Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1131/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono wyrok WSA z dnia 20.02.2012
oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 i art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 271 pkt 1 i art. 282
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r. sygnatura akt II SA/Kr 1867/11 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 września 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2012 r. sygnatura akt II SA/Kr 1867/11; II. skargę oddala.


UZASADNIENIE

J.P wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1867/11.

Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podtrzymał w całości skargę J.P. oraz wniósł o zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1867/11 poprzez uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26 maja 2011 r. znak: [...] orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części: działki nr [...] o pow. 101384 m2 objętej księga wieczystą nr [...] , działki nr [...] o pow. 3765 m2 objętej księgą wieczystą nr [...] oraz działki nr [...] o pow. 2986 m2 objętej księgą wieczystą nr [...] położonych w obrębie[...] , miasto K. , odpowiadających wywłaszczonej działce nr [...] i części działki nr [...] - na rzecz PaniJ .P. , Pani K.M. oraz Pana Z.P. . Wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania w tym przyznanie pełnomocnikowi skarżącej z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które to koszty nie zostały zapłacone ani w całości ani w jakiejkolwiek części.

Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 271 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu pod sygn. akt II SA/Kr 1867/11 doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., ponieważ w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nieważnością postępowania. W wydaniu wyroku Sądu z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt: II SA/Kr 1233/01, brał udział asesor WSA Wojciech Jakimowicz, który brał również udział - już jako sędzia WSA - w wydaniu wyroku Sądu z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt: II SA/Kr 1867/11. Artykuł 45 § 1 Konstytucji RP deklaruje prawo każdego do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ranga tego przepisu świadczy o tym, że bezstronny sąd jest wartością, której ochrona i realizacja są szczególnie ważne w demokratycznym państwie prawa. Zgodnie bowiem z doktryną demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) jedynie sąd może być organem ostatecznie decydującym o wolnościach, prawach i obowiązkach jednostki. Sąd powinien działać bezstronnie, gwarancją czego powinny być przepisy o ustroju sądów oraz przepisy regulujące poszczególne procedury. W ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jedną z takich gwarancji procesowych jest instytucja wyłączenia sędziego, której celem jest zapobieganie takim sytuacjom, w których sędzia ponownie orzeka w tej samej sprawie, a więc o identycznym zakresie podmiotowo - przedmiotowym. Ustawodawca w przepisie art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. jednoznacznie wskazał, że w sytuacji, gdy ten sam sędzia najpierw bierze udział w orzeczeniu kasacyjnym w sprawie ze skargi na decyzję organu, a następnie bierze udział w wydaniu wyroku w sprawie z kolejnej skargi na decyzję podjętą na skutek wcześniejszego wyroku Sądu, dochodzi do naruszenia standardów zachowania bezstronności, będącej uzewnętrznieniem niezawisłości sędziowskiej. W tej sytuacji, skoro sędzia Wojciech Jakimowicz orzekał w składzie w sprawie II SA/Kr 1233/01, zakończonej wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r., a następnie brał udział w wydaniu orzeczenia z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie II SA/Kr 1867/11, zatem obiektywnie doszło do naruszenia dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.

Ponadto wskazano, że zostały spełnione również przesłanki zawarte w przepisach art. 270 oraz 270 pkt 1 P.p.s.a. Po pierwsze - jak wskazano powyżej - w postępowaniu prowadzonym przez Sąd do sygnatury akt: II SA/Kr 1867/11 orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy. Po drugie, skarżąca nie miała możliwości domagania się wyłączenia ww. sędziego przed zakończeniem postępowania, albowiem do jego prawomocnego zakończenia nie wiedziała o przyczynie uzasadniającej wyłączenie. Podkreślono, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku (86 lat), cierpiącą na liczne schorzenia, wykluczające wykonywanie przez skarżącą wszelkich codziennych czynności życiowych, co siłą rzeczy uniemożliwiło skarżącej aktywny udział w postępowaniach administracyjnych przed Prezydentem Miasta K. oraz w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych (sądowych). Okoliczności te przekreśliły samodzielne dokonywanie przez skarżącą wszystkich istotnych dla przebiegu ww. postępowań czynności, takich jak: odbiór korespondencji, sporządzanie i składanie pism, uczestnictwo w rozprawach sądowych (skarżąca po przebytej 4 lata temu operacji nogi z trudnością porusza się nawet we własnym mieszkaniu) oraz analizowanie wszelkich aspektów tego rodzaju postępowań (w zakresie niezbędnego minimum tj. sporządzania pism procesowych skarżąca korzystała z pomocy pracowników firmy [...] "). Powyższe okoliczności potwierdza między innymi przedłożona w załączeniu do niniejszego pisma dokumentacja medyczna: Karta Informacyjna Szpitala Wojewódzkiego w T. z dnia 23 grudnia 1997 r., Karta Informacyjna Leczenia Ambulatoryjnego Oddziału Klinicznego Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej z dnia 2 sierpnia 2009 r., Karta Informacyjna Szpitala "[...] ", NZOZ Ośrodek Chirurgii Krótkoterminowej z dnia 26 listopada 2009 r., Karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego SP ZOZ w K. z dnia 19 sierpnia 2009 r., Karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego Szpitala Uniwersyteckiego w K. , Oddział Kliniczny I Kliniki Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego z dnia 27 stycznia 2010 r., Karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego [...] z dnia 3 grudnia 2010 r. oraz Karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego [...] Centrum Rehabilitacji z dnia 17 czerwca 2011 r.

W związku z powyższym - ze względu na ciężki stan zdrowia, w jakim już od lat znajduje się skarżąca, znacznie utrudniający uczestnictwo skarżącej w toczących się postępowaniach – J.P. nie miała realnej możliwości powzięcia wiedzy o tym, że w sprawach prowadzonych przez Sąd do sygnatury akt: II SA/Kr 1233/01 oraz sygnatury akt II SA/Kr 1867/11 orzekał ten sam sędzia, a następnie złożenia wniosku o wyłączenie ww. sędziego. Z uwagi na stan zdrowia skarżącej nie można zarzucić J.P. jakiegokolwiek zaniedbania w zakresie wcześniejszego ewentualnego ustalenia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia. O wskazanej powyżej podstawie wznowienia skarżąca dowiedziała się dopiero po lekturze doręczonego skarżącej w dniu 20 maja 2013 r. odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1348/12) wraz z jego uzasadnieniem. W uzasadnieniu ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że z urzędu Sąd ten bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednakowoż nie miała miejsca w niniejszej sprawie. De facto dopiero wówczas skarżąca dokonała zweryfikowania ww. stwierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz kontroli, czy w przedmiotowej sprawie nie została spełniona któraś z przesłanek powodujących nieważność postępowania.

Reasumując, stwierdzono, że wszystkie powyższe okoliczności potwierdzają zaktualizowanie się przesłanki wznowienia postępowania z art. 271 pkt 1 P.p.s.a., a przedmiotowa skarga powinna podlegać uwzględnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

Jak wynika z akt sprawy i na co trafnie powołała się skarżąca J.P. , w dwóch wyrokach wydawanych w tej sprawie: z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt: II SA/Kr 1233/01 i z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1867/11 brała udział ta sama osoba pełniąca funkcje sędziowskie (najpierw jako asesor, a potem sędzia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie). Okoliczność ta jest bezsporna i trafnie wskazała skarżąca, że jest to przyczyna wznowienia postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

Sąd ocenił, na podstawie podniesionych przez sama skarżącą okoliczności, że zachowany został także trzymiesięczny termin do złożenia skargi (zwanej także wnioskiem) o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym i termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

Należy uznać, że skoro wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1348/12 została doręczony z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 maja 2013 r. to od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania z daty 19 sierpnia 2013 r. zachowuje ów trzymiesięczny termin. Sąd uznał, że podniesione w samej skardze o wznowienie postępowania, jak i w piśmie procesowym skarżącej z daty 3 grudnia 2013 r. okoliczności uzasadniają przyjęcie, że skarżąca poprzez swojego pełnomocnika dowiedziała się o zaistnieniu podstawy wznowieniowej w dniu 21 maja 2013 r., a nie wcześniej. Okoliczności związane z wiekiem skarżącej, jej ograniczonymi możliwościami poruszania się, częstym przebywaniem w placówkach opieki medycznej pozwalają uznać za wiarygodne stanowisko samej skarżącej, że nie była w stanie wcześniej ustalić okoliczności wskazującej na udział w wydaniu dwóch orzeczeń sądowych tej samej osoby.

Sama jednak instytucja wznowienia postępowania sądowego pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej już wydanym i to prawomocnym orzeczeniem sądowym. Instytucja wznowienia postępowania ma więc charakter wyjątkowy.

Istnienie podstawy do wznowienia postępowania sądowego musi skutkować koniecznością oceny wpływu danej przesłanki na treść wydanego orzeczenia sądowego.

Nie ma jednolitości poglądów co do sposobu rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym w trybie art. 270-285 P.p.s.a., w razie zaistnienia przesłanki nieważności postępowania.

Według jednego poglądu, nawet zaistnienie przesłanki wznowieniowej nie powoduje obowiązku każdorazowego uchylania wydanego już orzeczenia, poprzedzającego postępowanie sądowe obarczone istotną wadą. Nawet w takiej sytuacji należy bowiem badać, jaki wpływ miała ta wada (choćby była to wada nieważności postępowania) na wydane orzeczenie i jeżeli nie miała ona żadnego wpływu na treść orzeczenia – skarga o wznowienie postępowania polega oddaleniu. Jak bowiem wynika to z art. 282 § 2 P.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając taką skargę zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

Zgodnie z innym stanowiskiem w przypadku, gdy podstawą wznowienia postępowania sądowego jest przesłanka nieważności postępowania, dotknięte taką przesłanką orzeczenie musi być wyeliminowane z obrotu prawnego niezależnie od tego, jaki wpływ miała dana przesłanka na treść wydanego orzeczenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 406/07, opub. w LEX nr 469203; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1770/09, opub. w LEX nr 597375).

Sąd w tym składzie przychyla się do drugiego z ww. poglądów, mimo że dopuszczalność wydania orzeczenia o uchyleniu wyroku i oddaleniu skargi wniesionej na decyzję organu administracyjnego wprost nie wynika on z art. 282 P.p.s.a. Stosowanie do powołanego art. 282 § 2 P.p.s.a. ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku wznowienia postępowania sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie. Skoro nie ulega wątpliwości, że w chwili wydawania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1867/11 brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, to taki wyrok podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Jak podnosi się w literaturze prawniczej, już samo stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (A. Kabat, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 597; H. Knysiak-Molczyk, [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 917; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 621).

Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności powinno być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończanego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia, a z drugiej strony stanowi bezwzględną podstawę wznowienia postępowania.

Uchylając wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt Ii SA/Kr 1867/11 Sąd zobowiązany był zbadać wpływ przesłanki wznowieniowej na wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie. Zgodnie z art. 282 § 1 P.p.s.a. Sąd w postępowaniu wznowieniowym rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Jeżeli podstawą wznowienia postępowania jest nieważność postępowania, to zakres ponownego rozpoznania sprawy zależy od zakresu nieważności poprzedniego postępowania (w tej sprawie od zakresu nieważności postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1867/11). Skoro w tej sprawie Sąd uznał, że zachodzi przesłanka nieważności postępowania w związku z braniem udziału w wydaniu orzeczenia sędziego wyłączonego z mocy ustawy – tym samym obowiązkiem Sądu jest ponowne rozpoznanie sprawy ze skargi J.P. na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2011 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 25 maja 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z części: działki nr [...] o pow. 10384 m2 objętej księgą wieczystą nr[...] , nr [...] o pow. 3765 m2 objętej księgą wieczystą nr [...] , nr [...] o pow. 2986 m2 objętej księga wieczystą nr [.;..] położonych w obrębie [...] jednostki ewidencyjnej. P -K. , odpowiadających wywłaszczonym działkom: nr [...] i części działki nr [...] , na rzeczJ .P. K.M., i Z.P. ,

Sąd przy tym już szczegółowo nie przedstawia stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją Wojewody z dnia 30 września 2011 r., skupiając się na istotnych okolicznościach sprawy. Stan faktyczny jest przy tym bezsporny i w zakresie mających znaczenie dla tej sprawy nie uległ zmianie od daty wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia 20 lutego 2012 r.

Jak wynika z akt sprawy, objęte wnioskiem o zwrot działki stały się zbędne na cel wywłaszczenia, jakim była budowa szpitala [...] w P. , ponieważ inwestycja ta nie została ukończona. Tym niemniej na mocy aktów notarialnych nieruchomości obejmujące ww. działki zostały zbyte po dacie 1 stycznia 1998 r. na rzecz osób trzecich, a podejmowane po tej dacie czynności zmierzające do powrotnego przeniesienia na rzecz podmiotu publicznego prawa własności ww. nieruchomości nie odniosły skutku.

Ponownie dokonując oceny legalności działania organów administracji w tej sprawie należy wskazać, że organy te nie naruszyły prawa.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie kontrolowanych aktów stosowania prawa nie naruszając przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły również prawa materialnego.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "u.g.n." poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców oraz, że w chwili orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowi ona własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to - co w niniejszej sprawie ma istotne znaczenie - że w przypadku gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utracili tytuł prawny do takich nieruchomości (wcześniej wywłaszczonych) i sprzedali je lub w inny sposób przekazali prawo własności wywłaszczonych nieruchomości na rzecz osób trzecich - nieruchomość taka nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany (przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt IISA/Gd 741/09, opub. Lex 61990;, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 maja 2010 r. , sygn. akt II SA/Lu 128/10, opub. w Lex 674264; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1243/08, opub. w Lex 569628).

W niniejszej sprawie skarżąca J.P. wystąpiła wraz z pozostałymi uprawnionymi osobami z wnioskiem o zwrot działek oznaczonych w dacie wywłaszczenia pod numerami [...] i [...] i wywłaszczonych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.). Wywłaszczenie to dokonano na cele realizacji Szpitala [...] w K. zgodnie z decyzją zatwierdzająca plan realizacyjny wydaną przez Urząd Dzielnicowy K. –P. z dnia 10 grudnia 1982 r. nr [...] oraz decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 31 marca 1983 r. Ponadto bezsporne jest, że planowana inwestycja nie została zrealizowana na wywłaszczonym w tym celu terenie.

Nie budzi wątpliwości, że aktem notarialnym z 21 września 1998 r. Skarb Państwa przeniósł prawo własności przedmiotowych nieruchomości, które obecnie odpowiadają części działki nr[...] , działki nr [...] oraz działki nr [...] na rzecz [...] Fundacji Promocji Zdrowia im. [...] w K. a na części działki oznaczonej w dacie jej wywłaszczenia nr [...] stanowiącej własność Gminy Miasto K. powstała droga dojazdowa. Fundacja ta na podstawie: umowy z 17 sierpnia 2006 r. zbyła prawo własności działek nr [...] i [...] na rzecz K.H. , a na podstawie umowy z 6 sierpnia 2008 r. Fundacja zbyła działkę nr [...] na rzecz: U.M. M.B. i J. B. , . Umową sprzedaży z 17 czerwca 2009 r. prawo własności działki nr [...] nabyła M.Z. , która przeniosła swoje prawa na podstawie umowy z 26 kwietnia 2010 r. na rzecz A. sp. z o.o., natomiast działki nr [...] i [...] zostały zbyte na podstawie umowy z 1 grudnia 2010 r. na rzecz [...] Konsorcjum Inwestycyjnego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej.

Okoliczność przeniesienia prawa własności do ww. działek stanowi przesłankę uniemożliwiającą dokonanie ich zwrotu na rzecz spadkobierców byłych właścicieli.

Trafnie więc organy administracji wskazały, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości, nawet zbędnej na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, jeżeli jej właścicielem, w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot - nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Jak wynika z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy w niniejszej sprawie organ I instancji podejmował czynności mające na celu umożliwić doprowadzenie stosunków prawnych do stanu, w którym ewentualna decyzja o zwrocie przedmiotowej nieruchomości mogłaby się stać wykonalna. W szczególności Prezydent Miasta K. zwracał się do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o zbadania zasadności podjęcia przez organ I instancji przewidzianych prawem czynności mających na celu odzyskanie własności ww. nieruchomości przez Skarb Państwa. Zgodnie z jednak z opinią przedłożoną przez Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dnia 17 grudnia 2008 r. oraz z opiniami z dnia 13 lutego 2009 r., z dnia 12 marca 2009 r. i z dnia 21 lipca 2010 r. wskazano, że obecnie brak jest podstaw do kwestionowania dokonanych w sprawie czynności prawnych w oparciu o treść z art. 59 K.c., art. 189 K.p.c., lub art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Organ I instancji zwracał się do Ministra Skarbu Państwa o podjęcie działań prawnych w ramach obowiązującego prawa celem umożliwienia realizacji przedmiotowych roszczeń wywłaszczonych właścicieli nieruchomości pod budowę Szpitala [...] lub ich spadkobierców, przy czym Minister Skarbu podzielił stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej.

Należy także wskazać, że prowadząc w tej sprawie postępowanie Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. zawiesił postępowanie z urzędu do czasu zakończenia odrębnych postępowań sądowych (przed sądem cywilnym) w zakresie zakończenia działań zmierzających do odzyskania przez Skarb Państwa władztwa nad ww. nieruchomościami przekazanymi jako wkład do [...] Fundacji [...] w K.. Postanowienie to zostało utrzymane przez Wojewodę. Nie było to pierwsze postanowienie zawieszające postępowanie w tej sprawie w celu zbadania w odrębnym postępowaniu cywilnym zgodności z prawem umowy z dnia 21 września 1998 r. z prawem i wyeliminowania takiej umowy – Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. zawiesił prowadzenie postępowania w tej sprawie.

Z akt sprawy wynika także, że postępowanie przed sądem cywilnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 21 września 1998 r. obejmującej między innymi ww. nieruchomości wnoszone do Fundacji było przedmiotem długotrwałego rozpoznania, zakończonego wyrokiem Sądu najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt III CZK 182/09 oddaleniem skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelacje od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo o stwierdzenie nieważności ww. umowy.

Okoliczności związane z jednej strony z podejmowaniem przez skarżącą, jak i inne osoby odrębnych postępowań cywilnych celem wyeliminowania z obrotu prawnego umowy z dnia 21 września 1998 r. mocą której Skarb Państwa przeniósł prawo własności przedmiotowych nieruchomości na rzecz [...] Fundacji [...] ; a także odrębne czynności inicjowane przez Prezydenta Miasta K. celem zainteresowania właściwe organy Skarbu Państwa w zakresie sądowego "odzyskania" na rzecz Skarbu Państwa tych nieruchomości – są bezsporne i były brane pod uwagę przez organy prowadzące to postępowanie.

Sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w decyzji organu I i II instancji, że w niniejszej sprawie istnieje zasadnicza przeszkoda do orzeczenia zwrotu części działek nr [...] ,[...] ,[...] wnioskodawcom, ponieważ w chwili obecnej stanowią one własność osób trzecich tj. [...] Sp. z o.o. oraz [...] Konsorcjcium [...] Sp. z o.o. Sp. Komandytowej.

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. także nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organy uczyniły zadość wymaganiom ww. przepisów i zgromadziły wystarczający do wydania prawidłowych decyzji materiał dowodowy w sprawie. W tej sprawie organy administracji publicznej nie mają podstaw prawnych do wniesienia powództwa do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich. Nie można również uznać, że organ I instancji nie podejmował prób ewentualnego unieważnienia umowy notarialnej z 21 września 1998 r., w oparciu o którą wnioskowana do zwrotu nieruchomość została darowana na rzecz [...] Fundacji [.. ] w K .

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.