Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 67
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 28, 123, 61a par. 1, 7, 77 par. 1, 107 par. 3, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 12 grudnia 2013 r.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 12.12.2013 r., na podstawie art. 61 a i art. 123 oraz art. 157 § 2 oraz art. 28 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Z 2010 r., Nr 102 poz. 651 ze zm.) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z 7.04.2006 r. znak: [...] zatwierdzającej wstępny projekt podziału działki nr [...] obr. [...] na nowe działki nr [...] i [...] oraz działki nr [...] na nowe działki [...] i [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zakończone decyzją z 07.04.2006 r. toczyło się na wniosek właścicieli nieruchomości i decyzja została im doręczona.

W piśmie z 16.09.2013 r. B. J. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucając rażące naruszenie art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprzeczność podziału z przepisami odrębnymi oraz naruszenie art. 2a ustawy o drogach publicznych, gdyż działka nr [...] stanowi własność gminy i nie może podlegać podziałowi, jak i art. 1 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie za działkę budowlaną działkę stanowiącą drogę. Zdaniem wnioskodawczyni pod zabudowę może być przeznaczona jedynie działka względem której inwestor posiada prawo dysponowania na cele budowlane. Ponadto organ naruszył art. 145 k.c. gdyż zatwierdzono podział gruntu stanowiący drogę konieczną w wyniku czego pozbawiono osoby uprawnione możliwości wykonywania służebności.

Kolegium stanęło na stanowisku, że B. J. nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji albowiem nie jest i nie była stroną postępowania, jak również nie wykazała, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ wyjaśnił, że postępowanie dotyczące zatwierdzenia wstępnego projektu podziału zostało wszczęte na wniosek właścicieli działek spółki "E" w Z. (dz. nr [...]) i E. R. i M. R. (dz. nr [...]). Osoby te były stronami postępowania i brały w nim udział, im też przysługuje uprawnienie do inicjowania postępowania nadzwyczajnego. Wnioskodawczyni nie wykazała aby w dacie wydania decyzji czy też obecnie przysługiwało jej do ww. nieruchomości jakiekolwiek prawo rzeczowe. Natomiast okoliczności na jakie powołała się B.J. dotyczące pozbawienia jej możliwości korzystania z służebności drogi koniecznej obciążającej działkę nr [...] nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy, w szczególności w dołączonej księdze wieczystej w której brak wpisów w tym przedmiocie.

B. J. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, że analiza księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez sąd rejonowy w Z. wskazuje, że dziale I widnieje zapis – prawo służebności przechodu, przejazdu, przegonu oraz prowadzenia rur wodociągowych, przewodów elektrycznych, kanalizacyjnych, drenu etc. północną granicą parcele l.kat.. [...] i [...] pasem 3 – m szerokości na rzecz parceli l.kat. [...] oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] w obrębie [...] wpisane na podstawie dochodzeń przeprowadzonych w myśl ustawy z 11.12.1906 r. L.246 dz.u.p. oraz kontraktu darowizny z 30.06.1927 r. L.r. 5225 po przepisaniu z LWH 6795 Gminy [...] – wpisano dnia 09.06.1983 r. B.J. jest właścicielem lokalu znajdującego się w tym budynku, objętego KW [...].

We wniosku zawarty został wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii geodezyjnej z 21.01.2010 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 16.01.2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z opinii przedłożonej przez wnioskodawczynię wynika, że północna granica parceli l.kat. [...] odpowiada w ewidencji gruntów południowej granicy dz. ew. nr [...] oraz obszarowi przecinającemu dz. ew. nr [...], stanowiącą uprzednio dz. ew. nr [...].

Kolegium na podstawie analizy dokumentów stwierdziło jednak, że nie zawierają one żadnych informacji dotyczących rzekomo przysługującej B. J. służebności obciążającej nieruchomości objęte podziałem. Postępowanie o zatwierdzenie podziału działek ew. nr [...] i nr [...] położonych w Z. zostało wszczęte na wniosek ich właścicieli. Wnioskodawcy podziału byli zatem jedynymi stronami w sprawie zaopiniowania podziału ww. nieruchomości, brali czynny udział w postępowaniu.

B. J. nie wykazała, że podział dotyczył w jakimkolwiek zakresie nieruchomości, której jest właścicielką ( np. iż na rzecz każdoczesnych jej właścicieli została ustanowiona służebność obciążająca którąś z działek podlegających podziałowi), a zatem nie udowodniła, że przysługują jej prawa strony w postępowaniu. Przedłożone przez wnioskodawczynię dokumenty potwierdzają jedynie, że na rzecz jej działki ozn. nr ew. [...] została ustanowiona służebność, jednakże żaden dokument nie potwierdza, że służebność ta obciążała działki objęte ww. decyzją podziałową. Ponadto w księgach wieczystych Kw nr [...] ( dla dz. ew. nr [...]) oraz Kw nr [...] ( dla dz. ew. nr [...]) brak jest jakichkolwiek wpisów dających podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni dysponuje jakimkolwiek prawem rzeczowym do nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że zarzut o przysługiwaniu wnioskodawczyni prawa rzeczowego w postaci służebności drogowej obciążającą nieruchomości objęte podziałem wbrew treści wpisów w księdze wieczystej - nie może być zweryfikowany przez organ administracji publicznej ze względu na zasadę wyrażoną w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

B. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienie, domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i wydanie postanowienia w oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie szczątkowej wiedzy na okoliczność podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie dysponuje

jakimkolwiek prawem rzeczowym do nieruchomości będących przedmiotem

zaskarżonej postanowienia;

- art. 77 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ administracji podjęcia

czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w sytuacji gdy strona skarżąca wskazywała na istotne kwestie bezspornie wymagające wyjaśnienia, poprzez pominiecie dowodów wskazywanych przez stronę oraz

przerzucenie obowiązku przeprowadzenia dowodów na stronę

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ab initio poprzez wydanie postanowienia bez podstawy prawnej,

- art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. in fine poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie dostarczyła odpis KW [...], gdzie w dziale I, spisie praw związanych z nieruchomością jest zapis prawa służebności m.in. północna granica parceli l.kat. [...] i to prawo nie zostało przez sąd powszechny wygaszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może działać za sąd powszechny, który jest jedynym uprawnionym do stwierdzania lub wygaszania prawa do służebności gruntowej. Skarżąca przywołała treść art. 290 § 2 kc, zgodnie z którym w razie podziału nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Z zalegającego w aktach Kw [...] dokumentu na k. 2-3 wynika wprost, że działka [...] jest równoznaczna z wcześniejszą parcelą gruntową [...]. Ze wskazanych dokumentów mimo niezgodności wpisu między księgą władnącą Kw nr [...] a księgą obciążoną nr [...] i nr [...] bezspornie wynika, że przysługuje jej prawo służebności przebiegającej po nieruchomości objętej podziałem, a więc dysponuje szeroko pojętym prawem rzeczowym do tej nieruchomości i zgodnie z art. 28 k.p.a. winna być uznana za stronę tego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 20120 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z 12.12.2013 r., którym odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z 7.04.2006 r. zatwierdzającej projekt podziału dziełek nr [...] i [...] obr. [...] na odpowiednio działki [...] i [...] oraz [...] i [...]. Kolegium uznało, że skarżąca B. J. nie posiadała interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie podziału ww. działek, w konsekwencji czego nie była również legitymowana do żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W ocenie Sądu dokonana ocena była przedwczesna.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Postępowanie w sprawie podziału nieruchomości jest zwykłym postępowaniem administracyjnym. Nie ma przepisów, które w sposób szczególny regulowałyby status strony w tego typu postępowaniach, co oznacza, że stroną w sprawie podziału nieruchomości będzie każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a). Organ administracji prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25.01.2011 r., sygn. akt I OSK 458/10, wskazał, że całkowicie chybione jest stanowisko, iż skoro postępowanie w sprawie podziału nieruchomości może być wszczęte na wniosek określonych osób, to wyłącznie tycm podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie podziału. Powołany przez organ art.97 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanawia zasadę dokonywania podziału na wniosek tego, kto ma w tym interes prawny. Przepis ten określa osoby legitymowane do żądania wszczęcia postępowania, nie przesądza natomiast komu w tym postępowaniu przysługuje ochrona prawna. Nie można zatem z góry zakładać, że stronami postępowania podziałowego mogą być wyłącznie jednostki, z inicjatywy których postępowanie takie może być uruchomione. Oznacza to, że ustalając krąg osób uprawnionych do udziału w przedmiotowym postępowaniu, nie można ograniczyć się tylko do regulacji zawartych w omawianym przepisie.

Przypomnieć wypada, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis materialnego prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W konsekwencji przyjąć należy, że podmiot, dla którego nie wynikają z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądowym dominujący jest pogląd, według którego materialna podstawa legitymacji strony może wynikać nie tylko z prawa administracyjnego, ale może mieć oparcie także w przepisach innych gałęzi prawa - w tym prawa cywilnego. Podkreślić wypada, że interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania dotyczyć jej bezpośrednio. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym jednostka wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Zaznaczyć przy tym należy, iż w orzecznictwie i doktrynie obecnie przyjmuje się w zasadzie jednolicie, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. można wywodzić nie tylko z norm materialnego prawa administracyjnego ale także prawa cywilnego. W szczególności przyjmuje się, iż właściciel nieruchomości sąsiedniej ma wynikający z art. 140 k.c. interes prawny do uczestniczenia jako strona (art. 28 k.p.a.) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej (wyrok NSA z 8 marca 2005 r., OSK 682/04 a także G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom l, Lex 2007, wyd. II). Zatem dla stwierdzenia, czy danemu podmiotowi przysługuje prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji istotne jest, czy skutki stwierdzenia nieważności decyzji będą miały wpływ na sferę jego interesu prawnego. Podmiot, który żąda stwierdzenia nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu, w którym nie był uznany za stronę, powinien zatem wykazać, że ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia jej nieważności.

Obowiązkiem organu było natomiast dokładne zbadanie, czy skarżącej z racji sąsiedztwa nieruchomości będącej przedmiotem podziału, powołującej się na posiadanie ograniczonego prawa rzeczowego w stosunku do nieruchomości objętej podziałem nie przysługuje status strony z uwagi na zagrożenie jego interesu prawnego mającego swe źródła w prawie cywilnym w szczególności przepisach regulujących kwestie służebności gruntowych. Organ nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi. Wskazał co prawda, że analiza treści właściwych ksiąg wieczystych tj. KW nr [...] (prowadzonej dla działki nr [...]) oraz KW nr [...] (prowadzonej dla działki nr [...]) prowadzi do wniosku, że brak jest jakichkolwiek wpisów dających podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni dysponuje jakikolwiek prawem rzeczowym do nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji. Do akt sprawy nie dołączono ww. dokumentów "poddanych analizie". Korzystając z centralnej bazy danych ksiąg wieczystych, Sąd weryfikując powyższe ustalenie stwierdził, że w księdze wieczystej nr [...] obejmującej między innymi działkę nr [...] i [...] w dziale III – Prawa, roszczenia i ograniczenia w rubryce 3.4 widnieje wpis następującej treści: "służebność przechodu, przegonu, przejazdu północnym 3 m szerokim krajem dawnej parceli gruntowej [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej [...] w obr. [...], na rzecz dawnej parceli gruntowej [...], obecnie stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] objętej KW Nr [...] na czas do powstania drogi gminnej obok parceli [...] biec mającej. Na podstawie kontraktu darowizny z daty Z., 30 czerwca 1927 r., L 2711/1927, przepisano z Lwh 5081 gm. kat. Z. oraz planu sytuacyjnego z daty Z., 25.10.1932 L. Dz. 93/32; L 862/1933 z Lwh 2722 gm. Kat. Z., a także na podstawie opinii geodezyjnej wraz z mapą do celów prawnych nr ewid. [...] z dnia 21 stycznia 2010 r. sporządzone przez geodetę T. R.."

Z wpisem tym koresponduje treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] zabudowanej budynkiem z wyodrębnionym lokalem stanowiącym własność skarżącej. W dziale I-Sp w podrubryce 1.11.1 wpisano bowiem "1. prawo służebności przechodu, przejazdu, przegonu oraz prowadzenia rur wodociągowych, przewodów elektrycznych, kanalizacyjnych, dren etc. północną granicą parceli l. kat. [...] – po podziale utworzyła parcele [...], [...] oraz działki [...], [...], [...] w obr. [...] pasem ziemi 3 m szerokości na rzecz parceli gr. l. kat. [...] oznaczonej w nowej ewidencji jako działka nr [...] w obrębie [...]- wpisana na podstawie dochodzeń przeprowadzonych w myśl ustawy z 11.XII.1906 r. L 246 Dz. U. P. (L. Hip. 826/1932) oraz mapy do celów prawnych – opinii geodezyjnej z dnia 21 stycznia 2010 r. nr ewid. [...] sporządzonej przez geodetę T. R.. 2. prawo przechodu, przegonu, przejazdu północnym 3 metry szerokim krajem parceli l. kat. [...] – po podziale utworzyła parcele [...], [...] oraz część działek [...] i [...] w obrębie [...] – na rzecz parceli l. kat. [...] oznaczonej w nowej ewidencji jako działka nr [...] obręb [...], a to na czas aż do powstania i oddania do publicznego użytku drogi gminnej obok pgrt. Kl. Kat. [...] w Z. biec mającej – wpisana na podstawie kontraktu darowizny z daty Z., 30 czerwca 1927 r., L. R. 5225 (L. Hip. 2711/1927) oraz wskutek uchwały z dnia 19 maja 1934 r. (L. Hip 731/34) i mapy do celów prawnych – opinii geodezyjnej z dnia 21 stycznia 2010 r., nr ewid. [...] sporządzonej przez geodetę T. R. – po przepisaniu z LWH. 6795 gm. Z., wpisano dnia 9 czerwca 1983 r. podpisano dnia 22 lutego 2010 r.".

Powyższe wpisy jednoznacznie przeczą ustaleniom dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Przypomnieć w związku z tym należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

W omawianej sytuacji nie można zatem przyjąć, by w sprawie wykazano istnienie przesłanek z art. 61a § 1 kpa, uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania.

Niezależnie od powyższego, niejako już na marginesie warto wskazać, że uregulowania zawarte w kodeksie cywilnym nie wymagają dla skutecznego powstania ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność gruntowa wpisu do księgi wieczystej. Wpisy nie mają bowiem charakteru konstytutywnego, chociaż ograniczone prawa rzeczowe wpisane w księdze wieczystej korzystają z pewnych przywilejów zawartych w ustawie. Chodzi przede wszystkim o pierwszeństwo (por. art. 11 ustawy z 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2013.707 j.t.)) Oznacza to, że samego badania treści ksiąg wieczystych nie można uznać co do zasady za wystarczającego dla stwierdzenia, czy dana nieruchomość jest obciążona ograniczonym prawem rzeczowym, czy też nie. Powyższe uwagi, w kontekście zacytowanej wyżej treści ksiąg wieczystych nie mają jednak w sprawie większego znaczenia.

Sąd uznał, że stwierdzone nieprawidłowości w przeprowadzonym przez Kolegium postępowaniu obligują do uchylenia obydwu zaskarżonych postanowień. Ponownie rozpoznając sprawę organ poczyni prawidłowe ustalenia, które pozwolą mu na ocenę czy skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu podziałowym. W niniejszym orzeczeniu sąd nie przesądza, że skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Dla ostatecznej oceny niezbędne będzie bowiem dokonanie - po włączeniu ich do akt sprawy - kompleksowej analizy ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości skarżącej i objętych podziałem, zwłaszcza wyjaśnienia okoliczności wpisania do działku III księgi wieczystej nr [...] ostrzeżenia o "toczącym się postępowaniu do sygn. I C [...] o ustalenie, że służebność wpisana w dziale I-Sp Kw [...], a zarazem w dziale III Kw [...] i w dziale III KW [...] wygasła". Pod rozwagę należy również wziąć fakt, że zgodnie z art. 290 k.c. w razie podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział; jednakże gdy służebność zwiększa użyteczność tylko jednej lub kilku z nich, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zwolnienia jej od służebności względem części pozostałych (§1) W razie podziału nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział; jednakże gdy wykonywanie służebności ogranicza się do jednej lub kilku z nich, właściciele pozostałych części mogą żądać ich zwolnienia od służebności (§ 2). Jeżeli wskutek podziału nieruchomości władnącej albo nieruchomości obciążonej sposób wykonywania służebności wymaga zmiany, sposób ten w braku porozumienia stron będzie ustalony przez sąd (§ 3).

Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia uznać należało, że wydano je z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższe uchybienia przesądziły o uchyleniu przez Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art.135 p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, gdyż wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.