Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2149/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Położenie przez ustawodawcę akcentu na profesjonalny charakter tajnego nauczania oznacza zdaniem Sądu, że omawiany przepis ma zastosowanie do osób, które posiadały kwalifikacje zawodowe nauczyciela, gdyż tylko takie osoby mogły w sposób profesjonalny prowadzić tajne nauczanie dzieci i młodzieży.

TEZY

Położenie przez ustawodawcę akcentu na profesjonalny charakter tajnego nauczania oznacza zdaniem Sądu, że omawiany przepis ma zastosowanie do osób, które posiadały kwalifikacje zawodowe nauczyciela, gdyż tylko takie osoby mogły w sposób profesjonalny prowadzić tajne nauczanie dzieci i młodzieży.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 października 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 1997 r. (...), wydaną na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm.; dalej: ustawa o kombatantach/, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Tadeuszowi W. przyznania uprawnień kombatanckich przewidzianych w cyt. ustawie z tytułu prowadzenia w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży.

Kierownik Urzędu uznał, że Tadeusz W. nie posiadał wystarczających kwalifikacji do prowadzenia profesjonalnego nauczania, ponieważ w roku 1943 miał dopiero ukończoną pierwszą klasę gimnazjum, a ponadto żaden z przedstawionych przez niego dokumentów nie pozwala domniemywać, że prowadzone przez niego nauczanie było ujęte w jakiekolwiek struktury organizacyjne.

Po rozpoznaniu wniosku Tadeusza W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu decyzją z dnia 5 października 1998 r. (...) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 30 września 1997 r., podkreślając, że w podanym przez siebie okresie tajnego nauczania /lipiec 1943 r. - grudzień 1944 r./ skarżący nie miał jeszcze matury, co zdaniem Kierownika Urzędu oznacza, że nie posiadał on w tym okresie przygotowania fachowego, aby prowadzić tajne nauczanie, a z przedstawionych przez niego dokumentów nie wynika ponadto by nauczanie to było prowadzone w sposób zorganizowany.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 października 1998 r., zarzucając, że Kierownik Urzędu odmawiając mu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu tajnego nauczania postąpił niezgodnie z prawem, ponieważ uprawnienia kombatanckie z tego tytułu zostały mu przyznane decyzją ZW ZKRP i BWP w C. w styczniu 1990 r. przez płk. rez. Eugeniusza M. - Prezesa Zarządu Wojewódzkiego ZKRP i BWP w C. i wpisane w początku lutego 1990 r. do legitymacji kombatanckiej i zaświadczenia Nr 615991, na podstawie dotychczasowej ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm./ oraz zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 14 maja 1976 r. (...). Skarżący podniósł, że w powołanych przepisach nie określono wieku i wykształcenia jakie powinien posiadać prowadzący tajne nauczanie i stwierdził, że w podanym przez siebie okresie miał 15-17 lat oraz wykształcenie pierwszej i drugiej klasy gimnazjum ogólnokształcącego i uczył dzieci w zakresie pierwszej i drugiej klasy szkoły podstawowej, korzystając z instruktażu i pomocy naukowej i metodycznej swoich rodziców.

Skarżący powołał w skardze dowody z dokumentów i zeznań świadków, które jego zdaniem potwierdzają prowadzenie przez niego tajnego nauczania i uzasadniają przyznanie mu uprawnień kombatanckich w oparciu o przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.

Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie uzasadnia uwzględnienia skargi zarzut skarżącego, że Kierownik Urzędu wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu przyznania skarżącemu przez ZW ZKRP i BWP w C. uprawnień kombatanckich z tytułu tajnego nauczania, gdyż kwestia wydania decyzji w tej sprawie była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 1996 r. V SA 2184/94. W wyroku tym Sąd orzekł w sposób prawomocny, że decyzja taka nie została wydana. Rozstrzygnięcie to korzysta z powagi rzeczy osądzonej /art. 365 Kpc w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Wiązało ono Kierownika Urzędu, który rozpatrując wniosek o przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu tajnego nauczania nie mógł uznać, że odręczne adnotacje Prezesa ZW ZKRP i BWP zamieszczone w legitymacji członkowskiej ZBoWiD oraz w zaświadczeniu Nr 615991 stanowią dowód wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu uprawnień z tytułu tajnego nauczania. Powołany wyrok wiąże także Sąd, co wyklucza możliwość ponownego rozstrzygania tej kwestii w niniejszej sprawie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego kwestionujący wydanie decyzji na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy o kombatantach zamiast przepisów dotychczasowych, gdyż Kierownik Urzędu prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji /art. 107 par. 1 Kpa/.

Zgodnie z art. 16 par. 2 Kpa w zw. z art. 21 ustawy o NSA, Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem w świetle stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 68 poz. 436/, która weszła w życie z dniem 31 lipca 1997 r.

Zgodnie z tym przepisem za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży, Użycie przez ustawodawcę spójnika "i" między wyrazami "zorganizowanego" oraz "profesjonalnego" wskazuje, że warunkiem uznania tajnego nauczania dzieci i młodzieży w okresie wojny 1939-1945 za działalność równorzędną z działalnością kombatancką jest łączne spełnienie obydwu przesłanek określonych w tym przepisie.

Położenie przez ustawodawcę akcentu na profesjonalny charakter tajnego nauczania oznacza zdaniem Sądu, że omawiany przepis ma zastosowanie do osób, które posiadały kwalifikacje zawodowe nauczyciela, gdyż tylko takie osoby mogły w sposób profesjonalny prowadzić tajne nauczanie dzieci i młodzieży.

Skarżący nie spełniał tego wymogu, gdyż w podanym przez siebie okresie, jak sam przyznaje, posiadał jedynie wykształcenie na poziomie pierwszej - drugiej klasy gimnazjum ogólnokształcącego.

Kierownik Urzędu miał w związku z tym uzasadnioną podstawą do przyjęcia, że prowadzone przez skarżącego tajne nauczanie nie miało charakteru profesjonalnego i już tylko z tego powodu nie może być uznane za działalność równorzędną z działalnością kombatancką.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.