Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1501/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. art. 8a, 13b ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej MSWiA/organ)

po rozpatrzeniu wniosku Pana M. B. (zwanego dalej skarżącym/wnioskodawcą) decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U.

z 2020 r. poz. 723; zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący wniósł ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją

nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie odmówił wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu [...] listopada 2019 r.

Po rozpatrzeniu skargi na ww. decyzję wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 33/20) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz decyzję ja poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].

W ocenie Sądu, wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje podjęte zostały bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś przesłanki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały omówione bez odniesienia do konkretnego przypadku skarżącego, mimo iż w każdej decyzji administracyjnej organ powinien sporządzić wyczerpujące i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadnienie decyzji, spełniające kryteria art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie – zdaniem Sądu – miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Sąd wskazał, że oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, skarżący pełnił taką służbę przez okres 2 lat, zaś całkowity okres jego służby wynosi 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni, tj. 9% swojego stażu pracy na rzecz totalitarnego Państwa.

Sąd wskazał, że organ nie odniósł się do konkretnych okoliczności i faktów przywoływanych przez skarżącego, w tym m.in. do przyznania skarżącemu grupy inwalidzkiej i stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, oraz otrzymanego przez niego Brązowego Krzyża Zasługi. Zdaniem Sądu pominięcie przez Ministra wskazanych okoliczności spowodowało wątpliwości co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącego, i z tego powodu Sąd uznał,

że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej.

Sąd zobowiązał organ do:

1. zbadania i rozważenia zgłoszonego na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. zarzut skarżącego, że "w okresie podanym w zaświadczeniu, wydanym przez IPN, uczył się w Wyższej Szkole Oficerskiej w L. i jego zdaniem okres nauki nie może być wliczony do okresu służby na rzecz państwa totalitarnego".

2. nadto Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpoznawania sprawy organ powinien wziąć pod uwagę stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 21 maja 2020, w sprawie I OSK 1669/19, iż brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych.

Zaskarżoną decyzją organ odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Stwierdził, że mając na względzie wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 25 czerwca 2020 r. o sygn. akt II SA/Wa 33/20 podjął czynności w dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Wskazał, że przeprowadzono ponowną kwerendę w aktach osobowych oraz ustalono, że dane dotyczące okresu służby ww. podane w Informacji o przebiegu służby Nr [...] są prawidłowe, a dokumentacja potwierdza, że skarżący

w okresie od dnia [...] sierpnia 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

W sprawie ustalono, że całkowity okres służby strony wynosi 22 lata,

5 miesięcy i 27 dni. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dwuletni okres służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego ani epizodycznego. W związku z powyższym w ocenie organu w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań

i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, tym samym przyjmuje spełnienie przez wnioskującego w niniejszej sprawie przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1

pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Stwierdzono, że skarżący nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB, lecz kontynuował karierę zawodową w tej strukturze w charakterze funkcjonariusza, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i w konsekwencji nieodpowiednie, nieproporcjonalne wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, w efekcie przyjęcie nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym, bez wskazania w zaskarżonej decyzji o jaki interes ogólny chodzi, jednocześnie bez udowodnienia, że jest on tak ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga oczywistego ograniczenia uprawnień indywidualnych Skarżącego, dodatkowo bez zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wobec niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych Skarżącego i w konsekwencji nieprzeprowadzenie dowodów

z przesłuchania strony oraz wskazanych świadków we wnioskach na okoliczność

art. 8 a ustawy zaopatrzeniowej podczas gdy dowód z zeznań Skarżącego i świadków pozwoliłby na ustalenie przez organ administracji, że wnioskodawca spełnia kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku";

3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia Decyzji nieodpowiadającej wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., tj. bez wskazania, które z faktów organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, okoliczności, które uznał za nieudowodnione i podstaw, dla których tak uznał, jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego, jak również poprzez brak jednoznacznego wskazania, jaki okres służby w przypadku Skarżącego uznany byłby za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1) ustawy zaopatrzeniowej oraz brak odniesienia się do powołanych przez Skarżącego okoliczności uzasadniających wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej;

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie znaczenia nieostrego pojęcia "krótkotrwałości", determinującego wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, co uniemożliwia poddanie zaskarżonej Decyzji kontroli instancyjnej oraz sądowej, albowiem organ administracji nie wyjaśnił jaki okres służby przed 31 lipca 1990 roku powinien być traktowany jako okres "krótkotrwały" poprzestając na dowolnym stwierdzeniu, że - w ocenie organu - służba Skarżącego w okresie od [...] sierpnia 1988 do [...] lipca 1990 roku nie miała charakteru służby krótkotrwałej. Ponadto Organ nie wziął pod uwagę w powyższym zakresie wyroku WSA z dnia 25 czerwca 2020 roku sygn. akt II SA/Wa 33/20;

5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie znaczenia nieostrego pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" poprzez pominięcie wyroku NSA z dnia 25 maja 2020 r., w sprawie I OSK 1669/19 oraz wyroku WSA z dnia 25 czerwca

2020 r.;

6. art. 79a k.p.a. poprzez nie wskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

7. art. 107 § 3 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wskazanie nieprawdziwej tezy jakoby skarżący działał aktywnie w PZPR, w latach 80 - tych, przez co Organ uznał, że strona nie spełnia kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku" mimo tego, że nigdy wnioskodawca nie był członkiem przedmiotowej partii, a wysnucie nieprawdziwej tezy w oparciu o notatki z 1985 roku i 1987 roku nie dotyczyły okresu służby ani tym bardzie spornego okresu służby.

8. art. 7 k.p.a. poprzez wiązanie się Organu z informacją IPN o przebiegu służby strony i nieustalenie faktycznego jej przebiegu na co wskazał WSA w wyroku z dnia 25 czerwca 2020 roku, sygn.. akt II SAWa 33/20;

9. art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie ustaleń w zakresie wskazania dlaczego pominął dowody wskazane przez skarżącego oraz Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 roku sygn. akt III UZP 1/20, która to Uchwała wzmocniła definicję pracy/służby na rzecz państwa totalitarnego;

10. nieuzasadnione przyjęcie, że w odniesieniu do Skarżącego nie zachodzi przesłanka "krótkotrwałości" służby w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez niedokonanie oceny w jakich formacjach służył skarżący przez co organ pominął wyrok NSA z dnia 21. 05.2020 r. w sprawie I OSK 1669/19 i wyrok WSA z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn.. akt II SAWa 33/19.

11. nieuzasadnione przyjęcie, że "krótkotrwałość" służby należy ujmować tylko w ujęciu bezwzględnym i w oparciu o wykładnię językową, tj. słownikowe znaczenie tego pojęcia, podczas gdy termin ten powinien być interpretowany indywidualnie, w kontekście każdej ze spraw rozpatrywanych przez organ, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę różnych stanów faktycznych;

12. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez błędną interpretację kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku" i przedstawienie błędnej tezy, że jakoby wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym przed wstąpieniem do służby w Milicji Obywatelskiej, czyli w okresie poza wskazanym przez IPN w informacji o przebiegu służby. Organ nie wskazał i nie uzasadnił jakie zainteresowany wykazał aktywności na rzecz państwa totalitarnego i jego funkcji oraz zadań;

13. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu tej normy prawnej zachodzi wyłącznie wówczas, gdy strona "legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy", albowiem ustawodawca nie ogranicza rozumienia pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" wyłącznie do wyjątkowych osiągnięć w służbie, a przez pojęcie to rozumieć należy także zindywidualizowane okoliczności dotyczące każdej pojedynczej jednostki zwracającej się o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w tym również przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach i odznaczeniach, czy zdarzenia losowe, lub wybitne zasługi albo dokonania dla kraju, które były związane ze służbą, bądź uzyskanie pełni uprawnień emerytalnych przez danego funkcjonariusza po 31 lipca 1990 r.;

14. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie wobec Skarżącego decyzji wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej pomimo niewątpliwego spełnienia łącznie wszelkich przesłanek określonych w jego treści.

W uzasadnieniu rozwinął argumentację.

W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2021 r.

nr [...] odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Nie zostały wyjaśnione motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest wyczerpująca.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd podkreśla, że sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem dnia 25 czerwca 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 33/20) uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].

Zawarta w art. 153 p.p.s.a. zasada związania prawomocnym wyrokiem Sądu obligowała organ do dokonania - w pierwszej kolejności, jak zaznaczył Sąd - wyczerpującej oceny, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę

w tym zakresie organ powinien przeanalizować podawane w skardze fakty, dotyczące pracy skarżącego.

Sąd zobowiązał organ do:

1. zbadania i rozważenia zgłoszonego na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020r. zarzut skarżącego, że "w okresie podanym w zaświadczeniu, wydanym przez IPN, uczył się w Wyższej Szkole Oficerskiej w L. i jego zdaniem okres nauki nie może być wliczony do okresu służby na rzecz państwa totalitarnego".

2. nadto Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpoznawania sprawy organ powinien wziąć pod uwagę stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 21 maja 2020 r., w sprawie I OSK 1669/19, iż brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych.

W zakresie pkt. 1 zaleceń w ocenie WSA w Warszawie sprawa została ponownie przeanalizowana i organ dokonał wskazanych przez Sąd ustaleń.

W zakresie pkt. 2 zaleceń należy zauważyć, że ocena dokonana przez organ jest niepełna. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku

z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący na rzecz totalitarnego państwa pełnił służbę przez okres 2 lat, zaś całkowity okres jego służby wynosi 22 lata, 5 miesięcy i 27 dni, tj. na rzecz totalitarnego państwa pracował 9% swojego stażu pracy

Przepis art. 13b ust. 1 pkt 4 ustawy zaopatrzeniowej za służbę na rzecz totalitarnego państwa nakazuje uznawać służbę od dnia [...] lipca 1944 r. do dnia [...] lipca 1990 r., pełnioną w jednostkach organizacyjnych podległych organom, o których mowa w pkt 1-3, a w szczególności jednostkach Milicji Obywatelskiej w okresie do dnia [...] grudnia 1954 r.

Słuszne są w danym zakresie zarzuty skargi. Wypada jedynie dodać, że nie mogą budzić w sprawie wątpliwości jej istotne uwarunkowania prawne, co do sposobu rozumienia treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Sąd orzekający uprzednio w sprawie – w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 33/20 wskazał, że brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru. Rolą organu było uwzględnienie oceny sformułowanej w danym zakresie w wyroku o sygn. akt SA/Wa 33/20, dokonanie wnikliwej oceny całokształtu materiału aktowego obrazującego przebieg służby Wnioskodawcy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanym przypadku nie można uznać, że organ trafnie ocenił jakoby w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Rację ma organ wskazując, że opisano ją wyrażeniem nieostrym, niedookreślonym - o charakterze ocennym. Dla rozważenia, czy występuje ona

w konkretnej sprawie, wobec stosownego wniosku funkcjonariusza, konieczna jest więc prawidłowa wykładnia użytych pojęć, zarówno w kontekście znaczenia wedle reguł języka potocznego, jak i podejmując próbę zrekonstruowania woli przyjmującego daną regulację prawodawcy. W innym przypadku zastosowanie pojęć nieostrych mogłoby prowadzić do całkowitej dowolności orzekania w sprawie. Takiej zaś intencji nie sposób przypisywać racjonalnemu prawodawcy w praworządnym państwie. Pojęć nieostrych nie użyto więc dla zapewnienia swobody orzekania lecz maksymalnej elastyczności – aby zrealizować cel danej regulacji, w kontekście artykułowanych przez prawodawcę przesłanek jej wprowadzenia.

W rozpatrywanym przypadku zadaniem organu była ocena, czy względem Wnioskodawcy można wyłączyć ustalone ustawą zaopatrzeniową reguły ogólne, m.in. wobec warunku krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, definiowanej art. 13b tego aktu.

Trafnie zauważa organ administracji, że pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano słownikowe znaczenie danego wyrazu. Jednak nie sposób uznać, aby prawidłowo zrekonstruowano znaczenie danego pojęcia w kontekście jego użycia w analizowanej regulacji. Organowi umknęło mianowicie, że – w języku potocznym – pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i – zależnie od kontekstu – może charakteryzować diametralnie różne okresy. Szersze rozważanie w danym zakresie zamieszczono w uzasadnieniu, zapadłego w analogicznej sprawie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2346/18. Sąd w tym składzie uważa je za trafne. Wobec dostępności tegoż dokumentu na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query -

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA", powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnosi się z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi - trwającej z reguły kilkadziesiąt lat – okres 2 lat może być potocznie określony jako krótkotrwały (analogicznie prawomocne wyroki o sygn. akt II SA/Wa 444/20 i 38/20, dostępne w CBOSA).

Zwłaszcza gdy porówna się go z całkowitym okresem służby Wnioskodawcy wynoszącym ponad 22 lata (22 lata, 5 miesięcy i 27 dni). Okres wykonywania zadań na rzecz totalitarnego państwa wyrażony jako 9% także nie może być kwalifikowany jako "długotrwały".

W związku z tym organ mylnie uznał więc, jakoby okres służby trwającej 2 lata nie należało określać jako krótkotrwały. Równocześnie w sprawie zasadnie nie kwestionowano spełnienie warunku rzetelnego wieloletniego pełnienia obowiązków na rzecz państwa demokratycznego z narażeniem życia i zdrowia.

W rozpoznawanej sprawie przywołaną przez organ negatywną przesłanką –były dokumenty, z których miało wynikać, że powierzone zadania wykonywał

z powodów ideowych i był zaangażowany w budowanie ówczesnego systemu, określanego zasadnie przez ustawodawcę mianem totalitarny. Organ wysnuł dane wnioski wobec aktywnego i sumiennego wykonywania przez Wnioskodawcę zadań służbowych przed 31 lipca 1990 r., czy w udoskonalaniu przezeń jego umiejętności. Podkreślano, że Wnioskodawca wykonywał swoje zadania służbowe z pełną świadomością charakteru formacji, do której przynależał. Przywołana okoliczność nie może jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku. Takie rozumienie danej regulacji prowadziłoby bowiem wprost do wniosku, że z przewidzianego ustawą przywileju mogłyby korzystać wyłącznie osoby, które służyły państwu totalitarnemu nierzetelnie lub z przyczyn innych niż ideowe – kunktatorskich, materialistycznych, z wyrachowania itp. Intencji, aby tak zakreślić granicę wyjątku, nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy, uwzględniając także cele regulacji, wprowadzonych Nowelą z 2016 roku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że – gdy chodzi o osoby, które pełniąc służbę w formacjach określonych art. 13b ustawy zaopatrzeniowej nie czyniły tego dobrowolnie bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z demokratyczną opozycją – dotyczące obniżenia uposażenia reguły nie znajdują generalnie zastosowania (tak art. 23c pkt 2 i art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej). Możliwość wyłączenia reguł ogólnych w drodze decyzji dotyczy więc wyłącznie pozostałych osób. Nie sposób zakładać, aby – z woli prawodawcy – wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki nierzetelnie bądź

np. z przyczyn merkantylnych.

Nie zasługuje wprawdzie na uznanie a nawet aprobatę, zaangażowanie – choćby ideowe – w realizację zadań służb mundurowych na rzecz państwa totalitarnego. Dał temu zresztą wyraz prawodawca, ograniczając przywileje emerytalne osób, które to czyniły. Z jego woli reguły te nie maja jednak znaleźć zastosowania do osób, które – w zmienionej rzeczywistości – dopuszczone do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, przyczyniając się np. istotnie do ochrony bezpieczeństwa publicznego, nierzadko z narażeniem życia lub zdrowia. W przypadku Wnioskodawcy organ potwierdził wystąpienie takich przesłanek przywołując, m.in. fakt uhonorowania Wnioskodawcy medalami czy innymi odznaczeniami. W tym zakresie słuszne są zarzuty skargi.

Wobec powyższych uwarunkowań – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy – obowiązkiem organu było wydanie decyzji pozytywnej dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 in fine Kpa. Wystąpiły bowiem opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, nie ujawniono zaś okoliczności, które by przeciw temu przemawiały. W szczególności nie może być nią postawa ideologiczna czy zaangażowana służba Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r. Mogłoby być natomiast taką przesłanką wykazanie jego udziału

w konkretnych działaniach, które – z perspektywy powszechnie akceptowanego

w państwie demokratycznym systemu norm etycznych – było naganne,

a równocześnie wykraczało poza fakt pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego.

Tylko do osób pełniących daną służbę skierowany jest bowiem wyjątek przewidziany art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Z przytoczonych wyżej przyczyn – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu oraz wyroku o sygn. akt II SA/Wa 33/20.