Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 137/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w sprawie podziału nieruchomości 1. oddala skargę, 2. obciąża Skarb Państwa kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i z tego tytułu nakazuje wypłacić adwokatowi A.D., Kancelaria Adwokacka [...], ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny kwotę [...],- ([...]) złotych w tym kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/M. Bejgerowska /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Burmistrz Gminy i Miasta K., działając na podstawie art. 104, art. 56 i art. 153 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił D.W. zwrotu kosztów postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie miasta K., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], zakończonego decyzją Burmistrza Gminy i Miasta K., Nr [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia [...] 2003 r. D.W. złożył wniosek o zwrot wszelkich kosztów jakie poniósł w związku z wnioskiem Kopalni Węgla Brunatnego w K. o wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości stanowiącej jego własność. Powołując się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...], które uchyliło decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie, wnioskodawca zażądał zwrotu kosztów w kwocie [...] zł. Jako podstawę swojego żądania wskazał między innymi art. 263 i 264 Kpa.

Rozpatrując powyższy wniosek organ zwrócił uwagę, że wydając decyzję z dnia [...] r. Burmistrz Gminy i Miasta K. nie wydawał postanowienia obciążającego strony kosztami postępowania. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że art. 264 Kpa nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy do żądania zwrotu kosztów poniesionych przez stronę postępowania od innej strony postępowania bądź od organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie, w tym kosztów wymienionych w art. 263 Kpa, z uwzględnieniem postanowień art. 262 § 1 Kpa.

Ponadto organ pierwszej instancji z urzędu rozważył także możliwość oparcia żądania zwrotu kosztów o treść art. 56 Kpa i w tym zakresie stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. D.W. nie był wzywany do osobistego stawiennictwa, co w myśl art. 56 §1 Kpa uzasadniałoby ewentualny wniosek o zwrot kosztów podróży i innych należności. Stosownie do art. 56 § 2 Kpa żądanie takie winno być zgłoszone organowi administracyjnemu, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia, co w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nie miało miejsca.

Dodatkowo organ pierwszej instancji wskazał, że w przypadku gdyby wnioskodawca domagał się odszkodowania za szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisów art. 145 § 1 Kpa, dochodzenie tego odszkodowania może nastąpić jedynie w toku postępowania cywilnego przed sądem powszechnym (art. 153 § 2 Kpa).

W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji D.W. podniósł ogólnie zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego, a w szczególności art. 77 Kpa oraz wniósł o nakazanie Kopalni Węgla Brunatnego w K. zwrot na jego rzecz kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko D.W. podniósł, że w toku postępowania dotyczącego podziału jego nieruchomości poniósł on wydatki związane z przejazdami i poszukiwaniem profesjonalnego pełnomocnika.

Zdaniem odwołującego się żądanie zwrotu powyższych kosztów jest uzasadnione winą organu, który naruszył treść art. 9 Kpa poprzez nieudzielanie informacji oraz winą Kopalni Węgla Brunatnego w K. jako inicjatora postępowania, który winien ponieść koszty postępowania podziałowego.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji ponownie przeanalizował przepisy art. 56, art. 153 § 1, art. 160 § 1, art. 261-267 Kpa, które mogłyby być podstawą żądania zwrotu kosztów postępowania i stwierdził, że nie ma podstaw do uznania za zasadne żądań strony. Organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się wniósł w toku postępowania dotyczącego podziału nieruchomości o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu ze zwrotem wszystkich kosztów od wnioskodawcy (KWB) na jego rzecz. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], Burmistrz Gminy i Miasta K. odmówił D.W. ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem, Nr [...], z dnia [...] r., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na powyższe postanowienie. Skarga na postanowienie organu odwoławczego w tym przedmiocie została oddalona na mocy wyroku z dnia [...] r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w P., sygn. akt [...].

W tych warunkach organ drugiej instancji uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy K. prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego się w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w kwocie [ ...] zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.W. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego w związku z postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrza Miasta i Gminy K. o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości, nabył on prawo do żądania zwrotu kosztów postępowania, albowiem był zmuszony szukać pomocy prawnej we własnym zakresie. Skarżący podniósł, że rozpatrzenie wniosku KWB o podział jego nieruchomości było bezpodstawne, w wyniku czego poniósł on szkodę w rozumieniu Kodeksu cywilnego i w ten sposób organ naraził go na koszty, których on sam nie musi ponosić. Powtórzył także argument, że zgłaszał kwestię kosztów pomocy prawnej w toku postępowania o podział nieruchomości, a mimo to nie zostało wydane stosowne postanowienie przez organ pierwszej instancji wraz z decyzją merytoryczną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy).

Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło.

Organ administracji prawidłowo uznał, na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), iż przyjęte w tej ustawie rozwiązania w przedmiocie kosztów nie dotyczą sytuacji zwrotu kosztów pomocy prawnej na rzecz strony, która we własnym zakresie skorzystała z usług adwokata lub radcy prawnego. Prawidłowo również organ administracji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z sytuacji enumeratywnie wskazanych w art. 56, art. 153 § 1, art. 160 § 1, art. 261-267 Kpa, która uzasadniałaby zwrot przedmiotowych kosztów.

Wbrew twierdzeniom skarżącego w wyniku wydania postanowienia z dnia [...] r. przez Burmistrza Miasta i Gminy K. o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości, nie nabył on prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna w przepisach postępowania administracyjnego dla takiego roszczenia. Decyzja o uzyskaniu pomocy prawnej u profesjonalnego pełnomocnika podejmowana jest indywidualnie przez każdą ze stron postępowania i na etapie postępowania administracyjnego nie ma wówczas podstaw do nakazywania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu administracji, bądź od innej strony postępowania.

Jednocześnie Sąd zauważa, że podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż korzystał on z pomocy prawnej adwokata lub radcy prawnego w toku postępowania dotyczącego podziału jego nieruchomości nie została w żaden sposób potwierdzona, albowiem w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez D.W. profesjonalnemu pełnomocnikowi, jak również żadne pismo procesowe nie zostało przez takiego pełnomocnika podpisane.

Na marginesie wskazać należy, że w przypadku możliwości zwrotu kosztów postępowania muszą być one dokładnie sprecyzowane i udokumentowane. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnego zestawienia potwierdzającego poniesienie wydatków.

Na gruncie zebranego w toku postępowania materiału, należy uznać, iż organ administracji prawidłowo ustalił, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w kwocie [...] zł.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, wobec czego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 250 powołanej powyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/M. Bejgerowska /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska