Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 990/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), del. NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/WA 2463/05 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2463/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...], nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] w sprawie oddalenia skargi strony na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że w dniu 13 października 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w Sz. wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego, doręczając mu odpisy tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu cła. Pismami z dnia 21 października 2004 r. pełnomocnik podatnika wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosząc, że pełnomocnikowi nie doręczono upomnień i odpisów w/w tytułów wykonawczych, mimo że w aktach spraw celnych znajduje się pełnomocnictwo strony do reprezentowania jej we wszystkich sprawach celnych, w tym także w postępowaniu egzekucyjnym.

3. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. skargę tę oddalił, argumentując, że z przepisów art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) - zwanej dalej upea, wynika, że pierwsza czynność egzekucyjna powinna być zawsze skierowana bezpośrednio do strony, a możliwość reprezentowania strony przez pełnomocnika dotyczy kolejnych etapów postępowania.

4. Pismem z dnia 29 kwietnia 2005 r. skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 i art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej Kpa, poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślił, że art. 40 § 2 Kpa zobowiązuje organy egzekucyjne do doręczenia pełnomocnikowi strony tytułów wykonawczych, stąd też niedopełnienie tego obowiązku skutkuje brakiem wywołania skutków prawnych przez czynność egzekucyjną.

Minister Finansów - rozpoznając zażalenie - podzielił stanowisko organu I instancji i wyjaśnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Powołując się na art. 32 upea stwierdził, powyższa czynność wymaga osobistego udziału strony, a więc pełnomocnictwo udzielone przez stronę ma charakter procesowy, a strona może być reprezentowana przez pełnomocnika w dalszych etapach postępowania.

5. W skardze na powyższe postanowienie, skarżący wnosząc o uchylenie aktów obu instancji, zarzucił naruszenie:

a) art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 upea, poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zastosowany środek egzekucyjny okazał się niedopuszczalny;

b) art. 26 § 5 pkt 1 w zw. z art. 18 upea w zw. z art. 10 i art. 40 § 1 i 2 Kpa, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skutek prawny w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego następuje przez doręczenie stronie tytułu wykonawczego z pominięciem prawidłowo ustanowionego pełnomocnika umocowanego do występowania na każdym etapie tego postępowania.

Wskazał, że kwestie związane z doręczeniem tytułu wykonawczego zostały w pełni uregulowane w upea, w związku z czym nie stosuje się delegacji zawartej w art. 18 tej ustawy. Uznał, że w tym zakresie należy posiłkować się przepisami Kpa, tym bardziej, iż upea nie reguluje w ogóle sposobu reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym. Skutkiem zaś doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu z pominięciem pełnomocnika jest naruszenie art. 10 § 1 Kpa, gdyż organ pozbawia go prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co może oznaczać pozbawienie strony skorzystania z przysługujących jej środków zaskarżenia.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

7. Sąd I instancji - oddalając skargę - powołał się na art. 32 Kpa w zw. z art. 18 upea i stwierdził, że z momentem ustanowienia pełnomocnika strona uzyskuje uprawnienia do występowania przed organem za pośrednictwem bądź też łącznie z nim. Organ staje natomiast przed obowiązkiem prowadzenia postępowania przede wszystkim z udziałem tego pełnomocnika. Konieczność ta wynika wprost z art. 40 § 2 Kpa, który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zasada ta doznaje jednak ograniczeń, które wynikają z charakteru dokonywanych czynności wymagających osobistego działania strony. Osobiste działanie strony w toku postępowania może być wymagane z mocy przepisów prawa, wynikać z postanowień organu prowadzącego postępowanie albo też jest powodowane samą naturą czynności procesowych. Jedną z takich czynności, przy dokonywaniu której strona nie będzie mogła być zastąpiona przez pełnomocnika jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które zgodnie z art. 26 § 5 upea następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje zawsze bezpośrednio do zobowiązanego, a związane jest to z celem postępowania egzekucyjnego jakim jest zapewnienie skuteczności wydanych w postępowaniu administracyjnym indywidualnych, zewnętrznych aktów administracyjnych w drodze przymusowego wykonania wynikających z nich obowiązków.

8. Odnosząc się do dyrektywy odpowiedniego stosowania przepisów Kpa, zawartej w art. 18 upea WSA stwierdził, że przepisy Kpa mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie niweczyć charakter postępowania egzekucyjnego. To właśnie specyfika postępowania egzekucyjnego obliguje organ do doręczenia wprost zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Na zobowiązanym bowiem ciążą określone obowiązki do wykonania i w stosunku do niego mogą być stosowane środki przymusu państwowego służące doprowadzeniu do wykonania obowiązków wynikających ze stosunków administracyjno-prawnych. Skutkiem doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest ponadto pouczenie go o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stanowiące element treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 upea). Jest to dla zobowiązanego podstawowy środek ochrony przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Ustawodawca ograniczył przy tym możliwość jego wniesienia do fazy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Nie wyklucza to jednocześnie możliwości zgłoszenia zarzutów przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Sąd I instancji podzielił stanowisko Ministra Finansów co do skuteczności doręczenia skarżącemu odpisów trzech tytułów wykonawczych. Zauważył, że doręczenie ich wprost podatnikowi nie pozbawiło go prawa do występowania przed organem za pośrednictwem, bądź też łącznie z pełnomocnikiem, mając na uwadze fakt wniesienia przez pełnomocnika skargi w trybie art. 54 § 1 upea. Za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 upea, jako że w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym nie zastosowano w stosunku do strony żadnego środka egzekucyjnego. Do środków takich nie można bowiem zaliczyć doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

9. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną podatnika, który wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz strony od Ministra Finansów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucił naruszenie prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - zwanej dalej pusa oraz art. 3 § 2, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem polegające na nie stwierdzeniu naruszenia przez organ administracji przepisów art. 10 § 1, art. 32, art. 40 § 1 i 2 Kpa w zw. z art. 18, art. 26 § 5 pkt 1, art. 32 upea oraz nie uchyleniu naruszającej prawo decyzji organu administracyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że WSA błędnie przyznał rację organowi, iż nakaz doręczania pism pełnomocnikowi ustanowiony w art. 40 § 1 i 2 Kpa stosuje się jedynie do doręczeń pism procesowych w toku wszczętego już postępowania. Sąd przyjął również błędnie, że doręczanie upomnień i tytułów wykonawczych nie wymaga od organów administracji stosowania przepisu art. 32 Kpa. Przedmiotowy zapis oznacza możliwość działania przez pełnomocnika w postępowaniu, z wyłączeniem tych czynności, które wymagają osobistego działania strony. Konsekwencją powyższych błędów było również przeoczenie przez WSA naruszenia prawa przez organ administracji, polegającego na naruszeniu art. 10 § 1 Kpa (zasady wysłuchania stron). Podniósł, że strona ustanowiła pełnomocnika, również w odniesieniu do prowadzonych postępowań egzekucyjnych, w zakresie wszelkich czynności związanych z egzekucją administracyjną, a zatem umocowanie pełnomocnika obejmowało czynności związane z "zasadniczym" postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie skarżącego kasacyjnego, nie można osobistego charakteru działania strony upatrywać w konieczności osobistego odbioru przez nią upomnień w postępowaniu przedegzekucyjnym, bowiem w każdej sytuacji strona ma autonomiczną możliwość wyboru zakresu działania: osobistego bądź wykonywanego przez pełnomocnika.

10. Wskazał, że strona ustanawia pełnomocnika w celu zapewnienia jej odpowiedniego poziomu ochrony prawnej, również na etapie postępowania egzekucyjnego, jednoznacznie formułując to w dokumencie pełnomocnictwa. Pełnomocnik musi mieć jednak zapewnioną możliwość zapoznania się ze wszystkimi podejmowanymi czynnościami organów we właściwym czasie. Mocodawca często nie jest zorientowany co oznacza dane pismo. Organ administracji doręczając upomnienie i tytuł wykonawczy tylko zobowiązanemu pozbawił go realizowania swojego prawa do czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium postępowania. Nie można oczekiwać od strony, która nie jest prawnikiem specjalizującym się w procedurze egzekucyjnej w administracji, wiedzy na temat skutków zaniechania wniesienia zarzutów w wyznaczonym terminie oraz jakimi zarzutami może się ewentualnie skutecznie posłużyć.

11. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji błędnie przyjął, że ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego do doręczania tytułów wykonawczych nie należy stosować art. 40 § 1 i 2 Kpa. Pogląd ten jest całkowicie nieuzasadniony, gdyż nie wiadomo w jaki sposób można skutecznie zrealizować przymusowe skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku, jeżeli strona w ogóle nie obiera korespondencji urzędowych ze względu na swój charakter pracy i częste wyjazdy zagraniczne. Mogłoby to prowadzić do sytuacji, w której upomnienie, jak i tytuł w wykonawczy pozostałby w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o czym ani strona ani jej pełnomocnik nigdy by się nie dowiedzieli. Instytucja pełnomocnika może mieć również na celu (zależy to od woli mocodawcy i pełnomocnika) ułatwienie wykonanie zobowiązań publicznoprawnych w fazie przedegzekucyjnej. Instytucja pełnomocnika, a szczególności pełnomocnika do doręczeń, zabezpiecza zobowiązanego przed niekontrolowaną egzekucją oraz stosowaniem uciążliwych dla zobowiązanego środków egzekucyjnych.

12. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, wszystkie niekorzystne zjawiska, które dostrzegł WSA w doręczeniu tytułu wykonawczego tylko pełnomocnikowi, można wyeliminować doręczając tytuł wykonawczy jednocześnie stronie i jej pełnomocnikowi. Wskazał, że ustawa egzekucyjna nie zawiera szczegółowej regulacji w tym zakresie, w szczególności dotyczącej reprezentowania strony przez pełnomocnika. W istocie ustawa ta nie zawiera - z jednym wyjątkiem postępowania licytacyjnego - żadnych przepisów dotyczących pełnomocnika, a wszystkie jej przepisy przyznające prawa procesowe lub nakładające procesowe obowiązki skierowane są do zobowiązanego. Stąd gdyby rozumowanie zawarte w zaskarżonym wyroku - zgodnie z którym brak odesłania do pełnomocnika w art. 15 § 1, art. 33 pkt 7, art. 26 § 5 pkt 1, art. 32 upea wyklucza reprezentowanie strony w zakresie doręczenia upomnienia przez profesjonalnego pełnomocnika - było prawidłowe, to takie samo rozumowanie wykluczyłoby udział pełnomocnika w całym postępowaniu egzekucyjnym. Całkowicie uzasadnione jest więc posiłkowanie się przepisami Kpa również w zakresie doręczeń pism. Sąd I instancji pominął, że art. 18, art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 upea mają przede wszystkim na celu wyznaczenie chwili wszczęcia egzekucji administracyjnej, a nie stworzenie jakiegoś wyjątku od przepisów o doręczeniach zawartych w Kpa. Niektóre przepisy zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i Ordynacji podatkowej są sformułowane w taki sposób, że wskazują wyłącznie stronę postępowania. Podobnie przepis art. 26 § 5 pkt 1 upea wskazuje w swojej treści wyłącznie zobowiązanego (stronę). Z faktu zaś, że dane przepisy odnoszą się wprost tylko do strony nie można wysnuć konkluzji, iż prawidłowo umocowany pełnomocnik nie może dokonywać wskazanych w tych przepisach czynności w imieniu strony, bądź też nie może być adresatem pewnych działań ze strony organów, które wywołują skutki prawne w sferze prawnej mocodawcy (doręczenia).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i daltego podlega oddaleniu.

13. Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w tym przepisie podstawach, a to naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1), jak również naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2).

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie odpowiadająca tym wymogom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

14. Mając na uwadze przedstawione na wstępie wywody na temat istoty skargi kasacyjnej w pierwszym rzędzie należało zwrócić uwagę na uchybienia konstrukcyjne obecnie rozpoznawanej skargi kasacyjnej. W tymże środku zaskarżenia zgłoszono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a formułując je, jako pierwszy, wskazano naruszenie przepisu art. 1 § 2 pusa. W tym zakresie stwierdzić należy, że przepis ten nie może stanowić podstawy kasacyjnej, gdyż jego uregulowania maja charakter ustrojowy, a art. 174 p.p.s.a. nie przewiduje podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów prawa ustrojowego.

15. Także zarzut naruszenia prawa w postaci przepisu art. 3 § 2 oraz art. 135 p.p.s.a. należy uznać za chybiony. Pierwszy z wymienionych przepisów wskazuje jakie akty administracyjne i czynności, czy bezczynności podlegają kontroli sądów administracyjnych w stosunku do których sądy te stosują środki przewidziane w ustawie, a więc określa zakres przedmiotowy kognicji sądów. Co do sformułowania o stosowaniu środków przewidzianych w ustawie, przepis środków tych nie wymienia. Tak więc zarzut naruszenia tego przepisu. w powiązaniu z dalszymi zarzutami wadliwego wykonania przez WSA kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem polegające na nie stwierdzeniu naruszenia przez organ przepisów Kpa oraz ustawy egzekucyjnej oraz nie uchyleniu decyzji naruszającej prawo, w sytuacji, gdy Sąd wydał wyrok rozpoznając skargę strony na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie i ocenił zaskarżony akt pod kątem jego zgodności z prawem jest więc niezasadny, gdyż Sąd przepisu tego w sposób wskazany przez stronę naruszyć nie mógł.

16. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 135 p.p.s.a stnowiącego, że sąd obowiązany jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, należy zauważyć, że skarżący chcąc uzasadnić taki zarzut winien wykazywać, że sąd w danej sprawie w ogóle nie orzekł o aktach lub czynnościach wydanych w postępowaniu. W treści skargi kasacyjnej zarzutu takiego nie wyartykułowano.

17. Kolejny zarzut został sformułowany także jako naruszenie prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez, jak to już wyżej podano, wadliwe wykonanie przez WSA w Warszawie kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem polegające na nie stwierdzeniu przez ten Sąd naruszenia przez organ art. 10 § 1, art. 32, art. 40 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 18, art. 26 § 5 pkt 1, art. 32 upea oraz nie uchyleniu naruszającej prawo decyzji organu administracyjnego. Z całości uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzucono tym samym Sądowi I instancji niezastosowanie właściwego środka mimo wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa, a zarzut ten powiązano z zarzutem błędnej wykładni przepisów art. 40 § 1 i 2 oraz art. 32 Kpa w zw. z art. 18, art. 26 § 5 pkt 1, art. 32 upea, co, wobec przyjęcia przez Sąd I instancji stanowiska, że doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym dokonuje się zawsze zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi, doprowadziło do braku udziału strony w postępowaniu, udziału zagwarantowanego przepisem art. 10 § 1 Kpa.

18. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że art. 18 upea stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 Kpa. Art. 18 stanowi, że jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To posiłkowe stosowanie Kpa w dotychczasowych poglądach doktryny i orzecznictwa w zakresie m.in. ustanawiania pełnomocnika i jego uczestnictwa w tym postępowaniu, czego nie reguluje ustawa egzekucyjna, nie budziło wątpliwości, a więc z przepisów art. 32 i art. 40 § 2 Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyprowadzić należy wniosek co do możliwości pełnej reprezentacji zobowiązanego przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym również w zakresie doręczenia tytułu wykonawczego. Tak więc w tym zakresie należy podzielić poglądy wyrażane przez autora skargi kasacyjnej, a zarzut wadliwej wykładni tych przepisów uznać należy za uzasadniony.

19. Jednakże przesądzającym dla niniejszej sprawy, jest przyjęcie momentu od którego stronie przysługuje uprawnienie do ustanowienia pełnomocnika, a organowi - odpowiadający mu obowiązek doręczania mu pism i powiadamiania o wszelkich czynnościach. Należy przyjąć, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie zgodnie z art. 40 § 2 Kpa mającym zastosowanie w związku z art. 18 upea. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik, w myśl art. 33 § 2 i 3 Kpa zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, iż organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski -Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1993 r., s. 79, tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 1533/98, opublikowanym w Lex pod nr 46787).

20. Zatem nie można uznać za trafny poglądu autora skargi kasacyjnej, że pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania strony w postępowaniu celnym jak i egzekucyjnym, dokument którego został złożony do akt sprawy celnej, nawet wówczas, gdy sprawę prowadzi ten sam organ, wywołuje skutek w każdym postępowaniu toczącym się z udziałem tej strony. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem strony, zatem w każdym postępowaniu winna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że reprezentujący stronę pełnomocnik nie złożył pełnomocnictwa w postępowaniu. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Celnej doręczył upomnienie oraz odpisy tytułów wykonawczych bezpośrednio stronie, jako że nie był powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika w tej konkretnej sprawie tj. sprawie egzekucyjnej. Okoliczność, iż sprawa ta była konsekwencją zakończonej wcześniej sprawy celnej nie zmienia tej oceny, bowiem postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, toczącym się na podstawie regulacji dotyczącej tego postępowania, inny jest również jego cel. W związku z wywodami powyższymi nie doszło także do zarzucanego naruszenia prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, jak i art. 151 p.p.s.a. poprzez nie stwierdzenie, przez WSA naruszenia przez organ także przepisu art. 26 § 5 upea, skoro zostało ono prawidłowo wszczęte, jak również przepisu art. 10 § 1 Kpa, skoro zapewniono stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu.

1 21. Pomimo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.