k.p.a, strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.

Jak wynika z treści załączonego do skargi odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS Nr [...]– według stanu na dzień [...] grudnia 2004r., zarząd spółki skarżącej jest wieloosobowy, a do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Należy zauważyć, iż wnioski skarżącej, które wszczęły postępowanie przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych w obu instancjach, podpisane zostały zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z rejestru przedsiębiorców KRS, co nie zmieniało faktu, iż skarżącą była spółka [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding.

Tymczasem decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. skierowana została do Prezesa Zarządu Spółki, Dyrektora Generalnego - wymieniono go w sentencji decyzji. Wbrew twierdzeniom organu treść sentencji i uzasadnienia powołanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. w żadnym miejscu nie wskazuje na osobę prawną, z treści uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż przedmiotem badania organu było istnienie interesu prawnego Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego, a nie spółki [...] P. B. Spółka Akcyjna Holding. Decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] maja 2004r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. i również została skierowana do Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego, nadto obie decyzje wskazywały w treści Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego, jako podmiot uprawniony do ich otrzymania.

W ocenie Sądu powoływanie się przez organ na treść przepisu art. 63 k.p.a , w żadnym wypadku nie uzasadnia powołania w sentencji decyzji Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego skarżącej spółki, zamiast spółki jako strony. Przepis ten w § 2 określa jakie elementy winno zawierać w swej treści skutecznie wniesione podanie. W odniesieniu natomiast do decyzji - istotne uregulowanie zawarte zostało w przepisie art. 107 § 1 k.p.a,, zgodnie z którym decyzja winna wskazywać między innymi oznaczenie strony lub stron. Tymczasem jedynym podmiotem wymienionym w sentencjach obu decyzji jest Prezes Zarządu wskazany jako wnioskodawca, o czym świadczy sformułowanie :" po rozpatrzeniu wniosku Prezesa Zarządu, Dyrektora Generalnego (...)". Z powyższego jednoznacznie wynika, iż to jego - Prezesa Zarządu organ uznał za stronę i do niego skierował swoje decyzje.

Skoro jak wskazano wyżej, w rzeczywistości stroną postępowania była skarżąca spółka, należało uznać, iż obie decyzje zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W wyroku z dnia 31 marca 1998r. sygn. Akt IV SA884/96 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż :" skierowanie decyzji do organu osoby prawnej i oznaczenie tego organu jako strony postępowania (zamiast osoby prawnej) oraz nałożenie określonych nakazów i zakazów na ten organ jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja ta dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art.156 § 1 pkt 4 k.p.a.(...)."

Zauważyć należy, iż Prezes Zarządu nie jest organem spółki, a jedynie członkiem organu jakim jest zarząd, co w ocenie Sądu uzasadnia odwołanie się do stanowiska wyrażonego w cytowanym wyroku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. nie podlega wykonaniu. Bezprzedmiotowym było zatem zamieszczenie w sentencji wyroku wzmianki o zakresie, w jakim nie może być ona wykonana, przewidzianej w art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.