Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 139/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3  par. 1 pkt 2, art. 8, art.9, art. 33 par. 2 i par.3, art. 35 par. 1 i par. 3, art. 36 par. 1 i 2, art. 64 par. 2, art. 140, art. 141-art. 144, art. 217-art. 220
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 262
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 96, art. 65 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej J. W. - B. sprawy ze skargi Spółki A. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza do Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 340,- (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nakazuje zwrócić stronie skarżącej tytułem nadpłaconego wpisu sądowego kwotę 400,- (czterysta) złotych. IV. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Spółka A. z siedzibą w P. - reprezentowana przez radcę prawnego - złożyła w Urzędzie Celny wniosek z dnia [...]r. o wydanie zaświadczenia wskazującego na podstawie jakiego zezwolenia spółka B. [...] lub [...] spółka B z siedzibą w J., dokonywała w latach [...]r. odprawy celnej przy wprowadzaniu do obrotu na polski obszar celny koncentratu białka sojowego [...], produkowanego przez [...] firmę [...]. Jako podstawę prawną swojego wniosku spółka powołała art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawca jest importerem koncentratów białka sojowego [...], produkowanych przez [...] firmę [...]. Towary te są wprowadzane do obrotu na polski obszar celny na podstawie zezwoleń Głównego Inspektora Sanitarnego i orzeczenia importowego wydawanego przez [...] Wojewódzką Stację Sanepidu. Podkreślono, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż powyższe dokumenty są bezprawnie wykorzystywane przez spółkę B. z siedzibą w J. Wnioskodawca podkreślił, że uzyskanie zaświadczenia jest konieczne do podjęcia przez niego czynności prawnych dla ochrony jego interesów oraz interesu publicznego.

Do wniosku dołączono pełnomocnictwo dla radcy prawnego z dnia [...]r. Z treści pełnomocnictwa wynika, że radca prawny został upoważniony do występowania w imieniu spółki A. z siedzibą w P. we wszelkich sprawach organizacyjnych i merytorycznych w postępowaniu przeciwko spółce B. z siedzibą w J. k/P. Zaznaczono również, że pełnomocnictwo umocowuje do występowania przed wszystkim instancjami sądowymi i przed Sądem Najwyższym, przed NSA i Trybunałem Konstytucyjnym. Ponadto stwierdzono, że pełnomocnictwo uprawnia do występowania wobec organów państwa, organów samorządowych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, a także wobec osób fizycznych i prawnych.

Pismem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego wezwał spółkę - pismo zaadresowano na spółkę i doręczono na adres spółki - na podstawie art. 169 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej - do przedłożenia właściwego pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania strony w postępowaniu przed organem celnym oraz do uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik przedłożył opłacone pełnomocnictwo stanowiące odpis pełnomocnictwa z dnia [...]r.

Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelni Urzędu Celnego - na podstawie art. 216 § 1 i § 2 w zw. z art. 306a-306c ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60) - odmówił wydania zaświadczenia.

Postanowienie doręczono na adres pełnomocnika.

W uzasadnieniu orzeczenia organ celny przedstawił stan sprawy oraz wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lecz Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo organ celny stwierdził, mając na uwadze treść udzielonego w dniu [...]r. pełnomocnictwa, że radca prawny G. K. - J., występująca w imieniu spółki, nie jest należycie umocowana. Zawarte w pełnomocnictwie upoważnienie do występowania w imieniu spółki wobec organów państwa "we wszelkich sprawach organizacyjnych i merytorycznych w postępowaniu przeciwko spółce B. z siedzibą w J.", nie umocowuje pełnomocnika w niniejszej sprawie, albowiem wniosek o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem przeciwko spółce B. i żadne tego typu postępowanie przed organem celnym nie toczy się.

Organ I instancji powołał ponadto przepisy art. 306a § 1 i § 2 oraz art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdził ostatecznie, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego wymaganego do wydania zaświadczenia, a podniesione przez niego okoliczności stanowią jedynie o istnieniu interesu faktycznego, polegającego na potrzebie uzyskania stosownych informacji od organu celnego o innym podmiocie dokonującym obrotu towarowego z zagranicą. Zdaniem organu celnego nie jest to jednak interes oparty na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 306a Ordynacji podatkowej.

Od powyższego postanowienia wnioskodawca - reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł zażalenie, żądając uchylenia niniejszego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W zażaleniu zarzucono rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, zwłaszcza: art. 121, art. 122, art. 123, art. 136 oraz art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że organ naruszył art. 136 Ordynacji podatkowej, gdyż zawęził treść przedłożonego przez stronę pełnomocnictwa, wskazując, iż jest ono ograniczone tylko do "wszelkich spraw organizacyjnych i merytorycznych w postępowaniach przeciwko spółce B. z siedziba w J. i tym samym w zupełności zignorował dalszą część pełnomocnictwa, mocującą pełnomocnika do "występowania wobec organów państwa, organów samorządowych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, a także wobec osób fizycznych i prawnych". Strona stwierdziła, że organ celny winien uwzględnić, iż przedmiotem postępowania jest zapytanie z art. 217 k.p.a. i należy zbadać, czy zakres pełnomocnictwa obejmuje czynności określone tym przepisem.

Strona podniosła również, że organ I instancji pominął uzasadnienie zawarte we wniosku, które w sposób jednoznaczny wskazywało na istnienie po stornie wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. Dodatkowo - zdaniem wnioskodawcy - to organ sam winien podjąć czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Strona podniosła ponadto, że jest uprawniona do ochrony swoich uprawnień koncesyjnych, a domniemanie korzystania z uprawnień koncesyjnych przez inny podmiot wymaga podjęcia wszelkich działań zapobiegających takiemu stanowi rzeczy.

Pismem z dnia 8 listopada 2007r. Dyrektor Izby Celnej - na podstawie art. 137 § 3 i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - wezwał stronę do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, aktualnego na dzień złożenia zażalenia, pełnomocnictwa dla radcy prawnego G. K. - J. podpisanego przez umocowane osoby, do reprezentowania spółki przed Dyrektorem Izby Celnej w niniejszej sprawie. Wezwano ponadto o uiszczenie opłaty od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na powyższe strona nadesłała opłacone pełnomocnictwo z dnia [...] o treści tożsamej co pełnomocnictwo z dnia [...]r.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej - na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 137 § 2 i § 3, art. 169 § 1, art. 239 Ordynacji podatkowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że nadesłane przez stronę pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem upoważniającym Kancelarię do działania tylko w konkretnych rodzajach spraw, a mianowicie w postępowaniach przeciwko spółce B. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że wniesienie zażalenie przez stronę nie wszczyna postępowania przeciwko spółce B. z siedzibą w J. Stąd należy przyjąć, że Kancelaria działa w przedmiotowej sprawie bez umocowania. Podkreślono, że pomimo wezwania w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik nie przedłożył właściwego umocowania, zatem należało - na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej - stwierdzić niedopuszczalność zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca - reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, gdyż dopuszczono się naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy:

a) art. 65 § 1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) i dokonanie przez organ II instancji interpretacji treści pełnomocnictwa z dnia [...] i z dnia [...] w sposób nie tylko sprzeczny z jego dosłownym brzmieniem, ale pomijający intencję mocodawcy w kontekście jego interesu prawnego i faktycznego;

b) art. 92 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) i ustalenie, że pełnomocnictwo z dnia [...] i następnie złożone w dniu [...] nie upoważniało do złożenia zażalenia.

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy:

a) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) i przeprowadzenie przez organ odwoławczy przedmiotowego postępowania w sposób nie tylko nie budzący zaufania, ale utrwalający u skarżącej przekonanie, że organ celowo uniemożliwił realizację jej interesu prawnego;

b) art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię skutkującą odmową uznania przez organ odwoławczy pełnomocnictwa z dnia [...] i pełnomocnictwa z dnia [...]r.;

c) art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) przejawiające się brakiem zastosowania przepisów prawa cywilnego;

d) art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że zażalenie z dnia [...] nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przejawiające się nieprecyzyjnym określeniem przez organ odwoławczy w wezwaniu z dnia [...] jakie braki zażalenia z dnia [...] sprawiały, iż zażalenie to nie spełniało wymogów określonych przepisami prawa i sformułowanie powyższego wezwania tak jakby zażalenie zostało złożone bez uprzedniego umocowania;

e) art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się nieuzasadnionym stwierdzeniem przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia z dnia [...]r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej J. W. - B. i powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2007r. wydanego w sprawie II FSK 259/2006 podniosła, że zgodnie z art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy powinien pozostawić wniosek bez rozpoznania, a nie stwierdzić jego niedopuszczalność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zez zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny legalności jest decyzja Dyrektora Izby Celnej o niedopuszczalności zażalenia, wydana na podstawie art. 228 § 1 w związku z art. 137 § 2 i § 3, art. 169 § 1, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o wydanie zaświadczenia winno być rozpoznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej w dalszej części k.p.a. - a nie w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodesk celny (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że żadne inne przepisy Ordynacji podatkowej oprócz wymienionych, nie znajdują zastosowania w postępowaniu celnym. W konsekwencji w niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia wniosku o wydanie zaświadczenia nie mogą być przepisy dział VIII a Ordynacji podatkowej - art. 306a - art. 306n. Zaznaczyć ponadto należy, że w sprawach podatkowych przepisy działu IV Ordynacji podatkowej są stosowane w zakresie określonym w jej art. 1 oraz art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., to znaczy wraz z przepisami zawartymi w dziale IV, V, VIII k.p.a. Oznacza to, że regulacja prawna, do której odsyła art. 262 kodeksu celnego musi być dopełniona przepisami k.p.a. wymienionymi w art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. na tych samych zasadach, co postępowanie w sprawach podatkowych (J. Borkowski [w:] J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio, Kodeks celny. Komentarz, LexisNexis 2001, str. 497). Jednak w art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. nie został wymieniony dział VII k.p.a. regulujący postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń. Skoro ani sam kodeks celny, ani stosowane odpowiednio w postępowaniu celnym przepisy działu IV Ordynacji podatkowej wraz z uzupełniającymi je powołanymi przepisami działów k.p.a. nie zawierają odpowiednich przepisów regulujących postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, to w przedmiotowej sprawie należy stosować przepisy k.p.a. - dział VII (art. 217 - art. 220 k.p.a.). Za powyższym rozwiązaniem przemawia treść art. 3 k.p.a., który wskazuje w jakich sytuacjach wyłączone jest stosowanie k.p.a. Na uwagę zasługuje fakt, że powołany przepis nie wymienia ani postępowania w sprawach celnych, ani organów celnych będących przecież organami administracji publicznej. W konsekwencji w celu zapewnienia konstytucyjnych gwarancji procesowych i pełnego unormowania postępowania w sprawach celnych, w sprawach wydawania zaświadczeń przez organy celne należy stosować odpowiednie przepisy k.p.a.

Zaznaczyć przy tym należy, iż zwrócenie się przez organ I instancji do organu odwoławczego o wskazanie sposobu rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia stanowi naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i stanowi naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów k.p.a. nie ogranicza się tylko do stosowania przepisów działu VII (art. 217-220 k.p.a.), ale rozciąga się również na wszystkie zagadnienia procesowe występujące w niniejszym postępowaniu - braki formalne wniosku, pełnomocnictwo procesowe, kwestie dopuszczalności zażalenia.

Wobec powyższego, organ odwoławczy winien dokonać oceny dopuszczalności zażalenia w trybie przepisów k.p.a. a nie Ordynacji podatkowej.

Na uwagę zasługuje fakt, że do zażalenia i postępowania wywołanego jego wniesieniem będą miały zastosowanie przepisy k.p.a. - Rozdział 11. Zażalenia i ponadto - na postawie art. 144 k.p.a. - odpowiednio przepisy dotyczące odwołań oraz - na podstawie art. 140 k.p.a. - odpowiednio przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. W rezultacie organ II instancji stwierdzając braki zażalenia w postaci nieprzedłożenia pełnomocnictwa do jego wniesienia, powinien wezwać pełnomocnika - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a - do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa w terminie 7 dni wskazując skutki niedokonania czynności. Przy czym ze względu na jedynie odpowiednie stosowanie do zażaleń art. 64 § 2 k.p.a., konsekwencją nieprzedłożenia pełnomocnictwa jest nie pozostawienie zażalenia bez rozpoznania (co przewiduje art. 64 § 2 k.p.a.), ale stwierdzenie przez organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. niedopuszczalności zażalenia. W doktrynie postępowania administracyjnego podkreśla się, że niedopuszczalność odwołania - zażalenia, stosownie do treści art. 144 k.p.a. - zachodzi z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Dodatkowo wskazuje się, że choć odwołanie jest niesformalizowanym co do treści środkiem prawnym, winno ono spełniać formę pisma procesowego. Z art. 63 § 2 k.p.a. wynika, że podanie (odwołanie, zażalenie - stosowanie do art. 63 § 1 k.p.a.) powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Stosownie natomiast do art. 33 § 2 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Dodatkowo § 3 art. 33 stanowi, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, przy czym radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Z powyższego wynika zatem, że nieprzedłożenie pełnomocnictwa na piśmie stanowi brak formalny podania. W piśmiennictwie podkreśla się, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania, które nie zawiera podpisu strony, jej adresu oraz gdy strona nie usunęła braków odwołania w terminie (art. 64 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy powinien zatem w tych wypadkach wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możliwość ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005r., wyd. II). Stwierdzić zatem należy, że w sytuacji zaistnienia braku należytego umocowania pełnomocnika strony do wniesienia zażalenia organ odwoławczy powinien stwierdzić w drodze postanowienia o niedopuszczalności zażalenia - art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 08.03.2007r., I SA/Wa 52/07, LEX nr 315053).

Analiza legalności postępowania organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że oprócz działania w oparciu o niewłaściwe przepisy, organ naruszył ponadto wyrażone w art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. zasady postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z kolei art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe zasady nakładają na organy administracji obowiązek dokonywania czynności procesowych w sposób "życzliwy" dla obywateli, tak aby wzbudzić w nich przekonanie, iż organy administracji podejmują działania w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i udzielają im koniecznych informacji o stanie faktycznym i prawnym sprawy. W konsekwencji stwierdzić należy, że wezwanie organu odwoławczego z dnia [...] o przedłożenie pełnomocnictwa do wniesienia zażalenia nie czyni zadość powyżej wskazanym zasadom postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wiedząc, że kwestia niewłaściwego umocowania pełnomocnika była już poruszana przez organ I instancji - bowiem pełnomocnictwo tej samej treści przyjęte zostało przez organ I instancji, a wniosek o wydanie zaświadczenia merytorycznie rozpoznany - winien w wezwaniu wyraźnie wskazać jakiej treści pełnomocnictwo powinno być złożone. Dodatkowo w niniejszym wezwaniu organ zobowiązany był określić termin do uzupełnienia danego braku formalnego zażalenia oraz pouczyć pełnomocnika o skutkach niewykonania wezwania - czyli o wynikającym z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. rygorze stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Skoro organ nie uczynił tego w wezwaniu z dnia [...], to wobec wykonania przez stronę wezwania w terminie, powinien ponownie wezwać pełnomocnika (art. 40 § 2 k.p.a.) o przedłożenie właściwego pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie, dokładnie wyjaśnić dlaczego pełnomocnictwo z dnia 3 listopada 2003r. nie jest zdaniem organu właściwe w postępowaniu odwoławczym, wskazać w jakim terminie wezwanie należy wykonać oraz prawidłowo pouczyć o wynikającym z art. 134 k.p.a skutku jego niewykonania. Podkreślić przy tym należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy powyższy obowiązek ciąży na organie administracji pomimo, iż stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik.

Przechodząc z kolei do kwestii prawidłowości umocowania pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie dokonał właściwej oceny pełnomocnictwa z dnia [...]. W k.p.a. zagadnienie pełnomocnictwa jest uregulowane w sposób ogólny i nie ma przepisów wskazujących na zakres pełnomocnictwa i jego rodzaje. W konsekwencji do oceny umocowania pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym należy stosować wprost przepisy regulujące instytucję pełnomocnictwa - to jest przepisy (art. 95 - art. 109) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z póź zm.). Zgodnie z art. 96 kodeksu cywilnego umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się między innymi na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Z powyższego wynika, iż pełnomocnictwo stanowi oświadczenie woli mocodawcy. Zatem analizując prawidłowość umocowania pełnomocnika do wniesienia zażalenia, organ odwoławczy zobowiązany był dokonać oceny oświadczenia woli mocodawcy - czyli treści pełnomocnictwa z dnia [...]r. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 65 § 1 kodeksu cywilnego oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Określając zatem zakres umocowania do działania w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie powinien się opierać jedynie na dosłownym brzmieniu treści pełnomocnictwa, ale winien ustalić jaka była rzeczywista wola mocodawcy. Z początkowej treści pełnomocnictwa z dnia 3 listopada 2007r. wynika, że radca prawny G. K. - J. jest umocowana do występowania w imieniu strony "we wszelkich sprawach organizacyjnych i merytorycznych w postępowaniach przeciwko spółce B. z siedzibą w J. k/P.". Jednak w dalszej części pełnomocnictwa wskazano, że upoważnia ono do występowania przed wszystkimi instancjami sądowymi, przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, Trybunałem Konstytucyjnym oraz wobec wszelkich organów państwa, organów samorządowych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, a także wobec osób fizycznych i prawnych. Dodatkowo treść pełnomocnictwa wskazuje, że umocowuje ono do zawarcia ugody i udzielania dalszych pełnomocnictw. Z racji ograniczenia umocowania jedynie do postępowania przeciwko spółce B. z siedzibą w J. k/P. i jednocześnie określenia szerokiego jego zakresu, organ odwoławczy nie mógł dowolnie przyjąć, iż pełnomocnictwo nie umocowuje do działania w postępowaniu zażaleniowym w sprawie o wydanie zaświadczenia. Mając wątpliwości co do treści pełnomocnictwa - zakresu umocowania, organ odwoławczy winien - co wynika z art. 8 k.p.a. - zwrócić się do pełnomocnika o precyzyjne wskazanie woli mocodawcy poprzez określenie rodzaju i zakresu pełnomocnictwa.

Oceniając z kolei zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ II instancji przepisów dotyczących terminu rozpoznania sprawy, stwierdzić należy, że nie może on skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, że wobec stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów k.p.a., rozpatrywany zarzut należy odnieść do przepisu art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Dodatkowo art. 36 § 1 k.p.a. wskazuje, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto § 2 art. 36 k.p.a. stanowi, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zaznaczyć przy tym należy, że gwarancją przestrzegania zasad szybkości postępowania mają być przepisy przyznające stronie prawo do wniesienia zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 k.p.a.), a następnie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz przepisy przewidujące odpowiedzialność pracownika organu administracji winnego naruszenia terminu załatwienia sprawy (art. 38 k.p.a.). Natomiast podniesienie w skardze zarzutu naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. z reguły nie odnosi dla skarżącego skutku. Należy bowiem mieć na uwadze, że sąd administracyjny tylko wtedy może uchylić postanowienie z powodu naruszenia prawa procesowego, gdy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W przedmiotowym postępowaniu wydanie zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia po upływie 4 lat od dnia jego złożenia, stanowi niewątpliwe naruszenie przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. Podkreślenia jednak wymaga fakt - co słusznie zaznaczył organ odwoławczy - że uchybienie to choć istotne, jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem kwestia dopuszczalności zażalenia nie zależy od czasu trwania postępowania przed organem odwoławczym.

Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o mniemające zastosowania w niniejszym postępowaniu przepisy Ordynacji podatkowej, podczas gdy winno być rozpoznane na podstawie przepisów k.p.a. Dodatkowo działanie organu odwoławczego narusza przepisy postępowania administracyjnego - art. 8, art. 9, art. 64 § 2, art. 134 k.p.a., art. 141 - art. 144 k.p.a. - co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien zbadać, czy zażalenie strony spełnia wymogi formalne w odniesieniu do przytoczonych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w przypadku wątpliwości co do prawidłowości przedłożonego pełnomocnictwa, wezwać pełnomocnika do przedłożenia właściwego pełnomocnictwa, w zakreślonym terminie, pouczając o skutkach niewykonania wezwania w terminie określonych w art. 134 k.p.a., wyjaśniając jednocześnie jakie wątpliwość co do treści i zakresu umocowania po stronie organu odwoławczego odnoszą się do pełnomocnictwa z dnia [...]r.

Wobec powyższego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zez zm.) - w punkcie I wyroku uchylił zaskarżone postanowienie. W punkcie II wyroku - Sąd na podstawie art. 200 powołanej ustawy - orzekł o kosztach postępowania. W punkcie III wyroku, wobec uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu od skargi ponad wymaganą kwotę 100 zł., Sąd zwrócił skarżącej spółce kwotę [...] zł. tytułem nadpłaconego wpisu. W punkcie IV wyroku Sąd - na podstawie art. 152 powołanej ustawy - stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

/-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska