Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] orzekającej o zwrocie na rzecz H. P. nieruchomości położonej w W. przy [...], stanowiącej projektowaną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]

o powierzchni [...] m2, będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu nr [...], pochodzącą z hip. pn. "[...]" oraz zobowiązującej H. P. do zwrotu na rzecz W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwocie [...] zł - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Naczelnik Dzielnicy [...] na wniosek Generalnej Dyrekcji Budowy [...] decyzją z dnia [...] listopada 1983 r. nr [...] wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w W., o pow. [...] ha z ogólnej pow. [...] ha (cz. dawnej dz. nr [...] z d. obrębu [....]), będącej własnością H. P., z przeznaczeniem pod budowę pierwszego odcinka [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] sierpnia 1975 r. oraz decyzją

o zatwierdzeniu planu realizacyjnego nr [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. i nr [...]

z dnia [...] kwietnia 1983 r. w tym część nieruchomości o pow. [...] ha (na zachód od linii [...] do drogi polnej) wywłaszczona została na wniosek H. P. zgłoszony na rozprawie wywłaszczeniowej w dniu 28 lipca 1983 r. Zgodnie z treścią decyzji lokalizacyjnej nr [...] lokalizacja I linii [...] ustalona została w liniach rozgraniczających projektowanej ulicy [...] – [....].

Wnioskiem z 12 lipca 1999 r. (data wpływu) H. P. wystąpił o zwrot niezabudowanej części działki nr [...] z obrębu [...], wywłaszczonej decyzjami Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...]., nr [...], [....], a następnie wnioskiem z dnia 21 marca 2000 r. wystąpił o zwrot działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [....]m2

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wyznaczył Starostę P. do załatwienia sprawy zwrotu przedmiotowych nieruchomości.

Starosta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz H. P. nieruchomości położonej w W. przy [...] stanowiącej projektowaną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu nr [...], pochodzącą z hip. pn. "[...]", wykazaną na mapie sytuacyjnej z projektowanym podziałem, przyjętej do zasobu geodezyjnego

i kartograficznego w ODGiK w W. w dniu 20 kwietnia 2009 r. oraz zobowiązującej H. P. do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwocie [....] zł

Starosta . w uzasadnieniu decyzji wskazał, że nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, bowiem linie rozgraniczające Aleję [...] zostały zawężone w stosunku do pierwotnie ustalonych dla potrzeb budowy [...] i Alei [...],

a nadto na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano żadnych inwestycji.

Organ I instancji podniósł, że zawężenie linii rozgraniczających Al. [...] oraz fakt nie zrealizowania na części działki nr [...] z obrębu [...] (projektowana działka nr [...]) żadnych inwestycji (26 lat od daty wywłaszczenia) - co zostało potwierdzone przez Urząd W. Delegaturę Biura Naczelnego Architekta Miasta

w Dzielnicy [...] w piśmie z dnia 18 stycznia 2007 r. oraz M. spółka z o.o. w piśmie z dnia 20 września 2004 r. - uzasadnia uznanie części nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.

Zdaniem organu I instancji również wizja w terenie przeprowadzona w dniu 08 maja 2009 r. potwierdziła, iż na projektowanej działce nr [...] z obrębu [...] nie zrealizowano żadnej inwestycji, gdyż grunt jest nie zabudowany i nie zagospodarowany, porośnięty dziko rosnącymi drzewami, krzakami i trawą.

Od wskazanej wyżej decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odwołanie złożył Prezydent W., który podnosi, że na części nieruchomości o pow. [...] m2 wywłaszczonej decyzją nr [...] wybudowana została I linia [...], co jest jednoznaczne, że zrealizowany został cel, na który została ona wywłaszczona, natomiast odnośnie pozostałej części nieruchomości

o pow. [...] m2 nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia, ponieważ została ona wykupiona na wniosek właściciela.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że będąca przedmiotem decyzji część działki nr [...] (oznaczona na mapie z projektowanym podziałem jako działka nr [...]) wchodziła w skład terenu o pow. [...]m2, wywłaszczonego pod budowę [...].

Wojewoda [...] mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokół z oględzin nieruchomości z dnia 8 maja 2009 r., operat szacunkowy sporządzony dla działki nr [...]) ustalił, że na przedmiotowym terenie nie zrealizowano celu wywłaszczenia, gdyż grunt jest niezabudowany, niezagospodarowany, porośnięty trawą, dziko rosnącymi drzewami i krzewami. Wskazał, że działka nr [...] nie znajduje się w liniach rozgraniczających Alei [...] i znajduje się poza granicą podziemnego tunelu [...]. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, gdyż na omawianym terenie nie wykonano żadnych obiektów związanych z celem wywłaszczenia.

Wojewoda [...] odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podkreślił, iż działka nr [...] z obrębu [...] wywłaszczona została z przeznaczeniem pod budowę pierwszej linii [...] i wchodziła w skład terenu o pow. [...] m2 wywłaszczonego na wniosek Generalnej Dyrekcji Budowy [...]. Zwrócił uwagę, iż bezsporne jest zrealizowanie inwestycji na części z wywłaszczonego terenu o pow. [...] m2, jednakże zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło miasto W.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że na części nieruchomości o powierzchni [...] m2, wywłaszczonej decyzją nr [...] wybudowana została, zgodnie

z decyzją lokalizacyjną nr [...] i decyzją nr [...], I linia [...] co jest jednoznaczne

z faktem, że zrealizowany został cel, na który została ona wywłaszczona. Odnośnie pozostałej części nieruchomości o powierzchni [...] m2 nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia, ponieważ została ona wykupiona na wniosek byłego właściciela. Zdaniem skarżącego, argumentem przemawiającym za zwrotem nieruchomości nie może być również fakt zawężenia linii rozgraniczających Alei [...] ponieważ inwestycja ta nie stanowiła przedmiotu wywłaszczenia i nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Skarżący zwrócił uwagę, że prace związane z budową I linii [...] zostały zakończone w połowie lat 90-tych ubiegłego wieku. Po ich zakończeniu teren został uprzątnięty i wyrównany. Dodał, że zarówno Starosta P. jak i Wojewoda [...] nie ustosunkowali się do faktu wybudowania I linii [...] zgodnie z celem wywłaszczenia.

Skarżący wskazał, że działka projektowana nr [...] z obrębu [...] w całości zawiera się w nieruchomości należącej uprzednio do Generalnej Dyrekcji Budowy [...] w W. i określona jest jako I linia [...], odcinek F. – W., opisany w decyzji komunalizacyjnej nr [...] z dnia [...] marca 1992 r. na stronie drugiej

z granicami realizacji inwestycji określonymi na mapie [...] z dnia 17 marca 1983 r., która jest załącznikiem do w/w decyzji. Podniósł, że cały grunt został przekazany w użytkowanie Generalnej Dyrekcji Budowy [...] w W. decyzją z dnia [...] lutego 1984 r. nr [...] oraz protokołem zdawczo odbiorczym z dnia 6 marca 1984 r.

Skarżący zwrócił uwagę, że budowa metra to nie tylko tunel, ale także grunt wokół tego tunelu niezbędny do zabezpieczenia jego prawidłowego funkcjonowania. W tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń z inwestorem tj. z [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji, sąd uznał, że narusza ona prawo.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podmiot wymieniony w tym przepisie może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Ścisłą definicję zbędności nieruchomości zawiera art. 137 u.g.n., wskazując, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (ust. 1 pkt 1), albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2).

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Wobec tego tylko nieruchomość, która spełnia wskazane warunki, może być uznana za zbędną i w konsekwencji zwrócona byłym właścicielom lub ich spadkobiercom. Zasadniczym zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest ustalenie czy nieruchomość została właściwie zagospodarowana w okresach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesadza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej.

Należy stwierdzić, ze wybudowanie linii [...] jest równoznaczne z realizacją celu wywłaszczenia, skoro przedmiotowa działka gruntu była wywłaszczona pod budowę linii [...]. Jednakże w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w sposób dostateczny czy na przedmiotowej działce gruntu została zrealizowana inwestycja w postaci budowy linii [...], gdyż organ nie zebrał pełnego i wyczerpującego materiału dowodowego.

W aktach sprawy brak jest dokumentacji, która pozwoli na jednoznaczne określenie położenia działki gruntu oraz granic inwestycji.

W aktach znajduje się mapa z zaznaczoną działką do zwrotu oraz mapa

z zaznaczoną linią tunelu [...], brak jest jednak mapy na której byłaby zaznaczona

i działka będąca przedmiotem postępowania zwrotowego oraz linie granicy inwestycji. Niezbędne jest przeprowadzenie takiego dowodu w celu wyjaśnienia czy na przedmiotowej działce były prowadzone prace związane z realizacją celu wywłaszczenia i czy cel ten został na tej działce zrealizowany.

Skarżący podniósł, ze budowa linii [...] nie obejmuje tylko i wyłącznie budowy tunelu [...], ale obejmuje infrastrukturę oraz teren niezbędny do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania linii [...].

Organ winien odnieść się do tak przedstawionego zarzutu i wyjaśnić gdzie przebiegają granice inwestycji budowy linii [...]. Czy inwestycja obejmuje tylko tunel, czy tez teren wokół tunelu, jeżeli tak to w jakich granicach czyli na jakim terenie została zrealizowana ta inwestycja.

W sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, które pozwoli na wyjaśnienie, czy przedmiotowa nieruchomość może być uznana za zbędną w omawianym znaczeniu.

Wojewoda [...] wskazał w uzasadnieniu, ze działka znajduje się poza granicą podziemnego tunelu [...]. Jednakże nie wyjaśnił w oparciu o jakie dowody dokonał takich ustaleń.

Rozważania organu, po przeprowadzonej wizji w terenie dotyczące zagospodarowania działki są dla rozstrzygnięcia nieprzydatne albowiem działka została wywłaszczona pod budowę linii [...]. Budowa linii [...] jest inwestycja podziemną

i wobec tego bez znaczenia jest stan zagospodarowania działki.

Należy podnieść, ze w aktach sprawy brak jest pisma na które powołuje się organ tj. pismo z dnia 20 września 2004 r. nr [...].

Natomiast pismo na które powołują się organy obu instancji tj. pismo Urzędu W. Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w Dzielnicy [...] z dnia 18 stycznia 2007 r. nie odnosi się do działki gruntu będącej przedmiotem niniejszego postępowania tj do działki nr [...] z obrębu [...], lecz do działek [...], [...] i [...]

z obrębu [...].

Decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w tym art. 7, 77 i 80 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.