Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 304/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. nr 1521/21 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "MWINB", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ((t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z. o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca", "strona skarżąca", "skarżąca spółka") , od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej jako "PINB w M.", "PINB" "organ I instancji") z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr 374/2021., nakładającej na skarżącą obowiązek wykonania - w określonym terminie - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości A., gmina D., do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie techniczne"), polegających na:

1. rozbiórce części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od:

a) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...]nie była mniejsza niż 7,00 m;

b) granicy działki o nr ewid. [...]wynosiła co najmniej niż 3,00 m

2. wykonaniu części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej:

a) 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub

b) 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne;

uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji rozstrzygnięcia i w tym zakresie nakazał rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki o nr ewid. [...]wynosiła co najmniej niż 3,00 m. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 30 grudnia 2019 r. do PINB w M. w dniu 30 grudnia 2019 r. wpłynęło pismo M. G. zawierające prośbę o sprawdzenie prawidłowości zagospodarowania działki nr [...], położonej w miejscowości A., gmina D..

W toku oględzin przeprowadzonym przez pracowników PINB w M. w dniu 5 lutego 2020 r. ustalono, że na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości A., gmina D. znajduje się m.in. hala magazynowa konstrukcji stalowej oraz utwardzenie terenu wykonane z płyt betonowych, częściowo z kostki trylinki. Część utwardzenia służy jako parking dla samochodów osobowych. Biorący udział w oględzinach B. S. – prokurent B. S. oświadczył, że utwardzenie było wykonane w 2019 r. Sporządzono protokół kontroli , do którego załączono szkic terenu działki i dokumentację fotograficzną.

W dniu 13 lutego 2020 r. do akt sprawy załączono kopię zgłoszenia z dnia 2 września 2019 r. przez skarżącą spółkę realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy hali namiotowej tymczasowej wraz z utwardzeniem terenu na ww. działce.

W dniu 19 marca 2020 r. wpłynęło do PINB pismo Wójta Gminy D., do którego załączono kopię decyzji Wójta Gminy D. z dnia 30 lipca 2019 r. znak SR.6730.105.2019, ustalająca warunki zabudowy dla skarżącej spółki na budowę budynku magazynowo-biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na ww. działce.

PINB w M. pismem z dnia 18 maja 2020 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części utwardzenia gruntu na cele budowlane, znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości A., gmina D.

PINB postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr 319/2020, powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 4, ust.3 p.b., wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na ww. działce i nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia oceny technicznej rozstrzygającej o zgodności ww. miejsc postojowych z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia technicznego.

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej spółki, MWINB postanowieniem z dnia 27 października 2020 r. nr 1670/20, uchylił ww. postanowienie PINB w całości. Organ II instancji wskazał, że roboty budowlane prowadzone przy budowie miejsc postojowych nie są prowadzone, tym samym brak było podstaw do wstrzymania robót budowlanych, tym samym błędnie skorzystano z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.

Następnie PINB postanowienie z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 470/2020, powołując się na art. 81c ust. 2 i ust. 3 p.b., nałożył na skarżącą spółkę obowiązek sporządzenia oceny technicznej ww. miejsc postojowych zawierającej: informację o zgodności z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia technicznego; opis techniczny z uwzględnieniem lokalizacji, wymiarów i przeznaczeniu miejsc postojowych oraz opis materiałów budowlanych, z jakich wykonane zostały miejsca postojowe

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej spółki, MWINB postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. nr 26221, uchylił ww. postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ II instancji wskazał, że PINB nie wykazał, że istnieją uzasadnione przesłanki do zastosowania art. 81c ust. 2 p.b. w stosunku do przedmiotu postępowania. Przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne nie potwierdziły wystąpienia wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy też stanu technicznego miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej nawierzchni gruntu.

PINB decyzją z dnia 30 marca 2021 r. nr 141/2021, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7, art. 52 p.b., nałożył na stronę skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie ww. miejsc postojowych, do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 3rozporządzenia technicznego, polegających na:

1. przebudowie miejsc postojowych, tak aby odległość miejsc postojowych od:

a) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...] nie była mniejsza niż 7,00 m oraz odległość dla samochodów osobowych dla parkingu do 10 stanowisk włącznie;

b) granicy tej działki nie mniejszej niż 3,00 m

2. wyznaczeniu nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, o wymiarach wynoszących co najmniej:

a) 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub

b) 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, MWINB decyzją z dnia 10 czerwca 2021 r. r 687/21, w całości ww. decyzję PINB w M. z dnia 30 marca 2021 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi instancji. MWINB. Wątpliwości organu II instancji wzbudził zakres i charakter nałożonego obowiązku. Nie wiadomo w jaki sposób, bez ingerencji w charakterystyczne parametry utwardzonej powierzchni gruntu, na którym zlokalizowano miejsca postojowe, doprowadzić inwestycję do zgodności z przepisami rozporządzenia technicznego. Zdaniem MWINB jednym z rozwiązań mogłoby być nakazanie rozebrania części utwardzenia znajdującego się zbyt blisko granicy sąsiedniej działku, lecz nie mogłoby to być uznane za przebudowę.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB w M. decyzją z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr 374/2021 nałożył stronę skarżącą obowiązek wykonania - w określonym terminie - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości A., gmina D., do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia technicznego, polegających na:

1. rozbiórce części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od:

a) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...]nie była mniejsza niż 7,00 m;

b) granicy działki o nr ewid. [...]wynosiła co najmniej niż 3,00 m

2. wykonaniu części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej:

a) 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub

b) 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne.

Organ, przytaczając treść § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego wskazał, że roboty budowlane prowadzone przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na omawianej działce zostały wykonane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w rozporządzeniu technicznym . Odległość miejsc postojowych od granicy z działką [...] wynosi 2,27 m, do budynku na sąsiedniej działce wynosi ok. 6,40 (odczyt ze skali) oraz brak jest określenia na jaką liczbę samochodów osobowych wyznaczony jest parking oraz nie zostały one wyznaczone, co uniemożliwia prawidłowe korzystanie z tych miejsc, jak i prawidłowe określenie uch ilości, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. budowa miejsc postojowych nie wymaga także zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej w ilości do 10 stanowisk włącznie.

Pismem z dnia 14 września 2021 r, odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca spółka. Postawiła zarzuty:

- art. 1 p.b. poprzez prowadzenie postępowania w stosunku do obiektu nie będącego obiektem budowlanym;

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń co do charakteru prawnego przedmiotowego utwardzenia powierzchni gruntu z kostki betonowej o wymiarach 5,12 m x 21 m, w szczególności polegających na ustaleniu czy wykonane utwardzenie terenu jest obiektem budowlanym czy tez ma inny charakter oraz poprzez przyjęcie, iż przedmiotowe utwardzenie stanowi miejsca postojowe;

- art. 7 art. i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w stopniu wystarczającym do prawidłowego rozstrzygnięcia poprzez nie dokonanie ustaleń co do daty od której na nieruchomości istnieje przedmiotowe utwardzenie terenu, w sytuacji gdy przedmiotowe utwardzenie terenu nieruchomości skarżącej istnieje co najmniej od 30 lat, zaś skarżąca nie wykonywała w stosunku do tego utwardzenia jakichkolwiek robót.

- art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy roboty będące przedmiotem postępowania wykonane zostały według wiedzy skarżącego przed 1995 r. tj. przed datą wejścia w życie powołanego przepisu prawa.

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca stwierdziła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem utwardzenie terenu samo w sobie nie jest obiektem budowlanym a o takim charakterze decyduje każdorazowe przeznaczenie tegoż utwardzenia. W zależności od tego charakteru w sytuacji gdy mamy do czynienia z konkretnym zamiarem wykorzystania utwardzenia możemy mieć do czynienia z obiektem budowlanym np. placem manewrowym, parkingiem lub tym podobnym, lub też w sytuacji gdy utwardzenie nie wskazuje na szczególną funkcję użytkową to w takim wypadku nie jest wówczas obiektem budowlanym lecz ma inny charakter. Zgodnie z art. 1 p.b. postępowanie prowadzone na podstawie jego przepisów może być prowadzone wyłącznie w stosunku do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. W związku z powyższym w sytuacji gdy organ nie ustalił w sposób wiążący, iż wykonane utwardzenie stanowi obiekt budowlany, to brak jest podstaw do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania w stosunku do takiego obiektu nie będącego obiektem budowlanym.

Zdaniem skarżącej utwardzenie terenu nie pełni funkcji miejsc postojowych, zaś ustalenia organu w tym zakresie są błędne a przede wszystkim nie zostały poparte dokonanymi w tym zakresie jakimikolwiek dowodami, czy też postępowaniem wyjaśniającym. W szczególności organ mógł żądać od uczestników postępowania stosownych oświadczeń lub wyjaśnień względnie mógł przeprowadzić rozprawę administracyjną czego w niniejszej sprawie zaniechał. Według informacji przekazanych przez skarżącego obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie stanowi miejsc postojowych na utwardzonej powierzchni gruntu jak uznał organ I Instancji.

Ponadto skarżąca podniosła, że organ nie ustalił, w jakiej dacie utwardzenie zostało wykonane. Skarżąca zakupiła nieruchomość z już istniejącym utwardzeniem, które według jej wiedzy zostało wykonane na nieruchomości przeszło 30 lat temu, o czym świadczy chociażby materiał z którego jest wykonane tzw. trelinka. materiał od wielu lat nie stosowany w budownictwie. Organ ustalenia swoje oparł wyłącznie na oświadczeniu strony przeciwnej, która w sposób oczywisty zainteresowana jest negatywnym dla skarżącej rozwiązaniem. Organ zastosował niewłaściwe przepisy prawa tj. przepisy które weszły w życie po dacie wykonania robót. Przede wszystkim organ po dokonaniu właściwych ustaleń co do daty dokonania utwardzeń winien ustalić jakie przepisy regulowały tę kwestię. Za wysoce nieuprawnione należy też uznać powoływanie decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla nieruchomości na której wykonane jest utwardzenie wydanej w toku 2019 w innej niż przedmiotowa sprawie, a przede wszystkim stosowanie jej zapisów wprost do robót wykonanych przeszło 30 lat przed jej wydaniem.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji rozstrzygnięcia i w tym zakresie nakazał rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m. W pozostałym zakresie decyzję I instancji utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji. Dodatkowo wskazał, że bez wątpienia po przeprowadzaniu prac wskazanych w sentencji decyzji I instancji inwestycja będzie spełniać minimalne warunki przewidziane w cytowanym wyżej § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia technicznego. Jednakże MWINB zwrócił uwagę na błędne oznaczenie przez PINB działki wobec granicy której miejsca postojowe winny spełniać wymagania dotyczące odległości. Otóż w rozstrzygnięciu (pkt 1 lit. b sentencji) organ I instancji wskazał na działkę o nr ewid. [...], która nie sąsiaduje z działką na której zlokalizowane są miejsca postojowe tj. o nr ewid. [...] (działka o nr ewid. [...]usytuowana jest w znacznej odległości od działki o nr ewid. [...] - vide: wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej). Działką sąsiednią wobec działki o nr ewid. [...] na wysokości miejsc postojowych jest działka o nr ewid. [...]. Tym samym MWINB zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, że fakt realizacji utwardzenia działki o nr ewid. [...], został wskazany przez B. S. - prokurenta A. sp. z o.o., który oświadczył w tym względzie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Dodatkowo jego oświadczenie koresponduje z oświadczeniem M. G.- K. zawartym w piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ powiatowy właściwe określił przedmiot postępowania. Materiał dowodowy sprawy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził szczególną funkcją użytkową utwardzenia o wymiarach 5,12 m x 21,00 m jako miejsc postojowych dla samochodów osobowych. Analiza akt sprawy potwierdza, że ww. utwardzenie stanowi samoistną budowlę tj. zostało zrealizowane dla stworzenia obiektu budowlanego o określonej funkcji (w badanej sprawie miejsc postojowych).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. Sp. z. o.o. z siedzibą w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Postawiła zarzuty naruszenia:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń co do charakteru prawnego spornego utwardzenia powierzchni gruntu w szczególności polegających na ustaleniu czy wykonane utwardzenie terenu jest obiektem budowlanym czy też ma inny charakter oraz poprzez przyjęcie, iż przedmiotowe utwardzenie stanowi miejsca postojowe.

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w stopniu wystarczającym do prawidłowego rozstrzygnięcia poprzez nie dokonanie ustaleń co do daty od której na nieruchomości istnieje przedmiotowe utwardzenie terenu, w sytuacji gdy przedmiotowe utwardzenie terenu nieruchomości skarżącej istnieje co najmniej od 30 lat, zaś skarżąca nie wykonywała w stosunku do tego utwardzenia jakichkolwiek robót.

- art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy roboty będące przedmiotem postępowania wykonane zostały według wiedzy skarżącego przed 1995 r. tj. przed datą wejścia w życie powołanego przepisu prawa.

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 listopada 2021 r. nr 1521/21, którą organ ten, po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z. o.o. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr 374/2021., nakładającej na skarżącą obowiązek wykonania - w określonym terminie - robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie miejsc postojowych znajdujących się na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości A., gmina D., do stanu zgodnego z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegających na:

1. rozbiórce części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od:

a) okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...]nie była mniejsza niż 7,00 m;

b) granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m

2. wykonaniu części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej:

a) 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub

b) 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne ;

uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej pkt 1 lit. b sentencji rozstrzygnięcia i w tym zakresie nakazał rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki o nr ewid. [...] wynosiła co najmniej niż 3,00 m, a w pozostałym zakresie decyzję I instancji utrzymał w mocy

Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 p.b. Wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 ww. ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych .warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Postępowanie naprawcze, o jakim mowa w art. 51 p.b. polega na wydaniu jednej z trzech decyzji określonych w ust. 1 przywołanego przepisu. W sytuacji, gdy zachodzi brak możliwości naprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa, organ obowiązany jest nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Jeśli natomiast możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie jest to przypadek odstąpienia od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (najczęściej naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa), organ orzeka o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2). Z kolei w przypadku, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3), właściwy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem oznacza przy tym m. in. zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego, przede wszystkim z określonymi tam warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z kolei z art. 51 ust. 7 p.b. wynika, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio również wówczas, gdy roboty budowlane, o których mowa w art. 50 ust. 1, zostały już wykonane, z czego można wnioskować, że w związku z tym nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W takim przypadku nie ma też zastosowania zastrzeżenie z art. 51 ust. 1, że decyzja musi być wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wydania decyzji na podstawie tego przepisu nie poprzedza, bowiem postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 3 lipca 2008 r., II SA/Po 617/2007, Lexis.pl nr 3920406; wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r., II OSK 165/2010, Lexis.pl nr 2580475).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie słusznie organy podnosiły, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że na utwardzonej powierzchni gruntu o wymiarze 5,12 m x 21,00 m znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości A., gmina D. zlokalizowane zostały miejsca postojowe. Powyższe potwierdzają ustalenia czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 lutego 2020 r. oraz wykonana podczas tej kontroli dokumentacja zdjęciowa przedstawiająca zaparkowane samochody osobowe. Bezzasadne są zatem zarzuty strony skarżącej, jakoby utwardzenie to takiej funkcji – miejsc postojowych - nie pełniło. Twierdzenie to nie znajduje żadnego uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych kontrdowodów, które zanegowały ustalenia organu I instancji, pomimo długiego okresu trwania postępowania dowodowego (prawie dwa lata).

Zdaniem Sądu mają rację także organy, że w niniejszej sprawie należało stosować przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Słusznie organy podnosiły, że z oświadczenia B. S. - prokurenta A. sp. z o.o., złożonego podczas ww. czynności kontrolnych wynika, że utwardzenie terenu ww. działki nastąpiło w 2019 roku. Koresponduje to z oświadczeniem M. G.. zawartym w piśmie z dnia 10 listopada 2020 r. Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnego kontrdowodu, z którego wynikałoby, że omawiane utwardzenie terenu, przeznaczone pod miejsca parkingowe, zostało wykonane 30 lat temu. Niewystarczające jest w tym zakresie oświadczenie strony skarżącej, która w żaden sposób nie komentuje oświadczenia B. S. z dnia 5 lutego 2020 r.

Wskazać należy, że zgodnie z:

- § 19 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych: 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie;

- § 19 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia technicznego stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: dla samochodów osobowych:3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie;

- § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: szerokość 2,5 m i długość 5 m - w przypadku samochodów osobowych;

Strona skarżąca nie neguje, że ustalono, iż lokalizacja spornych miejsc postojowych na działce o nr ewid. [...] narusza ww. przepisy rozporządzenia technicznego z uwagi na usytuowanie w odległości wynoszącej 2,27 m od granicy działki sąsiedniej o nr ewid. [...](wymagane min. 3,00 m) oraz ok. 6,40 m (odczyt ze skali) od budynku mieszkalnego znajdującego się na w/w działce tj. [...], który posiada od strony wschodniej otwory okienne (wymagane min. 7,00 m). Słusznie zatem wdrożono tryb naprawczy i w zaskarżonych rozstrzygnięciach nakazano rozbiórkę części utwardzenia wykorzystywanego jako miejsca postojowe dla samochodów osobowych od strony zachodniej, tak aby odległość miejsc postojowych od granicy działki ewid. nr [...]oraz okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ewid. [...] była zgodna z ww. przepisami.

Prawidłowo też nakazano, w świetle brzmienia § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia technicznego, określającego minimalne wymiary dla stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, konieczność wykonania części utwardzania do wykorzystania jako miejsca postojowe od strony wschodniej, tak aby powstało nie więcej niż 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, wyznaczonych przerywanymi liniami poziomymi o wymiarach, co najmniej 2,5 m szerokości i 5,00 m długości lub 3,6 m szerokości i 5,00 m długości, w przypadku użytkowanych przez osoby niepełnosprawne.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z zapisami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.) ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizację miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie (art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.). Budowa ww. miejsc postojowych we wskazanej ilości nie wymagała także dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej (brak odniesienia do art. 29 ust. 1 pkt 10 w art. 30 ww. ustawy). Z opisaną sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie albowiem na utwardzeniu o długości 21,00 m i szerokości 5,12 m fizycznie niemożliwym jest, przy przyjęciu minimalnych wymiarów zawartych w § 21 rozporządzenia technicznego, tj. 2,50 m x 5,00 m, wyznaczenie więcej niż 10 miejsc postojowych. Sąd w pełni zgadza się z organem odwoławczym, że organy nadzoru budowlanego mogą podejmować działania przewidziane w przepisach prawa budowlanego również wówczas, gdy chodzi o obiekty budowlane lub roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi. Nawet brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zgodności wykonanych robót z przepisami, sztuką budowlaną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, czy też zgodności z przepisami prawa, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (vide: uchwała NSA z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, ONSAi/WSA z 2017 r. Nr 1, poz. 2). Tym samym słusznie organy w niniejszej sprawie zastosowały tryb naprawczy uregulowany w art. 50-51 p.b. oraz zbadały, czy wykonane miejsca postojowe są zgodne z warunkami technicznymi uregulowanymi w rozporządzeniu technicznym.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako że nie miała usprawiedliwionych podstaw.