Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 705/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1972 nr 300 poz 191 art 16 ww Protokołu 3
law: Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust 1 WKC, art. 20 ust 3 lit. d, 62, art 78 ust 1 i 2, art 181a, art 221 ust 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 705 / 11

U Z A S A D N I E N I E

Skarżący, A.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].06.2011 roku, utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2011 roku, wydanej w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

Z akt sprawy wynika że :

W dniu [...].08.2008r. skarżący, zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu / zgłoszenie nr [...] / używany samochód osobowy marki [...], nr nadwozia [...], pojemność silnika 2792 cm3, roku produkcji 2002.

Do zgłoszenia celnego załączył rachunek nr [...], z dnia [...],08.2008 r. wystawiony przez firmę J / Szwajcaria /, na kwotę 2.600 CHF z deklaracją pochodzenia pojazdu, dokument pojazdu, opinię techniczną z dnia [...].08.2008 r, nr [...].

Skarżący zadeklarował preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze UE..

Organ celny zgodnie z art. 78 ust.1 i 2 Rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r, ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE. L 302 z 19.10.1992 r., z zm.) po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego.

W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską / Dz.Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zmianami) przesłał szwajcarskim władzom celnym załączony do zgłoszenia celnego rachunek z naniesioną deklaracją eksportera o pochodzeniu towaru, do weryfikacji.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...].03.2010r, Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów poinformował, iż eksporter, firma J - nie udowodniła pochodzenia pojazdu którego dotyczy pytanie i dlatego też pojazd ten należy traktować jako pojazd nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny.

Postanowieniem z dnia [...].05.201 Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wartości celnej towaru, kwoty długu celnego oraz prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Organ l instancji postanowieniem z dnia [...].06.2010 r powołał biegłego rzeczoznawcę celem ustalenia wartości rynkowej pojazdu podobnego do objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z [...].08.2008r.

W wydanej opinii z dnia [...].06.201 biegły na podstawie przesłanych dokumentów pojazdu samochodowego i załączonej do zgłoszenia celnego opinii technicznej nr [...] z dnia [...].08.2008r. określającej stan techniczny pojazdu, ustalił jego wartość brutto na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...].08.2008r, na kwotę 18.600,0 złotych.

Decyzją z dnia [...].08.2010 r. organ określił wartość celną towaru, prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 10% oraz określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego jak i podatku od towarów i usług.

Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego, odejmując należności publicznoprawne.

Skarżący w dniu [...].08.2010 r. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie przedmiotowej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił, iż organ l instancji nie ustalił jednoznacznie jaka kwota została faktycznie zapłacona za pojazd.

Decyzją z dnia [...].12.2010r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania w znacznej części.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zakwestionowanie zastosowanej stawki celnej przez skarżącego jest prawidłowe, natomiast wątpliwości budzi zakwestionowanie deklarowanej wartości celnej.

Organ l instancji bowiem, nie poparł żadnym dowodem podstawy odrzucenia wartości transakcyjnej jako wartości celnej, wskazując jedynie, że cena zawarta w dowodzie zakupu znacznie odbiega od stosowanych w racjonalnym obrocie gospodarczym.

W aktach sprawy brak jest bowiem dowodów (dokumentów) świadczących o tym, że cena importowanego pojazdu odbiega od cen pojazdów tej samej marki, modelu i roku produkcji co przedmiot importu, z tego samego rynku i w tym samym lub zbliżonym czasie.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o dane ze szwajcarskiego katalogu EurotaxGlass 07-08/08, wraz z tłumaczeniem objaśnień wydawcy.

Decyzją z dnia [...].02.2011r. organ l instancji określił wartość celną towaru, kwotę wynikającą z długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 10% oraz określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego jak i podatku od towarów i usług.

Skarżący w odwołaniu z dnia [...].03.2011 r. zarzucił błędne ustalenie wartości celnej towaru poprzez niewłaściwe przyjęcie kwoty bazowej oraz zastosowaną metodę jej określenia. Do odwołania Strona dołączyła również w języku niemieckim zaświadczenie o pochodzeniu wystawione przez firmę [...].

Decyzją z dnia [...].06.2011 roku Dyrektor izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, iż towar zgłoszony do dopuszczenia do wolnego obrotu korzystał z preferencji celnych, tak więc jego pochodzenie winno być udokumentowane świadectwem pochodzenia, które winno spełniać wymogi określone w przepisach określonych w umowie zawartej między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zmianami), Protokołu 3 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.

Jak bowiem wskazał zgodnie z art. 16 w/w Protokołu 3, produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty mogą skorzystać z postanowień umowy po przedstawieniu jednego z tam wymienionych dowodów pochodzenia którą może być m.in. deklaracja na fakturze sporządzona zgodnie z art. 22 Protokołu 3, którą przedstawił skarżący.

Organ celny ma jednak prawo, zgodnie z art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celny, mając na względzie art. 33 Protokołu Nr 3 ( Dz.U. WE L Nr 45 z 2006r), co też organ celny uczynił.

Z pisma otrzymanego od władz celnych Szwajcarii z dnia [...].03.2010 r, na skutek weryfikacji dostarczonej faktury i deklaracji na fakturze przez organ celny wynika, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd należy traktować jako pojazd nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny.

Organ jednocześnie podkreślił, iż weryfikacja przeprowadzona zgodnie w/w przepisami przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez w/w umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają możności zakwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym kraju. W tym względzie organ powołał się na. wyrok NSA z dnia 08.09.1998 r., sygn. akt l S.A./Łd 777/97.

Wobec negatywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, organ celny odmówił zastosowania w stosunku do spornego towaru stawki celnej preferencyjnej w wysokości 0% i zastosował stawkę celną konwencyjną w wysokości 10%.

Zdaniem organu dołączone przez skarżącego do odwołania oświadczenie o pochodzeniu pojazdu wystawione przez firmę [...] nie stanowi podstawy do zastosowania obniżonych stawek celnych zgodnie z cytowanym wcześniej art. 16 Protokołu 3.

Organ nie przyjął wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru co jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, jak również niewiarygodności ceny transakcyjnej jako rażąco niskiej w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu.

Uznanie to nastąpiło na skutek porównania ceny transakcyjnej importowanego pojazdu do ceny sprzedaży pojazdu tej samej marki, modelu i roku produkcji w tym samym okresie czasu na rynku kraju eksportu wg wydawnictwa EurotaxGlass's nr 07-08/08. Organ stwierdził, iż nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń pojazdu określonych w opinii biegłego, nr [...] z dnia [...].08.2008r. kwota deklarowana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym budziła uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181 a RWKC.

Podstawą natomiast zakwestionowania wartości celnej nie był wynik weryfikacji przeprowadzony przez szwajcarskie władze celne, bowiem orzekły one jedynie co do pochodzenia pojazdu, nie wypowiadając się co do wiarygodności faktury.

Organ miał wątpliwości na tej podstawie, co do ceny sprzedaży pojazdu która nie odpowiadała rzeczywistej wartości rynkowej samochodu, co zostało potwierdzone uzyskanymi przez organy danymi.

Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) ww. uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej.

Organ celny określił wartość celną towarów w następujący sposób. Wskazał iż zgodnie z art. 30 ust 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 ustala się ją stosując w kolejności lit.a), b), c) i d) ust.2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit.c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Jednocześnie omawiając każdą z tych metod wskazał dlaczego zastosowanie tych metod nie jest możliwe.

Zdaniem organu zgodnie z art. 31 WKC jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art. 29 lub 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. przepisów działu II rozdziału III WKC.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o ww. metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info Ekspert).

W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu samochodowego używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

Tym samym organ uznał, iż istniały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i 31 WKC.

Organ celny ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjął wartość pojazdu określoną w opinii biegłego rzeczoznawcy i przy ustalaniu wartości celnej pomniejszył je o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru. Tak ustalona wartość celna w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oddaje rzeczywista,, wartość pojazdu będącego podstawą do określenia należności publiczno-prawnych.

Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 31 ust. 2a WKC wartość celna ustalana metodą tzw. ostatniej szansy nie może być określana m.in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie, W związku z faktem, iż pojazdy tej marki są właśnie produkowane na obszarze Wspólnoty, niedopuszczalnym było przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki.

W takiej sytuacji Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Za punkt wyjścia sporządzanej kalkulacji przyjmuje się wtedy katalogową cenę samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy.

Organ I instancji dokonując obliczenia rzeczywistej wartości celnej posiłkował się opinią techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego. Na jej podstawie ustalił, iż najbardziej zbliżone parametry trakcyjno-techniczne do przedmiotu importu ma samochód marki [...] tego samego rodzaju i podrodzaju, wyprodukowany w 2002r., poza Wspólnotą Europejską. Pojazd dostępny jest także na rynku polskim i ujęty jest w katalogach wartości rynkowych pojazdów.

W sporządzonej, dla potrzeb niniejszej sprawy, opinii biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej uwzględniając dostępne dane, określając obiektywną wartość pojazdu na kwotę 18.600,0 złotych.

Organ celny ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjął wartość pojazdu określoną w opinii z dnia [...].06.2010 r.

Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, to jest art. 7, 8 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 póz. 1071 ze. zm.) poprzez :

- nie dokonanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i braku wyczerpującego zebrania dowodów, w szczególności oparcie wydanej decyzji jednie na podstawie informacji Generalnego Dyrektoriatu Ceł Federalnej Administracji Celnej, z dnia [...] marca 2010 r. w sytuacji gdy istnieją inne możliwości ustalenia pochodzenia pojazdu mechanicznego marki [...],

- nie ustalenia faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez wskazanego eksportera i ewentualnie zakończenia przedmiotowej działalności czy zmiany adresu tej działalności, podjęcie których pozwoliłoby ustalić nowe dane adresowe eksportera lub jego adres zamieszkania i jednocześnie pozwoliłby na zwrócenie się do niego o informacje co do pochodzenia towaru.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólny Kodeks Celny poprzez :

- wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu kontrolę dokumentów dotyczących zgłoszenia dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu osobowego marki [...] po upływie ponad roku i dziewięciu miesięcy od dokonania zgłoszenia, w sytuacji gdy przepisy wskazują, że może ono zostać wszczęte jedynie niezwłocznie po takim zgłoszeniu,

- braku podważenia prawdziwości dołączonego do zgłoszenia dokumentu dotyczącego pochodzenia pojazdu.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż dokonując zgłoszenia samochodu osobowego przedstawił dokument określający jego pochodzenie, którego prawdziwość nie została zakwestionowana. Organy rozpoznające niniejszą sprawę swoje decyzje podjęły jedynie na podstawie informacji Generalnego Dyrektoriatu Ceł Federalnej Administracji Celnej z dnia [...] marca 2010 r.

Zdaniem skarżącego takie działanie organów administracji pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy czy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Koniecznym było podjęcie czynności zmierzających do ustalenia, czy przedsiębiorca zbywający pojazd prowadził działalność gospodarczą, kiedy została zakończona, czy też czy prowadzi dalej działalność gospodarczą, pod innym adresem.

Nie zrozumiałym dla skarżącego jest wydanie decyzji, jedynie na podstawie informacji, że eksporter nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem.

Zwrócenie się np. do właściwego w Szwajcarii Rejestru Przedsiębiorców, które w sposób jednoznaczny wskazałoby na okoliczności dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej przez eksportera, okresu prowadzenia tej działalności, ewentualnie zmiany miejsca prowadzenia tej działalności, co pozwoliłoby podjąć dalsze czynności pozwalające potwierdzić lub zanegować przedstawiony przez skarżącego dokument.

Ponadto w przypadku zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej przez eksportera, która to okoliczność również mogła nastąpić, a jednocześnie wobec posiadania danych osobowych osoby czy osób prowadzących przedmiotową działalność należałoby zwrócić się do niego o informację dotyczącą przedłożonego przez skarżącego dokumentu.

Zauważył, iż będący przedmiotem niniejszego postępowania pojazd został wyprodukowany w określonej w fabryce i sprzedany na określony rynek, do określonego kraju. Okoliczność ta może zostać ustalona poprzez zwrócenie się do producenta. Natomiast fakt sprzedaży i fakt rejestracji w określonym kraju przedmiotowego pojazdu może zostać ustalony za pośrednictwem właściwych urzędów m.in. równoważnego polskiemu Wydziałowi Komunikacji identycznemu urzędowi w Szwajcarii. Fakt sprzedaży, czy też innej czynności prawnej w związku z rozbiciem przedmiotowego pojazdu eksporterowi również musiał zostać zarejestrowany we właściwym urzędzie. Podobnie zdaniem skarżącego wygląda okoliczność związana ze sprzedażą przedmiotowego pojazdu. Ustalenie przedmiotowych czynności jest w pełni możliwe poprzez zwrócenie się do właściwych instytucji czy podmiotów. Okoliczności te potwierdziłyby lub zanegowały oświadczenie przedstawione przez skarżącego dotyczące pochodzenia pojazdu.

Opieranie natomiast decyzji administracyjnych jedynie na informacji organu celnego w Szwajcarii budzi zastrzeżenia skarżącego w kwestii przepisów jakie mają zastosowanie w sprawach administracyjnych, art. 7 i 77 kpa, w sytuacji gdy uzyskanie informacji od organu celnego ze Szwajcarii, które w żaden sposób nie wyjaśnia kwestii prawdziwości oświadczenia wynikającego z dokumentu dotyczącego pochodzenia przedmiotowego pojazdu, ceduje obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego na stronę postępowania. Ponadto takie działanie pozostaje według skarżącego w całkowitej sprzeczności z treścią art. 8 kpa.

Zdaniem skarżącego organy dopuściły się również naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 78 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 październik 1992 r. ustanawiające Wspólny Kodeks Celny.

Podniósł również, że wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu kontrolę dokumentów dotyczących zgłoszenia dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] po upływie ponad roku i dziewięciu miesiącach od dokonania przedmiotowej czynności pozostaje w sprzeczności z powyższymi przepisami prawa.

Natomiast zdaniem skarżącego czynności takie zgodnie z treścią wwskazanych przepisów winny nastąpić niezwłocznie czyli bez zbędnej zwłoki. Wszczynanie przez organ po roku i dziewięciu miesiącach postępowania administracyjnego w tym zakresie, prowadzi do niemożliwości przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego.

Jednocześnie zdaniem skarżącego oparcie zaskarżonych decyzji administracyjnych jedynie na stwierdzeniu, że eksporter nie prowadzi działalności we wskazanym miejscu, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek innych działań m.in. ustalenia faktu prowadzenia przedmiotowej działalności, nie może podważać prawdziwości dokumentu przedstawionego przez skarżącego odnośnie kraju pochodzenia pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 145 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Również brak było podstaw do stwierdzenia, że zachodzą ustawowe przyczyny do stwierdzenia nieważności decyzji czy jej wydania z rażącym naruszeniem prawa określone w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowo administracyjnej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 póz. 1071 ze. zm.).

Otóż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku prawo celne / Dz. U. z 2004 nr 68 poz 622 z zm./ do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a więc przepisy odnoszące się do postępowania podatkowego, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Brak jest natomiast podstaw do zastosowania w niniejszym postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych przez skarżącego. Z tego też względu nie można uznać iż nastąpiło ich naruszenie.

Należy zauważyć, iż zarzut skarżącego dotyczył braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i brak wyczerpującego zebrania dowodów w szczególności oparcie decyzji na informacji uzyskanej z organów celnych Szwajcarii, a więc naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej.

Skarżący bowiem twierdził, iż istnieją inne możliwości ustalenia pochodzenia sprowadzonego pojazdu mechanicznego marki [...], jak również ustalenia faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez wskazanego eksportera, czy też ewentualnego zakończenia działalności czy zmiany adresu tej działalności. Podjęcie bowiem tych działań pozwoliłoby ustalić nowe dane adresowe eksportera lub jego adres zamieszkania, a jednocześnie pozwoliłby na zwrócenie się do niego o informację co do pochodzenia sprowadzonego pojazdu.

Zauważyć należy, że skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...], na podstawie załączonego rachunku nr [...] z dnia [...].08.2008 r, deklarując preferencyjną stawkę celną w oparciu deklarację zamieszczoną na fakturze o preferencyjnym pochodzeniu towaru.

W przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich zgodnie z art. 20 ust.1 WKC, natomiast w myśl art. 20 ust. 3 lit. d) WKC, Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji taryfowych.

Do umów tych należy umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zmianami), natomiast Protokół 3 do tejże Umowy dotyczy definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.

Zgodnie z art. 16 ww. Protokołu 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień niniejszej umowy po przedstawieniu jednego z dowodów pochodzenia:

1. świadectwa przewozowego EUR.1,

2. świadectwa przewozowego EUR-MED,

3. deklaracji na fakturze lub deklaracji EUR-MED. wydanej zgodnie z art. 22 Protokołu 3, która może zostać sporządzona przez:

a. upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 23 niniejszego Protokołu 3 lub

b. przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednej lub większej liczby opakowań zawierających produkty pochodzące, których całkowita wartość nie przekracza 6000 EUR.

Sprowadzony na teren Wspólnoty towar korzystał z preferencji celnych, na podstawie deklaracji zamieszczonej na fakturze.

Organ celny dokonał sprawdzenia zapisu o pochodzeniu pojazdu na rachunku nr [...] z dnia [...].08.2008r. oraz prawidłowości danych w nim zawartych zwracając się w tym celu do organu celnego w Szwajcarii.

Natomiast władze celne Szwajcarii, w piśmie z dnia [...].03.2010 roku poinformowały, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać za nieważny dowód jego pochodzenia.

Zgodnie z art. 86 ustawy Prawo celne (Dz.U. z 2004 r nr 68 póz.622) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Tak więc wynik weryfikacji uzyskany od organów celnych Szwajcarii zgodnie z umową między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zm.), mógł być przyjęty jako dowód w tymże postępowaniu.

Natomiast weryfikacja przeprowadzona zgodnie ww. przepisami przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez w/w umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu.

Organy celne nie mają prawnych możliwości do przeprowadzenia własnych ustaleń i kwestionowania uzyskanych tą drogą wyników weryfikacji, ani domagać się od władz celnych Szwajcarii, wykazania, iż postępowanie weryfikacyjne zostało właściwie przeprowadzone / por. wyrok NSA z dnia 13.04.2010 r I GSK 127/09 /

Należy jednocześnie podkreślić, wbrew twierdzeniom skarżącego, iż poza sytuacjami przewidzianymi w / w umowie nie ma innych możliwości ustalenia pochodzenia pojazdu mechanicznego. Protokół 3 w art. 16 w / w umowy stanowi wyraźnie co jest dowodem pochodzenia towaru przy przywozie towaru na obszar Wspólnoty, toteż niewyobrażalnym jest aby organ celny w drodze własnego postępowania, na podstawie innych dowodów niż wskazane w / w artykule ustalał, iż danym towar korzysta z preferencyjnych stawek celnych. Tym samym dowodowo bezwartościowe w tym przedmiocie jest oświadczenie przedstawione przez skarżącego w toku postępowania, od firmy [...].

Odnosząc się natomiast do zarzutów nie ustalenia faktu prowadzenia działalności przez exportera, czy też zakończenia przez niego prowadzenia tej działalności, jak również nie uzyskania nowego adresu pod którą działalność mógłby prowadzic itp. co umożliwiłoby uzyskanie informacji o pochodzeniu towaru, należy zauważyć że w świetle powyższych uwag prowadzenie takich czynności byłoby bezprzedmiotowe. Ponadto w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż nieznany jest adres prowadzenia działalności przez sprzedawcę pojazdu będącego przedmiotem postępowania, bowiem jak wynika z odpowiedzi szwajcarskich organów celnych, organy te prowadziły postępowanie wobec exportera, a jego wynikiem nie było ustalenie iż brak jest możliwości weryfikacji rachunku na skutek braku ustalenia adresu czy danych exportera, ale fakt, iż nie wykazał on pochodzenia towaru.

Co do zarzutu naruszenia art. 78 ust. 1 i 2 WKC przez wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu kontrolę dokumentów dotyczących zgłoszenia dopuszczenia do wolnego obrotu samochodu [...] po upływie roku i dziewięciu miesięcy od dokonania zgłoszenia, należało uznać go za nieuzasadniony.

Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 62 WKC, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia określone wyżej wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć. Jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, odmawia jego przyjęcia, co nie jest równoznaczne z weryfikacją zgłoszenia celnego.

Tak więc przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialnotechniczną, która nie może przesądzić o prawdziwości zgłoszenia celnego, a organ celny nadal zachowuje prawo do ingerencji w prawną sytuację towaru objętego tym zgłoszeniem.

Zgodnie natomiast z art. 78 ust. 1 i 2 WKC po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów.

Organ celny dokonując kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru do wnioskowanej procedury na podstawie art. 78 WKC, może w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego wydać decyzję, w której inaczej rozstrzygnie o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, zgodnie z art. 221 ust 3 WKC.

Jak wynika z akt sprawy, jak również z sformułowanego zarzutu okres ten nie przekroczył terminu wskazanego w art. 221 ust. 3 WKC.

Odnosząc się do prowadzonego postępowania, należy uznać, że organ celny zasadnie uznał, iż powstały wątpliwości, w rozumieniu art. 181a WKC, co do deklarowanej ceny pojazdu w momencie odprawy celnej, w kwocie 2600,00 CHF i czy cena ta odzwierciedla faktyczną wartość importowanego pojazdu i stanowi jego rzeczywistą wartość celną. Wynika to choćby z porównania ceny transakcyjnej importowanego pojazdu do ceny sprzedaży pojazdu tej samej marki, modelu i roku produkcji w tym samym okresie czasu na rynku kraju eksportu wg wydawnictwa EurotaxGlass's nr 07-08/08. Stwierdzono bowiem na tej podstawie, iż cena tego pojazdu, nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń określonych w opinii biegłego z dnia [...].08.2008 r jest dużo niższa niż wskazana w / w wydawnictwie.

W związku z tym organ podjął zasadnie decyzję o ustaleniu w toku postępowania wartości importowanego pojazdu, a w konsekwencji wartości celnej towaru.

Organ ocenił więc w swojej decyzji, czy jest możliwe zastosowanie metod określenia wartości celnej określonych w art. 30 ust 1 WKC, omawiając w kolejności metody określone w przepisie pod lit.a), b), c) i d) ust.2, wskazując również z jakich względów dana metoda do danej sprawy nie może zostać zastosowana.

Wskazał również z jakich powodów skorzystał z możliwości, określonych w art. 31 WKC, a więc metody ostatniej szansy.

Organ l instancji dokonując obliczenia rzeczywistej wartości celnej posiłkował się opinią techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę techniki samochodowej, w której biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej uwzględniając dane zebrane w toku postępowania dowodowego.

Z tego względu zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia art. 191 ordynacji podatkowej.

Brak jest również podstaw do uznania naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, bowiem organ podatkowy zgromadził dostępny i przydatny w ramach obowiązujących przepisów materiał dowodowy który stanowił podstawę do dokonania oceny i podjęcia rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Niedzielski