Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2240/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36- 36(9)
journal: Dz.U. 2017 poz 1870
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 20-23 marca 2018 r. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2018 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dnia 20-23 marca 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. L. utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w Warszawie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja wyjaśniła, iż w dniu 20 marca 2018 r. M. L. przystąpiła do egzaminu radcowskiego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w W. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Komisja I stopnia stwierdziła, że zdająca uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że w dniu [...] marca 2018 r. postanowieniem Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2018 r. z siedzibą w W. zdająca została wykluczona z egzaminu. Zgodnie z art. 33 ust. 4 w związku z art. 364 ust. 13 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, wykluczenie stanowi podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego.

Komisja Egzaminacyjna dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania.

Wskazała, że wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, która ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana (art. 2 i 4 ustawy o radcach prawnych). Zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone ustawą (art. 3 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Wśród nich ustawodawca przewidział zdanie egzaminu radcowskiego, który polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych).

Egzamin radcowski składa się z pięciu części pisemnych (art. 364 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Sprawdzenie, czy zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego możliwe jest przy zachowaniu określnych warunków, w jakich powinien być przeprowadzony egzamin radcowski. W tym zakresie ustawodawca wskazał, że podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji (art. 364 ust. 11). Jednocześnie określił katalog dopuszczalnych materiałów, z których zdający może korzystać w czasie egzaminu, zaliczając do niego teksty aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (art. 364 ust. 12). Katalog ten jest zamknięty, co oznacza, że korzystane przez zdającego z innych materiałów stanowiących źródło wiedzy lub informacji prawniczej, niż wymienione w art. 364 ust. 12 ustawy jest niedozwolone. Posługiwanie się przez zdającego niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, korzystanie z pomocy innej osoby, pomaganie pozostałym kandydatom lub zakłócanie w inny sposób przebieg egzaminu radcowskiego, skutkuje wykluczeniem zdającego z egzaminu radcowskiego przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej (art. 364 ust. 13 w zw. z art. 33 ust. 4). Wykluczenie to następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjną uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego (art. 364 ust. 13 w zw. z art. 338 ust. 5-6 ustawy o radcach prawnych).

Wykluczenie z egzaminu radcowskiego jest wykluczeniem z całości egzaminu, a nie z poszczególnych jego części. Nie ma więc znaczenia, na którym etapie egzaminu doszło do wykluczenia zdającego. W momencie wykluczenia zdającego z egzaminu kończy się jego udział w tym egzaminie, co oznacza, że taki zdający nie może być dopuszczony do kolejnych części egzaminu.

W przedmiotowej sprawie zdająca została wykluczona z egzaminu radcowskiego już pierwszego dnia, tj. [...] marca 2018 r. Na podstawie zebranych dowodów, w tym protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego, wyjaśnień skarżącej oraz przewodniczącej Komisji I stopnia, Komisja odwoławcza ustaliła następujący przebieg tego zdarzenia.

Zdająca przystąpiła do rozwiązywania zadania z pierwszej części egzaminu radcowskiego, tj. zadania z zakresu prawa karnego, przy użyciu własnego sprzętu komputerowego o godz. 10:27, co wynika z zapisu w tzw. logach pracy, wygenerowanych przez aplikację do zdawania egzaminu (AZEP). Praca zdającej oznaczona była kodem nr [...]. O godz. 11:31 aplikacja odnotowała zdarzenie polegające na opuszczeniu przez zdającą swojego stanowiska pracy. Jak wynika z treści protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego około godziny 11:55 członek Komisji Egzaminacyjnej - sędzia K. P. stwierdził na stanowisku zdającej (nr [...]) otwarty "Zbiór Kamy - kodeks karny, kodeks postępowania karnego", zawierający odręczne zapiski w postaci dwóch wzorów apelacji. W tym czasie zdająca przebywała przy stanowisku komputerowym, przy którym spędziła ok. 30 minut. Około godziny 12:20 Przewodnicząca Komisji - sędzia M. M. oraz członkowie Komisji – K. P. i T. W., poprosili zdającą o powrót do stanowiska celem ustosunkowania się do ujawnionych materiałów. Zdająca w obecności wymienionych członków Komisji stwierdziła, że zapiski (pierwsza część niedozwolonych materiałów koniec kodeksu karnego, początek kodeksu postępowania karnego) sporządziła w trakcie trwania egzaminu, a po okazaniu zdającej dalszych ujawnionych materiałów (druga część niedozwolonych materiałów - po kodeksie wykroczeń) stwierdziła, że sporządziła je przed egzaminem. W związku z powyższym członkowie Komisji sporządzili najpierw kserokopie części "Zbioru karnego" zawierającej niedozwolone ich zdaniem zapisy (6 stron), a następnie po uzyskaniu zgody zdającej, dokonali zabezpieczenia następujących materiałów zdającej: oryginału "Zbioru Karnego - kodeks karny, kodeks postępowania karnego", oryginału odręcznych notatek zdającej (2 strony) oraz długopisu. Materiały te umieszczono w bezpiecznej kopercie, którą załączono do protokołu z przebiegu egzaminu. O godzinie 12:32 postanowieniem Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej wydanym na podstawie art. 364 ust. 13 w zw. z art. 33

ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych wykluczono zdającą z egzaminu radcowskiego.

W odwołaniu od uchwały skarżąca nieco odmiennie opisuje przebieg tego zdarzenia, wskazując, że po odesłaniu jej przez członków komisji na stanowisko egzaminacyjne, po niespełna 2-3 minutach podeszła do niej Przewodnicząca Komisji i ponownie poprosiła ją do stolika komisji, gdzie zdająca została poinformowana, o wykluczeniu jej z egzaminu radcowskiego oraz o zabraniu i zatrzymaniu przez członków komisji jej materiałów w postaci "Zbioru Karnego - kodeks karny, kodeks postępowania karnego", odręcznie sporządzonych notatek (2 strony) i długopisu. Skarżąca akcentuje przy tym, że napisane wzory apelacji, oryginał odręcznych notatek (2 strony) oraz długopis nie zostały zatrzymane przez członków Komisji za jej wyraźną zgodą. Wyjaśnienia te nie wnoszą jednak w sprawie niczego, co byłoby istotne z punktu widzenia oceny zebranego materiału dowodowego. Nie ma bowiem istotnego znaczenia, czy postanowienie o wykluczeniu z egzaminu zostało ogłoszone zdającej przy jej stoliku egzaminacyjnym czy przy stoliku komisji egzaminacyjnej. Ważne jest, że postanowienie to zostało ogłoszone zdającej po stwierdzeniu korzystania przez nią z materiałów niedozwolonych w trakcie egzaminu radcowskiego. Bez znaczenia dla oceny zebranych dowodów są też twierdzenia zdającej, że nie wyrażała zgody na zabezpieczenie przez Komisję opisanych materiałów. Komisja egzaminacyjna miała prawo do zabezpieczenia tych materiałów jako istotnego dowodu w sprawie wykluczenia zdającej z egzaminu. Prawo to jest następstwem nałożonego na ten organ obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód w sprawie należy bowiem dopuścić wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśniania, a co nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Strona postępowania powinna współdziałać z organem w wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności powinna okazać lub wydać dowody w sprawie. Skoro, zgodnie z art. 85 § 2 k.p.a., nawet osoba trzecia ma obowiązek okazania przedmiotu oględzin, to tym bardziej obowiązek taki spoczywa na stronie postępowania.

Organ podkreślił, zabezpieczenie opisanych materiałów zostało dokonane wyłącznie dla potrzeb prowadzonego w tej sprawie postępowania, a więc ma ono charakter tymczasowy.

Stwierdził, że odręczne zapiski między rozdziałami dotyczącymi kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, a także kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stanowią wzory dwóch apelacji w sprawach karnych. Zapiski te wskazują na układ pisma procesowego jakim jest apelacja, podstawy prawne i możliwe zakresy zaskarżenia wyroku, podstawy prawne i sposób formułowania zarzutów apelacyjnych, wnioski apelacyjne, uzasadnienie i załączniki do apelacji. W żadnej mierze nie można zgodzić się ze skarżącą, że treść ujawnionych zapisków stanowi powtórzenie sformułowań zawartych w treści przepisów kodeksowych lub że jest to skrót, czy też wyciąg zawartych w nim przepisów, z których korzystanie na egzaminie radcowskim jest w pełni dozwolone. Zapiski te, choć mają formę odręczną stanowią wzory apelacji. Co istotne, zawarte w ujawnionych zapiskach alternatywne rozwiązania, np. cyt.: " Zaskarżam powyższy wyrok:

1) w całości na korzyść/na niekorzyść

2) w części orzeczenia o karze na korzyść/na niekorzyść

3) w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym na korzyść/na niekorzyść

4) w części oddalającej powództwo cywilne

5) uzasadnienie wyroku na korzyść/na niekorzyść(...) "

- wskazują na ich uniwersalny charakter i możliwość wykorzystania w różnych stanach faktycznych. Organ podkreślił, że ujawnione zapiski nie nawiązują do szczegółów zadania z prawa karnego, które było tego dnia rozwiązywane przez osoby przystępujące do egzaminu radcowskiego. Nie zasługują więc na wiarę wyjaśnienia skarżącej, że część tych zapisów powstała w trakcie egzaminu radcowskiego. Wyjaśnienia te są nieprzekonujące także z tego względu, że notatki dotyczące szczegółów zadania egzaminacyjnego skarżąca robiła na oddzielnych kartkach przeznaczonych do tego jako brudnopis (znajdują się one wśród zabezpieczonych materiałów).

Tym samym ujawnione u zadającej odręcznie zapisane wzory dwóch apelacji karnych, stanowią materiały niedozwolone w rozumieniu art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 12 i 13 ustawy o radcach prawnych.

Komisja II stopnia w całości podzieliła też stanowisko Komisji I stopnia, że okoliczności ujawnienia u zdającej niedozwolonych materiałów wskazują na korzystanie z nich w trakcie egzaminu radcowskiego. Jak wynika z protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego oraz wyjaśnień Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej I stopnia książka pt. "Zbiór karny", w której znalazły się niedozwolone materiały znajdowała się na stoliku zdającej. Nie kwestionuje tego również sama zdająca. Według wyjaśnień członka Komisji książka ta była otwarta, czemu z kolei skarżąca zaprzecza w odwołaniu, podobnie jak zaprzecza, że korzystała z tej książki. Twierdzenia te są jednak sprzeczne z wyjaśnieniami skarżącej, że część zakwestionowanych zapisków (pierwsza część niedozwolonych materiałów - koniec kodeksu karnego, początek kodeksu postępowania karnego) sporządziła własnoręcznie w trakcie trwania egzaminu. Ustaleń Komisji I stopnia, że zdająca korzystała w czasie egzaminu z niedozwolonych materiałów nie podważa również fakt, że w chwili ich ujawnienia zdająca przebywała przy stanowisku komputerowym. Organ zauważył, że według zapisów aplikacji AZP do rozwiązywania zadania z prawa karnego, zdająca rozpoczęła egzamin o godzinie 10:27 i do czasu udania się do stanowiska komputerowego, tj. do godz. 11:31 zajmowała miejsce przy stoliku, na którym ujawniona została omawiana książka. W tym też czasie powstał pierwszy zręb pracy zawierającej rozwiązanie zadania egzaminacyjnego. Książka z niedozwolonymi materiałami, jak wynika z zapewnienia Członka Komisji Egzaminacyjnej K.P., w momencie jej dostrzeżenia była otwarta, a więc zdająca musiała z niej korzystać.

Organ stwierdził, że wydana w tej sprawie uchwała Komisji I stopnia nie narusza przepisów prawa przywołanych w odwołaniu. W szczególności bezzasadny jest postawiony w różnych konfiguracjach zarzut naruszenia art. 338 ust. 4 i 6 oraz art. 364 ust. 12 i 13 ustawy o radcach. Poczynione w tej sprawie ustalenia wskazują że zdająca korzystała podczas pierwszego dnia egzaminu radcowskiego z niedozwolonych materiałów w postaci dwóch wzorów apelacji karnej. Spełnione zostały zatem przesłanki do wydania postanowienia o wykluczeniu zdającej z tego egzaminu. Bezzasadne są zarzuty skarżącej, że nie została ona wpuszczona na salę egzaminacyjną w kolejnych dniach przeprowadzania egzaminu albowiem wykluczenie z egzaminu radcowskiego jest wykluczeniem z całości egzaminu, a nie z poszczególnych jego część. Opisywane przez skarżącą wydarzenia z kolejnych dni egzaminu radcowskiego nie rzutują ani na prawidłowość postanowienia o wykluczeniu zdającej z egzaminu, ani też na prawidłowość uchwały o uzyskaniu przez zdającą negatywnego wyniku z egzaminu, która jest tylko konsekwencją tego postanowienia. Wbrew zarzutom odwołania zaskarżona uchwała nie narusza też art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten wskazuje na przesłankę dokonania wpisu na listę radców prawnych, czego ta sprawa nie dotyczy. W ocenie organu odwoławczego Komisja I stopnia, działając na postawie i w granicach prawa, podjęła czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zebrała wyczerpujący materiał dowodowy i dokonała jego właściwej oceny, odpowiadającej zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Sam fakt, że oceny tej dokonano w ciągu kilku minut, do czego zmuszają warunki egzaminacyjne, nie podważa jej prawidłowości. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skarżącej, że decyzja o jej wykluczeniu z egzaminu została podjęta bez uwzględniania jakichkolwiek wyjaśnień z jej strony. Jak wynika z treści protokołu z przebiegu egzaminu, skarżąca miała taką możliwość i z niej skorzystała, wyjaśniając Komisji skąd w należącym do niej "Zbiorze karnym" znalazły się odręczne zapiski, stanowiące wzory apelacji. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 73 k.p.a. poprzez uniemożliwienie odwołującej dostępu do protokołu z przebiegu egzaminu. Protokół z przebiegu egzaminu radcowskiego jest sporządzany po przeprowadzeniu wszystkich czynności egzaminacyjnych, w tym po sprawdzeniu i rozkodowaniu prac wszystkich zdających oraz po ustaleniu wyników egzaminu. Z tego powodu protokół ten nie mógł być udostępniony zdającej wcześniej. Zdająca uzyskała kopię tego protokołu w terminie późniejszym i skorzystała z możliwości ustosunkowania się do jego treści w piśmie z dnia 12 czerwca 2018 r., a zawarte w tym piśmie wyjaśnienia Komisji II stopnia wzięła pod uwagę rozpoznając niniejsza sprawę. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego naruszenia ustawy o radcach prawnych oraz Zasad Kodeksu Etyki Radcowskiej przez Dziekana OIRP w W., organ stwierdził, że ustalenia dotyczące zachowywania się Dziekana OIRP w W. podczas egzaminu radcowskiego leżą poza granicami niniejszej sprawy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. L. wniosła o zmianę uchwał organu I i II stopnia i w konsekwencji o stwierdzenie, że skarżąca uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach 20-23 marca 2018 roku; ewentualnie o uchylenie uchwały organu I i II stopnia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Równolegle skarżąca wniosła o uznanie decyzji - rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 2018 roku o wykluczeniu skarżącej z egzaminu radcowskiego za akt administracyjny nieistniejący, względnie o stwierdzenie jego nieważności oraz orzeczenie o obowiązku wykreślenia z protokołu fragmentu "z powodu posiadania materiałów niedozwolonych" zawartego w pkt. 2 protokołu.

Podniosła zarzut rażącego naruszenia:

.- art- 33 8 ust. 4 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych poprzez błędne przyjęcie przez członków komisji egzaminacyjnej, że skarżąca dopuściła się naruszenia w/w przepisów, co skutkowało wykluczeniem jej przez Przewodniczącego Komisji z egzaminu radcowskiego - i finalnie doprowadziło do wydania negatywnej uchwały o wyniku egzaminu - w sytuacji kiedy skarżąca podczas egzaminu ani nie korzystała z pomocy innej osoby, jak też nie posługiwała się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami nie pomagała pozostałym zdającym, ani też w żaden inny sposób nie zakłócała przebiegu egzaminu.

W tym zakresie skarżąca podkreśliła, iż z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że tylko korzystanie i posługiwanie się przez kandydata niedozwolonymi materiałami upoważnia przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej do wykluczenia kandydata z egzaminu, a następnie do podjęcia przez komisję kwalifikacyjną uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu (orzeczenie NSA z dnia 25 października 2016 roku, sygn. akt II GSK 595/15) Ponadto samo posiadanie niedozwolonych materiałów (w przeciwieństwie do urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji) nie jest zakazane i nie upoważnia do wykluczenia kandydata z egzaminu radcowskiego, a tym samym nie sposób podzielić pogląd, iż takie posiadanie niedozwolonych materiałów uprawnia do "sankcji" dalej idących, a mianowicie do wykluczenia z egzaminu radcowskiego, a co za tym idzie do wydania negatywnej uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego, z uwagi na brak spełnienia przesłanki "nieskazitelności charakteru".

Nadmieniła przy tym, na co zresztą wyraźnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter osoby, od której cech tych właściwa ustawa wymaga. - Rzecz jednak w tym, że to jednorazowe zachowanie powinno być ocenione w całokształcie okoliczności sprawy. W sytuacji zaś, gdy to jednorazowe zachowanie nie stanowi przestępstwa, wykroczenia ani też w inny sposób nie jest przez ustawodawcę sankcjonowane, a jedynie stanowi pewną "rysę" w zakresie uczciwości i moralnego zachowania, to nie może powodować tak daleko idących skutków w postaci wykluczenia możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego,

-art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych, w którym wskazano, że na listę radców prawnych może być wpisana osoba, która jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Skarżąca wskazała, że ustawodawca w tym obszarze posłużył się zwrotami niedookreślonymi. Nie oznacza to jednak dowolności w ocenie stanu faktycznego, gdyż nie ulega wątpliwości, że im bardziej niedookreślone są przesłanki podjęcia decyzji, tym bardziej szczegółowe, pełne i przekonywujące musi być uzasadnienie powodów podjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienia określonego pojęcia. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego rozumowania. Poprawność rozumowania organu stosującego prawo podlega pełnej kontroli, zarówno w postępowaniu instancyjnym (zasadność i legalność), jak i w zakresie kontroli legalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. uzasadnienie wyroku TK z dnia 7 maja 2002 r., sygn. SK 20/00). W mniejszej sprawie bezsporne było, że skarżąca nie korzystała ani też nie usiłowała skorzystać z posiadanych w kodeksie notatek, uznanych wadliwie przez komisję za materiały niedozwolone tzw. "ściągi" i zakwalifikowane przez komisję egzaminacyjną jako "odręcznie napisane wzory apelacji", co potwierdza przedstawiony w odwołaniu skarżącej opis przebiegu całego zdarzenia, które miało miejsce podczas egzaminu radcowskiego z prawa karnego, a które skutkowało podjęciem przez organ I stopnia niezasadnej decyzji o wykluczeniu skarżącej z egzaminu radcowskiego oraz przez organ II stopnia niezasadnej decyzji o utrzymaniu orzeczenia organu I stopnia w mocy.

- art. 33 8 ust 4 i 6 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy i błędne przyjęcie, że posiadane przez skarżącą notatki odręczne w kodeksie stanowią materiał niedozwolony i uznanie ich przez komisję "jako odręcznie napisane wzory apelacji", w sytuacji gdy ich treść stanowi powtórzenie sformułowań zawartych w treści przepisów kodeksowych, z których korzystanie na egzaminie radcowskim jest w pełni dozwolone, jak też prawidłowa kwalifikacja zapisów w kodeksie może prowadzić co najwyżej do wniosku, że jest to skrót - wyciąg zawartych tam przepisów, i tym samym skarżąca uważa, że nie stanowią one w żadnym razie wzorów apelacji, stąd w ocenie skarżącej uznanie powyższych notatek przez komisję "za odręcznie napisane wzory apelacji" jest zdecydowanie za daleko idące i nieuzasadnione. W ocenie skarżącej podjęcie przez organ I stopnia, a następnie przez organ II stopnia utrzymującej w mocy uchwałę organu I stopnia - uchwały o wykluczeniu skarżącej z egzaminu było pochopne, przedwczesne, niesłuszne i nie przemyślane oraz krzywdzące dla skarżącej, bowiem bezpodstawnie została pozbawiona możliwości zdawania egzaminu radcowskiego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania skarżonej uchwały.

- art. 33 8 ust 4 i 6 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy o radcach prawnych poprzez błędne przyjęcie, że posiadane przez skarżącą notatki odręczne w kodeksie stanowią materiał niedozwolony i uznanie ich jako odręcznie napisanych wzorów apelacji, w sytuacji, gdy ich treść stanowi powtórzenie sformułowań zawartych w treści przepisów kodeksowych, z których korzystanie na egzaminie radcowski jest w pełni dozwolone. Stąd w ocenie skarżącej uznanie powyższych notatek "za odręcznie napisane wzory apelacji" jest zdecydowanie za daleko idące i nieuzasadnione. Zwroty zawarte w notatkach znajdujących się w kodeksie skarżącej zostały przytoczone również w treści uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia i brzmiały one : "Zaskarżam powyższy wyrok: a) w całości na korzyść/na niekorzyść., b) w części orzeczenia o karze na korzyść/na niekorzyść—c) w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym na korzyść/na niekorzyść...d) w części oddalającej powództwo cywilne e) uzasadnienie wyroku na korzyść/na niekorzyść...

Podstawowa nawet analiza omawianych okoliczności prowadzi do wniosku, że stanowisko organu l stopnia a za nim organu II stopnia, - w tym zakresie jest absurdalne — a prawidłowa analiza omawianych zapisów zawartych w kodeksie winna prowadzić do wniosku, że są to wyłącznie skróty kodeksowe oraz skróty myślowe, a tym samym nie sposób uznać ich za wzór apelacji, z którego korzystanie na egzaminie radcowskim jest niedozwolone. Szczególnego zaznaczenia wymaga, że identyczne zapisy znajdują się zarówno w treści przepisów kodeksowych, jak i w wielu wyrokach i orzeczeniach znajdujących się w systemie informacji prawnej LEX czy Legalis, z którego korzystanie na egzaminie radcowskim jest w pełni dozwolone. Na poparcie powyższego skarżąca wskazuje na następujące orzeczenia znajdujące się w ogólnodostępnej informacji prawnej dostępnej na egzaminie i wnosi o dopuszczenie dowodu z tych materiałów, w celu wykazania niezasadności twierdzeń organu I i II stopnia, co do kwalifikowania materiałów znajdujących się w kodeksie skarżącej:

a) Wyrok Sądu Apelacyjnego w B. - [...] Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2013 roku, sygn. akt [...]

b) Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. - [...] Wydział Kamy z dnia [...] lutego 2018 roku, sygn. akt [...]

c) Wyrok Sądu Apelacyjnego w L. - [...] Wydział Karny z dnia [...] listopada 2017 roku, sygn. akr [...]

d) Wyrok Sądu Apelacyjnego w W.- [...] Wydział Kamy z dnia [...] stycznia 2011 roku, sygn. akt [...]

e) Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu- [...] Wvdział Karny z dnia [...] kwietnia 2016 roku, sygn. akt [...]

- art. 33 8 ust 4 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych poprzez błędne uznanie, że odwołująca posługiwała się niedozwolonymi materiałami, w sytuacji gdy nie miało to miejsca i w konsekwencji bezpodstawne podjęcie decyzji o wykluczeniu odwołującej z egzaminu oraz w konsekwencji niezasadne wydanie uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu i niezasadne utrzymanie tej uchwały przez organ II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 12 i 13 ustawy poprzez uznanie notatek sporządzonych i posiadanych przez odwołująca w kodeksie za materiał niedozwolony jako "odręcznie napisane wzory apelacji", w sytuacji gdy w informacji znajdującej się w piśmie Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] marca 2018 roku o materiałach, z których można korzystać podczas egzaminu radcowskiego wyraźnie wskazano, że nie stanowią komentarza w rozumieniu wskazanego przepisu art. 36 4 ust 12 ustawy o radcach prawnych np. monografie, artykuły, podręczniki, wzory pism procesowych, orzeczeń i umów, w związku z tym nie można z nich korzystać podczas egzaminu. W katalogu tym nie ma natomiast informacji, iż zapiski czy notatki własne znajdujące się w kodeksie stanowią materiał niedozwolony, w związku z czym uznać należy, że decyzja o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego a następnie wydanie uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego — były sprzeczne z obowiązującym prawem, a tym samym była bezpodstawna i krzywdząca dla odwołującej, bowiem została ona pozbawiona możliwości zdawania egzaminu radcowskiego, pomimo, iż nie wystąpiły przesłanki faktyczne, dające komisji podstawę do tak daleko idącego działania.

- art. 36 4 ust 12 ustawy poprzez dowolne, nieobiektywne i nieumocowane w obowiązujących przepisach uznanie, że posiadane przez odwołującą notatki w kodeksie stanowiły materiał niedozwolony "odręcznie napisane wzory apelacji", w sytuacji kiedy z samej treści tych notatek i użytych w nich zwrotów wprost wynika, że sformułowania się tam znajdujące są sformułowaniami znajdującymi się w treści przepisów kodeksowych i nie stanowią żadnych wzorów pism procesowych, monografii, umów, artykułów, podręczników, orzeczeń. Zdaniem odwołującej decyzja komisji o wykluczeniu z egzaminu, była pochopna, przedwczesna, niesłuszna i krzywdząca, bowiem w konsekwencji doprowadziła do pozbawienia odwołującej możliwości dalszego zdawania egzaminu radcowskiego i skutkowała wydaniem negatywnej uchwały o wyniku egzaminu.

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez sprzeniewierzenie się zasadzie prawdy obiektywnej, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie arbitralnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, o czym świadczy zachowanie członków organu I stopnia, którzy uznali odręczne zapiski znajdujące się w kodeksie karnym odwołującej za "odręcznie napisane wzory apelacji" i na tej podstawie w ciągu kilku minut podjęli decyzję o wykluczeniu odwołującej z egzaminu radcowskiego, bez uwzględniania jakichkolwiek wyjaśnień ze strony odwołującej, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem skutkowało to pominięciem części istotnego materiału w procesie decyzji.

- art. 77 kpa poprzez zaprzeczenie faktom, które miały miejsce podczas egzaminu radcowskiego, a więc wskazanie w piśmie Przewodniczącej Komisji nr [...] z dnia 23 kwietnia 2018 roku skierowanym do odwołującej, że oryginał "Kodeksu Karnego - kodeks karny, kodeks postępowania karnego "zawierającego odręcznie napisane wzory apelacji, oryginał odręcznych notatek (2 strony) oraz długopis odwołującej zostały zatrzymane przez członków komisji w celach dowodowych za wyraźną zgodą odwołującej, w sytuacji, gdy zdarzenie to miało inny przebieg tj. odwołująca została po prostu poinformowana przez członków komisji, że jej kodeks, długopis i notatki muszą być zatrzymane w celach dowodowych przez komisję, a następnie czynność ta została zrealizowana przez członków komisji, pomimo że odwołująca nie wyraziła na to zgody, co w konsekwencji skutkowało tym, że komisja ograniczyła możliwość odniesienia się przez skarżącą do faktycznej zawartości notatek znajdujących się w kodeksie, jak też komisja - pomimo dwukrotnych wniosków odwołującej - nie wydała jej oryginałów ani odpisów tych materiałów, co samoistnie potwierdza, że działanie organu I stopnia zmierzało do utrudnienia a wręcz uniemożliwienia złożenia przez odwołującą wszelkich zarzutów w sprawie, a którą to okoliczność organ II stopnia niemal w całości pominął i nie uwzględnił w ramach własnego rozstrzygnięcia.

- art. 73 kpa poprzez uniemożliwienie odwołującej dostępu do protokołu z przebiegu egzaminu, pomimo, iż odwołująca złożyła w tym zakresie stosowne wnioski, co w ocenie odwołującej było celowym działaniem organu I stopnia zmierzającym do uniemożliwienia i utrudnienia skarżącej ustosunkowanie się do twierdzeń członków komisji zawartych w tym protokole, a dotyczących opisu przebiegu zdarzenia będącego podstawą wykluczenia odwołującej z egzaminu radcowskiego, która to okoliczność zdaniem skarżącej potwierdza, że przebieg zdarzenia jaki miał miejsce na egzaminie jest zgodny z twierdzeniami odwołującej w tym zakresie, albowiem co najmniej zastanawiające jest w tym kontekście, podjęcie przez komisję takiego a nie innego toku działań w tym nie podjęcie czynności zmierzających do jak najszybszego wydania protokołów egzaminacyjnych odwołującej, pomimo złożenia w tym zakresie dwukrotnie stosownych wniosków i uzyskania przez odwołującą wcześniejszego zapewnienia Przewodniczącej, że przedmiotowe protokoły zostaną wydane odwołującej niezwłocznie po ogłoszeniu wyników egzaminu radcowskiego, i że odwołująca nie musi w tym zakresie składać już żadnych innych wniosków — co zdaniem skarżącej nie pozostało bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust. 4 w zw. z art. 36 4 ust- 13 oraz w związku z art. 33 8 ust. 5 i ust. 6 i w zw. z art. 36 4 ust. 13 ustawy o radcach prawnych polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu przy konstruowaniu materialnoprawego wzorca kontroli rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej I Stopnia, poprzez uznanie, że odwołująca posiadała materiały niedozwolone "odręcznie napisane wzory apelacji" zasadnym było wydanie przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] w dniu [...] marca 2018 r. postanowienia o wykluczeniu odwołującej z egzaminu radcowskiego, (co w konsekwencji doprowadziło do wydania negatywnej uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego) podczas gdy (i) przy nawet ewentualnym zakwalifikowaniu odręcznych notatek znajdujących się w kodeksie odwołującej jako "odręcznie napisanych wzorów apelacji", to jest jako materiału niedozwolonego, samo jego posiadanie nie stanowiło podstaw do wykluczenia z egzaminu radcowskiego, a wobec faktu, że odwołująca nie posługiwała się niedozwolonymi materiałami, nie zaistniał stan faktyczny uprawniający do wykluczenia odwołującej z egzaminu radcowskiego, i żaden przepis ustawy o radcach prawnych nie uprawniał Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej nr [...], do wydania postanowienia w przedmiocie wykluczenia odwołującej z egzaminu radcowskiego, która to okoliczność miała istotny wpływ na treść uchwal wydanych przez organ I i II stopnia, albowiem prawidłowe i obiektywne rozważenie tej kwsestii winno doprowadzić do umożliwienia skarżącej kontynuowanie zdawania egzaminu — a w obecnej sytuacji uwzględnienie tych okoliczności winno doprowadzić do zmiany uchwał organu I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 ustawy o radcach prawnych dotyczącego posługiwania się materiałami niedozwolonymi podczas egzaminu radcowskiego poprzez zastosowanie w/w przepisu wprost, do innego stanu faktycznego, niż ten który miał miejsce podczas egzaminu radcowskiego tj. do sytuacji, w której de facto nie miało miejsca posługiwanie się przez odwołująca materiałami niedozwolonymi. Skarżąca zaznaczyła, że okoliczności faktyczne nie potwierdzają zdarzenia w postaci posługiwania się przez skarżącą materiałami niedozwolonymi, co zostało szerzej opisane w uzasadnieniu odwołania.

Powyższe wadliwe ustalenie skutkowało ostatecznie nieuzasadnionym wykluczeniem skarżącej z egzaminu i niezasadnym wydaniem uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego przez organ I stopnia, a następnie wydaniem przez organ II stopnia uchwały utrzymującej w mocy uchwałę organu I stopnia.

- art. 36 4 ust 13 w zw. z art. 33 8 ust 4 ustawy w oparciu o § 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie egzaminu radcowskiego poprzez bezpodstawne podjęcie przez Komisję Egzaminacyjną nr [...] postanowienia o wykluczeniu zdającej z egzaminu radcowskiego w sytuacji, gdy brak było podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia takiej decyzji przez komisję egzaminacyjną, bowiem odwołująca nie posługiwała się materiałami niedozwolonymi, a w/w przepis art. 33 8 ust 4 wyraźnie wskazuje, że przewodniczący komisji wyklucza z egzaminu radcowskiego kandydata, który podczas egzaminu posługiwał się niedozwolonymi materiałami — co ostatecznie doprowadziło do niezasadnego wydania uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego przez organ I stopnia, a następnie wydaniem przez organ II stopnia uchwały utrzymującej w mocy uchwałę organu I stopnia.

- art. 33 8 ust 4 ustawy poprzez niezasadne uznanie, przez komisję egzaminacyjną, iż odwołująca posiadała materiały niedozwolone, błędnie zakwalifikowane przez komisję jako "odręcznie napisane wzory apelacji", w sytuacji gdy podstawą wykluczenia z egzaminu radcowskiego jest posługiwanie się materiałami niedozwolonymi, a nie ich posiadanie, co w konsekwencji doprowadziło do wykluczenia odwołującej z egzaminu radcowskiego, a w dalszej kolejności doprowadziło do wydania uchwały o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego, pomimo iż materiały znajdujące się w kodeksie odwołującej nie mają waloru materiałów niedozwolonych, a co więcej odwołująca z materiałów tych nie korzystała, którą to okoliczność w zakresie badania sprawy w całości pominął organ I stopnia, jak też organ II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy- o radcach prawnych przez stwierdzenie, że skarżąca posiadała w trakcie egzaminu materiały niedozwolone i przez brak wskazania podstawy prawnej, na podstawie której posiadane przez skarżącą materiały w świetle ustawy Komisja Egzaminacyjna uznała za niedozwolone, którą to okoliczność w zakresie badania sprawy- w całości pominął organ I stopnia, jak też organ II stopnia - co ostatecznie doprowadziło do niezasadnego wydania uchwały- o negatywnym wyniku z egzaminu radcowskiego przez organ I stopnia, a następnie wydaniem przez organ II stopnia uchwały utrzymującej w mocy uchwałę organu I stopnia.

Skarżąca stwierdziła, że ustawa o radcach prawnych w ogóle nie posługuje się pojęciem niedozwolonych materiałów w zakresie dotyczącym egzaminu radcowskiego. Art. 36 4 ust 12 wskazuje otwarty katalog pomocy, z których zdający może korzystać w trakcie egzaminu radcowskiego, natomiast elementy, jakich nie może posiadać obejmuje ust 11, w którym nie znajdują się wzory pism procesowych. Organ I i II stopnia w zaskarżonych uchwałach, jak też Komisja w protokole z egzaminu radcowskiego nie wskazuje żadnej normy prawnej, na podstawie której wzory pism procesowych można uznać za niedozwolone materiały na egzaminie radcowskim. Zdaniem skarżącej za słusznością powyższego poglądu przemawia również sposób uregulowania niniejszej kwestii w egzaminie wstępnym na aplikację ( art. 33 8 ust 3 ustawy o radcach prawnych). Tam przeciwnie do egzaminu radcowskiego, katalog niedozwolonych materiałów został ujęty negatywnie i jest katalogiem otwartym ("oraz innej pomocy").

-art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4ust 13 ustawy- o radcach prawnych poprzez stwierdzenie, że skarżąca korzystała z niedozwolonych materiałów, w sytuacji gdy w żaden sposób korzystanie z wzorów pism nie zostało jej udowodnione. Komisja oparła się w tym zakresie tylko i wyłącznie na jednostronnej, arbitralnej relacji jednego ze swoich członków, niepotwierdzając tych okoliczności przez jakiegokolwiek innego członka komisji. Przez około 1 godzinę od rozpoczęcia egzaminu do wykluczenia z niego skarżącej żaden członek Komisji nie stwierdził korzystania przez zdającą z zakwestionowanych materiałów. Również okoliczność, jakoby skarżąca korzystała z notatek znajdujących się w jej kodeksie, a uznanych przez członków komisji za materiał niedozwolony nie jest prawdziwa, a zarazem niedorzeczna i sprzeczna z logiką i zasadami doświadczenia życiowego, tym bardziej, że jak wyraźnie i wprost wynika z protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego z części pierwszej z zakresu prawa karnego materiały jak to określono w w/w protokole "ujawnione przez jednego z członków komisji w trakcie trwania egzaminu" zostały ujawnione pod nieobecność skarżącej przy jej stoliku egzaminacyjnym, skarżąca znajdowała się bowiem w tym czasie przy stolikach komputerowych z systemem lex. Ponadto skoro posiadane i sporządzone przez skarżącą notatki uznane przez członków komisji za niedozwolony materiał znajdowały się, jak wskazała przewodniczącą komisji w protokole z przebiegu egzaminu na stole skarżącej w otwartym i leżącym tam kodeksie i zostały ujawnione przez członka komisji pod nieobecność skarżącej przy stoliku egzaminacyjnym to niedorzecznym jest, aby skarżąca celowo pozostawiła otwarty kodeks na stoliku egzaminacyjnym z notatkami, rzekomo uznanymi za "materiał niedozwolony", aby doprowadzić do sytuacji wykluczenia jej z egzaminu radcowskiego. Ponadto kodeks pozostawiony przez skarżącą na stoliku egzaminacyjnym nie był otwarty na notatkach tylko na przepisach prawnych, z których skarżąca miała prawo korzystać w trakcie egzaminu. Skarżąca dodała, że od momentu rozpoczęcia egzaminu do chwili wykluczenia z egzaminu radcowskiego minęło ok. 1 godziny z czego ok. 30-40 min skarżąca spędziła przy stanowisku komputerowym z systemem Lex i przed jej wykluczeniem zdążyła sporządzić jedynie "główkę" apelacji, nie sposób jest więc uznać, że miałaby czas na jakiekolwiek skorzystanie z notatek, których większość i tak sporządziła w trakcie egzaminu i które miałyby stanowić dla niej jakąkolviek pomoc do sporządzenia "główki apelacji". Dlatego też w ocenie skarżącej twierdzenie przez jednego członka komisji, nie potwierdzone żadnymi dowodami, że skarżąca korzystała z notatek stanowiących rzekomo "materiał niedozwolony" stanowi w ocenie skarżącej poczynione przez tego członka obserwacje jako niewiarygodne, a zarazem krzywdzące dla skarżącej.

Aby udowodnić korzystanie przez skarżącą z omawianych materiałów okoliczność ta winna być potwierdzona w sposób bezsporny. W tym przypadku organy I i II stopnia pominęły, że trzeba było zbadać czy skarżąca z tych materiałów faktycznie korzystała skoro jak sama przyznała część z nich sporządziła w trakcie trwania egzaminu, której to okoliczności żaden z członków komisji zakwestionować nie mógł.

Tymczasem jak już wyżej wskazano skarżąca przed wykluczeniem jej z części karnej egzaminu zdążyła jedynie sporządzić "główkę apelacji", wobec czego porównując treść zakwestionowanych wzorów oraz pracy skarżącej wynika jednoznacznie, że skarżąca nie korzystała z tychże pomocy przy rozwiązywaniu zadania. Podsumowując, skarżąca nie odniosła jakichkolwiek korzyści ze sporządzonych i posiadanych notatek, uznanych wadliwie za "materiał niedozwolony". Ponadto zakwestionowane materiały nie sposób uznać za "wzory apelacji", bowiem takich nie stanowią, a zawierają jedynie ogólne zwroty myślowe używane przy sporządzaniu apelacji.

Powyższe wskazuje, także na naruszenie art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa przez sprzeniewierzenie się zasadzie prawdy- obiektywnej, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie arbitralnej i dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.

- §10 ust 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego (Dz. U. nr 163, poz. 1302 ze zm.) przez rozkodowanie jednostki pracy, a nie prac wszystkich zdających łącznie. Zdaniem skarżącej w świetle tego przepisu dopuszczalne jest tylko i wyłącznie rozkodowanie wszystkich prac, niezależnie od jakichkolwiek okoliczności. Tymczasem w dniu [...] marca 2018 roku podczas egzaminu została rozkodowana tylko jedna praca, co wprost wynika nawet z samego protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego, gdzie zostało wyraźnie wskazane, że członkowie komisji ustalili, że osobą wykluczoną z egzaminu jest M. L. — co zdaniem skarżącej nie pozostało bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wy danych przez organ I i II stopnia.

- art. 36 4 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 33 8 ustawy o radcach prawnych poprzez nie orzeczenie o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego w formie postanowienia oraz art. 36 4 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 33 8 ustawy o radcach prawnych przez uznanie, że od orzeczenia o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego nie służy zażalenie. Skarżąca wskazuje, że przebieg egzaminu radcowskiego został unormowany w art. 36 4 ustawy o radcach prawnych , jednakże brak tam jakiegokolwiek odniesienia się do formy i kwestii zaskarżalności rozstrzygnięcia o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego. Ponadto przepis ten odsyła jedynie do ustępów 1, 2, 4 art. 33 8, który wyznacza ramy egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, że ustawodawca celowo nie odsyła do pominiętego art. 33 8 ust 5 ustawy o radcach prawnych.

Norma ta przewiduje, że wykluczenie z egzaminu wstępnego na aplikację następuje w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie. Przepis ten nie ma zastosowania do egzaminu radcowskiego, więc z przeciwieństwa niewątpliwym jest, że rozstrzygnięcie o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego zapada w formie zaskarżalnego postanowienia. Dodatkowym argumentem przemawiającym za postanowieniem, jako rodzajem rozstrzygnięcia o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego jest także norma ogólna zawarta w art. 123 § 1 kpa, która stanowi wprost, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienie. W związku z tym naruszono także art. 125 § 1 kpa, poprzez niewydanie postanowienia o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego w formie pisemnej. Przewodnicząca ustnie przekazała skarżącej jedynie informację o postanowieniu o wykluczeniu z egzaminu i po przeprowadzeniu czynności technicznych (wydruk i pokwitowanie odbioru pracy) wyprosiła ją z sali. Skarżąca nie otrzymała żadnego pisemnego postanowienia bądź innego rozstrzygnięcia, tym bardziej nie poproszono jej o podpisanie jakiegokolwiek protokołu, notatki, bądź adnotacji — co zdaniem skarżącej nie pozostało bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 124 § 1 kpa poprzez nieoznaczenie strony w rozstrzygnięciu o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego, bowiem zgodnie z tym przepisem postanowienie powinno zawierać m.in. oznaczenie strony. W przypadku osób fizycznych jest to po prostu imię i nazwisko. Tymczasem Przewodnicząca Komisji w dniu [...] marca 2018 roku, wykluczając skarżącą z egzaminu nie oznaczyła strony w taki sposób, ograniczyła się jedynie do stwierdzenia : "wykluczam Panią z egzaminu radcowskiego'. Tym samym Przewodnicząca w dniu [...] marca 2018 roku nie wykluczyła skarżącej z imienia i nazwiska, lecz wyłącznie "kod" co przesądza nawet w ogóle o braku możliwości wydania prawidłowego postanowienia o wykluczeniu skarżącej na tym etapie postępowania dotyczącego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego. Powyższe wskazuje, także na naruszenie art. 124 § 2 kpa przez nieujęcie w rozstrzygnięciu o wykluczeniu z egzaminu radcowskiego uzasadnienia faktycznego i prawnego, która to okoliczność została w całości pominięta przez organ l i II stopnia i nie pozostałej bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wy danych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy o radcach prawnych poprzez niedorzeczne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie przez komisję egzaminacyjną II stopnia, że skoro ujawnione w- kodeksie skarżącej zapiski nie nawiązują do szczegółów zadania z prawa karnego, które było tego dnia rozwiązywane przez osoby przystępujące do egzaminu radcowskiego, to znaczy to że nie zasługują na wiarę twierdzenia, że skarżąca część tych zapisków robiła w trakcie egzaminu, a część na oddzielnych kartkach przeznaczonych do tego jako brudnopis w sytuacji, gdy jak już wyżej wskazano sama Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła, że posiadane przez skarżącą zapiski stanowią sformułowania ogólne dotyczące apelacji, które można znaleźć zarówno w kodeksie, jak i w systemie informacji prawnej LEX — co zdaniem skarżącej nie pozostało bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4ust 13 ustawy o radcach prawnych, poprzez uznanie przez komisję egzaminacyjną II stopnia w ślad za komisją egzaminacyjną I stopnia, że skoro niedozwolone materiały, jak nazwano zwroty myślowe zawarte w kodeksie skarżącej zostały ujawnione przez jednego z członków komisji na stoliku skarżącej podczas jej nieobecności to wprost wynika z tej okoliczności, że skarżąca korzystała z posiadanych zapisków- w trakcie egzaminu. Przy czym bez znaczenia dla skarżącej ma okoliczność na którą powołują się obie komisje - czy- kodeks, w którym znajdowały się notatki skarżącej był otwarty czy zamknięty w momencie jego znalezienia przez członka komisji, skoro znajdowały się w- nim przepisy prawne, z których skarżąca miała prawo korzystać i korzystała w trakcie egzaminu radcowskiego. Ponadto członek komisji musiał celowo podejść i przeglądać kodeks skarżącej pod jej nieobecność ponieważ brak innych okoliczności uzasadniających takie a nie inne zachowanie członka komisji. Powyższa okoliczność, jakoby skarżąca miała odnieść jakąkolwiek korzyść z posiadanych zapisków nie została wykazana przez żadnego z członków komisji dlatego tak niedorzecznym i absurdalnym jest dla skarżącej fakt, że pozostali członkowie komisji jednostronnie i nieobiektywnie podjęli decyzję o wykluczeniu skarżącej z egzaminu radcowskiego. W ocenie skarżącej takie postępowanie członków- komisji egzaminacyjnej było dla niej krzywdzące i niesprawiedliwe jak też nie pozostało bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 13 ustawy o radcach prawnych poprzez sprzeczne z zasadami logiki, doświadczenia życiowego a jednocześnie oparte na jednostronnej i arbitralnej relacji jednego członka komisji uznanie zarówno przez pozostałych członków komisji I stopnia oraz członków organu II stopnia, że skoro egzamin radcowski rozpoczął się o godz. 10:27 a skarżąca do stolika z system informacji prawnej lex udała się dopiero o godzinie 11:30 i w tym czasie zdążyła sporządzić jak to określił organ II stopnia "pierwszy zręb pracy zawierającej rozwiązanie zadania egzaminacyjnego", którym to zrębem w rzeczywistości było jedynie sporządzenie tzw. "główki apelacji", bowiem więcej skarżąca nie zdołała sporządzić z uwagi na wykluczenie jej z egzaminu i uznanie na tej podstawie, że skoro minęła godzina od rozpoczęcia i udania się przez skarżącą do stanowiska z LEX- em, a książka z zapiskami pozostawiona na jej stoliku egzaminacyjnym była otwarta - to jednoznacznie świadczy to o tym, że skarżąca musiała korzystać ze znajdujących się tam notatek. Stwierdzenie to jest w ocenie skarżącej absurdalne i niedorzeczne.

Jednocześnie oczywistym jest, że skarżąca korzystała z kodeksu, który został jej odebrany, gdyż znajdują się w nim przepisy potrzebne do ich wskazania w rozwiązywanym zadaniu egzaminacyjnym i które są w pełni dozwolone do ich czytania korzystania i przeglądania czy nawet przytaczania ich treści w przygotowywanym zadaniu egzaminacyjnym, tym bardziej skoro część notatek zostało sporządzonych przez skarżącą w trakcie egzaminu to wiadomym jest, że skróty myślowe znajduje się w kodeksie karnym skarżącej też zostały przez nią sporządzone w trakcie egzaminu — która to okoliczność została w całości pominięta przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 73 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej na wcześniejszym etapie, o czym była mowa już wyżej, dostępu do protokołu z przebiegu egzaminu, który to protokół jak wskazuje sama Komisja Egzaminacyjna II stopnia jest sporządzany po przeprowadzeniu wszystkich czynności egzaminacyjnych w tym po sprawdzeniu i rozkodowaniu prac wszystkich zdających oraz po ustaleniu wyników egzaminu, w sytuacji gdy praca skarżącej została rozkodowana w momencie jej wykluczenia z egzaminu, co wprost wynika z protokołu egzaminacyjnego, a więc wbrew przepisom prawa — która to okoliczność została w całości pominięta przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 7, 77 i 80 kpa poprzez uznanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, że skarżąca zaprzecza w swoich zarzutach i twierdzeniach przebiegowi zdarzenia będącego podstawą wykluczenia skarżącej z egzaminu radcowskiego, którego opis znajduje się w protokole egzaminacyjnym, a dotyczy poszczególnych czynności podjętych przez członków komisji egzaminacyjnej po odebraniu skarżącej jej kodeksu z notatkami. W ocenie skarżącej członkowie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie zapoznali się dokładnie z opisem zdarzenia przedstawionym w odwołaniu przez skarżącą, bowiem opis tego zdarzenia jest podobny do jego opisu znajdującego się w protokole egzaminacyjnym a dotyczącego samego schematu zachowań członków komisji i skarżącej po odebraniu jej kodeksu i notatek wraz z długopisem. Skarżąca wskazała podobnie, że po zabraniu jej kodeksu i poproszeniu jej do stolika komisji została poinformowana o znalezionych tam notatkach i o tym, że kodeks zostanie jej zatrzymany, po czym nakazano jej udanie się do jej stolika egzaminacyjnego w celu oczekiwania na decyzje komisji co do dalszego zdawania przez skarżącą egzaminu radcowskiego z części karnej, po czym po ok. 2-3 min Przewodnicząca komisji podeszła do skarżącej i poprosiła o podejście do stolika komisji celem poinformowania skarżącej o jej wykluczeniu z egzaminu. Tym samym skarżąca nie rozumie kwestionowanych w tym zakresie przez Komisję II stopnia twierdzeń skarżącej, co do przebiegu całego zdarzenia, stąd uważa ze członkowie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie zapoznali się wnikliwie z jej odwołaniem. Tym bardziej, że na koniec członkowie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia wskazują, że okoliczność ta i tak była bez większego znaczenia, podczas gdy okoliczność ta miała istotne znaczenie w świetle czynności podjętych wobec skarżącej w trakcie egzaminu i która to okoliczność pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 12 i 13 ustawy o radcach prawnych poprzez błędne przyjęcie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, że zawarte w kodeksie skarżącej odręczne zapiski miedzy rozdziałami kodeksu stanowią "dwa wzory apelacji" w sprawach karnych, bowiem ich układ wskazuje na układ pisma procesowego jakim jest apelacja oraz błędne uznanie, że ich uniwersalny charakter wskazuje na możliwość wykorzystania ich w różnych stanach faktycznych, co jest w ocenie skarżącej absurdalne i niedorzeczne, tym bardziej że jak już wyżej wskazano w systemie informacji prawnej Iex dostępne są setki orzeczeń zawierające w swojej treści przytoczenia całych schematów apelacji wraz z ich sformułowaniami, zarzutami i uzasadnieniem, z których każdy zdający ma prawo dowoli korzystać w trakcie egzaminu radcowskiego. Na powyższą okoliczność, co już wcześniej wskazano skarżąca wskazała przykładowe orzeczenia znajdujące się w ogólnodostępnej informacji prawnej — która to okoliczność została w całości pominięta przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 w zw. z art. 36 4 ust 12 i 13 ustawy o radcach prawnych poprzez błędne uznanie zarówno przez Komisję Egzaminacyjną I stopnia, jak i komisję Egzaminacyjną II stopnia, że notatki sporządzone i posiadane przez skarżącą w kodeksie są materiałem niedozwolonym, bowiem stanowić mają dwa odręcznie napisane wzory apelacji", które nie mieszczą się w katalogu materiałów dozwolonych na podstawie pisma przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 02 marca 2018 roku, w sytuacji gdy są to zapiski i notatki własne skarżącej, które nie mieszczą się w katalogu materiałów niedozwolonych, w związku z czym nie sposób je za taki materiał uznać - która to okoliczność została nieprawidłowo zakwalifikowana przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i 11 stopnia.

- art. 77 kpa poprzez zaprzeczenie istotnym faktom mającym miejsce podczas egzaminu radcowskiego, a polegającym na wskazaniu, zarówno przez członków komisji egzaminacyjnej I stopnia, jak też następcze przyjęcie bezsprzecznie przez komisję egzaminacyjną II stopnia, że skarżąca dobrowolnie i za wyraźną zgodą pozwoliła na zatrzymanie jej kodeksu, notatek i długopisu w celach dowodowych przez członków komisji, w sytuacji, gdy skarżąca tak naprawdę nie miała możliwości odebrania tych materiałów od członków komisji, ponieważ wprost i wyraźnie została poinformowana przez członków komisji, że zostaną one zatrzymane w celach dowodowych - która to okoliczność została w całości nieprawidłowo zaprezentowana przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i 11 stopnia.

- art. 73 kpa poprzez celowe przedłużanie przez członków Komisji udostępnienia skarżącej wglądu do protokołu z przebiegu egzaminu, o czym była mowa już wyżej, aby utrudnić skarżącej możliwość odniesienia się do przedstawionego tam przebiegu zdarzenia oraz ustosunkowania się do twierdzeń i zarzutów członków- komisji w odwołaniu skarżącej.

Skarżąca wyjaśniła, że po odebraniu uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego miała dwa tygodnie na wniesienie odwołania od niej i w tym czasie dwukrotnie zwracała się z wnioskiem o udostępnienie jej fotokopii protokołów z przebiegu egzaminu i wnioski jej w tym zakresie były na tyle długo rozpatrywane, aby protokół z przebiegu egzaminu udostępnić skarżącej dopiero po złożeniu przez nią odwołania, aby wcześniej nie mogła zapoznać się z ich treścią, stąd też skarżąca zmuszona była wnieść następczo pismo stanowiące uzupełnienie odwołania, bowiem dopiero to wówczas uzyskała fotokopie przedmiotowych protokołów i w piśmie uzupełniającym mogła się do nich odnieść - która to okoliczność została w całości pominięta przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

- art. 33 8 ust 4 ustawy o radcach prawnych poprzez bezpodstawne uznanie zarówno przez Komisję Egzaminacyjną I stopnia, jak i Komisję Egzaminacyjną II stopnia, że skarżąca posiadała materiały niedozwolone określone, jako "odręcznie napisane wzory apelacji", w sytuacji gdy jak już wyżej wskazano podstawą do wykluczenia z egzaminu radcowskiego jest posługiwanie się materiałami niedozwolonymi, a nie ich posiadanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego wykluczenia skarżącej z egzaminu radcowskiego, a dalej idąc doprowadziło do błędnego wydania uchwały o negatywnym wyniku egzaminu.

- ustawy o radcach prawnych i Zasad Kodeksu Etyki Radcowskiej przez Dziekana OIRP, który zagroził słownie skarżącej, mówiąc, że "za takie postępowanie może nigdy nie uzyskać wpisu na listę radców prawnych", które to słowa P. Dziekana zostały sformułowane przez Przewodniczącą Komisji Egzaminacyjnej i stopnia, jako rzekome poinformowanie skarżącej, że zachowała się w sposób nieetyczny, posiadając materiały niedozwolone na egzaminie radcowskim, które to postępowanie godzi w zasadę "nieskazitelnego charakteru", który powinien posiadać każdy radca prawny, a następnie uznanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, że zachowanie p. Dziekana leży poza granicami niniejszej sprawy, co w ocenie skarżącej oznacza, że osoby pełniące wyższe funkcje w Izbie Radcowskiej, są uprawnione do wyrażania swoich opinii czy zdań w dowolny sposób i bez konsekwencji — która to okoliczność została w całości pominięta przez organ I i II stopnia i nie pozostała bez wpływu na rzetelność i prawidłowość uchwał wydanych przez organ I i II stopnia.

W uzasadnieniu skargi skarżącą rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wnosząc o jej oddalenie podtrzymała dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 36(9) ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1257 ze zm.).

Zgodnie z art. 36(4) ust. 1 urp, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu (zdającego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

W myśl art. 364 ust. 11 u.r.p. podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji, natomiast zgodnie z art. 364 ust. 12 u.r.p. zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa.

Jak stanowi art. 364 ust. 13 u.r.p. w związku z art. 338 ust. 4 u.r.p. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej wyklucza z egzaminu radcowskiego zdającego, który podczas egzaminu korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, pomagał pozostałym egzaminowanym lub w inny sposób zakłócał przebieg egzaminu wstępnego.

W myśl § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, w przypadku wykluczenia zdającego z egzaminu radcowskiego zostaje to odnotowane w protokole przebiegu egzaminu radcowskiego oraz na egzemplarzu zestawu pytań testowych i karcie odpowiedzi lub na egzemplarzu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie zadania zdającego i stanowi podstawę do wydania uchwały o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego.

Istotą niniejszej sprawy jest odpowiedź na pytanie czy skarżąca w trakcie egzaminu radcowskiego posiadała niedozwolone materiały i czy z materiałów tych korzystała.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, a przede wszystkim protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego, około godziny 11:55 członek Komisji Egzaminacyjnej stwierdził na stanowisku skarżącej otwarty "Zbiór Kamy - kodeks karny, kodeks postępowania karnego", zawierający odręczne zapiski w postaci dwóch wzorów apelacji. W tym czasie skarżąca przebywała przy stanowisku komputerowym, przy którym spędziła ok. 30 minut. Około godziny 12:20 Przewodnicząca Komisji oraz jej członkowie poprosili skarżącą o powrót do stanowiska celem ustosunkowania się do ujawnionych materiałów. Skarżąca w obecności wymienionych członków Komisji stwierdziła, że zapiski (koniec kodeksu karnego, początek kodeksu postępowania karnego) sporządziła w trakcie trwania egzaminu, a po okazaniu skarżącej dalszych ujawnionych materiałów (po kodeksie wykroczeń) stwierdziła, że sporządziła je przed egzaminem. Sporządzono kserokopie części "Zbioru karnego" zawierającej niedozwolone zdaniem członków Komisji zapisy (6 stron), a następnie dokonano zabezpieczenia oryginału "Zbioru Karnego - kodeks karny, kodeks postępowania karnego", oryginału odręcznych notatek zdającej (2 strony) oraz długopisu. Materiały te umieszczono w bezpiecznej kopercie, którą załączono do protokołu z przebiegu egzaminu. O godzinie 12:32 postanowieniem Przewodniczącej Komisji Egzaminacyjnej wydanym na podstawie art. 364 ust. 13 w zw. z art. 338 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych wykluczono skarżącą z egzaminu radcowskiego.

Skarżąca nie neguje faktu posiadania ww. wzorów podczas egzaminu, wskazuje jednakże, iż wzory pism procesowych nie są materiałami niedozwolonymi, a ponadto nie udowodniono jej, że z nich korzystała. Zdaniem Sądu przepis art. 364 ust. 12 u.r.p. zawiera zamknięty katalog materiałów, z których zdający może korzystać podczas rozwiązywania zadań na egzaminie radcowskim. W katalogu tym znajdują się teksty aktów prawnych, komentarze oraz orzecznictwo. A contrario materiałami niedozwolonymi o których mowa w art. 338 ust. 4 u.r.p. są wszelkie pomoce i materiały spoza ww. katalogu, w tym wzory pism procesowych.

Skarżąca jako osoba posiadająca wykształcenie prawnicze i przystępująca do egzaminu zawodowego, w zakres którego wchodzi również ustawa o radcach prawnych, powinna znać treść przepisów art. 338 ust. 4 oraz art. 364 ust. 12 i 13 tej ustawy.

W myśl § 9 ust. 4 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. przed rozpoczęciem egzaminu przewodniczący komisji egzaminacyjnej lub jego zastępca informuje zdających m.in. o sposobie przeprowadzenia egzaminu oraz o przepisach porządkowych obowiązujących w trakcie przeprowadzania egzaminu Wykonując powyższą dyspozycję, Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej poinformował wszystkich zdających (w tym skarżącą) zarówno o zakresie możliwości korzystania z materiałów pomocniczych, jak i o sankcjach w wypadku korzystania z materiałów niedozwolonych, co potwierdzają zapisy protokołu z przebiegu egzaminu. Skarżąca nie zaprzecza, że Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej poinformował, że na egzaminie zabronione jest korzystanie m.in. z wzorów pism procesowych, do których bez watpienia należy zaliczyć wzory apelacji W świetle powyższego uznać należy, że skarżąca miała pełną świadomość, iż korzystanie w trakcie egzaminu z wzorów pism procesowych jest zabronione i powoduje wykluczenie z egzaminu.

Sąd podziela stanowisko organu, że odręczne zapiski między rozdziałami kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, a także kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, stanowiące wzory dwóch apelacji w sprawach karnych, zawierające alternatywne rozwiązania świadczące o możliwości wykorzystania w różnych stanach faktycznych., wskazujące układ pisma procesowego, podstawy prawne, możliwe zakresy zaskarżenia, sposób formułowania zarzutów apelacyjnych, wnioski apelacyjne, uzasadnienie i załączniki do apelacji, stanowią materiały niedozwolone podczas egzaminu radcowskiego. Powstaje pytanie, po co skarżącej w/w zapiski skoro nie zamierzała z nich skorzystać. Przy czym, odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, należy podkreślić, że przedmiotowe zapiski nie nawiązują do kazusu będącego przedmiotem egzaminu.

Skoro dozwolone jest korzystanie na egzaminie z tekstów aktów prawnych to trudno podzielić argumentację skarżącej, że odręcznie sporządzone notatki stanowią jedynie powtórzenie sformułowań zawartych w treści przepisów kodeksowych. Przy czym skarżąca przyznaje, że część notatek została sporządzona przed egzaminem.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, iż nie skorzystała przy rozwiązaniu zadania karnego z posiadanych wzorów pism procesowych, wskazać należy, że już samo posiadanie w trakcie egzaminu niedozwolonych materiałów umożliwiało skorzystanie z nich podczas rozwiązywania zadania z prawa karnego, co więcej książka w której znajdowały się sporne notatki, według oświadczenia członka Komisji była otwarta zatem zbędne jest przeprowadzanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Bez znaczenia przy tym dla rozstrzygnięcia jest twierdzenie skarżącej, że z notatek tych nie odniosła żadnych korzyści.

Instytucja wykluczenia z egzaminu radcowskiego uregulowana jest w wyżej przytoczonym przepisie § 14 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu adwokackiego. W świetle tego przepisu wykluczenie z egzaminu jest czynnością materialno-techniczną, która powinna zostać odnotowana w protokole przebiegu egzaminu adwokackiego oraz na egzemplarzu zestawu pytań testowych i karcie odpowiedzi lub na egzemplarzu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie zadania zdającego i stanowi podstawę do wydania przez komisję egzaminacyjna uchwały o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego. W przedmiotowej sprawie Przewodniczący Komisji wykonując dyspozycję § 14 ww. rozporządzenia prawidłowo odnotował informację o wykluczeniu z egzaminu w protokole z przebiegu egzaminu oraz na egzemplarzu zadania i pracy odebranych od zdającej.

Wykluczenie z egzaminu znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uchwały I instancji od której skarżąca złożyła odwołanie, w którym to odwołaniu zawarła obszerne zarzuty dotyczące wykluczenia z egzaminu radcowskiego. Komisja II stopnia w sposób szczegółowy przedstawiła argumentację dotyczącą podniesionych zarzutów oraz, w oparciu o przepisy prawne, omówiła stan faktyczny sprawy. Organ w uchwale opisał zaistniałą w toku egzaminu sytuację i dokonał jej oceny z punktu widzenia obowiązujących przepisów Rozstrzygnięcie oparte jest na przepisach prawa i szczegółowo uzasadnione, wyjaśnia także motywy i podstawy prawne.

Organ szczegółowo rozpatrzył sprawę w toku odbytych posiedzeń, sporządzona została opinia dotycząca odwołania, która była przedmiotem analizy przez Komisję i poddana głosowaniu.

Reasumując Sąd podzielił stanowisko Komisji, że ujawnione u skarżącej odręcznie zapisane wzory dwóch apelacji karnych, stanowią materiały niedozwolone w rozumieniu art. 338 ust. 4 w zw. z art. 364 ust. 12 i 13 ustawy o radcach prawnych a samo ich posiadanie w trakcie egzaminu umożliwiało skorzystanie z nich podczas rozwiązywania zadania z prawa karnego, co z kolei uzasadniało wykluczenie skarżącej z egzaminu.

Natomiast konsekwencją wykluczenia z egzaminu jest podjęcie przez komisję uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu zawodowego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.