Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 595/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie NSA Anna Łuczaj (spr.), Ludwik Żukowski, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2005r., sygn. akt II SA/Kr 230/01 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2000r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] grudnia 2000 roku nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 czerwca 2000 roku, wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 1997 roku, Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawiono P. S. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją z dnia 24 września 1980 roku przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 15 czerwca 1946 roku do 31 grudnia 1947 roku. P. S. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka służył w ORMO, co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień. Organ administracji powołał się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 pkt 2 i art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S. wniósł o uchylenie decyzji. Przyznał, że służył w ORMO od dnia 15 czerwca 1946 roku do dnia 31 grudnia 1947 roku i brał udział w walkach w ochronie porządku publicznego, obiektów przemysłowych i użytku publicznego. Powołał się na dokumenty znajdujące się w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. i wniósł o ich przeanalizowanie. Uważa, że podstawą jego kombatanctwa jest art. 1 ust. 2 pkt 6 wskazanej wyżej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także że niesłusznie zastosowano w stosunku do niego art. 25 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy. Podniósł, że organ administracji naruszył art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., m. in. powołując się na bliżej nieokreślone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Decyzja pozbawiająca praw słusznie nabytych narusza również zasadę sprawiedliwości społecznej oraz Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. P. S. złożył także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2000 roku przywrócono P. S. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2000 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w k.p.a. związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymano w mocy decyzję własną z dnia 13 czerwca 2000 roku. Organ w pełni podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie zarówno art. 7, art. 8 , art. 9, art. 11, art. 12, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. jak i art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o kombatantach. Zdaniem skarżącego, nie przeprowadzono wnikliwego postępowania dowodowego i bezpodstawnie przyjęto, iż jest "utrwalaczem władzy ludowej". Skarżący podniósł, że odbywał służbę w ORMO, na co nie miał żadnego wpływu. W trakcie służby walczył z bandami zbrojnego podziemia. Urząd powinien był zażądać jego dokumentów z Komendy Wojewódzkiej Policji w K., gdyż skarżący wywodzi status kombatanta z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, będąc uprawniony do rozpoznania skargi po zmianie stanu prawnego, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 roku, oddalił skargę. Sąd wskazał, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie w oparciu o zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. z dnia 14 marca 1980 roku, z którego wynika, że był członkiem ORMO od dnia 15 czerwca 1946 roku do 31 grudnia 1947 roku i w tym okresie brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej. Zdaniem Sądu jakiekolwiek działania wykonywane w ramach ORMO, a tym bardziej sama przynależność do tej organizacji, nie rodzą uprawnień kombatanckich. Art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach represjonowanych będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( t. j. Dz. U. z 1997 roku, Nr 142, poz. 950 ze zm.) uznaje za działalność kombatancką "uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu". Skarżący, jak sam przyznaje, nie walczył z tymi ugrupowaniami. Sąd pierwszej instancji stwierdził nadto, że ORMO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, a mianowicie, iż na mocy dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję zawartą w tym przepisie pozbawił P. S. uprawnień kombatanckich. Zarzuty dotyczące postępowania, a zwłaszcza nie przeanalizowanie akt personalnych skarżącego, znajdujących się w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K., Sąd uznał za chybione, gdyż nie było potrzeby dokonywania takich ustaleń (ponad to co zawierały akta ZBOWiD), wobec przynależności skarżącego do ORMO.

P. S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2005 roku, opierając ją na zarzutach:

- naruszenia prawa materialnego przez wadliwą jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- "naruszenia przepisów o postępowaniu według Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy mających wpływ na ustalenia okoliczności faktycznych".

W oparciu o tak zakreślone granice skargi kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego Z. D., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ustalając, iż ORMO nie było służbą zmilitaryzowaną i wobec tego w sprawie nie może mieć zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach, nie próbował nawet dokonać wykładni tego przepisu, co oznacza pojęcie "służba zmilitaryzowana". Jeżeli za punkt wyjścia przyjąć legalizm ustawodawcy z 1944 roku, kiedy Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego tworzył struktury państwowe, w tym organy porządku i bezpieczeństwa publicznego, to skonstatować należy, że ów prawodawca uznawał za oczywistość, że Milicja Obywatelska i ORMO ze swej natury są formacjami zmilitaryzowanymi i w aktach prawnych określających ich zadania i strukturę nie uznawał za konieczne użycie przymiotnika "zmilitaryzowane". Za takim stanowiskiem, w ocenie strony skarżącej, przemawia fakt, że dekretem z września 1944 roku zmilitaryzowano z natury cywilną strukturę przewoźnika, jakimi były i są Polskie Koleje Państwowe. Wbrew niektórym orzeczeniom Sądu Najwyższego z początku lat dziewięćdziesiątych, którym autor skargi kasacyjnej zarzuca "silne polityczne zmotywowanie", przy zastosowaniu wykładni historycznej i celowościowej, można by dojść do zupełnie odmiennych wniosków co do znaczenia pojęcia "zmilitaryzowane". W skardze kasacyjnej wskazano, iż MO i ORMO były zorganizowane, uzbrojone, szkolone i umundurowane identycznie jak jednostki wojskowe. W czasie trwania akcji "Wisła" w walkach z UPA brały udział bataliony szturmowe Milicji Obywatelskiej i ORMO. W tym czasie podlegały one dowództwu jednostek wojskowych i Sztabowi Generalnemu Wojska Polskiego. Skarżący podniósł, iż zaskarżone orzeczenie opiera się jedynie na wykładni "legalizmu prawnego", co pozostaje w wyraźnej sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości i krzywdzi kombatantów.

W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji z naruszeniem "wielu przepisów części ogólnej i części szczególnej k.p.a.", nie uznał za stosowne zasięgnąć lub zlecić uzyskanie informacji z Wojskowego Instytutu Historycznego, co do charakteru służby w ORMO i jednostki, w której służył skarżący oraz czy jednostka brała udział w walkach z UPA. W ten sposób Sąd dopuścił się naruszenia obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W myśl art. 176 p.p.s.a. pismo zawierające skargę kasacyjną powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być bowiem wskazany wyraźnie.

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 roku, sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96).

Strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania (Kodeksu postępowania administracyjnego), które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy mających wpływ na ustalenie okoliczności faktycznych, nie wskazując przy tym żadnego przepisu prawa, który miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się odnieść do tak sformułowanego zarzutu. Warunkiem koniecznym uznania, że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., w tym przypadku na podstawę określoną w pkt 2 tego przepisu / naruszenie przepisów postępowania / jest bowiem wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) – zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczać się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a..

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 roku, sygn. akt III CKN 13/97, OSNC 1997/8/114, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 roku, FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 roku, GSK 356/04, ONSAiWSA 2004/3/72, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732 ).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, przede wszystkim należy podkreślić, że podstawa skargi kasacyjnej wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do naruszenia przepisów postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Podnosząc więc zarzut naruszenia przepisów postępowania, należy w skardze kasacyjnej wskazać przepisy procedury sądowej. Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być skuteczny, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na podstawie procedury określonej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, nie mogą więc być naruszone przez sąd administracyjny.

/ por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2004 r., FSK 181/04, ONSAiWSA 2004/2/36 /

Zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej mogą dotyczyć wyłącznie zaskarżonego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim orzeczeń. Zarzut naruszenia prawa procesowego w niniejszej sprawie nie został dokładnie określony, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera wskazania przepisów naruszonych przez Sąd a ogólnie postawiony zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - jak wyżej wskazano – nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpatrywanej sprawie, sporządzona przez radcę prawnego, nie odpowiada w pełni wymaganiom, o których mowa w art. 176 p.p.s.a. Nie wskazano bowiem wyraźnie naruszonych, zdaniem strony skarżącej, przepisów prawa, co prowadzi do wniosku, iż nie zostały należycie określone podstawy skargi kasacyjnej przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Dopiero na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej można ustalić treść zarzutu i to jedynie w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Wprawdzie przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie został wymieniony w petitum skargi kasacyjnej jako jej podstawa, to z uzasadnienia skargi wynika, iż naruszenie tego przepisu stanowi zarzut skargi kasacyjnej.

Skarżący upatruje zarzutu naruszenia prawa materialnego w błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu powyższego przepisu, a przede wszystkim zawartego w jego hipotezie wyrażenia "służba zmilitaryzowana". Strona skarżąca domaga się uznania, że służba w ORMO w okresie od dnia 15 czerwca 1946 roku do dnia 31 grudnia 1947 roku odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Sąd pragnie w tym miejscu podkreślić, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 406).

Wskazanie w treści środka zaskarżenia obu możliwych sposobów naruszenia prawa materialnego nie znajduje uzasadnienia w świetle wypracowanego w nauce prawa stanowiska, iż obie te podstawy nie mogą zachodzić równocześnie.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego zwrócić należy uwagę na brzmienie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 1997 roku, Nr 142, poz. 950 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, iż służba w ORMO nie mieści się w hipotezie powołanej normy prawnej, gdyż nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Na powyższe stanowisko nie mają wpływu zewnętrzne atrybuty tej organizacji, na które wskazuje autor skargi kasacyjnej, w szczególności uzbrojenie, umundurowanie, organizacja i sposób szkolenia wojskowym charakterze.

Użyte w art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy określenie "zmilitaryzowane służby państwowe" oznacza służby państwowe, które na podstawie ówczesnych przepisów zostały objęte militaryzacją (zostały zmilitaryzowane). Przez militaryzację (zmilitaryzowanie) rozumie się nadanie jednostce organizacyjnej, w drodze aktu normatywnego, statusu jednostki zmilitaryzowanej. Jednostka organizacyjna staje się jednostką zmilitaryzowaną z dniem objęcia jej militaryzacją. Pojęcia prawne "militaryzacja", "zmilitaryzować" "zmilitaryzowana" wynikają nie z tego, jakie są zadania, struktura organizacyjna i formy działania jednostek organizacyjnych, ale z nadania konkretnym jednostkom statusu jednostki zmilitaryzowanej w prawnie określonym trybie. Nie może więc mieć rozstrzygającego znaczenia tylko to, jakie zadania wykonywała określona jednostka organizacyjna oraz jaki był sposób jej zorganizowania i formy działania.

( por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 roku, OPS 5/00, ONSA 2001/1/3, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2001 roku, sygn. akt V SA 3827/00, LEX nr 84362).

W art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy nie chodzi bowiem o wszystkie uzbrojone służby państwowe, ale o takie, które choć w swej zwykłej działalności nie miały charakteru wojskowego, to zostały w określonej sytuacji "zmilitaryzowane" i w ten sposób podporządkowane zadaniom i strukturze wojskowości. Właśnie ten element przejścia w stan zmilitaryzowania wydaje się decydującym, a ma on podstawę w znaczeniu pojęcia "zmilitaryzowane". Przemiana w służby zmilitaryzowane przeprowadzona jest z nadzwyczajnych powodów i ma specjalne podstawy prawne. Wynikały one na przykład z ustawy z dnia 30 marca 1939 roku o komunikacji w służbie ochrony Państwa (Dz.U. RP Nr 29, poz. 195), na podstawie której PKWN wydał w dniu 4 listopada 1944 roku dekret o militaryzacji PKP.

( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 października 1999 roku, sygn. akt III RN 93/99, OSNP 2000/15/572, z dnia 9 lutego 2001 roku, III RN 59/00, OSNP 2001/19/572 ).

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO) w drodze aktu normatywnego nie została zmilitaryzowana. Cele i charakter tej organizacji określała początkowo uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 roku, a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 roku o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej ( Dz. U. Nr 23, poz. 108). Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli (art. 3 ust.1), gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w ochronie mienia społecznego i mienia obywateli. Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej na Obszarze Ziem Zachodnich - art. 5 dekretu z dnia 1 marca 1946 roku o Straży Obywatelskiej na Obszarze Ziem Zachodnich ( Dz. U. Nr 10, poz. 71). Charakter ORMO jako jednostki o charakterze porządkowym powoduje, że nie może utożsamiana ze zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Formacja ochotnicza, jaką oficjalnie było ORMO mogła pełnić podobne funkcje co Wojsko Polskie w wyjątkowych przypadkach jednak cel, do którego została powołana, był odmienny.

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 1995 roku, sygn. akt V SA 1662/93, Prok. I Prawo 1996/7-8/64, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999 roku, sygn. V SA 2088/98, LEX nr 49294, uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 roku, sygn. akt SK 4/02, OTK-A 2003/4/31).

Z powyższych względów nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 1997 roku, Nr 142, poz. 950 ze zm.)

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p..p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów proceduralnych, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku.

( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt I PKN 58/97, OSNP 1997/22/436/ )

W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów postępowania w tymże zakresie przez Sąd I instancji, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) jak i art. 141 § 4 p.p.s.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.