Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1132/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 145
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego O. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] października 2014 r. znak [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...].

W zaskarżonym postanowieniu przedstawiono następujący stan sprawy.

Decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...] ustalono O. sp. z o.o. wysokość opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego.

Dnia 12 sierpnia 2014 r. O. sp. z o.o. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2013 r. znak [...], powołując się na art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt K 30/12, którym stwierdzono, że art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z [...] października 2014 r. nr [...] Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania wskazując, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 k.p.a. Odnosząc się do sprecyzowanej przez wnioskodawcę podstawy wznowienia - art. 145a k.p.a. - Starosta podniósł, że wyrażenie: "można żądać wznowienia postępowania" nie znaczy, że żądanie jest zasadne i skutkuje w każdym przypadku obowiązkiem wznowienia postępowania przez organ." Organ I instancji, odwołując się do treści wymienionego wyroku TK z 25 czerwca 2013 r. wskazał, że Trybunał nie kwestionuje naliczenia opłat za udostępnianie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wskazał, że zasadność ponoszenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne nie budzi wątpliwości. Starosta [...] odmawiając wznowienia postępowania stwierdził, że organ naliczył opłatę zgodnie z prawem, a cennik opłat traci moc obowiązującą zgodnie z ww. wyrokiem TK dopiero 12 lipca 2014 r.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] października 2014 r. znak [...]. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w okolicznościach niniejszej sprawy niedopuszczalnym jest powoływanie się w celu wznowienia postępowania na podstawie art. 145a K.p.a. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w czasie, gdy - według ustaleń Kolegium - nie istniała jeszcze decyzja Starosty [...] kończąca postępowanie, którego wznowienia strona zażądała.

W skardze O. w O. zarzuciło postanowieniu SKO w W. z [...] lutego 2015 r. nr [...] naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., w zw. z art. 145a i art. 149 § 3 k.p.a. oraz w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt 30/12 (Dz. U. z 2013 r., poz. 805), poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Starosty [...] z [...] października 2014 r. .

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, w zw. z art. 149 § 1 i § 2, w zw. z art. 151 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Starosty [...] z powodu wyłączenie prospektywnej mocy ww. wyroku TK.

W uzasadnieniu skargi skarżąca argumentowała, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] października 2014 r. wpłynął we właściwym terminie, skoro termin na jego złożenie, z uwagi na wejście w życie ww. wyroku Trybunału w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia, upłynął 12 sierpnia 2014 r., a nie jak organ przyjmuje 12 sierpnia 2013 r. Nadto wywodziła, że decyzja Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. została wydana przed wejściem w życie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które miało miejsce 12 lipca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, określanej dalej jako: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art.1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Z dniem 1 stycznia 2011 r. stosowne opłaty związane z udostępnieniem, planowaniem i czynnościami w zależności od tego jakiego zasobu geodezyjno-kartograficznego dotyczą, są dochodami własnymi budżetu samorządu województwa, czy samorządu powiatu, bądź państwowego funduszu celowego, jakim jest Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym. Stosownie do art. 41b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, wpływy ze sprzedaży map, danych i innych materiałów i informacji, a także opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne związane z prowadzeniem przedmiotowych zasobów stanowią dochody własne odpowiednio samorządu województwa, bądź samorządu powiatu.

Pobierane opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne jako dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego spełniające kryterium dochodu określone w pkt 7 lub 8 art. 60 ustawy o finansach publicznych stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, konsekwencją czego jest stosowanie do tych należności przepisu art. 61 i następnych ustawy o finansach publicznych. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., I OPS 1/14 stwierdzono, że "po wejściu w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), od dnia 1 stycznia 2011 r., stosownie do art. 67, w związku z art. 60 pkt 7 i 8 oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wysokość opłaty za udostępnienie danych i informacji z powiatowego zasobu geodezyjnego, o których mowa w art. 40 ust. 3c ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.) ustala starosta w drodze decyzji administracyjnej".

Wyrokiem z 25 czerwca 2013 r., K 30/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, i jednocześnie orzekł, że przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP, a więc w dniu 12 lipca 2014 r. Przepis art. 40 ust. 5 zawierał ustawowe upoważnienie do wydania aktu wykonawczego dotyczącego wysokości opłat za określone czynności geodezyjne i kartograficzne. Z tą samą datą uchylony został art. 40 ust. 3c (przez art. 1 pkt 27 lit. b ustawy z 5 czerwca 2014 r., Dz. U. poz. 897), wskazany jako podstawa decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...]. Statuował on zasadę odpłatności za udostępnianie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także za wykonywanie czynności związanych z ich udostępnianiem, przewidując wyjątek w konkretnie oznaczonych sytuacjach opisanych w ustawie o infrastrukturze informacji przestrzennej i w art. 15 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Następnie, z dniem 12 lipca 2014 r. zmieniona została treść art. 40a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne tak, że w art. 40a ust. 1 powtórzono, że organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie, a następnie w art. 40a ust. 2 pkt 4b wskazano, że nie pobiera się opłaty (między innymi) za udostępnianie danych na podstawie art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 30/12 orzekł, że przepis wymieniony w części I traci moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, co jest też istotne w niniejszej sprawie, że rozstrzygnięcie w zakresie innego termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze in fine Konstytucji) ma na celu ograniczoną w czasie minimalizację negatywnych systemowo następstw stwierdzenia niekonstytucyjności, przez ochronę zasad konstytucyjnych, które w warunkach niniejszej sprawy są przedkładane ponad hierarchiczną zgodność systemu prawnego. Trybunał zwrócił ponadto uwagę, że w okresie między ogłoszeniem niniejszego wyroku, a utratą mocy obowiązującej przez przepis oznaczony w jego sentencji, prawodawca zobowiązany jest dokonać stosownej zmiany prawa, aby zapewnić realizację wskazanych w niniejszym wyroku zasad konstytucyjnych. Istotnym elementem działań prawodawcy powinno być również wprowadzenie stosownych reguł intertemporalnych zmierzających do restytucji konstytucyjności tak daleko, jak to możliwe. Bezczynny prawodawczo upływ terminu wynikającego z sentencji niniejszego wyroku będzie oznaczać, że uznany za niekonstytucyjny przepis ex constitutio utraci moc obowiązującą, co z kolei może doprowadzić do wystąpienia konstytucyjnie określonych pośrednich skutków stwierdzenia hierarchicznej niezgodności norm (m.in. art. 190 ust. 4 i art. 77 ust. 1 Konstytucji). Dalej Trybunał zauważył, że wskazanie w sentencji na inną datę utraty mocy obowiązującej niż dzień ogłoszenia niniejszego wyroku jest niezbędne dla zapewnienia niezakłóconego poboru opłat związanych z udostępnianiem danych i informacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Trybunał podkreślił, że sama zasadność ponoszenia przedmiotowo istotnych opłat nie budzi wątpliwości. Przyjęcie innego rozwiązania skutkowałoby nieuprawnionym przysporzeniem majątkowym po stronie osób prowadzących zarobkowo działalność geodezyjną i kartograficzną kosztem ogółu jednostek, na które zostałby przeniesiony ciężar finansowy związany z eksploatacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez podmioty prowadzące określony rodzaj działalności gospodarczej. Ponadto utrata mocy obowiązującej upoważnienia ustawowego wraz z ogłoszeniem wyroku, a w konsekwencji utrata mocy obowiązującej rozporządzenia z 2004r., mogłaby doprowadzić do powstania luki konstrukcyjnej. Korzystające z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego podmioty byłyby bowiem nadal zobowiązane do dokonania czynności konwencjonalnej, zarazem jednak brak byłoby-na gruncie obowiązujących przepisów prawa geodezyjnego-normy określającej jak należy postąpić, aby dokonać tejże czynności oraz w jakich wypadkach jest ona dokonywana, a w jakich nie.

Wyrażone w powołanym wyroku K 30/12 stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do skutków orzeczenia zawierającego rozstrzygnięcie wynikające z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP stanowi kontynuację dotychczasowej jego linii orzeczniczej w tym przedmiocie. Przykładowo - w wyrokach z dnia 2 lipca 2003 r. sygn. akt K 25/01 (OTK-A z 2003 r. Nr 6, poz. 60) i z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. akt P 1/05 (OTK-A z 2005 r., Nr 4, poz. 42) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że możliwość określenia przezeń późniejszego niż dzień ogłoszenia jego wyroku w Dzienniku Ustaw terminu utraty mocy obowiązującej niezgodnego z Konstytucją przepisu ustawy znajduje wyraźną i niewątpliwą podstawę w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. W razie skorzystania przez Trybunał Konstytucyjny z tej możliwości, do nadejścia wskazanego przez Trybunał terminu uznany za niezgodny z Konstytucją przepis zachowuje moc obowiązującą, a zatem musi być przestrzegany i stosowany przez wszystkich jego adresatów. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, także to rozstrzygnięcie zamieszczone w tekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest nie tylko ostateczne, ale i ma moc powszechnie obowiązującą. Trybunał Konstytucyjny może kształtować swym wyrokiem taki właśnie stan prawny, z którego korzystanie przez sądy powszechne oddane jest ich niezawisłości, wiedzy i rozwadze, kształtowanym między innymi przez art. 8 Konstytucji RP. Realizacja także przez sądy gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. Zasada éffet utile powinna być zawsze brana pod uwagę z punktu widzenia celów rozwiązania zawartego w art. 178 ust. 1 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 marca 2004 r. sygn. akt SK 53/03, OTK-A z 2004 r. Nr 3, poz. 13). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1363/13, CBOSA, kwestia skutków odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu dla możliwości jego stosowania (do daty derogacji w wyniku orzeczenia Trybunału bądź uchylenia przepisu przez ustawodawcę) nie jest jednolicie postrzegana zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie. Według pierwszej grupy poglądów, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie wiążącą z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji. Moc ta odnosi się do wszelkich orzeczeń Trybunału, a zatem również do tych, które wydawane są na podstawie art.190 ust. 3 Konstytucji RP. W przypadku odroczenia utraty mocy wiążącej danego przepisu, niekonstytucyjny przepis w okresie, na który została odroczona utrata jego mocy, obowiązuje i powinien być stosowany, także przez sądy (pogląd taki prezentowany jest m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2006 r., IV CSK 28/06, OSNC z 2007 r., nr 2, poz. 31, z 20 kwietnia 2011 r., I CSK 410/10, OSNC z 2012 r., nr 1, poz. 14, z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 38/06, LEX nr 39845, por. też B. Nita, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2005 r., III KK 318/05, Przegląd Sejmowy z 2006 r., nr 3, s.164, M. Kamiński, Konsekwencje intertemporalne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, powołane za SIP LEX). Zwolennicy tego poglądu argumentują, że przyjęcie poglądu o braku wpływu odroczenia utraty mocy przepisu na temporalny zakres jej stosowania jest sprzeczne z literalną treścią art. 190 ust. 3 Konstytucji i prowadzi do podważenia normatywnego sensu konstrukcji odroczenia. Jak dalej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1363/13, CBOSA, stanowisko takie konsekwentnie prezentuje także Trybunał Konstytucyjny (choćby w powołanym wyżej wyroku, a także w wyroku z 2 lipca 2003 r., K 25/01, OTK-A z 2003 r., nr 6, poz. 60, z 27 kwietnia 2005 r., P 1/05, OTK-A z 2005 r., nr 4, poz. 42). Druga grupa poglądów opiera się na założeniu, że obalenie domniemania konstytucyjności przepisu przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wyklucza możliwość uznania takiego przepisu za podstawę orzeczenia w bieżącym procesie stosowania prawa. Przepis jest bowiem niezgodny z Konstytucją od momentu jego wejścia w życie. Odroczenie mocy ma na celu umożliwienie ustawodawcy zmianę prawa. Przedstawiciele tego poglądu zwracają uwagę, że niecelowym byłoby stosowanie przez sądy przepisu, którego zgodność z ustawą zasadniczą została obalona tylko po to, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art.190 ust.4 Konstytucji. Stanowisko takie zostało zaprezentowane m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., III UK 96/08, (LEX nr 1001327), z dnia 23 stycznia 200 7r., III PK 96/06 (OSNP z 2008 r., nr 5-6, poz.61), w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., I OSK 1892/10, z dnia 9 marca 2010 r., I FSK 105/09, z dnia 15 lipca 2009 r., I FSK 1168/08 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a także w piśmiennictwie (por. M. Jaśkowska, Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla procesu stosowania prawa wobec zasady bezpośredniego stosowania konstytucji (w:) I. Skrzydło-Niżnik i in. (red.), Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 282, M. Wilbrandt-Gotowicz, Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych, Oficyna 2007, ze SIP LEX). Według trzeciej grupy poglądów (prezentowanej m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2012r., I FSK 4/12, a także w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., K 8/07-OTK-A z 2007 r., nr 3, poz. 26) orzeczenie Trybunału odraczające utratę mocy obowiązującej przepisu nie powoduje automatycznego skutku w postaci czy to obowiązku dalszego stosowania tego przepisu przez sądy, czy też odmowy jego stosowania. Należy zawsze rozważyć powody, dla których Trybunał odroczył utratę mocy przepisu naruszającego zasady konstytucyjne, rodzaj tego naruszenia i znaczenie tego przepisu dla systemu prawa. Trzeba także mieć na względzie to, czy odmowa stosowania przepisu nie będzie prowadziła do wtórnej niekonstytucyjności, poprzez naruszenie innej zasady konstytucyjnej, którą przepis uznany za niezgodny z Konstytucją chronił czy realizował. Organy stosujące prawo winny wówczas ocenić sytuację i wybrać środek naprawczy, który należy w ich ocenie zastosować (tak w wyroku Trybunału K 8/07). Sąd stosujący przepis, którego zgodność z Konstytucją została obalona winien ocenić skutki wyroku Trybunału i wybrać odpowiednie instrumenty i strategie działania, mając na uwadze istnienie i efektywną ochronę założonego przez Trybunał celu (por. K. Gonera, E. Łętowska, Odroczenie utraty mocy niekonstytucyjnej normy i wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Państwo i Prawo z 2008 r., nr 6, s.6).

Odnosząc się do skutków przedmiotowego wyroku Sąd podkreśla, iż na aprobatę zasługuje dominujące w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że określenie konsekwencji zamieszczenia przez Trybunał Konstytucyjny, tzw. klauzuli odraczającej nie daje jednoznacznej odpowiedzi co do nakazu bądź zakazu dalszego stosowania niezgodnej z Konstytucją regulacji prawnej do chwili jej derogacji. Jak wielokrotnie wskazywano w judykaturze, w takich sytuacjach nie miejsca na automatyzm, a konieczne staje się każdorazowe rozważenie szeregu czynników, w tym przyczyn odroczenia, rodzaju naruszenia, znaczenia przepisu dla prawidłowego funkcjonowania danej gałęzi prawa, czy skutków dalszego stosowania, bądź odmowy stosowania, niekonstytucyjnego unormowania (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 4/12 i z 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1403/05, CBOSA).

Należy również mieć na uwadze, że funkcja ochrony praw podmiotowych jednostki wynika z przyjętych w polskim systemie sądownictwa administracyjnego założeń weryfikacji działalności administracji publicznej (R. Hauser. Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz. Lublin 2003, s. 143 i n.). Nie sposób nie uwzględnić przy tym jeszcze innej funkcji tychże sądów (na którą powołują się w orzecznictwie – por. wyrok NSA z 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2696/14, CBOSA), tj. funkcji przywracania stanu konstytucyjności, szczególnie przy zastosowaniu reguł kolizyjnych i zasady lex superior. Jak zwraca się uwagę w literaturze prawniczej, sądy "w ramach związania podległości konstytucji i ustawom – konstytucyjnie zobowiązane są do sprawiedliwego (zgodnego z prawem) rozpatrzenia sprawy oraz do zapewnienia legalności działań administracji, jest to ich konstytucyjny obowiązek (...). Ustrojodawca wykreował prawo podmiotowe jednostki do uzyskania orzeczenia o swych wolnościach, prawach i obowiązkach opartego na zgodnej z Konstytucją podstawie prawnej" (J. Sułkowski. Skutki określenia innego terminu utraty mocy obowiązującej dla postępowania ze skargi konstytucyjnej [w:] Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa. Studia i materiały Trybunału Konstytucyjnego (red. M. Bernatt, J. Królikowski. M. Ziółkowski. Wydawnictwo Trybunału Konstytucyjnego. Warszawa 2013, str. 152, 160, por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1271/15, CBOSA).

Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, że udzielając odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP wpływa na okoliczności konkretnej sprawy, nie ma miejsca na prosty "automatyzm". Jest to również o tyle istotne, że zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu, w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP ma charakter wyjątkowy, a zasadą pozostaje jednak wejście w życie orzeczenia TK z dniem jego ogłoszenia. Oznacza to, na co zwracał uwagę TK, że realizacja także przez sądy gwarancji konstytucyjnych – na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu – stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (por. wyrok TK z 27 października 2004 r. sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004, nr 9, poz. 96).

Biorąc pod uwagę powyższe wywody stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uznania stanowiska SKO w W. za zasługujące na aprobatę. Co prawda bowiem decyzja z Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. znak [...] została wydana przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 30/12, jednak wyrok Trybunału potwierdzający niekonstytucyjność aktu normatywnego ma zastosowanie także do stanów faktycznych zaistniałych po wydaniu wyroku, lecz przed jego wejściem w życie. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a § 1 k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, publ. OSP z 2000 r., z. 1, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyżej opisanego wyroku w niniejszej sprawie zaistniała zatem podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Taka sekwencja czasowa zdarzeń jak wystąpiła w rozpatrywanej sprawie nie ma zatem wpływu na możliwość skutecznego wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, nakładając na sąd administracyjny obowiązek uchylenia wydanego przez postanowienia, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując ponownie sprawę powinno wziąć ponadto pod uwagę, że na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania organ nie rozstrzyga kwestii merytorycznych związanych z wyrokiem TK (w tym takich, które były przedmiotem rozważań Starosty [...]), jak również nie ocenia zasadności argumentacji strony wywodzącej wadliwość decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania.

W pierwszym stadium rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych i właściwością organu - tylko inne kwestie formalne. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 K.p.a.

Również zatem kwestia czy orzeczenie z odroczonym skutkiem może powodować skutki w sferze spraw indywidualnych, opartych na konstytucyjnie zdyskwalifikowanej normie, jeśli ustawodawca zechce w terminie wydać przepisy zastępujące przepisy, co do których orzeczono niekonstytucyjność. [...]" (por. pkt 7.2 wyroku, publ.: OTK-A 2007/9/108) powinno być przedmiotem oceny dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego.

Dodatkowo Sąd wziął ponadto pod uwagę, że zaskarżone postanowienie zostało wydane [...] lutego 2015 r., a zatem po 12 lipca 2014 r. (wyrokiem z 25 czerwca 2013 r., K 30/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP). Organ powinien zatem zbadać, czy strona złożyła nowy wniosek o wznowienie postępowania, czy też nie, bowiem w tym drugim przypadku organ odmawiając wznowienia postępowania zamknąłby w ogóle drogę do wznowienia postępowania, opierając się jedynie na przesłance jego przedwczesności, która – jak była wyżej mowa – jest niezasadna.

Powyższe względy zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono opierając się na art. 200 i 205 P.p.s.a.