Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 124/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 141 par. 4, art. 153, art. 154 par. 1, par. 2, par. 6,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 59 poz 421
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na Starostę Kluczborskiego w przedmiocie wymierzenia grzywny za bezczynność organu po wyroku uchylającym czynność w sprawie opłaty za kartę pojazdu 1) wymierza Staroście Kluczborskiemu grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych z tytułu bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/12, 2) orzeka o istnieniu po stronie skarżącego A. Z. prawa do żądania od Starosty Kluczborskiego zwrotu części opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], w wysokości 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych, 3) stwierdza, że bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/12, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Starosty Kluczborskiego na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę na bezczynność Starosty Kluczborskiego w związku z niewykonaniem wyroku tut. Sądu z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/12, żądając wymierzenia organowi grzywny.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił czynność Starosty Kluczborskiego z dnia 1 lutego 2012 r., polegającą na odmowie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł, stanowiącej część opłaty uiszczonej w kwocie 500 zł za kartę pojazdu, określił, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Starosty Kluczborskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dalej skarżący podniósł, że dwukrotnie, tj. w dniu 26 listopada 2012 r. i w dniu 18 stycznia 2013 r., wzywał organ o wykonanie wyroku i zapłacenie spornej kwoty 425 zł oraz kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w wyniku czego organ w dniu 21 stycznia 2013 r. przesłał na jego konto kwotę 100 zł oraz zawiadomił go w piśmie, że w ten sposób wyrok został wykonany. Skarżący wywiódł, że stanowisko organu w tej kwestii uważa za błędne, gdyż wprawdzie w sentencji wyroku ujęto jedynie zasądzenie kwoty 100 zł, to jednak uchylono też czynność polegającą na odmowie zwrotu nadpłaty, natomiast z uzasadnienia wyroku, będącego jego integralną częścią, a które jest bezwzględnie wiążące dla organu, wynika jednoznacznie, że organ powinien ponownie rozpoznać wniosek i zwrócić na jego rzecz kwotę 425 zł. W końcowej części skargi skarżący wniósł również o orzeczenie na podstawie art. 154 ust. 2 P.p.s.a. o istnieniu po jego stronie uprawnienia do żądania nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę Starosta Kluczborski wniósł o jej oddalenie, wskazując w uzasadnieniu, że w związku z pismami skarżącego dokonano w dniu 21 stycznia 2013 r. przelewu kwoty 100 zł tytułem kosztów postępowania sądowego, gdyż jedynie taką kwotę zasądził sąd od organu na rzecz skarżącego. Organ stwierdził, że "wobec powyższego bezprzedmiotowe są zarzuty w zakresie bezczynności organu i niewykonanie wyroku".

Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i podkreślił, że w zakresie roszczenia przekraczającego kwotę 100 zł strona powinna wnieść skargę do sądu powszechnego, natomiast Starosta jest wówczas związany terminem przedawnienia z ustawy finansowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z przepisem art. 154 P.p.s.a., na który powołał się skarżący wnosząc skargę będącą przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).

Od razu zaznaczyć przyjdzie, że skarga wniesiona w trybie uregulowanym w powyższym przepisie jest odrębna od skargi, w wyniku której został wydany wyrok niewykonany przez organ. W tym znaczeniu przedmiotem kontroli nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a. W ramach tego postępowania sąd dokonuje ustaleń, czy organ wykonał wyrok uwzględniający skargę.

Ponadto, z treści art. 154 § 2 P.p.s.a. wynika możliwość orzeczenia przez sąd o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej. Zasadą jest więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Jak wskazuje się w literaturze, przepis art. 154 § 2 P.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, tj. skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 711). Takiego przypadku dotyczy skarga wniesiona w niniejszej sprawie.

Z uwagi na treść art. 154 § 2 P.p.s.a, w którym możliwość orzekania przez Sąd w trybie tego przepisu ustawodawca powiązał ściśle z wymierzeniem organowi grzywny za niewykonanie wcześniejszego wyroku, w ocenie składu orzekającego, podzielić należy ten nurt doktryny, wedle którego wydanie przez sąd administracyjny orzeczenia na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. uzasadnione jest w przypadku swoistej recydywy organów administracji, a więc dwukrotnego naruszenia prawa przez organ - pierwotnego naruszenia skutkującego skargą skierowaną do sądu i ponownego naruszenia polegającego na zignorowaniu wyroku sądu administracyjnego. Jeśli po uchyleniu aktu przez sąd, właściwy organ nie wydaje nowego aktu, sąd administracyjny może sam to uczynić. W tych przypadkach sąd ogranicza się do deklaratywnego potwierdzenia lub wykluczenia istnienia uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Celem tego orzeczenia jest zapewnienie dodatkowej ochrony stronie skarżącej przez wiążące określenie jej sytuacji prawnej. Jego wydanie uzasadniają względy efektywności sądowej kontroli administracji publicznej, której sprawowanie pozwala niekiedy usankcjonować stan bezprawności zachowania organu administracji nie tylko wymierzeniem mu grzywny, ale i wyręczeniem go - w swoistej formie - w wykonaniu wyznaczonego ustawowo zadania (por. Z. Kmieciak: "Czy sądy administracyjne stosują przepisy prawa materialnego?", ZNSA 2011 r., nr 2, s. 17-18 oraz powołane tam piśmiennictwo). Poza tym, z brzmienia art. 154 § 2 P.p.s.a. wynika jednoznacznie, że sięgnięcie przez sąd administracyjny po środek ochrony przewidziany w omawianym przepisie wymaga ustalenia, że pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące wątpliwości okoliczności jej stanu prawnego i faktycznego.

W świetle art. 154 § 1 P.p.s.a., warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, przy czym skuteczność skargi nie jest uwarunkowana upływem określonego okresu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku.

W niniejszej sprawie warunek powyższy został spełniony przez skarżącego, który przed wniesieniem skargi pismem z dnia 26 listopada 2012 r., a następnie pismem z dnia 18 stycznia 2013 r., wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/12.

Ponadto, jak słusznie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skarga o wymierzenie organowi grzywny w trybie powyższego przepisu przysługuje w dwóch sytuacjach:

1) gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu sprawy oraz

2) gdy organ pozostaje bezczynny albo przewlekle prowadzi postępowanie po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.

Drugi z wymienionych w art. 154 § 1 P.p.s.a. przypadków zachodzi wówczas, gdy organ - po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2, albo § 2 pkt 1-7, art. 146-148 lub 150 P.p.s.a., skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności, czyli po usunięciu przez sąd niezgodnego z prawem aktu lub wadliwej czynności – w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego, pomimo upływu stosownych terminów załatwienia sprawy przewidzianych w K.p.a., nie załatwia sprawy, tj. nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie w drodze stosownego aktu lub nie dokonuje czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 grudnia 2011 r., II OSK 2029/11, LEX nr 1152127 oraz z 25 listopada 2011 r., II OSK 1975/11, LEX nr 1152120). Termin załatwienia sprawy przez organ w prowadzonym postępowaniu wyznacza przepis art. 35 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku kasacyjnego wyroku sądu, terminy określone w art. 35 K.p.a. rozpoczynają bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych, stosownie do art. 286 P.p.s.a., który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2).

Rozpoznając skargę o wymierzenie organowi grzywny sąd w pierwszej kolejności musi zatem ustalić czy organ był bezczynny po otrzymaniu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem, gdyż stanowi to przesłankę determinującą bezpośrednio rozstrzygnięcie o wymierzeniu organowi grzywny. Dodać należy, że regulacja przewidziana w art. 154 § 1 P.p.s.a. nie pozostawia przy tym sądowi swobody działania, nie przewidując możliwości odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny, jeżeli wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie. W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę. Ponadto, z treści ust. 3 omawianego przepisu wynika, że grzywna ta stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. B. Dauter, J. Drachal, M. Niezgódka-Medek "Wzory pism i orzeczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 230).

Bezspornym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/12, po rozpoznaniu skargi A. Z. na czynność Starosty Kluczborskiego z dnia 1 lutego 2012 r., nr [...], w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu: w punkcie 1 sentencji wyroku - uchylił zaskarżoną czynność; w punkcie 2 - określił, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu w całości, natomiast w punkcie 3 - zasądził od Starosty Kluczborskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten, wobec braku jego zaskarżenia, stał się prawomocny w dniu 13 listopada 2012 r., a odesłane przez Sąd akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 22 listopada 2012 r. Nie ulega też wątpliwości, że oceniana w omawianym postępowaniu czynność Starosty Kluczborskiego z dnia 1 lutego 2012 r. została zakwalifikowana przez Sąd do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a polegała na odmowie skarżącemu zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł, stanowiącej część opłaty uiszczonej w kwocie 500 zł za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], co wynika wprost z treści uzasadnienia powyższego wyroku.

Wyrok z dnia 25 września 2012 r. miał zatem charakter kasacyjny, tj. eliminował z porządku prawnego zaskarżoną czynność Starosty Kluczborskiego przy zastosowaniu art. 146 § 1 P.p.s.a., powołanego przez orzekający Sąd jako podstawa prawna rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 wyroku. Skutkiem tego rodzaju orzeczenia jest powrót sprawy na drogę postępowania administracyjnego, co wiąże się z obowiązkiem organu ponownego rozpatrzenia pozostającej w toku sprawy i zakończenia jej w przewidziany prawem sposób, z uwzględnieniem wyroku Sądu.

Odnośnie mocy wiążącej omawianego wyroku należy wskazać, że na zasadzie art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ponadto, jak zasadnie wywiedziono w orzecznictwie, ocenę prawną stanowi również odmowa zastosowania przez sąd administracyjny w sprawie aktu wykonawczego ze względu na jego niezgodność z ustawą (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38). Z kolei ustanie mocy wiążącej tej oceny następuje w razie zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, albo po wydaniu orzeczenia sądowego nastąpi zmiana istotnych okoliczności faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy zasygnalizować należy, że nie miała miejsca tego rodzaju zmiana stanu prawnego czy okoliczności faktycznych, która dezaktualizowałaby ocenę prawną wyrażoną w wyroku z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op. Zatem wynikające z art. 153 P.p.s.a. związanie tym wyrokiem trwa zarówno w odniesieniu do organu, jak i Sądu rozpoznającego aktualnie niniejszą sprawę.

Wracając do głównego nurtu rozważań dodać jeszcze trzeba, że użyte w art. 153 P.p.s.a. określenie "orzeczenie" oznacza nie sentencję, lecz uzasadnienie orzeczenia. Za takim stanowiskiem przemawia to, że ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się przede wszystkim z wykładnią prawa, zaś wykładnia zgodnie z art. 138 i 141 § 4 P.p.s.a. może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku sądowego (por. wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 755/11, LEX nr 1218898).

Z tego względu, w zakresie stosowania art. 154 § 1 P.p.s.a., ustalenia dotyczące bezczynności lub nie organu w wykonywaniu wyroku nie mogą być ograniczone jedynie do sentencji orzeczenia, ale muszą przede wszystkim obejmować uzasadnienie, które bezwzględnie wiąże organ. Podkreślić wszak trzeba, że zawarte w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., będące - stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. - jednym z koniecznych elementów wyroku uwzględniającego skargę, w wyniku czego sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, wytyczają kierunek działań jakie powinny zostać podjęte przez organ w toku ponownego rozpoznania sprawy, po otrzymaniu akt wraz z kasacyjnym orzeczeniem sądu. Wskazania te stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i mają na celu uniknięcie popełnionych wcześniej przez organ błędów.

W rozpoznawanej sprawie obowiązek podjęcia przez Starostę Kluczborskiego konkretnych działań - po usunięciu z porządku prawnego wadliwej czynności materialno-technicznej z dnia 1 lutego 2012 r. - został nałożony na organ właśnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2012 r. Eliminując tę czynność, dotyczącą odmowy zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu, Sąd w końcowej części uzasadnienia wskazał, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji ustali wysokość wymaganej opłaty za kartę pojazdu, mając na uwadze treść cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym". Już tylko literalne odczytanie powyższego fragmentu uzasadnienia wyroku, przedstawiającego zalecenia co do dalszego postępowania, pozwala jednoznacznie stwierdzić, że nakazane przez Sąd działanie organu w procesie ustalania wysokości wymaganej opłaty za kartę pojazdu, czyli okoliczności istotnych do załatwienia sprawy, powinno nastąpić przy ponownym - po wyroku Sądu - rozpatrywaniu zawisłej przed organem sprawy. W tym kontekście nie może zatem budzić wątpliwości, że wyrok z dnia 25 września 2012 r. nie mógł spowodować bezczynności organu, a wręcz przeciwnie, wskazywał wyraźnie na obowiązek dalszego prowadzenia sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem A. Z., która - wobec kasacyjnego charakteru wyroku - pozostawała nadal niezakończona. Nie można wobec tego uznać, że jedyną czynnością, do jakiej zobligowany był organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z dnia 25 września 2012 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy, było dokonanie na rzecz skarżącego zwrotu kwoty 100 zł z tytułu kosztów postępowania sądowego, zasądzonej w punkcie 3 tegoż wyroku.

Nie sposób też zgodzić się z zapatrywaniem organu, wyrażonym przez pełnomocnika, odnośnie możliwości dochodzenia przez skarżącego roszczeń przed sądem powszechnym w zakresie zwrotu kwoty przekraczającej 100 zł i możliwości zastosowania przez organ terminu przedawnienia wynikającego z przepisów finansowych. Po pierwsze - zwrócić należy uwagę, że Sąd orzekający w wyroku z dnia 25 września 2012 r. nie zastosował przepisu art. 146 § 2 P.p.s.a, umożliwiającego uznanie w wyroku uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jedynie wyrok wydany na tej właśnie podstawie, nakładający obowiązek zwrotu nadpłaty, zastępowałby akt administracji publicznej. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała jednak miejsca. Po drugie - pogląd ten pozostaje w sprzeczności z jednoznacznym stanowiskiem Sądu, obszernie i wyczerpująco przedstawionym w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2012 r., a dotyczącym administracyjnego charakteru żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu i kwestii zwrotu kwoty nadpłaconej z tego tytułu. Sąd wskazał, że na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można natomiast mówić jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie o tym stanowi, natomiast ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro strona wybrała administracyjny sposób dochodzenia od organu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, to organ uznając uprawnienie strony do zwrotu uiszczonej zawyżonej opłaty, zwraca tę kwotę, albo w drodze czynności odmawia przyznania takiego uprawnienia (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 2673/12, zamieszczony na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z dowodów przedłożonych w sprawie, wprawdzie organ administracji publicznej dokonał na rzecz A. Z. wypłaty kwoty 100 zł, zasądzonej wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, jednak - po otrzymaniu w dniu 22 listopada 2012 r. akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem - uczynił to po upływie trzech miesięcy, tj. w dniu 21 lutego 2013 r., dopiero po dwukrotnych wezwaniach, dokonanych przez skarżącego pismami z dnia 26 listopada 2012 r. i 18 stycznia 2013 r. W związku z powyższymi wezwaniami organ mógł powziąć wątpliwości co do sposobu wykonania powyższego wyroku i wystąpić o jego wykładnię w trybie art. 158 P.p.s.a., jednak z tego uprawnienia nie skorzystał.

Skoro do dnia rozpoznania skargi w przedmiocie wymierzenia Staroście Kluczborskiemu grzywny, tj. do dnia 11 czerwca 2013 r., organ ten nie podjął czynności zmierzających do załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu na rzecz skarżącego opłaty za kartę pojazdu w sposób wskazany w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2012 r., to w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że Starosta Kluczborski pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym czynność tego organu z dnia 1 lutego 2012 r.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r. (Mon. Pol. z 2013 r., poz. 107) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3080,84 zł.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, skład orzekający uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., jest adekwatną sankcją dla za niewykonanie wyroku z dnia 25 września 2012 r.,sygn. akt II SA/Op 203/12. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę - z jednej strony - okoliczność, że nastąpił zwrot zasądzonych kosztów postępowania, a z drugiej strony - długość przekroczenia terminów określonych w art. 35 K.p.a. w zw. z art. 286 § 2 P.p.s.a., i to zarówno w dokonaniu powyższej wypłaty (która nastąpiła po dwukrotnych monitach skarżącego), jak i niewykonania, nawet pomimo wniesienia skargi, pozostałych obowiązków ciążących na organie, precyzyjnie określonych w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2013 r.

Powyższe implikuje stwierdzenie, że pomimo powinności wynikających z powołanych wyżej przepisów organ uporczywie uchylał się od wykonania prawomocnego wyroku Sądu, a takie działanie nie może zostać ocenione inaczej niż jako rażące naruszenie prawa.

Na gruncie dotychczas powiedzianego, oceniając możliwość merytorycznego orzeczenia w trybie art. 154 § 2 P.p.s.a., należy stwierdzić, że charakter rozpoznawanej sprawy pozwala na zastosowanie tego przepisu przez Sąd. Ewidentnym jest, że bezczynność w wykonaniu wyroku dotyczy przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ponadto, zdaniem Sądu, w sprawie miało również miejsce omówione wyżej dwukrotne naruszenie prawa przez organ, tj. pierwsze - skutkujące skargą A. Z., która została uwzględniona przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 25 września 2012 r., II SA/Op 203/12, oraz ponowne - polegające na zignorowaniu tego wyroku poprzez jego niewykonywanie. Ponadto, okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie budzą uzasadnionych wątpliwości, co wyczerpuje przesłanki zastosowania przez Sąd powyższego przepisu. Okoliczności te wynikają wprost z uzasadnienia wyroku z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 203/13, którym z mocy art. 153 P.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu jest związany. Biorąc pod uwagę treść tego wyroku, niezaprzeczalnie skarżący uiścił opłatę w wysokości 500 zł za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Odnośnie stanu prawnego, nie ulega też wątpliwości, że obowiązek uiszczenia tej opłaty i jej wysokość wynikały wprost z przepisów prawa, tj. z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm., obecnie - Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310, z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 77 ust. 4 pkt 2 powyższej ustawy. Legalność § 1 tego aktu wykonawczego została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 uznał go za sprzeczny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższy stan prawny został jednoznacznie oceniony przez Sąd orzekający w wyroku z dnia 25 września 2012 r., który wyjaśnił istotną treść powyższych przepisów i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, Sąd ten dokonał samodzielnej oceny konstytucyjności przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 lipca 2003 r., uznając go za niekonstytucyjny w dacie jego stosowania przez organ i wywiódł, że "w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący miał obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dlatego też organ zobowiązany był przyjąć, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, zwłaszcza że w czasie dokonania zaskarżonej czynności obowiązywało już nowe rozporządzenie (tj. nadal aktualne rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2006 r. nr 59, poz. 421 - przyp. Sądu), ustalające wysokość spornej opłaty na kwotę 75 zł". Oceniany przez Sąd w wyroku z dnia 25 września 2012 r. stan prawny nie uległ zmianom i powołane wyżej przepisy ustawy oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r., określające w § 1 ust. 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł, obowiązują obecnie w porządku prawnym. Oznacza to, że nadal aktualny jest pogląd zaprezentowany przez Sąd w powyższym wyroku

Skoro, jak wywiedziono wyżej, organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku z dnia 25 września 2012 r. i dotychczas nie dokonał zwrotu kwoty nadpłaty na rzecz skarżącego, to tym samym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, należało uznać, że po stronie A. Z. istnieje prawo do żądania od Starosty Kluczborskiego zwrotu części opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w wysokości 425 zł, tj. w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą uiszczoną, a przewidzianą w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. Tak określonemu uprawnieniu skarżącego odpowiada leżący po stronie organu obowiązek wypłaty na jego rzecz powyższej kwoty.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.