Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 613/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 40 ust. 4, art. 72
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1  art. 138
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi A W na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR") we W wpłynął wniosek A W o przyznanie płatności do gruntów rolnych rok [...]. Deklaracja producenta zawierała w tabeli Nr VI (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) i Nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) działki ewidencyjne o numerach: 343/18, 343/20, 350/21 (położone w województwie dolnośląskim, powiat polkowicki, gmina Radwanice, obręb Buczyna); 205 (położona w województwie dolnośląskim, powiat polkowicki, gmina Radwanice, obręb Kłębanowice); 50/1 (położona w województwie lubuskim, powiat nowosolski, gmina Otyń, obręb Ługi), o ogólnej powierzchni wszystkich działek – 159,63 ha.

W związku z wykryciem nieprawidłowości podczas weryfikacji formalnej wniosku, w dniu [...] r. organ wezwał pełnomocnika strony – w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – do usunięcia braków wniosku. W dniu [...] r. skarżąca złożyła korektę do wniosku, w której uzupełniono braki.

W dniu [...] gospodarstwo skarżącej skierowano do kontroli metodą inspekcji terenowej, także w ramach sprawy o płatności do gruntów rolnych. Kontrolę przeprowadzono w dniach [...] oraz [...] r. Raporty z tych inspekcji wpłynęły siedziby organu w dniu [...] r. Inspekcję, której przedmiotem były działki rolne położone w województwie dolnośląskim, przeprowadziło Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu we W (Nr protokołu [...]), a inspekcji działek zlokalizowanych w województwie lubuskim dokonało Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu w Z G (Nr protokołu [...]).

W dniu [...] r. zainteresowana złożyła potwierdzoną przez pracownika Urzędu Gminy R informację o braku możliwości wykoszenia łąk zadeklarowanych jako działki rolne B i D, ze względu na podtopienia, których przyczyną był wysoki stan wód w rzece Szprotawa i w kanale Skłoba, utrzymujący się w okresie letnim i jesiennym.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) organ pierwszej Instancji przyznał stronie jednolita płatność obszarową (JPO) do 135,87 ha gruntów rolnych za rok [...], w wysokości [...] zł, odmawiając przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do deklarowanej powierzchni 1,22 ha. różnice pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi we wniosku przez producenta.

W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR szczegółowo wykazał różnice pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi we wniosku przez producenta a powierzchniami stwierdzonymi podczas wcześniej już wspomnianych kontroli. Jako drugą przyczynę obniżenia przyznanych płatności (odmowy przyznania innych) wskazano niestosowanie się przez producenta do podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej (DKR), zgodnie z ochroną środowiska. Organ opisał stwierdzone nieprawidłowości, bardzo szczegółowo, w odniesieniu do każdej deklarowanej działki.

Uwzględniając przedstawione nieprawidłowości, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podniósł, że należną w [...] r. kwotę JPO obliczono z wykluczeniem działki "H" i po uwzględnieniu faktycznie stwierdzonej powierzchni działek "B" oraz "G". Ponieważ różnica między powierzchniami zadeklarowanymi a stwierdzonymi wyniosła w tym przypadku 5,22 % zastosowano przepisy art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) N 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. L 345/1, z 20.11.2004 ze zm.) w związku z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w danym roku o dwukrotność wykrytej różnicy (przedstawiono szczegółowe obliczenia na kanwie przywołanych przepisów).

Ze względu na niestosowanie się do podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska, na działkach rolnych "B", "D", "F" i "G", organ pierwszej instancji naliczył natomiast sankcję w wysokości 5% całkowitej kwoty dopłaty. Według art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...) – Dz. Urz. UE L 270, z 21.10.2003 str. 1 zew zm.) w związku z art. 66 wcześniej również już przywołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Z uwagi na fakt, iż nieprawidłowości te stwierdzono na 33,72 % powierzchni użytkowanej rolniczo, a niespełnienie w ramach tych samych upraw wynosi 86,82 %, poziom sankcji wyznaczono na 5% płatności.

Ponadto, na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) i zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. nałożono na wnioskodawczynię sankcje w kwocie [...] zł w związku ze stwierdzeniem na działce "E" ugoru, zamiast deklarowanej tam uprawy gryki.

Od pierwszoinstancyjnej decyzji strona odwołała się, działając za pośrednictwem pełnomocnika. W odwołaniu zarzucono naruszenie:

1) przepisów art.: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. – poprzez brak zebrania i roz-patrzenia całości materiału dowodowego, nierozpatrzenie dowodów przedsta-wionych przez stronę oraz niewzięcie pod uwagę faktów znanych organowi z urzędu;

2) art. 7 i 77 k.p.a. – poprzez przyjęcie, iż organ pierwszej instancji nie jest zo-bowiązany do oceny prawnej i faktycznej protokołu kontroli innego organu i niedokonanie takiej oceny;

3) art. 10 § 1 k.p.a. – poprzez niewykonanie przez organ obowiązku poinformo-wania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;

4) art. 9 k.p.a. – poprzez nieudzielenie stronie informacji na temat okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obo-wiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, mimo skie-rowanego zapytania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rol-nictwa we W, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), utrzymaniu w mocy zakwestionowane orzeczenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W pierwszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.

Zacytował następnie podstawowe przepisy, stanowiące normatywną podstawę załatwienia sprawy.

Na kanwie tych informacji zwrócono uwagę, że w rozpatrywanej sprawie powstały wątpliwości, wynikające z braku zgodności powierzchni zadeklarowanej w ramach poszczególnych działek rolnych we wniosku z powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonych kontroli w gospodarstwie wnioskodawczyni, w dniach 4-6 i [...] r. (ze wskazaniem podstaw prawnych do dokonania tych inspekcji). Organ wymienił dalej uchybienia, które stwierdzono na poszczególnych działkach.

W związku ze stwierdzeniem na działkach rolnych "B", "D", "F" i "G" naruszenia normy W2, należało uwzględnić przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U z 2007 r. Nr 46, poz. 306 ze zm.). W uzasadnieniu przytoczone brzmienie § 1 ust. 1 oraz § 2 tegoż rozporządzenia.

Zdaniem organu drugiej instancji, w rozpatrywanej sprawie nie było można przyjąć, że na całej powierzchni deklarowanych działek rolnych wykonano zabieg koszenia, wymagany wskazanymi przepisami. Potwierdza to materiał dowodowy w postaci fotografii załączonych do protokołu z kontroli (Nr [...]).

Co do zarzutu, że organ pierwszej instancji nie poinformował strony o zakoń-czeniu postępowania dowodowego, organ odwoławczy wskazał na art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Według tych przepisów, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, a także zapewnia zainteresowanym, także jednak tylko na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepisy ustawy ograniczyły więc zakres działania art. 9 i 10 k.p.a. poprzez wymóg złożenia wyraźnego żądania strony, którego strona jednak nie złożyła. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy, o której mowa, wyłączył też jednoznacznie zastosowanie art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wobec tego organ II instancji uznał ten zarzut jako chybiony.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji pozytywnej kontroli jednostki certyfikującej, podkreślono, że deklaracja rolnika zawarta we wniosku jest weryfikowana przez inspektorów terenowych biura kontroli na miejscu, przy oddziałach regionalnych Agencji. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898 ze zm.), jednostki certyfikujące przekazują do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198, 22.07.1991 ze zm.).

W myśl art. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostki te upoważnione są do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających, że płody rolne nieprzetworzone oraz produkty z nich powstałe, w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego, wyprodukowano lub przetworzono zgodnie z rozporządzeniem Rady Nr 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 198, 22.07.1991 r. ze. zm.), zwanych dalej "certyfikatami zgodności".

Organ drugiej instancji stwierdził w konkluzji, że przedmiot kontroli wykonywanych przez te podmioty jest inny niż kontroli prowadzonych przez Biura Kontroli na Miejscu. Weryfikacja deklaracji producenta rolnego zawartej we wniosku o przyznanie płatności oraz przestrzeganie przez niego wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska nie podlega kontroli jednostki certyfikującej gospodarstwa ekologiczne. Dyrektor ARiMR podkreślił ponadto, że dokumenty w postaci protokołów z kontroli jednostki certyfikującej oraz operatu wykonanego przez pracownika naukowego Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego we W nie zostały przez stronę przedłożone. Nie mogły więc stanowić przedmiotu rozpatrzenia.

W odniesieniu do zarzutu, że Biuro Kontroli na Miejscu dokonało w dniu [...] r. pozaprawnej czynności polegającej na ponownej weryfikacji działek rolnych skarżącej, w której uczestniczył ten sam pracownik wraz z kierownikiem Biura, wywodzono, że nie była to ponowna kontrola, w rozumieniu przytoczonej przez pełnomocnika strony procedury wewnętrznej ARiMR. Notatka służbowa przeprowadzona z tej kontroli nie ma bowiem waloru protokołu z kontroli na miejscu. Notatka ta nie była też podstawą do naliczenia płatności będącej przedmiotem tego postępowania.

Organ drugiej instancji podniósł, że Biuro Kontroli na Miejscu (BKM) przy D Oddziale Regionalnym ARiMR, w odpowiedzi na wniesione przez pełnomocnika strony zarzuty do tej kontroli wskazało, iż z uwagi na brak podstaw do przeprowadzenia ponownej inspekcji terenowej, takowej nie wykonało. Ponadto BKM, w piśmie z dnia [...] r. do pełnomocnika strony kompleksowo odniosło się do zarzutów błędnego, zdaniem strony, zakwalifikowania przez inspektorów terenowych plantacji porzeczki jako ugoru.

Organ odwoławczy podkreślił w związku z tym, że zadaniem biura kontroli przy oddziale regionalnym Agencji jest ustalenie aktualnego stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie. Dokonali tego inspektorzy podczas przedmiotowych lustracji w gospodarstwie skarżącej. Kontrola gospodarstwa producenta ma wyjaśnić, czy odpowiadają rzeczywistości deklarowane we wniosku o dopłaty: powierzchnia upraw, rodzaj tych upraw, a także stan oceniany z punktu widzenia utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska. Nie jest zadaniem inspektora terenowego snucie domniemań, ani też ustalanie, co mogło być uprawiane na kontrolowanych działkach w przeszłości, ani co producent zamierza tam obsiać (obsadzić) w przyszłości. Fakt nasadzenia porzeczki w latach poprzednich nie był i nie jest podawany w wątpliwość przez organy. Istotne dla sprawy jest natomiast to, że deklarowany areał upraw na poszczególnych działkach rolnych jest w rzeczywistości mniejszy niż stwierdzony podczas inspekcji.

Zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 9 k.p.a., poprzez nieudzielenie stronie odpowiedzi na zapytanie skierowane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W, odparto odwołując się do pisma Dyrektora D Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r., w którym organ ten wyjaśnił, że na podstawie art. 72 rozporządzenia Nr 796/2004, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Wnioskodawca, podpisując wniosek, zobowiązuje się do niezwłocznego informowania Agencji na piśmie m.in. o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmierne przyznanie płatności i o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności w szczególności, gdy zmiana dotyczy np. wykorzystania gruntów rolnych. Zgodnie zaś z art. 40 ust 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, działaniami siły wyższej lub nadzwyczajnymi okolicznościami są przypadki takie jak: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku oraz epidemia dotykająca część lub cały inwentarz żywy rolnika.

Strona powołuje się w tym zakresie na pismo złożone w dniu [...] r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu, o którym była mowa. Wpłynęło ono już po dacie wykonania kontroli, która na tych gruntach wykazała nieprawidłowości o negatywnych skutkach dla producenta. Odstąpienie od nałożenia sankcji, zmniejszeń lub odliczeń może mieć natomiast miejsce tylko w przypadku stwierdzenia przez kierownika biura Agencji przypadku siły wyższej lub też nadzwyczajnych okoliczności popartych odpowiednim dowodem złożonym przez producenta rolnego w stosownym terminie. Organ wyższego stopnia przyznał, że nieustosunkowanie się do złożonej przez stronę informacji potwierdzonej przez Wójta Gminy R w decyzji Nr [...] jest niewątpliwie uchybieniem organu pierwszej instancji. Skoro informacja ta nie stanowi dowodu wystąpienia jednak z wcześniej wyliczonych okoliczności, nie mogła ona i tak spowodować odstąpienia od zastosowania 5% sankcji. Uchybienie to nie ma to zatem wpływu na poprawność kontrolowanego rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W.

Decyzje obu organów zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W, z zarzutami:

1) naruszenia prawa materialnego:

• § 1 ust. 1 pkt. 1 i 2 w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm – poprzez przyjęcie, że nie skoszenie łąki (trwałego użytku zielonego) powoduje, iż staje się on gruntem ornym i poprzez przyjęcie, że wyschnięcie uprawy oznacza zmianę sposobu użytkowania gruntu na ugorowanie bądź odłogowanie w poprzednim sezonie,

• Art. (57) rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. – poprzez odmowę płatności z powodu niewykoszenia łąk, mimo że nie było to skutkiem zaniedbania lub celowego działania strony;

2) naruszenia prawa procesowego:

• przepisów art.: 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego,

• art. 10 § 1 k.p.a. – poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w obu instancjach.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania strona wykazała, iż niewykoszenie łąk było wynikiem działania siły wyższej (podtopienia łąk w sezonie i nie-możność wjazdu sprzętem). W ocenie skarżącej, potwierdzają to zapisy protokołu kontroli. Do wskazanych zapisów organ pierwszej instancji w ogóle się nie odniósł. Z kolei organ odwoławczy niesłusznie uznał – na podstawie art. 72 rozporządzenia Nr 796/2004 – że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, wraz ze stosownymi dowodami, podlegają zgłoszeniu organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Wynika z tego, że dokument złożony przez stronę w dniu [...] r. został przedłożony ze znacznym przekroczeniem terminu, o którym mowa powyżej, a ponadto po dacie wykonania kontroli. Zdaniem strony, organ wyższego stopnia mylnie zinterpretował pojęcie "od daty ustania tych okoliczności". Fakt zalania łąk i niemożność ich wykoszenia zainteresowana powinna bowiem zgłosić dopiero po ich obeschnięciu i uzyskaniu możliwości wykoszenia. Jak wynika z przedłożonego pisma oraz protokołu kontroli, na dzień kontroli łąki były w dalszym ciągu podtopione, a zatem okoliczności jeszcze nie ustały. Nie może zatem być mowy o przekroczeniu jakiegokolwiek terminu, ponieważ nie zaczął on jeszcze biegu. Przy formułowaniu tezy o "znacznym przekroczeniu terminu" organ winien był ponadto wskazać, kiedy ten termin miał jakoby upłynąć.

Według skarżącej, wskazała ona także, iż organ drugiej instancji dokonał błędnej oceny pisma z dnia [...] r., jako złożonego w trybie art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, ponieważ na dzień jego złożenia okoliczności uniemożliwiające koszenie nadal nie ustały. Obowiązek poinformowania organu jeszcze więc nie istniał. Pismo, o którym mowa, stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym, do którego organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.

Zdaniem skarżącej, uzasadnienie decyzji Dyrektora DOR Agencji w zakresie działek "A", "C", "F" i "H" jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony organ stwierdza, iż działki te były ugorowane, z drugiej zaś podnosi, że fakt nasadzenia porzeczki w latach poprzednich nie był i nie jest podawany w wątpliwość przez organy. Istotne dla sprawy jest jednak to, że deklarowany areał jest mniejszy niż stwierdzony podczas inspekcji. Skoro zatem organ instancji nie kwestionuje faktu, że strona założyła i prowadziła na działkach plantacje czarnej porzeczki w roku [...], to jakby przesądza o fakcie, że wnioskowane dopłaty się jej należą, gdyż grunt był utrzymany zgodnie z normami. Wynika to ekspressis verbis z przepisu § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm.

W skardze uznano za błędne ustalenia poczynione w odniesieniu do działki "H", Na niektórych zdjęciach widać bowiem wymotyczone rzędy i niską, wykoszona roślinność w międzyrzędach. Ponadto, rozporządzenie Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie norm minimalnych dopuszcza, aby działki były porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeśli nie wpływają na prowadzoną produkcję i nie przekraczają 50 sztuk na ha. Zdaniem autora skargi, warunki te zastały spełnione.

Skarżąca podtrzymała także zarzut nierozpatrzenia dowodów i faktów znanych organowi pierwszej instancji z urzędu (w zakresie ustaleń protokołów kontroli jednostki certyfikującej, operatu gruntów sporządzonego przez pracownika Uniwersytetu Przyrodniczego oraz zastrzeżeń do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r.) wskazując, że choć zostały one załączone do zastrzeżeń do protokołów kontroli z dnia [...] r. oraz [...] r., to organ drugiej instancji stwierdził, że dowody te nie znajdują się w aktach sprawy.

W ocenie skarżącej równie istotne jest, że we wniosku o płatności obszarowe i ONW za rok [...] nie deklarowała rośliny uprawianej – porzeczki, a jedynie grupę upraw JPO. Jeżeli zatem organy obu instancji nie brały pod uwagę sprawy o dopłaty rolnośrodowiskowe, to w ogóle nie mogły wiedzieć, że na działkach miała być nasadzona porzeczka. Prowadzi to zatem do wniosku, że organ odwoławczy – wbrew twierdzeniom uzasadnienia – dokonał jednak ustaleń w oparciu o dowody, od rozpatrzenia których się odżegnuje i których nie włączył do akt postępowania.

W końcowym fragmencie skargi zarzucono, że zaskarżone decyzje oparte są na ustaleniach kontroli na miejscu z dnia [...] r., podczas gdy ustalenia te nie odpowiadają prawdzie.

W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "u.p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych, której kontrola pozwoliła stwierdzić istnienie co najmniej jednego z naruszeń, wymienionych w art. 145 u.p.p.s.a.. Brak uchybień, o których mowa w tym przepisie obliguje jednak sąd do oddalenia skargi (art. 151 tej samej ustawy).

W świetle przywołanych zasad dokonywanej weryfikacji dokonywanej przez sądy administracyjne skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Prawną podstawę załatwienia wniosku w rozpoznawanej sprawie zawierają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2009 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm. – powoływana dalej jako "ustawa o płatnościach"), wraz z wymienionymi tam (art. 1) aktami prawa wspólnotowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm wspomnianych aktów.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 4 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa (JPO), o którą ubiegała się strona skarżąca, zostaje przyznana jeżeli wnioskodawca spełnia łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 7 (w tym także spełnia wymóg utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami), po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest stwierdzenie przez organ pierwszej instancji różnicy między powierzchnią gruntów zgłoszoną do JPO i UPO oraz przyznanie tej pomocy w kwocie obliczonej z uwzględnieniem nieprawidłowości stwierdzonych w trybie kontroli na miejscu i wynikających z tego sankcji.

Istotą rozpatrywanego przez Sąd sporu jest natomiast to, czy rozstrzygnięcia zakwestionowanych decyzji naruszały prawo co do spełnienia przez skarżącą na zadeklarowanych działkach warunków określonych przez przepisy prawa materialnego w zakresie utrzymywania gruntów zgodnie z normami w roku gospodarczym [...] oraz czy postępowanie administracyjne, którego celem było ustalenie istotnych okoliczności sprawy w tym zakresie, prowadzone było zgodnie z prawem.

Na podstawie wyników kontroli na miejscu, którą przeprowadzono w dniach [...] i [...] r. w gospodarstwie rolnym skarżącej, stwierdzono następujący stan faktyczny:

• na działce "A" stwierdzono częściowo zaorany ugór; zastosowano informacyjny kod DR25, niemający wpływu na płatność (wskazuje on, iż działka położona jest w kompleksie innych działek rolnych o jednolitym sposobie użytkowania bez możliwości identyfikacji jej granic);

• na działce "B" stwierdzono ugór o powierzchni mniejszej niż deklarowana (kod DR13+) oraz brak utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej (DR14), poprzez naruszenie normy W2 (dotyczy ona wymogu koszenia lub przeprowadzenia innego zabiegu uprawowego zapobiegającego występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca);

• na działce "C" stwierdzono częściowo zaorany ugór oraz zastosowano informacyjny kod DR25, niemający wpływu na płatność;

• na działce "D" stwierdzono ugór, brak utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej (DR14) poprzez naruszenie normy W2 oraz zastosowano informacyjny kod DR25;

• na działce "E" stwierdzono ugór o powierzchni mniejszej niż deklarowana w odniesieniu do grupy upraw UPO (kod DR13+ i DR31) oraz zastosowano informacyjny kod DR25 niemający wpływu na płatność;

• na działce "F" stwierdzono ugór oraz brak utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej (DR14), poprzez naruszenie normy W2;

• na działce "G" stwierdzono ugór o powierzchni mniejszej niż deklarowana (kod DR13+) oraz brak utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej (DR14), poprzez naruszenie normy W2;

• Na działce "H" stwierdzono odłóg powierzchni większej niż deklarowana (kod DR18), wskazujący, że w dniu kontroli nie jest tam prowadzona działalność rolnicza; dodatkowo zastosowano kod DR22, pozostający bez wpływu na płatność, a informujący o tym, iż działka rolna jest niespójna.

Z powyższego wynika, że różnice powierzchniowe wykazano w odniesieniu do działek "B", "D", "G" i "H", natomiast brak utrzymania ziemi w dobrej kulturze mający wpływ na płatność, stwierdzono z kolei na działkach "B", "D", "F" i "G", w postaci na-ruszenia normy W2, czyli wymogu koszenia lub przeprowadzenia innego zabiegu uprawowego zapobiegającego występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca.

Skarżąca zarzuca, że zaskarżone decyzje oparte są na ustaleniach kontroli na miejscu z dnia [...] r., które "nie odpowiadają prawdzie". Sąd podkreśla jednak, że odnośnie działek B oraz D skarżąca potwierdziła, że nie były one poddane zabiegom agrotechnicznym, wynikającym z normy W2, a w szczególności nie były one wykoszone. Na tę okoliczność powołała pismo z dnia [...] r., z odręczną notatką pracownika Urzędu Gminy R z dnia [...] r., które wpłynęło do organu I instancji dnia [...] r. Z oświadczenia skarżącej, zawartego w tym piśmie wynika, że działki rolne były zalane od lipca [...] r. do chwili sporządzenia tego pisma. Z komentarza na tym piśmie, podpisanego przez upoważnionego pracownika Urzędu Gminy R wynika natomiast, że nie było to zalanie przedmiotowych działek, ale podtopienia, które uniemożliwiły wykoszenie, ale nie do [...] r., a w okresie letnim i jesiennym [...] r.

Według Sądu, organ drugiej instancji uznał natomiast słusznie, powołując się na art. 72 rozporządzenia Nr 796/2004, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami (...) podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Dokument złożony przez stronę w dniu [...] r. potwierdzał bowiem okoliczności faktyczne jedynie w okresie lato – jesień [...] r. Według powołanego komentarza na załączonym piśmie, podtopienia uniemożliwiające wykoszenie działek zakończyły się wraz z końcem jesieni, to znaczy w dniu [...] r. Skarżąca nie udowodniła natomiast, że podtopienia wykroczyły czasowo poza jesień [...] r.

W konsekwencji, nie można podzielić poglądu skarżącej, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny przedmiotowego pisma jako złożonego w trybie przepisu art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, ponieważ na dzień jego złożenia okoliczności uniemożliwiające koszenie nie ustały.

Należy zatem przyjąć, że materialnoprawny, nieprzywracany termin 10 dniowy, ustalony na podstawie art. 72 rozporządzenia Nr 796/2004 w związku z art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 upłynął [...] r. Pismo informujące skarżąca złożyła natomiast [...] r. ze znacznym naruszeniem powyższego terminu. Pismo z dnia [...] r. nie może zatem stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym.

Przy dokonywaniu oceny podtopienia jako przeszkody uniemożliwiającej wykoszenie działek B oraz G istotne jest wszakże, czy podtopienie w świetle art. 72 rozporządzenia Nr 796/2004 można w ogóle zakwalifikować jako okoliczność, o której mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003. Zgodnie z tym przepisem, działaniami siły wyższej lub nadzwyczajnymi okolicznościami są takie przypadki, jak: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku oraz epidemia dotykająca część lub cały inwentarz żywy rolnika. Biorąc pod uwagę to wyliczenie, Sąd stwierdza, że podtopienie nie jest związane z żadnym przypadkiem wymienionym w tym przepisie. Należy zatem przyjąć, że w toku postępowania skarżąca nie wykazała, iż niewykoszenie łąk było wynikiem działania siły wyższej (podtopienia łąk w sezonie i niemożności wjazdu sprzętem). Z tego względu prawidłowo stwierdzono podczas kontroli naruszenie normy W2, skutkujące nałożeniem kwestionowanej przez skarżącą sankcji.

W związku z zarzutami skargi podlegała kontroli Sądu kwestia naruszenia normy W2 na tych działkach, w odniesieniu do których stwierdzono brak ich utrzymania tych działek w dobrej kulturze rolnej, ze względu na niekoszenie i niepoddanie innemu zabiegowi uprawowemu zapobiegającemu występowaniu oraz rozprzestrzenianiu się chwastów. Pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia [...] r. zawierającym zastrzeżenia do kontroli, twierdzi, że na działce F, podobnie jak na działkach A, C oraz E, była prowadzona uprawa porzeczki czarnej. Z uwagi na słabą "przyjmowalność" sadzonek, były dokonywane nasadzenia uzupełniające. Na okoliczność zakupu materiału nasadzeniowego czarnej porzeczki wiosną [...] r. załączył do tego pisma dwie kopie poleceń przelewu. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy kopii polecenia przelewu z dnia [...] r. wynika, że przelana kwota [...] zł była zapłatą za "pozdrowienia". Z polecenia przelewu z dnia [...] r. wynika natomiast, że przelana kwota [...] zł była zapłatą za "sztobry".

Według wiedzy Sądu, sztober jest wprawdzie sadzonką, ale bez korzeni, przeznaczoną w zasadzie do ukorzenienia w szkółce, a dopiero po ukorzenieniu do wysadzenia na miejsce stałe. Wysadzenie bezpośrednio na miejsce stałe jest wprawdzie możliwe i może zakończyć się pomyślnie, ale jedynie przy obligatoryjnym spełnieniu takich warunków, jak: sadzenie po 3 sztuki na raz oraz pielęgnacji polegającej na podlewaniu sadzonek przez całe lato (zob. np. D. Retournard, Rozmnażanie 250 roślin przez sadzonki, Wydawnictwo Delta, bez roku wydania, s. 289). Pełnomocnik skarżącej nie twierdzi, że sztobry były podlewane albo w inny sposób pielęgnowane, czy że w okresie wegetacyjnym (do czerwca [...] r.) były dokonywane jakieś zabiegi zapobiegające występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów w rzędach, gdzie dosadzono sztobry czarnej porzeczki. Konsekwencją takiego postępowania już w czerwcu [...] r. było stwierdzenie, że kolejne dosadzenia nie przyniosły rezultatu. Sam pełnomocnik skarżącej podnosi, że sadzonki nie przyjęły się z powodu wyschnięcia. Sąd stwierdza, że – wbrew zarzutowi skargi – organy orzekające nie zarzuciły stronie skarżącej dokonania zmiany użytkowania zgłoszonych działek gruntu na ugorowanie bądź odłogowanie w poprzednim sezonie. Organy te przyjęły natomiast, że w toku kontroli na miejscu, przeprowadzonych w grudniu [...] r. na gruntach zgłoszonych do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, stwierdzono stan faktyczny, uzasadniający zastosowanie 5 % sankcji w kwocie przyznanej pomocy. Ten stan faktyczny na działce F polegał na tym, że uprawa czarnej porzeczki się nie przyjęła i w rezultacie zamiast plantacji czarnej porzeczki stwierdzono niekoszony ugór. Organy orzekające nie zastosowały natomiast żadnych sankcji z tytułu zmiany sposobu użytkowania gruntów. Nie było to bowiem przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego.

Bezzasadny jest zarzut skarżącej o wewnętrznej sprzeczności w uzasadnieniu decyzji w zakresie sposobu użytkowania działki "F" (a także działki "A" oraz "C"). Organ nie kwestionował bowiem na tej działce nasadzeń porzeczki czarnej. Przyjął jedynie wynik kontroli stwierdzający, że na działce jest ugór. Odpowiadało to prawdzie, gdyż plantacja czarnej porzeczki się nie udała. Nastąpił całkowity brak "udatności".

Równie bezzasadnie skarżąca zarzuca organom orzekającym naruszenie prawa materialnego, to jest § 1 ust. 1 pkt. 1 i 2 w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm poprzez zastosowanie przepisów dotyczących gruntów ornych do łąk – trwałych użytków zielonych oraz poprzez przyjęcie, że wyschnięcie uprawy oznacza zmianę sposobu użytkowania gruntu na ugorowanie bądź odłogowanie w poprzednim sezonie.

Sam pełnomocnik w piśmie z [...] r. informuje, że w czerwcu [...] r. na działce "F" koszono międzyrzędzia i że później już nie dokonywano żadnych koszeń z uwagi na to, że planowano tam dokonanie nasadzeń maliny w listopadzie [...] r. W rzeczywistości nasadzenia te wykonano dopiero po kontroli działki "F", na podstawie której stwierdzono naruszenie normy W2. W taki sposób także pełnomocnik skarżącej przyznał, że na tej części działki takich zabiegów nie prowadzono. Sąd stwierdza zatem, że także w odniesieniu do działki F zasadny był zarzut naruszenia normy W2, skutkujący sankcją.

Jeśli idzie o działkę "G", na której w wyniku kontroli stwierdzono brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej (DR14) poprzez naruszenie normy W2, która dotyczy wymogu koszenia lub przeprowadzenia innego zabiegu uprawowego zapobiegającego występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca, pełnomocnik skarżącej nie twierdzi, że była ona koszona. Twierdzi natomiast w piśmie z dnia [...] r., że działka ta była wypasana do początku października [...] r. Nie przedstawia jednak na tę okoliczność żadnych dowodów poza tym, że skarżąca nabyła stado kóz w ilości 100 szt., które były w [...] r. do początku października wypasane na użytkach zielonych posiadanych przez skarżącą. Przyznaje równocześnie w tym piśmie, że działka G wymagała wykoszenia "niedojadów". Stwierdza też, że nie było to możliwe ze względu na bardzo mokry sierpień i wrzesień, kiedy to wjazd sprzętem rolniczym na działkę G był niemożliwy. Sąd zauważa sprzeczność w wywodach pełnomocnika skarżącej polegającą na tym, że gdyby działka G była wypasana do początku października [...] r., to jej koszenie byłoby niepotrzebne. Jeśli idzie o podtopienia jako przyczynę niekoszenia działki "G", stanowisko Sądu jest takie, jak w odniesieniu do działek "B" oraz "D". W szczególności należy przypomnieć, że podtopienia nie należy utożsamiać z działaniami siły wyższej lub z nadzwyczajnymi okolicznościami, którymi są takie przypadki, jak: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku oraz epidemia dotykająca część lub cały inwentarz żywy rolnika. Sąd przyjął zatem, że w toku postępowania w sprawie skarżąca nie wykazała, że niewykoszenie łąk było wynikiem działania siły wyższej.

Z wywodów tych wynika, że na wszystkich należących do skarżącej działkach, czyli na działkach "B", "D", "F", "G", w wyniku kontroli przeprowadzonej od 4 do 6 grudnia [...] r. prawidłowo stwierdzono naruszenie normy W2, polegające na niewykonaniu wymogu koszenia lub przeprowadzenia innego zabiegu uprawowego zapobiegającego występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca.

W wyniku naruszenia normy W2 skarżąca nie dochowała podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska na działkach "B", "D", "F" i "G", zasadnie zatem organy obliczyły wysokość należnych JPO, uwzględniając art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) N 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. L 345/1, z 20.11.2004 ze zm.) w związku z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota jaka ma być przyznana w ramach płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w danym roku o dwukrotność wykrytej różnicy (przedstawiono szczegółowe obliczenia na kanwie przywołanych przepisów).

Ze względu na niestosowanie się do podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska, na działkach rolnych "B", "D", "F" i "G", organ pierwszej instancji naliczył natomiast sankcję w wysokości 5% całkowitej kwoty dopłaty. Według art. 72 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...) – Dz. Urz. UE L 270, z 21.10.2003 str. 1 zew zm.) w związku z art. 66 wcześniej również już przywołanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Z uwagi na fakt, iż nieprawidłowości te stwierdzono na 33,72 % powierzchni użytkowanej rolniczo, a niespełnienie w ramach tych samych upraw wynosi 86,82 %, poziom sankcji wyznaczono na 5% płatności.

Ponadto, na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) i zgodnie z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. nałożono na wnioskodawczynię sankcje w kwocie [...] zł w związku ze stwierdzeniem na działce "H" ugoru, zamiast deklarowanej tam uprawy gryki.

Za chybiony należy w konkluzji uznać podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia prawa materialnego przez organy orzekające.

Nie można także podzielić zasadności zarzutów procesowych.

Postępowanie administracyjne było prowadzone w niniejszej sprawie zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego, zmodyfikowanymi przepisami ustawy płatnościach. Organy orzekające oceniły (na podstawie całokształtu materiału dowodowego), że okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania decyzji zostały udowodnione. Skarżący wzięli czynny udział w postępowaniu. Obie zaskarżone decyzje zawierają wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu odwoławczego, przedstawione na kanwie art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach. Podług zawartych tam postanowień (eliminujących w tym zakresie możliwość stosowania art. 9 i 10 k.p.a.), organ administracji publicznej zapewnia stronom, ale tylko na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, oraz – również na ich żądanie – przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wprowadzono zatem w tym przypadku wymóg wyraźnego żądania strony, którego zainteresowana nie złożyła. Przepisy te wyłączyły też expressis verbis zastosowanie art. 81 k.p.a., który wskazuje, iż okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji zasadnie więc uznał zarzuty odwołania za chybione. Ilekroć natomiast skarżąca (lub jej pełnomocnik) wypowiadali się w sprawie, organy orzekające ustosunkowały się do tych wypowiedzi.

Jeśli idzie o konkretne żądania pełnomocnika skarżącej w zakresie postępowania dowodowego dotyczące przeprowadzenia ponownej kontroli, Sąd stwierdza, że kontrole na miejscu przeprowadzane są z urzędu. Strona nie może zatem w sposób prawnie skuteczny domagać się przeprowadzenia takiej kontroli (nie ma w tym zakresie "roszczenia" procesowego). Godzi się ponadto podkreślić, iż organy orzekające zasadnie – zdaniem Sądu – uznały, że kontrola przeprowadzona na działkach skarżącej w dniach [...] r. w sposób prawidłowy i wystarczający stwierdziła stan faktyczny na tych działkach. Biuro Kontroli na Miejscu (BKM) przy Dolnośląskim Oddziale Regionalnym ARiMR, w odpowiedzi na zarzuty do tej kontroli, wykazało trafnie, że jest brak podstaw do przeprowadzenia ponownej inspekcji terenowej i takiej nie wykonało. Ponadto, w piśmie skierowanym do pełnomocnika strony z dnia [...] r., Biuro odniosło się także merytorycznie do błędnej, zdaniem strony, kwalifikacji przez inspektorów terenowych plantacji porzeczki jako ugoru.

Sąd podkreśla, że organ odwoławczy słusznie stwierdził, że zadaniem Biura Kontroli jest ustalenie aktualnego stanu faktycznego użytkowanych działek. Uczynili to inspektorzy podczas lustracji gospodarstwa skarżącej w grudniu [...] r. Kontrola gospodarstwa producenta ma bowiem wyjaśnić, czy odpowiadają rzeczywistości deklarowane we wniosku o płatności: powierzchnia upraw, rodzaj tych upraw, a także stan oceniany z punktu widzenia utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska. Nie jest natomiast zadaniem inspektora terenowego ustalanie, co miało być uprawiane na kontrolowanych działkach.

Co do nieuwzględnienia wyników kontroli jednostki certyfikującej jako materiału dowodowego w sprawie, Sąd stwierdza, że organy orzekające prawidłowo przyjęły, że przedmiot kontroli na miejscu jest inny niż przedmiot kontroli jednostki certyfikującej. Zatem zasadnie nie uwzględniły tego wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącej.

Biorąc to pod uwagę, Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty procesowe sformułowane w skardze.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.