Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 476/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...]r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w R. na rzecz skarżącego K.D. kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 476/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w R. - po rozpatrzeniu odwołania K.D. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie mianowania go na stanowisko starszego specjalisty w Komendzie Powiatowej PSP i przyznania mu wynagrodzenia - utrzymał w mocy zaskarżoną nim decyzję.

Jako jej podstawę prawną wskazał art. 127 §2 i138 §1 pkt 1 kpa oraz art.11a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( t.j. z 2002r. Nr 147, poz. 1230, ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Komendant Wojewódzki PSP w R. odwołał K.D. ze stanowiska Zastępcy Komendanta Powiatowego PSP w S. W dalszej kolejności decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Komendant Powiatowy PSP w S. mianował K. D. na stanowisko starszego specjalisty w Komendzie Powiatowej PSP tamże, przyznając mu uposażenie określone w angażu, stanowiącym integralną część tej decyzji. Składa się ono z uposażenia zasadniczego w grupie 10, w wysokości 1.750 zł z dodatkiem z tytułu wysługi lat 20,5% , w kwocie 385,75zł, dodatkiem za stopień służbowy "st.kpt" w kwocie 685zł i dodatkiem służbowym w kwocie 100zł – łącznie 2.893,75zł.

Odwołanie od tej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego PSP w R. złożył K.D. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 32.ust 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. ozwiazkach zawodowych ( t.j. z 2001r. Nr 79, poz.854, ze zm.) art. 31, 32, 58, 89 i 105 ustawy o PSP a także art.6, 7, 8, 9, 10, 16, 107 §3 oraz 130 kpa.

W jego uzasadnieniu stwierdził, że decyzja zmienia mu warunki pracy i płacy na gorsze, jako że jego płaca na poprzednim stanowisku była wyższa o 550zł. Nadto przyznany mu dodatek służbowy jest najniższy wśród oficerów, aspirantów i podoficerów w Komendzie Powiatowej PSP w S.

Tego rodzaju decyzja wymagała podług art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych zgody zarządu związku zawodowego , z uwagi na fakt podlegania ochronie związkowej będącej następstwem imiennego wymienienia go w uchwale zarządu NSZZ "Solidarność" przy PSP w S.

Zdaniem odwołującego, skoro został raz mianowany strażakiem, najpierw w służbie przygotowawczej a następnie na stałe, to jego stosunek służbowy trwa. Akt mianowania jest aktem jednostronnym i jednorazowym. Zmiany stanowisk w trakcie służby winny odbywać się na zasadzie przenoszenia na inne stanowisko na podstawie art. 38 ustawy, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych i zwalniania ze służby. Mianowanie strażaka i jednoczesne przeniesienie go na niższe stanowisko nie jest możliwe. Strażak przeniesiony na stanowisko służbowe niżej zaszeregowane ma po myśli art. 89 ust. 1 ustawy o PSP prawo do zachowania stawki uposażenia na dotychczas zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego.

W ocenie odwołującego decyzja narusza także art. 105 ust. 1 ustawy o PSP, który strażakowi w razie choroby gwarantuje uposażenie i inne należności podług ostatnio zajmowanego stanowiska z uwzględnieniem zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności. Zaznaczył, że od dnia odwołania go ze stanowiska zastępcy Komendanta Powiatowego PSP w S. przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wykonana przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jako że wynagrodzenie pomniejszono mu od 1 marca 2004r. Nadto decyzja nie została należycie uzasadniona a sprawa nie była wyjaśniona zgodnie z wymogami kpa.

Podkarpacki Komendant Wojewódzki PSP w R. nie uwzględnił odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną nim decyzję.

W jej motywach przedstawił okoliczności wydania decyzji o odwołaniu K. D. z zajmowanego stanowiska zastępcy Komendanta Powiatowego PSP w S. podkreślając, iż u jej podstaw leżał konflikt między Komendantem Powiatowym PSP w S. a odwołującym i wyjaśnił, że decyzja zaskarżona jest następstwem decyzji o odwołaniu.

Stwierdził, iż odwołujący jako członek związku zawodowego objęty ochroną związkową został wykazany dopiero w piśmie Zarządu Związku z dniu [...]r. a więc już po złożeniu wniosku o jego odwołanie ze stanowiska i zawiadomieniu go o tym zamiarze przez organ I instancji. Dowodzi to, iż jego akces do Związku miał na celu utrudnienie postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska.

Nadto K. D., jako pełniący funkcję pracodawcy nie mógł jednocześnie występować w charakterze chronionego członka związku zawodowego uprawnionego do reprezentowania związku wobec pracodawcy. Takie połączenie stanowisk jest sprzeczne z ustawą o związkach zawodowych i § 9 ust. 1 pkt 7 oraz 9 ust. 2 statutu NSZZ "Solidarność". Uchwała Zarządu Związku w tym zakresie jest niezgodna z prawem i stanowi nadużycie przepisów o ochronie związkowej.

Konieczność określenia warunków pracy i płacy K. D., który po odwołaniu nie miał przedzielonego stanowiska przesądziła o mianowaniu go. Interpretacja przepisów o akcie mianowania przedstawiona przezeń jest nie do przyjęcia, bowiem przy jej zastosowaniu nie byłoby możliwości awansowania strażaka a strażacy nienależycie wykonujący obowiązki byliby bezkarni. Przepisy innych pragmatyk nie przewidują jednorazowego dożywotniego mianowania. Stanowisko organu w tej kwestii znajduje wsparcie w orzecznictwie NSA OZ w Rzeszowie a w szczególności w wyrokach z dnia 6 maja 2003r. sygn. akt SA/Rz 2259 i z 10 czerwca 2003r. SA/Rz 300/03.

Nie jest prawdą, by nie zachowano przepisu art. 89 ustawy o PSP, jako że odwołującemu przyznano uposażenie w grupie 10, w kwocie 1750 zł, wynikającej z grupy 14 przysługującej zastępcy komendanta.

Zasady przyznawania dodatku służbowego określa rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 94, poz. 575 ze zm.) Dodatek służbowy przyznaje się w kwocie do 50 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Jego wysokość określa w tych granicach przełożony służbowy, biorąc pod uwagę indywidualną ocenę przesłanek ustalonych w §5 ust. 2 rozporządzenia.

Uposażenie odwołującego zostało przyznane zgodnie z tymi przepisami.

Zarzut naruszenia art. 105 ustawy o PSP nie jest uzasadniony, bowiem przepis ten nakazuje uwzględniać zmiany mające wpływ na prawo do uposażenia i jego wysokość. Zmianą taką było odwołanie K. D. z dotychczas zajmowanej funkcji.

Także zarzut naruszenia art. 58 tej ustawy jest bezzasadny, bowiem prawo do zrzeszania w związkach zawodowych nie zostało naruszone.

Organ wyjaśnił, iż odwołanie ze stanowiska Zastępcy Komendanta, przy pozostawieniu w danej jednostce zawsze wiąże się z zajęciem stanowiska niższego, bowiem nie ma stanowiska równorzędnego. Nie jest to jednak przeniesienie na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ustawy o PSP.

Zarzut wykonania decyzji przed uzyskaniem waloru ostateczności jest nieprawdziwy, jako że z pisma Komendanta Powiatowego wynika, iż odwołującemu wypłacane jest poprzednio uzyskiwane wynagrodzenie.

Także zarzut naruszenia przepisów kpa jest niezasadny, bowiem decyzja została wydana po ustaleniu stanu faktycznego i w oparciu o przepisy prawa.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K.D., domagając się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił decyzjom naruszenie art. 58 ustawy o PSP w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych a także art. 32, 34 ust. 6 i 89 ustawy o PSP i art. 6,7,9 i 130 kpa.

W uzasadnieniu skargi ponowił argumenty odwołania.

Dodatkowo podniósł, że decyzja zaskarżona zwiera nieprawdziwe twierdzenia, jakoby w dniu 9 kwietnia 2003r. został poinformowany o zamiarze odwołania go ze stanowiska. W okresie tym przebywał na zwolnieniu lekarskim i urlopie wypoczynkowym a zatem nie mógł zostać o takim zamiarze poinformowany. Zaprzeczył też, by były jakiekolwiek konflikty między nim a Komendantem Powiatowym PSP.

Powtarzając wywód odwołania dotyczący naruszenia art. 58 ustawy o PSP i 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych przytoczył wyimki z orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 29.09.2001r. i sygn. akt IPKN 31/00 OSNP 2002/9/208 oraz uchwały Siedmiu Sędziów SN sygn. akt III PZP 18/96 OSNP 1997r/10/162 twierdząc, że skoro w pierwszym z nich mowa o zakazie zmian na niekorzyść pracownika bez uwzględnienia zgody zarządu związku, również w odniesieniu do stosunku pracy opartego na innych podstawach, niż umowa o pracę a z drugiego wynika, iż wyłączenie z ochrony związkowej przewidziane jest w odniesieniu do strażaków PSP tylko w przypadku zwolnienia ze służby w przypadku nieprzydatności do niej lub wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia, to w pozostałych przypadkach zmiany tego stosunku na niekorzyść przepis art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych ma zastosowanie.

Miarodajny dla spełnienia jego wymogów jest moment podjęcia decyzji o mianowaniu a nie powzięcia zamiaru a nawet poinformowania o nim, czy złożenia wniosku w przedmiocie odwołania ze stanowiska – jak utrzymuje zaskarżona decyzja.

Nie był pracodawcą , bowiem może być to jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna zatrudniająca pracowników. Jeżeli zatrudniał pracowników to czynił to reprezentując Komendę PSP, która była zakładem zatrudniającym pracowników. Nie działa zatem wobec niego wyłączenie przynależności do związków zawodowych przewidziane art. 2 ust 1. Ponowił twierdzenie o wykonaniu decyzji przed uzyskaniem waloru ostateczności, co narusza art. 130 kpa. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania wręczono mu zakres czynności na stanowisku starszego specjalisty, jak też wypłacono wynagrodzenie na tym stanowisku przyznane. Takie postępowanie narusza również art. 6 i 7 i 9 kpa .

Ponowił argumentację odwołania dotyczącą naruszenia art. 32 w zw. z art. 34 ust.6 i 89 ustawy o PSP i zaznaczył, że powoływany wyrok Sądu wydany w sprawie SA/Rz 2259/02 nie ma w sprawie znaczenia, jako że decyzja będąca przedmiotem oceny Sądu została uchylona w następstwie wznowienia postępowania.

Wojewódzki Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo zaznaczył, że w dniu 3 marca 2004r. uzupełniono wypłatę wynagrodzenia skarżącego o należną mu część dodatku służbowego nie wypłaconą omyłkowo. W kwietniu 2004r. wynagrodzenie wypłacono prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i jeśli jest to, jak w niniejszej sprawie, decyzja administracyjna, powinność uwzględnienia skargi, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, w pkt 2, jak również w przypadku przewidzianym w pkt 3 tego przepisu.

Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że większość podniesionych w niej zarzutów jest nieuzasadniona.

Z akt sprawy wynika, że skarżący, który pełnił służbę na pochodzącym z powołania stanowisku zastępcy Komendanta Powiatowego PSP w S. został odwołany z tego stanowiska decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP w R. Decyzja ta uzyskała walor ostateczności w związku z decyzją Komendanta Głównego PSP z dnia [...]r. Nr[...], który zmienił datę odwołania, ustalając ją na dzień 31 grudnia 2003r. a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W następstwie decyzji o odwołaniu, skarżący pozostając w służbie nie miał ustalonego stanowiska służbowego i związanego z nim przydziału czynności. W związku z tym faktem Komendant Powiatowy PSP w S. wydał decyzję (akt mianowania) go na stanowisko starszego specjalisty w Komendzie Powiatowej PSP, przyznając mu jednocześnie uposażenie określone w angażu stanowiącym, zgodnie z zapisem zawartym w uzasadnieniu decyzji, jej integralną część.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, że decyzja ta dotknięta jest naruszeniem art. 32, 34 ust. 6, 58 i 89 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U. z 2002r Nr 147, poz. 1230, ze zm.), zwanej dalej ustawą o PSP a także art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 79 z 2001r. poz. 854 ze zm.), zwanej skrótem ustawą o z.z.

W szczególności, błędny jest w ocenie Sądu prezentowany w skardze pogląd, iż w sytuacji odwołania ostateczną decyzją strażaka PSP ze stanowiska podchodzącego z powołania nie jest możliwe wydanie aktu mianowania go na inne (niższe) stanowisko służbowe a jedynie przeniesienie i to za zgodą zarządu organizacji związkowej oraz przy zachowaniu przewidzianych w art.38 ustawy o PSP przesłanek przeniesienia.

Stosunek służbowy strażaka PSP nawiązywany jest co do zasady poprzez akt mianowania. Wyjątek stanowią stanowiska wymienione w ustawie (komendant, zastępca komendanta), dla których przewidziane jest powołanie.

Datę powstanie tego stosunku określa art. 31 ustawy o PSP, stanowiący, że stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe a w przypadku stanowisk, dla których przepisy powołują powołanie z dniem powołania na to stanowisko. Art.32 ust. 1 ustawy wskazuje przełożonych służbowych właściwych do podejmowania decyzji o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe a także innych form przekształcenia stosunku służbowego strażaka i jego zakończenia. Dla działań tych zastrzeżona jest forma decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie od wyższego przełożonego, o czym stanowi art. 32 ust. 2 ustawy.

Rodzaje stanowisk służbowych, na które następuje mianowanie strażaka określają przepisy wykonawcze wydawane na podstawie zawartego w art. 36 ustawy o PSP upoważnienia. Ten ostatni przepis obliguje właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych oraz etaty stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk.

Art. 33 ustawy o PSP wskazuje natomiast elementy konieczne aktu mianowania strażaka na stanowisko służbowe stwierdzając, że powinien on określać w szczególności stanowisko i miejsce służby, termin rozpoczęcia służby, rodzaj mianowania, uposażenie lub zasady jego ustalania.

Użycie w art. 31 określenia "mianowanie na stanowisko służbowe", wymienienie w art. 32 ust. 1 "mianowania na stanowisko służbowe", wśród innych form przekształceń stosunku służbowego strażaka oraz zamieszczenie w art. 33 sformułowania "akt mianowania na stanowisko służbowe" wskazuje, że mianowanie nie jest formą nawiązania stosunku służbowego strażaka w ogóle ale formą nawiązania takiego stosunku na danym stanowisku służbowym. Dokonywanie zatem przekształceń w obrębie trwającego stosunku służbowego strażaka następuje poprzez mianowanie go na kolejne stanowiska służbowe i wymaga wydania decyzji – aktu mianowania.

Czyni to nieuzasadnionym zarzut skarżącego, iż akt mianowania strażakowi wydawany jest tylko raz a mianowicie po odbyciu służby przygotowawczej. Poglądu takiego nie można wywieść z zapisu art. 34 ust.6 ustawy o PSP powoływanego w skardze, który stanowi, że po okresie służby przygotowawczej strażak zostaje mianowany na stałe. Z przepisu tego wynika bowiem, że służba strażaka może być służbą przygotowawczą lub stałą, jak również zasada, że mianowanie na stałe jest możliwe po uprzednim odbyciu służby przygotowawczej. To mianowanie skutkuje nawiązaniem stosunku służbowego strażaka w służbie stałej (na określonym stanowisku służbowym), co jednakowoż nie wyklucza możliwości wydawania kolejnych aktów mianowania na poszczególne wymienione w przepisach wykonawczych stanowiska służbowe w służbie stałej.

Mianowanie na określone, inne niż dotychczas zajmowane stanowisko służbowe nie musi być przy tym tożsame z przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe, a więc takim przekształceniem stosunku służbowego, którego przesłanki warunkujące określa art. 38 ustawy. Mianowanie dotyczyć może także wyższego, bądź równorzędnego stanowiska służbowego.

W szczególności nie jest tożsame z przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe mianowanie na inne stanowisko strażaka odwołanego ze stanowiska obsadzanego w drodze powołania. Gdyby bowiem w takiej sytuacji stosować wymogi z art. 38 ustawy, to jak zasadnie podnosi organ II instancji praktycznie niemożliwe stałoby się odwoływanie strażaków ze stanowisk z powołania, choć powoływanie i odwoływanie z tych stanowisk, z uwagi na brak ustawowych przesłanek warunkujących takie decyzje pozostawione jest uznaniu uprawnionego przełożonego.

Sąd nie podziela także poglądu, iż mianowanie skarżącego na stanowisko służbowe wymienione w zaskarżonej decyzji wymagało uprzedniej zgody zarządu organizacji związkowej.

Wymóg ochrony związkowej w stosunku do imiennie wskazanego uchwałą zarządu związku jego członka formułuje art. 32 wspomnianej wyżej ustawy o z.z.

Prawa związkowe funkcjonariuszy PSP podlegają istotnie ochronie, z tym jednak zastrzeżeniem, że przepisy ustawy o z.z. mogą być do nich stosowane tylko odpowiednio i z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z innych ustaw (art. 2 ust.6 ustawy o z.z.).

Wspomniany art. 32 ust. 1 tej ustawy ustanawia wymóg zgody zarządu związku na wypowiedzenie stosunku pracy z członkiem zarządu lub inną osobą upoważnioną do reprezentacji związku wobec pracodawcy lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (pkt 1), oraz na zmianę jednostronnie warunków pracy i płacy na niekorzyść takiego pracownika – z wyjątkiem, gdy dopuszczają to odrębne przepisy ( pkt. 2)

Zaskarżona decyzja nie zwalnia skarżącego ze służby, nie ona też zmienia mu warunki pracy lub płacy na niekorzyść. Powołuje ona natomiast skarżącego na określone w niej stanowisko służbowe. Stanowisko to jest wprawdzie niżej uposażone (jeśli idzie o część dodatkową uposażenia) i związane z innym - choć trudno a priori złożyć, że niekorzystnym dla skarżącego - zakresem czynności, niż zajmowane uprzednio, jednak ta zmiana statusu skarżącego jest następstwem jego odwołania ze stanowiska zajmowanego z powołania a więc decyzji nie objętej kontrolą Sądu w niniejszej sprawie a podjętej w ramach uznania uprawnionego przełożonego.

Skoro zaskarżonej decyzji nie dotyczy wymóg ochrony związkowej, zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.z. jest nieuzasadniony, podobnie jak zarzut naruszenia art. 58 ustawy o PSP, gwarantującego prawo strażaków do zrzeszania się w związkach zawodowych.

Sąd podziela także pogląd zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę, że w sprawie nie doszło do naruszenia art.89 ust. 1 (zachowanie wynagrodzenia zasadniczego) i art. 105 ustawy o PSP, jako że odwołanie i mianowanie na inne stanowisko służbowe w czasie choroby mieszczą się w pojęciu zmian mających wpływ na prawo do uposażenia, które należy uwzględnić przy jego wypłacaniu.

Za uzasadniony uznał natomiast Sąd zarzut skargi, dotyczący ustalonego dodatku służbowego.

Dodatek służbowy jako element uposażenia strażaka ustanawia art. 86 i 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP.

Pierwszy z tych przepisów przewiduje, że uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Art. 87 ust. 1 pkt 2 wymienia wśród owych dodatków dodatek służbowy.

Wysokość i szczegółowe zasady przyznawania tego dodatku określa wydane w ramach upoważnienia zawartego w art. 88 ustawy, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 94, poz.575 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z jego § 5 ust. 1 strażakowi przyznaje się, ustalony kwotowo , dodatek służbowy w wysokości do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Ust. 2 tego przepisu przewiduje, że wysokość dodatku służbowego jest uzależniona w szczególności od:

dyspozycyjności związanej z zajmowanym stanowiskiem i stopnia odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe (pkt 1)

stopnia zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, gospodarności oraz dbałości o powierzony sprzęt i urządzenia, (pkt 2)

posiadanego wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji specjalistycznych (uprawnień, znajomości języków obcych) przydatnych na zajmowanym stanowisku (pkt 3),

stopnia sprawności fizycznej, potwierdzonej wynikami sprawdzianów (pkt 4).

Podług ust. 4 tego przepisu o wysokości dodatku służbowego przyznawanego strażakowi decyduje przełożony służbowy uprawniony do mianowania lub powołania.

Konstrukcja przytoczonej regulacji prawnej a w szczególności użycie w § 5 ust. 1 rozporządzenia słowa "przyznaje się" oznacza że przyznanie tego dodatku jest obligatoryjne.

Wskazanie w ust. 1 górnej granicy dodatku (50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień) i sformułowanie ust. 4 uprawniającego przełożonego w nim wskazanego do ustalenia wysokości tego dodatku, czynią uprawnionym pogląd, że w ramach zakreślonych ustępem 1 przełożony ten działa uznaniowo. Jego uznanie nie jednak nieograniczone, bowiem § 5 ust. 2 wymienia, jakie przesłanki przełożony winien brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w tej kwestii. Wyliczenie owych przesłanek nie ma przy tym charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie w ust. 2 słowa "w szczególności"

Reasumując, przyznając dodatek służbowy uprawniony przełożony musi brać pod uwagę cechy strażaka, jego walory i umiejętności oraz sposób wykonania pracy wymienione w pkt 1-4, może też brać pod uwagę, inne nie sprecyzowane w tych przepisach okoliczności.

Rozstrzygnięcie w kwestii wysokości dodatku nie może być zatem dowolne.

Administracyjno-prawny charakter stosunku służbowego strażaka i decyzyjny charakter załatwienia sprawy dodatku służbowego przesądzają o zastosowaniu w tych sprawach przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, której część stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie uposażenia, w tym także dodatku służbowego znajdzie zastosowanie art. 7 i 77 §1 kpa nakładający na organ je podejmujący obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia przy uwzględnieniu nie tylko interesu społecznego ale także słuszny interesu strony, w tym przypadku strażaka. Organ rozstrzygający winien także stosować art. 107 § 1 i 3 kpa, z których wynika obowiązek uzasadnienia decyzji, o ile nie uwzględnia ona żądań strony w całości ( argument a contrario z art. 107 § 4 kpa ).

Właściwe uzasadnienie decyzji a w szczególności wskazanie, jakimi organ kierował się przesłankami przy jej podejmowaniu, ma szczególne znaczenie, gdy decyzja ma choćby po części charakter uznaniowy, bowiem tylko wówczas organ II instancji i Sąd może ocenić, czy nie nosi ona cech dowolności, co stanowi wadę uzasadniającą jej eliminację z obrotu prawnego. ( parz; wyrok NSA z dnia 19.12.1984 r III SA 872/84 ONSA z 1984 Nr 2, poz. 120 ). Powierzchowność uzasadnienia a w szczególności ograniczenie go do powołania przepisów prawa jest niedopuszczalna, zwłaszcza w sprawach w których rozstrzygany jest istotny interes obywatela.

Standardom wskazanym wyżej nie odpowiada zaskarżona decyzja.

Skarżącemu przyznano dodatek służbowy w wysokości 100zł, podczas gdy możliwy maksymalny dodatek w jego przypadku wynosi 1315 zł. Twierdzi on przy tym i zarzut ten nie został przez organ odparty, że jest to dodatek najniższy wśród tych jakie otrzymują oficerowie, podoficerowie a nawet aspiranci, posiadający podobny mu staż pracy.

Przyznany zaskarżoną decyzją dodatek tylko o tyle odpowiada przepisowi §5 ust 1 rozporządzenia, że nie przekracza 50 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień.

Zaskarżona decyzja nie zawiera jednak uzasadnienia faktycznego w kwestii jego wysokości a w szczególności nie wskazuje, jakie z przesłanek wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia lub inne nie wymienione w nim okoliczności przesądziły o takiej a nie innej jego wysokości. Uniemożliwia to kontrolę decyzji w tym przedmiocie, zarówno ze strony organu II instancji, jak i Sądu i nie pozwala na odparcie zarzutu jej dowolności.

Prawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji miało w tym wypadku znaczenie szczególnie istotne, gdy zważy się, że skarżący jak zdaje się ze sprawy wynikać pozostawał w konflikcie z przełożonym, który podejmował w sprawie decyzję i może traktować przyznanie tak niskiego dodatku, jako rodzaj represji.

Organ II instancji na ograniczenie decyzji pierwszoinstancyjnej w tej kwestii wyłącznie do wskazania przepisów ustawy i rozporządzenia nie zwrócił uwagi, przyjmując w zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie w kwestii spornego dodatku pozostawione jest nieograniczonemu uznaniu przełożonego uprawnionego do mianowania strażaka. Czyniąc tak naruszył art. 7 , 77 § 1 i 107 § 3 kpa w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Zauważyć przy tym wypadnie, że powołanie w decyzji I instancji przepisów stanowiących o wysokości uposażenia ograniczało się do ogólnikowego wskazania wspomnianego rozporządzenia, co nie pozwalało również na ocenę, czy także przyznany skarżącemu dodatek za stopień odpowiadał jego wymogom. Wysokość tego dodatku w dacie wydawania decyzji określał załącznik Nr 3 do rozporządzenia. W załączniku tym odmiennie ukształtowana była wysokość dodatku za stopień dla strażaków objętych i nieobjętych obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym. Nie wskazanie Nr tabeli i liczby porządkowej załącznika nie pozwala Sądowi na dokonanie kontroli prawidłowości przyznanego dodatku, który zresztą uległ zmianie z mocy rozporządzenia MSWiA z 19 kwietnia 2004r. (Dz.U. Nr 75, poz.710) z mocą wsteczną od 1 stycznia 2004r.

Z uwagi na okoliczność, iż określenie uposażenia jest obligatoryjnym elementem aktu mianowania strażaka na stanowisko służbowe , które nadto po części zależy od uznania przełożonego służbowego, Sąd uznał, że stwierdzone wady tej części zaskarżonej decyzji obligują go do kasacji decyzji obu instancji w całości.

W postępowaniu ponownym, organ I instancji rozważy kwestię ustalenia skarżącemu uposażenia i ustali je zgodnie z wymogami przepisów prawa, uzasadniając prawidłowo swoje rozstrzygnięcie.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną.

Na zasadzie art. 152 tej ustawy Sąd postanowił , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach, obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego przez skarżącego pełnomocnikiem procesowym Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.