Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1108/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Krzysztof Winiarski, Protokolant Tomasz Grzesik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2007r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. określił R. G. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu [...] 2001 r. w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołując się na art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a i c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. z późn. zm. ) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "updof" wskazał, iż źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości oraz udziału w nieruchomości oraz odpłatne zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntów w sytuacji gdy zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej oraz zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Wolne od w/w podatku – zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości wydatkowane na nabycie w kraju w okresie nie później niż dwóch lat od sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Dochodu ze sprzedaży nieruchomości – jak wynika z art. 28 updof nie łączy się z dochodami z innych źródeł, a podatek ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten płatny jest bez wezwania w terminie czternastu dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód otrzymany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a updof.

Jak wskazał organ podatkowy, podatnik nabył prawo użytkowania działki A oraz własność budynków na podstawie umowy z dnia [...]r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep [...]. Odpłatne zbycie nabytych praw nastąpiło w dniu [...]2001 r. na podstawie aktu notarialnego Rep [...] za kwotę [...]zł. Zgodnie z aktem notarialnym dochód uzyskany ze sprzedaży w wysokości [...]zł. został przekazany na rachunek bankowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przychód został przekazany na spłatę zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne spółki z o.o. A z siedzibą w T., w której podatnik pełnił funkcję członka zarządu i którego odpowiedzialność za te składki została określona w decyzji ZUS z dnia[...]r. Przekazanie w/w kwoty stanowiło podstawę wykreślenia hipoteki przymusowej obciążającej tę nieruchomość z tytułu zabezpieczenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Reasumując, organ podatkowy uznał, iż podatnik osiągnął w 2001 r. przychód ze sprzedaży nieruchomości w wysokości [...]zł., który to przychód został uzyskany przed upływem pięciu lat od dnia jej nabycia i który nie korzystał ze zwolnienia, a zatem podlegał opodatkowaniu w wysokości 10% uzyskanego przychodu.

Od decyzji organu pierwszej instancji podatnik wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., podnosząc iż wydana decyzja jest niesłuszna, gdyż sprzedaży nieruchomości dokonał pod jak to nazwał "przymusem ZUS – u", a zatem obciążanie go podatkiem w wysokości 10% ceny sprzedaży jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami, gdyż Skarb Państwa po raz drugi osiągnąłby korzyść majątkową w wysokości [...]zł.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono przebieg postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji oraz organem drugiej instancji, a następnie powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym na art. 19, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c, art. 28, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a skonstatowano, iż bezspornym w sprawie jest fakt uzyskania przez podatnika przychodu w wysokości [...]zł. z tytułu sprzedaży w dniu [...]2001 nieruchomości, a zatem organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie określił wysokość zobowiązania z tytułu osiągniętego dochodu. Organ odwoławczy podkreślił, iż przekazanie na rzecz ZUS – u uzyskanego przychodu ze sprzedaży nie zwalniało podatnika z uregulowania tego zobowiązania, a trudna sytuacja finansowa – na którą powołał się podatnik w piśmie z dnia [...]r. oraz fakt, iż pozostaje osobą bezrobotną – nie stanowi przesłanki zwolnienia z tego podatku, może być jednak uwzględnione w ewentualnym postępowaniu ulgowym. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując iż organ pierwszej instancji nie naruszył prawa, a skoro tak utrzymanie decyzji tego organu w mocy było w pełni zasadne.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc w niej tożsame argumenty co w odwołaniu. W piśmie procesowym z dnia [...]r. złożonym na rozprawie w dniu 5 stycznia 2007 r. skarżący szczegółowo opisał postępowanie dotyczące jego odpowiedzialności z tytułu składek ZUS – kich, zwracając także uwagę, iż Spółka skorzystała z restrukturyzacji zadłużenia na rzecz ZUS – u, wpłacając 100% opłaty restrukturyzacyjnej ( skarżący załączył kserokopie decyzji ZUS – u oraz dowodów wpłat z tytułu opłaty restrukturyzacyjnej ).

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje:

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.

Spór dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy podatkowe zasadnie przyjęły, że skarżący uzyskał przychód ze sprzedaży nieruchomości, który podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa procesowego w sposób istotny, a wiec uzasadniający jej uchylenie.

Odpowiedź na tak postawione pytanie należy, zdaniem Sądu, poprzedzić analizą treści czterech przepisów tj. art. 10, art. 19, art. 21 i art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stanie prawnym obowiązującym w 2001 r.

Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości oraz udziału w nieruchomości oraz odpłatne zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntów w sytuacji gdy zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej oraz zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Dochodu ze sprzedaży nieruchomości – jak wynika z art. 28 updof nie łączy się z dochodami z innych źródeł, a podatek ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten płatny jest bez wezwania w terminie czternastu dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód otrzymany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a updof. Zgodnie natomiast z treścią art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a wolne od w/w podatku, są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości wydatkowane na nabycie w kraju w okresie nie później niż dwóch lat od sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Jak wynika natomiast z treści art. 19 updof, przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia

W rozpatrywanej sprawie, bezsporne jest, że skarżący nabył prawo użytkowania działki A oraz własność budynków na podstawie umowy z dnia [...] r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep [...]. Odpłatne zbycie nabytych praw nastąpiło w dniu [...]r. na podstawie aktu notarialnego Rep [...] za kwotę [...]zł. Zgodnie z aktem notarialnym dochód uzyskany ze sprzedaży w wysokości [...]zł. został przekazany na rachunek bankowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na spłatę zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne spółki z o.o. A z siedzibą w T., w której podatnik pełnił funkcję członka zarządu i którego odpowiedzialność za te składki została określona w decyzji ZUS z dnia [...]r. Przekazanie w/w kwoty stanowiło podstawę wykreślenia hipoteki przymusowej obciążającej tę nieruchomość z tytułu zabezpieczenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Reasumując, stwierdzić należy, iż skarżący osiągnął w 2001 r. przychód ze sprzedaży nieruchomości w wysokości [...]zł., który to przychód został uzyskany przed upływem pięciu lat od dnia jej nabycia i który nie korzystał ze zwolnienia, a zatem podlegał opodatkowaniu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Konstatacja ta przesądza o legalności działania organów podatkowych, a w konsekwencji o braku podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K..

Okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące jak to nazwał "dokonania sprzedaży pod przymusem ZUS – u" nie stanowią okoliczności wyłączającej obowiązek podatkowy. Niewłaściwość działań ZUS – u należało bowiem kwestionować w ramach postępowania przed tym właśnie organem, na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Ordynacji podatkowej ( w odniesieniu do przeniesienia odpowiedzialności za składki na skarżącego jako osoby trzeciej pełniącej funkcję członka zarządu spółki). Fakt, iż uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przychód został przekazany na rzecz ZUS – i że skarżący nie otrzymał "fizycznie" środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży, nie oznacza, iż przychód nie został osiągnięty. Skarżący – co w ocenie Sądu – jest bezsporne, osiągnął z tytułu sprzedaży nieruchomości przychód – jednakże wyraził zgodę na podstawie umowy na przekazanie go na rzecz innego wierzyciela tj. ZUS – u. Odnosząc się do sytuacji dochodowo – majątkowej skarżącego, należy wskazać, iż okoliczność ta – jak zasadnie podniósł organ podatkowy – może stanowić podstawę udzielenia skarżącemu ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, nie stanowi natomiast o istnieniu bądź nieistnieniu obowiązku podatkowego, gdyż ten ostatni powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którą ustawa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego. Zdarzeniem takim jest sprzedaż nieruchomości, w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 updof., w zw. z art. 28 tej ustawy. W tym stanie rzeczy skargę należało uznać za nieuzasadnioną, a w konsekwencji przy zgodności działań organów podatkowych z prawem należało ją oddalić.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.