Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4713/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2;
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21 ust. 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant: - sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania: oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. W. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku zadeklarował grunty rolne o łącznej powierzchni 7,11 ha.

Wobec wykrycia w wyniku kontroli krzyżowej niezgodności dotyczącej działek nr [...] i [...], wnioskodawcę wezwano do złożenia wyjaśnień. Niezgodność wynikała z faktu zadeklarowania wymienionych działek do płatności przez innego rolnika. Zgodnie z oświadczeniem Strony, weszły one w jego posiadanie i są uprawiane na mocy umowy dzierżawy datowanej na [...] sierpnia 2012 r.

Dla wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości przeprowadzona 18 września 2013 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, na której przesłuchano świadków. Ponadto dopuszczono jako dowód umowę dzierżawy zawartą między Z. W. – właścicielem przedmiotowych działek – a R. O., poprzednim ich dzierżawcą.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał [...] marca 2014 r. decyzję nr [...], która odmówił przyznania stronie przyznania płatności i nałożył na nią sankcję. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z [...] czerwca 2014 i przekazana do ponownego rozpatrzenia, celem dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji przesłuchał dodatkowych świadków na okoliczność prowadzenia działań rolniczych na obszarze spornych działek. Następnie Kierownik Biura wydał decyzję nr [...] z [...] stycznia 2015 r., którą odmówił stronie przyznania płatności ONW nakładając sankcję. Strona odwołała się od tej decyzji kwestionując ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Dyrektor decyzją nr [...] z [...] czerwca 2015 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po dokonaniu dodatkowych ustaleń, Kierownik decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173, z późn. zm.) w związku z § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 5 oraz ust. 7 i art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, str. 8); dalej: Rozporządzenie Nr 65/2011 odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW i nałożył sankcje w wysokości 506,57 zł, potrącaną z przyszłej przyznanej płatności.

W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie, że zgłoszone przez wnioskodawcę działki [...] i [...] nie były przez niego użytkowane rolniczo, a zatem brak jest podstaw do przyznania płatności.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zarówno stan faktyczny ustalony przez organ w sprawie, jak i zarzucając wybiórczą i stronnicza ocenę materiału dowodowego.

Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.); dalej: k.p.a. Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika z [...] lipca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że jednym z obowiązkowych elementów dla przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest posiadanie działek, co do których wnioskuje się o udzielenie pomocy, w ciągu całego roku, za który złożony jest wniosek. Jednakże posiadanie jest w tym przypadku rozumiane węziej niż w znaczeniu cywilistycznym, a oprócz faktycznego władania gruntem konieczny jest jeszcze element użytkowania rolniczego gruntu. Tymczasem w toku postępowania ustalono, że w okresie, za który złożono przedmiotowy wniosek czyli 2013 r. strona ww. działek nie użytkowała rolniczo, nie miała realnego wpływu na sposób prowadzenia działalności rolniczej na tych gruntach, a dokonywane przez nią czynności w postaci jednokrotnego wysiewu nawozu oraz jednokrotnego dokonania wykoszenia traw były czynnościami incydentalnymi, nie świadczącymi o faktycznym rolniczym użytkowaniu działki. W międzyczasie na spornych działkach był prowadzony regularny wypas zwierząt przez poprzedniego dzierżawcę.

W świetle tych ustaleń, organy stwierdziły, że powierzchnia działek zgłoszonych do udzielenia pomocy finansowej przez wnioskodawcę była większa niż faktycznie przez niego użytkowana, co musiało skutkować odmową przyznania pomocy. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia 65/2011, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw.

W takim przypadku pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 Rozporządzenia 65/2011. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty, zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.

Ponieważ powierzchnia zadeklarowana przez stronę przekroczyła 50% zatwierdzonego obszaru upraw, została nałożona sankcja, stanowiąca iloczyn tejże różnicy – 2,83 ha i stawki płatności w wys. 179 zł.

Odnosząc się do zarzutów strony, organ zaznaczył, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego niemożliwym było wyciągniecie innych wniosków i wydanie innej decyzji niż zapadła. Powierzchnie działek zostały policzone prawidłowo w oparciu o materiały znajdujące się w posiadaniu organu oraz przedstawione przez stronę. Wskazano jednocześnie na ograniczenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie spowodowane wyłączeniem stosowania art. 77 k.p.a., zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu i podkreślono, że ciężar dowodowy w sprawach dotyczących płatności w o wiele większym stopniu spoczywa na wnioskodawcy, który stara się wykazać swoje uprawnienie do uzyskania pomocy. W odniesieniu zaś do zgromadzonych zeznań świadków, organ zaznaczył, że za niewiarygodne uznano jedynie zeznania K. K., która nie była w stanie jednoznacznie stwierdzić, na których działkach był prowadzony wypas zwierząt hodowlanych R. O..

Strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz przyznanie dochodzonych płatności. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

– art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez błędne przyjęcie i uznanie, iż skarżącemu nie przysługują płatności;

– art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez nie stanie na straży praworządności i nie odniesienie się do wszystkich okoliczności wskazywanych w sprawie, co doprowadziło do błędnego uznania przez organ, iż skarżący nie posiadał spornych działek na dzień 31 maja 2013 r.;

– art. 6, 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich dowodów, powołanie wybiórczych okoliczności, brak odniesienia się do wszystkich okoliczności wskazywanych w sprawie i świadczących na korzyść skarżącego, co doprowadziło do przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego i błędnego przyjęcia, iż wnioskodawca nie posiadał spornych działek na dzień 31 maja 2013 r.; naruszenie obejmuje również błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, poprzez przyjęcie, że: a) skarżący nie był użytkownikiem i nie uprawiał gruntów zgłoszonych do płatności, pomimo posiadania umowy dzierżawy z właścicielem, b) odmowy uznania, że to on dokonywał znaczących zabiegów agrotechnicznych utrzymujących grunt w dobrej kulturze rolnej; uchybienie w postaci braku przeprowadzenia kontroli organu na gruncie, co doprowadziło do sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek, o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.". Dodać należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w postaci płatności ONW na rok 2013 reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 tej ustawy, pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

W oparciu o wskazaną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Stosownie do treści jego § 2 płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16 - zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009):

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005;

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005. Z przytoczonych regulacji wynika, że warunkiem koniecznym uzyskania płatności ONW jest posiadanie na dzień 31 maja danego roku przez podmiot ubiegający się o nie działek rolnych o minimalnym areale wynoszącym 1 ha i prowadzenie na nich "działalności rolniczej".

W świetle treści powyższych przepisów płatności ONW przysługują temu, kto użytkuje rolniczo grunt i zobowiązuje się go użytkować przestrzegając na obszarze całego gospodarstwa rolnego zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Prawodawca wspólnotowy wprowadzając przesłanki uprawniające do otrzymania pomocy powiązał je z faktycznym użytkowaniem gruntu. Pomoc finansowa w formie płatności ONW udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. rolnikom, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy).

W ocenie Sądu, prawidłowe jest zatem stanowisko organów administracji w zakresie w jakim wywodziły one, że warunkiem przyznania płatności na dany rok kalendarzowy jest ich faktyczne użytkowanie. Posiadanie na gruncie prawa cywilnego polega na faktycznym władztwie nad rzeczą, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą, a efektywne korzystanie z rzeczy (nieruchomości) w sensie gospodarczym nie jest konieczną przesłanką posiadania. W związku z powyższym, na gruncie prawa cywilnego, o istnieniu posiadania nie przesądza rzeczywiste, faktyczne korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania. Stąd posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.), ani też nie przerywa posiadania niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą (art. 340 k.c.). Tego rodzaju posiadanie nie jest równoznaczne z posiadaniem istotnym na gruncie przepisów dotyczących płatności ONW. Posiadanie jako warunek przyznania płatności do gruntów rolnych przewidziany w § 2 rozporządzenia ONW ściśle wiąże się bowiem z produkcją rolną, a więc konieczne jest faktyczne, rolnicze użytkowanie gruntów rolnych. Przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wykazały, iż skarżący nie posiadał gruntów rolnych w rozumieniu § 2 rozporządzenia ONW, to jest nie użytkował ich rolniczo z wyłączeniem osób trzecich. Organ I instancji ustalił, że wnioskodawca wysiał dwa worki nawozu wiosną 2013 r., a także na jego zlecenie Z. B. wykonał pokos jednej z działek w sierpniu 2013 r. Trafnie oceniono powyższe czynności jako jednorazowe, które nie mogą stanowić potwierdzenia stanowiska strony skarżącej co do posiadania realnego wpływu na sposób użytkowania przedmiotowych działek.

Należy zauważyć, iż skarżący przyznał w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 18 września 2013 r. (k. 86 akt adm.), że na działce 431 nie było trawy nadającej się do koszenia, a to z uwagi na prowadzony tam wypas krów przez R. O., co potwierdzili świadkowie: B. W., R. P., J. S. i K. M. (k. 76, 78, 224 i 226 akt adm.). Organy orzekające w sprawie ustaliły ponadto, iż dokonany w kwietniu wysiew nawozu był czynnością pozorną i nieskuteczną, gdyż - jak wynika z zeznań Z. W. - nawóz stał w jego szopie od 10 lat, a jego ilość była zbyt mała, by mogła zaszkodzić zwierzętom, gdyby w tym czasie był prowadzony wypas.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Należy zaznaczyć, że wprawdzie organ bada posiadanie gruntów rolnych w dniu 31 maja danego roku, jednakże data ta ma znaczenie jedynie dla ustalenia wartości uprawnień do płatności. Rolnik zobowiązany jest bowiem do posiadania zgłoszonych przez siebie gruntów przez cały rok kalendarzowy i utrzymywania ich zgodnie z normami i z uwzględnieniem podstawowych, a w przypadku programu rolnośrodowiskowego podwyższonych wymogów. W konsekwencji rolnik powinien wykazać się posiadaniem zgłoszonych przez siebie gruntów przez cały rok kalendarzowy, w którym ubiega się o płatności. Na tej podstawie organ zasadnie wykluczył z wniosku działki [...] i [...] z uwagi na fakt, że strona nie posiadała ich i nie użytkowała rolniczo w 2013 r. w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Ponadto w ust. 3 tego artykułu znajduje się zapis, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Treść ust. 2 i 3 cytowanego art. 21 ustawy tym samym określa obowiązki organu, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a., które tym samym nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11).

Należy wyjaśnić, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszelkich kroków w celu niezbędnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący nie wykazał w trakcie przeprowadzonych rozpraw administracyjnych, iż był w posiadaniu spornych działek w sposób trwały przez cały rok kalendarzowy. Wnioskodawca nie decydował bowiem o tym, w jaki sposób działki nr [...] i [...] będą użytkowane, nie wiedział, że został dokonany pokos na działce nr [...], a na działce nr [...] był prowadzony wypas bydła. Trafna jest zatem konstatacja organu odwoławczego, iż wykonanie wsiewki nawozu, względnie pokosu na jednej z działek nie mogły zostać uznane za czynności potwierdzające trwałe posiadanie i użytkowanie gruntów w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.