Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 438/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119  par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ odwoławczy", "organ II instancji") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 119, 120 § 1, 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2067, z późn. zm.; dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. P. (dalej: "skarżący") - utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...]WKZ", "organ I instancji") z [...]marca 2019 r., znak: [...]] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Postanowienie Ministra zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z [...]maja 2011 r., znak: [...], [...]WKZ nakazał M. K.oraz J. P. (dalej: "zobowiązani") - właścicielom pałacu [...], położonego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy [...]w [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...]czerwca 1964 r. - przeprowadzenie prac konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem tego zabytku, obejmujących:

1) prace przy elewacji frontowej (południowej) pałacu, mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku i zahamowanie procesów destrukcji historycznych tynków oraz wystroju architektonicznego i rzeźbiarskiego, a także usuniecie przyczyn i skutków pęknięć w murze;

2) prace przy pozostałych elewacjach, tj. wschodniej, zachodniej i południowej (jak wskazał Minister: "pomyłka : północnej"), mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku oraz zahamowanie procesów destrukcji historycznych tynków i wystroju architektonicznego;

3) prace przy elewacjach dziedzińca pałacowego mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku i zahamowanie procesów destrukcji historycznych tynków oraz zabezpieczenie detalu architektonicznego przed zniszczeniem;

4) prace mające na celu zabezpieczenie wnętrza budynku przed zalewaniem wodami opadowymi, obejmujące w szczególności zabezpieczenie otworów okiennych.

Powyższe roboty należało wykonać w terminie do [...]października 2011 r. Termin ten, decyzją [...]WKZ z [...]sierpnia 2012 r., znak: [...], zmieniono na [...]października 2013 r.

Kontrola przeprowadzona w dniu [...]maja 2018 r., wykazała, że nie wykonano prac konserwatorskich nakazanych ww. decyzją, a stan obiektu uległ pogorszeniu.

Upomnieniem z [...]września 2018 r., znak: [...], [...]WKZ wezwał J. P. do wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją z [...]maja 2011 r. informując, że w razie jego niewykonania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia - przeciwko zobowiązanemu zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Upomnienie otrzymał do wiadomości również drugi ze zobowiązanych – M. K..

Odpowiedź na upomnienie pełnomocnik zobowiązanych przedstawił w piśmie z [...]października 2018 r. podkreślając, że obowiązek wynikający z decyzji z [...]maja 2011 r. został w całości spełniony.

Pismem z [...]marca 2019 r., znak: [...], [...]WKZ poinformował pełnomocnika M. K. oraz J. P., że "Wykonanie remontu dachu całego obiektu wraz z wymianą pokrycia oraz instalacji odwadniającej nie jest przedmiotem nakazu z ww. decyzji. Natomiast, jeżeli chodzi o wykonane badania konserwatorskie, to [...]WKZ nie jest w ich posiadaniu". Tym samym, zdaniem [...]WKZ, upomnienie jest zasadne.

Postanowieniem z [...]marca 2019 r., znak: [...], organ I instancji nałożył na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5 000 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego (w załączonym do postanowienia) tytule wykonawczym. W uzasadnieniu wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu [...]maja 2018 r. wykazała, iż nie wykonano prac konserwatorskich nakazanych ww. decyzją, a stan obiektu uległ pogorszeniu.

Na powyższe postanowienie, dochowując ustawowego terminu, zażalenie wniósł J. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Ww. postanowieniem z [...]grudnia 2019 r., Minister utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] marca 2019 r., w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Źródłem obowiązku, którego realizacja stanowi przedmiot prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest decyzja [...]WKZ z dnia [...]maja 2011 r. nakazująca ww. zobowiązanym przeprowadzenie prac konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem pałacu [...], położonego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy [...] w [...]. Decyzja ta jest decyzją ostateczną, która od czasu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]maja 2018 r., konserwator stwierdził, że przedmiotowy nakaz nie został wykonany. Upomnieniem [...]września 2018 r., wezwano do wykonania ww. obowiązku z zagrożeniem, że w razie jego niewykonania zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W tym stanie rzeczy zachodziła podstawa do nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia (art. 119 § 1 u.pe.e.). W dniu [...]marca 2019 r., [...]WKZ wystawił tytuł wykonawczy, w którym wskazał jako zobowiązanego J. P..

Następnie organ II instancji podniósł, że na podstawie art. 7 § 2 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zdaniem Ministra z rozwiązania prawnego przyjętego w ww. przepisu nie wynika, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny w sprawie dotyczącej wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku, ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze, powinien wybrać wykonanie zastępcze. Rozważając możliwość zastosowania grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego należy uwzględnić przesłanki, ustanowione w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowania tych środków. Wykonanie zastępcze polega na zleceniu innej osobie wykonania za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt. W ocenie organu odwoławczego środek ten jest bardziej dolegliwy, pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. O dolegliwości wykonania zastępczego przeprowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków świadczy fakt, iż zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wierzytelność Skarbu Państwa z tego tytułu podlega zabezpieczeniu hipoteką przymusową na tej nieruchomości.

W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że grzywna jest dla zobowiązanego mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze. W razie bowiem dobrowolnego wykonania obowiązku nałożone, a nieściągnięte lub nieuiszczone grzywny podlegają umorzeniu. W przypadku dobrowolnego wykonania obowiązku po uiszczeniu lub przymusowym ściągnięciu grzywny, zobowiązany może zwrócić się o jej zwrot w całości lub w części. Tymczasem wykonanie zastępcze nie uprawnia do zwrotu kosztów poniesionych przez zobowiązanego.

Dalej Minister podniósł, że wydając akt konkretyzujący uznaniowo prawo materialne, organ administracyjny w istocie ma obowiązek wyjaśnić kryteria, jakimi się kierował, ustalając taką a nie inną treść uznaniowego rozstrzygnięcia. Natomiast inaczej sytuacja przedstawia się w postępowaniu egzekucyjnym, w którym jedynym kryterium jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanej strony do wykonania obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09).

Organ odwoławczy wskazał, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta jest formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia (wyrok NSA z dnia 15.10.2014 r., I OSK 1466/14).

Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w zażaleniu, dotyczącej sytuacji materialnej zobowiązanego, Minister podkreślił, że zasadą wynikającą z art. 121 § 1 u.p.e.a. jest, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem sytuacji, w której egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, bowiem wówczas grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 4 ustawy). W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny prawidłowo ustalił wysokość nałożonej grzywny na 5.000 zł., mając na względzie przede wszystkim zapewnienie efektywności egzekucji. Organ egzekucyjny słusznie nie brał natomiast pod uwagę sytuacji finansowej zobowiązanego ponieważ z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie można wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 898/15). Zobowiązany może uwolnić się od nałożonego obowiązku uiszczenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek o charakterze niepieniężnym.

Minister dodatkowo podniósł, że wobec faktu, iż zobowiązany jest założycielem sieci hoteli w [...], prowadzonej obecnie przez jego żonę i córkę, podniesiony przez pełnomocnika strony w zażaleniu argument, że obecnie skarżący utrzymuje się z emerytury i nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny zapłacić grzywny, należy uznać za niewiarygodny."

Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu zażalenia - ciężkiej choroby skarżącego, organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z załączonych dokumentów trwa ona od lipca 2018 r., tymczasem decyzja nakazująca przeprowadzenie prac konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem pałacu [...]w [...] została wydana w 2011 r. (zmieniona w 2012 r.). Zatem jego właściciele mieli aż 6 lat), aby podjąć działania zmierzające do realizacji nakazanych prac i zahamowania degradacji walorów zabytkowych obiektu.

Zdaniem organu II instancji, wątpliwości nie budzi również sposób nałożenia grzywny na zobowiązanego. [...]WKZ nałożył bowiem grzywnę na każdego z właścicieli pałacu, tj. J. P. i M. K. w wysokości 5 000 zł.

Skargę na postanowienie Ministra z [...]grudnia 2019 r. wniósł J. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny i niewskazanie przesłanek, jakimi kierował się organ, nakładając grzywnę;

2) art. 121 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., polegające na ustaleniu wysokości grzywny z przekroczeniem granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.);

3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego;

4) art. 7 k.p.a., 9 k.p.a. art. 75 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. co skutkowało tym, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności dowodów wskazujących na rzeczywistą sytuację osobistą i majątkową skarżącego, co skutkowało ustaleniem wysokości grzywny w oderwaniu od sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego.

Rozwinięcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa, a zarzuty skargi nie wykazały tego rodzaju nieprawidłowości, które uzasadniałyby jego uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...]grudnia 2019 r., znak: [...]wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez skarżącego od wykonania obowiązków nałożonych decyzją [...]WKZ z [...]maja 2011 r., znak: [...], zmienioną (w zakresie terminu do wykonania obowiązków) decyzją tego organu z [...]sierpnia 2012 r., znak: [...].

Jak prawidłowo wskazał Minister funkcją postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku spoczywającego na zobowiązanym. Aby osiągnąć ten cel organ stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.). W świetle art. 7 § 2 obowiązkiem organów egzekucyjnych jest stosowanie środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego.

Katalog środków egzekucyjnych, możliwych do zastosowania w celu przymusowego wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawarty jest w dziale III ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy tej ustawy nie określają, które środki egzekucyjne są mniej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając w tym zakresie ocenę organom administracji. Dokonując więc wyboru środka egzekucyjnego ograny egzekucyjne powinny każdorazowo mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku, a także uwzględnić celowość i uciążliwość dla zobowiązanego.

Podstawę prawną postanowienia organu I instancji stanowi m.in. art. 119 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku, reguluje art. 121 u.p.e.a.

Zgodnie zaś z art. 122 cyt. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34 u.p.e.a.). Ponadto zobowiązanemu służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 u.p.e.a.).

Grzywna w celu przymuszenia stanowi ustawowy środek egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (por. art. 1a pkt 12b u.p.e.a.), znajdujący zastosowanie w sytuacjach określonych w cyt. powyżej art. 119 m.in. wówczas, gdy egzekucja dotyczy wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, dotyczącej wyegzekwowania obowiązku przeprowadzenia prac konserwatorskich niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem zabytku - pałacu [...], położonego na działce nr ewid. [...], obręb [...], przy [...]w [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]. Zakres prac określono w ww. decyzji [...]WKZ z [...]maja 2011 r.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wraz z drugim zobowiązanym obowiązku nie wykonał a to skutkowało wszczęciem wobec niego postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym, wystawionym [...] marca 2019 r. przez [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W konsekwencji, w toku tak uruchomionego postępowania egzekucyjnego możliwe było zastosowanie w stosunku do skarżącego ww. środka egzekucyjnego, wskazanego w tytule wykonawczym przez wierzyciela.

Wydając postanowienie w tym przedmiocie organ I instancji nie naruszył przepisów u.p.e.a. i prawidłowo przyjął, że egzekucja jest dopuszczalna (jako poprzedzona doręczonym upomnieniem i uruchomiona prawidłowo wystawionym tytułem wykonawczym). Postanowienie tego organu zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym uzasadnienie rozstrzygnięcia, a wysokość orzeczonej przez grzywny nie przekracza kwoty określonej w art. 121 § 2, nadto – została uzasadniona zasadą celowości i skuteczności podjętych działań. Sąd zauważa przy tym, że grzywna musi stanowić pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania. Tym też, jak wynika z postanowień wydanych w sprawie, kierowały się organy orzekając o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego oraz o jego wysokości.

Należy podkreślić, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która - jak już wskazano - ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2975/14, z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2611/13, z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 106/13. Niepublikowane). Tego zaś oczekuje skarżący, przedstawiając sytuację materialna. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanych nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. Dlatego także, wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. II OSK 813/11. Niepublikowany).

Z powyższych względów należy stwierdzić, że trafnie Minister skonstatował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że grzywna w wysokość 5.000 zł została prawidłowo ustalona, jest zasadna i adekwatna do charakteru egzekwowanego obowiązku, a jednocześnie powinna zapewnić efektywność egzekucji.

Zdaniem Sądu, nie można uwzględnić zarzutów skargi, w istocie podważających istnienie obowiązku czy wymagalność obowiązku i wskazujących na brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju zarzuty mogłyby znaleźć uzasadnienie wyłącznie jako zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Zważyć bowiem należy, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji strona (zobowiązany) może skorzystać z dwóch odrębnych środków zaskarżenia, tj. z zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (v. art. 33 u.p.e.a.) oraz z zażalenia na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia (o czym stanowi art. 122 § 3 u.p.e.a.), przy czym każdy z nich przysługuje jej na innym etapie postępowania egzekucyjnego. Z różnorodnością środków zaskarżenia wiąże się odrębność argumentów, które mogą stanowić ich podstawę. W odniesieniu do zarzutów, ustawodawca w art. 33 u.p.e.a. wskazał zamknięty katalog przesłanek, na które może powołać się zobowiązany, chcąc obronić się przed wszczętą przeciwko niemu egzekucją. Wśród nich znajduje się np. nieistnienie obowiązku, brak jego wymagalności, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 5 u.p.e.a.). Oznacza to, że tylko ta procedura jest właściwa dla rozpoznania wskazanych tam podstaw zarzutu, i że tylko w tym postępowaniu strona może skutecznie się na nie powoływać. W odniesieniu natomiast do postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia strona, składając zażalenie, powinna wykazać istnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na stwierdzenie, że do nałożenia grzywny w celu przymuszenia doszło z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 17 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2523/16 oraz wyrok NSA z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 368/17). Zatem alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku. Tym samym, zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ogranicza bowiem przedmiot rozpoznania tylko do regulacji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Zdaniem Sądu, orzeczona grzywna (w zakresie jej wysokości) jest zgodna z art. 121 § 1 u.p.e.a., a wydane w tym przedmiocie przez organy obu instancji postanowienia, nie naruszają prawa, ani przepisów prawa materialnego ani procesowego – tj. dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny w celu przymuszenia i zachowania gwarancji procesowych skarżącego, w tym art. 7 i 8 k.p.a.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.