Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 784/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, 4, 5, 5a, art. 110c par. 1, 2, 3, 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 roku sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. T. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości położonej w miejscowości [...] dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 31 stycznia 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na małżonków A. i R. T. tytuły wykonawcze o numerach: [...] i od [...] do [...] (gdzie zobowiązanym jest A. T. a R. T. jest małżonką zobowiązanego) obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2002r. Wystawienie wymienionych tytułów nastąpiło po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Izby Celnej w [...] postanowieniem z [...]. Tytuły wykonawcze wystawił wówczas Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...].

Zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność ustawową w miejscowości [...] dla której w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Pismami z dnia 8 marca 2017r. zatytułowanymi "skarga na czynności egzekucyjne" pełnomocnik A. i R. T. zaskarżył wymienioną czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu podniesiono, że należności pieniężne zostały częściowo zapłacono. Postępowanie egzekucyjne zostało wcześniej umorzone zaś obecnie wystawiono nowe tytuły wykonawcze po upływie 10 lat od wcześniejszego wystawienia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wezwał pełnomocnika A. i R. T. do sprecyzowania treści pisma a mianowicie czy stanowi ono skargę na czynność egzekucyjną czy też jest wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego czy też innym środkiem zaskarżenia.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik A. i R. T. poinformował, że pismo jest skargą o której mowa w art.54 u.p.e.a. i jednocześnie wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego o którym mowa w art.59 § 1 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości położonej w miejscowości [...] dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik A. T. podnosząc, że nieruchomość nie była dotychczas przedmiotem egzekucji. W ocenie strony brak było wniosku o zajęcie nieruchomości oraz wniosku o prowadzenie egzekucji w stosunku do nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z treścią art.54 § 1 u.p.e.a. Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

W myśl art.54 § 5a u.p.e.a. w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności.

Zgodnie z treścią art.110c § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości.

W myśl art.110c § 2 u.p.e.a. zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Zgodnie z treścią art.110c § 3 u.p.e.a. równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny przesyła do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub składa wniosek do zbioru dokumentów, a także przesyła wierzycielowi zawiadomienie o zajęciu nieruchomości.

W myśl art.110c § 4 u.p.e.a. zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5.

W uzasadnieniu zaznaczono, że w dniu 27 lutego 2017r. pełnomocnikowi skarżącego doręczono odpisy tytułów wykonawczych z [...] oraz wezwanie z 15 lutego 2017r. do zapłacenia należności pieniężnej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Wezwanie to spełnia wymogi określone w art.110c § 2 u.p.e.a. W dniu 22 lutego 2017r. złożono również wniosek do Sądu Rejonowego w [...] o dokonaniu w księdze wieczystej nr [...] wpisu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w miejscowości [...] w oparciu o tytułu wykonawcze z [...].

Tytuły wykonawcze zostały wystawione na obojga małżonków (w tym na R. T. małżonkę zobowiązanego odpowiedzialną majątkiem wspólnym) i organ egzekucyjny był uprawniony do zajęcia nieruchomości stanowiącej majątkową małżeńską wspólność ustawową. Odnośnie kwestii przedawnienia to okoliczność ta nie może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną gdyż jest ona podstawą do wniesienia innego świadka zaskarżenia. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Na postanowienie organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A. T.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie egzekucyjne zostało już wcześniej umorzone zaś małżonkowie T. posiadają rozdzielność majątkową obejmującą cały majątek ruchomy i nieruchomy. Kwestia przerwania biegu przedawnienia budzi istotne wątpliwości. Skarżący podtrzymał wszystkie swoje zarzuty podniesione w zażaleniu i pismach skierowanych do organów obu instancji. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r. poz.1201 ze zm.), dalej u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art.54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

W myśl art.54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

W myśl art.54 § 5a u.p.e.a. w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności.

Zgodnie z treścią art.110c § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości.

W myśl art.110c § 2 u.p.e.a. zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Zgodnie z treścią art.110c § 3 u.p.e.a. równocześnie z wysłaniem zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny przesyła do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub składa wniosek do zbioru dokumentów, a także przesyła wierzycielowi zawiadomienie o zajęciu nieruchomości.

W myśl art.110c § 4 u.p.e.a. zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2, z tym że dla zobowiązanego, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów, z zastrzeżeniem § 5.

W niniejszej sprawie A. T. zaskarżył czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność ustawową położoną w miejscowości [...] dla której w Sądzie Rejonowym w [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Należy zaznaczyć, że skarga na czynność egzekucyjną jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Postępowanie to ma charakter komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13).

Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. W związku z czym poza zakresem rozważań w niniejszej sprawie pozostają następujące kwestie podniesione przez skarżącego: niedopuszczalność egzekucji bo wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, niedopuszczalność egzekucji z nieruchomości bo pomiędzy małżonkami została zawarta umowa o rozdzielności majątkowej jak również kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wszystkie te kwestie zostały omówione w sprawie o odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego (sygn. akt III SA/Łd 785/17).

Organy administracji trafnie uznały, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną.

Zajęcie nieruchomości w miejscowości [...] nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Należy zaznaczyć, że tytuły wykonawcze z [...] zostały wystawione na obojga małżonków (A.T. jest zobowiązanym zaś R. T. jest małżonką zobowiązanego). Wymieniona nieruchomość wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków i organ egzekucyjny był uprawniony do zajęcia nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność ustawową.

Zajęcie nieruchomości nastąpiło przez wezwanie zobowiązanego do zapłaty należności pieniężnej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni. Wezwanie to spełnia wymogi określone w art.110c § 2 u.p.e.a. W dniu 27 lutego 2017r. zostało ono doręczone skarżącemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny złożył również do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o dokonanie w księdze wieczystej nr [...] wpisu o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w oparciu o tytuły wykonawcze z [...]. Zajęcie nieruchomości zostało zatem dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący nie wskazał zresztą jakie, jego zdaniem, naruszono przepisy dotyczące zajęcia nieruchomości. Powołał się jedynie na okoliczności, które nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną.

Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę A. T.

R.T.