Wyrok NSA, sygn. akt III SA 3054/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 37
journal: Dz.U. 1999 nr 109 poz. 1245
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Własnoręcznego podpisu na fakturze nie może zastąpić podpis skanowany. Nie umożliwia tego żaden przepis. Organ skarbowy nie może więc wydać decyzji umożliwiającej podatnikowi korzystanie z tego uproszczenia.

TEZY

Własnoręcznego podpisu na fakturze nie może zastąpić podpis skanowany. Nie umożliwia tego żaden przepis. Organ skarbowy nie może więc wydać decyzji umożliwiającej podatnikowi korzystanie z tego uproszczenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "AS 24 Polska" Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 22 września 2000 r. (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na wystawienie faktur ze skanowanym podpisem - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 2000 r. (...) Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego W. Ś. z dnia 14 lipca 2000 r. (...) umarzające postępowanie w sprawie postępowanie w sprawie wyrażenia zgody "AS 24 Polska" w W. na wystawianie faktur ze skanowanym podpisem osoby upoważnionej do wystawienia faktur oraz zwolnienia z konieczności dokonywania opisu słownego do zapłaty na fakturach VAT.

W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wyjaśniła, iż obowiązujące przepisy regulujące problematykę podatku od towarów i usług stawiają istotne wymogi podatnikom tego podatku w zakresie dokumentowania czynności będących przedmiotem opodatkowania tym podatkiem. I tak, w myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, obowiązani są wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Przepis powyższy w ustępie 5 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wystawienia faktur, danych, które powinny zawierać oraz sposób i okres ich przechowywania, a także możliwość określenia wzorów tych faktur dla wszystkich lub niektórych rodzajów czynności.

Delegacja powyższa została wykonana i w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245/ zostały określone dane, które powinna zawierać faktura VAT. Zgodnie z par. 37 ust. 1 ww. rozporządzenia faktura VAT powinna zawierać co najmniej /między innymi/ kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem, wyrażoną cyframi i słownie /par. 37 ust. 1 pkt 12/ i czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska osób /par. 37 ust. 1 pkt 13/. Jak wynika z powyższego, wymienione elementy stanowią immanentną część właściwie wystawionego dokumentu jakim jest faktura VAT, stąd faktura VAT nie zawierająca powyższych elementów nie będzie stanowiła prawidłowo wystawionego dokumentu.

Jednocześnie Izba Skarbowa stwierdziła, iż ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, ani też rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245/, nie przewidują możliwości dokonania przez podatnika ustępstw o które wnioskuje Strona. Podobna sytuacja ma miejsce w stosunku do urzędów skarbowych - żaden z powyżej przywołanych aktów prawnych nie daje uprawnień urzędowi do rozpatrywania wniosków podatników w tej kwestii. W związku z tym postępowanie podatkowe w sprawie wyrażenia zgody na wystawianie faktur ze skanowanym podpisem osoby upoważnionej do wystawiania faktur oraz zwolnienia z konieczności dokonywania opisu słownego kwoty do zapłaty na fakturach VAT, uznać należało na podstawie art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ za bezprzedmiotowe.

W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji jako sprzecznych z prawem. Zarzuca decyzjom naruszenie art. 208 Ordynacji podatkowej oraz nie rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym. W ocenie Spółki umorzenie postępowania możliwe jest jedynie w sytuacji bezprzedmiotowości następczej, która nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Twierdzi, że w obowiązujących przepisach brak jest przepisu zabraniającego wydanie decyzji wyrażającej zgodę na wystawianie faktur upoważnionej do wystawiania faktur oraz zwalniającej z konieczności dokonywania opisu słownego kwoty do zapłaty na fakturach VAT.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Cechą obowiązującej regulacji w zakresie podatków od towarów i usług jest formalizm. Od 1 stycznia 2000 r. zniesiono rachunki uproszczone a to oznacza, że w dokumentacji dla potrzeb podatku od towarów i usług znajduje się tylko jeden rodzaj dokumentów jakimi są faktury VAT. Przepis art. 32 ust. 1 z zastrzeżeniem zawartym w ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ określa obowiązki podatników podatku od towarów i usług w zakresie treści faktury VAT. Natomiast wydane na podstawie deklaracji zawartej w art. 32 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245/ rozszerza treść powyższego przepisu, przy czym cechy wymienione w ustawie mają znaczenie pierwszorzędne zaś warunki określone w par. 37 rozporządzenia wykonawczego mają znaczenie pomocnicze.

Zgodnie z powołanymi przepisami faktura powinna zawierać między innymi czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawiania i otrzymywania faktur lub podpisy oraz imiona i nazwisko tych osób oraz kwotę należności ogółem, wraz z należnym podatkiem, wyrażoną cyframi i słownie.

Zarówno w ustawie jak też w przepisach wykonawczych brak jest normy, która upoważniałaby organy podatkowe do udzielania podatnikom zwolnień od sformułowanych w art. 32 ust. 1 ustawy i par. 37 rozporządzenia wymogów formalnych. W związku z tym należy podzielić stanowisko prezentowane przez organy podatkowe obu instancji, że nie mogą one podejmować decyzję w tych sporach.

Powyższa konsultacja uzasadnia twierdzenie, że organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie miały podstaw prawnych do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a to z kolei stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze należy wyjaśnić, iż dalsze prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie stanowiłoby o jego wadliwości mającej wpływ na wynik sprawy.

Wywody zawarte w uzasadnieniu skargi a dotyczące stosowania art. 208 par. 2 Ordynacji podatkowej świadczą o niezrozumieniu przez podatnika zasad dotyczących umorzenia postępowania. W szczególności świadczy o tym domaganie się merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z wnioskiem, a jako dowód potwierdzający upoważnienie organów podatkowych do wydania faktur ze skanowanym podpisem powołanie się np. na uprawnienie tychże organów do umorzenia zaległości podatkowych, zaniechania poboru podatku. Zdaniem podatnika, skoro kompetencje organów sięgają tak daleko to tym bardziej mogą wyrazić zgodę na wystawienie faktur ze skanowanym podpisem.

Otóż powoływane kompetencje /zaniechanie, umorzenie/ wynikają z przepisu natomiast brak jest przepisów, które, jak wyżej podniesiono, upoważniałyby organy podatkowe do udzielenia zgody na odstępstwa od ustawowej zasady dotyczącej treści faktur.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.