Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2715/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 109/15 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 109/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie – po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 19 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania – oddalił skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej też jako "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania A. C., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej w skrócie "k.p.a."), uchylił decyzję Burmistrza Miasta Braniewa z 03 listopada 2014 r. o odmowie wymeldowania S.S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B., i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż wnioskiem z 23 kwietnia 2014 r. A.C. (zwana też dalej "Wnioskodawczynią") zwróciła się do Burmistrza Miasta Braniewa o wymeldowanie byłego partnera S. S. spod wskazanego adresu. Z ustaleń organu I instancji wynika, że lokal należy do zasobu mieszkaniowego Gminy Miasta Braniewa, a Wnioskodawczyni jest jego najemcą, na podstawie umowy najmu z 2 listopada 2010 r. S. S. jest w tym lokalu zameldowany na pobyt stały na podstawie zgłoszenia z 5 listopada 2010 r. Dodatkowo jest on zameldowany na pobyt czasowy w B. przy ul.[...]. Wnioskodawczyni w swym wniosku podała, że S.S.od ponad dwóch lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a jego sprawy życiowe skoncentrowane są w lokalu przy ul. [...] , gdzie zamieszkuje wraz z córkami. Następnie przesłuchiwana stwierdziła, że S.S.nigdy nie zamieszkiwał w spornym lokalu, tylko okazjonalnie nocował. Przyznała, że byli w związku, mają wspólną córkę Lenę, jednak ostatecznie nie zamieszkali razem. Obecnie istnieje pomiędzy nimi konflikt o córkę. Rok temu S.S.oddał Wnioskodawczyni dobrowolnie klucze do przedmiotowego mieszkania. Z kolei przesłuchiwany S.S.wyjaśnił m.in., że na chwilę obecną nie mieszka w lokalu przy ul.[...] w B., ponieważ ma uniemożliwiony dostęp do lokalu przez Wnioskodawczynię, która wymienia wkładki. W spornym lokalu zameldowane są jego dwie córki z poprzedniego związku, które mieszkają z nim przy ul. [...], gdyż także one mają uniemożliwiony dostęp do spornego lokalu. Wskazał, że podjął próby zamieszkania w spornym lokalu, występując przeciwko Wnioskodawczyni z pozwem o eksmisję.

Przywołaną na wstępie decyzją z 3 listopada 2014 r., nr [...], Burmistrz Miasta Braniewa orzekł o odmowie wymeldowania S. S. z przedmiotowego lokalu, uznając, że ma on utrudniony dostęp do mieszkania, a całokształt jego zachowań oraz podjęte przezeń środki prawne, w postaci wystąpienia na drogę sądową z powództwem o eksmisję Wnioskodawczyni z ww. lokalu, potwierdzają wolę pobytu S. S. w miejscu stałego zameldowania. W ocenie organu I instancji brak jest tym samym spełnienia przesłanek wymeldowania: dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Na skutek odwołania wniesionego przez A.C. Wojewoda w dniu 19 grudnia 2014 r. wydał opisaną na wstępie decyzję kasacyjną, uznawszy, że postępowanie dowodowe nie zostało jeszcze w sprawie wyczerpane. Wskazał m.in. na zaniechanie przesłuchania M. T., od którego S.S.wynajmuje mieszkanie przy ul. [...], oraz K.S., której pisemne oświadczenie załączono do akt sprawy. Ponadto organ nie ustalił przyczyn opuszczenia spornego lokalu przez S. S., a także powodów, dla których stale od kilku lat wynajmuje on lokal mieszkalny przy ul. [...], chociaż pobyt stały w lokalu przy ul. [...] został zgłoszony przez stronę 5 listopada 2010 r. Mimo wskazywanych nie tylko przez świadków, ale i samego S. S., okoliczności, że jego ośrodek życiowy był skupiony w dwóch mieszkaniach, organ I instancji nie podjął się zbadania powyższego tematu w sposób dogłębny i jednoznaczny. Okoliczność ta budzi zatem wątpliwości w zakresie dotyczącym charakteru pobytu wymienionego w spornym lokalu i prawidłowości dokonanego w dniu 5 listopada 2010 r. zgłoszenia pobytu stałego. Zdaniem organu odwoławczego istotne jest ustalenie, czy w dniu zgłoszenia zameldowania S.S.przebywał w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego, w jakich okolicznościach i z jakich przyczyn opuścił lokal w styczniu 2014 r. Podkreślono, że z uwagi na rozbieżności zeznań stron co do stałego zamieszkiwania S. S.po dacie zameldowania w lokalu przy ul.[...] w B., istotnym jest dokonanie ustaleń w tym zakresie. Organ II instancji dodał, że zeznania świadków nie potwierdziły w pełni pobytu S. S.a w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego po dacie zameldowania, lecz wyłącznie jego wizyty w tym lokalu, co podnosi też Wnioskodawczyni w swoich zeznaniach i odwołaniu. W ocenie Wojewody niezbędnym w sprawie jest także ustalenie, dlaczego strona nie skorzystała z drogi prawnej w postaci przywrócenia posiadania do zamieszkiwania w lokalu, skoro jest to środek prawny umożliwiający faktyczny powrót do lokalu w celu zamieszkiwania.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji co do znaczenia faktu wytoczenia przez S. S. przeciwko Wnioskodawczyni powództwa o eksmisję ze spornego lokalu. Zarzucił, że organ I instancji nie wziął pod uwagę daty wszczęcia tego postępowania oraz nie dokonał oceny skutku tego postępowania na wynik sprawy dotyczącej obowiązku meldunkowego Skarżącego w odniesieniu do pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Wystąpienie z pozwem o eksmisję nie przesądza w sposób ostateczny o woli powrotu Skarżącego do tegoż lokalu oraz możliwości realizacji tej woli, zważywszy że nie posiada on tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu i nie jest też osobą uprawnioną do jego zamieszkiwania, wskazaną w umowie najmu. Według organu odwoławczego, celem uzupełnienia i uwiarygodnienia wyjaśnień stron postępowania, zasadnym jest również przeprowadzenie oględzin lokalu przy ul. [...] i ustalenie czy znajdują się w nim rzeczy osobiste i majątkowe S. S.. Koniecznym jest także przesłuchanie M.T. oraz K. S.. Warto również powołać i przesłuchać w sprawie innych świadków (zamieszkałych na terenie gminy wiejskiej B.), których zeznania mogą być istotne w wyjaśnieniu sprawy, np. U. S.i J. S., czy też matkę córek Skarżącego, B. K., co do miejsca zamieszkania tych (niepełnoletnich) córek, a tym samym miejsca pobytu ich ojca. Organ II instancji wskazał również na potrzebę powtórzenia przesłuchania M. B. oraz I.M., gdyż ich przesłuchanie odbyło się bez uprzedniego zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu. Zarzucono także, że organ I instancji co prawda przytoczył obszerne wyjaśnienia stron i świadków, jednak nie wskazał w sposób zrozumiały i logiczny, które z nich uznał za wiarygodne w sprawie, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz z jakich przyczyn. Oznacza to, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera elementów niezbędnych, określonych w art. 107 k.p.a.

W ocenie Wojewody, zebrane w sprawie dowody potwierdzają w zasadzie tylko tezę o opuszczeniu przez S. S. miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]. Ze zgromadzonych dowodów nie wynika natomiast, że wymeldowywany został w sposób niezgodny z prawem zmuszony do opuszczenia miejsca pobytu stałego, które według jego zeznań nastąpiło w styczniu 2014 r. Zasadnym jest zatem ustalenie, kiedy po raz ostatni S.S.przebywał w spornym lokalu oraz jak często miało to miejsce przed jego opuszczeniem, tj. przed styczniem 2014 r., i czy wiązało się ono z nocowaniem w lokalu. Równocześnie na podstawie zeznań S. S. i M. T. organ powinien ustalić, od kiedy wymeldowywany wynajmuje od tego ostatniego lokal mieszkalny oraz czy stale w nim przebywa i nocuje, przy tym uwzględniając, że 5 listopada 2010 r. ww. zgłosił swój pobyt stały w lokalu przy ul.[...] w B..

Na opisaną decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył S.S.(dalej też jako "Skarżący").

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem o sygn. akt II SA/Ol 109/15, WSA w Olsztynie wskazał, że jego zadaniem było dokonać oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zaznaczył, że w sprzeczności z tym przepisem pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpatrywanym przypadku rozumowanie organu odwoławczego było prawidłowe. Zasadnie dostrzeżono luki i rozbieżności w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym, które nie pozwalały na ocenę w sposób niebudzący wątpliwości, czy Skarżący pomimo zgłoszenia zameldowania na pobyt stały w spornym lokalu w dniu 5 listopada 2010 r. rzeczywiście w nim posiadał kiedykolwiek swoje centrum życiowe, ewentualnie do kiedy ten stan trwał i z jakiej konkretnie przyczyny ustał. Sam Skarżący wskazywał, że mieszkał na dwa mieszkania. Fakt ten uzasadnia poczynienie ustaleń co do zakresu zamieszkiwania w jednym i drugim z wymienionych mieszkań, co pozwoli ocenić, w którym z nich skupiały się przede wszystkim jego sprawy życiowe. Organ I instancji nie dostrzegł zaś potrzeby wyjaśnienia tych kwestii i nie prowadził w tym kierunku postępowania dowodowego. Poczynienie takich ustaleń, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przekracza zakres postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął, że ówcześnie zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał jedynie okazjonalne przebywanie Skarżącego w spornym lokalu. Przeprowadzenie wskazanych przez organ odwoławczy czynności dowodowych pozwoli zweryfikować, jak często i z jakim zamiarem S.S.przebywał w spornym lokalu. Do czasu wyjaśnienia tych kwestii przedwczesne jest rozstrzyganie w przedmiocie dobrowolności opuszczenia spornego lokalu, kiedy nie wiadomo jeszcze, czy rzeczywiście Skarżący tam zamieszkiwał z zamiarem stałego pobytu. Tym samym w sprawie nie mógł mieć decydującego znaczenia, jak to przyjął organ I instancji, fakt, że Skarżący wystąpił przeciwko głównemu najemcy z pozwem o eksmisję, deklarując w ten sposób wolę zamieszkiwania w spornym lokalu. Gdyby bowiem okazało się, że Skarżący nigdy faktycznie nie koncentrował swoich spraw w tym mieszkaniu, czyli nie zamieszkiwał w nim z zamiarem stałego przebywania, to oznaczałoby, że nigdy nie wystąpiły przesłanki do zameldowania go na pobyt stały, o których stanowił obowiązujący w dacie orzekania organów art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Sąd pierwszej instancji zauważył, że przepis ten odpowiada treściowo aktualnie obowiązującemu w tym względzie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388). Bezcelowym w takiej sytuacji jest analizowanie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu. Dopiero gdyby okazało się, że Skarżący zaprzestał stałego przebywania w spornym lokalu, to koniecznym jest wyjaśnienie, kiedy dokładnie to nastąpiło i w jakich okolicznościach.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że rozpad związku i związane z tym nieporozumienia z Wnioskodawczynią, czy akcentowany przez Skarżącego jej trudny charakter, nie mogą same przez się być poczytywane jako utrudnienie w zamieszkiwaniu, zmuszające Skarżącego do opuszczenia lokalu. Brak dobrowolności opuszczenia lokalu musi wynikać z uniemożliwienia dostępu do niego. Tymczasem, jak podkreślił Sąd meriti, Skarżący wskazał, że posiada klucz do spornego mieszkania, którym otworzył drzwi podczas oględzin. Okoliczność ta przeczy twierdzeniu Skarżącego, że Wnioskodawczyni wymieniła wkładki, aby uniemożliwić jemu dostęp do mieszkania. Z akt sprawy nie wynika także, aby Skarżący dochodził udostępnienia mu spornego lokalu. Tym samym decyzja kasacyjna otwiera Skarżącemu drogę do wykazania, w jaki sposób miał on uniemożliwiony dostęp do mieszkania.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wydanie decyzji kasacyjnej na analizowanym etapie było konieczne, gdyż jak prawidłowo wskazał Wojewoda, organ I instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie rozważył należycie stanu sprawy i dokonał wybiórczej analizy materiału dowodowego, pomijając wyjaśnienie wskazanych okoliczności niezbędnych do końcowego jej rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej S. S., reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. A. W., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie od Skarbu Państwa - WSA w Olsztynie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia:

a) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędną kontrolę prawidłowości postępowania organu administracji mającą postać uznania, iż decyzja Wojewody uchylająca decyzję organu I instancji jest prawidłowa oraz że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, a w konsekwencji skarga została bezzasadnie oddalona,

b) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ II instancji ww. przepisów k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy przez niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i uwzględnienia słusznego interesu Skarżącego oraz nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że w przedmiotowej sprawie kontrola sądowa postępowania organu administracji została przeprowadzona błędnie, ponieważ w stanie faktycznym tej sprawy nie zachodziła żadna z przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., gdyż decyzja organu I instancji wydana została przy zachowaniu wszystkich przepisów postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na orzeczenie o odmowie wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego lokalu. Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów Skarżący kasacyjnie stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił naruszenia przepisów postępowania przed organem odwoławczym, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nieuwzględnienia przez organ odwoławczy zgłoszonych przez Skarżącego wniosków dowodowych, tj. materiału dowodowego z akt postępowań [...], toczących się przed Sądem Rejonowym w Braniewie, akt sprawy dotyczącej wymeldowania K. i I. S. oraz akt poprzedniego postępowania o wymeldowanie Skarżącego ze spornego lokalu. Nie uwzględniono także złożonych oświadczeń świadków. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie błędna ocena zebranego materiału dowodowego przez Sąd skutkowała oddaleniem skargi i przyjęciem błędnego ustalenia, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało wydaniem decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., w związku z czym przeszedł do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej, w ramach podniesionych w niej zarzutów. Zaś tak rozpoznana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Oddalając skargę na kontrolowaną decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 19 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że decyzja ta jest prawidłowa. Zasadnie bowiem, zdaniem ww. Sądu, Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta Braniewa z 03 listopada 2014 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., dostrzegając luki i rozbieżności w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym, które nie pozwalały na ocenę w sposób niebudzący wątpliwości, czy Skarżący, pomimo zameldowania na pobyt stały w spornym lokalu przy ul.[...] w B. od 05 listopada 2010 r., rzeczywiście w nim posiadał kiedykolwiek swoje centrum życiowe, ewentualnie do kiedy ten stan trwał i z jakiej konkretnie przyczyny ustał. Organ odwoławczy ocenił – a Sąd pierwszej instancji ocenę tę zaakceptował – że w sprawie nie jest kwestionowane, iż Wnioskodawczyni zameldowała Skarżącego w wynajmowanym lokalu komunalnym, jednak obecnie twierdzi, że Skarżący nigdy w nim nie zamieszkiwał. Sam też Skarżący wskazywał, że mieszkał "na dwa mieszkania" (przy ul. [...] i ul. [...]). Organ I instancji nie dostrzegł jednak potrzeby wyjaśnienia tych kwestii i nie prowadził w tym kierunku postępowania dowodowego. Z kolei czynienie takich ustaleń przez organ odwoławczy przekraczałoby zakres postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem odwoławczym także co do tego, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał jedynie okazjonalne przebywanie Skarżącego w spornym lokalu.

Powyższe stanowisko skarga kasacyjna zwalcza w pierwszej kolejności zarzutem naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Skarżącego kasacyjnie w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, a w konsekwencji nie było podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji. Tym samym skarga na rozstrzygnięcie Wojewody została, według autora skargi kasacyjnej, oddalona bezzasadnie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie należy jednak podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji. Zasadnie bowiem Sąd ten uznał, że organ odwoławczy w ówczesnym stanie sprawy prawidłowo oparł kontrolowane rozstrzygnięcie o normę z art. 138 § 2 k.p.a., gdyż – wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej – przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione.

Art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. stanowi, że "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". A zatem, żeby organ odwoławczy mógł wydać decyzję na podstawie cytowanego przepisu, muszą zostać spełnione dwie przesłanki: (1) postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, (2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego decyzją kasacyjną niezbędne jest więc stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem będzie niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć. Należy przy tym zauważyć, że nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych będzie mieć zawsze istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11.04.2017 r., II OSK 2064/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

W niniejszej sprawie Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania – zwłaszcza art. 7, art. 77, art. 79 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. – jako że w szczególności: nie wyjaśnił w sposób dostateczny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, ponadto niektóre spośród dowodów (z zeznań niektórych świadków) przeprowadził wadliwie, a samych wyników postępowania wyjaśniającego nie rozważył w sposób należyty w uzasadnieniu decyzji. Przy tym, w ocenie organu odwoławczego, brak niezbędnych ustaleń dotyczył przede wszystkim kwestii charakteru pobytu Skarżącego w spornym lokalu (czy cechował go kiedykolwiek wymagany zamiar stałości pobytu) oraz wiążącej się z tym – prawidłowości dokonanego w dniu 05 listopada 2010 r. zgłoszenia zameldowania Skarżącego na pobyt stały w tym lokalu. Stanowisko organu odwoławczego podzielił Sąd pierwszej instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienia w procedowaniu wytknięte Burmistrzowi przez Wojewodę i Sąd pierwszej instancji rzeczywiście w tej sprawie wystąpiły i mogły mieć istotny wpływ na jej wynik. W szczególności ewentualne ustalenie całkowitej fikcyjności zameldowania Skarżącego na pobyt stały w spornym lokalu – czego w świetle dotychczas zebranego materiału rzeczywiście nie sposób było wykluczyć – przesądzałoby o treści rozstrzygnięcia w sprawie, wobec czego kwestia ta niewątpliwie wymagała wnikliwego wyjaśnienia. Mając zaś na uwadze dotychczasowy brak zbadania tej kwestii przez organ I instancji, a także szeroko zarysowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody zakres dalszych niezbędnych czynności wyjaśniających (dowodowych) w tej materii, jako zasadne należy ocenić oparcie rozstrzygnięcia organu odwoławczego na przepisie art. 138 § 2 k.p.a.

Odmienne stanowisko autora skargi kasacyjnej jest nietrafne i w istocie – wbrew wymogowi ustawowemu (zob. art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) – nie zostało przez niego uzasadnione. Całe uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się bowiem do ogólnikowego stwierdzenia w motywach skargi kasacyjnej, że "decyzja organu I instancji wydana został przy zachowaniu wszystkich przepisów postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na orzeczenie o odmowie wymeldowania S. S. z przedmiotowego lokalu". Stwierdzenie to, niepoparte żadną argumentacją, jawi się jako całkowicie gołosłowne. Znamienne, że w skardze kasacyjnej w szczególności w ogóle nie odniesiono się do kwestii możliwej fikcyjności zameldowania Skarżącego na pobyt stały w przedmiotowym lokalu.

Już z tych względów zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., powiązanego z ustrojowymi przepisami art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz "wynikowym" art. 151 p.p.s.a., nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Podobnie jako chybiony należało ocenić także drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie to – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – miało polegać na pominięciu przez Sąd pierwszej instancji faktu nieuwzględnienia przez organ odwoławczy zgłoszonych przez Skarżącego "wniosków dowodowych, tj. materiału dowodowego" z akt postępowań [...], toczących się przed Sądem Rejonowym w Braniewie, akt sprawy dotyczącej wymeldowania K. i I. S.oraz akt poprzedniego postępowania o wymeldowanie Skarżącego ze spornego lokalu, a także złożonych oświadczeń świadków.

Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że po pierwsze, także on nie został należycie w skardze kasacyjnej umotywowany. Nie wskazano bowiem, które konkretnie materiały (dokumenty, oświadczenia) z akt ww. spraw, i na jakie konkretnie okoliczności, miałyby być przedmiotem postulowanego dowodu, ani też jak jego nieprzeprowadzenie przełożyło się na wynik sprawy. Po drugie, wobec braku takiego wskazania nie sposób przyjąć, iżby prowadzenie dowodu z całego "materiału dowodowego" znajdującego się w aktach czterech spraw (sądowych i administracyjnych), o ile w ogóle dopuszczalne, mieściło się w ramach dostępnego organowi odwoławczemu, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w przepisie art. 136 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji Wojewody). Godzi się zresztą zauważyć, że przepis ten nie został w zarzutach skargi kasacyjnej w ogóle przywołany, w związku z czym kwestia niezastosowania przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. wymyka się kontroli kasacyjnej w niniejszym postępowaniu. Po trzecie, z uwagi na kasacyjny charakter zaskarżonej decyzji Wojewody, oddalenie skargi na tę decyzję nie zamyka możliwości przeprowadzenia ww. dowodów, o ile organ uzna to za celowe i zasadne przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania miedzy stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–art. 261 p.p.s.a.