Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 553/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 13v, par. 5 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 października 2019 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W sekcji VIII wniosku strona oświadczyła, że posiada ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. W sekcji IX wniosku strona wskazała, że wnioskuje o pomoc publiczną, udzielaną na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. L 193 z 1.7.2014, str. 1-75), tj. w przypadku gdy szkody wyniosły powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech ostatnich lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

W części B sekcji IX.II wniosku pt.: "Pomoc publiczna" strona wniosła o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni 117,93 ha upraw rolnych (z wyłączeniem użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi. Strona złożyła też oświadczenie dotyczące położenia gospodarstwa rolnego, w którym wskazała, że jej gospodarstwo rolne położone jest na obszarach z ograniczeniami naturalnymi oraz oświadczyła, że nie otrzymała odszkodowania z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, huragan, grad, deszcz nawalny, przymrozki wiosenne lub powódź w 2019 r. w uprawach rolnych, jak również oświadczyła, że wszystkie dane podane we wniosku oraz w załącznikach do niego są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym oraz że znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 § 1 ustawy - Kodeks karny.

Do wniosku strona załączyła oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie, wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody oraz protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Ponadto strona załączyła do wniosku poświadczone za zgodność z oryginałem umowy ubezpieczenia nr [...] oraz [...] upraw rolnych z dnia 3 lipca 2019 r. zawarte z B na okres ubezpieczenia od 17 lipca 2019 r. do 15 września 2019 r.

Decyzją z dnia 15 października 2019 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał A Spółce z o.o. pomoc finansową o wartości brutto 26.205,00 zł, stanowiącej równowartość 6.101,42 euro, do szkód powstałych w uprawach rolnych obejmujących co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy rolnej oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że pomoc finansową A Spółce z o.o., w której gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy przyznano w części, ponieważ w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk. Ponadto zadeklarowana we wniosku działka ewidencyjna nr [...], położona w powiecie s., w gminie D., obręb D. znajduje się w Rejestrze Zasobów Własności Rolnej Skarbu Państwa i na dzień 31 maja 2019 r. nie została zawarta umowa dzierżawy. Wobec powyższego ww. działka została wykluczona z pomocy.

W odwołaniu od ww. decyzji strona podniosła, że w identycznym stanie faktycznym organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą pomoc bez sankcji. W jej opinii organ pierwszej instancji dokonał błędnej oceny okresu ubezpieczenia, albowiem data wystąpienia suszy jest datą środkową wpisaną w protokole przez komisję suszową i nie ma możliwości zapisania jej w widełkach czasowych. Susza zaś występowała od marca do sierpnia. Zdaniem strony polisa ubezpieczeniowa powinna być ważna w dniu przybycia komisji do gospodarstwa rolnego. Strona podniosła, że z ostrożności procesowej w protokole dokonała zmiany daty na 20 lipca 2019 r.

Zdaniem spółki organ pierwszej instancji błędnie nie przyznał jej pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...], skoro zawarła z P. W. umowę użyczenia tej działki, zaś użyczający posiada umowę dzierżawy ww. działki do 2021 r. Do odwołania załączyła protokół z oszacowania szkód.

W odrębnym piśmie strona uzupełniła materiał dowodowy o umowę dzierżawy z 4 września 2000 r. pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa a P. W. wraz z załącznikami i Aneksem z 13 sierpnia 2015 r., wniosek P. W. o rozłożenie należności na raty z dnia 20 lutego 2019 r., pismo Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie rozwiązania umowy dzierżawy, wniosek P. W. z dnia 18 kwietnia 2019 r. o przywrócenie terminu do złożenia pisma o rozłożenie należności na raty, odpowiedź P. W. z dnia 18 kwietnia 2019 r. na pismo z dnia 4 kwietnia 2019 r., pismo Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 16 maja 2019 r. oraz z dnia 1 lipca 2019 r., odwołanie P. W. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa; pismo Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 3 października 2019 r., odwołanie z dnia 15 października 2019 r. P. W. od pisma z dnia 3 października 2019 r. Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Decyzją z dnia 20 marca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Dyrektor") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej "k.p.a." w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) w zw. z § 13v rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), dalej "rozporządzenie", po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR z dnia 15 października 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 13v ust 6 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia za dzień wystąpienia szkody należy przyjąć dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

W przedmiotowej sprawie strona w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji złożyła protokół, w którym jako dzień wystąpienia szkody podano 1 maja 2019 r. Następnie, w postępowaniu odwoławczym, strona przedłożyła egzemplarz tego samego protokołu z ręcznie naniesionymi poprawkami w zakresie wskazania dnia wystąpienia szkody, określając go na 20 lipca 2019 r. W związku z powyższym Dyrektor skontaktował się z Wojewodą w celu potwierdzenia aktualnej daty wystąpienia szkód. W odpowiedzi Wojewoda potwierdził, jako datę wystąpienia szkód, dzień 1 maja 2019 r. Z uwagi na powyższe protokół dostarczony przez stronę wskazujący datę 20 lipca 2019 r. nie jest wiarygodnym dowodem w sprawie.

Wskazano, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r., poz. 477), szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Raporty dotyczące klimatycznego bilansu wodnego publikuje cyklicznie Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w P. (dalej: IUNG). W przedmiotowej sprawie data 1 maja 2019 r. stanowi dzień początkowy okresu sześciodekadowego, w którym zgodnie z raportami IUNG w gminach D. i D. wystąpiło zagrożenie suszą rolniczą we wszystkich rodzajach upraw zgłoszonych przez stronę we wniosku o przyznanie pomocy.

W ocenie organu, bazując na danych z raportów opublikowanych przez IUNG, szkody w uprawach strony powstały w okresie sześciodekadowym obejmującym dni od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. Stąd podana przez komisję ds. oszacowania szkód w uprawach rolnych w gospodarstwie strony data wystąpienia szkody: 1 maja 2019 r. Zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1 pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych lub uprawach w szklarniach lub w tunelach co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Organ drugiej instancji podkreślił, że w przypadku niekorzystnego zjawiska meteorologicznego mającego charakter okresowy, interpretując przepisy ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych oraz przepis § 13v ust. 13 rozporządzenia, za dzień wystąpienia szkody należy rozumieć dzień początkowy sześciodekadowego okresu, w którym nastąpił spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, gdyż to od tego dnia szkody w uprawach zaczęły powstawać. Bez znaczenia jest w przedmiotowej sytuacji dzień szacowania szkód przez komisję, gdyż w tej dacie szkody już istniały, zaś komisja jedynie dokonała ich oszacowania oraz wskazała datę jej powstania. Zauważono, że z protokołu nr [...] wynika, że strona poniosła stratę w uprawie rzepaku i rzepiku ozimym oleistym na powierzchni 16,00 ha. Z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej dostępnego na stronie www.susza.iung.pulawy.pl wynika, że w dniach 1 czerwca 2019 r. - 31 lipca 2019 r. susza nie dotknęła uprawy rzepaku. W związku z powyższym termin wystąpienia szkód nie mógł przypadać na dzień 20 lipca 2019 roku.

W ocenie Dyrektora przepis § 13v ust. 13 rozporządzenia RM w swoim literalnym brzmieniu ustalając przesłankę pomniejszenia pomocy nie odnosi się do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz do samego faktu ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody. Przepis ten należy zatem odnieść tylko do okresu trwania ubezpieczenia, czyli okresu ubezpieczenia wskazanego w dokumencie, a nie do okresów karencji czy terminów odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przypadku danego rodzaju szkody. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że okres trwania ubezpieczenia determinuje fakt ubezpieczenia upraw. Data rozpoczynająca okres ubezpieczenia, która jest równocześnie datą objęcia strony ochroną, jest wskazana w dokumencie ubezpieczenia. Zgodnie zaś z polisami nr [...] oraz [...] okres ubezpieczenia rozpoczyna się 17 lipca 2019 r. a kończy 15 września 2019 r.

Pomniejszenie pomocy było zatem uzasadnione, ponieważ 1 maja 2019 r., a więc w dniu wystąpienia szkody, uprawy nie były ubezpieczone. Okres ubezpieczenia wskazany w ww. polisach nie pokrywa się z datą wystąpienia szkód określoną w pkt 3 protokołu nr [...]. Pomoc w pełnej wysokości przysługuje natomiast producentowi rolnemu, który posiada ubezpieczenie w dniu wystąpienia szkody.

W ocenie organu drugiej instancji, wymóg ubezpieczenia 50% powierzchni upraw wynikający z § 13v ust. 13 rozporządzenia nie został przez stronę spełniony. Organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym strony, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych od jednego z ryzyk.

Odnosząc się z kolei do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieprzyznania pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w powiecie s., gmina D., obręb D. zaznaczono, że zgodnie z pismem z dnia 4 czerwca 2019 r., przesłanym w dniu 4 czerwca 2019 r. (data stempla pocztowego) do Oddziału Regionalnego ARiMR przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy nr [...], umowa dzierżawy nr [...] z dnia 4 września 2000 r. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. i trwa postępowanie o przejęcie nieruchomości do Zasobu WRSP. Zaznaczono, że od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do użytkowania nieruchomości pochodzących z rozwiązanej umowy dzierżawy, a określonych jako działka nr [...]. Ponadto od dnia rozwiązania umowy dzierżawy nie została zawarta żadna umowa cywilnoprawna na użytkowanie ww. działki.

Na powyższą decyzję A Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącej decyzja jest błędna i stronnicza. Dyrektor podtrzymał błędną i negatywną w skutkach decyzję organu pierwszej instancji, która jest oparta na jednostronnych oświadczeniach stron niemających żadnego oparcia w wyrokach sądowych.

Skarżąca wskazała, że przeprowadzone pozytywnie dla beneficjenta kontrole na miejscu nie zostały ujawnione lub nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Beneficjent spełnił wszystkie wymogi dotyczące pomocy, tj. prowadził zgłoszoną we wniosku uprawę, dokonał obowiązkowych ubezpieczeń powyżej 50 %, jest nadal w posiadaniu nieruchomości i ma do niej tytuł prawny.

Skarżąca nadto wskazała, że pozytywna dla innego beneficjenta decyzja w tej samej sprawie, lecz rozpatrywana przez Kierownika ARiMR, została uchylona tylko dlatego, że posiadała dużą moc dowodową. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o przychylenie się do skargi i nakazanie ARiMR wypłacenie zaległości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn.zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie sporne było, czy skarżącej spółce zasadnie przyznano jedynie częściową pomoc finansową z powody szkody w uprawach rolnych, spowodowanej wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

Zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody na skutek suszy w 2019 r., zostały określone w wydanym na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. L 193 z dnia 1 lipca 2014 r.).

Zgodnie z przepisem § 13v ust. 1 rozporządzenia, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Na podstawie § 13v ust. 4 rozporządzenia, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Zgodnie z § 13v ust. 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

Zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wymóg ubezpieczenia 50% powierzchni upraw wynikający z § 13v ust. 13 rozporządzenia nie został przez stronę spełniony.

Jak wynika z literalnego brzemienia cytowanego powyżej przepisu, przesłankę pomniejszenia pomocy odnosi się do braku umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody. Istotny jest zatem okres trwania ubezpieczenia, wynikający z polisy.

Skarżąca złożyła do akt sprawy protokół, w którym jako dzień wystąpienia szkody wskazano dzień 1 maja 2019 r. Datę tę , w odpowiedzi na zapytanie organu, potwierdził Wojewoda. Następnie skarżąca przedłożyła egzemplarz tego samego protokołu z ręcznie naniesionymi poprawkami, z datą wystąpienia szkody 20 lipca 2019 r. Skoro w zatwierdzonym przez Wojewodę protokole widnieje data 1 maja 2019 r. jako data wystąpienia szkody, nie można, jak chce tego skarżąca, przyjąć późniejszej daty powstania szkody.

W niniejszej sprawie pomoc finansowa wnioskowana jest z uwagi na szkody dokonane przez suszę. Pojęcie suszy zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 477). Zgodnie z tym przepisem pojęcie to oznacza szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. W myśl ust. 5 ww. artykułu, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Podkreślenia wymaga, że dla ustalenia, czy doszło do suszy określonej w cyt. art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw, miarodajne są jedynie dane ww. Instytutu.

W przedmiotowej sprawie data 1 maja 2019 r. stanowi dzień początkowy okresu sześciodekadowego, w którym zgodnie z raportami IUNG w gminie D. i D. wystąpiło zagrożenie suszą rolniczą we wszystkich rodzajach upraw zgłoszonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie pomocy. Bazując na danych z raportów opublikowanych przez IUNG, szkody w uprawach skarżącej powstały w okresie sześciodekadowym obejmującym dni od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. W tej sytuacji prawidłowa jest, podana przez komisję, data 1 maja 2019 r. jako data wystąpienia szkody. W konsekwencji w przypadku niekorzystnego zjawiska meteorologicznego mającego charakter okresowy, interpretując przepisy ustawy o ubezpieczeniach upraw oraz przepis § 13v ust. 13 rozporządzenia, za dzień wystąpienia szkody należy przyjąć dzień początkowy sześciodekadowego okresu, w którym nastąpił spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, gdyż to od tego dnia szkody w uprawach zaczęły powstawać. Tym samym bez znaczenia jest w przedmiotowej sytuacji dzień szacowania szkód przez komisję, gdyż w tej dacie szkody już istniały, zaś komisja jedynie dokonała ich oszacowania oraz wskazała datę jej powstania. Z tego też względu jako datę powstania szkód nie można było uznać wskazanego przez skarżącą dnia 20 lipca 2019 r.

W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, że z protokołu wynika, iż skarżąca poniosła stratę w uprawie rzepaku i rzepiku ozimym oleistym na powierzchni 16,00 ha. Z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej dostępnego na stronie www.susza.iung.pulawy.pl wynika, że w dniach 1 czerwca do 31 lipca 2019 r. susza nie dotknęła uprawy rzepaku. Zatem szkoda nie mogła wystąpić w dniu 20 lipca 2019 r.

Tymczasem w celu potwierdzenia ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu skarżąca złożyła polisy nr [...] oraz nr [...], obejmujące okres ubezpieczenia od dnia 17 lipca 2019 r. do dnia 15 września 2019 r.

Powyższe oznacza, że okres ubezpieczenia wskazany w polisach nie pokrywa się z datą wystąpienia szkód, określoną w pkt 3. protokołu.

Skoro zatem pomoc w pełnej wysokości przysługuje producentowi rolnemu, który posiada ubezpieczenie w dniu wystąpienia szkody, zaś skarżąca takiego ubezpieczenia nie posiadała, uznać należy, że nie spełniła ona warunku wynikającego z §13v ust.13 rozporządzenia, dotyczącego ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw. W dniu wystąpienia szkody uprawy nie były bowiem ubezpieczone.

Odnosząc się z kolei do kwestii braku przyznania pomocy finansowej do działki nr [...] i zarzutu posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do gruntów rolnych wskazanych we wniosku należy podzielić pogląd organu, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, że umowa dzierżawy nr [...] z dnia 4 września 2000 r. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że umowa dzierżawy, zawarta pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w dnia 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Wynika z powyższego, że od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości objętych rozwiązaną umową dzierżawy, w tym działki nr [...]. Nie mógł on więc skutecznie użyczyć skarżącej wskazanych gruntów w dniu 1 maja 2019 r. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy spornej działki P. W. utracił tytuł prawny do przedmiotowej działki, a skarżąca nie przedłożyła dowodów przeczących ustaleniom organów administracji. Ponieważ w kwietniu 2019 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P. W., wygasło także prawo skarżącej wynikające z umowy użyczenia. Dalsze użytkowanie gruntu może jedynie świadczyć o bezumownym posiadaniu, niemającym oparcia w żadnym tytule prawnym. Zatem należało uznać, że na dzień powstania szkody, tj. 1 maja 2019 r., skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji sporne grunty zasadnie wykluczono z uzyskania pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych wystąpieniem negatywnego zjawiska meteorologicznego.

Odnosząc się do zarzutu uchylenia pozytywnej decyzji w identycznym stanie faktycznym należy wyjaśnić, że kwestia ta wykracza poza zakres niniejszej sprawy i nie może podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu.

Zdaniem Sądu organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako bezzasadną.