Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1942/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 96, art. 132, art. 139, art. 144, art. 145, art. 154
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2009 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od [...] marca 2009 r. do dnia [...] grudnia 2010 r. w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielane przez specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego, na terenie rejonu operacyjnego:[...]. Termin składania ofert wyznaczono do dnia [...] lutego 2009 r. zaś otwarcie ofert zaplanowano na dzień [...] lutego 2009 r.

Do postępowania zostały złożone 2 oferty: W. w K. i S. w T.

W dniu [...] lutego 2009 r. nastąpiło rozstrzygnięcie wymienionego postępowania, prowadzonego w trybie konkursu ofert. Wybrana została oferta złożona przez W. w K.

Drugi z oferentów – S. w T. wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego do W. W wyniku jego rozpoznania, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] oddalającą odwołanie od przedmiotowego rozstrzygnięcia konkursowego.

Od decyzji tej S. w T. wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W wyniku jego rozpoznania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję Nr[...], w której uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. oraz uwzględnił odwołanie S. w T.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. w K. (dalej: Skarżąca), zarzucając naruszenie art. 7, 10, 28 i 73 k.p.a., poprzez niedopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu odwoławczym na prawach strony, co skutkowało niemożnością zapoznania się z odwołaniem, brakiem czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i niemożnością wypowiedzenia się i zaprezentowania stanowiska, a tym samym rażąco naruszyło interes strony. Podnosząc powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W ocenie organu, Skarżącej w świetle art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (dalej ustawa o świadczeniach) (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a przy tym Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ nie wniosła odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1193/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę wskazał, iż przepis art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach jednoznacznie określa stronę, której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przepis ten stanowi, że skarga od decyzji, o której mowa w art. 154 ust. 6, przysługuje świadczeniodawcy, zaś w świetle regulacji zawartych w art. 154 ust. 1-6 w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że chodzi o tego świadczeniodawcę, który złożył odwołanie od ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania w sprawie zawarcia umów o świadczenie usług zdrowotnych, a nie innych świadczeniodawców, którzy brali udział w prowadzonym postępowaniu. W świetle powyższego legitymowanym do złożenia skargi był jedynie S. w T., a nie Skarżąca.

Zdaniem Sądu I instancji w sprawie bezsporne jest, że Skarżącej nie doręczono zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji. Nie brała ona również udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. W ocenie Sądu, wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego jest oparte na zasadzie skargowości. Postępowanie to może być zatem wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Po stronie Skarżącej brak takiej legitymacji. Skarżącym, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a. jest podmiot, który ma interes prawny w złożeniu skargi, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zakończonym aktem lub czynnością.

W konkluzji Sąd wskazał, iż w odniesieniu do zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, nie został wskazany żaden przepis prawa materialnego, z którego można byłoby wywodzić uprawnienie lub obowiązek Skarżącej, pozostający w związku z treścią kontestowanej decyzji. Takim przepisem, w ocenie Sądu, nie jest z całą pewnością art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, który jednoznacznie wskazuje, że od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia tylko świadczeniodawcy, który zainicjował postępowanie odwoławcze, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tym samym, inni świadczeniodawcy - niebiorący udziału w postępowaniu odwoławczym - nie mają uprawnień do inicjowania postępowania skargowego przed sądem administracyjnym. W świetle powołanego przepisu, brak legitymacji Skarżącej był ewidentny, co uzasadniało odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 417/10 uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r.

W ocenie NSA art. 154 ust. 8 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wyklucza uprawnień świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umów do inicjowania postępowania skargowego przez sądem administracyjnym tylko z tego powodu, że nie wniósł odwołania od rozstrzygnięcia tego postępowania.

Wobec zasady skargowości w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postępowanie to może być wszczęte tylko na żądanie podmiotu legitymującego się takim uprawnieniem. Legitymacja do wniesienia skargi została uregulowana w art. 50 p.p.s.a. Na gruncie art. 50 § 1 p.p.s.a. ukształtował się pogląd, że sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych

Z powyższego wynika wprost zależność legitymacji do wniesienia skargi od posiadania interesu prawnego, który w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa materialnego, ale i prawa procesowego oraz ustrojowego.

Zdaniem NSA ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest ustawą szczególną, do której odsyła art. 50 § 2 p.p.s.a. Ustawa ta zawiera regulacje wskazujące podmioty uprawnione do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. Art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach /.../ stanowi: "Od decyzji, o której mowa w ust. 6, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego". Ustawa nie definiuje pojęcia "świadczeniodawcy" dla potrzeb przytoczonego przepisu. Poszukując znaczenia tego zwrotu należy mieć na względzie, że art. 154 ustawy zamieszczony jest w Dziale VI, normującym postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, a ust. 1 tego przepisu wskazuje, że regulacje w nim zawarte odnoszą się do świadczeniodawców biorących udział w ww. postępowaniu. Tym samym uznać trzeba, że na mocy ust. 8 art. 154 ustawy o świadczeniach /.../ legitymacja skargowa przysługuje świadczeniodawcy biorącemu udział w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższego stwierdzenia nie podważa fakt, że art. 154 w ust. 1-6 stanowi o uprawnieniu świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu od odwołań dotyczących rozstrzygnięcia postępowania. Brzmienie powyższych regulacji, w zestawieniu z treścią ust. 8 art. 154 ustawy, nie uprawnia do zawężenia katalogu uprawnionych do wniesienia skargi tylko do świadczeniodawców, którzy złożyli odwołanie od ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania w sprawie zawarcia umów o świadczenie usług. W kręgu podmiotów, którym przysługują środki odwoławcze, ustawodawca umieścił świadczeniodawców posiadających interes prawny, swoisty o tyle, że musi dojść do jego uszczerbku i to wskutek naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń.

Przepis art. 154 ust. 7 ww. ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadza się ponownie, zatem świadczeniodawca uprzednio wybrany do udzielania świadczeń traci prawo do zawarcia umowy, wynikające z rozstrzygnięcia postępowania.

Skoro ustawodawca wprowadził możliwość kontroli w postępowaniu administracyjnym cywilnoprawnych rozstrzygnięć - to o tym czy w wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy, świadczeniodawca uzyskał prawo do zawarcia tej umowy decyduje nie tylko rozstrzygnięcie postępowania (art. 151 ust. 1), ale i wynik postępowania odwoławczego. Niepodobna opowiedzieć się za poglądem, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegałyby tylko decyzje nieuwzględniające odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA.

Umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej (art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zawieranie umów o udzielanie świadczeń odbywa się co do zasady, po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. W celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu powołuje komisję (art. 139 ust. 1 i 4 ustawy). Komisja ogłasza o rozstrzygnięciu postępowania wskazując wybraną ofertę, jeżeli wcześniej nie nastąpiło unieważnienie tego postępowania (art. 151 ust. 1 ustawy).

Przepis art. 154 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może złożyć, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego Oddziału Wojewódzkiego Funduszu (art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 4 wymienionego przepisu). Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja Prezesa Funduszu podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 6). Zgodnie z ust. 7 art. 154 ustawy w przypadku uwzględnienia odwołania przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Do ponownie przeprowadzanego postępowania stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy (przeprowadza się postępowanie w trybie rokowań, jeżeli uprzednio prowadzone postępowanie w trybie konkursu ofert zostało unieważnione, a szczegółowe warunki postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są takie same jak w konkursie ofert i w postępowaniu tym biorą udział świadczeniodawcy wskazani w art. 145). Od decyzji Prezesa Funduszu świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach).

Z powołanych przepisów wynika, że postępowanie prowadzone przez komisję, zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej oferty na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jest wzorowane na czynnościach poprzedzających zawarcie umowy cywilnoprawnej, uregulowanych w Kodeksie cywilnym (art. 66 § 1 i nast. oraz art. 72 § 1 k.c). Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym, jak wyborem najkorzystniejszej oferty (ofert) przez zamawiającego. Podmiot prowadzący to postępowanie - Narodowy Fundusz Zdrowia reprezentowany przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu - jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jedynie na mocy konkretnych przepisów tej ustawy wydaje decyzje administracyjne (art. 154 ust. 3 i ust. 6 ustawy o świadczeniach). Niewątpliwie więc postępowanie prowadzone przez komisję nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a "rozstrzygnięcie" komisji nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczenia staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji (por. przykładowo postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2007 r. wydane w sprawie II GSK 330/06, czy wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r. w sprawie II GSK 186/06). W konsekwencji do postępowania toczącego się na skutek wniesionego odwołania mają zastosowanie zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. w K. na decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, którą uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] nieuwzględniającą odwołania S. w T. od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego, na terenie rejonu operacyjnego:[...]. Zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została wydana na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) - zwana dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Postępowanie prowadzone w reżimie cywilnoprawnym w niniejszej sprawie, jak wynika z niespornego stanu faktycznego, zakończyło się wybraniem w konkursie ofert oferty W. w K.

Bezspornym w sprawie jest również okoliczność, iż to S. w T. złożył odwołanie od przedmiotowego rozstrzygnięcia i w jego wyniku zapadła decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] oraz zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. została podjęta w oparciu o art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach. Adresatem obydwu decyzji był S. w T., a nie podmiot skarżący.

S. w T. składając odwołanie od rozstrzygnięcie postępowania konkursowego do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoczął odrębne postępowanie administracyjne, którego stroną był tylko podmiot składający to odwołanie.

Skarżąca W. w K. w swojej skardze na powyższą decyzję zarzuciła jej naruszenie art. 7, 10, 28 i 73 k.p.a. poprzez niedopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu odwoławczym na prawach strony co skutkowało niemożnością zapoznania się z odwołaniem, brakiem czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i niemożnością wypowiedzenia się i zaprezentowaniu stanowiska przez skarżącą, co w jej ocenie narusza rażąco interes strony.

Jak przesądził, w cytowanym w stanie faktycznym wyroku II GSK 417/10, Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na treść art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma interes prawny.

Z powyższego wynika wprost zależność legitymacji do wniesienia skargi od posiadania interesu prawnego, który w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być wywodzona nie tylko z przepisów prawa materialnego, ale i prawa procesowego oraz ustrojowego (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 919/04).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd NSA, że z brzmienia art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wywieść należy, że w kręgu podmiotów, którym przysługują środki odwoławcze, ustawodawca umieścił świadczeniodawców posiadających interes prawny, swoisty o tyle, że musi dojść do jego uszczerbku i to wskutek naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń.

Zauważyć trzeba, że w myśl art. 132 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2).

W świetle przytoczonych regulacji (art. 132 i 152) niewątpliwie zatem uszczerbek interesu prawnego wystąpi po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń.

Z tego względu oczywiste jest, że posiada on legitymację do wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania ofertowego (art. 154 ust. 1) - celem skontrolowania w postępowaniu administracyjnym, czy niekorzystne rozstrzygnięcie nie jest wynikiem naruszenia przez NFZ zasad przeprowadzenia tego postępowania.

W ocenie składu orzekającego w tej sprawie skarżąca miała interes prawny w niniejszym postępowaniu, gdyż została wybrana do udzielania świadczeń, a tymczasem w wyniku uwzględnienia odwołania przez Prezesa NFZ nie doszło do zawarcia z nią umowy o te świadczenia.

Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny skoro ustawodawca wprowadził możliwość kontroli w postępowaniu administracyjnym cywilnoprawnych rozstrzygnięć - to o tym czy w wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy, świadczeniodawca uzyskał prawo do zawarcia tej umowy decyduje nie tylko rozstrzygnięcie postępowania (art. 151 ust. 1), ale i wynik postępowania odwoławczego.

Konkludując: dla oceny legitymacji skargowej - w rozumieniu art. 152 ust. 1 i art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - nie ma znaczenia czy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy wniósł odwołanie. Istotne jest jedynie to czy w wyniku postępowania odwoławczego interes prawny świadczeniodawcy - z punktu widzenia jego uprawnień do zawarcia umowy - doznał uszczerbku.

Skoro więc w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał skarżącą za legitymowaną do wniesienia skargi, należy więc rozważyć, czy skarżąca powinna być stroną postępowania odwoławczego.

Zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wymaga zatem ustalenia, czy omawiane postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku skarżącej.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny podmiotu do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego postępowania na sferę prawną tego podmiotu, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (szerzej M. Bogusz: Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 22, a także T. Woś: Postępowanie sądowo - administracyjne, Warszawa 1996, s. 105 i nast.).

Interes prawny nie wywodzi się z wewnętrznego przekonania osoby, która się na niego powołuje, lecz z wynikającego z przepisów prawa, rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku między sferą jej indywidualnych praw, a prowadzonym postępowaniem.

W wyroku z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SA 2312/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Uznanie przez organ danego podmiotu za stronę postępowania, nie czyni go taką stroną, jeżeli nie spełnia on przesłanek art. 28 k.p.a.".

W świetle wykształconego na gruncie art. 28 k.p.a. orzecznictwa administracyjnego pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r. I SA 1326/93 oraz wyrok NSA z 15 października 1998 r. III SA 955/97). Zatem, podstawowe znaczenie dla kwestii, czy ktoś jest stroną, ma ocena, czy zainteresowany ma "interes prawny" w załatwieniu sprawy, nie zaś jedynie interes faktyczny. O ocenie interesu prawnego nie decyduje wewnętrzne przekonanie danej osoby, lecz przepis prawa materialnego, w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 r., III SA 4729/97).

Wymaga także podkreślenia, że istotą interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa - oczywiście nie tylko do prawa administracyjnego, ale za każdym razem norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można do końca ustalić.

Jaki wskazał wyroku z dnia 26 marca 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 4639/2002, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego (lub obowiązku) dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.

Podobnie utrwalony pogląd doktryny na temat istoty instytucji strony głosi, iż postępowanie dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby nie tylko wówczas, gdy tej osoby, ale także wtedy, gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/2005), a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu.

Rozpatrując kwestie przymiotu strony w niniejszym postępowaniu należy podkreślić, ze Skarżąca wygrała konkurs ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] marca 2009 r. do [...] grudnia 2010 r. w rodzaju ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielane przez specjalistyczny zespół ratownictwa medycznego na terenie rejonu operacyjnego:[...].

W dniu [...] marca 2009 r. pomiędzy Wojewodą [...] w [...], na którego rzecz i w imieniu którego działała Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], a W. w K. podpisana została umowa nr [...] przedmiotem której, były świadczenia ratownictwa medycznego udzielane świadczeniobiorcom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, w zakresie określonym w załączniku nr 1 w okresie od dnia [...] marca 2009 r. do dnia [...] grudnia 2010 r.

Umowa powyższa została wypowiedziana przez Fundusz w dniu [...] kwietnia 2009 r.

Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że skarżąca miała również status strony w postępowaniu odwoławczym, gdyż należy go wywieść z normy ustawy o świadczeniach, Dział VI postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami.

Interes prawny wynika, jak już wyżej wskazano z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Przyjąć należy, iż strona która brała udział w postępowaniu w części niejawnej konkursu, z pewnością ma interes prawny przejawiający się w możliwości zawarcia umowy w przedmiocie udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej. Treścią pojęcia interesu prawnego jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym.

Do cech tego interesu należy to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

W niniejszej sprawie bazując na pojęciu interesu prawnego, stwierdzić trzeba, że skarżąca na skutek wniesionego odwołania przez uczestnika postępowania, mogła przestać być podmiotem stosunku prawnego (umowy), której przedmiotem było prawo do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc skarżąca miała interes prawny a co za tym idzie, przymiot strony w postępowaniu odwoławczym.

W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Tak więc zachodzi tu ewentualna przesłanka do wznowienia tego postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w wypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, Sąd zobligowany jest uwzględnić skargę.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie odwoławcze z udziałem skarżącej, która jest stroną tego postępowania, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.