Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1818/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1818/17

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania P. R. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2017 roku, odmawiającej zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E , utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 roku, Nr [...], Starosta [...] odmówił P. R. zam. [...],[...] zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał art. 12 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (jednolity tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.),dalej jako ustawa, zgodnie z którym dokument prawa jazdy nie może być wydany osobie,

w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Organ wskazał, że wobec P.R. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...], wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt [...], orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującymi uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, na okres 6 lat. Prawo jazdy zostało zatrzymane stronie w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178 a § 1 Kodeksu Karnego za kierowanie pojazdami mechanicznymi w stanie nietrzeźwości. Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi obejmującymi uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, na okres 6 lat, począwszy od dnia [...].08.2016 r. Organ I instancji podkreślił, że stosownie do przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być zwrócone osobie ubiegającej się

o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, Al, A2, A, Cl, C, Dl lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, Cl+E, C+E, Dl+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii Cl, C, Dl lub D. (art. 12 ust. 3 ust. 1 ustawy). Tym samym, nie można skutecznie ubiegać się o zwrot prawa jazdy kat. C, C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

W odwołaniu P. R. zarzucił decyzji naruszenie art. 2, art. 10, art. 45 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez sankcjonowanie czynu sprawcy dolegliwością nie orzeczoną przez sąd, naruszając tym samym zasadę sprawiedliwego procesu oraz przyznając władzy ustawodawczej niczym nieuzasadnioną preferencję w rozstrzygnięciu indywidualnych spraw konkretnych osób. Wskazał, że decyzja ma za zadanie skonkretyzować (wykonać) swą treścią obowiązujące wobec strony zakazy wynikające ze skutków orzeczonego wobec niego środka karnego przez sąd karny. Zatem działaniem organu administracji nie można tych orzeczonych zakazów ani zmniejszać, ani rozszerzać. Sąd karny znając treść przepisów ustawy o kierujących pojazdami celowo nie pozbawił go uprawnienia w kategorii C, C+E. Przyjęcie, że przedmiotowe prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało, że stronie nie można zwrócić prawa jazdy kategorii C, CE, o który zwrot się ubiegał, i skutek ten miałby wynikać z orzeczenia administracyjnego (a nie wyroku), prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnych zasad odpowiedzialności karnej, mimo braku stosownego wyroku sądu (karnego).

W wyniku rozpoznania sprawy oraz wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że nie ma racji P. R. podnosząc, że skoro w prawomocnym wyroku karnym sąd orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii C, C+E, to powinno być zwrócone prawo jazdy kat. C,C+E.

Wyjaśnił, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu oraz w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy). Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (art. 12 ust. 1 a ustawy).

Wskazał także, że zgodnie zaś z art. 12 ust.2 ustawy Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy)

Kolegium uznało zatem , że stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy słusznie przyjął organ pierwszej instancji, że osoba w stosunku, do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, nie może skutecznie dochodzić zwrotu prawa jazdy kategorii C, C+E. Podkreśliło, że taki, porządek przyjąć należy mimo, że wobec skarżącego Sąd Rejonowy w [...], Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt [...]orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii B - na okres 6 lat. Kolegium uznało, że świetle ww. wyroku karnego, doszło do wydania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, co poprzez treść przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy stanowi także zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C, C+E. Tym samym decyzja organu pierwszej instancji jedynie konkretyzuje obowiązujące wobec strony zakazy.

SKO stwierdziło przy tym, że w obecnym porządku prawnym regulowanym przez ustawę o kierujących pojazdami, w stosunku do osoby ubiegającej się o zwrot (wydanie) prawa jazdy, nie może być zwrócone (wydane) prawo jazdy kategorii C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Skutki zdarzenia prawnego jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy.

Organ przywołał przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo- administracyjnym – tj. że decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów uwzględniając regulacje tej ustawy. Nie modyfikuje środka karnego orzeczonego sądownie, a tym samym nie wkracza w kompetencje sądu karnego.

W świetle powyższego organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że dolegliwość orzeczona zaskarżoną decyzją będzie przekraczać dolegliwość odpowiadającego im środka karnego zawartego w wyroku. Organ I instancji w sposób uprawniony rozszerzył na drodze administracyjnej sankcje wynikające z wyroku sądu karnego. Wyrok sądu karnego spośród kategorii prawa jazdy, którymi dysponował oskarżony pozbawiał go jednej z nich - kategorii B, ale już to w świetle ustawy musiało skutkować orzeczeniem o odmowie wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C oraz C+E.

Podkreślono przy tym okoliczność, że zastosowane w sprawie przepisy służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie. Odebranie skarżącemu prawomocnym wyrokiem karnym tylko części posiadanych uprawnień, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami co do pozostałych kategorii. Wyraźnie zakazał tego ustawodawca w ww. art. 12 ust. 2 ustawy. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 ustawy nie jest objęte uznaniem administracyjnym, lecz obliguje organ do zastosowania wynikających z niego sankcji.

Skargę do WSA w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...] wywiódł P. R.

Skarżący rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie następujących przepisów :

- naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i naruszenie zasady ponownego orzeczenia kary za ten sam czyn w sposób sprzeczny z ustawą penalizującą i postępowaniem karnym;

- naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez sankcjonowanie czynu sprawcy dolegliwością nieorzeczoną przez sąd, naruszając tym samym zasadę sprawiedliwego procesu;

- naruszenie art 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez zastosowanie dolegliwości wobec sprawcę czynu zabronionego oderwanej od treści orzeczenia wydanego w jego sprawie przez sąd.

Z uwagi na ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...]z dnia 2017 r., odmawiającej zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C + E i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W wyniku oceny ustalonych w sprawie , w toku administracyjnego postępowania instancyjnego , okoliczności faktycznych i prawnych Sąd nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu podlegała decyzja o odmowie wydania Skarżącemu prawa jazdy kat. C oraz CE.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (dalej u.k.p.), która w art. 12 ust. 1 wymienia okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Wśród nich określa m.in., że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) oraz w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p.).

Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 2 u.k.p. powyższy przepis stosuje się również wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Mając na względzie powyższe wyjaśnić więc trzeba, że jedną z okoliczności uniemożliwiających wydanie prawa jazdy stanowi zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Nadto po myśli art. 12 ust. 2 cyt. ustawy niniejsza okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Tym samym przyjąć trzeba, że - wbrew twierdzeniom Skarżącego - w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16).

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w jej realiach bezspornym pozostaje, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], sygn. [...], z dnia [...] stycznia 2017 r. , orzeczono wobec Skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 6 lat od 7 sierpnia 2016r. Niniejsze wynikało z popełnienia przez Skarżącego czynu zabronionego polegającego na kierowaniu pojazdem po spożyciu alkoholu. W rezultacie niniejszego w dniu [...] lutego 2017r. Starosta [...] wydał decyzję o cofnięciu Skarżącemu uprawnień w zakresie prawa jazdy kat. B na 6 lat , od dnia [...] sierpnia 2016r.

Wobec powyższego, Starosta [...] zasadnie nie przychylił się do wniosku Skarżącego o wydanie prawa jazdy kat. C oraz CE odmawiając tego decyzją z dnia [...] maja 2017 r.

W ocenie Sądu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących ram prawnych należy zauważyć, że odmowa właściwych instancyjne organów administracji publicznej wydania prawa jazdy zgodnie z żądaniem Skarżącego odpowiada prawu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Podkreślić trzeba, iż samo zdarzenie prawne (fakt skazania Skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego, może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych niż prawo karne, gałęzi prawa.

Tym samym - uwzględniając brzmienie art. 12 ust. 2 u.k.p. - należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii.

Takie stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym w judykaturze m.in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, CBOSA.

Zasadnie więc przyjąć trzeba, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w powołanej ustawie. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa, a ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości.

Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając osobę prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie przez nią pojazdów ciężarowych czy ciężarowych z przyczepą (kategorii C, C+E). W sytuacji gdy przepisy omówione powyżej mają służyć zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Wskazana interpretacja zastosowanych w sprawie niniejszej przepisów prawa, prowadzi zatem w sposób jednoznaczny do wniosku, że za chybione należy uznać zarzuty skargi naruszenia wymienionych w niej przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.