Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1295/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75, art. 77 i art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. C. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących S. C. i T. C. solidarnie kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium","organ II instancji", lub "organ odwoławczy" )z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] odmawiającą S. i T. C. "roszczenia o uregulowanie stosunków wodnych na działkach nr ewid. 2152/2 oraz 2159 obręb [...] Z. w miejscowości R., poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".

W podstawie prawnej decyzji powołano art 138 § 1 pkt 1 oraz art 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r./, poz. 1121 ze zm.; dalej: "P.w.") oraz art 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 )

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Postępowanie zostało wszczęte z wniosku skarżących, którzy wskazali na niewłaściwe odprowadzanie wód opadowych z połaci dachowych na działce nr 2152 obr [...] w ul. B. 5.

W uzasadnieniu wskazali, że w 2015 r. został wykończony budynek mieszkalny na wskazanej we wniosku działce. Wody opadowe z dachu były odprowadzane w głąb ziemi w dwóch miejscach punktowo, rurami zakończonymi trójnikami, czyniąc szkody na gruncie i w domu. Po interwencji w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowanego w w listopadzie 2016 r. sąsiedzi przerobili rynny, w ten sposób że woda spływa powierzchniowo na teren ich działki. Zdaniem skarżących nie jest to jednak prawidłowe rozwiązanie ponieważ przy głównej ścianie domu jest murek wysokości około 90 cm i szerokości około 70 cm, na którym umocowano pod skosem rynny i woda podczas silnych opadów czy burzy spadając tworzy łuk, a nawet fontannę, zalewając dom i posesję skarżących. Wskazali również, że właściciele działki sąsiedniej podnieśli teren działki z dużym spadkiem w ich stronę, wcześniej teren był niższy o około 20 cm. Zwrócili ponadto uwagę na to, że w październiku i listopadzie 2016 r. wybudowano budynek gospodarczy, z ¼ części dachu woda była odprowadzana na posesję sąsiadów, z ¾ bezpośrednio do gruntu ich działki. Po kolejnej interwencji sąsiedzi zmienili odpływ rynien puszczając wodę w kierunku własnej działki. W maju 2016 r. wyłożyli kamieniami i ziemią teren wzdłuż ogrodzenia skarżących, co powoduje, że woda spływa w ziemię.

Skarżący wskazali na następujące szkody związane z tym działaniem:

- zapadnięcie się kostki na podjeździe,

-opadnięcie bramy wjazdowej,

- podmokniecie drzewa opałowego w drewutni,

- popękanie płytek zewnętrznych, wypadanie fugi,

- powstanie pleśni na murze pod gankiem i w piwnicy.

Wskazali, że w domu mieszkają od 15 lat i dotychczas nie ponieśli żadnej szkody spowodowanej zalewaniem.

W celu zbadania zasadności wniosku organ I instancji przeprowadził rozprawę wraz z oględzinami terenu, podczas, której ustalił, że działka nr ew. 2152/2 obr. [...] Z. w m. R. będąca własnością M. D. usytuowana jest wyżej w stosunku do działki nr ew. 2151 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, od strony działki 2151 znajduje się wiata. Pomiędzy działkami znajduje się ogrodzenie z siatki na podmurówce betonowej. Wjazd do garażu i teren obejmujący wejście do budynku od ul. B. 5 jest wybrukowany i wody z tej części utwardzonej spływają zgodnie ze spadkiem terenu na działkę nr ew.2159. Wody opadowe z budynku mieszkalnego przy ul. B. 3 tj. działka nr ew. 2151 są odprowadzane częściowo po terenie własnym nieutwardzonym oraz w głąb powierzchni terenu.

Wizja w terenie wykazała, że odprowadzenie wód opadowych z budynku mieszkalnego i wiaty na działce nr ew. 2152/2 odbywa się systemem rynien po terenie własnym działki nieutwardzonym. Badany obszar zlewni przedmiotowych działek nie jest wyposażony w kanalizację deszczową. Na terenie przedmiotowych działek nie ma urządzeń do zorganizowanego odprowadzania wód opadowych i roztopowych - brak kanalizacji deszczowej.

Przechodząc odo oceny zmiany ukształtowania terenu, istotnej jak wskazał organ z punktu widzenia zmiany stosunków wodnych organ I instancji stwierdził, że pierwotnie teren był użytkowany rolniczo, aktualnie w dużym stopniu zamieniony na powierzchnie szczelne.

Zmiana w stosunkach wodnych na działce 2152/2 spowodowana została działalnością właściciela polegającą na zmianie charakteru użytkowania działki. Dalej, organ I instancji stwierdził, że w wyniku zabudowy działki 2152/2 nie zmienił się kierunek odpływu wody opadowej. Zmiana stosunków wodnych na działce 2152/2 polega na zmianie wielkości odpływu powierzchniowego wody opadowej. W wyniku zabudowy działki pojawiły się powierzchnie szczelne, zmieniły się ilości wody powierzchniowej spływającej z działek. Woda z dachów odprowadzana jest zgodnie z przepisami prawa budowlanego na teren własny nieutwardzony. Woda z pozostałej powierzchni szczelnej jak kostka spływa swobodnie po powierzchni terenu zgodnie ze spadkiem terenowym.

Odnosząc się do pisma skarżących z dnia 21.08.2017 r w sprawie zbadania prawidłowości i legalności odprowadzania wód z połaci dachowych budynku nr 5 przy ul. B. organ I instancji wskazał, że kwestia ta była sprawdzana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta. Postępowanie to decyzją znak [...] z dnia [...].07.2017 r zostało umorzone. Do złożonego w dniu 26.04.2016 r zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku na działce nr ew.2152/2 nie wniesiono sprzeciwu. Podczas oględzin terenu przeprowadzanych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego stwierdzono, że wody opadowe z budynku mieszkalnego odprowadzane były na teren nieutwardzony własnej działki. Odniesiono się również do kwestii zwiększania powierzchni utwardzenia działki 2152/2 w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego wskazując, że zgodnie z art. 29 ust 2 pkt.5 ustawy Prawo Budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Zgodnie z art. 30 P.b. roboty takie nie wymagają również zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Podsumowując organ I instancji stwierdził, że przyczyną zalewania posesji był poprzedni sposób odprowadzenia wód opadowych, który w obecnym stanie faktycznym został zmieniony. Spływ wód opadowych z budynku i wiaty znajdujących się na działce nr ew. 2152/2 odbywa się po terenie własnym nieutwardzonym. Część wody odparowuje, cześć infiltruje w głąb gruntu, oraz spływa zgodnie ze spadkiem terenu. Od kolejnej zmiany w sposobie odprowadzenia wód opadowych tj. z odprowadzenia podziemnego na powierzchniowy z działki nr ew. 2152/2 skarżący nie zgłosili wystąpienia szkód mimo pojawiających się niesprzyjających warunków atmosferycznych w tym przedziale czasowym, co potwierdzają dane monitoringu pogodowego ze stacji Port Lotniczy [....]. Organ wyjaśnił przy tym, że bieg sprawy obejmował pory roku, które charakteryzowały się opadami deszczu, zalegającą pokrywą śnieżną, roztopami. Ułożenie tłucznia na działce nr ew.2159 w m. R. w pasie drogowym od strony spornych działek w ocenie organu I instancji nie wpływa na zlewanie się wód opadowych podczas opadów atmosferycznych i nie zakłóca stosunków wodnych na działce wnioskodawców.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że rynny na sąsiedniej działce skierowane są bezpośrednio na ich działki, i są usytuowane 1 m od ziemi, co uniemożliwia swobodne rozchodzenie się wody.

Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając zarówno ustalenia jak i wnioski organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał również, że dopuszczenie dowodów z opinii biegłego jest uzasadnione wówczas, gdy na podstawie innych zebranych w sprawie dowodów, nie da się ustalić określonych okoliczności. (uzasadnienie organu w tym zakresie jest ucięte, niepełne).

W skardze do Sądu skarżący zarzucili naruszenie przepisów tj.:

- art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez nie ustalenie przez organ dokładnego stanu faktycznego i nie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, pomimo występowania istotnych wątpliwości i kwestii wymagających ustalenia, niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z rzeczywistym jej stanem faktycznym, a mianowicie m. in. w sprawie nie zasięgnięto opinii biegłego hydrologa celem ustalenia okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, o co skarżący wnosili w piśmie z dnia 30 kwietnia 2018 r., a ponadto nie ustalono: a) jakie faktycznie są zdolności chłonne nieutwardzonej powierzchni działki nr 2152/2, a konkretnie jaką ilość opadów jest w stanie przyjąć, b) jaki jest stosunek zagospodarowania działki nr 2152/2 (budynki, utwardzona droga, utwardzony teren kostką brukową) do powierzchni całej działki (czyli w stosunku do stanu sprzed zagospodarowania), a zatem jak konkretnie jej zagospodarowanie wpłynęło na ilość i intensywność opadów spływających na działkę skarżących, c) o ile faktycznie podniesiono poziom działki nr 2152/2 w stosunku do stanu sprzed jej zagospodarowania i jak to wpłynęło na zmianę stosunków wodnych na ww. działce i działce skarżących, d) jak wpływa usytuowanie rynien (ich kierunek i wysokość) na budynku mieszkalnym i wiacie zlokalizowanych na działce nr 2152/2, które są skierowane w kierunku działki Skarżących na zmianę stosunków wodnych na ww. działce i działce Skarżących,

- art. 15 K.p.a. polegającego na tym, iż organ II instancji nie wypełnił obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, a poprzestał jedynie na dokonaniu kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomijając nowe dowody jakie zostały zgłoszone przez skarżących,

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, brak wskazania dowodów umożliwiających poparcie tez przytoczonych przez organ administracyjny, a ponadto treść uzasadnia (str. 4 i 5) cechuje się brakiem spójności i logicznej ciągłości oraz świadczy o machinalnym rozpoznaniu sprawy, co również stwarza poważne wątpliwości interpretacyjne w zakresie ustalenia motywów, którymi kierował się organ,

- art. 8 K.p.a., art. 138 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. i art. 140 K.p.a. w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji II instancji do zarzutów wskazanych w odwołaniu;

- art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. i art. 140 K.p.a. poprzez wadliwą kontrolę odwoławczą decyzji organu I instancji i zaakceptowanie rażących naruszeń prawa procesowego,

- art. 136 K.p.a. i art. 75 K.p.a. poprzez nie odniesienie się do wniosku skarżących o uzupełnienie materiału dowodowego m. in. w zakresie opinii biegłego hydrologa,

- art. 29 ust. 1 i 3 P.w. poprzez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego wadliwie stanu faktycznego i w konsekwencji uznanie, że nie doszło do szkodliwych zmian stanu wody na przedmiotowych nieruchomościach, pomimo, że właściciel działki nr 2152/2 dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a zmiana ta wpływa szkodliwie na działkę skarżących, co potwierdzają występujące na działce Skarżących szkody, które nie występowały przed zmianą sposobu zagospodarowania działki nr 2152/2.

Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie dowodu z wydruku fotografii na okoliczność występowania w dalszym ciągu szkód na działce skarżących spowodowanych zmianą stanu wody na działce nr 2152/2 oraz na okoliczność podniesienia działki nr 2152/2 w stosunku do działki skarżących, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje;

Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem swej skargi skarżący uczynił decyzję administracyjną wydaną w sprawie uregulowania stosunków wodnych. Postępowanie zakończone skontrolowanym przez WSA aktem SKO zostało wszczęte na ich wniosek. Organy obu instancji zgodnie uznały, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów, do czego mają prowadzić wnioski przeprowadzonego przez Burmistrza postępowania wyjaśniającego.

Należy podkreślić, że SKO z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.; zwana dalej u.P.w.2017.). Ustawa ta zastąpiła dotychczasową ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121; zwana dalej P.w.2001.). Zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy z 2017 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3 d (które w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania), stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów K.p.a. był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Podstawę orzekania Organów obu instancji stanowił art. 29 ust. 3 u.P.w.2001, gdyż postępowanie zostało wszczęte na skutek żądania skarżących z dnia 24 maja 2016 r., a więc w chwili gdy obowiązywał jeszcze reżim u.P.w.2001. Ponadto organem wyższego stopnia w sprawach o naruszenie stosunków wodnych nadal jest SKO, zgodnie z dotychczasową właściwością określoną w przepisach K.p.a.

W myśl art. 29 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., o sygn. akt II OSK 224/09, publ. w CBOSA, podkreślił, że aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 P.w.2001. konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie tego przepisu jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na nieruchomości. Jeżeli postępowanie wyjaśniające potwierdzi brak tego związku, to wówczas organ obowiązany będzie odmówić uwzględnienia żądań opartych na art. 29 ust. 3 u.P.w.2001.

Nie stanowi kwestii, iż powołana regulacja pozostaje w funkcjonalnym związku z zakazami wynikającymi z art. 29 ust. 1 P.w.2001, a skierowanymi do właściciela gruntu. Przytoczony przepis wyraźnie zakazuje właścicielowi gruntu : 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jednocześnie właściciel gruntu ma obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich – art. 29 ust. 2 P.w.2001.

Przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, że z uwagi na specjalistyczny charakter wiedzy pozwalający na przeprowadzanie ustaleń niezbędnych do zastosowania art. 29 ust. 3 P.w.2001., organy winny skorzystać z możliwości zasięgnięcia opinii biegłego, czyli osoby kwalifikującej się wiedzą specjalną z zakresu stosunków wodnych. Za utrwalone uznaje się stanowisko, że zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, przekraczają wiedzę ogólną, przez co wymagają dostępu do fachowej wiedzy specjalistycznej (tak uznał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 15 maja 2014 r., o sygn. akt II SA/Łd 1301/13, LEX nr 1467989).

Wymaga również zaznaczenia, że w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – istnieje różnica stanowisk co do zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego winna być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym – w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania czynności zapobiegających szkodom (por. wyrok WSA w Łodzi w z dnia 21 czerwca 2013 r., o sygn. akt II SA/Łd 263/13, LEX nr 1333582).

Odnosząc się do zarzutów skargi należało potwierdzić ich zasadność.

Rację mają skarżący podnosząc, że organy pomimo obowiązku ustalenia dokładnego stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie uczyniły zadość powyższemu obowiązkowi. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu administracji wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jest podjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązku te, stosownie do treści art. 136 K.p.a., ciążą również na organie II instancji.

SKO w ślad za organem I instancji nie ustaliło wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, jak również nie zebrało całego możliwego do zgromadzenia materiału dowodowego oraz nie poddało go pełnej i wnikliwej ocenie. W sprawie nie powołano biegłego hydrologa, pomimo, iż wniosek o jego powołanie został zgłoszony przez skarżących. Ponadto nie dokonano pozostałych istotnych ustaleń w sprawie w zakresie zmiany zagospodarowania działki nr 2152/2, w sytuacji, gdy na zmianę jej zagospodarowania wskazano jako przyczynę, która spowodować miała zmianę stanu wody na tym gruncie i występowanie szkód na działce skarżących. Organ powinien był m.in. ustalić jakie faktycznie są zdolności chłonne nieutwardzonej powierzchni działki nr 2152/2, a konkretnie jaką ilość opadów jest w stanie przyjąć, ustalić jaki jest stosunek zagospodarowania działki nr 2152/2 (budynki, utwardzona droga, utwardzony teren kostką brukową) do powierzchni całej działki (czyli w stosunku do stanu sprzed zagospodarowania), a zatem jak konkretnie zagospodarowanie wpłynęło na ilość i intensywność opadów spływających na działkę skarżących, ustalić o ile faktycznie podniesiono poziom działki nr 2152/2 w stosunku do stanu sprzed zagospodarowania i jak to wpłynęło na zmianę stosunków wodnych na w/w działce i działce skarżących, a także ustalić jak wpływa usytuowanie rynien (ich kierunek i wysokość) na budynku mieszkalnym i wiacie zlokalizowanych na działce nr 2152/2, które są skierowane w kierunku działki skarżących na zmianę stosunków wodnych na w/w działce i działce skarżących.

Oczywistym jest, że organ w/w ustaleń nie jest w stanie dokonać samodzielnie, gdyż dla ich ustalenia wymagane jest uzyskanie wiadomości specjalnych, w związku z czym koniecznym było powołanie biegłego hydrologa, a mimo to organ dowód z opinii biegłego pominął, jak również nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku skarżących w tym zakresie.

Nadto nie sposób jest się zgodzić z ustaleniami organu I instancji, które zostały podzielone przez organ odwoławczy, że określone przez skarżących szkody, były zdaniem organu I instancji konsekwencją wcześniejszego sposobu odprowadzania wód opadowych z budynku i wiaty znajdujących się na działce nr ewid. 2152/2, który to sposób na dzień dokonywania czynności przez organ I instancji został zmieniony. Z powyższego wynika, że organy samodzielnie poczyniły ustalenia, które wymagały wiadomości specjalnych i ustaliły, że w związku ze zmianą sposobu odprowadzania wód opadowych problem z zalewaniem działki skarżących zniknął. Powyższe ustalenia są wątpliwe, gdyż wg skarżących do szkód dochodzi w dalszym ciągu, czego dowodem mają być przedłożone do skargi aktualne zdjęcia nieruchomości skarżących.

Należy wyjaśnić także kwestię podniesienia poziomu działki nr 2152/2 względem działki skarżących i jego skutki dla działki nr 2159.

Całkowicie gołosłowne jest ustalenie organu I instancji, iż "ułożenie tłucznia na działce nr ewid. 2159 w w pasie drogowym od strony spornych działek nie wywołuje szkody, nie ma cech ponad przeciętną miarę, działanie to nie wpływa na zlewanie się wód opadowych podczas opadów atmosferycznych i nie zakłóca stosunków wodnych na działce wnioskodawców".

Organ II instancji w ogóle nie zajął się ta kwestią. Tymczasem przedmiot postępowania zakreślony wnioskiem skarżących dotyczył zmiany stosunków wodnych na działkach nr 2152/2 i 2159. Przesłanki z art. 29 ust. 3 P.w. powinny być zbadane co do obu działek, czego zabrakło w kontrolowanym postępowaniu.

Ponadto działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), która wymaga aby postępowanie przed organem II instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny czy jak ma to miejsce w niniejszej sprawie jedynie formalny. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Natomiast w przedmiotowym postępowaniu decyzja organu II instancji (jej uzasadnienie będące integralną częścią decyzji) ogranicza się jedynie do opisu przebiegu postępowania, przytoczenia przepisów oraz wskazania, ze organ odwoławczy podziela ustalenia organu I instancji, a w zakresie argumentów odwołania wskazuje, że są chybione i stanowią jedynie polemikę z podjętym przez organ I instancji rozstrzygnięciem. Niewątpliwie taki sposób załatwienia sprawy administracyjnej, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w sposób oczywisty narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania odwoławczego.

Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżących, wątek podsienia działki nr 2152/2 w ogóle nie pojawia się w uzasadnieniu, jak również nie ma żadnych ustaleń w zakresie szkód zgłaszanych przez skarżących. Ponadto organ nie odniósł się do dowodów wskazywanych przez skarżących m.in. fotografii dołączonych do akt sprawy, do ich wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego o czym była mowa już wyżej oraz do ich wyjaśnień składanych w toku postępowania.

Nieustalenie w sposób pewny stanu faktycznego sprawy przez organy z obrazą art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 p 3 K.p.a. jest oczywiste i mogło przełożyć się na wynik sprawy.

W tej sytuacji naruszenie art. 29 ust. 3 P.w. 2001 polegające na jego zastosowaniu w wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy wpłynęło na jej wynik.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienie.