Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1099/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 2 pkt 4,
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 16, 145 par. 1 pkt 5,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.  1 pkt 1 lit. a, c, art. 135, 145 par. 3, art. 134,135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz zobowiązania do jego zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], i umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, II. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] i umarza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], w części dotyczącej przyznania K. F. świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka M. F., w wysokości po [...] zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. i umarza postępowanie. III. uchyla decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka M. F., w okresie od [...] r. do [...] r.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r., K. F. (obecnie L. dalej jako "skarżąca" lub "strona") zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci: M. F. - pierwsze dziecko w rodzinie i A. F..

Decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta S. przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie na dwoje dzieci na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., po [...] zł miesięcznie na każde dziecko.

Następnie organ ten wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części powyższej decyzji, wskazując na fakt przekroczenia kryterium dochodowego na pierwsze dziecko.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.,

w części przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka M. F., w wysokości po [...] zł miesięcznie, w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – j.t. ze zm.), dalej jako "k.p.a."

Badając niniejszą sprawę, Kolegium doszło do przekonania, że istnieje oczywista sprzeczność między decyzją organu I instancji z dnia [...] r., którą przyznał on stronie świadczenie wychowawcze na pierwszego syna, a treścią przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), zwanej dalej "u.p.w.d." Z uwagi na przyjęcie błędnych kwot dochodu w nieprawidłowo wyliczono bowiem dochód uzyskiwany przez rodzinę. Z akt sprawy wynika, że w 2014 r. strona uzyskała dochód w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie. Tymczasem, po ponownym przeliczeniu, łączny dochód rodziny stanowił kwotę [...]zł, a więc miesięczny dochód na osobę w rodzinie (matka i dwoje małoletnich dzieci) wyniósł [...] zł, co przekracza próg dochodowy uprawniający stronę do uzyskania świadczenia wychowawczego.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. odmówił przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwszego syna, w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia

30 września 2017 r. z uwagi na brak spełnienia przesłanki kryterium dochodowego

w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie.

Kolejną decyzją, z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta S. uznał świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą na dziecko M. F., w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. za świadczenie nienależnie pobrane oraz orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w łącznej kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na treść art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.p.w.d. wskazał, że świadczenia wychowawcze, które za powyższy okres wypłacono, zostały przyznane na podstawie decyzji, którą następnie Kolegium unieważniło w części, zaś organ odmówił przyznania świadczenia na pierwsze dziecko.

Skarżąca odwołała się od tej decyzji podnosząc, że nie czuje się winna pobierania świadczenia, gdyż nie zataiła żadnych faktów związanych z jej dochodem

i nie była świadoma, iż owe świadczenie jest jej nienależnie przyznane. Zwrot świadczenia w takiej kwocie jest dla niej zbyt dużym obciążeniem finansowym zwłaszcza, że młodszy syn A. będący osobą niepełnosprawną, leczony jest specjalistycznie w Centrum Zdrowia Dziecka w W.. Strona nie zgodziła się

z tym, iż z powodu błędnie naliczonego dochodu przez urzędnika jej rodzina musi teraz ponieść odpowiedzialność finansową. Uważa, że to pracownik, który błędnie naliczył dochód i wystawił decyzję powinien ponieść odpowiedzialność finansową z tytułu swojego błędu.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ, po zacytowaniu treści art. 25 ust 1 i ust. 2 u.p.w.d. wyjaśnił, że nie wszystkie świadczenia, które zostały nienależnie wypłacone świadczeniobiorcy są świadczeniami nienależnie pobranymi, a co za tym idzie, nie wszystkie takie świadczenia podlegają zwrotowi. Aby można było uznać,

że świadczenia, które nie należą się świadczeniobiorcy, a zostały mu wypłacone, są świadczeniami nienależnie pobranymi, musi zaistnieć jedna z sytuacji wymienionych

w wyżej cytowanym przepisie.

Organ dokonując analizy akt administracyjnych wywiódł, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 25 ust. 2 pkt 4 u.p.w.d., albowiem

w dniu [...] r. wydano decyzję którą stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. w części. Akta potwierdzają zatem, że za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. skarżąca pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie [...]zł, a zwrotu takiej też kwoty zażądał organ I instancji.

Skarżąca opisaną wyżej decyzję Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze uznała, że świadczenie zostało jej nienależnie przyznane, ale jednocześnie oświadczyła, że nie czuje się winna pobierania świadczenia, ponieważ nie zataiła żadnych faktów związanych z jej dochodem. Poinformowała, że pracuje w placówce budżetowej i nie ma problemu z wglądem do uzyskiwanych przez nią dochodów. Pobierała świadczenie na podstawie decyzji, którą otrzymała i nie rozumie dlaczego decyzją tą orzeczono, iż świadczenie jej przysługuje. Działa w zaufaniu do organu i nie nabrała podejrzeń, że świadczenie to mogłoby być nienależnie przyznane, dlatego też wydatkowała otrzymane środki na sprawy bieżące, w tym na opłaty za zajęcia sportowe starszego syna oraz na podniesienie jego umiejętności z matematyki jak i na leczenie młodszego syna. Wskazała, że zwrot świadczenia jest dla niej zbyt dużym obciążeniem finansowym i będzie ze szkodą dla dzieci. Podkreśliła, iż świadczenie na pierwsze dziecko zostało przyznane w wyniku błędu SCŚ, a nie z powodu zatajenia przez nią faktów, gdyż wszystkie potrzebne dokumenty dostarczyła o czasie. Nie zgodziła się, aby z powodu błędnie naliczonego dochodu przez urzędnika, rodzina musiała ponosić odpowiedzialność finansową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. skarżąca popierając skargę, dodatkowo wyjaśniła, że pracuje w szkole i jej wynagrodzenie nie ma stałej wysokości w skali miesiąca. Jego miesięczna wysokość uzależniona jest od ilości nadgodzin. Nadto wskazała, że składając wniosek została poinformowana o kryterium dochodowym. Pracownik podpowiedział jej, że skoro ma niepełnosprawne dziecko to warto złożyć wniosek na oboje dzieci i tak uczyniła. Liczyła, że organ zweryfikuje wniosek. Od decyzji stwierdzającej nieważność nie składała odwołania. Kierownik ośrodka poinformowała ją, że pracownik obliczając dochód popełnił błąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem dokonana przez sąd kontrola - według kryterium zgodności z prawem wykazała, że decyzje podjęte w granicach niniejszej sprawy nie odpowiadają prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w S., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., orzekającą o uznaniu świadczenia wychowanego pobranego przez skarżącą na pierwsze dziecko, w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązujące do ich zwrotu w kwocie [...]zł. Organy obu instancji jako podstawę materialnoprawną decyzji uczyniły przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego.

Jak wynika z akt administracyjnych, decyzje orzekające o nienależnie pobranych świadczeniach poprzedzało wydanie przez Kolegium decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. w części przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz pierwszego dziecka w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. oraz wydanie przez organ I instancji decyzji odmawiającej przyznania świadczenia za wskazany okres.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że normy określone w art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyte w obu tych przepisach pojęcie "sprawa" występuje tu w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Zawraca się również uwagę, że w doktrynie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej.

Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualnie określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego. Takie ujęcie sprawy pozwala przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżone - warunkowały dokonaną w nim konkretyzacje stosunku prawnego

(por. wyroki NSA z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II FSK 1070/18, z dnia

31 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 3341/17, z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt

I OSK 236/17, z dnia 14 października 2005 r. sygn. akt I FSK 781/05, dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe stanowisko i uznaje tym samym, że na mocy art. 134 i 135 p.p.s.a. kontroli sądu podlegają wszystkie rozstrzygnięcia wydane w granicach danej sprawy administracyjnej, w konsekwencji czego przewidziane przez ustawodawcę uprawnienie do orzekania w głąb sprawy pozwala na zastosowanie takich środków, aby w pełni i ostatecznie ją załatwić.

Kierując się powyższymi uwagami sąd przyjął, iż w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest sprawa "świadczenia wychowawczego", co oznacza,

że kontrolą sądową należało objąć wszelkie rozstrzygnięcia wydane w jej granicach,

a więc nie tylko zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r. jak i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. orzekającą o nienależnie pobranym świadczeniu, lecz także decyzje wydane w innych postępowaniach dotyczących powyższego świadczenia, w szczególności skutkiem których to stwierdzono istnienie przesłanki świadczenia nienależnie pobranego w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 4 u.p.w.d.

Do tych ostatnich niewątpliwie należy zaliczyć decyzję Kolegium z dnia

[...] r., stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., w części przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze na rzecz pierwszego dziecka, gdyż to właśnie rozstrzygnięcie stanowiło dla organów podstawę faktyczną do uznania, iż wypłacone skarżącej świadczenie w kwocie [...]zł było świadczeniem nienależnie pobranym, które podlega zwrotowi. Nie sposób także pominąć okoliczności, że w wyniku tej decyzji organ I instancji ponownie rozpoznał wniosek skarżącej w zakresie przyznania świadczenia dla syna M. . Stąd też przyjąć należy, że w ramach tej samej "sprawy", mieści się także decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. jako rozstrzygająca o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Przechodząc do merytorycznej oceny działalności organów administracji publicznej, podjętych w granicach niniejszej sprawy, przypomnienia wymaga,

że świadczenia, które organy uznały za nienależnie pobrane, zostały skarżącej wypłacone na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia

[...] r. Przy czym nie jest kwestionowane, że przyznanie świadczenia wychowawczego tą decyzją na rzecz pierwszego dziecka, nastąpiło na skutek błędnie przyjętego przez organ I instancji dochodu rodziny skarżącej. Natomiast strona uważa, iż nie powinna być w takiej sytuacji obciążana błędami organu I instancji zwłaszcza, gdy nie zataiła żadnych faktów związanych z dochodem, od którego zależało jej prawo do świadczenia wychowawczego.

Mając na uwadze powyższą argumentację skargi jak i występujące powiązania pomiędzy decyzjami wydanymi w sprawie, sąd przyjął, że w pierwszej kolejności należało dokonać kontroli decyzji nieważnościowej celem ustalenia, czy zasadnie Kolegium uznało, że błąd organu I instancji był wystarczający do wzruszenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenia na rzecz pierwszego dziecka, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z rażącym naruszeniem prawa,

o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy zachodzi wyraźna sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy rozważaniu, czy zachodzi ten przypadek, nie jest jednak wystarczające wykazanie, że doszło do jakiegokolwiek naruszenia prawa. Z tego względu orzecznictwo wypracowało pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (por. wyroki NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2731/14, z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt

I OSK 2519/14). Nie chodzi więc o jakiekolwiek, nawet znaczące uchybienia organu, tylko o takie, które nakazują przyjąć, że doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa. Nie każdy (nawet uzasadniony) zatem zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Co do zasady w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie mogą być korygowane wady natury formalnej. Z tego też względu sankcji nieważności nie można oprzeć na odmiennej ocenie stanu faktycznego czy odmiennej ocenie przeprowadzonych dowodów. Oznaczałoby to merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a taką możliwość w stosunku do decyzji ostatecznej stwarza wyłącznie instytucja wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z akt sprawy, organ w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze dysponował informacją na temat dochodu skarżącej z roku 2014 r. W aktach znajduje się bowiem zarówno uzyskany od organów podatkowych wydruk danych dla usługi Epodatki jak i PIT -11. Zasadnie zatem organ I instancji dostrzegając swój błąd w ustaleniach dochodu nie procedował w trybie wznowienia, tym nie mniej, zdaniem sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż wskazane uchybienie organu I instancji, stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

W myśl art. 5 ust. 3 u.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200,00 zł (ust. 4).

Kolegium w uzasadnieniu analizowanej decyzji wskazało, że z uwagi na błędne przyjęcie kwot dochodu skarżącej w 2014 r. nieprawidłowo wyliczono dochód uzyskiwany przez rodzinę. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że rodzina

w 2014 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie, gdy tymczasem dochód ten wyniósł [...] zł, tym samym przekraczając kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie skarżącej świadczenia.

W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że wprawdzie na gruncie przepisów u.p.w.d. ustalenie dochodu rodziny, ma istotny wpływ na wynik rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, ale zdaniem sądu, wadliwość w ustaleniu tego faktu, z uwagi na sam charakter tej wady, nie może być kwalifikowana jako ciężkie naruszenie prawa materialnego. Nie jest również przypadkiem rażącego naruszenia prawa procesowego, skoro – jak już wyżej to wykazano – w sprawie nie zachodzi sytuacja, aby organ nie dysponował jakimikolwiek dowodami pozwalającymi na ustalenie dochodu skarżącej. Dokonywanie zatem przez Kolegium odmiennych ustaleń faktycznych niż uczynił to organ przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze powoduje, że nie można mówić o oczywistości naruszenia prawa zwłaszcza, gdy dla celów ponownej weryfikacji dochodu uzyskano dodatkowe dowody w postaci danych z ZUS o składkach odprowadzonych na ubezpieczenie zdrowotne. W zasadzie bowiem charakter postępowania nieważnościowego uniemożliwia gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych lub dodatkowych ustaleń w sprawie.

Godzi się zauważyć, że strona korzystając ze świadczeń wychowawczych nie ma obowiązku znać przepisów prawa administracyjnego regulujących zasady ich przyznawania, a w szczególności samodzielnie przeliczać wysokości swojego dochodu. Natomiast taki obowiązek ciążył na organie rozpoznającym złożony wniosek. Tym samym skarżąca miała pełne prawo oczekiwać, że organ wydając korzystną dla niej decyzję, prawidłowo załatwił jej sprawę, a zatem działając w zaufaniu do organu, była też uprawniona do wydatkowania wypłaconych świadczeń na potrzeby rodziny. W tych okolicznościach przeprowadzona przez organ ponowna weryfikacja dochodu strony, z której wynika, że kryterium dochodowe zostało przekroczone o kwotę [...]zł, w ocenie sądu, nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, gdyż dostrzeżone uchybienie organu I instancji nie ma większej wagi aniżeli stabilność decyzji ostatecznej.

W realiach niniejszej sprawy uznać zatem należy, że przyjęcie poglądu Kolegium, iż błąd organu I instancji w ustaleniu wielkości dochodu stanowi o rażącym naruszeniu prawa, co z kolei skutkuje przerzuceniem konsekwencji błędu organu na skarżącą, godzi zarówno w zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Taki stan rzeczy oznacza, że przesłanki od spełnienia których uzależnione jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa nie zaistniały na gruncie badanej sprawy.

Podsumowując, skoro w sprawie brak jest wskazanej przez Kolegium podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka, należało uchylić decyzję Kolegium

z dnia [...] r., stwierdzającą nieważność tej decyzji w części oraz uchylić związane z nią decyzje orzekające o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, tj. zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia 30 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] r., jednocześnie umarzając te postępowania jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono jak w punkcie I i II wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 p.p.s.a.

Wskazane uchybienie musiało zatem skutkować także koniecznością uchylenia decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. (pkt III wyroku), albowiem była ona konsekwencją decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej, której przedmiotem podobnie jak i tej decyzji było rozpoznanie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.