Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 218/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zq ust. 3, art. 31 zo, art. 15 zrr ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 47 ust. 2 i 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 35 par. 3, art. 9
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 maja 2022 r., nr 240400/RKS/71/380/2022/5 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez R. G. jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 1842, z późn. zm., dalej jako: ustawa o COVID-19) decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu (dalej też: Zakład, ZUS, organ) z 5 maja 2022 r. odmawiająca prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r.

Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Wnioskiem z 15 kwietnia 2020 r. R. G. (dalej też jako: Strona, Skarżący) złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek RDZ za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Decyzją z 20 lipca 2020 r. nr 240000/71/224029/2020 wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 31zo ustawy o COVID-19 umorzono postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku za maj 2021 r. z powodu nie przesłania przez Stronę do 30 czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za ten okres rozliczeniowy.

Na skutek wniosku Strony, organ po ponownej analizie sprawy oraz konta Strony, stwierdził że wymóg z art. 31 zq ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie został spełniony. Wskazał, że ustawowy termin na złożenie dokumentów rozliczeniowych za maj upływał zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn.: Dz. U z 2020 r., poz.266) 15 czerwca 2020 r., jednakże ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dla celów ustalenia wysokości należności do zwolnienia, termin ten ustaliła jako ostateczny na 30 czerwca 2020 r. Termin ten jako ustawowy nie może być przedłużany ani skracany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a jego upływ Zakład musi uwzględnić z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez Skarżącego, wyrokiem z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Op 493/21 uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za maj z 20 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, w znaczeniu jakie temu pojęciu nadaje przepis art. 105 § 1 k.p.a. Skoro bowiem organ uznał, że Skarżący nie spełnił przesłanek zwolnienia go ze składek, oznacza to, iż odniósł się do jego wniosku merytorycznie, co wyklucza przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania. Brak jest bowiem podstaw do utożsamiania tejże bezprzedmiotowości z ewentualną bezzasadnością żądania strony, sformułowanego w jej wniosku, co zdaje się sugerować organ w uzasadnieniu obu swoich decyzji. Dlatego, w takiej sytuacji organ powinien był wniosek Skarżącego załatwić merytorycznie, a nie umarzać postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.

Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 5 maja 2020 r. odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Organ argumentował, że w przedmiotowej sprawie płatnik składek nie złożył wymaganej deklaracji rozliczeniowej w terminie wskazanym przez ustawodawcę. Jednocześnie stwierdzono, że Skarżący w stosunku do należności za miesiąc maj 2020 r. nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej. Organ wskazał, iż deklaracja została złożona elektronicznie 21 lipca 2020 r., a zatem bez zachowania ww. terminu, zaś zachowanie terminu złożenia deklaracji było warunkiem udzielenia zwolnienia. W dalszej części uzasadnienia organ wskazywał, że w sprawie nie znajdują zastosowania zasady wynikające z art. 15 zzr i 15 zzs ustawy COVID -19, bowiem nie dotyczą one terminu składnia deklaracji rozliczeniowych.

W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący, domagając się jej uchylenia i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach wskazywał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 9, art. 79 a § 1, 77 § 4 k.p.a., zarzucając organowi, że nie powiadomił go o istniejącym stanie rzeczy przed dniem 30 czerwca 2020 r., i nie wezwał go do uzupełnienia braków. Właściwe wykonanie obowiązków przez organ było na tyle istotne, że gdyby nastąpiło przed 30 czerwca 2020 r., Skarżący miałby szansę do uzupełnia brakującej deklaracji

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślał, że ustawa o COVID-19 ustaliła ostateczny termin złożenia deklaracji rozliczeniowych (celem uzyskania przedmiotowego zwolnienia) do 30 czerwca 2020 r., przy czym jest to termin ustawowy, nie podlegający przywróceniu, a co za tym idzie uchybienie terminowi przez Skarżącego spowodowało odmowę prawa do wnioskowanego zwolnienia. W sprawie nie jest bowiem sporne, że wymagane dokumenty rozliczeniowe zostały złożone przez Skarżącego elektronicznie 21 lipca 2020 r., a więc z uchybieniem powyższego terminu, co skutkować musiało wydaniem decyzji odmownej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 t.j.) - dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W myśl art. 31zo ust. 1 tej ustawy na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

W myśl art. 31zq ust. 3 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. - do dnia 31 października 2020 r., w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za listopad 2020 r. - do dnia 31 grudnia 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 12, należnych za listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r. lub marzec 2021 r. - do dnia 30 kwietnia 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

W sprawie nie jest sporne, że po myśli art. 47 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm., dalej: u.s.u.s), Skarżący nie jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych lub innych raportów miesięcznych.

Z powołanych przepisów ustawy o COVID - 19 wynika natomiast, że ustawa ta wprowadziła nowy termin złożenia dokumentów, o których mowa w przytoczonych przepisach u.s.u.s. Zgodnie z ustawą COVID - 19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia składki za miesiące marzec - maj 2020 r. było złożenie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych do 30 czerwca 2020 r. Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że do kontrolowanego postępowania, z mocy art. 180 k.p.a oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). W myśl zasady informowania wyrażonej w art. 9 k.p.a. obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Powinny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy wynikający z przepisów k.p.a. obowiązek informacyjny oznacza, że w wypadku ustalenia, że skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku składania powyższych dokumentów, organ powinien był niezwłocznie po wpłynięciu wniosku (wpłynął on do organu 3 kwietnia 2020 r.) poinformować skarżącą w trybie art. 9 k.p.a., że ma ona obowiązek ich złożenia do 30 czerwca 2020 r.

W aktach administracyjnych nie ma natomiast dowodu, aby organ zakomunikował stronie powyższą okoliczność. W niniejszej sprawie, Skarżący 15 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o przyznanie zwolnienia z opłacania składek, a więc 2,5 miesiąca przed upływem terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za miesiąc maj, który upływał z dniem 30 czerwca 2020 r. Następnie niezwłocznie po wydaniu przez organ decyzji z 20 lipca 2020 r. i powzięciu z jej uzasadnienia informacji o braku złożenia wymaganej deklaracji rozliczeniowej, Skarżący 21 lipca 2020 r., przesłał elektronicznie brakującą deklaracje rozliczeniową. Od momentu złożenia wniosku przez Skarżącego, tj. od 15 kwietnia 2020 r. do upływu terminu na złożenie wymaganego dokumentu (30 czerwca 2020 r.) minęło ponad 2,5 miesiąca i mimo upływu tak długiego czasu, organ nie udzielił stronie przed 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych (deklaracji). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem gdyby organ podjął wymagane czynności w terminach wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, Skarżący mógłby uzupełnić brakujący dokument. Zresztą uczynił to niezwłocznie po powzięciu wiedzy w tym zakresie, tj. złożył 21 lipca 2020 r., stosowną deklarację rozliczeniową. W piśmie z 22 lipca 2020 r. wyjaśnił, że w związku z otrzymaną na portalu PUE odmową odnośnie zwolnienia z obowiązku opłacania składek, uzupełnił już brakującą deklarację za maj 2020 r., podając, że w związku z pandemią i zawirowaniami z tego powodu nie był w stanie terminowo przesyłać deklaracji rozliczeniowych.

W ocenie Sądu doszło zatem do istotnego naruszenia art. 9 k.p.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 499/21, że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1686/20). W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast oczekiwanie organu na odnośne wnioski stron i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek z powodu braku wniosku, narusza przepis art. 9 k.p.a., co należy traktować jako wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 790/18,). Przepis art. 9 k.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania z urzędu strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Bierność organu stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (por. wyrok NSA z 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 6/06). Organ administracji powinien podjąć wszelkie czynności, w tym polegające na stosownych wyjaśnieniach i pouczeniach, aby sprawa została załatwiona zgodnie z interesem wnoszącego podanie. Tego rodzaju obowiązki ciążą przy tym na organie administracji niezależnie od tego, czy wnoszący podanie jest przedsiębiorcą (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2592/16). Organ obowiązany jest więc informować stronę w zakresie prawa administracyjnego materialnego i procesowego (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1102/10). W ocenie Sądu, również art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał organ do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc ZUS na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych posiadał wiedzę, że strona nie złożyła wymaganej deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., Skarżący miałaby szansę przed upływem ustawowego terminu przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową.

Podsumowując, niewątpliwie zatem w świetle powyższego stwierdzić należy, że na organie spoczywał obowiązek poinformowania strony postępowania o obowiązku złożenia deklaracji w terminie do 30 czerwca 2020 r., gdyż złożenie tej deklaracji jako warunek materialnoprawny stanowiło nieodzowną przesłankę do uzyskania zwolnienia w opłacaniu należności z tytułu składek. W niniejszej sprawie obowiązek informowania nie został wypełniony. Organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić Skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia, m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Tym samym niewątpliwie doszło w sprawie do naruszenia art. 9 k.p.a. i to w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący bowiem ostatecznie złożył brakujące deklaracje. Organ do powyższej kwestii nie odniósł się. W ocenie Sądu, trudności w realizacji obowiązków zarówno przez obywateli jak i organ w okresie epidemii nie mogą obciążać jedynie strony postępowania, jednocześnie usprawiedliwiając zaniechania organu (tak wyrok NSA z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I GSK 499/21, I GSK 498/21, z 5 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 627/21).

Powyższe rozumienie zasad postępowania administracyjnego, w sprawach dotyczących postępowań "covidowych", wzmacnia treść art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, z którego to wynika, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem (pkt 1), do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (pkt 2), przedawnienia (pkt 3), których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie (pkt 4), zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony (pkt 5), do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju (pkt 6) - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast z art. 15zrr ust. 5 ustawy czynności dokonane w celu wykonania uprawnienia lub obowiązku w okresie wstrzymania rozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminów, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

Analiza treści art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID - 19, a w szczególności wszystkich przypadków zawieszenia biegu terminów, wskazanych w pkt 1-2 i pkt 4-6, prowadzi do wniosku, że zawieszenia te zostały wprowadzone z myślą o zabezpieczeniu interesów stron, a więc na ich korzyść. Zatem celem tych regulacji jest ochrona podmiotów wchodzących w relacje z organami, w relacje o charakterze publicznoprawnym, w tym relacje materialnoprawne w zakresie terminów z tych stosunków wynikających. Skoro zatem ze względu na epidemię ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są różnego rodzaju ograniczenia i obostrzenia, a celem prawodawcy było ustanowienie regulacji zapewniających skuteczną ochronę, to nie można tych przepisów interpretować w sposób zawężający. Winny one zatem znaleźć zastosowanie w zakresie terminów prawa materialnego, w tym terminów do składania deklaracji rozliczających należności z tytułu składek (tak wyrok NSA 14 października 2021 r., sygn. akt I GSK 412/21, wyrok WSA w Szczecinie z 21 stycznia 2021 r.I SA/Sz 870/20).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazówki. Nawet bowiem, jeżeli Skarżący w terminie do 30 czerwca 2020 r. nie złożył wszystkich wymaganych dokumentów, to organ nie może odmówić zwolnienia wyłącznie z powodu tego opóźnienia, albowiem w prowadzonym postępowaniu sam dopuścił się szeregu znaczących uchybień, których skutki nie powinny obciążać strony skarżącej.

Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach sądowych, albowiem zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ww. ustawy, Skarżący nie miał obowiązku ich uiszczania; nie był również zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika.