Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1483/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] stycznia 2003 r. numer [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I S.A. 1483/03

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w W. z [...] sierpnia 1946 roku wynika, iż zabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego miała urządzony wykaz hipoteczny o nazwie "[...] " rej.hip. [...], w którym jako właścicielka nieruchomości wpisana była C. S.

W dniu 21 kwietnia 1948 roku C. S. złożyła wniosek w trybie art.7 ust.1 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279) o przyznanie jej prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonego przy ulicy [...].

Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1953 roku Repertorium [...] Nr. [...] C. S. sprzedała J. M. budynek mieszkalny i halę fabryczną wraz z roszczeniami do gruntu objętego wykazem hipotecznym "[...] " rej.hip. [...], położonym w W. przy ulicy [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. odmówiło C. S. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] i objętej treścią wykazu hipotecznego "[...] " rej.hip. [...] oraz orzekło o przejściu na własność Skarbu Państwa budynków znajdujących się na tym gruncie.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 1991 roku wydanego w sprawie [...] spadek po J. M. zmarłym [...] marca 1990 roku nabyli syn spadkodawcy M. M. w 9/10 częściach i wnuk spadkodawcy w 1/10 części.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1988 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. orzekł o przekazaniu w zarząd na czas nieokreślony Szkole [...] w W. teren położony w W. przy ulicy' Al. [...] róg [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych, oznaczony jako działka numer [...] hip. "[...] " o powierzchni [...] metrów kwadratowych i jako działka numer [...] hip. "[...] " o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz orzekł o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu wykonywanego zarządu.

Decyzją z dnia [...] lipca 1989 roku numer [...] Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W. uchylił decyzję z [...] kwietnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. w części dotyczącej pierwszej opłaty rocznej z tytułu zarządu i w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zawiadomieniem z dnia 16 stycznia 1993 roku Sąd Rejonowy dla W. powiadomił, iż w księdze wieczystej Kw. [...] prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ulicy [...] róg ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych oznaczonej jako działka numer [...], jako właściciel gruntu wpisany jest Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty i właściciel budynku wpisana jest Szkoła [...] w W.

Decyzją z dnia [...] marca 1994 roku numer [...] Wojewoda [...] stwierdził, że Dzielnica Gmina W. z dniem 27 maja 1990 roku z mocy prawa, nieodpłatnie nabyła własność nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych.

Nieruchomość objętą treścią wykazu hipotecznego "[...] " rej.hip. [...] stanowią obecnie działki oznaczone numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość stanowi własność Gminy W. i część działki oznaczonej numerem [...] będącej własnością Skarbu Państwa.

W dniu [...] maja 1996 roku M. M. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 1968 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W.

Decyzją z dnia [...] marca 2000 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z [...] kwietnia 1968 numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. w części dotyczącej części działki numer [...] będącej własnością Gminy W.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji z [...] kwietnia 1968 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] października 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2000 roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast poinformował o wszczęciu, na wniosek M. M., postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1989 roku numer [...] Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1989 roku numer [...] Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W. w części dotyczącej działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych.

Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Na decyzję z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1968 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. pozostaje do rozpoznania wniosek z 21 kwietnia 1948 roku, złożony w trybie art.7 ust.1 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy i wskazał, że nie jest prawnie skuteczne ustanowienie zarządu do nieruchomości [...] w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji odmawiającej byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...].

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotem postępowania nadzorczego jest decyzja administracyjna z [...] lipca 1989 roku numer [...] Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W. w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję z [...] kwietnia 1988 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W. o przekazaniu w zarząd na czas nieokreślony Szkole [...] w W. między innymi działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] róg [...] oznaczonej numerem [...] objętej wykazem hipotecznym "[...] " o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Prawo zarządu, o którym mowa w w/w decyzji administracyjnej ustanowione zostało w oparciu o przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/91, poz.127 ze zmianami). Wskazane wyżej prawo zarządu nieruchomością jest odrębną instytucją prawną, która nie jest zaliczana do ograniczonych praw rzeczowych, o których mowa w przepisach kodeksu cywilnego, a na gruncie powołanej wyżej ustawy treść tego prawa pozwala uznać, że zarządcy przysługuje upoważnienie do korzystania z rzeczy, uprawnienia związane z ochroną tego prawa oraz w ograniczonym zakresie przysługują mu uprawnienia do rozporządzania nieruchomością objętą tym prawem. Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie definiowała pojęcia "zarządu". Tym niemniej stwierdzić należy, że wskazane wyżej uprawnienia zarządcy, przysługują zawsze do cudzej rzeczy, a więc są to uprawnienia wykonywane w stosunku do rzeczy, która nie jest przedmiotem własności, czy współwłasności zarządcy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na skutek ostatecznych decyzji z [...] marca 2000 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i z [...] sierpnia 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyeliminowana została z obrotu prawnego, ze skutkiem ex tunc, decyzja z [...] kwietnia 1968 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. o odmowie przyznania C. S. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...] i objętej wykazem hipotecznym "[...] " rej.hip. [...]. Podkreślić więc należy, że stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji powoduje ten skutek, iż decyzja ta traci swą moc i to z datą jej wydania, a sprawa w przedmiocie własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) wraca do stadium w jakim była przed datą wydania decyzji, której stwierdzona została nieważność. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art.7 ust.1 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279), dotychczasowemu właścicielowi gruntu [...], służyło prawo zgłoszenia w terminie zakreślonym tym przepisem, wniosku o przyznanie na gruncie, którego był właścicielem, prawa własności czasowej ( obecnie użytkowania wieczystego). Według ust.2 tegoż przepisu gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela, jeżeli korzystanie z gruntu przez tegoż właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że C. S. w dniu 21 kwietnia 1948 roku złożyła wniosek w trybie art.7 ust.1 w/w dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że do czasu rozpoznania wniosku z 21 kwietnia 1948 roku w oparciu o przepisy w/w dekretu warszawskiego, gmina czy Skarb Państwa nie mógł dysponować tym gruntem na rzecz innych podmiotów, gdyż wniosek ten ma pierwszeństwo w rozpatrzeniu przed wszystkimi innymi wnioskami dotyczącymi tej nieruchomości. Należy więc najpierw rozpoznać wniosek z 21 kwietnia 1948 roku, a dopiero w dalszej kolejności kontynuować postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1989 roku numer [...] Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu miasta W. Z tych względów organ winien rozważyć konieczność zawieszenia postępowania nadzorczego do czasu rozstrzygnięcia wniosku dekretowego ( vide wyrok NSA z 7.06.2004 r OSK 369/04).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a, lit.b, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.