Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1433/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 2 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi T L na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej T L kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T L jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania T L od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 478 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Zarząd Dróg Miejskich w [...] wszczął z urzędu wobec T L postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu [...] września 2013 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z [...] w [...] , od którego odstąpiono w trybie art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] ustalił T L wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu na kwotę 478 zł, stosownie do Załącznika Nr 2 do Uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu tego odwołania wydało wskazaną na wstępie decyzję, w której podtrzymało stanowisko organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że T L zaparkowała pojazd marki [...]o nr rej [...] przy [...] w [...] wzdłuż podwójnej linii ciągłej, zmuszając innych kierujących do najeżdżania na tę linię oraz tamowania pasa ruchu. Powyższe potwierdza: 1) dokument wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, 2) notatka służbowa Straży Miejskiej, 3) dokumentacja fotograficzna oraz 4) odwołanie T L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że okolicznością niesporną jest także odstąpienie przez funkcjonariusza Straży Miejskiej od usunięcia pojazdu wobec stawienia się strony na miejsce zdarzenia.

Stosownie do art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), dalej ustawa - w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2014 r. - pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:

1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;

2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;

3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;

4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2;

5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Pojazd może być przemieszczony lub usunięty z drogi, jeżeli utrudnia prowadzenie akcji ratowniczej (art. 130a ust. 3 ustawy).

Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi, zgodnie z art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydaje:

1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3;

2) strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5;

3) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3.

Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 5c ustawy). Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, również dowodu uiszczenia kaucji (art. 130a ust. 7 ustawy).

Analizując powyższe przepisy, organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu z drogi i wyliczenie to jest wyczerpujące. Inne, poza nimi, nie uzasadniają usunięcia pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi wymienione w ustępie 1 art. 130a jest obligatoryjne, co oznacza, że właściwy organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności wymienionej uzasadniającej usunięcie.

Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. z 2011 r. nr 143, poz. 846) usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu. Dyspozycję wydaje niezwłocznie w formie pisemnej funkcjonariusz lub pracownik uprawnionego podmiotu, po upewnieniu się, że istnieją przesłanki do usunięcia pojazdu. Dyspozycję można wydać ustnie, w tym za pośrednictwem środków łączności. W takim przypadku dyspozycja wymaga niezwłocznego potwierdzenia w formie pisemnej. Pojazd umieszcza się na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę. W przypadku gdy starosta wyznaczył kilka parkingów, pojazd umieszcza się na parkingu położonym najbliżej miejsca, z którego pojazd został usunięty, chyba że starosta wyznaczając parking, określił inaczej. Wzór dyspozycji stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Z kolei stosownie do art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 października 2012 r.), od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały. W tym celu organ ma obowiązek wyjaśnić:

1) w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu,

2) w jakich okolicznościach doszło do odstąpienia od wydanej dyspozycji usunięcia pojazdu oraz,

3) czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1705/13).

Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, oznacza, że należy każdorazowo dokonać indywidualnej oceny, czy żądanie takiej opłaty jest uzasadnione w kontekście art. 130a ust. 2a zd. drugie ustawy.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]stwierdziło, że czyn, którego dopuściła się strona odpowiada dyspozycji przepisów: art. 90 Kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym: "Kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, podlega karze grzywny albo karze nagany" oraz art. 97 Kodeksu wykroczeń: "Uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, a także właściciel lub posiadacz pojazdu, który wykracza przeciwko innym przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie podlega karze grzywny do 3.000 złotych albo karze nagany".

Zdaniem organu odwoławczego, opisany czyn odpowiada dyspozycji art. 130a ust. 1 ustawy wskazującym na obligatoryjne usunięcie pojazdu, niezależne od swobodnego uznania, dobrej lub złej woli uprawnionego organu (policji, straży miejskiej).

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] podnoszone przez stronę okoliczności, że zaparkowała w niedozwolonym miejscu, ponieważ nie miała możliwości zaparkowania pojazdu w miejscu do tego przeznaczonym, ponieważ miejsca postojowe były zajęte przez stragany, nie mają prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i pozostają całkowicie poza wpływem na ustalenie odpowiedzialności (administracyjnej) strony. Nie mogą być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów. Podobnie subiektywne przekonanie kierującego o braku utrudnień w ruchu nie ma żadnego znaczenia prawnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt nieprawidłowego zaparkowania pojazdu jest bezsporny, co potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana na miejscu zdarzenia przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...]. Ustawodawca w art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wprost obliguje każdego uczestnika ruchu i inne osoby znajdujące się na drodze do zachowania ostrożności albo - gdy ustawa tego wymaga - szczególnej ostrożności, unikania wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie. Zgodnie z art. 46 ustawy: "Zatrzymanie i postój pojazdu są dozwolone tylko w miejscu i w warunkach, w których jest on z dostatecznej odległości widoczny dla innych kierujących i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub jego utrudnienia". Przepis art. 49 ust. 2 ustawy, wprost stanowi, że : "Zabrania się postoju: 1) w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej; 2) w miejscu utrudniającym dostęp do innego prawidłowo zaparkowanego pojazdu lub wyjazd tego pojazdu; 3) przed i za przejazdem kolejowym, po obu stronach drogi, na odcinku od przejazdu kolejowego do słupka wskaźnikowego z jedną kreską; 4) w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu; 5) na obszarze zabudowanym, pojazdu lub zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 16 t lub o długości przekraczającej 12 m, poza wyznaczonymi w tym celu parkingami".

Organ odwoławczy wskazał, że określone w ww. przepisie zakazy zatrzymania i postoju mają charakter bezwzględny. Obowiązują niezależnie od okoliczności i warunków ruchu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że z akt sprawy wynika, że strona stawiła się na miejscu zdarzenia w toku wykonywania czynności przez funkcjonariusza Straży Miejskiej. Zatem odstąpiono, na podstawie art. 130a ust. 2 ustawy, od usunięcia pojazdu, co było prawnie dopuszczalne. Jak stanowi przepis taka możliwość zachodzi także wówczas, gdy w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia.

Zgodnie z art. 130a ust. 2 ustawy, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Oznacza to, że zawsze w sytuacji, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty to organ właściwy (starosta) obligowany jest do nałożenia opłaty w drodze decyzji. Okoliczność zaś, że Straż Miejska odstąpiła po wydaniu zlecenia usunięcia pojazdu, od jego rzeczywistego odholowania na strzeżony parking, nie powoduje z kolei automatyzmu do odstąpienia od nałożenia opłaty. Jak wynika z załączonej do akt faktury Vat wystawionej przez [...] Sp. z o.o. w [...] oraz załączonego załącznika "zestawienie holowań/odstąpień za m-c wrzesień 2013 r.", koszty usług holowniczych w niniejszej sprawie stanowią kwotę 26,90 zł. A zatem brak jest podstaw prawnych i faktycznych do kwestionowania zasadności nałożenia zaskarżoną decyzją spornej opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , odnosząc się do zarzutu strony, że z faktury wystawionej przez firmę holowniczą wynikają koszty w kwocie 26,90 zł, zatem niezasadne jest obciążenie jej kwotą 478 zł, wyjaśniło, że wyłączną delegację do określenia wysokości tej opłaty oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, posiada wyłącznie rada powiatu (w rozpoznawanej sprawie Rada [...] ), a ustawodawca w art. 130a ust. 6 b-c-d ustawy przewidział jedynie jej maksymalne stawki. Uchwała jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym na obszarze powiatu i wiąże ona organy orzekające w sprawie, co wynika wprost z art. 6 k.p.a. Wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2012 r. poz. [...]). Zgodnie z załącznikiem Nr 2 do ww. uchwały wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej wynosi 478 zł. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie pozwalają nadto organom przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od i tego na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu, czy też w wysokości kosztów wynikających z faktury firmy holującej. Przepis art. 130a ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy nie określa bowiem, ani nie wyszczególnia okoliczności i zdarzeń, które wpłynęły i przyczyniły się do powstania tych kosztów, a tym bardziej do nierespektowania zapisów uchwały rady powiatu w omawianym zakresie. Wskazał, że ustawodawca nie precyzuje ani też nie przyporządkowuje rodzajów kosztów do czynności, które je generują. A zatem kosztem jest zarówno połączenie telefoniczne, zatrudnienie dyspozytora przyjmującego zgłoszenia, zatrudnienie kierowców pojazdów holowniczych, paliwo, ubezpieczenie pojazdu, ochrona i nadzór parkingu depozytowego itp.

Odnosząc się z kolei do mandatu karnego, którym została ukarana strona, organ odwoławczy wskazał, że jest on grzywną za popełnione wykroczenie. Natomiast nałożona opłata nie ma charakteru represyjnego, lecz ma wyłącznie charakter administracyjny. Powyższe należności nie wykluczają się wzajemnie, uiszczenie mandatu nie zwalnia z obowiązku ustalenia przez organ opłaty.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] podniesiona okoliczność, że pojazd Straży Miejskiej był zaparkowany za pojazdem strony nie może być przedmiotem niniejszego postępowania i podlegać ocenie organów.

W ocenie organu odwoławczego prawidłowość podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie budzi wątpliwości i zastrzeżeń. Zatem zasadne było utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], skarżąca - T L podała, że nie kwestionuje faktu popełnienia wykroczenia drogowego, za co została ukarana mandatem w wysokości 300 zł i 5 pkt karnymi. Podniosła jednak, że nie została wówczas poinformowana o wezwaniu holownika w celu usunięcia pojazdu, nie została poproszona o przeparkowanie samochodu, a wypisywanie mandatu trwało około godziny w samochodzie Straży Miejskiej zaparkowanym za samochodem strony (a to oznacza że strażnik przekroczył przepisy ruchu drogowego w takim samym zakresie jak skarżąca). Podniosła przy tym, że o wezwaniu holownika dowiedziała się w dniu 13 listopada 2014 r., tj. z zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej, skoro odstąpiono od dyspozycji usunięcia pojazdu, to niniejsze postępowanie przedawniło się. Skarżąca podniosła, że wszczęcie postępowania administracyjnego na okoliczność zdarzenia sprzed 14 miesięcy bez stosownej informacji w dniu interwencji pozbawia ją możliwości obrony i udokumentowania, że przy samochodzie była i niepotrzebny był holownik do przeparkowania samochodu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 478 zł. Organ I instancji wskazał, że do zapłaty ww. kosztów zobowiązana jest T L jako właściciel pojazdu. W podstawie prawnej wydanej decyzji przywołał art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz załącznik nr 2 do uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]). Stosując wskazane przepisy organ I instancji przyjął, że T L jest właścicielem pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] oraz, że skarżąca w dniu 8 września 2013 r. dopuściła się wykroczenia drogowego polegającego na postoju na jezdni w niedozwolonym miejscu przy [...] w [...] , za co została ukarana mandatem karnym i punktami karnymi. W związku z tym zdarzeniem doszło także do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (o nr [...], k. 1 akt adm. organu I instancji). Wprawdzie dyspozycja ta została cofnięta, ale wywołała koszty, a potwierdza to faktura wystawiona przez firmę holującą. W aktach sprawy znajduje się faktura VAT z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wystawiona przez [...] Sp. z o.o. w [...] wraz z zestawieniem, z którego wynika, że koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 26,90 zł, a dystans przejechany - 1 km. W takich okolicznościach Prezydent [...]v decyzją wydaną w sprawie w I instancji, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu w kwocie 478 zł i wskazał, że do zapłaty kosztów zobowiązana jest T L. Ocena ta została w istocie powtórzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, wskazanych powyżej decyzji nie sposób uznać za prawidłowe. Nie sposób bowiem stwierdzić (wobec zawartości akt sprawy), aby przed ich wydaniem przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe. Brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie organom orzekającym w sprawie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy. Wskazane zaniechanie przeprowadzenia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed wydaniem ww. decyzji, skutkowało bowiem co najmniej przedwczesnym zastosowaniem tego ostatniego przepisu.

Rozwijając powyższe zważyć trzeba, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Analizując wskazane przepisy, zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Nie pozwalają również na ustalenie tych kosztów w kwocie wynikającej z faktury firmy holującej (a to wobec treści art. 130a ust. 6 ustawy).

Niemniej, samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami, w oparciu o ww. art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie ww. dyspozycji, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno więc obejmować m. in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można w tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję (a to – w sposób uzasadniony), to choć została ona cofnięcia, wywołała określone koszty. Sąd w pełni podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, iż w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 207/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1255/12).

Kierując się powyższym, podnieść w konsekwencji trzeba, iż w sprawie organy orzekające co najmniej przedwcześnie przyjęły, że doszło do rzeczywistego powstania kosztów związanych z wydaniem w dniu [...] września 2013 r. dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Do akt, na potwierdzenie wystąpienia tych kosztów, włączono jedynie fakturę VAT z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (wystawioną przez firmę holującą) wraz z załącznikiem, z którego to wynika, że koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 26,90 zł, a dystans przejechany - 1 km. Dane wynikające z tego dokumentu budzą wątpliwości co do ich wiarygodności wobec pozostałych, wynikających m. in. z dokumentów sporządzonych w tej sprawie przez funkcjonariusza Straży Miejskiej. I tak, z dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wynika, że wniesiono o usunięcie pojazdu o godz. 8:56/9:00, natomiast już o godzinie 9:00 odstąpiono od czynności usuwania przedmiotowego pojazdu, v. notatka urzędowa z dnia 8 września 2013 r. Przy czym, z dokumentu stanowiącego zlecenie holowania (nie zawierającego żadnego podpisu, a więc nie wiadomo przez kogo sporządzonego, k. 7 akt adm. organu I instancji) wynika, że dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana o godzinie 8:54 w dniu [...] września 2013 r., a została anulowana w tym dniu o godzinie 09:35. Powyższe nie zostało dostrzeżone, a winno być zdaniem Sądu zweryfikowane i wyjaśnione. Okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu winny być bowiem ustalone bezspornie.

Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie już generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy. Nie można także podzielić stanowiska, że sam wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia których jest obowiązany właściciel pojazdu, w stosunku do którego została wydana dyspozycja usunięcia. Może się bowiem tak zdarzyć, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, obecny na miejscu holownik zostaje wykorzystany do odholowania innego pojazdu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 274/14). Należy też raz jeszcze wskazać, że ww. przepis art. 130a ust. 2a ustawy obliguje organ do obciążenia kosztami związanymi z dyspozycją usunięcia pojazdu, ale tylko wówczas, gdy dyspozycja spowodowała ich powstanie, co zaś oznacza, iż ustawodawca dopuszcza także sytuację przeciwną. Stąd też, zdaniem Sądu, nie można generalizować i przyjmować, iż samo wydanie dyspozycji wyjazdu z bazy pojazdu do holowania w celu usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez właściciela pojazdu. Nie można także przyjąć, iż na koszty, o których mowa w tym przepisie składają się koszty połączenia telefonicznego, czy zatrudnienia dyspozytora przyjmującego zgłoszenia. Odmienna ocena prowadziłaby bowiem do stwierdzenia, iż wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zawsze generuje koszty (a to wobec treści § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów (...), Dz. U. z 2011 r., Nr 143, poz. 846).

Zatem, w sprawie należało ustalić, czy koszty, o którym mowa powyżej w rzeczywistości powstały, a więc, czy interwencja usunięcia danego pojazdu została faktycznie podjęta i spowodowała konkretne wydatki (a przy tym – kiedy została wydana a następnie anulowana, z czego wynikają w niniejszej sprawie ww. rozbieżności, dotyczące godziny tych czynności). W tym przypadku wątpliwości w tej materii są o tyle uzasadnione, że akta sprawy nie zawierają pełnego materiału dowodowego, a ten pozostający w aktach wskazuje raczej na to, iż wobec daty i godziny wystąpienia przez funkcjonariusza o usunięcie pojazdu oraz wskazanej daty i godziny odstąpienia przez niego od tej czynności, mało prawdopodobne jest, aby firma holująca w ogóle zdążyła zareagować na wskazane wystąpienie usunięcia.

Z tych przyczyn Sąd uznał, iż decyzje wydane w sprawie zapadły z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji winien uwzględnić powyżej zaprezentowane wskazania Sądu, a tym samym: dokonać ustalenia w jakich okolicznościach doszło do wezwania firmy holowniczej do usunięcia pojazdu skarżącej, a także, czy i w jakim zakresie wezwanie to zostało wykonane oraz, czy i w jakich okolicznościach przyjazd holownika został odwołany, jaki rodzaj wydatków składa się na kwotę wskazaną w zestawieniu do faktury. Organ winien uzupełnić w tym celu materiał dowodowy (choćby o wyjaśnienia funkcjonariusza Straży Miejskiej i pracownika firmy holującej), i raz jeszcze dokonać jego oceny z uwzględnieniem zasady uregulowanej w art. 80 k.p.a.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.