Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1870/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 154  art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Janusz Walawski Eugeniusz Wasilewski Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. odmawiającej ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L.i nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. B., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej - rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

D. B. w dniu 9 maja 2007 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w W. z wnioskiem o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadającym od dnia 5 sierpnia 1984 r. do dnia 2 maja 1989 r., do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz do okresu, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.

W dniu [...] lipca 2007 r. Komendant Powiatowy Policji w W. wydał rozkaz personalny nr [...], w którym odmówił wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat [...] D. B.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania powyższy rozkaz personalny został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

D. B. zaskarżył powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który wyrokiem z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/ Łd 678/07, oddalił skargę.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż według stanu prawnego obowiązującego do końca 1990 r., skarżący nie mógł być uznany za domownika, ponieważ z akt sprawy bezspornie wynika, że w przedmiotowym okresie od 5 sierpnia 1984 r. do 2 maja 1989 r. kształcił się w szkołach ponadpodstawowych. Wyrok ten stał się prawomocny.

W dniu 2 kwietnia 2012 r. do Komendy Powiatowej Policji w W. wpłynął wniosek D. B. o zmianę lub uchylenie, na podstawie art. 154 K.p.a., rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r., utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie odmowy wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

W uzasadnieniu tego wniosku D. B. podniósł, iż wykładnia przepisów prawa materialnego w oparciu o które wydane zostały ww. rozkazy personalne uległa zmianie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10. Od tej pory powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż pobieranie nauki w szkole przez domownika - bez względu w jakim to przypadało okresie - nie stanowi ujemnej przesłanki w zaliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym przy ustalaniu prawa do świadczeń pracowniczych, pod warunkiem, że praca w tym gospodarstwie była stale wykonywana.

W sprawie zaistniały zatem przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 K.p.a., a dokonanie zmiany przedmiotowego rozkazu personalnego leży w interesie wnioskodawcy, ponieważ pozwoli mu na uzyskiwanie większego wynagrodzenia z tytułu wysługi lat.

Wnioskodawca podkreślił jednocześnie, iż obecnie wszystkim policjantom, którzy pracowali w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w tym również w przedziale czasowym od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1990 r., okres tej pracy zalicza się do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

Komendant Powiatowy Policji w W., zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową, przesłał powyższy wniosek Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w L.

W pisemnym oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. D. B. zwrócił się o rozpatrzenie jego wniosku na zasadzie art. 155 K.p.a. Jednocześnie wyraził zgodę na zmianę rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 155 K.p.a. w związku z art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił zmiany lub uchylenia decyzji – rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść z art. 153 oraz art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ podniósł, iż z powyższych przepisów wynika jednoznaczny obowiązek, przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych przez sąd administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 678/07. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie, od czasu wydania przedmiotowego wyroku, nie wystąpiły przesłanki, które mogłyby wpłynąć negatywnie na zakres związania organu tym wyrokiem. Dlatego tez wyrażona w nim ocena jest nadal wiążąca.

W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Komendanta Głównego Policji D. B. zarzucił, że organ I instancji całkowicie pominął bardzo istotną okoliczność, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. dokonał zmiany w dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym przy ustalaniu prawa do świadczeń pracowniczych. Powyższy fakt, jest równoznaczny ze "zmianą przepisów", wymaganą do zaprzestania uwzględnienia przez sąd i organ jako wiążącej oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu dotyczącym tego samego przepisu prawnego.

W związku z powyższym, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez zaliczenie udokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat lub o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwe organy.

Komendant Główny Policji, rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z zasadą legalizmu wynikającą z art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach przepisów prawa. Zwrócił też uwagę na zasadę trwałości decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a.

Organ zaznaczył, że jednym z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym jest postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, organ stwierdził, iż decyzja odmawiająca przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat wynikającego z pracy w gospodarstwie rolnym stanowi decyzję, na mocy której strona nabyła prawo w rozumieniu przepisów K.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Komendant Wojewódzki Policji w L. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., na podstawie przepisów prawa, rozstrzygnął merytorycznie określoną kwestię, kształtując tym samym sytuację prawną strony. Przedmiotowy rozkaz personalny stanowi zatem decyzję, na mocy której strona nabyła prawo.

Organ zaznaczył też, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nastąpił konflikt interesu społecznego i słusznego interesu strony. W jasno sformułowanym interesie strony leży bowiem zaliczenie wskazanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Jednocześnie jednak organ wskazał, że kryterium to nie może derogować jednoznacznego przepisu prawnego w każdej sytuacji, w której indywidualny interes strony jest naruszony, czy też w której ma miejsce subiektywne poczucie naruszenia takiego interesu. W interesie Policji (tożsamym z interesem społecznym) pozostaje bowiem, aby wszelkie rozstrzygnięcia miały oparcie w przepisach powszechnie obowiązujących i były z nimi zgodne.

Poza tym, nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 155 K.p.a., jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.

Także samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez stronę oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony, a tym samym nie stanowi przesłanki uchylenia decyzji.

Organ podkreślił, że strona oczekuje korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia poprzez diametralnie odmienne rozpatrzenie jej wniosku z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 5 sierpnia 1984 r. do dnia 2 maja 1989 r.

Wobec jednakże zapadłego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. żądanie strony jawi się jako niewykonalne, albowiem działanie organu wbrew zapadłemu orzeczeniu stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

Ponadto organ podniósł, iż hipotezą przepisu art. 155 K.p.a. nie zostały objęte decyzje ostateczne, które mają charakter związany. Oznacza to, że w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. nie jest możliwe. Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego

Podkreślił jednocześnie, że w przypadku rozpatrywania wniosku o zaliczenie zakończonych okresów zatrudnienia, czy też okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, organ administracji nie działa w ramach tzw. luzu decyzyjnego, albowiem przepis prawa wskazuje określone przesłanki, których spełnienie obliguje organ do jego zaliczenia. Niespełnienie natomiast koniecznych warunków nakazuje organowi odmowę zaliczenia wnioskowanego okresu. W niniejszej sprawie mamy więc do czynienia z decyzją o charakterze związanym, co do której tryb przewidziany w art. 155 K.p.a., nie może mieć zastosowania.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. B. zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin, przez błędną wykładnię pojęcia określenia "domownika";

2. naruszenie przepisu art. 155 K.p.a., przez stwierdzenie, że nie można uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi, opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z decyzją Komendanta Głównego Policji, bowiem została w niej całkowicie pominięta istotna okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10 dokonał zmiany w dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym przy ustalaniu prawa do świadczeń pracowniczych. W wyniku tego orzeczenia organy administracji publicznej oraz sądy zmieniły dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie. W ocenie skarżącego nietrafna jest również dokonana przez organ wykładnia art. 155 K.p.a., że nie można uznać za słuszny interes strony polegający na dążeniu do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Zdaniem skarżącego, oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny również nie wyłącza w danej sprawie możliwości zmiany tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga D. B. zasługuje na uwzględnienie i to nie tylko z powodów podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., które wydane zostały w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 155 K.p.a.

W trybie tym poddana została kontroli organów decyzja ostateczna - rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r., odmawiająca D. B. wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi.

Przepis art. 155 K.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Z literalnego brzmienia art. 155 K.p.a. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w trybie przewidzianym w tym przepisie mogą być poddawane weryfikacji jedynie decyzje ostateczne, na mocy których strona nabyła prawo. Do weryfikacji decyzji, na podstawie których żadna ze stron nie nabyła prawa, właściwy jest odrębny tryb przewidziany w art. 154 K.p.a.

Ocena, czy strona nabyła lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Przy czym w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć również decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Inaczej jest natomiast w przypadku decyzji nakładających na stronę obowiązek, gdyż na mocy tych decyzji pewne osoby nabywają prawo do wykonania tych obowiązków, a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 K.p.a. (vide: Andrzej Wróbel - Komentarz do art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2012).

W ocenie Sądu, decyzja ostateczna Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., odmawiająca D. B. wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi, nie może być zakwalifikowana do decyzji, na mocy których strona nabyła prawo, gdyż decyzją tą odmówiono stronie przyznania żądanych uprawnień.

Powołany przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01 wydany został w zupełnie innym stanie faktycznym, gdyż dotyczył decyzji nakazującej rozbiórkę garaży ustawionych bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd podkreślił zaś, iż w rozumieniu art. 154 i art. 155 K.p.a. "nabycie praw" nie jest związane z rozstrzygnięciem pozytywnym lub negatywnym dla strony, ale z faktem, że decyzja swoim rozstrzygnięciem kształtuje sytuację prawną strony przez danie uprawnienia lub nałożenie obowiązku.

Decyzja ostateczna Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nie ukształtowała sytuacji prawnej skarżącego w tym rozumieniu, gdyż nie przyznała mu żadnego uprawnienia ani nie nałożyła na niego żadnego obowiązku. Do decyzji tej nie mógł mieć zatem zastosowania tryb weryfikacji decyzji ostatecznych przewidziany w art. 155 K.p.a.

D. B. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. jako podstawę prawną swojego wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wskazał art. 154 K.p.a. Następnie zaś w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. zmodyfikował swój pierwotny wniosek, wnosząc o jego rozpatrzenie na podstawie art. 155 K.p.a.

Z akt administracyjnych nie wynika, w jakich okolicznościach doszło do modyfikacji powyższego wniosku, czy była to samodzielna inicjatywa strony, czy też nastąpiło to na skutek sugestii ze strony organu.

Należy jednak przypomnieć, iż zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Jak podkreśla się natomiast w doktrynie i orzecznictwie, w oparciu o powyższy przepis organ obowiązany jest do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej. Chodzi tu zarówno o informacje o przepisach prawa materialnego i procesowego, z których wynikają uprawnienia i obowiązki stron mające wpływ na wynik sprawy, jak i o wyjaśnienia w zakresie sposobu interpretacji treści obowiązujących przepisów oraz co do sposobu postępowania, który umożliwi zapobieżenie szkodzie mogącej wyniknąć z powodu nieznajomości prawa.

W sytuacji zatem, gdy strona zmodyfikowała swój pierwotny wniosek wnosząc o jego rozpatrzenie w oparciu art. 155 K.p.a., obowiązkiem organu było pouczenie jej, iż tryb ten nie może mieć zastosowania do decyzji odmawiającej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, gdyż nie jest to decyzja, na mocy której strona "nabyła prawo". W sytuacji zaś, gdyby strona podtrzymała swoje żądanie rozpoznania wniosku w tym trybie dawałoby to podstawę organowi do wydania decyzji odmawiającej uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z uwagi na to, że nie można było poddać weryfikacji w trybie art. 155 K.p.a. decyzji, na podstawie której "żadna ze stron nie nabyła prawa".

Niezależnie od powyższego, Sąd nie podziela stanowiska organu, iż fakt wcześniejszego oddalenia skargi na ostateczną decyzję organu przez sąd administracyjny jest przeszkodą do uchylenia lub zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 K.p.a.

Wyrok oddalający skargę oznacza jedynie, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym do jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności, nie wyłącza natomiast możliwości uchylenia lub zmiany tej decyzji przez właściwy organ w trybie art. 154 lub 155 K.p.a., jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w tych przepisach. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 sierpnia 1985 r. sygn. akt III SA 80/85, LEX nr 9850).

Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej prowadzone w trybie art. 154 lub art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w tych przepisach uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji.

Podkreślenia wymaga ponadto, iż tryby nadzwyczajne przewidziane w art. 154 i art. 155 K.p.a. mogą mieć zastosowanie tylko do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Dają zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozwalają organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy, a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, a dokonany wybór może być zmieniony.

Decyzje wydawane w tych trybach mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nich przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być więc ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Zawarta w tych przepisach przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 K.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu powyższych przepisów należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony (vide: wyrok NSA z dnia 9 maja 2005 r. OSK 1746/04, LEX nr 172172).

W sprawie niniejszej, gdzie strona wystąpiła o zmianę decyzji ostatecznej odmawiającej jej wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, organy Policji obowiązane były zatem ocenić, czy zmiana tej decyzji poprzez zaliczenie stronie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadającym od dnia 5 sierpnia 1984 r. do dnia 2 maja 1989 r., do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, nie stoi w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym oraz interesem społecznym.

Organy Policji zarówno w decyzji I, jak i II instancji, nie ustosunkowały się natomiast zupełnie do argumentów strony, iż wykładnia przepisów prawa materialnego, w oparciu o które wydany został ostateczny rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2007 r. uległa zmianie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10 oraz, że obecnie wszystkim policjantom, którzy pracowali w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w tym również w przedziale czasowym od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1990 r., okres tej pracy zalicza się do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

Jak już zostało podniesione wcześniej, decyzje wydawane przez organ w trybie art. 154 oraz art. 155 K.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych.

Zakres kontroli sądowej decyzji podejmowanych przez organ w ramach uznania administracyjnego jest ograniczony – Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Sąd w ramach kontroli decyzji uznaniowych uprawniony jest jednak do oceny, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają powyższych kryteriów.

Organy Policji, odmawiając skarżącemu zmiany decyzji ostatecznej, niezależnie od zastosowania w sprawie niewłaściwego trybu z art. 155 K.p.a., nie wykazały, dlaczego w stanie faktycznym niniejszej sprawy zmiana decyzji ostatecznej poprzez zaliczenie stronie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, nie da się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym oraz interesem społecznym.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie zatem podjąć z urzędu czynności mające na celu wyjaśnienie stronie, który z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych przewidzianych w art. 154 i art. 155 K.p.a. może mieć zastosowanie do rozpoznania jej wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmawiającej wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia uwzględnić dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie wykładnię powyższych przepisów.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.