Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1017/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Łukasz Sawicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez własności nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy P., uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości położonej w Gminie P. obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...] i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy P. pismem z 23 października 2014 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę P., w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej jako "ustawa", prawa własności opisanej wyżej nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. przez Gminę P. prawa własności w/w nieruchomości uznając, że droga w pasie, której położona jest działka nr [...] nie miała na dzień 31 grudnia 1998 r. nadanej kategorii drogi publicznej – gminnej.

Gmina P. wniosła odwołanie od w/w decyzji podnosząc, że organ wojewódzki błędnie ustalił przebieg drogi gminnej opierając się na załączniku graficznym wykorzystanym do opracowania uchwały o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P., przygotowanym dla innych celów niż regulacja i utrzymanie dróg.

Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpoznając sprawę przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy i podkreślił, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie w/w przepisu nastąpiło jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną oraz pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Organ drugiej instancji zaznaczył, że art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władania nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

Minister wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] (z której powstała działka nr [...]), stanowiła własność A. P. oraz D. P., a więc nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Obecnie właścicielem nieruchomości, na podstawie umowy darowizny z [...] lutego 2010 r. Rep. A nr [...] jest J. P., co wynika z treści księgi wieczystej nr [...].

Kolejnymi przesłankami niezbędnymi do nabycia własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy jest fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zawarte w art. 73 ust. 1 sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że we wniosku z 23 października 2014 r. Wójt Gminy P. wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w całości jest zajęta pod drogę kategorii gminnej oznaczoną numerem [...] [...]-[...]-[...]-[...], zgodnie z uchwałą Rady Gminy P. z [...] marca 1991 r. nr [...] w sprawie opinii o istniejącej sieci dróg gminnych na terenie Gminy P. Następnie uchwałą z [...] marca 2005 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] dokonał zmiany numeracji dróg gminnych, w tym przedmiotowej drogi na nr [...].

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg w województwie [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich i dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] czerwca 1996 r., nr [...], poz. [...]) droga nr [...] [...]-[...]-[...] została zaliczona do kategorii drogi gminnej. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy powyższy ciąg komunikacyjny zachował status drogi gminnej.

Powyższy fakt, tj. zaliczenie drogi nr [...] [...]-[...]-[...] do kategorii drogi gminnej jest bezsporny. W trakcie prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania pojawiły się natomiast wątpliwości co do przebiegu drogi gminnej [...] (obecnie [...]). Jak wskazał Wojewoda [...] w decyzji z [...] grudnia 2015 r. na przesłanych przez Wójta Gminy P. przy pismach z 5 lutego 2015 r. i 5 marca 2015 r. załącznikach mapowych zaznaczone zostały drogi gminne wraz z numerami. Zaznaczona na tych mapach droga nr [...] nie przebiegała przez działkę nr [...] (obecnie [...]).

W piśmie z 21 kwietnia 2015 r. Wójt Gminy P. wyjaśnił, że wcześniej przesłana mapa stanowiła załącznik do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. z 1999 r. Mapa ta z zaznaczonym przebiegiem drogi gminnej nr [...] (obecnie [...]) zawierała błędy i nie odzwierciedlała faktycznego przebiegu drogi. Do pisma z 21 kwietnia 2015 r. załączono: mapę z klasyfikacją dróg w Gminie P. (zał. nr 1), kopię mapy ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. z 1999 r. (zał. nr 2) oraz mapę ewidencji gruntów w skali 1:2000 (zał. nr 3).

Na załączniku nr 1 uprawniony geodeta [...] dokonał korekty przebiegu ciągu przedmiotowej drogi dostosowując go do faktycznie występującego stanu w terenie przed dniem 1 stycznia 1999 r. oraz zgodnie z rozporządzeniem Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. nr [...]. Na załączniku nr 2 wskazano miejsce, w którym skorygowano przebieg drogi gminnej. Na ostatnim załączniku w/w geodeta oznaczył przebieg drogi gminnej nr [...], która na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w ciągu drogi gminnej relacji [...]-[...].

W opinii Ministra Infrastruktury i Budownictwa akta sprawy potwierdzają, że działka nr [...] (obecnie dz. nr [...]) na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w ciągu drogi gminnej nr [...] (obecnie [...]).

Organ podkreślił, że na mocy rozporządzenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. droga nr [...] [...]-[...]-[...] została zaliczona do kategorii drogi gminnej. Przebieg tej drogi uwidoczniony na mapie sporządzonej do uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy zawiera błędy. Należy zauważyć, że opisanie drogi w/w rozporządzeniu Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. jako drogi [...]-[...]-[...] w sposób jednoznaczny wynika, że droga przebiega przez B. Tymczasem na mapie sporządzonej do uchwalenia studium Gminy droga nr [...] zaczyna się od [...], przebiega przez [...] i dochodzi do [...] z pominięciem [...].

Minister wskazał, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. Organ zaznaczył, że art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (według którego organ orzekający w trybie art. 73 ust. 1 ustawy ma obowiązek ustalić, czy dany grunt zajęty był pod pas drogowy czy też nie), pojęcie drogi utożsamiał z pojęciem pasa drogowego: "droga lub pas drogowy - wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu".

O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Przestrzenne granice działki nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. zostały wskazane na mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000. Zgodnie z adnotacją geodety uprawnionego [...] z 21 kwietnia 2015 r. działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w ciągu drogi gminnej relacji [...]-[...] nr [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że mapa nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentację geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Powyższą dokumentację geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 w/w ustawy.

Minister Infrastruktury i Budownictwa przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące mocy dowodowej dokumentu sporządzonego przez uprawnionego geodetę i podkreślił, że brak jest podstaw do podważania ustaleń poczynionych przez geodetę uprawnionego [...]. Tym samym uznać trzeba, że przedmiotowa działka znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.

Następną z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy jest przesłanka władania publicznoprawnego. Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, dla udowodnienia władania należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Udokumentowane władania winno wskazywać konkretne fakty, zdarzenia, okoliczności pokazujące na czym ono polega. Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ponadto władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek.

Organ podkreślił, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się rachunek z 26 maja 1998 r. za transport żwiru z [...] na drogę [...] (od P. do P.), ponadto w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 21 lipca 2015 r. J. T., który w latach 1990 - 2002 świadczył usługi transportowe na rzecz Gminy oświadczył, że na zlecenie Gminy nawoził żwir i tłuczeń oraz odśnieżał drogę biegnącą przez nieruchomość A. P. Obecny na rozprawie J. P. na pytanie czy gmina do 31 grudnia 1998 r. utrzymywała drogę odpowiedział, że nie jest w stanie w 100% powiedzieć, na pewno od 1990 r. do 1998 r. czasami pług odśnieżył drogę, maszyny budowlane przejeżdżały. Również pozostali świadkowie wezwani na rozprawę potwierdzili, że Gmina dokonywała czynności związanych z utrzymaniem drogi przebiegającej przez działkę nr [...] w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r.

W ocenie organu odwoławczego przedłożone dowody pozwalają uznać, że przesłanka władztwa publicznoprawnego przedmiotowej nieruchomości została spełniona. Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, zajęta była w tej dacie drogą publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością gminy, na obszarze której jest położona.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. P. zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy poprzez brak poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru drogi przebiegającej przez działkę nr [...] położoną w Gminie P. oraz błędne ustalenie, że w/w nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną, w sytuacji gdy ustalenie, czy była to droga publiczna czy wewnętrzna, determinuje zastosowanie określonych przepisów prawa materialnego;

b) art. 107 § 3 kpa poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób pobieżny i brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji elementów wskazujących na fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł;

c) art. 80 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że dokumenty stworzone niezgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisach powszechnie obowiązujących zostały sporządzone z należytą starannością oraz są w pełni wiarygodne;

d) art. 76 § 1 kpa poprzez potraktowanie kopii mapy ewidencyjnej z naniesionymi odręcznymi notatkami geodety [...] jako dokumentu urzędowego, podczas gdy jest to wyłącznie dokument prywatny zawierający określonej treści oświadczenie złożone przez tę osobę;

e) art. 76 § 1 kpa poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią stanowiącej dokument urzędowy decyzji o warunkach zabudowy, mimo braku przeprowadzenia wiarygodnego dowodu przeciwko treści tej decyzji;

f) art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i wydanie odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy decyzja wydana przez organ pierwszej instancji była prawidłowa;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 ustawy poprzez zastosowanie tego przepisu mimo braku dostatecznego udowodnienia występowania niezbędnych ku temu przesłanek.

W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przyznanie skarżącemu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając w szczególności, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę, jednakże wbrew ustaleniom organu drugiej instancji, nigdy nie miała ona charakteru drogi publicznej, lecz stanowiła wyłącznie drogę wewnętrzną. Droga nr [...] (wcześniej [...]) nie przebiegała przez działkę w dniu 31 grudnia 1998 r., co potwierdzają załączniki mapowe dołączone do pism z 5 lutego 2015 r. oraz 5 marca 2015 r. Droga nr [...] pomijała miejscowość [...], co potwierdza również wykaz dróg stanowiący załącznik nr [...] do uchwały Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie nadania numeracji drogom gminnym na obszarze Województwa [...].

Skarżący zakwestionował ponadto wartość dowodową dokumentacji sporządzonej przez geodetę [...] podnosząc, że nie została ona sporządzona z należytą starannością oraz zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa.

Skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji pominął zarówno treść decyzji Wójta Gminy P. z [...] czerwca 2008 r. o warunkach zabudowy, która jest dokumentem urzędowym, jak też treść oświadczenia Zarządu Powiatu [...] - Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z 16 listopada 2009 r., z których wynika, że działka nr [...] to droga wewnętrzna.

Zdaniem skarżącego ponadto w toku postępowania Gmina P. w żaden sposób nie wykazała, aby przed końcem 1998 r. wykonywała jakiekolwiek czynności świadczące o tym, że obejmowała swoim władztwem sporną nieruchomość i brak jest podstaw do uznania, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Podkreślić należy, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, co słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu organ administracji publicznej rozpoznający niniejszą sprawę prawidłowo uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...].

Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż właścicielem działki nr [...], z której powstała działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. były osoby fizyczne – A. P. i D. P., a następnie na skutek umowy darowizny z [...] lutego 2010 r. Rep. A nr [...] nieruchomość ta stała się własnością J. P. Okoliczność powyższa nie jest przez strony postępowania w żaden sposób kwestionowana. Oczywiste zatem jest, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.

Analiza akt sprawy wskazuje jednocześnie, że objęta zaskarżoną decyzją działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i wchodziła w skład drogi gminnej nr [...] [...]-[...]-[...]-[...]. Zaliczenie w/w drogi to kategorii drogi gminnej wynika m.in. z uchwały Rady Gminy P. z [...] marca 1991 r. nr [...] w sprawie opinii o istniejącej sieci dróg gminnych na terenie Gminy P. oraz rozporządzenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg w województwie [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich i dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] czerwca 1996 r. nr [...], poz. [...]), na mocy którego droga nr [...] [...]-[...]-[...] została zaliczona do kategorii drogi gminnej (załącznik nr 2 rozporządzenia). Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy droga ta zachowała status drogi gminnej. Przy czym zgodnie z uchwałą Zarządu Województwa [...] z [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie nadania numeracji drogom gminnym na obszarze Województwa [...] w/w droga otrzymała nr [...].

Podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. wchodziła w skład w/w drogi gminnej. Świadczą o tym znajdujące się w aktach sprawy takie dokumenty jak mapa ewidencji gruntów załączona do pisma Wójta Gminy P. z 21 kwietnia 2015 r., na której geodeta uprawniony [...] oznaczył przebieg drogi gminnej [...] oraz działkę nr [...] i zamieścił adnotację, że położona w miejscowości [...] w/w działka nr [...], na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w ciągu drogi gminnej [...] relacji [...]–[...]. Okoliczność powyższą potwierdzają dodatkowo załączone do przedmiotowego pisma z 21 kwietnia 2015 r. mapa klasyfikacji dróg w Gminie P. oraz kopia mapy ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P. z 1999 r.

Zdaniem Sądu istotne jest, że sporządzone przez uprawnionego geodetę dokumenty mają charakter dokumentów urzędowych, określonych w art. 76 kpa, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i brak jest podstaw do ich kwestionowania. Wzruszenie mocy dowodowej takich dokumentów jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które skutecznie podważyłyby treść w/w dokumentów kartograficznych sporządzonych przez uprawnionego geodetę. Dokumentów takich nie stanowią w szczególności załączone do skargi kopie mapek pomocniczych, czy też decyzja Wójta Gminy P. z [...] czerwca 2008 r. o warunkach zabudowy, jak i powoływane oświadczenie Zarządu Powiatu [...] - Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z 16 listopada 2009 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie podważają one ustaleń dokonanych przez organ na podstawie w/w dokumentów sporządzonych przez uprawnionego geodetę i nie stanowią skutecznego przeciwdowodu wskazującego inny stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. Twierdzenia skarżącego, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie wchodziła w skład w/w drogi publicznej – gminnej, lecz stanowiła drogę wewnętrzna są wiec bezpodstawne.

Zdaniem Sądu nie ulega również wątpliwości, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym. Zauważyć trzeba, że w aktach znajdują się takie dokumenty jak rachunek za transport żwiru z [...] na drogę [...] (od P. do P.), wystawiony w dniu 26 maja 1998 r. przez J. T. [...] na Urząd Gminy w P. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 21 lipca 2015 r. J. T. oświadczył natomiast, że w latach 1990 - 2002 świadczył usługi transportowe na rzecz Gminy P. oraz że otrzymywał zlecenie na świadczenie takich usług jak nawożenie żwiru i tłucznia na drogę przebiegającą przez [...] przez nieruchomość A. P. Oświadczył on ponadto, że z Gminą P. miał zawartą umowę na odśnieżanie dróg. Z analizy protokołu przedmiotowej rozprawy administracyjnej wynika, że wezwani na rozprawę administracyjną przeprowadzoną w dniu 21 lipca 2015 r. w większości potwierdzili, że Gmina P. w latach 90-tych podejmowała czynności związane z utrzymaniem drogi gminnej [...]–[...], przebiegającej przez działkę nr [...], takie jak odśnieżanie, wyrównywanie, naprawianie, remontowanie. Z. W. wskazał dodatkowo, że w latach 1990–1998 był zatrudniony w Urzędzie Gminy P. jako konserwator dróg oraz że na drodze [...]-[...]-[...] wykonywane były prace takie jak żwirowanie, wożenie piasku. Podobne oświadczenie złożyli również M. W. oraz L. P., którzy byli pracownikami Urzędu Gminy P. m.in. w latach 90-tych. Podkreślić przy tym trzeba, że obecny na rozprawie J. P. stwierdził, że nie jest w stanie w 100% powiedzieć czy do dnia 31 grudnia 1998 r. Gmina utrzymywała drogę, wskazując, że "na pewno od 1990 r. do 1998 r. czasami pług odśnieżył drogę, maszyny budowlane przejeżdżały".

Zdaniem Sądu powyższe dokumenty i oświadczenia potwierdzają, że nad objętą zaskarżoną decyzją działką nr [...] wchodząca w skład drogi gminnej nr [...] (obecnie nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne. Przy czym podkreślić należy, jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla wykazania władztwa publicznego wystarczające są dokumenty, z których wynika, że na określonej drodze wykonywane były prace związane z jej utrzymaniem i nie jest nawet konieczne wymienianie konkretnych numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład określonej drogi. Oczywiste bowiem jest, że prace związane z utrzymaniem drogi wykonywane były w całym jej przebiegu, a nie na poszczególnych jej częściach. Ponadto wykonywanie określonych prac przez inny podmiot niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie wyłącza władania drogą przez podmiot publicznoprawny.

Zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż skoro ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnie zdefiniowanego pojęcia "władania nieruchomością", to podstawowe znaczenie w świetle powołanego przepisu ma to, czy działające poprzez swoje jednostki organizacyjne Skarb Państwa lub gmina wykonywały faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wykazując przy tym i dokumentując wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dokonał prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do wskazanej wyżej działki nr [...]. Wydana decyzja jest więc zgodne z prawem.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w skardze szeregu przepisów kpa, co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Organ prawidłowo ustalił strony postępowania, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.