Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1141/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D Z na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej D Z kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania D Z (dalej jako "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że D Z zwróciła się do organu nadzoru budowlanego z pismem dot. użytkowania budynków niezgodnie z pozwoleniem na budowę, nieprawidłowego zagospodarowania wód opadowych, braku zbiorników na gnojowicę i płyt na obornik na terenie działki zamieszkałej przez J. S w [...], ul. [...].

Pracownicy powiatowego organu nadzoru budowlanego przeprowadzili oględziny, w trakcie których ustalono, iż od strony południowej inwentarskiego budynku obory bezpośrednio przy tym obiekcie, znajduje się betonowy, całkowicie zagłębiony w gruncie betonowy zbiornik na gnojówkę. Zbiornik był użytkowany i wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Z informacji uzyskanych od uczestniczącego w czynnościach kontrolnych właściciela nieruchomości wynika, że zbiornik powstał w latach 60-tych ubiegłego wieku w trakcie wznoszenia budynków inwentarskich na ww. działce.

W dniu [...] czerwca 2012 r. J S złożył pismo, wraz z oświadczeniami osób zamieszkujących w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...], z których wynika, że zbiornik na gnojówkę przy oborze powstał w latach 60-tych ubiegłego wieku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nakazał inwestorowi będącemu właścicielem nieruchomości, wykonanie w terminie do dnia [...] sierpnia 2012 r. ekspertyzy stanu technicznego, betonowego, całkowicie zagłębionego w gruncie zbiornika na gnojówkę, zlokalizowanego przy ścianie elewacji południowej inwentarskiego budynku obory, znajdującego się na terenie nieruchomości, przy ul. [...] w [...].

Po przedłożeniu przez inwestora żądanej dokumentacji, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. udzielił J S, pozwolenia na użytkowanie, zlokalizowanego przy ścianie elewacji południowej inwentarskiego budynku obory, całkowicie zagłębionego w gruncie, betonowego zbiornika na gnojówkę, znajdującego się na nieruchomości, przy ul. [...] w [...]. (dz. nr ewid [...], obręb [...]), o parametrach: - długość - 4,50m; - szerokość - l,50m; - głębokość - l,50m; - objętość - 8,00m3.

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyła D Z. Skarżąca wskazała, że zbiornik wybudowany przez sąsiada nielegalnie na składowanie gnojowicy, do dziś nie istnieje na mapach. Skarżąca wskazała również, że z twierdzeń architekta wykonującego inwentaryzację wynika, że "zbiornik na gnojówkę nie był w sprzeczności z obowiązującym w latach 1964-1970 ogólnym planem zagospodarowania", podczas gdy zdaniem skarżącej, w tych latach nie było w ogóle zbiornika.

Po rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.

W ocenie organu I instancji z akt sprawy wynika, że samowolna budowa betonowego zbiornika na gnojówkę miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., a zatem podlegała regulacjom ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. Jednocześnie organ podkreślił, że legalizacja obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. jest możliwa, o ile nie zachodzą negatywne przesłanki do jej wdrożenia określone w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r.

Organ wojewódzki wskazał, że mając na celu ustalenie, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w oparciu o przepis art. 56 tej ustawy, organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nałożył na J S obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznej w/w zbiornika. Dodatkowo, organ powiatowy pozyskał informację z Pracowni Planowania Przestrzennego, iż do 1964 r. działka położona przy ul. [...] w [...] nie była objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a w latach 1964-1970, przedmiotowa nieruchomość objęta była ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami tego planu, budowa przedmiotowego zbiornika na gnojówkę, nie była sprzeczna z założeniami obowiązującego planu zagospodarowania. Od dnia 1 stycznia 2004 r., omawiana działka nie jest już objęta ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek D Z w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] Nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie, zlokalizowanego przy ścianie elewacji południowej inwentarskiego budynku obory, całkowicie zagłębionego w gruncie, betonowego zbiornika na gnojówkę, znajdującego się na nieruchomości, przy ul. [...] w [...], nie zasługuje na uwzględnienie, a kwestionowana decyzja jest prawidłowa.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą kwestii naruszenia przepisów dotyczących odległości usytuowania zbiornika zamkniętego na płynne nieczystości zwierzęce, organ I instancji przeanalizował akty prawne na przestrzeni lat, odnośnie do legalności jego wykonania. Organ przywołał przepisy techniczne następujących aktów prawnych: rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. 1928 nr 23 poz. 202); rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. 1961 nr 38 poz. 196); zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz.44); rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980 nr 17 poz. 62 z późn. zm.); rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm; rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. nr 132, poz. 887); rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, inwentaryzacja i ekspertyza stanu technicznego betonowego, całkowicie zagłębionego w gruncie zbiornika na gnojówkę wykonana w sierpniu 2012 r. wykazała, iż betonowy zbiornik na gnojówkę oddalony jest od granicy sąsiedniej działki o 9,50 m, a jego parametry wynoszą: długość: 4,50 m, - szerokość: 1,50m, - głębokość - 1,50m, pojemność - 8,0 m3. Przedmiotowy zbiornik jest całkowicie zagłębiony w gruncie, grubość ścian wynosi 12 cm, grubość płyty wierzchniej 10 cm, zaś wykonany w płycie wierzchniej otwór włazowy posiada wymiary 40x65 cm. Powyższa ekspertyza wykazała, iż usytuowanie przedmiotowego zbiornika, jest zgodne z § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, nadto analizowany zbiornik jest szczelny i w dobrym stanie technicznym, nie stanowi zagrożenia dla eksploatacji, użytkowania oraz nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Jednocześnie organ I instancji zwrócił uwagę, że w listopadzie 2012 r. została wykonana ponowna inwentaryzacja przedmiotowego zbiornika na gnojowicę na dz. [...], obr. [...] w [...], ul. [...], która wykazała, iż stan techniczny zbiornika i jego lokalizacja pozwalają na użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i dotychczasowym wykorzystywaniem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc pod uwagę akty prawne od 1928 r. do daty wydania decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...].01.2013 r., uznał, że wybudowanie spornego zbiornika na nieczystości w odległości 9,5 metra od granicy działki sąsiedniej nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

W ocenie organu I instancji nie doszło do naruszenia § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, z uwagi na to, iż równoległa do działki nr ewid [...], obręb [...] w [...], na której usytuowany jest przedmiotowy zbiornik na gnojówkę, ściana budynku mieszkalnego usytuowanego na działce sąsiedniej (ul. [...] w [...]) nie posiada otworów okiennych i drzwiowych.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą, iż przedmiotowy zbiornik na gnojowicę jest w sprzeczności z ustawą z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, Kodeksem Dobrej Praktyki Rolniczej opracowanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju wsi przy współpracy z Ministerstwem Środowiska, rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub zmieni, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, organ wyjaśnił, iż rolą organów nadzoru budowlanego jest wyłącznie rozstrzyganie spraw w ramach kompetencji przyznanych w ustawie Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego nie są tym samym uprawnione do oceny przedsięwzięcia inwestycyjnego pod kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów, a więc pozostają one bez wpływu na sposób procedowania przez organy nadzoru budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D Z wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, że na przestrzeni lat 1957-1960 została pobudowana obora bez wymaganego pozwolenia. W 1961 r. budowa została zalegalizowana, natomiast nie było żadnego zbiornika na gnojowicę. Skarżąca wskazała, że bydło trzymane było na głębokim oborniku kilkakrotnie mniejszej ilości. Zdaniem skarżącej pan J. S gospodarstwo prowadzi od 1984 r. i po tych latach dopiero został pobudowany zbiornik.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ocena niezgodności takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), do obiektów samowolnie wybudowanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy lub w stosunku do których wszczęto postępowanie administracyjne przed 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.).

W ocenie organu odwoławczego w sprawie spornego obiektu budowlanego, zrealizowanego bez pozwolenia na budowę w latach 60-tych XX wieku, a zatem przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Jednocześnie organ II instancji wskazał, że z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, iż przesłankami nakazu rozbiórki obiektu budowlanego są niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub powodowanie przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z inwentaryzacji i ekspertyzy stanu technicznego spornego obiektu budowlanego, sporządzonej w sierpniu 2012 r. wynika, że betonowy zbiornik na gnojówkę oddalony jest od granicy działki sąsiedniej o 9,50 m, a jego parametry wynoszą: długość- 4,50 m, szerokość- 1,50 m, głębokość - 1,50 m, objętość- 8,00 m3. Zbiornik jest całkowicie zagłębiony w gruncie, grubość ścian wynosi 12 cm, grubość płyty wierzchniej - 10 cm, natomiast wykonany w płycie wierzchniej otwór włazowy posiada wymiary 40 cm x 65 cm. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że równoległa do działki, na której zrealizowano sporną inwestycję, ściana budynku mieszkalnego na nieruchomości sąsiedniej nie posiada otworów okiennych i drzwiowych.

Organ odwoławczy przywołał przepisy techniczne obowiązujące od 1928 r. i stwierdził, że "sporna inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, począwszy od daty jej realizacji a skończywszy na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji PINB dla Miasta [...] z dnia [...].01.2013 r.".

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że z pisma Pracowni Planowania Przestrzennego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że budowa zbiornika na gnojówkę na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] nie była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwalą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1964 r., Nr 160 (Dz.Urz. [...] z dnia [...].09.1964 r. Nr [...], póz. [...]), obowiązującego w latach 1964-1970. Dla jednostki urbanistycznej E12MR-RO, na której położona była działka nr ewid. [...], obowiązywały następujące ustalenia "Zabudowa zagrodowa i tereny gospodarstw rolniczych. Uzupełnienie istniejącej zabudowy wzdłuż ul. [...]. Tereny budowlane dla ludności utrzymującej się wyłącznie z rolnictwa na obszarach E 16 RP i 14 RP oraz gospodarstw ogrodniczych. Obowiązuje zakaz zabudowy typu miejskiego. Realizacja budownictwa w oparciu o szczegółowy plan zagospodarowania. MR-2,0 ha R0-16,0 ha. Działki rolnicze i ogrodnicze 1500-2000 m2.".

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki spornej inwestycji. Natomiast w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., sprawa dotycząca samowoli budowlanej w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40, powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji, co oznacza objęcie jej gwarancją bezpieczeństwa prawnego. Właściwym środkiem jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytkowania obiektu budowlanego (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Organ odwoławczy wskazał, że z ocen technicznych spornego obiektu budowlanego (z sierpnia 2012 r. i z listopada 2012 r.) wynika, że zbiornika jest szczelny i nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Tym samym został spełniony warunek, o którym mowa w art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1- 7 k.p.a.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii błędnego ustalenia daty realizacji spornej inwestycji, organ wyjaśnił, że realizacja spornego zbiornika nie naruszała przepisów techniczno-budowlanych począwszy od daty jej realizacji a skończywszy na stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r.

Skargę na powyższą decyzję złożyła D Z wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na błędnej wykładni przesłanki powodowania przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia i oparcie się w tym przedmiocie na niewłaściwie wykonanej ekspertyzie stanu technicznego dotyczącej zbiornika na gnojowicę, który zdaniem skarżącej jest niezgodny z obowiązującymi warunkami technicznymi, środowiskowymi i sanitarnymi;

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie w tym ekspertyzy sporządzonej dla potrzeb niniejszego postępowania, braku rozważań w przedmiocie konieczności urządzenia składowania obornika w ten sposób, ażeby teren i powietrze były zabezpieczone od zanieczyszczenia, stanu technicznego budynku odwołującej i przyczyn tego stanu, negatywnego i bezpośredniego oddziaływania na nią spornej inwestycji, oceny materiału dowodowego w kontekście naruszenia przepisów techniczno-budowlanych;

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a. polegające na oparciu się przez organ na ekspertyzie stanu technicznego która jest niejasna, niepełna i zawiera sprzeczności - co do lokalizacji spornej inwestycji oraz stanu budynku mieszkalnego na nieruchomości skarżącej (usytuowania otworów okiennych, wpływu inwestycji na stan techniczny nieruchomości) oraz oparcie się przez organ decyzji na nieaktualnej ekspertyzie stanu technicznego spornego zbiornika, która została sporządzona w sierpniu i listopadzie 2012 roku, a tym samym brak aktualnych rozważań organu w tym zakresie;

4) Brak rozważań organu w zakresie konieczności przeprowadzenia prac polegających na wyprofilowaniu płyty gnojowej w taki sposób, żeby nieczystości mogły być odprowadzane do zbiornika na gnojówkę, połączenie płyty gnojowej oraz zbiornika w jedną funkcjonalną całość za pomocą kanału odpływowego, wykonanie przy płycie na gnojówkę żelbetowej ściany bocznej oraz ściany tylnej o określonej grubości 0,20 m i wysokości według potrzeb, a od strony wjazdu na płytę gnojową - progu żelbetowego o odpowiedniej wysokości 0,25 m, uniemożliwiających wypływ nieczystości na działkę odwołującej, wykonanie izolacji pionowej wewnętrznej i zewnętrznej ścian płyty gnojowej powłoką izolacyjną, wykonanie odpowietrzenia zbiornika na gnojówkę, prowadzenie robót pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane.

Skarżąca raz jeszcze wskazała, że budynek inwentarski, który powiększony został w latach 60-tych, wówczas nie posiadał żadnego zbiornika na gnojowicę. Zarzuciła, że kolejnymi decyzjami zatwierdza się stary nieszczelny zbiornik jako obiekt budowlany, który stwarza zagrożenie sanitarne, środowiskowe. Ponadto właściciel zbiornika nie przedstawił dokumentacji świadczącej o przeprowadzonej próbie szczelności przez uprawnioną do tego instytucję. W ocenie skarżącej, zbiornik po tylu latach na skutek upływu czasu, drgań, pracy w pobliżu ciężkiego sprzętu, może być popękany, stąd winna być przed wydaniem decyzji wykonana próba szczelności. Jednocześnie skarżąca wskazała, że zbiornik na gnojowicę musi być dostosowany do wielkości hodowli, a podejmując się zwiększenia hodowli należy zweryfikować posiadane obiekty budowlane i ich stan techniczny.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 16 marca 2017 r. skarżąca wskazała, że zbiornik na gnojowicę został wybudowany przed 1974 r., a zgodnie z obowiązującym w czasie jego posadowienia rozporządzeniem Prezydenta RP o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, budowa takiego zbiornika nie wymagała pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skargę należało uwzględnić.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Tym ostatnim rozstrzygnięciem organ działając na podstawie art 42 ustawy z dnia 24 października 1974r, Prawo budowlane- udzielił J S, pozwolenia na użytkowanie, zlokalizowanego przy ścianie elewacji południowej inwentarskiego budynku obory, całkowicie zagłębionego w gruncie, betonowego zbiornika na gnojówkę, znajdującego się na nieruchomości, przy ul. [...] w [...]. (dz. nr ewid [...], obręb [...]), o parametrach: - długość - 4,50m; - szerokość - 1,50m; - głębokość - 1,50m; - objętość - 8,00m3.

Kwestią więc podstawową , nad którą nie pochyliły się organy prowadzące postępowanie nadzorcze było ustalenie, czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zapadła po rządami właściwej ustawy stanowiącej jej podstawę materialnoprawną.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie dopuszczała legalizacji samowoli budowlanej. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona (od 14 sierpnia 1996 r. także wówczas, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne). Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą.

Skoro więc przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r., jak na przykład istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę . Za takim rozumieniem przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przemawiają także wywody zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95 (OTK 1996, nr 1, poz. 2) oraz w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r. sygn. akt OSA 2/01 (ONSA 2001, z. 4, poz. 143), które są w pełni akceptowane przez skład orzekający w tej sprawie.

Powyższe rozważania mają więc na celu wykazanie , iż kwestie objęte dyspozycją art. 49 b czy też art. 50 i 51 Prawa budowlanego winny być oceniane przez organ zgodnie z brzmieniem tych przepisów w dacie orzekania .

Kwestią więc zasadniczą jest ustalenie przez organy kiedy został zrealizowany przedmiotowy betonowy, całkowicie zagłębiony w gruncie betonowy zbiornik na gnojówkę i czy obowiązujący w dacie jego budowy reżim prawny wymagał dla jego wykonania wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem tylko taka sytuacja wyczerpuje dyspozycję art 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], który na podstawie art 103 ust 2 Prawa budowlanego oparł swoje rozstrzygnięcie na art 42 Prawa budowlanego z 1974r.

Zwrócić uwagę organów prowadzących postępowanie nadzorcze należy na brzmienie art. 335 ust 1 pkt d) w związku z art. 334 ust 3 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r o prawie budowlanym i zagospodarowaniu osiedli ( Dz.U z 1928 r. , Nr 23, poz. 200) z którego wynika, iż na wykonanie "ustępów i gnojowników- dotyczących zwykłych gospodarskich urządzeń wiejskich wymagane było dokonanie uprzedniego zgłoszenia.

Jednocześnie wskazać trzeba , iż inwestycje wybudowane w warunkach samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, podlegają postępowaniu legalizacyjnemu na podstawie przepisów Prawa budowalnego z 1974 r. W Prawie budowlanym z 1974 r. brakuje przepisu określającego przepisy, jakie należy stosować do samowoli budowlanych popełnionych przed rokiem 1975. Natomiast w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ,prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej budowli zrealizowanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. – stosuje się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądowym (np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2794/13), żaden z przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywał możliwości stosowania Prawa budowlanego z 1961 r. do zdarzeń stanowiących samowolę budowlaną, które nastąpiły w dacie obowiązywania ustawy z 1961 r. Oznacza to, że właśnie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które znajdują zastosowanie obecnie z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), mają zastosowanie również do likwidacji samowoli budowlanych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przez 1 marca 1975 r., a więc także pod rządami ustawy z 1961 r.

Dodatkowo należy wskazać, że w okresie od 1966 r. do 1981 r. obowiązywały te same przepisy techniczne dotyczące obiektów budownictwa powszechnego, zawarte w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urzęd. Ministerstwa Budownictwa z 1966 r. Nr 10, poz. 44). Zgodnie z art. 70 ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie Prawa budowlanego 1974 r. obowiązywały dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie między innymi ustawy dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane, o ile nie były one sprzeczne z Prawem budowlanym z 1974 r. Przepisy dotyczące lokalizowania zbiorników na nieczystości ciekłe zawarte w ww. zarządzeniu nie były sprzeczne z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r.

Przy ponowny, rozpoznaniu sprawy organy w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego ustalą datę powstania samowoli oraz fakt czy na wykonanie przedmiotowego zbiornika obowiązujące w dacie jej powstania przepisy wymagały uzyskania pozwolenia na budowę a w konsekwencji rozważą czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem art 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 42 ust 3 Prawa budowlanego z 24 października 1974r..

Skutkiem tego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje rozstrzygnięcia o kosztach opierając na art. 200 przywołanej ustawy.