Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 235/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149, art. 151, art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi Q. A. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku z dnia 24 marca 2021 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku opisanego w punkcie I sentencji III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 marca 2021r. (wpływ do urzędu 31.03.2021r.) Pan Q. A. (dalej jako skarżący lub strona), wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w skarżący chciał uzyskać na podstawie art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020r., poz. 35 z późn. zm., dalej u.o.c.) zgodnie z którym zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną udziela się cudzoziemcowi, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia się z rodziną i jest członkiem rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z udzieleniem mu ochrony uzupełniającej, posiada: ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania.

W dniu 19 maja 2021r. Wojewoda M. przekazał wniosek skarżącego zgodnie z właściwością Wojewodzie W. . Wniosek wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 28 maja 2021r.

W związku ze zmianą organu podatkowego właściwego do pobrania opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pismem z dnia 22 czerwca 2021r. Wojewoda W. i wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty skarbowej. Potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej zostało przedłożone do akt 14 lipca 2021r.

Pismem z 29 czerwca 2021 r. organ poinformował Stronę, iż wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rozpatrywane są według kolejności wpływu do tut. Wydziału oraz że ze względu na dużą ilość rozpatrywanych spraw czas oczekiwania na wydanie zezwolenia wynosi nawet kilka miesięcy.

Następnie 05 sierpnia 2021r. (brak tego pisma w aktach sprawy)organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, (art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Komendanci, o których mowa w ust. 1 art. 109 ustawy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują swoje stanowisko w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę, (art. 109 ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach).

Pismem z dnia 06 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego złożył do sprawy dodatkowe dokumenty:

1. umowę najmu z dnia 17 maja 2020 r. wraz z aneksem do przedmiotowej umowy na okoliczność posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

2. oświadczenie Q. A., N. A., A. A. o podziale kosztów wynikających z umowy najmu na okoliczność informacji w nim zawartych,

3. powiadomienie o nadaniu nr PESEL Wnioskodawcy na okoliczność informacji w nim zawartych,

4. umowę zlecenia z dnia 01.06.2021 r. wraz z rachunkiem z dnia 30.06.2021 r. do przedmiotowej umowy na okoliczność posiadania źródła stabilnego regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania,

5. umowę zlecenia z dnia 01.03.2021 r. wraz z rachunkami do przedmiotowej umowy z dnia 30.04.2021 r. oraz z dnia 31.05.2021 r. na okoliczność posiadania źródła stabilnego regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania,

6. informacje miesięczne dla osoby ubezpieczonej z ZUS za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2021 r. na okoliczność posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

7. PIT-37 Wnioskodawcy wraz z potwierdzeniem złożenia za 2019 r. na okoliczność posiadania źródła stabilnego regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania,

8. PIT-37 Wnioskodawcy wraz z potwierdzeniem złożenia za 2020 r. na okoliczność posiadania źródła stabilnego regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania,

9. ZUS P DRA Pracodawcy wraz z potwierdzeniem wysłania za okres ostatnich 6 miesięcy, tj. styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2021 r. na okoliczność niezalegania przez Pracodawcę w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych, a także o liczbie zgłoszonych pracowników oraz wymiarze doprowadzanych składek,

10. zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek przez Pracodawcę na okoliczność niezalegania w składkach przez Pracodawcę.

Następnie pełnomocnik skarżącego wystosował w dniu 26 sierpnia 2021 r. (wpływ do organu 30 sierpnia 2021 r.) pismo zawierające prośbę o przyspieszenie rozpoznania sprawy, wskazując że do akt sprawy złożono już komplet dokumentów. Kolejne pismo z prośbą o przyspieszenie rozpoznania sprawy sporządzono 01 października 2021 r. (wpływ do organu 06 października 2021 r.).

Pismem z dnia 18 października 2021 r. (wpływ do organu 22 października 2021 r.) skarżący złożył do akt dodatkowe dokumenty:

1. umowę zlecenia z dnia 01.08.2021 r. wraz z rachunkami z dnia 31.07.2021 r., 31.08.2021 r. oraz 30.09.2020 r. do przedmiotowej umowy na okoliczność posiadania przez Wnioskodawcę źródła stabilnego regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania,

2. informacje miesięczne dla osoby ubezpieczonej za lipiec, sierpień 2021 r. na okoliczność posiadania przez Wnioskodawcę aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego.

W dniu 19 października 2021r. (wpływ do organu 25 października 2021r.) skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność) Wojewody W. w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

W dniu 29 października 2021 r. Pan Q. A. został wezwany do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie ( informacje miesięczne ZUS dla osoby ubezpieczonej za trzy ostatnie miesiące wykonywania pracy wraz z aktualna umowa o pracę/ zlecenie) oraz poinformowany, że decyzja zostanie podjęta do 31 stycznia 2022r. Termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony, ze względu na konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Pismo zostało prawidłowo doręczone 03 listopada 2021r.

W dniu 27 października 2021 r. (wpływ do organu 02 listopada 2021 r.) wniesiona została skarga na bezczynność Wojewody W. . Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem terminów do załatwienia sprawy administracyjnej, co doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania po przekazaniu sprawy do właściwego Wojewody,

2. art. 7 k.p.a. poprzez działanie przeciwko interesowi strony w wyniku bezczynności Wojewody W. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym;

3. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania przez Wojewodę W. w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Mając powyższe na uwadze, wniósł o:

1. stwierdzenie bezczynności Wojewody W. ,

2. zobowiązanie Wojewody W. , do wydania decyzji w sprawie o sygn. akt: [...] i udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego bezczynność,

3. stwierdzenie, że bezczynność w prowadzonym postępowania przez Wojewodę W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4. orzeczenie od Wojewody W. na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł ([...] złotych [...]

5. zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania

W uzasadnieniu skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że do dnia wniesienia skargi organ I instancji nic podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia wniosku skarżącego. Wobec tego Wojewoda W. pozostaje w bezczynności od dnia 23 lipca 2021 roku, a wiec na dzień złożenia niniejszej skargi przedmiotowe postępowanie toczy się o ponad 7 miesięcy, w tym od ponad 5 miesięcy przed Wojewodą W. . Skarżący wnosił o przyspieszenie rozpoznania sprawy, lecz prośby te nie przyniosły skutku. W ocenie strony w sprawie zgromadzony już został kompletny materiał dowodowy, pozwalający na wydanie decyzji.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości [...] zł. Skarżący podał, że jest szczególnie uzasadnione, z uwagi na bezpodstawne przedłużanie postępowania przez organ, utratę zaufania Skarżącego do władzy publicznej, wobec braku uwzględnienia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, brak możliwości wyjazdu Skarżącego poza granice Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i po opisaniu stanu faktycznego sprawy argumentował, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność wojewody w postępowaniu o udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem Strony lecz okolicznościami obiektywnymi.

Wojewoda wyjaśnił, że od 2014r. odnotowuje się opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Biorąc pod uwagę lawinowy przyrost wniosków w sprawach cudzoziemców, który w województwie wielkopolskim rozpoczął się na przełomie 2015r.-2016r. i utrzymuje się nadal, niewystarczające (pomimo stałego ich zwiększania) zasoby kadrowe, techniczne i organizacyjne (również pomimo ich ciągłego uzupełniania i rozwijania), a mimo to stale rosnącą liczbę wydawanych rozstrzygnięć w tych sprawach, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego co do charakteru przewlekłości Wojewoda W. podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wynikiem tych działań jest stale rosnąca liczba rozstrzygnięć w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce. Z uwagi na powyższe okoliczności nie może być mowy o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem Strony lecz okolicznościami obiektywnymi, opisanymi powyżej.

Odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, jako rekompensaty za "bezpodstawne przedłużanie postępowania przez organ, utratę zaufania Skarżącego do władzy publicznej, wobec braku uwzględnienia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, braku możliwości wyjazdu Skarżącego poza granice rzeczypospolitej Polskiej" w ocenie organu jest ono nieuprawnione. Skarżący nie wskazał jednoznacznie jakoby doznał krzywdy w związku z bezczynnością organu, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego.

Wojewoda zaznaczył, że pismem z 29 czerwca 2021r. organ informował Stronę, iż wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rozpatrywane są według kolejności wpływu do tut. Wydziału oraz że ze względu na dużą ilość rozpatrywanych spraw czas oczekiwania na wydanie zezwolenia wynosi nawet kilka miesięcy. W pierwszej kolejności podejmowane są czynności dotyczące wniosków złożonych wcześniej. W składanych w toku postępowania wnioskach o przyspieszenie rozpoznania sprawy nie podano żadnych argumentów przemawiających za podjęciem czynności w postępowaniu poza kolejnością. Sytuacja Pana Q. A. nie odbiega od położenia tysięcy cudzoziemców legalizujących pobyt w Polsce. Ponadto, w toku postępowania skarżący nie powoływał argumentów wskazujących, iż w okresie trwania postępowania ma zaplanowane podróże zagraniczne, których nie odbędzie wskutek działania organu. Wojewoda podkreślił, że na mocy ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 z późn. zm.) ważność kart pobytu, których okres ważności, o którym mowa w art. 244 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach, upłynął w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, przedłuża się do 30. dnia od dnia odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni (art. 15 z2 ust. 1). Pan Q. A. posiada, przedłużoną na podstawie wskazanej regulacji, kartę pobytu która uprawnia go do podróżowania.

W skardze brak jest również jakiegokolwiek argumentacji przemawiającej za przyznaniem rekompensaty finansowej we wskazanej kwocie.

W replice na odpowiedź na skargę skarżący zawarł nowe wnioski, a mianowicie: stwierdzenie bezczynności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, na podstawie art. 200 oraz 205 p.p.s.a., orzeczenie zwrotu kosztów postępowania od Organu na rzecz Skarżącego, w tym również kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Ponadto, wniósł o przeprowadzenie dowodu z wezwania Wojewody W. z dnia 29.10.2021 r. wraz z kopią koperty oraz wydrukiem śledzenia przesyłek na okoliczność odebrania przez pełnomocnika Wnioskodawcy przedmiotowego pisma w dniu 05.11.2021 r. ; pisma przewodniego do odpowiedzi na wezwanie z dnia 18.11.2021 r. pełnomocnika Wnioskodawcy wraz z wydrukiem książki nadawczej i wydrukiem śledzenia przesyłek na okoliczność uzupełnienia dokumentów, do których przedłożenia wzywał Organ w wskazanym w wezwaniu terminie, tj. 14 dni oraz na okoliczność odbioru przedmiotowego pisma przez Organ wraz z załącznikami w dniu 23.11.2021 r., a więc przed sporządzeniem przez osobę upoważnioną przez Wojewodę W. odpowiedzi na skargę na bezczynność w dniu 26.11.2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.").

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno - technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Rozpatrując niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga była dopuszczalna, ponieważ została poprzedzona ponagleniem (k. [...]).

Dalej zauważyć należy, iż w sytuacji gdy przed rozpoznaniem przez Sąd niniejszej sprawy wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy został załatwiony (decyzja z 31 grudnia 2021 r. k. [...] akt sądowych), postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody W. do rozpoznania wniosku jako bezprzedmiotowe zostało umorzone. Wydanie przez organ orzeczenia przed datą wyrokowania przez Sąd w przedmiocie bezczynności skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, jednak nie zwalnia Sądu od zbadania i orzeczenia czy w sprawie zaistniała bezczynność organu, a jeżeli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego.

Zgodnie z powszechnie prezentowanym poglądem z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. – w myśl tego przepisu, przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bez znaczenia pozostaje przy tym, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, w tym czy bezczynność była spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Podkreślenia wymaga, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. powołany wyżej przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Wojewoda W. dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, który wpłynął do organu 28 maja 2021 r. Zauważyć trzeba, że wniosek ten nie był kompletny, lecz wezwanie do uzupełnienia braków organ wystosował dopiero po 5 miesiącach od wpływu wniosku, mimo aktywnej postawy procesowej pełnomocnika skarżącego i dosyłania przez niego dokumentów. Wojewoda dnia 22 czerwca 2021r. wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty skarbowej, dnia 29 czerwca 2021 r. poinformował, że sprawy są rozpoznawane wg kolejności wpływu, Dnia 5 sierpnia 2021r. (brak tego pisma w aktach sprawy) zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a dopiero w dniu 29 października 2021 r wystosował wezwanie do uzupełnienia braków. Czynności Wojewody nie były podejmowane wystarczająco sprawnie i szybko, a także zachodziły między nimi znaczne przerwy. Wydanie decyzji nastąpiło dopiero po 2 miesiącach od wniesienia skargi. Należy więc stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi Wojewoda pozostawał w bezczynności, skoro nie załatwił wniosku skarżącego w ustawowym terminie.

Sąd zgodził się w tej sytuacji ze stroną skarżącą, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie II wyroku. Załatwienie wniosku skutkowało koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, tj. w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a; o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie.

Powołane przez Wojewodę okoliczności związane z dużym napływem wniosków, jak i brakami kadrowymi Sąd wziął pod uwagę oceniając, czy stwierdzona w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy mieć na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości, wahań czy potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być znaczne. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.

W niniejszej sprawie okoliczności związane z charakterem i okresem stosunkowo niewielkiej zwłoki w załatwieniu sprawy nie pozwalały na stwierdzenie, że po stronie Wojewody doszło do rażącego zlekceważenia zasad postępowania administracyjnego. Sąd znając z urzędu realny czas załatwienia wniosku o pobyt cudzoziemca wziął również pod uwagę to, że załatwiono go ostatecznie po 7 miesiącach, a skarga na bezczynność wniesiona została po 5 miesiącach. Przy tym Wojewoda w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że główną przyczyną zwłoki były obiektywne braki kadrowe i zwielokrotniony wpływ spraw. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że Urząd Wojewódzki [...] odnotowuje od kilku lat znaczny napływ spraw z zakresu pozwoleń na pobyt i pracę cudzoziemców. Sądowi znana jest również argumentacja organu o niewystarczającej obsadzie kadrowej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, jak i termin rozpoznania wniosku skarżącego, Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru kwalifikowanego, o czym orzeczono w pkt III wyroku.

Z przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, z którego powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Środki te są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyznanie sumy pieniężnej stanowi dodatkowo swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. II OSK 124/21, CBOSA).

Jak wskazano wyżej, zdaniem Sądu nie można zarzucić organowi celowego i rażącego przedłużania czasu prowadzonego postępowania. Z uwagi na wydanie zezwolenia przed datą rozpoznania skargi funkcja dyscyplinująca omawianej sankcji finansowej straciła na znaczeniu. Zdaniem Sądu przyznanie sumy pieniężnej powinno wiązać się nie tylko ze znacznym uszczerbkiem po stronie skarżącej dotkniętej bezczynnością organu lub skutkami przewlekłego postępowania, ale przede wszystkim, radykalnym naruszeniem przez organ ciążących na nim obowiązków związanych z terminowością prowadzonego postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca tego uszczerbku nie wykazała, a w dacie rozpoznania skargi zezwolenie na pracę zostało już wydane. Nie można też organowi zarzucić znaczącego przekroczenia terminu załatwienia wniosku.

Wobec tego w opisanym zakresie skargę oddalono, na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym orzeczono w pkt IV wyroku.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, [...] zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa Sąd orzekł w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego, że nie był właściwy do oceniania bezczynności Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.