Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2944/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt. 23
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Otrzymana przez funkcjonariusza Policji w związku z nabyciem mieszkania bezzwrotna pomoc finansowa stanowi jego przychód w myśl art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

Pomoc z zakładowego funduszu mieszkaniowego wypłacana na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych, która na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23 tej ustawy jest zwolniona od podatku dochodowego dotyczy jedynie sytuacji określonych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej i obejmuje np. dopłaty do czynszu dla osób, które ze względu na zbyt niskie dochody nie mogą go pokryć, bez uszczerbku dla siebie bądź rodziny, z własnych dochodów.

TEZY

Otrzymana przez funkcjonariusza Policji w związku z nabyciem mieszkania bezzwrotna pomoc finansowa stanowi jego przychód w myśl art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

Pomoc z zakładowego funduszu mieszkaniowego wypłacana na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych, która na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23 tej ustawy jest zwolniona od podatku dochodowego dotyczy jedynie sytuacji określonych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej i obejmuje np. dopłaty do czynszu dla osób, które ze względu na zbyt niskie dochody nie mogą go pokryć, bez uszczerbku dla siebie bądź rodziny, z własnych dochodów.


UZASADNIENIE

Krzysztof K. wystąpił do Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o zwrot kwoty 13.811.000 zł pobranej przez jego zakład pracy - Komendę Wojewódzką Policji w P. tytułem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconej mu bezzwrotnej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 69.056.000 zł.

Urząd Skarbowy w P. decyzją z 31.05.1993 r. odmówił uwzględnienia wniosku podatnika. Decyzję tę organ podatkowy wydał na podstawie art. 175 par. 1 Kpa i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustalił on, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy otrzymana przez podatnika pomoc finansowa od zakładu pracy jest przychodem ze stosunku służbowego. Pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe staje się bowiem przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 ww. ustawy w momencie jej umorzenia. Podatnik otrzymał pomoc bezzwrotną, która nie ma charakteru pożyczki, wobec czego pobranie przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy było słuszne.

Podatnik odwołał się od decyzji organu I instancji do Izby Skarbowej w P. wywodząc w odwołaniu, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 23 ustawy, który koresponduje z art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i Zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 września 1991 r. przyznana mu pomoc jest wolna od podatku dochodowego na podstawie zwolnień przedmiotowych.

Izba Skarbowa w P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 6.08.1993 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając pogląd Urzędu Skarbowego w P. w kwestii interpretacji art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem organu odwoławczego wypłacona podatnikowi pomoc ma charakter świadczenia pieniężnego ponoszonego za pracownika, które stanowi koszt zakładu pracy zaliczonego do sfery budżetowej. Tym samym wypłata ta jako należność ze stosunku pracy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Ponadto organ II instancji stwierdza, że bezzwrotna pomoc finansowa, jaką otrzymał podatnik, nie kwalifikuje się do zwolnień przedmiotowych wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 23 ww. ustawy. Zwolnieniu od podatku podlegają jedynie pożyczki z zakładowego funduszu mieszkaniowego wypłacone na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych bądź kwoty pomocy finansowej z funduszu socjalnego lub związkowego w związku ze zdarzeniami losowymi.

Decyzję tę Krzysztof K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W skardze wywodzi on, iż organy podatkowe obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem przyznana mu pomoc finansowa ma charakter pożyczki w rozumieniu kodeksu cywilnego, wobec czego nie można pożyczki traktować jako wynagrodzenia. Tym samym zaskarżona decyzja narusza prawo materialne.

Izba Skarbowa w P. w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie z motywów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/ stanowi, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21. Dochodem zaś jest nadwyżka sumy przychodów z danego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania w danym roku podatkowym.

Skarżący jako funkcjonariusz Policji jest związany z Komendą Wojewódzką Policji w P. stosunkiem służbowym, który stanowi źródło jego przychodów /art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy/. Wobec tego wszelkie otrzymane z tejże Komendy /lub pozostawione do dyspozycji/ pieniądze i wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń stanowią przychód podatnika w myśl art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i to bez względu na źródło finansowania tych wypłat pieniężnych lub świadczeń.

Wobec powyższego, skoro fakt otrzymania przez skarżącego od swego pracodawcy w 1993 r. bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 69.056.000 zł w związku z nabyciem mieszkania jest bezsporny, to kwotę tę zasadnie uznały organy podatkowe za przychód ze stosunku służbowego podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wypłaty z ww. tytułu nie są bowiem wolne od podatku dochodowego, ponieważ nie są wymienione w art. 21 ww. ustawy jako wolne od tego podatku.

Sąd nie podziela poglądu skarżącego, iż bezzwrotna pomoc finansowa, jakiej udzielono mu w zamian za rezygnację z przydziału mieszkania służbowego - kwatery stałej, stanowi pomoc z zakładowego funduszu mieszkaniowego wypłaconą na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych, która na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23 ww. ustawy jest zwolniona od podatku dochodowego. Pomoc przewidziana w tym przepisie dotyczy jedynie sytuacji określonych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej i dotyczy np. dopłat do czynszu dla osób, które ze względu na zbyt niskie dochody nie mogą go pokryć bez uszczerbku dla siebie bądź rodziny z własnych dochodów. W tym stanie rzeczy Sąd uznaje za zasadny i zgodny z prawem pogląd organów skarbowych, iż pracodawca zasadnie pobrał od przyznanej skarżącemu kwoty bezzwrotnej pomocy finansowej zaliczkę na podatek dochodowy.

Wydatki na nabycie mieszkania spółdzielczego tj. na wkład budowlany podatnik - o ile spełni wymogi ww. ustawy - będzie ewentualnie mógł odliczyć od podstawy obliczenia podatku dochodowego za rok 1993 na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" omawianej ustawy.