Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1457/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1,  art. 7, 77, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant ref. staż. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi R. C. i D. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. C. i D. C. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją wydaną [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie ażurowego pojemnika na śmieci na działce nr [...] przy ul. [...] w M. Organ podał, że ustalono iż ażurowe ogrodzenie zostało wybudowane w latach 1989 - 1990 przez PRG w M. przy budowie osiedla domów jednorodzinnych. Z dokumentów wynika, że osiedle stanowiło 3 budynki mieszkalne w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą.

Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji wnieśli w dniu [...] marca 2010 r., R. i D. C. We wniosku podano, że obiekt przy ul. [...] to zasiek murowany z cegły na kontenery śmieciowe o wymiarach 2,30 x 2,30 i wys. 1,60 cm wybudowany bez pozwolenia na budowę, stanowiący własność gminy M.

Obiekt ten usytuowany jest w odległości 1,56 m od granicy działki wnioskujących, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, ma więc z rażącym naruszeniem § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

Nadto objęta wnioskiem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 105 § 1 Kpa.

Po rozpatrzeniu wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 158 § 1 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Organ podał, że jak wynika z uzasadnienia decyzji i protokołu kontroli obiekt był wybudowany w latach 1989 - 1990 w ramach realizacji osiedla domów jednorodzinnych. Dlatego nie było możliwości przeprowadzenia postępowania ani wydania decyzji przez rozstrzygnięcie jej co do istoty sprawy.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli R. i D. C.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] czerwca 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z oświadczenia M. S. - przedstawiciela Urzędu Miasta i Gminy M. wynika, że przedmiotowy zasiek został wybudowany na przełomie lat 80 - tych i 90 - tych. Ponadto z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2008 r. wynika, że przedmiotowy zasiek istnieje na mapach sytuacyjno-wysokościowych co najmniej od 1986 r., co potwierdza mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego w 1986 r.

Jak wynika z akt sprawy, PINB w O. występował do archiwów o przekazanie dokumentów dotyczących spornej inwestycji. Z pisma Archiwum Państwowego w O. z dnia 16 czerwca 2008 r., znak: [...], wynika, iż brak jest w zasobach archiwalnych tej instytucji dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Z pisma Agencji Nieruchomości rolnych - Oddział Terenowy w O. z dnia 14 lipca 2008 r., znak: [...], wynika, że w aktach byłego PGR M. ZRB [...] znajduje się jedynie dokumentacja techniczna dotycząca budynków mieszkalnych położonych na działce nr [...] i [...]. Brak jest natomiast informacji, dotyczących spornej inwestycji.

Z uwagi na brak dokumentacji budowy pomimo prób jej uzyskania od organów i stron postępowania, nie sposób jednoznacznie wskazać, iż przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Nie sposób też jednoznacznie wskazać, czy sporną inwestycję wybudowano niezgodnie z warunkami określonymi w ewentualnym pozwoleniu na budowę. Zatem zaszła konieczność umorzenia postępowania w sprawie ażurowego ogrodzenia na pojemniki na śmieci na działce nr [...] przy ul. [...] w M. Skoro nie ma fizycznych możliwości poszerzenia materiału dowodowego, to w tej sytuacji umorzenie postępowania nie było obarczone rażącym naruszeniem prawa i w efekcie dawało to podstawę do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R. i D. C.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi naruszenie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. ewentualnie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie lub § 23 przepisów wykonawczych - rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. i art. 105 § 1 i 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] czerwca 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB w O. wydanej na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

W ocenie Sądu kontrolowane decyzje zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu administracyjnym wydanie bowiem prawidłowej decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie w pierwszej kolejności treści żądania wnoszącego o wszczęcie postępowania administracyjnego, a następnie dokładne ustalenie stanu faktycznego stosownie do art. 7 i 77 kpa.

Należy podkreślić także, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie.

Zgodnie z art. 140 kpa organ ten, jest tak samo jak organ I instancji związany przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

W/w zasady postępowania administracyjnego obowiązują również w postępowaniu nadzorczym nieważnościowym w którym zapadły kontrolowane przez Sąd decyzje.

W postępowaniu tym organ miał ocenić objętą wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności decyzją umarzającą na podstawie art. 105 § 1 Kpa postępowanie wszczęte przez organ nadzoru budowlanego na wniosek R. i D. C.

Zdaniem składu orzekającego wydana przez PINB w O. [...] sierpnia 2008 r., decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nader istotnym jest, aby organ oceniając przesłanki bezprzedmiotowości postępowania oceniał sprawę wyłącznie w aspekcie zbędności rozstrzygania jej co do istoty. Wynik tego postępowania nie powinien mieć jednak charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem . Wobec tego nie ma podstawy prawnej w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której istnieje co najmniej jedna strona zainteresowana wynikiem merytorycznym. "Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy" (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd_2424/94 ONSA 1996/2/80 powołany też w Komentarzu do Kodeksu Postępowania Administracyjnego M.Jaśkowska i A. Wróbel wyd. LEX a Wolters Kluwer Wa-wa 2009 str. 521).

Należy zwrócić uwagę na to, że nie są pojęciami tożsamymi bezprzedmiotowość postępowania i bezzasadność żądania strony. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego weryfikowana decyzja PINB w O. została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 Kpa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie zaszły bowiem okoliczności, które czyniły wydanie decyzji administracyjnej zbędnym. Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o wszczęcie postępowania administracyjnego złożyli R. i D. C., którzy w toku postępowania wyraźnie i konsekwentnie domagali się rozbiórki spornego ażurowego zasieku murowanego na kontenery śmieciowe, kwestionując ustalenia organu.

W ocenie Sądu nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w rozpoznawanej sprawie skoro istnieje sprawa, istnieje jej przedmiot oraz osoby które w tej sprawie domagają się konkretnego rozstrzygnięcia. Brak było natomiast przesłanek do umorzenia postępowania, w sytuacji, gdyby organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania i nałożenie obowiązku rozbiórki.

W rozpoznawanej sprawie - obowiązkiem organów po wpłynięciu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] sierpnia 2008 r., było dokonanie oceny tej decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa i takiej analizy zobowiązane będą dokonać organy przy ponownym rozstrzygnięciem wniosku uwzględniając wyżej wskazane uwagi Sądu.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzekł jak w sentencji wyroku.