Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 911/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 1a, art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1133
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - t.j.
article: art. 40 ust. 1, art. 91 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 7, art. 87 ust. 2, art. 92, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 119 pkt 2, art. 147 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Bełchatowie z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr XXV/177/20 w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Rady Miejskiej w Bełchatowie na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

W dniu 27 sierpnia 2020 r. Rada Miejska w Bełchatowie, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 – dalej w skrócie "u.s.g.") oraz art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2020 r., poz. 1133 – dalej w skrócie "u.o.s."), podjęła uchwałę nr XXV/177/20 w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe.

Jak wskazano w § 1 przyjmuje się szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, które określa regulamin stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.

Powyższą uchwałę Wojewoda Łódzki reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z powodu istotnego naruszenia art. 31 ust. 3 u.o.s.

W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że po podjęciu spornej uchwały organ nadzoru zawiadomieniem o wszczęciu postępowania nadzorczego z 11 września 2020 r. powiadomił Radę Miejską w Bełchatowie o zastrzeżeniach co do legalności zapisów tej uchwały. W wyjaśnieniach udzielonych 16 września 2020 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w Bełchatowie nie podzielił zastrzeżeń organu nadzoru. Wobec powyższego, jak również po powtórnym przeanalizowaniu postanowień uchwały, organ nadzoru uznał, że zapisy części I - stypendia sportowe oraz części II -nagrody i wyróżnienia załącznika do przedmiotowej uchwały pozostają w opozycji do obowiązujących przepisów prawa. Treść uchwały pozostaje w sprzeczności z art. 31 ust. 3 u.o.s., gdyż brak jest w jej treści określenia znaczenia danego sportu dla Miasta Bełchatowa. W przytoczonym przepisie ustawodawca w stosunku do uchwały dotyczącej stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień używa zwrotu "określa", co świadczy o całościowym uregulowaniu i tym samym wyklucza możliwość uznania, że jest to przykładowe uregulowanie zakresu uchwały, gdyż w takim wypadku racjonalny ustawodawca użyłby zwrotów "w szczególności", "a zwłaszcza", które wskazywałyby na przykładowy, otwarty charakter wyliczenia. Ważne jest, aby wszystkie z przewidzianych gratyfikacji z art. 31 ust. 1 i ust. 2 były określone z uwzględnieniem znaczenia danego sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Istotne zatem jest przyporządkowanie konkretnej dyscypliny sportowej do prestiżu tej jednostki. Przykładem może posłużyć znaczenie żużlu dla Torunia, piłki ręcznej dla Kielc, skoków narciarskich dla Zakopanego. Oznacza to, że ustawodawca miał na myśli zawężoną grupę dyscyplin sportowych. W tym kontekście zapisy części I i II załącznika do przedmiotowej uchwały nie wypełniają wymogów ustawowych.

W obu częściach załącznika do przedmiotowej uchwały w żadnym z przepisów nie wymieniono znaczenia danej dyscypliny sportu dla Gminy Miasto Bełchatów. W § 1 pkt 1 ograniczono się jedynie do generalnego zwrotu takiego jak "dyscyplina sportu, która przynależy do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem określonym przez Ministra Sportu i Turystyki". Skarżący nie neguje tego, że blankietowe określenie dyscyplin w uchwale dotyczącej stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień jest możliwe (tak jak to w swoich wyjaśnieniach z dnia 16 września 2020 r. podkreślił Przewodniczący Rady Miejskiej w Bełchatowie), jednakże należy zaznaczyć, że wówczas zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą w takim przypadku należy odpowiednio dookreślić znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie skarżącego, pomijając fakt, że przypuszczalnie przy tak szerokim wyborze dyscyplin byłoby to niezwykle czasochłonne, w wielu przypadkach okazałoby się wręcz niemożliwe. Jeśli zatem mieszkaniec danej gminy nie ma, chociażby z uwagi na miejsce zamieszkania, możliwości stałego, nieskrępowanego korzystania z takiej infrastruktury sportowej, to deklaracja gminy o krzewieniu m.in. takiej dyscypliny sportu, która wymaga owej infrastruktury, jest praktycznie iluzją. Twierdzenie przeciwne do wskazanego powyżej stanowiska prowadzi nie tylko do sprzeczności z art. 31 ust. 3 u.o.s., ale też do sytuacji, w której tworzone są przepisy będące aktem prawa miejscowego całkowicie oderwane od lokalnej rzeczywistości. Dlatego też tak ważne jest "uzasadnienie dokonanego w tym zakresie wyboru". Z treści tego przepisu wprost wynika, że warunki ustanowienia stypendium sportowego oraz nagród i wyróżnień powinny być tak ukształtowane, by odzwierciedlały znaczenie danego sportu dla jednostki samorządowej oraz wynik sportowy. Znaczenie sportu i wynik to elementy uzasadniające podjęcie uchwały określonej treści (...) (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 363/20).

Zapisy załącznika do przedmiotowej uchwały nie wypełniają delegacji ustawowej, co oznacza, że są sprzeczne z art. 31 ust. 3 u.o.s., a tym samym zaskarżona uchwała jest wadliwa pod względem przedmiotowym z uwagi na brak precyzyjnego określenia znaczenia danego sportu dla Miasta Bełchatowa. Powyższe uchybienie rzutuje na całość jej uregulowań, a zatem uchwała powinna zostać wyeliminowana w całości.

Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta Bełchatowa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu zaskarżona uchwała w całości spełnia wymagania określone w art. 31 ust. 3 u.o.s. W § 1 pkt 1 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały podano, że stypendium sportowe może być przyznane zawodnikowi, który uprawia dyscyplinę sportu, która przynależy do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki. Wskazanie to ma charakter blankietowy, taka technika prawodawcza nie jest jednak w przypadku przepisów prawa miejscowego wykluczona, zapewnia elastyczność regulacji. Nie ma także przeszkód, aby Miasto Bełchatów za godne propagowania i wspierania uznało dyscypliny które przynależą do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki. W zależności od poziomu zawodników uprawiających rozmaite dyscypliny, w poszczególnych okresach różne dyscypliny sportowe mogą mieć dla gminy znaczenie, przyczyniając się np. do jej promocji lub wzrostu zainteresowania mieszkańców gminy określoną dyscypliną. Mając na względzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2019 r. I OSK 1222/17 organ stwierdził, że nie jest zadaniem Wojewody Łódzkiego wnikać i weryfikować, z jakich powodów określone dyscypliny gmina Miasto Bełchatów uznała za mające dla niej znaczenie, w szczególności dyscypliny które przynależą do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki są równie dopuszczalną przesłanką jak ugruntowana tradycja lokalna, czy ponadlokalna w uprawnianiu jakiegoś sportu albo dostępność infrastruktury sportowej. Nie ma podstaw do przyjęcia, że § 1 pkt 1 Regulaminu narusza art. 31 ust. 1 i 3 u.o.s., a Rada Miejska w Bełchatowie nie określiła precyzyjnie znaczenia danego sportu dla Miasta Bełchatowa. Brak jest także podstaw prawnych do znacznego zawężenia dyscyplin sportowych poprzez ich enumeratywne wyliczenie, ponieważ stanowiłoby to dyskryminację zawodników, którzy uprawiają dany sport nie wymieniony w uchwale. Na terenie Miasta Bełchatów, jak i Powiatu Bełchatowskiego istnieje różnorodna i rozbudowana infrastruktura sportowa oraz baza szkoleniowa umożliwiająca praktycznie uprawianie wszystkich dyscyplin sportowych, zarówno letnich jak i zimowych, które przynależą do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki. W zasobach Miejskiego Centrum Sportu w Bełchatowie znajduje się stadion miejski z pełnowymiarowym boiskiem do gry w piłkę nożną, na którym na co dzień spotkania rozgrywa [...]. Na stadionie odbywają się treningi piłki nożnej. Do dyspozycji są także cztery boiska treningowe (jedno ze sztuczną nawierzchnią, trzy trawiaste). Poza tym funkcjonuje hala Energia, jest to duża sala gimnastyczna, na której znajduje się boisko o powierzchni 1350 m2, można podzielić je na trzy sektory, dzięki czemu w jednym czasie mogą z niego korzystać trzy osobne grupy. Do obiektu przylegają boiska do siatkówki plażowej, dwa boiska ze sztuczną nawierzchnią, w tym do koszykówki i piłki nożnej. W hali funkcjonuje siłownia i profesjonalna ścianka wspinaczkowa. Na ww. obiekcie można trenować: piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę, sporty siłowe, wspinaczkę, koszykówkę. Na terenie Bełchatowa działają Miejskie Korty Tenisowe oraz Lodowisko Miejskie, na którym prowadzone są treningi hokeja na lodzie, jazdy na łyżwach. W ostatnim czasie oddano do użytku SkatePlaza, jest to skatepark o powierzchni 1000 m2, który daje możliwość przygotowywać się do sportów ekstremalnych tj. zawodów na deskorolce, rowerach BMX, rolkach czy też hulajnodze. W ramach Powiatu Bełchatowskiego działa Powiatowe Centrum Sportu w Bełchatowie, które posiada nowoczesny obiekt lekkoatletyczny z pełnowymiarowym boiskiem, na którym można trenować piłkę nożna, rugby. Wokół boiska znajduje się sześciotorowa bieżnia z poliuretanu. W skład tego obiektu wchodzi również bieżnia do skoków w dal i trój skoku, rozbieg do rzutu oszczepem, rzutnia do pchnięcia kulą, rzutu dyskiem i młotem, zeskok do skoku wzwyż, rozbieg do skoku o tyczce, rów z wodą dla biegów długodystansowych z przeszkodami. Na obiekcie można uprawiać wszystkie dyscypliny związane z lekkoatletyką. Powiat Bełchatowski oferuje również krytą pływalnię, która posiada basen o długość 25 m, 12,5 m szerokości i głębokości od 0,85 m do 1,65 m. Na pływalni można trenować pływanie, fitness w wodzie. Poza tym są Hale Letnia/Zimowa, w sezonie letnim mieszkańcy mogą korzystać z wielofunkcyjnej namiotowej hali sportowej. W okresie letnim bez względu na pogodę można uprawiać tam takie dyscypliny jak: tenis ziemny, badminton, tenis stołowy, piłka nożna, piłka ręczna, koszykówka. W okresie zimowym hala sportowa zostaje zaadaptowana na Lodowisko, na które może wejść jednocześnie do 150 osób. Lodowisko posiada profesjonalne tory do gry w curling. W okresie zimowym na hali można trenować sporty takie jak: jazda na łyżwach, curling. Dodatkowo można wymienić Salę Fitness, na której można trenować: taniec, boks, karate i inne sporty walki. Do użytku mieszkańców jest też sala gimnastyczna, na której można trenować: piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę, piłkę ręczną, hokej na hali. Oprócz wyżej opisanych obiektów na terenie Miasta Bełchatowa znajdują Hala Widowiskowo Sportowa, która jest wykorzystywana do treningów sportowych zawodników [...]. Pływalnia kryta zlokalizowana przy Hotelu Sport, pływalnia kryta przy Hotelu Wodnik, z których korzystają zawodnicy [...], boiska sportowe tzw. orliki ze sztuczną nawierzchnią, na których odbywają się treningi wielu szkółek piłkarskich. Na terenie Nadleśnictwa Bełchatów znajdują się leśne ścieżki rowerowe przystosowane do zawodów z kolarstwa górskiego, w 2019 r. odbywała się tam impreza MTB. Kilkanaście kilometrów od Bełchatowa, znajduje się Góra Kamieńsk, na której każdy miłośnik sportów zimowych, może trenować jazdę na nartach, snowboardzie. W sezonie letnim obiekt ten oferuje wiele tras rowerowych, o różnym stopniu trudności. Bogata baza sportowa niewątpliwie miała wpływ na sukcesy sportowe osiągane przez sportowców z Bełchatowa. W ostatnich 2 latach mieszkańcy miasta byli w ścisłej czołówce na zawodach wysokiej rangi tj., na Mistrzostwach Świata, Mistrzostwach Europy i Mistrzostwach Polski w takich dyscyplinach jak: lekkoatletyka, wspinaczka sportowa, trójbój siłowy, zapasy, curling, tenis ziemny, wakeboard, hokej na lodzie, piłka siatkowa, tenis ziemny na wózkach, kickboxing, boks olimpijski, kolarstwo, taekwon-do, pływanie. Wartym podkreślenia jest fakt, iż w wielu dyscyplinach sportowych zawodnicy młodych grup wiekowych osiągają wysokie wyniki w lokalnych zawodach, duża grupa spośród nich powoływana jest na konsultacje przez trenerów reprezentacji Polski, co w perspektywie najbliższych lat może przynieść, kolejne sukcesy rangi krajowej i międzynarodowej dla bełchatowskich sportowców. Podsumowując organ stwierdził, że treść § 1 pkt 1 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały wskazuje, iż Rada Miejska nie zaniechała wykonania obowiązku uwzględnienia ustawowego kryterium znaczenia danego sportu dla Miasta Bełchatów. Uchwała (w załączniku) zwiera wskazanie preferowanych sportów poprzez odwołanie się do "dyscypliny która przynależy do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki". Powyższe oznacza wskazanie, że znaczenie dla miasta Bełchatów mają te dyscypliny sportu, które w chwili składania wniosku o przyznanie stypendium /wyróżnienia/ nagrody przynależą do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki. Rozwiązanie to (katalog o charakterze otwartym) ma tę zaletę, że umożliwia automatycznie aktualizację katalogu dyscyplin sportowych bez potrzeby wprowadzenia zmian w uchwale. Wybiórcze określenie dyscyplin sportowych pozbawiłoby, w sposób nieuprawniony i sprzeczny z art. 31 ust. 3 u.o.s. możliwości otrzymania stypendium przez osoby, które uprawiają dyscypliny sportu nie wymienione w uchwale.

W związku z zarządzeniem Sędziego z 21 stycznia 2021 r., pismami procesowymi z 2 lutego 2021 r. pełnomocnik Wojewody Łódzkiego oraz organ wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.

Przechodząc następnie do zagadnień natury merytorycznej podkreślić należy, że sądy administracyjne w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje według art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy niniejszej wskazać trzeba, że jak stanowi art. 91 ust. 1 u.s.g., nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g.). Ustawa o samorządzie gminnym w art. 91 ust. 4 posługuje się określeniem "nieistotnego naruszenia prawa" i wówczas w takim przypadku wykluczone jest stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy. Według art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

W rozpatrywanej sprawie sądowej kontroli z punktu widzenia legalności poddany został akt prawa miejscowego, a mianowicie uchwała nr XXV/177/20 Rady Miejskiej w Bełchatowie z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe.

Akty prawa miejscowego co jasno wynika z regulacji art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 – w skrócie "Konstytucja RP") są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. To zaś oznacza, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy, tak ja ma to miejsce w przypadku rozporządzenia w myśl art. 92 Konstytucji RP. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Stosownie bowiem do treści art. 40 ust. 1 u.s.g. gmina na podstawie upoważnień ustawowych ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Konstytucyjna zasada określoności regulacji prawnych, co podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 7 listopada 2006 r. sygn. akt SK 42/05 (OTK-A 2006/10/148), odwołując się do prezentowanego w swoich wcześniejszych orzeczeniach stanowiska, wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Zasada określoności regulacji prawnych wymaga, aby przepisy prawne były formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny (zob. wyrok z 11 stycznia 2000 r., sygn. K. 7/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 2, s. 20). Każdy przepis prawny winien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego - dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów. Wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy oczekiwać mogą stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw tak, by ich treść była oczywista i pozwalała na wyegzekwowanie" (wyrok z dnia 21 marca 2001 r., sygn. K 24/00; publ. OTK ZU nr 3/2001, poz. 51, s. 312). Stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych jest naruszeniem Konstytucji".

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 31 u.o.s., zgodnie z którym jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3).

Pod pojęciem "sportu" ustawodawca rozumie wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Za sport uważa się również współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego (art. 2 ust. 1 i 1a u.o.s.).

Z przywołanego wyżej art. 31 u.o.s. jasno wynika, że ustawodawca co do zasady pozostawił organowi gminy swobodę w podjęciu uchwały w przedmiocie przyznawania i pozbawiania oraz rodzaju i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, zwracając jednak uwagę na konieczność uwzględnienia dwóch podstawowych kryteriów, po pierwsze - znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego i po drugie - osiągniętego wyniku sportowego.

Zatem, dyscyplinami sportowymi mającymi znaczenie dla jednostki samorządu terytorialnego mogą być dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej, czy ponadlokalnej, cieszące się popularnością wśród mieszkańców, co z oczywistych względów wpisywałoby się w realizację zadania własnego, polegającego na tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi sportu (art. 27 u.o.s.). Intencją ustawodawcy, co wynika z art. 31 ust. 3 u.o.s. było również powiązanie wysokości przyznawanego świadczenia ze znaczeniem danego sportu dla konkretnej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej uwzględnienie znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego (a zatem kryterium stricte przedmiotowego) może przybrać różną formę i nie musi polegać jedynie na wskazaniu konkretnych dyscyplin sportowych. Rada uprawniona jest bowiem do wskazania w uchwale innych kryteriów, co pozwoli na ustalenie zakresu desygnatu pojęcia "dany sport" (vide: wyroki WSA w Łodzi z: 27 października 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 624/17, 15 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 673/17, 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 651/17, 29 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 644/17, 11 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 375/19). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1623/17 (Lex nr 2714312), może to nastąpić albo poprzez wskazanie określonej dyscypliny sportowej (dyscyplin sportowych) albo w sposób bardziej ogólny np. poprzez wskazanie na lekką atletykę, sporty zimowe, sporty młodzieżowe i.t.p. Natomiast wskazanie na "dyscypliny sportowe objęte programem Igrzysk Olimpijskich lub Paraolimpijskich" nie jest wystarczające. Jest to bowiem określenie zbyt ogólne. Igrzyska olimpijskie i paraolimpijskie obejmują bardzo dużą liczbę różnych dyscyplin sportowych, zwłaszcza, że są olimpiady zimowe i letnie. Ponadto część z dyscyplin sportowych, objętych programem Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich może być uprawiana jedynie w przypadku, gdy zawodnik ma możliwość korzystania z określonej infrastruktury sportowej (basen, lodowisko, stadion, hipodrom, trasa zjazdowa narciarska i.t.p.). Jeśli zatem mieszkaniec danej gminy nie ma, chociażby z uwagi na miejsce zamieszkania, możliwości stałego, nieskrępowanego korzystania z takiej infrastruktury sportowej, to deklaracja gminy o krzewieniu m.in. takiej dyscypliny sportu, która wymaga owej infrastruktury, jest praktycznie iluzją.

W rozpatrywanej sprawie zgodzić się przyjdzie z organem nadzoru, że Rada Miejska w Bełchatowie Tomaszowa Mazowieckiego w części I i II Załącznika do zaskarżonej uchwały nie wskazała wprost, ani nawet choćby pośrednio dyscypliny sportowej (bądź dyscyplin sportowych), która miałaby dlań znaczenie, nie wspominając już o uzasadnieniu dokonanego w tym zakresie wyboru, czym naruszyła w istotnym stopniu art. 31 ust. 3 u.o.s. Jak wynika z lektury Załącznika do zaskarżonej uchwały lokalny prawodawca ograniczył się do wskazania, "uprawia dyscyplinę sportu, która przynależy do właściwego Polskiego Związku Sportowego zgodnie z wykazem ogłoszonym przez Ministra Sportu i Turystyki". Takie sformułowanie nie jest wystarczające. Jest to bowiem określenie zbyt ogólne, nie wypełniające delegacji ustawowej z art. 31 ust. 3 u.o.s. Na marginesie warto zwrócić uwagę, że rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 2 września 2009 r. w sprawie wykazu dyscyplin sportu, w których mogą działać polskie związki sportowe (Dz.U. z 2009 r., nr 147, poz. 1196), którego załącznik zawierał 74 dyscypliny sportu, w których mogą działać polskie związki sportowe, zostało uchylone z dniem 16 października 2010 r. Zatem, nie obowiązywało ono w dacie pojęcia zaskarżonej uchwały i dotychczas nowy wykaz dyscyplin sportowych nie został ustalony przez Ministra Sportu. Nadto w stanie prawny istotnym dla rozpatrywanej sprawy funkcjonowało Ministerstwo Sportu, a nie Ministerstwo Sportu i Turystyki. Obecnie zaś działa Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Wolą ustawodawcy było wskazanie znaczenia danego sportu w treści samej uchwały, a nie ewentualne późniejsze rozstrzyganie chociażby przez komisję stypendialną czy dana dyscyplina sportowa ma czy też nie ma znaczenia dla jednostki samorządu terytorialnego. Trafnie wobec tego wskazał Wojewoda Łódzki w treści skargi, że takimi dyscyplinami mogą być na przykład dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej, czy ponadlokalnej, cieszące się popularnością wśród mieszkańców. Tożsamy pogląd w tej materii zaprezentował tutejszy Sąd w wyrokach z 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 497/20 (prawomocny), 11 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 375/19 (prawomocny) i z 10 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 750/20.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że kwestionowana przez Wojewodę Łódzkiego uchwała nie wypełnia zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, a zatem w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny, a przede wszystkim art. 31 ust. 3 u.o.s. Tym samym zaskarżona uchwała jako wadliwa pod względem przedmiotowym nie mogła się ostać w obowiązującym porządku prawnym.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 480 zł obejmuje koszty zastępstwa procesowego strony skarżącej przez radcę prawnego.

dc