Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 842/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.

z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1

i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn. zm./ nie stwierdzono u E. Ś. choroby zawodowej - [...] wymienionej w poz. [...] / [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U nr 132, poz. 1115/.

Organ I instancji wydał wskazaną decyzję na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. a także orzeczenie lekarskie o nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Z przeprowadzonego w ramach dochodzenia epidemiologicznego wywiadu zawodowego wynikało, iż E. Ś. od [...] r. zatrudniona była jako [...]. W całym okresie zatrudnienia miała kontakt z czynnikami [...] o działaniu [...] i [...].

Z orzeczenia lekarskiego placówki medycznej I szczebla wydanego na podstawie przeprowadzonych badań diagnostycznych, a w szczególności testów alergologicznych z potencjalnymi alergenami środowiska pracy takimi jak [...] wynikało, iż brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania u badanej [...].

Wobec zakwestionowania przez badaną wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, organ inspekcji sanitarnej zwrócił się o wydanie orzeczenia przez placówkę diagnostyczną szczebla wyższego.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdził rozpoznanie placówki medycznej I szczebla i wydał orzeczenie, z którego wynikało, iż u badanej występuje [...], a charakter zmian miejscowych w kontekście ujemnych wyników przeprowadzonych wcześniej testów alergologicznych nie pozwalał na rozpoznanie [...] pochodzenia zawodowego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w uzasadnieniu wyżej opisanej decyzji, przyznał, iż E. Ś. wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego. Powołując się jednak na treść wydanych w sprawie orzeczeń właściwych jednostek służby zdrowia I i II szczebla uznał za konieczne odmówić E. Ś stwierdzenia choroby zawodowej.

Wobec powyższego złożyła ona od przywołanej decyzji odwołanie, wnosząc w nim o ponowne rozpoznanie sprawy kwestionując zarówno słuszność stanowiska organu inspekcji sanitarnej, jak i placówek diagnostycznych, które wydały w jej sprawie orzeczenia lekarskie. W wyniku postępowania odwoławczego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] utrzymując decyzję organu I instancji w mocy w całości.

Odnosząc się do zarzutów odwołującej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jw. Postaci choroby zakwalifikowanej do chorób zawodowych, a więc znajdującej się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie, istniało w miejscu pracy i w czasie jej wykonywania.

Jakkolwiek, zdaniem organu, stwierdzono w sprawie wystąpienie szkodliwego czynnika w miejscu pracy E. Ś., to jednak orzeczenia lekarskie uzyskane z dwóch kompetentnych ośrodków orzeczniczych wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej.

Rozpoznany u badanej [...] w kontekście ujemnych wyników testów alergologicznych nie odpowiadający klinicznemu rozpoznaniu [...], zdaniem organu odwoławczego, uniemożliwiał stwierdzenie choroby zawodowej, a nadto brak jest podstaw, by kwestionować uzyskane w sprawie diagnozy medyczne lekarzy jednostek organizacyjnych służby zdrowia wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., E. Ś wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponownie zakwestionowała wyniki badań lekarskich stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także stanowisko organów inspekcji sanitarnej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie skarżąca oświadczyła, iż z kart chorobowych dokumentujących przebieg jej permanentnego leczenia wynika jednoznacznie, iż schorzenie, na które cierpi występuje na tle alergicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zwanej dalej P.p.s.a.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 P.p.s.a./.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała bowiem istotne naruszenie prawa uzasadniające wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Oceniając postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż nie odpowiada ono w pełni wymogom określonym w procedurze administracyjnej, obowiązującej organ inspekcji sanitarnej w toku postępowania w sprawach chorób zawodowych, a także przepisom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych.

Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym".

Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych.

Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego.

Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów.

Zarówno ocena medyczna, jak i ocena epidemiologiczna podlega kontroli organów inspekcji sanitarnej dokonywanej w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż jest to materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organów przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione.

Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa.

Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z rzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącej uznana została jako praca wykonywana w warunkach, w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącej chorobę [...] - lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Jednostki orzecznicze stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, [...] nie noszący cech klinicznych [...] na tle zawodowym, wymienionych w wykazie chorób zawodowych w poz. [...] / [...].

Wbrew stanowisku organów inspekcji sanitarnej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydane w sprawie orzeczenie lekarskie placówki stopnia wyższego nie wyjaśniło istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych.

Zwraca przede wszystkim uwagę fakt, iż ustawodawca zezwolił w treści § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych pracownikowi, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, na wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Odnosząc pojęcie "ponowne badanie" do treści § 6 ust. 1 rozporządzenia wydaje się oczywiste, iż obejmować ono musi badania lekarskie i pomocnicze pracownika, a także badanie jego dokumentacji medycznej. Nie jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "ponownym badaniem" w rozumieniu przywołanego § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych dokonanie analizy wyników badań przeprowadzonych przez placówkę diagnostyczną stopnia I.

Z materiału dowodowego przedstawionego Sądowi wynika bezspornie, iż zgodnie z wnioskiem E. Ś. Powiatowy Inspektor Sanitarny zlecił ponowne jej badanie Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S..

Nie ulega również wątpliwości, iż placówka ta nie przeprowadziła ponownie testów alergologicznych badanej lecz wyłącznie poddała analizie wyniki testów przeprowadzonych wcześniej. Tym samym nie spełniła wymagań nałożonych na nią w treści § 6 rozporządzenia.

Jako nieprawidłowe uznał również Sąd brak odniesienia się w treści orzeczeń lekarskich zarówno stopnia I jak i stopnia II do posiadanej przez badaną dokumentacji medycznej.

Powyższy brak sugerować może, iż dokumentacja ta nie była brana pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń lekarskich, a tym samym stanowić może o nieprawidłowości działania placówek medycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zatem wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, jako wydane bez zachowania cytowanych powyżej przepisów rozporządzenia w spawie wykazu chorób zawodowych, nie zawierając pełnych, wymaganych przez ustawodawcę danych, uniemożliwiają słuszność postawionej diagnozy, a zatem nie odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.

Organy inspekcji sanitarnej nie mogą samodzielnie rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej, a opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla stanowią istotny element postępowania dowodowego wymaganego w treści rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Dostrzeżone w treści orzeczeń lekarskich uchybienia są przeto tożsame z uchybieniami tkwiącymi w przeprowadzonym przez organ postępowaniu świadcząc o naruszeniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a tym samym naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zasadne uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji, gdyż ponowne przeprowadzenie badania skarżącej w toku postępowania przed organem odwoławczym, mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego /art. 136 k.p.a./, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

SJ/