Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 693/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i 2 art. 200 w zw. z  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35,36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. Ż. i G. Ż. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. stwierdza, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. Ż. i G. Ż. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 31 października 2014 r. skarżący J. Ż. i G. Ż. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata G.F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie z wniosku z dnia 15 czerwca 2010 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości znajdującej się w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] w prawo własności nieruchomości. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2010 r. skarżący wystąpili do Prezydenta [...] o przekształcenie w prawo własności przysługującego im prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości.

Pismem z dnia 3 listopada 2010 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o udzielenie informacji, czy ww. nieruchomość podlega komunalizacji.

Pismem z dnia 3 listopada 2010 r. organ zwrócił się także do [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o informację, czy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości prowadzone jest postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia ww. nieruchomości przez Skarb Państwa, a jeśli tak, to na jakim jest etapie.

Ministerstwo Infrastruktury przy piśmie z dnia 9 listopada 2010 r. poinformowało, że w systemie rejestrującym wpływ spraw do Ministerstwa nie występuje nieruchomość [...] wskazana jako ul. [...]. Organ poinformował także, że nie posiada informacji o ewentualnie toczących się postępowaniach w innych urzędach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w piśmie z dnia 10 listopada 2010 r. poinformowało, że w bazach komputerowych występują sprawy dotyczące nieruchomości przy ul. [...] jednak bez numeru policyjnego – brak jest też nr działki i obrębu przedmiotowej nieruchomości. Organ przekazał w załączeniu kopie ww. orzeczeń.

Pismem z dnia 30 listopada 2010 r. [...] Urząd Wojewódzki w [...] poinformował, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie toczy się postępowanie administracyjne z wniosku byłych właścicieli lub ich następców prawnych ani postępowanie dotyczące prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 17 lutego 2011 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Nieruchomościami Urzędu [...] o informację czy przedmiotowa nieruchomość podlega komunalizacji.

Pismem z dnia 17 lutego 2011 r. organ zwrócił się także do Zarządu Mienia Skarbu Państwa o informację, czy dla ww. nieruchomości była dokonana w okresie od czerwca 2008 r. do czerwca 2010 r. aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, a jeśli tak, to o przekazanie operatu szacunkowego sporządzonego dla tego celu.

Przy piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. Delegatura Biura Nieruchomościami Urzędu [...] poinformowała, iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie podlega komunalizacji z mocy prawa.

Przy piśmie z dnia 7 marca 2011 r. Zarząd Mienia Skarbu Państwa poinformował, że w okresie od czerwca 2008 r. do czerwca 2010 r. nie dokonano aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. organ poinformował wnioskodawców, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy, w szczególności z uwagi na konieczność powołania rzeczoznawcy majątkowego do sporządzenia operatu szacunkowego określającego m.in. wartość rynkową prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa użytkowania wieczystego gruntu dla potrzeb przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. wniosek zostanie rozpatrzony do końca 2011r.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r. wnioskodawcy wnieśli zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Przy piśmie z dnia 18 października 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] przekazało zgodnie z właściwością ww. zażalenie do Wojewody [...].

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie G. i J. Ż. za nieuzasadnione.

Na powyższe postanowienie wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] Sąd odrzucił skargę ze względu na jej niedopuszczalność. Doręczenie prawomocnego orzeczenia Sądu i zwrot akt administracyjnych do Wojewody [...] nastąpił w dniu 30 maja 2012 r. (data stempla wpływu do organu), a akta zostały przekazane Prezydentowi [...] przy piśmie z dnia 5 czerwca 2012 r.

Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. organ ponownie poinformował wnioskodawców, że z uwagi na konieczność pozyskania dokumentów z innych urzędów, które są niezbędne do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz z uwagi na bardzo dużą ilość zarejestrowanych wniosków w Wydziale Nieruchomości Skarbu Państwa nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ poinformował, że wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości zostaną rozpatrzone do listopada 2012 r. Organ zwrócił się także do wnioskodawców o złożenie podpisanego oświadczenia o niezłożeniu wniosku o podział działki gruntu w celu wydzielenia nieruchomości na realizację inwestycji celu publicznego.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. organ ponownie zwrócił się do Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o informację w zakresie prowadzonych w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości postępowań administracyjnych dotyczących prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. organ zwrócił się także o informację, czy w stosunku do ww. nieruchomości lub jej części toczy się postępowanie administracyjne mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. organ zwrócił się ponownie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o udzielenie informacji w zakresie prowadzonych w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości postępowań administracyjnych dotyczących prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta [...] poinformowało, że na działce nr [...] z [...] przy ul. [...] nie wydano decyzji oraz nie toczy się postępowanie o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformowało, że w prowadzonym od 1.01.1994 r. systemie komputerowym rejestrującym wpływ spraw do obecnego Ministerstwa i jego poprzedników nie występują roszczenia do nieruchomości [...] wskazanej jako ul. [...]. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie posiada informacji ani o rozstrzygnięciach, ani o toczących się postępowaniach w innych urzędach, a w szczególności o roszczeniach byłych właścicieli zgłoszonych do Prezydenta [...] lub do Wojewody [...].

Pismem z dnia 11 sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] poinformował, że nie jest prowadzone przed Wojewodą [...] jako organem I instancji żadne postępowanie w wyżej wskazanym zakresie.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Wydział Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...] poinformował, że nie toczy się postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego na ww. nieruchomości.

Pismem z dnia 5 września 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało, że ustaliło, iż postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzone.

Pismem z dnia 16 listopada 2012 r. organ zwrócił się po raz kolejny do Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z prośbą o informację w zakresie prowadzonych w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości postępowań administracyjnych dotyczących prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. organ ponownie poinformował wnioskodawców, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednocześnie wskazał, że wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości zostaną rozpatrzone w terminie do maja 2013 r. Wyjaśnił, że wyznaczenie nowego terminu rozpoznania wniosku jest związane z koniecznością zgromadzenia całości materiału dowodowego, a także przedłużającą się procedurą pozyskiwania dokumentów z innych urzędów, które są niezbędne do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

Ponadto, organ zwrócił się z prośbą o informacje, czy wnioskodawcy podtrzymują wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. Organ wezwał także wnioskodawców do złożenia podpisanego oświadczenia o niezłożeniu wniosku o podział działki gruntu w celu wydzielenia nieruchomości na realizację inwestycji celu publicznego.

W odpowiedzi na pismo z dnia 16 listopada 2012 r. Oddział Zwrotu Nieruchomości i Odszkodowań Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] poinformował, iż w stosunku do wymienionej nieruchomości nie toczy się postępowanie administracyjne z wniosku byłych właścicieli lub ich następców prawnych ani postępowanie dotyczące prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. organ po raz kolejny zwrócił się do Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o informację w zakresie prowadzonych w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości postępowań administracyjnych dotyczących prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. Oddział Zwrotu Nieruchomości i Odszkodowań Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] ponownie poinformował, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie toczy się postępowanie z wniosku byłych właścicieli lub ich następców prawnych ani postępowanie dotyczące prawidłowości jej nabycia przez Skarb Państwa.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2013 r. organ zwrócił się do wnioskodawców z prośbą o zajęcie stanowiska czy wobec braku możliwości zastosowania wniosku o bonifikatę (art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości) podtrzymują wniosek o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie organ wezwał wnioskodawców do złożenia podpisanego oświadczenia o niezłożeniu wniosku o podział działki gruntu w celu wydzielenia nieruchomości na realizację inwestycji celu publicznego.

W piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy oświadczyli, że rezygnują z przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...].

Pismem z dnia 28 maja 2013 r. wnioskodawcy poinformowali, że wycofują złożoną pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. swoją rezygnację z przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Jednocześnie wnioskodawcy wnieśli o kontynuowanie postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Pismem z dnia 8 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało że ustaliło, iż nie jest prowadzone podstępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na pismo z dnia 27.06.2013 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformowało, że w prowadzonym od dnia 1.01.1994 r. systemie komputerowym rejestrującym wpływ spraw do obecnego Ministerstwa i jego poprzedników, nie występuje nieruchomość [...] wskazana jako ul. [...].

Pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. wnioskodawcy wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent [...] zobowiązał wnioskodawców do uiszczenia kwoty [...] zł jako zaliczki na pokrycie kosztów postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent [...] ustalił koszty postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na kwotę [...] zł. Jednocześnie organ stwierdził, że określona w postanowieniu z dnia [...] i wpłacona przez wnioskodawców zaliczka pokrywa ustalone koszty.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 kwietnia 2013 r. J. i G. Ż. przekształcił odpłatnie na rzecz wnioskodawców prawo użytkowania wieczystego w prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Organ ustalił opłatę z tytułu przekształcenia w wysokości [...] zł. Jednocześnie udzielił bonifikaty od powyższej opłaty w wysokości [...] zł. ustalając, że w wyniku udzielenia bonifikaty opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynosić będzie [...] zł. W celu zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa związanych z opłatą z tytułu przekształcenia ustanowiono hipotekę przymusową w wysokości [...] zł. Jednocześnie organ odmówił udzielenia bonifikaty od powyższej opłaty na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Pismem z dnia 31 października 2014 r. wnioskodawcy wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się na konieczność rozdzielenia znaczeniowego pojęć "bezczynność" i "przewlekłość". Przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy tj.: wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176). Zatem, bezczynność organu to niewydawanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Wobec czego organ prowadzi postępowanie przewlekle gdy działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku J. i G. Ż. z dnia [...] o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości znajdującej się w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] w prawo własności nieruchomości.

Podkreślić należy, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania nie odnosi się jedynie do żądania wydania aktu lub dokonania czynności, ale przede wszystkim stanowi postulat strony, by sąd administracyjny dokonał oceny prowadzonego lub przeprowadzonego postępowania pod względem jego sprawności, a więc tego, czy nie doszło w nim do nieuzasadnionego przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Z tego też względu nie można było uznać, aby sam fakt wydania decyzji przez organ, stanowił uzasadniające zdarzenie w sprawie, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania stała się bezprzedmiotowa, a tym samym, aby zaistniała podstawa do umorzenia postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. wydany w sprawie II GSK 872/14).

Bezspornym jest, że wniosek z dnia 15 czerwca 2010 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 15 czerwca 2010 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Zaznaczyć należy, że złożone przez skarżących w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. oświadczenie o rezygnacji z przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zostało przez nich wycofane oświadczeniem złożonym w piśmie z dnia 28 maja 2013 r., w którym wnieśli o kontynuowanie postępowania w przedmiotowej sprawie. Dopiero jednak w dniu [...] organ wydał decyzję, w której rozpoznał wniosek skarżących.

W ocenie Sądu, takie postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Zauważyć należy, że wprawdzie organ wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości jednak uczynił to ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu określonego w art. 35 § 1 k.p.a. Decyzja ta została bowiem wydana po upływie ponad trzech lat od daty wpłynięcia wniosku do organu.

Wskazać ponadto należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do stwierdzenia, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Faktem jest, że organ podjął czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Analiza akt sprawy wskazuje, że Prezydent nie tylko w prawnie ustalonym terminie nie wydał orzeczenia w sprawie, ale również prowadzone przez niego postępowanie i podejmowane w sprawie czynności były opieszałe i podejmowane w znacznych odstępach czasu, często pozorowane. Skutkowało to tym, że organ przez ponad trzy lata nie potrafił zgromadzić całości materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności oraz czy przysługuje skarżącym bonifikata od opłaty w pierwotnie wnioskowanej wysokości, na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, czy też nie.

Ponadto, zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że dopiero po ponad upływie roku od dnia wniesienia wniosku, pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. organ poinformował o tym, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy, a w szczególności konieczność powołania rzeczoznawcy majątkowego do określenia wartości nieruchomości, której dotyczy wniosek i uzupełnienia akt sprawy o operat szacunkowy. Organ wskazał przy tym nowy termin załatwienia sprawy, tj. nie później niż do końca 2011 r.

Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy informując, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i tłumacząc to koniecznością uzyskania dalszej dokumentacji z innych urzędów. Organ wskazał jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy, tj. nie później niż do końca listopada 2012 r.

Zaznaczyć przy tym należy, że organ kilkukrotnie zwracał się do tych samych urzędów z prośbą o przesłanie tych samych informacji, co można uznać za prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.

Pismem z dnia 5 listopada 2012 r. oraz 17 stycznia 2013 r. po raz kolejny organ zawiadomił skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i wyznaczył po raz kolejny nowy termin załatwienia sprawy.

Stwierdzić zatem należy, że takie przedłużanie postępowania i wyznaczanie kolejnych terminów załatwienia sprawy przez ponad trzy lata od daty wpłynięcia wniosku do organu jest niedopuszczalne.

Podkreślenia wymaga, że w prowadzonym postępowaniu organ nie zawsze wywiązywał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Jak wynika z nadesłanych z akt sprawy po raz pierwszy organ poinformował skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie po upływie ponad roku od daty złożenia wniosku, tj. pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r.

W takiej sytuacji uprawnionym staje się stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było przewlekle przez Prezydenta m.st. Warszawy z rażącym naruszeniem przepisów art. 35 k.p.a. Brak jest podstaw do uznania, iż wystąpiły przyczyny wskazane w art. 35 § 5 k.p.a.

Wskazać należy, że Sąd stwierdzając przewlekłość postępowania organu administracji publicznej, która to przewlekłość postępowania wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. może ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej przez art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie taki wniosek został złożony przez skarżących we wniesionej skardze.

Mając na uwadze rażący charakter naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych. Wysokość wymierzonej grzywny odpowiada kryteriom wskazanym w art. 154 § 6 p.p.s.a., a nadto jest adekwatna do długiego i nieuzasadnionego żadnymi racjonalnymi przyczynami okresu przewlekłości postępowania.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.