Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 179/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 170, 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 157 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia WSA del. Wojciech Mazur Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 494/10 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 494/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...].

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wyrokiem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 520/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na wskazaną wyżej decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2005 r. Decyzją tą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu dr J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego, Komisja utrzymała w mocy swą decyzję z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] odmawiającą zatwierdzenia powyższej uchwały. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. T. wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1187/07 stwierdzając, że nie dopatrzył się naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego.

Wnioskiem z dnia 13 października 2007 r. J. T. zwrócił się do Komisji o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., z powodu przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 K.p.a., oraz o stwierdzenie jej nieważności. Po rozpatrzeniu tego wniosku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2004 r.

Na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy –Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.

Na skutek skargi J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 387/08, uchylił obie decyzje Komisji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Sąd stwierdził, że z treści art. 149 § 2 K.p.a. wynika, że ustalenie, czy istnieją merytoryczne podstawy wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego. Oznacza to, że ocena przyczyn wznowienia postępowania, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Skoro J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania, a podane w nim przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., organ nie mógł wydać decyzji odmawiającej wznowienia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Organ, w przypadku pozytywnego ustalenia w zakresie formalnej dopuszczalności wniosku, winien był wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i 2 K.p.a. i dopiero po jego wydaniu badać, czy rzeczywiście wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, Centralna Komisja decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]/2008 odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz odmówiła stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Następnie Komisja, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] – po rozpatrzeniu wniosku J. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. w zakresie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz uchyliła powyższą decyzję w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. i odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Uwzględniając skargę J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 335/09 uchylił decyzje z dnia [...] listopada 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że punkt pierwszy decyzji z dnia [...] listopada dotyczył wznowienia postępowania, natomiast punkt drugi dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w czasie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia tego ostatniego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jeśli zaś postępowania te prowadzone są przed tym samym organem, winien on w pierwszej kolejności rozpoznać postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, ponieważ następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bowiem stwierdzenie nieważności oznacza wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich.

Ponownie rozpoznając sprawę Centralna Komisja decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] odmówiła wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podkreślił, że uwzględnił zalecenia sądu i rozpoznał wniosek dalej idący – o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Sądy obu instancji badały decyzję pod kątem wystąpienia wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. – zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Orzeczenia te są wiążące nie tylko dla stron postępowania i sądu, ale także dla innych organów. Centralna Komisja stwierdziła, że mimo iż skarżący uważa, że recenzenci niesprawiedliwie ocenili jego dorobek i uwypuklili negatywne strony przewodu nie dyskwalifikuje to tych recenzji.

Dodać należy, że postanowieniem z tej samej daty Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zawiesiła postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dot. nieważności odwołujący powtórzył zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności i wskazał, m.in. na niewłaściwość organu do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem skarżącego właściwym organem powinien być Prezes Rady Ministrów lub właściwy minister.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji J. T. wskazał na przyczyny, które były uprzednio podnoszone w skardze na decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. W sprawie zapadły wyroki dwóch instancji – niekorzystne dla odwołującego – nie stwierdzające uchybień popełnionych przez organ przy rozpatrywaniu sprawy. Ponadto możliwość wznowienia postępowania i wzruszenia decyzji jest znacznie ograniczona, gdy postępowanie sądowe zostało zakończone. Odnośnie zarzutu podpisania decyzji przez zastępcę przewodniczącego sekcji organ stwierdził, iż jest on bezpodstawny. Zgodnie bowiem z § 22 Statutu Centralnej Komisji, w razie nieobecności na posiedzeniu Prezydium przewodniczącego sekcji, jego zastępcy przysługują na tym posiedzeniu uprawnienia członka Prezydium.

Bardzo obszerną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył J. T. – zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją i po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów o merytoryczne rozstrzygnięcie o przedmiotowej habilitacji, bądź o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postępowaniu przed Centralna Komisją skarżący zarzucił:

– naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie habilitanta praw strony i w ogóle ignorowanie jego twierdzeń i wniosków,

– naruszenie podstawowych zasad postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, w szczególności art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 3, art. 18 pkt 1 i 2, art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7, art. 158 § 2 K.p.a., art. 150 § 2 i § 3, art. 156, art. 157 § 1 K.p.a.,

– naruszenie podstawowych zasad postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a., art. 154 § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia właściwych czynności procesowych, w szczególności wskazanych w podaniu z dnia 13 października 2007 r., dla wyjaśnienia zasadności żądania wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenia się do powtórzenia dotychczasowych ogólnikowych i błędnych zasad postępowania gabinetowego przed CK,

– naruszenie prawa materialnego: art. 16 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Politycznych, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 89 kpa poprzez przyjęcie błędnego stanowiska, że habilitant nie ma statusu strony i przeprowadzenie nieważnego postępowania przed CK z pozbawieniem go skutecznego prawa do sądu i "przyjaznej", dobrej i odpowiedzialnej administracji publicznej,

– naruszenie prawa materialnego: art. 11–101 Karty Praw Podstawowych w Unii Europejskiej, Europejskiej Karty Naukowca – sekcja 1 i sekcja 2 wraz z Zaleceniem Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, pkt 9–16 preambuły oraz pkt 1 – 6; Dz. Urz. UE.L.05.75.67, art. 249 TWE, Rozporządzenia Rady [WE] Nr 975/1999 z dnia 29 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wymogi wprowadzania w życie działań współpracy rozwojowej, które przyczyniają się do realizacji ogólnego celu rozwijania i konsolidacji demokracji i państwa prawa oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, pkt 1, 3–8, 10, 11, 15 i 17 preambuły oraz rozdział I art. 2 pkt 1 lit. a–c, i, j oraz pkt 2 lit. d; Dz. Urz. UE.L.99.120.1 w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia ... Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, Dz. Urz. UE.L. 03.236 33 poprzez nieuwzględnienie z urzędu tych przepisów prawa i przez to dopuszczenie niezgodnego ze standardami wspólnotowymi, niekonstytucyjnego, tajnego i tajemniczego postępowania gabinetowego przed CK, chociaż w odniesieniu do przedmiotowej habilitacji nie spełniło ono nawet minimalnych wymogów (Komentarz A. Wróbel do art. 89 kpa, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005),

– naruszenie art. 16, 17, 19 ust. 4, 20 ust. 3, 5a i 5b, 29 ust. 1, 31 pkt 4, 51 ust. 1, 52–55 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki, poprzez posłużenie się przez CK nieobiektywnymi kryteriami przy ocenie przedmiotowej rozprawy i przewodu habilitacyjnego a nadto przyjęcie wadliwej koncepcji "odpowiedniego stosowania k.p.a." do postępowania przed CK i przeoczenie, iż CK nie powołała w przewodzie dwóch swych recenzentów (gdyby w wykładzie habilitacyjnym uczestniczyli recenzenci A i B –Profesorowie S. W. i H. M. – to nawet przy głosie przeciw S. W. przedmiotowa uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego uzyskałaby bezwzględną większość "za" stosownie do art. 20),

– naruszenie art. 31 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, art. 285 § 1 k.p.c. i art. 200 § 2 k.p.k. przez przyjęcie, iż opinie recenzentów A, C i D "zawierają szczegółowo uzasadnioną ocenę", chociaż nie spełniają powszechnie wymaganych warunków podania sprawozdania z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, opartych na nich wniosków i odpowiedzi na postawione pytania wraz z szczegółowym ich uzasadnieniem ("Monitor Prawniczy" 2000, nr 7, poz. 466), co uniemożliwia poprawną ocenę ich wartości naukowej, wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji wykluczyło prawidłową weryfikację istotnych ustaleń faktycznych CK,

– ciężkie naruszenie przez CK przepisów o przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłych oraz niedostrzeżenie przez CK, iż recenzje A, C i D noszą znamiona czynów określonych w art. 233 § 4 k.k.,

– naruszenie art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki, art. 2, 7, 45, 61 i 83 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji, art. 14 Paktu, art. 6–15 k.p.a. przez pominięcie powszechnie uznanych zasady postępowania rozpoznawczego (dowodowego), z wyłączeniem jawności (CK nie wzięła pod uwagę przepisów art. 32 ust. 1 i 45 ust. 2 Konstytucji RP oraz tego, że nawet w niejawnym postępowaniu sądowym obok strony mogą uczestniczyć po dwie osoby zaufania – art. 97 § 1 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154 § 1 k.p.c., art. 361 § 1 k.p.k.) posługując się statutem niezgodnym z Konstytucją RP oraz standardami wspólnotowymi i to opartym na uchylonym przepisie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (CK nie wzięła pod uwagę art. 7 i 83 Konstytucji RP oraz art. 7 k.p.a.), przez co skarżący został pozbawiony możności wykazania zasadności uprawnienia do stopnia dra habilitowanego,

– naruszenie art. 61, 51 Konstytucji RP w zw. z art. 73 i 74 k.p.a. w wyniku dwukrotnej odmowy przez CK udostępnienia akt oraz nieudzielania – na pisemne żądania – informacji o osobach recenzentów (określonych tajnie A, B, C i D) i o treści statutu CK – przez co skarżący został pozbawiony rzetelnego postępowania, "równości broni" oraz możliwości obrony przed wadliwymi, jednostronnymi, nieobiektywnymi i mającymi cechy określone w art. 233 § 4 k.k. opiniami A, C i D wraz z prawem do żądania ich wyłączenia (art. 84 § 2 w zw. z art. 24 kpa), a to uniemożliwiło sprawiedliwe i zgodne z prawdą załatwienie sprawy,

– naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego (art. 75–86 k.p.a.) poprzez nieustosunkowanie się CK – postanowieniem dowodowym (art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 2 k.p.a., art. 217 k.p.c., art. 236 k.p.c. i art. 245, 227-234 k.p.c.) – do wniosków dowodowych zawartych w pismach procesowych z dnia 19 sierpnia 2006 r. z dnia 31 sierpnia 2006 r., zgłaszanych w pismach procesowych w toku postępowania sądowoadministracyjnego oraz do okazanych innych prac habilitacyjnych, i bezzasadne pominięcie dowodów z dokumentów (przede wszystkim z uwag do opinii A, C i D, dowodu z dokumentu w postaci opinii psychologiczno-prawno-procesowej, oryginałów prac habilitacyjnych oraz akt przewodów habilitacyjnych z okresu ostatnich dwu lat, a w tym z równoległego przewodu habilitacyjnego dr P. P. na b. Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu J. Pawła II w Lublinie), przez co CK nie dysponowała materiałem procesowym koniecznym do dokonania poprawnych i trafnych ustaleń faktycznych (art. 77 § 1, 80, 81, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.), w efekcie czego orzekła przedwcześnie i błędnie co do istoty sprawy nie przeprowadzając w ogóle rozprawy z naruszeniem art. 89 i nast. k.p.a.,

– zaniechanie postępowania mediacyjnego/ugodowego z naruszeniem art. 114 i nast. k.p.a., mimo wniosków w tej kwestii, co narusza powszechną zasadę szybkości postępowania i dążenia do pozytywnego, merytorycznego załatwienia sprawy (art. 45 Konstytucji, art. 7–13 k.p.a.) oraz eliminowałoby ewidentne skutki opieszałości postępowania CK (art. 12 k.p.a., art. 19 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym ... (a także potrzebę podjęcia czynności urzędowych wobec autorów opinii A, C i D) art. 233 § 4 k.k., Rekomendacja nr R/84/15 w sprawie odpowiedzialności władzy publicznej przyjęta przez Komitet Ministrów Rady Europy 18 września 1984 r.), przez co habilitant został uwikłany w zbędną i wadliwą procedurę niekonstytucyjnego postępowania gabinetowego oraz pozbawiony prawa do szybkiego, obiektywnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia o jego prawach cywilnych.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że procedura postępowania nie została naruszona.

Pismem z dnia 22 września 2010 r. skarżący poinformował, że podtrzymuje w całości zarzuty skargi.

Rozpoznając wniesioną skargę WSA w Warszawie zwrócił uwagę na okoliczność, iż sprawa ta jest rozpoznawana ponownie. Zgodnie z art. 170 ustawy P.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy. Sąd podkreślił, iż sprawa, w której wznowienia postępowania domagał się skarżący była przedmiotem kontroli dokonanej przez WSA w Warszawie, który oddalił skargę wyrokiem z dnia 11 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 520/06.

Skarga kasacyjna od tego wyroku oddalona została przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1187/07. Wydane zostało także orzeczenie z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 335/09, w którym Sąd uchylił decyzje z dnia [...] listopada 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. – wydając jednocześnie wiążące w sprawie zalecenia odnoszące się do dalszego postępowania w sprawie wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2005 r.

Sąd podkreślił, że kwestie prawne przesądzone w powyższych prawomocnych orzeczeniach nie mogą być badane ponownie przez organ administracji publicznej, a prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję, która utrzymuje w mocy orzeczenie o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego oznacza, że zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem. Właśnie z tych względów w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów zarówno organ administracji, jak i Sąd związany jest stanem prawnym przyjętym w prawomocnym orzeczeniu. Orzeczenie takie nie może oddziaływać wyłącznie na zakończone postępowanie administracyjne lecz jego zakres wpływa również na związanie organów i sądu w przypadku zamiaru wszczęcia postępowania nadzorczego, bowiem istotną treścią wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że decyzja nie była prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych przepisami prawa przesłanek. Podmioty związane treścią prawomocnego orzeczenia muszą więc bez wyjątku przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zdaniem Sądu I instancji ponowne rozstrzyganie sprawy uprzednio zbadanej przez sąd godziłoby w autorytet sądu i przekreślało jego kompetencje w zakresie kształtowania pozycji prawnej stron postępowania. W związku z powyższym – mając na uwadze okoliczność wcześniejszego rozpoznania sprawy przez sądy administracyjne – niedopuszczalne jest samo wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe wskazuje, że – uwzględniając wcześniejsze rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny – nie mają znaczenia dla sprawy rozważania strony w zakresie postępowania toczącego się przed Centralną Komisją.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie jest organem właściwym w sprawie, Sąd stanął na stanowisku, że jest to zarzut całkowicie chybiony, bowiem pełni ona funkcję centralnego organu administracji, należąc jednocześnie do organów administracji mających na gruncie K.p.a. status ministra.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2010 r. wystąpił J. T., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i merytorycznego rozpoznania sprawy po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, ewentualnie przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

– naruszenie art. 7, 106 § 3, 115 i nast., 145 § 1, 146. 147, 149, 153 i 155 § I ustawy P.p.s.a. przez niepodjęcie właściwych czynności dla szybkiego merytorycznego załatwienia istoty sprawy, w tym zaniechanie postępowania mediacyjnego i uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów oraz przy braku poinformowania właściwych organów o istotnych uchybieniach Komisji, a nadto zaakceptowanie wadliwego poglądu co do wiążącej mocy oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach oraz zaniechanie merytorycznego orzeczenia o zatwierdzeniu uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych,

– naruszenie art. 2, 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie habilitanta praw strony i w ogóle ignorowanie jego twierdzeń, wniosków, itp. niezgodnie z stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 12 marca 2002 r. P 9/01, OTK-A 2002, nr 2, poz. 14) oraz totalne pozbawienie go "prawa do sądu" w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym z naruszeniem obowiązujących terminów wbrew treści wyroku ETPC z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie Korneccy p-ko Polsce,

– naruszenie podstawowych zasad postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego (w szczególności art. 157 § 1 w zw. z art. 17 pkt 3 i art. 18 pkt 1 i 2, art. 156 § I pkt 2.7 i art. 158 § 2 K.p.a.) poprzez nienadanie właściwego biegu podaniu habilitanta o przeprowadzenie kontroli nadzwyczajnej (postępowania o wznowienie postępowania i o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji) przez organ wyższego stopnia – Prezesa Rady Ministrów lub ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (art. 150 § 2 i 3, art. 156, art. 157 § 1 K.p.a.) i wręcz zaakceptowanie bezprawnego uzurpowania sobie przez Centralną Komisję Do Spraw Stopni i Tytułów kompetencji tych organów nadzoru,

– naruszenie podstawowych zasad postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego (w szczególności art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a., art. 154 § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a.) przez zaniechanie przeprowadzenia w ogóle właściwych czynności procesowych (w szczególności wskazanych w podaniu z dnia 13 października 2007 r.) dla wyjaśnienia zasadności żądania wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenia się do powtórzenia dotychczasowych ogólnikowych twierdzeń i błędnych zasad postępowania gabinetowego przed Komisją,

– naruszenie prawa materialnego w postaci art. 16 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Politycznych, wiążący Polskę od 18 czerwca 1977 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 89 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez WSA błędnego stanowiska Komisji, że habilitant nie ma statusu strony i nieważnego postępowania przed Komisją z pozbawieniem go skutecznego prawa do sądu i "przyjaznej", dobrej i odpowiedzialnej administracji publicznej, a tym samym naruszenie także przepisów art. 145 pkt. 1 lit. a, b, c i art. 151 skutkujące brakiem skutecznej kontroli prawnej (sądowej) decyzji organów krajowych,

– naruszenie prawa materialnego w postaci art. II–101 Karty Praw Podstawowych w Unii Europejskiej, Europejskiej Karty Naukowca – sekcja 1 i sekcja 2 wraz z Zaleceniem Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, pkt 9–16 preambuły oraz pkt 1–6 (Dz. Urz. UE.L.05.75.67), art. 249 TWE, Rozporządzenia Rady [WE] Nr 975/1999 z dnia 29 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wymogi wprowadzania w życie działań, współpracy rozwojowej, które przyczyniają się do realizacji ogólnego celu rozwijania i konsolidacji demokracji i państwa prawa oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, pkt. 1, 3–8, 10, 11, 15 i 17 preambuły oraz rozdział I art. 2 pkt 1 lit. a–c, i, j oraz pkt 2 lit. d (Dz. Urz. UE.L.99.120.1) w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia ... Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE.L. 03.236.33) poprzez w ogóle nieuwzględnienie z urzędu tych przepisów prawa i przez to zaakceptowanie niezgodnego ze standardami wspólnotowymi, niekonstytucyjnego, tajnego i tajemniczego postępowania gabinetowego przed Komisją, chociaż w odniesieniu do przedmiotowej habilitacji nie spełniło ono nawet minimalnych wymogów,

– naruszenie przepisów art. 16, 17, 19 ust. 4, 20 ust. 3, 5a i 5b, 29 ust. 1, 31 pkt 4, 51 ust. 1, 52–55 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595), dalej jako "u.s.n.t.n.", poprzez zaakceptowanie przez WSA stanowiska Komisji, iż posłużyła się ona obiektywnymi kryteriami przy ocenie przedmiotowej rozprawy i przewodu habilitacyjnego, a nadto podzielenia wadliwej koncepcji "odpowiedniego stosowania K.p.a." do postępowania przed Komisją i przeoczenie, iż Komisja nie powołała w przewodzie dwóch swych recenzentów (gdyby w wykładzie habilitacyjnym uczestniczyli recenzenci A i B – Profesorowie S. W. i H. M. – to nawet przy głosie przeciw S. W. przedmiotowa uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego uzyskałaby bezwzględną większość "za" stosownie do art. 20 u.s.n.t.n.),

– naruszenie art. 31 pkt 3 i 4 u.s.n.t.n. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. Nr 15, poz. 128), art. 285 § I k.p.c. i art. 200 § 2 k.p.k. przez zaakceptowanie stanowiska Komisji, iż opinie recenzentów A, C i D "zawierają szczegółowo uzasadnioną ocenę" chociaż nie spełniają powszechnie wymaganych warunków podania sprawozdania z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, opartych na nich wniosków i odpowiedzi na postawione pytania wraz z szczegółowymi ich uzasadnieniem, a to uniemożliwia poprawną ocenę ich wartości naukowej, wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji wykluczyło prawidłową weryfikację istotnych ustaleń faktycznych Komisji również przez WSA,

– naruszenie przepisu art. 1 § 1 i 2, art. 3, 141 § 4, 145 § I pkt 1 i 151 ustawy P.p.s.a. przez niezbadanie, czy stan faktyczny został przez Komisję ustalony zgodnie z regułami przewidzianymi w K.p.a. i niedostrzeżenie, że organ ten dopuścił się ciężkiego naruszenia przepisów o przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłych a recenzje A, C i D noszą znamiona czynów określonych w art. 233 § 4 Kodeksu karnego, a tym samym stanowiło to podstawę dla WSA poinformowania właściwego organu w trybie art. 155 § I w zw. z art. 135 P.p.s.a., a zaniechanie tego nie pozwoliło ustalić WSA czy nie doszło do popełnienia przestępstwa lub czynów karalnych dyscyplinarnie,

– naruszenie art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 5 u.s.n.t.n., art. 2, 7, 45, 61 i 83 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji, art. 14 Paktu, art. 6–15 K.p.a. przez podzielenie stanowiska Komisji, iż może ona jako centralny organ administracji rządowej pomijać powszechnie uznane zasady postępowania dowodowego, z wyłączeniem jawności (WSA nie wziął pod uwagę przepisów art. 32 ust. 1 i 45 ust. 2 Konstytucji RP) oraz tego, że nawet w niejawnym postępowaniu sądowym obok strony mogą uczestniczyć po dwie osoby zaufania – art. 97 § 1 P.p.s.a., art. 154 § 1 k.p.c., art. 361 § 1 k.p.k. (posługując się statutem niezgodnym z Konstytucją RP oraz standardami wspólnotowymi i to opartym na uchylonym przepisie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych) WSA nie wziął pod uwagę art. 7 i 83 Konstytucji RP oraz art. 7 K.p.a. przez co skarżący został pozbawiony przez WSA możności wykazania zasadności uprawnienia do stopnia dra habilitowanego,

– naruszenie art. 61, 51 Konstytucji RP w zw. z art. 73 i 74 K.p.a. przez zaakceptowanie przez WSA dwukrotnej odmowy przez Komisję udostępnienia akt oraz nieudzielania – na pisemne żądania – informacji o osobach recenzentów (określonych tajnie A, B, C i D) i o treści statutu Komisji – do czasu wniesienia skargi do WSA – przez co skarżący został pozbawiony rzetelnego postępowania, "równości broni" oraz możliwości obrony przed wadliwymi, jednostronnymi, nieobiektywnymi i mającymi cechy określone w art. 233 § 4 k.k. opiniami A, C i D wraz z prawem do żądania ich wyłączenia (art. 84 § 2 w zw. z art. 24 K.p.a.), a WSA akceptując to uniemożliwił sprawiedliwe i zgodne z prawdą załatwienie sprawy,

– naruszenie przepisów art. 133 § 1 i 2, art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 62 ust. 1, 106 § 3–5 i 113 P.p.s.a. i art. 245 k.p.c., a ponadto art. 145 § 1 P.p.s.a poprzez nieustosunkowanie się WSA postanowieniem dowodowym (art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 217 k.p.c., art. 236 k.p.c. i art. 245, 227–234 k.p.c.) do wniosków dowodowych zawartych w pismach procesowych z dnia 19 sierpnia 2006 r. i 31 sierpnia 2006 r. oraz okazanych na rozprawie 4 września 2006 r. innych prac habilitacyjnych i bezzasadne pominięcie dowodów z dokumentów (przede wszystkim z uwag do opinii A, C i D, dowodu z dokumentu w postaci dołączonej do skargi opinii psychologiczno-prawno-procesowej, oryginałów prac habilitacyjnych oraz akt przewodów habilitacyjnych z okresu ostatnich dwu lat, a w tym z równoległego przewodu habilitacyjnego dr P. Pogowskiego na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu J. Pawła II w Lublinie) przez co WSA nie dysponował materiałem procesowym koniecznym do oceny legalności i poprawności działalności Komisji (art. 1 P.p.s.a.) i w efekcie czego błędnie przyjął, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z obowiązującymi procedurami a w końcowym wyniku orzekł przedwcześnie co do istoty sprawy z naruszeniem art. 145 § 1, 147 § 1 i 151 P.p.s.a.,

– naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., oraz art. 2, 7–9, 32 ust. 1, art. 83, 87, 184, 188 i 193 Konstytucji RP, art. 234 TWE poprzez zaniechanie WSA wystąpienia z urzędu do ETS w Luksemburgu o wydanie orzeczenia wstępnego o zgodności tajnego postępowania gabinetowego przed Komisją z prawem wspólnotowym oraz z podstawowymi standardami praw człowieka i obywatela, a także przez zaniechanie przestawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności Statutu Komisji i delegacji ustawowej do jego uchwalenia z Konstytucją (wskazane przepisy oraz art. 45, 77 ust. 2 Konstytucji RP) oraz co do zgodności z art. 92–93 Konstytucji RP delegacji dla Komisji zawartej w art. 35 ust. 5 u.s.n.t.n., przez co WSA uniemożliwił uzyskanie najbardziej miarodajnego kryterium oceny tej kwestii w sprawie,

– zaniechanie postępowania mediacyjnego z naruszeniem przepisów art. 1, 15–117 P.p.s.a mimo końcowych wniosków zawartych w skardze z dnia [...] stycznia 2006 r., co uniemożliwiło realizację normy art. 17 § P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., a także narusza powszechną zasadę szybkości postępowania i dążenia do pozytywnego, merytorycznego załatwienia sprawy (art. 45 Konstytucji, art. 7 P.p.s.a.) oraz eliminowałoby ewidentne skutki opieszałości postępowania Komisji (art. 12 K.p.a., art. 19 ust. 3 u.s.n.t.n.), a także potrzebę podjęcia czynności urzędowych wobec Autorów opinii A, C i D (art. 233 § 4 k.k., Rekomendacja nr R/84/15 w sprawie odpowiedzialności władzy publicznej przyjęta przez Komitet Ministrów Rady Europy 18 września 1984 r.), przez co habilitant został uwikłany w zbędną i wadliwą procedurę niekonstytucyjnego postępowania gabinetowego oraz pozbawiony prawa do szybkiego, obiektywnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia o jego prawach cywilnych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor rozwija twierdzenia i argumentacje zawarte w zarzutach, podnosząc na zakończenie swojego wywodu, iż jego uprawnienie do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej wynika z faktu, iż skarżący jest sędzią sądu apelacyjnego, co wypełnia przesłankę z art. 175 § 2 ustawy P.p.s.a.

Po złożeniu skargi kasacyjnej skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo uzupełniające jej wywody i podtrzymujące zgłoszone wcześniej zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zamieszczonych w niej licznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Oceniając zasadność wniesionej skargi kasacyjnej należy przede wszystkim uwzględnić, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolując więc legalność zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu dr J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, iż istnieje ustawowy zakaz weryfikacji przez Centralną Komisję w trybie nadzwyczajnym legalności decyzji tegoż organu z dnia [...] grudnia 2005 r.

Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji obowiązuje w tej sprawie zarówno organ, stronę i sąd, lecz także inne sądy i organy państwowe zasada związania prawomocnym wyrokiem sądu, uregulowana w art. 170 ustawy P.p.s.a.

Oznacza ona, iż podmioty wskazane w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawa kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, nie może zatem podlegać ponownemu badaniu.

Kwestia legalności decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r. była kontrolowana przez sądy administracyjne obu instancji a Naczelny Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1187/07 skargę kasacyjną J. T. ostatecznie przesądził pozytywnie kwestię legalności odmowy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2004 r. Kontrolowana uprzednio przez Sądy obu instancji decyzja zapadła w postępowaniu zwykłym, natomiast w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem nieważnościowym, w którym wydano decyzję na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.

Trzeba zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu wyłączającego całkowicie lub w odniesieniu do niektórych przesłanek żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą oddalono skargę prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Wywołuje to – z uwagi na związanie z art. 170 ustawy P.p.s.a. – konieczność badania zarówno przez organ nadzoru jak i następnie Sąd zakresu kontroli uprzednio przeprowadzonej przez Sąd w odniesieniu do decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Jeżeli porównać rodzaj zarzutów podniesionych w skardze do WSA J. T. na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r., a następnie rodzaj zarzutów badanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w skardze kasacyjnej w sprawie I OSK 1187/07 to są one tożsame. W zakresie tych zarzutów sądy administracyjne badając legalność decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r. orzekły o jej zgodności z prawem. Odnosząc się zwłaszcza do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny badał zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, naruszenia przepisów Konstytucji RP, przepisów prawa materialnego krajowego oraz przepisów prawa międzynarodowego, które to zarzuty zostały powtórzone przez skarżącego w niniejszej sprawie, tak w postępowaniu przed WSA jak i w postępowaniu odwoławczym. Jeśli więc sądy obu instancji nie stwierdziły naruszenia prawa przy wydaniu przez Centralną Komisję decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. to tym bardziej nieuzasadnione są zarzuty jakoby naruszenie to miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a tylko taka przesłanka mogła mieć zastosowanie w tej sprawie. Powtórne badanie legalności decyzji z [...] grudnia 2005 r. tym razem w trybie postępowania nadzwyczajnego naruszałoby powagę rzeczy osądzonej, a w takim przypadku ustawodawca przewiduje konieczność wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Podane stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 stwierdzając, iż żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym (ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 18).

Podzielając powyższy pogląd, jak również ocenę Sądu pierwszej instancji w kwestii niedopuszczalności prowadzenia postępowania nieważnościowego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.

Zarzuty skargi kasacyjnej, które były już badane w poprzednim postępowaniu, zaskarżonym wyrokiem NSA z dnia 2 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1187/07, nie podlegały zatem ponownemu badaniu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.