Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 188/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i  ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 6, par. 13, par. 57
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Spółki M. z w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2012 r., [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 marca 2004 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "A" Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę kamienicy na cele usługowe wraz z wykonaniem instalacji wewnętrznych: wod.-kan., gazowej, technologii kotłowni, wentylacji i klimatyzacji, ciepła technologicznego i elektrycznej na działce nr "x" przy ul. [...] w [...] w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego z rozwiązaniem polegającym na zlokalizowaniu pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi na I i II piętrze budynku, przylegających do przeszklonej ściany zewnętrznej, zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy działki "y" i orzekł o zatwierdzeniu projektu uzupełniającego mgr inż. arch. J. G. z dnia 25 października 2012 r., w którym zmieniono na I piętrze - pokój biurowy (księgowość) na korytarz i na II piętrze - pokój biurowy na korytarz-poczekalnię, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił następujący stan sprawy.

Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia 5 marca 2004 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę kamienicy na cele usługowe, na działce nr "x" przy ul. [...] w [...]. Od tej decyzji wniosła odwołanie "B" Sp. z o.o., będąca właścicielem sąsiedniej nieruchomości (działki nr "y"), w którym zakwestionowano usytuowanie ściany budynku - częściowo przeszklonej - bezpośrednio przy granicy jej działki.

Wydane w następstwie wniesionego odwołania kolejne decyzje Wojewody [...] stały się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II SA/Lu 243/07 (wyrok z z dnia 4 czerwca 2007 r.), II OSK 1544/07 (wyrok z dnia 8 grudnia 2008 r.), II SA/Lu 290/09 (wyrok z dnia 8 października 2009 r.), II OSK 65/10 (wyrok z dnia 14 stycznia 2011 r.), II SA/Lu 156/11 (wyrok z dnia 12 maja 2011 r.) oraz II SA/Lu 908/11 (wyrok z dnia 24 maja 2012 r.).

W ostatnim z przytoczonych wyroków sąd I instancji uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 28 września 2011 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące pozwolenia na rozbudowę i przebudowę obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego wyroku sąd, kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 czerwca 2007 r. oraz w wyroku NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., zobowiązał Wojewodę [...] do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia - co do istoty sprawy w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Ponadto nakazał temu organowi ustalić, czy ściana budynku od strony granicy z działką nr "y" posiada otwory okienne w rozumieniu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w przypadku stwierdzenia, że ściana ta nie posiada otworów okiennych nakazał wyjaśnić, jaką funkcję z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego pełni posadowiona w ścianie przegroda szklana.

Wojewoda [...], w trakcie prowadzonego postępowania, powołując się na treść art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał "A" Sp. z o.o. w [...] do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 sierpnia 2012 r., organ ten wskazał, że ściana budynku usytuowana bezpośrednio przy granicy działki nr "y" posiada okna na I i II piętrze, które spełniają funkcję doświetlającą pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi: na I piętrze - pokój biurowy wydziału ekonomicznego, administracyjnego i kredytów oraz na II piętrze - pokój biurowy. Organ stwierdził, że dopuszczenie takiego rozwiązania oznacza, iż w ścianie budynku od strony działki nr "y" są okna, co stanowi naruszenie § 12 ust. 2 cyt. rozporządzenia.

"A" Sp. z o.o. w [...] pismem z dnia 5 listopada 2012 r. przekazało Wojewodzie [...] projekt uzupełniający branży architektonicznej.

Rozpatrując odwołanie "B" Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta [...] o pozwoleniu na budowę, po załączeniu przez inwestora projektu uzupełniającego z dnia 25 października 2012 r., wykonanego przez mgr inż. J. G., Wojewoda [...] stwierdził, że po zmianie projektu budowlanego, przeszklenia w ścianie budynku od strony działki nr "y" "B" Sp. z o.o. na I i II piętrze nie będą spełniały - w rozumieniu § 57 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury - funkcji okien. Korytarze i poczekalnia sąsiadujące z tymi przeszkleniami, nie są bowiem pomieszczeniami, o których mowa w § 4 cyt. rozporządzenia, przeznaczonymi na pobyt ludzi, nie wymagają jakiegokolwiek doświetlenia. Przeszklenia w ścianie od strony działki nr "y" nie są oknami, a tym bardziej otworami okiennymi. Dopuszczenie takiego rozwiązania nie uniemożliwi zabudowania w przyszłości należącej do spółki "B" nieruchomości - bezpośrednio przy granicy działki nr "x".

Po zmianie projektu budowlanego organ stwierdził, że rozbudowa i nadbudowa kamienicy przy ul. [...] w [...] została zaprojektowana zgodnie z warunkami zawartymi w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający między innymi spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, użytkowania, ochrony przez hałasem i drganiami; a także z poszanowaniem interesów osób trzech (pkt 9). Projekt zagospodarowania działki zgodny jest z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Decyzja o pozwoleniu na budowę została poprzedzona - zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy - stosowną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Usytuowanie ściany budynku przy granicy działki nr "y" jest zgodne z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 grudnia 2003 r., o warunkach zabudowy. Takie usytuowanie ściany dopuszcza § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ścianie przy granicy działki nr "y", jak to było wcześniej wykazane, nie ma otworów okiennych. Projektant wyjaśnił, że ściana zewnętrzna spełnia wymogi ściany oddzielenia pożarowego klasy REI 120. Ściana posiada na 10 % powierzchni przeszklenie klasy odporności ogniowej El 60.

W ocenie organu inwestor wypełnił wszystkie wymogi określone w przepisach Prawa budowlanego. Dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia fachowe - część architektoniczna została wykonana przez mgr inż. arch. J. G. i mgr inż. A. C. Projekt został uzgodniony pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, pod względem zabezpieczeń przeciwpożarowych i zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto do projektu budowlanego i projektu uzupełniającego dołączone zostały oświadczenia, zgodnie z art. 20 ust. 4 cyt. ustawy, o ich sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy, o przynależności autorów projektów do właściwych izb zawodowych.

W odniesieniu do zarzutu pełnomocnika spółki "B" Sp. z o.o., że przeszklenie w ścianie umożliwi uzyskanie widoku na nieruchomość sąsiednią, a tym samym naruszy prawo do prywatności poprzez zaglądanie na cudzą posesję, organ wyjaśnił, że przepisy prawa budowlanego nie chronią właściciela sąsiedniej nieruchomości przed zaglądaniem na nią. Nie ma też - poza wskazanymi w zaskarżonej decyzji względami dotyczącymi zachowania dla ściany usytuowanej w granicy działki warunków przeciwpożarowych, a także funkcji nie wymagającej doświetlenia pomieszczeń na pobyt ludzi, o której mowa w § 57 cyt. Rozporządzenia - wymogu projektowania ściany zewnętrznej budynku tylko z materiałów nieprzezroczystych.

W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 grudnia 2012 r. strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 153 p.p.s.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że zgodnie z wytycznymi WSA zawartymi w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 908/11 organ jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zmierzającego do usunięcia w tym postępowaniu sprzeczności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, podczas gdy ze wskazań do dalszego postępowania, poczynionych przez sąd, nie wynika jakakolwiek potrzeba kontynuowania postępowania dowodowego, a jedynie obowiązek "wydania w niniejszej sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia",

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 35 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia przez organ niewłaściwy, tj. w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego, albowiem usunięcie wadliwości projektu budowlanego możliwe jest jedynie w przypadku, gdy budynek nie został na jego podstawie wybudowany - w przypadku zakończenia budowy, dostosowanie obiektu do stanu zgodnego z prawem odbywa się wyłączenie w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co wiążąco przesądził WSA w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 290/09. Wiąże się to z nałożeniem na inwestora obowiązków wykonania określonych prac, czego nie może uczynić Wojewoda [...], jak i z egzekucją nałożonych obowiązków w zakresie doprowadzenia robót, a nie projektu budowlanego, do stanu zgodnego z prawem,

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia w zw. z § 57 ust. 1 rozporządzenia polegające na przyjęciu, że z § 57 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż otworami okiennymi są tylko otwory doświetlające pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt osób, podczas gdy § 57 ust. 1 rozporządzenia nie definiuje żadnego pojęcia, w tym pojęcia otworu, lecz jedynie określa kiedy, w jakim pomieszczeniu okna są obowiązkowe, co nie oznacza jednocześnie, że znajdujące się w innych pomieszczeniach otwory nie są otworami okiennymi,

4) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7. art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wskutek zmiany przeznaczenia pomieszczeń, okna które się w nich znajdują, przestają być otworami w rozumieniu § 12 ust. 1 rozporządzenia, albowiem pomieszczenia te "nie wymagają jakiegokolwiek doświetlenia", podczas gdy:

a) nie dokonano żadnych zmian konstrukcyjnych, które likwidowałyby istniejące do tej pory otwory, rozumiane jako konstrukcje budowlane i nie dokonano zmian w zakresie spełniania przez nie funkcji doświetlającej;

b) niezależnie od tego, czy pomieszczenia wymagają lub nie doświetlenia to jednakowoż, w świetle dotychczasowych wiążących ocen sądów administracyjnych, fakt, iż otwory te nadal pełnią funkcję doświetlenia pomieszczeń jest wystarczającym powodem do zakwalifikowania otworu, jako okna w rozumieniu §12 rozporządzenia;

c) otworem okiennym nie jest tylko taki otwór, który doświetla wyłącznie pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt osób, lecz jak podkreślił Sąd w wyroku wydanym w sprawie II SA/Lu 243/07 "wystarczającą przesłanką uznania elementu ściany za otwór okienny jest spełnienie przezeń funkcji doświetlenia", niezależnie od tego, jakie pomieszczenia on doświetla,

d) zaprojektowany element ściany (otwór) pełni funkcję okna również w zwyczajowym rozumieniu tego słowa, bowiem funkcja doświetlająca jest tylko jedną z funkcji okna,

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy prawo budowlane w zw. z §12 cyt. rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że przepisy prawa budowlanego nie chronią właściciela nieruchomości przed zaglądaniem na nią, podczas gdy z powołanych przepisów, które organ pomija wynika, że ustawodawca wprowadza restrykcyjne regulacje w zakresie lokalizowania budynków w granicy działek, głównie z uwagi na potrzebę ochrony interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym również ochrony prawa do prywatności, która zapewniona jest m.in., choć nie tylko, przez określenie minimalnych odległości budynku od granicy działki sąsiedniej i zakaz lokalizacji w granicy nieruchomości ścian z otworami.

Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] - jako rażąco naruszającej prawo - względnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia 19 grudnia 2012 r. zapadła w postępowaniu prowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 908/11, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia 28 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na rozbudowę i przebudowę obiektu budowlanego.

W związku z tym trzeba wskazać, że w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., II FSK 1328/10). Jak stwierdził, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym (wcześniejszym) orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101). Zauważyć należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10).

Z powyższego wynika, że Wojewoda [...], rozstrzygając ponownie sprawę, był związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 908/11. Ponadto ocena ta wiąże również sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Nie zasługiwały na podzielenie zarzuty strony skarżącej o błędnym odczytaniu przez organ odwoławczy zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 2011 r.

Sąd w wytycznych dla organu administracji nakazał Wojewodzie [...] podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśniając znaczenie sformułowania "merytoryczne rozstrzygnięcie" wskazał, że taki charakter ma decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji oraz decyzja uchylająca decyzję organu I instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzekająca co do istoty sprawy.

W tym zakresie Wojewoda [...] zastosował się do powyższych wytycznych, korzystając z art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") orzekł o uchyleniu decyzję Prezydenta Miasta [...] w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, w pozostałej części utrzymał decyzję z dnia 5 marca 2004 r. w mocy.

Odnosząc się do postawionego przez stronę skarżącą zarzutu kontynuowania postępowania dowodowego pomimo braku takich wskazań w cytowanym powyżej wyroku sądu, podnieść należy, że jest on bezzasadny. Sąd wypowiedział się bowiem co do braku konieczności przeprowadzania dowodów w kierunku oceny czy sporne przeszklenia są oknami w rozumieniu § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Powyższą okoliczność uznał za bezsporną w świetle przeprowadzonego już postępowania administracyjnego.

Dodatkowo sąd wskazał, że wobec związania wytycznymi zawartymi w wydanych uprzednio wyrokach sądów administracyjnych, nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie pogląd, zgodnie z którym w przedmiocie pozwolenia na budowę orzeka się wyłącznie przed rozpoczęciem robót budowlanych.

Podkreślić należy, że wobec tych wytycznych organ zobligowany był do rozważenia i zastosowania wskazań do dalszego postępowania, poczynionych przez sąd w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 243/07.

W uzasadnieniu powyżej tego wyroku, sąd podniósł, że "ustalenie, iż przegroda szklana jest otworem okiennym wyklucza legalność lokalizacji ściany z ową przegrodą przy granicy działki. § 12 cyt. rozporządzenia zezwala bowiem jedynie na posadowienie budynku przy granicy działki, jeżeli ściana budynku od granicy jest pełna, tzn. bez otworów [...], a żaden inny przepis rozporządzenia nie przewiduje wyjątku od tej zasady. Przeciwnie, § 13 rozporządzenia wprowadza zasadę, iż odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Powyższe regulacje mają na celu w szczególności realizować określoną w art. 5 ust. 1 pkt 9 zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, obejmującą m. in. prawo tych osób do decydowania o sposobie zagospodarowania własnej nieruchomości, którą to ochronę organ drugiej instancji bezzasadnie ograniczył jedynie do ochrony przeciwpożarowej. Z załącznika graficznego do projektu budowlanego przedmiotowego budynku na działce "x": "Plan I piętra" i "Plan II piętra" jasno wynika, iż od strony działki nr "y" przewidziano pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Zatem w ścianie od granicy z działką nr "y", w świetle § 13 rozporządzenia, należało przewidzieć umiejscowienie otworów spełniających funkcję doświetlenia tych pomieszczeń. W przeciwnym razie nie mogłyby być one wykorzystane na pobyt ludzi.

Sąd nakazał organom w pierwszej kolejności jednoznacznie rozstrzygnąć, czy ściana budynku od strony granicy z działką nr "y" zawiera otwory okienne w rozumieniu § 12 ust. 6 rozporządzenia, a jeżeli nie, to ustalić, jaką funkcję pełni posadowiona w ścianie przegroda szklana z punktu widzenia regulacji prawnobudowlanych uznając, że od rozstrzygnięcia tej kwestii zależy bowiem zgodność z prawem udzielonego pozwolenia na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku. Tak skonstruowaną ocenę prawną dokonaną przez sąd I instancji i wskazania do dalszego postępowania dla organów podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2008 r. wydanym w sprawie II OSK 1544/07 oddalił skargę kasacyjną.

W dalszej kolejności sąd wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ w oparciu o dokumentację budowlaną dołączoną do wniosku o pozwolenie na budowę pozwoliło na zakwalifikowanie "przegród szklanych" umiejscowionych w ścianie od granicy działki do kategorii "otworów" w rozumieniu § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wykazano również, że zaprojektowanie ściany z otworami okiennymi w granicy działki narusza przy tym § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Odnotowano również problem zapewnienia dopływu światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, usytuowanych na pierwszym i drugim piętrze budynku.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska (pkt 1). Bada także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2) oraz kompletność projektu budowlanego i posiadanie m.in. wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (pkt 3).

Natomiast z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Przy czym art. 35 ust. 4 Ustawy stanowi, iż w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w toku postępowania odwoławczego było możliwe i konieczne samodzielne zweryfikowanie przez Wojewodę [...] przedłożonego projektu budowlanego pod kątem spełnienia wymogów umożliwiających pozytywne załatwienie wniosku inwestora. Dostrzeżone przez organ II instancji nieprawidłowości wniosku o pozwolenie na budowę sprawiły, że koniecznym było wezwanie na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane inwestora do zgodności z § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Wojewoda [...] wskazał jednocześnie, że ściana budynku usytuowana bezpośrednio przy granicy działki nr "y" posiada okna na I i II piętrze, które spełniają funkcję doświetlającą pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, a dopuszczenie takiego rozwiązania oznacza, że w ścianie są okna, co stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Inwestor zastosował się do powyższego wezwania i w terminie zakreślonym przez organ odwoławczy złożył projekt uzupełniający, w którym po zmianie funkcji pomieszczeń na korytarze i poczekalnię – przeszklenia w ścianie budynku od strony działki nr "y" na I i II piętrze nie spełniają w rozumieniu § 57 rozporządzenia funkcji okien.

Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej co do interpretacji pojęcia otwory okienne. W § 12 ust. 1 pkt 1 i następnych jednostkach redakcyjnych rozporządzenia ustawodawca posłużył się określeniem otwory okienne i drzwiowe, nie zawierając definicji tego pojęcia. Natomiast w treści rozporządzenia, w przepisach dotyczących oświetlenia pomieszczeń, użył określenia okna (§ 57 ust. 2 rozporządzenia).

Skarżąca spółka powołuje się na potoczne rozumienie, w którym za otwór okienny uznaje się otwór w ścianie budynku umożliwiający dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku. Jednakże, zdaniem sądu, dla uznania wykonanych otworów za otwory okienne wymagane jest także ustalenie wystąpienia przesłanek zawartych w § 57 cyt. Rozporządzenia, gdzie przewiduje się, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (ust.1). Zatem przeznaczenie pomieszczeń wewnątrz budynku, w którym zaplanowano otwory okienne będzie determinowało rozumienie pojęcia otwór okienny – oczywiście w warunkach właściwych dla konkretnej inwestycji. Ustalenie przez organ, że sporna ściana niezależnie od zastosowanych do jej wzniesienia materiałów, spełnia wymogi sformułowane w przepisach prawa dla ściany zewnętrznej, pozwalało na zatwierdzenie projektu uzupełniającego.

Zdaniem sądu, zastosowane przez inwestora rozwiązania projektowe, pozwalały Wojewodzie [...] na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w sposób określony w zaskarżonej decyzji.

Zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie podważa również zarzut, iż usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr "y" spowoduje naruszenie prawa do prywatności. Zarzut strony skarżącej jest nieuzasadniony w świetle obowiązujących przepisów prawa. Podnieść bowiem należy, że granice przysługującego właścicielowi władztwa nad gruntem wyznaczają, w myśl art. 140 kodeksu cywilnego, przepisy ustaw, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie własności przysługującej danemu podmiotowi. Obowiązkiem organu było sprawdzenie przesłanek udzielenia pozwolenia na budowę ustanowionych w art. 35 ustawy – Prawo budowlane, zaś po ich pozytywnym ustaleniu wykluczone było stwierdzenie naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich (patrz wyrok II OSK 465/09 z powołanym tam orzecznictwem sądowym). Wskazane w skardze przejawy naruszenia interesów skarżących dotyczyły niewątpliwie interesów faktycznych.

Ustawodawca w art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nałożył na organ architektoniczno-budowlany powinność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 tego przepisu. Organ przeprowadził wymagane sprawdzenie tej przesłanki i nie ma podstaw do kwestionowania przytoczonych w tym zakresie ustaleń i ocen. Dotyczyło to w szczególności zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie postępowania niezgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartymi w wyroku z dnia 8 października 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 290/09, sąd uznał, że zarzut ten jest nietrafny z uwagi na uchylenie powyższego orzeczenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 65/10 w wyniku uwzględniania skargi kasacyjnej. Z tego względu organ odwoławczy nie był związany wyrażonym tam poglądem co do kwestii oceny legalności wykonanych robót budowlanych.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.