Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 14/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 38
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 18 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 5 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Referent stażysta Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 roku sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] nr [...] 2) orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącej E. W. kwotę 433 (słownie: czterysta trzydzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10, art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 póz. 634 z późn. zm.), art. 28 ust. 1-3, art. 28 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), § 2 ust. 1 pkt 3, § 4, § 5, § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 33 poz. 262 ze zm.), § 45 § 46 ust. 1, § 59 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 z późn. zm.), art. 47 § 1, art. 51 § l1 art. 53 §1, § 4, art. 56 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz.Urz.L.280.2), art. 2 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz.UE.L.316.1), art. 5 ust. 1i 3, art. 18 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L.2011.25.8), art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L.368.2006.15), art. 3 ust. 1, ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L.1995.312.1), art.54, art. 56 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.549), art. 5a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz.UE.L.2006.171.90), art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania l rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, j deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROf | (Dz.U.UE.L.2006.171.1), Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 9 lipca 2013 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. 2013r. poz. 596) , utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia E. W. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 16 maja 2011r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 roku, w którym wystąpiła o przyznanie płatności do pakietu 8.2.1 międzyplon ozimy do powierzchni 48,72 ha oraz do pakietu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy do powierzchni 40,99 ha.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 36 858,40 zł, w tym do pakietu 8.2.1. w wysokości 20 462,40 zł, do pakietu 8.3.1 w wysokości 16 396,00 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane w dniu 27 grudnia 2011r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego.

W dniu 14 maja 2012r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok, w którym wystąpiła o przyznanie płatności do pakietu 8.2.1 międzyplon ozimy do powierzchni 42,51 ha oraz do pakietu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy do powierzchni 48,72 ha.

Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości 35 301,00 zł, w tym do pakietu 8.2.1 w wysokości 35 301,00 zł, do pakietu 8.3.1 w wysokości 19 488,00 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane w dniu 28 marca 2013 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego.

W dniu 30 kwietnia 2013r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 roku, w którym wystąpiła o przyznanie płatności do pakietu 8.2.1 międzyplon ozimy do powierzchni 40,99 ha oraz do pakietu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy do powierzchni 40,89 ha.

W dniu 30 kwietnia 2013r. strona złożyła zmianę do wniosku.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości 26 771,04 zł, w tym do pakietu 8.2.1 w wysokości 13 722,64 zł, do pakietu 8.3.1 w wysokości 12 998,40 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane w dniu 28 marca 2013 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego.

Zawiadomieniem z dnia 7 maja 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wszczął postępowanie administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Postępowanie zostało wszczęte w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości wynikających z art. 18 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 14 431,88 zł.

Od powyższej decyzji E. W. złożyła odwołanie, w którym zaakcentowała, że wszystkie zabiegi i prace w należącym do niej gospodarstwie były wykonywane prawidłowo. Część prac, jak likwidacja trwałych użytków była podyktowana ich renowacją. Zastosowana renowacja metodą pełnej uprawy płużnej, która jest metodą bardzo kosztowną, wymuszona została przez silne zachwaszczenie i zdegradowanie łąk i pastwisk poprzez dużą ilość kretowisk. Wskazała, że kierując się przede wszystkim względami środowiskowymi podjęła decyzję o czasowej likwidacji łąki, planując po dokonaniu renowacji działki rolnej ponownie założyć łąkę, co w konsekwencji nie spowodowałoby zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie rolnym. Podkreśliła, że znane są jej zasady programu rolnośrodowiskowego, gdyż jest jego beneficjantem od roku 2006, a od roku 2011 podjęłam kolejne zobowiązanie w ramach PROW 2007-2013, a jednym z warunków, które musi spełnić rolnik realizujący to zobowiązanie jest zachowanie występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych. Wskazała, że przystępując do programu w roku 2011 nie mogła przewidzieć, że będzie zmuszona do renowacji łąki. Podejmując decyzję o renowacji metodą pełnej uprawy płużnej, skarżąca wskazała, że była świadoma konsekwencji, które przewidział ustawodawca w § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r., tj. zmniejszenia o 20 % płatności w roku, w którym stwierdzono uchybienie, uwzględniła to w tzw. rachunku ekonomicznym dotyczącym zabiegu renowacji łąki, nie zgadza się natomiast na nałożenie na sankcji za dwa lata wstecz, czyli od roku 2011. Podkreśliła, że art. 18 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, którego nie znała, jak wskazał organ I instancji stosuje się od dnia 1 stycznia 2011r. W latach 2011 i 2012 przepis ten nie był stosowany, a nakładanie sankcji zawartych w tym przepisie rozpoczęto dopiero od roku 2013. Powyższe okoliczności spowodowały, że producenci rolni nie byli świadomi sankcji wynikających z powyższego przepisu, skoro nie był on stosowany, a działanie takie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli wobec organów państwa. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2011 roku E. W. wskazała we wniosku, że powierzchnia trwałych użytków zielonych w jej gospodarstwie wynosi 11,31 ha, następnie w 2012 r. zmniejszyła powierzchnię trwałych użytków zielonych do 10,97 ha, zaś w 2013r. do 8,03 ha. Zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielony jest faktem bezspornym, którego strona nie kwestionuje przyznając w odwołaniu, że częściowa likwidacja trwałych użytków zielonych podyktowana była ich renowacją.

W ocenie organu strona likwidując uprawę, która występowała w jej gospodarstwie i określona była w planie rolnośrodowiskowym jako trwałe użytki zielone, naruszyła reguły i wymogi, jakim poddała się w ramach realizacji 5-letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego, stosownie do brzmienia § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. Przepis ten stanowi, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszar Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L. 277 z 21.10.2005, str.1, z późn. zm.), zwane dalej" "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania i wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno środowiskowych.

Stosownie do treści art. 2 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 "trwale użytki zielone" oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej, z wyłączeniem obszarów odłogowanych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078/92, obszarów odłogowanych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 oraz obszarów odłogowanych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Trwałe użytki zielone obejmują zatem grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych naturalnych przynajmniej przez pięć lat po ich przekształceniu w TUZ, licząc wstecz od dnia podjęcia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego i wyłączone w tym czasie z płodozmianu.

Organ podkreślił, że zobowiązanie do realizacji programu w okresie 5-letnim nie stanowi o absolutnej niezmienności zakresu tego zobowiązania. Ustawodawca w § 5 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. przyjął generalną zasadę, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta jest zgodna z przypadkami enumeratywnie wymienionymi w punktach od 1 do 5 tego paragrafu i tylko w przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego dokonanej w myśl § 5 ust. 1. Zmianę taką wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z § 5 ust. 2. Stąd rolnik nie ma "dowolności" w modyfikacji podjętego zobowiązania, a dopuszczalne przypadki zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w trakcie jego trwania są jednoznacznie sprecyzowane. Z treści powyższego przepisu nie wynika możliwość zmiany, tj. zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009(...), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;(...). Zgodnie z treścią § 27 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przytoczony przepis wprowadza sankcje związane z nieprzestrzeganiem przez rolnika obowiązku zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Obowiązek ten stanowi element zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W analizowanym stanie faktycznym bezspornym jest, że nastąpiło zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych, co spowodowało pomniejszenie o 20% przysługującej stronie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok zgodnie z brzmieniem § 38 ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.. Pomniejszenie płatności nastąpiło na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...], od której strona nie złożyła odwołania. Decyzja stała się ostateczna z dniem 8 listopada 2013r.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Zastosowanie art. 18 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oznacza, że w razie stwierdzenia nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których uchybienie stwierdzono zastosowanie będzie miał zwrot płatności, w stosunku do płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi % wartość, o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności. Przepis ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu następujących nieprawidłowości: nieprzestrzeganie wymogów danego pakiet/wariantu określonych w załączniku 3 do rozporządzenia, niezachowanie występujących w gospodarstwie rolnych i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych oraz elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody, nieprowadzenie na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin. W myśl powyższego przepisu w przypadku niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, kwota do zwrotu winna stanowić 20% przyznanej kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej w latach poprzednich, w omawianym przypadku dotyczy to roku 2011 i 2012, ponieważ poprzedzały rok 2013, w którym stwierdzono nieprawidłowość.

W przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Zgodnie z art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni a datą zwrotu lub odliczenia.

Podsumowując organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ze względu na nieprzekroczenie kwoty 100 euro. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowej. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W analizowanej sprawie, płatności rolnośrodowiskowe przekazane na rachunek bankowy E. W. nie wynikały z pomyłki ARiMR. W dniu wydania decyzji z dnia [...] oraz z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że strona zamierza zlikwidować trwały użytek zielony na działce ewidencyjnej nr 1145.

W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy wyznaczające okres przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranej płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Badając okres przedawnienia należy mieć na względzie art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, który stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2.

Organ odwoławczy stwierdził, że wynikający z powyższych przepisów trzyletni okres przedawnienia nie upłynął, ponieważ wypłata nienależnie pobranych płatności rolno środowiskowych za rok 2011 nastąpiła w dniu 27 grudnia 2011 r., za rok 2012 w dniu 28 marca 2013r., natomiast płatność rolnośrodowiskowa jest objęta Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013, co w oznacza w myśl przytoczonego powyżej przepisu, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, czyli w tym przypadku zgodnie z deklaracją zamykającą program wysłaną do Komisji Europejskiej nie wcześniej niż od dnia 15 marca 2016 r.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu organ podkreślił, że stosownie do brzmienia art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Nr 1974/2006, państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

W przypadku przepisów prawa krajowego określających nadzwyczajne okoliczności w przypadku których wystąpienia nie jest wymagany zwrot nienależnie pobranego wsparcia, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż obecnie zasady i tryb przyznawania płatności reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Stosownie do treści § 46 rozporządzenia, do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami: 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, 2) zakończonym

ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Zgodnie z § 59 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r., rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 15 marca 2013 r. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie przyznanych płatności zostało wszczęte w dniu 7 maja 2014 r., co oznacza, że w analizowanym stanie faktycznym należy wskazać na brzmienie § 45 rozporządzenia z dnia 13 mara 2013 r., zgodnie z którym inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorii, siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. l pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną o którym mowa w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w §4 ust. 1 pkt 8;

7a) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika. "

W świetle powyższych uregulowań oraz okoliczności faktycznych podniesionych przez stronę organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych nie było spowodowane wystąpieniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, ale było wynikiem świadomego działania strony. W związku z powyższym dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do zwolnienia producenta rolnego z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności zgodnie z brzmieniem art. 47 ust. Rozporządzenia Komisji Nr 1974/2006 oraz § 45 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, tj. naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że na podstawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011r. przystąpiła do programu rolnośrodowiskowego w zakresie realizacji Pakietu nr 8 Ochrona wód. Wskazała, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. w decyzji o przyznaniu kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, tj. płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 zmniejszył płatność poprzez nałożenie sankcji w wysokości 20 % ze względu na zlikwidowanie trwałych w zielonych na działce ewidencyjnej nr 1145 - 2,94 ha. W decyzji tej poinformowano ją o treści § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. natomiast nie zostałam powiadomiona o tym, że na podstawie art. 18 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (UE) nr 11 oprócz zmniejszenia płatności w danym roku zastosowanie będzie miało zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej (o taką samą wartość) uzyskanej w latach poprzednich czyli za rok 2011 i 2012, dlatego nie złożyła odwołania. Podniosła, że przystępując do zobowiązania rolnośrodowiskowego zapoznała się z jego zasadami, w tym między innymi z obowiązkiem utrzymywania trwałych użytków zielonych. Podejmując decyzję o likwidacji łąki, która była podyktowana koniecznością zastosowania renowacji łąki metodą pełnej uprawy płużnej, ze względu na jej silne zachwaszczenie i zdegradowanie miała świadomość konsekwencji finansowych, tj. zmniejszenia płatności o 20%, co przyczyniło do tego, że nie kwestionowała rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia 23 października 2013r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 w pomniejszonej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie art. 135 ppsa, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Spór w sprawie dotyczył prawidłowości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z art. 43 rozporządzenia Delegowanego komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.2014.181.48), rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 tracą moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenia te stosuje się jednak nadal w stosunku do: a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.; b) wniosków o płatności złożonych w odniesieniu do roku 2014; oraz c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007.

Wobec powyższego, przy rozpoznaniu tej sprawy przez Sąd miały zastosowanie przepisy rozporządzenia UE nr 65/2011.

Zdaniem Sądu, rozporządzenie nr UE 65/2011, skierowane jest do Państw członkowskich i wprowadza jedynie ogólne zasady kontroli.

Kwestię odzyskania nienależnych płatności reguluje art. 5 tego rozporządzenia. Wskazuje on na zasadę dotyczącą zwrotu przez beneficjenta (rolnika) nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami. Przy czym kwestia związana z wysokością odsetek powinna być zgodna z prawem krajowym, zaś termin naliczania odsetek nie mógł przekraczać terminu z art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ust. 3 tego artykułu wskazano na przypadki braku obowiązku zwrotu płatności.

Organy administracji w swoich decyzjach powoływały się na art. 18 ust. 1 rozporządzenia UE nr 65/2011. Przepis ten ma tytuł "Zmniejszenia i wykluczenia w przypadku niezgodności z innymi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i powiązanymi obowiązkami", ujęty został w części II "Zasady zarządzania i kontroli", w tytule I "Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w odniesieniu do niektórych środków w ramach osi 2", rozdział II "Kontrola, zmniejszenia i wykluczenia". Na podstawie art. 18 ust. 1 ww. rozporządzenia, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Nie oznacza to jednak, że przepis ten może być stosowany w oderwaniu od ust. 2 tego artykułu, który stanowi, że "Państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków". Ponadto, jeżeli niezgodność wynika z nieprawidłowości popełnionych umyślnie, beneficjenta wyklucza się z danego środka zarówno na dany rok kalendarzowy, w którym stwierdzono niezgodność, jak i na następny rok kalendarzowy (art.18 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zdaniem Sądu, na podstawie ww. rozporządzenia Państwa członkowskie mają możliwość odzyskania (zwrotu) pobranych przez rolnika płatności i uprawnione są do ustanowienia przepisów krajowych, szczegółowo regulujących tę kwestię.

Zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 143, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2 ww. ustawy).

Do należności, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni (art. 29 ust. 7 ww. ustawy).

Przepisami krajowym w zakresie płatności rolnośrodowiskowej są przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013.361 ze zm.), które miały zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 46 tego rozporządzenia.

Przepisy tego rozporządzenia, tak jak rozporządzenia UE nr 65/2011 rozróżniają instytucje w postaci zmniejszenia, wykluczenia, odzyskiwania (zwrotu). Powyższe oznacza, że instytucje te charakteryzują się innymi przesłankami i powinny być stosowane zależnie od okoliczności faktycznych, które uregulowane są w przepisach.

Skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej, organy administracji powinny rozważyć tę kwestię na podstawie przepisów regulujących instytucję zwrotu, tj. § 39.

W niniejszej sprawie, organy nie rozważyły ww. przepisów, ale rozpoznały sprawę w oparciu o § 38 rozporządzenia z 2013 r. dotyczący zmniejszeń. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie.

Przyczyną zastosowania w przedmiotowej sprawie 20% sankcji o której mowa § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ( w dacie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu sankcja powyższa była uregulowana w § 8) , były ustalenia organów dotyczące zmniejszenia w 2013r. o 2,94 ha powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie rolnym skarżącej, za którą otrzymała w 2011 i 2012 r. płatność w ramach Programu Rolnośrodowiskowego.

W ocenie Sądu w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ustawodawca przewidział sankcję administracyjną, skutkującą nałożeniem w drodze aktu stosowania prawa przez organ administracji publicznej ujemnych (niekorzystnych) skutków dla podmiotów prawa, które nie stosują się do obowiązków wynikających z norm prawnych. W tym miejscu należy podkreślić, że konstruowanie przez ustawodawcę odpowiedzialności za działanie naruszające obowiązujące przepisy prawa, zagrożone sankcją administracyjną (delikty administracyjne), skutkującej w praktyce brakiem możliwości uniknięcia tej odpowiedzialności, w przypadku ustalenia, że określonym działaniem wyczerpano znamiona deliktu administracyjnego, nakłada na organ stosujący prawo obowiązek szczególnie precyzyjnego, nierozszerzającego interpretowania znamion deliktu. Zdaniem Sądu rozszerzającą, nieuprawnioną wykładnię § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przeprowadził organ w tej sprawie uznając, że w myśl art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia UE nr 65/2011 w przypadku niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych kwota do zwrotu winna stanowić 20% przyznanej kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej w latach poprzednich, w omawianym przypadku za rok 2011 i 2012 ponieważ poprzedzały rok 2013, w którym stwierdzono nieprawidłowość.

Niewątpliwie jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, ma obowiązek zwrócić przyznaną mu z tego tytułu płatność rolnośrodowiskową także za lata wcześniejsze. Jednakże z uwagi na treść art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, zdanie ostatnie organy nieprawidłowo zażądały zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2011 i 2012 w trybie art. 38 ust. 6 rozporządzenia, który przewiduje przyznanie rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej w wysokości zmniejszonej jedynie w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Zasadna zatem były w oparciu o § 38 ust. 6 jedynie decyzja dotycząca zmniejszenia płatności na rok 2013.

Zdaniem Sądu, ostatnie zdanie art. 18 ust. 1 rozporządzenia UE nr 65/2011 nie przesądza o analogicznym (wręcz automatycznym) stosowaniu przepisów dotyczących wysokości sankcji z tytułu zmniejszeń do kwestii ustalania wysokości zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata wcześniejsze. Według Sądu, jak wyżej wskazano, nie można czytać tego zdania w oderwaniu od ust. 2 art. 18 rozporządzenia UE nr 65/2011. Gdyby tak było przepisy dotyczące zwrotu płatności byłyby zbędne, co świadczyłoby o nieracjonalności ustawodawcy krajowego i unijnego. W tej sytuacji rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu mogło znaleźć oparcie ewentualnie w § 39 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r.

Z uwagi na to, że obie decyzje zawierały te same uchybienia przez naruszenie art. 18 rozporządzenia UE nr 65/2011 w zw. z § 38 rozporządzenia z 2013 r., Sąd zdecydował o ich wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić ocenę prawną dotyczący charakteru sankcji, o której mowa w § 38 ust. 6(8) rozporządzenia rolnośrodowiskowego i możliwości jej zastosowania, jedynie w roku, w którym działanie skarżącego wyczerpało znamiona deliktu administracyjnego tj., w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, a sprawę ustalenia kwoty nienależnych płatności za lata poprzednie rozpoznać w oparciu o przepisy dotyczące zwrotu. O ile będą zachodziły przesłanki do dochodzenia nienależnie pobranej płatności, organ zobowiązany będzie zakończyć sprawę przez wydanie decyzji merytorycznej ewentualnie w inny sposób kończącej postępowanie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 135, art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

d.j.