Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1143/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010r. sprawy ze skargi Zakładu P. [...] Spółka Jawna z siedzibą w J. [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 6 lipca 2009 r. (data nadania) wniesionej przez Z. Sp. jawna w J. jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] kwietnia 2009r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania 123 "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] kwietnia 2008r., złożonym w ramach PROW na lata 2007-2013 Z. Spółka Jawna zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Ponadto skarżąca załączyła Informację o Stanie Przestrzegania Wymagań Ochrony Środowiska z 4 lutego 2009r. wystawioną przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., z której wynikało, iż zakład ma nieuregulowany stan formalnoprawny odprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Następnie, po analizie wniosku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismami z 2 stycznia 2009r. i z 16 lutego 2009r. wezwała skarżącą do dostarczenia m.in. informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska wystawionej przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska.

Pismem z [...] kwietnia 2008r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącej przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w par. 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 200 poz. 1444 ze zm.). Organ wskazał, iż zgodnie z zasadami PROW 2007-2013 współfinansowaniu podlegają operacje, realizowane przez zakłady, które w pełnym zakresie spełniają wymagania ochrony środowiska. Natomiast z przedłożonych do wniosku opinii WIOŚ wynika, że zakład ma nieuregulowany stan formalnoprawny odprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Pismem z 8 maja 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca wezwała Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa, jednocześnie wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącej z treści opinii WIOŚ w B. z 4 lutego 2009r. nie wynika, że jej zakład jest zakładem, który nie spełnia wymagań ochrony środowiska. Skarżąca stanęła na stanowisku, że przed podjęciem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, organ zobowiązany był do wyjaśnienia powyższej okoliczności, czego jednakże nie uczynił. Do wezwania skarżąca przedłożyła informację Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. z 7 maja 2009r., zlecenie dla Agencji Ochrony Środowiska "E.", informację z Agencji Ochrony Środowiska "E." o przyjęciu zlecenia, aneks do umowy nr 700/98 o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków z dnia 12 lipca 2001r., umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków z 8 czerwca 1998r.

W związku z nieudzielaniem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca pismem z 6 lipca 2009r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 17 kwietnia 2009r. W skardze spółka wniosła o uchylenie w całości przedmiotowego orzeczenia oraz zwrot kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka powtórzyła argumenty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o odrzucenie skargi jako wniesionej z naruszeniem trybu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. lub w przypadku uznania, iż nie nastąpiło naruszenie trybu określonego w powołanym wyżej przepisie o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ wskazał, iż Z. Spółka Jawna, nie jest zakładem, który spełnia wymagania ochrony środowiska, albowiem zakład nie posiada pozwolenia na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Wyjaśnił również, iż zgodnie z zasadami i wymogami określonymi w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 współfinansowaniu podlegają operacje, realizowane przez zakłady, które w pełnym zakresie spełniają wymagania ochrony środowiska. Pomoc udzielana jest na realizację projektów związanych z modernizacją lub budową zakładów przetwórstwa produktów rolnych lub infrastruktury handlu hurtowego produktami rolnymi. Wsparcie dotyczy inwestycji, których celem jest poprawa ogólnych wyników przedsiębiorstw, warunków ochrony środowiska, a w przypadku mikroprzesiębiorstw, dostosowanie do nowowprowadzonych norm wspólnotowych.

Pismem procesowym z 21 października 2009r. spółka za bezzasadne uznała zarzuty wniesienia skargi z naruszeniem art. 53 § 2 p.p.s.a. oraz podtrzymała swoje dotychczasowe zarzuty. Do pisma załączyła decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2009r., nr [...], udzielającą spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska.

Pismem procesowym z 19 listopada 2009r. organ przyznał, iż skarga została wniesiona w terminie przewidzianym w art. 53 § p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2009r. organ podniósł, iż na dzień wydania rozstrzygnięcia ARiMR z [...] kwietnia 2009r., pozwolenia wodnoprawnego nie było i w związku z powyższym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z 29 grudnia 2009r. skarżąca wskazała, iż ARiMR pismem z [...] grudnia 2009r. rozpatrzył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wskazał, iż po złożeniu przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Zdaniem skarżącej, tym samym przyznał, że zgromadzony przed wydaniem odmowy materiał dowodowy mógł nasuwać wątpliwości.

Przybyły na rozprawę pełnomocnik organu załączył do akt sądowych: 1) odpis pisma z 10 listopada 2009r. skierowanego do K. Inspektora Ochrony Środowiska w B., stanowiącego prośbę o wydanie opinii w przedmiocie przestrzegania przez skarżącą wymagań ochrony środowiska, 2) odpowiedź WIOŚ w B. z 26 listopada 2009r. wskazującą, iż po wydaniu decyzji przez Starostę [...] z [...] lipca 2009r., skarżąca spółka spełnia wymagania ochrony środowiska, 3) odpowiedz ARiMR z 9 grudnia 2009r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 8 maja 2009r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarga została złożona z zachowaniem trybu określonego w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarżąca po wydaniu aktu podlegającemu zaskarżeniu, w terminie 14 dni złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i następnie, w związku z brakiem udzielenia odpowiedzi w terminie do 60 dni na złożenie wezwanie, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie z [...] kwietnia 2009r.

Przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" mają swoje źródło w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L. z 2005 Nr 277, s. 1), natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) i wydane w oparciu o delegację ustawową rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200 poz. 1444 ze zm.).

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania - zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej.

Art. 22 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (art. 22 ust. 2).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia "szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy ".

Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 października 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określa elementy obligatoryjne, które winien zawierać wniosek o przyznanie pomocy. Ustęp 2 § 9 wskazuje, iż do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się dokumenty, o których mowa w ust. 4. Natomiast ust. 4 § 9 ww. rozporządzenia stanowi, iż formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do tego wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których nie dołączenie skutkuje nie przyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń.

Po przedstawieniu podstaw prawnych należy zauważyć, iż skarżąca do wniosku o przyznanie pomocy załączyła opinię Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 lutego 2009r., z której wynika, iż Inspektor nie zgłasza zastrzeżeń w zakresie spełniania wymogów ochrony środowiska w zakresie ochrony powietrza atmosferycznego i gospodarki odpadami. Uregulowania wymaga stan formalnoprawny odprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi, czy tak sformułowana opinia mogła być podstawą do nie udzielenia pomocy finansowej ?, oraz czy organ zobowiązany był do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu przestrzegania wymagań ochrony środowiska ?

Na pierwsze z postawionych pytań należy odpowiedzieć twierdząco. Organ był uprawniony do odmowy przyznania pomocy finansowej, gdyż skarżąca nie spełniała w dacie złożenia wniosku (jego rozpatrzenia) wymogów ochrony środowiska. Natomiast odnosząc się do drugiego pytania, to organ nie był zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowego postępowania, gdyż to na stronie wnioskującej spoczywał ciężar dowodu. Organ w tym wypadku zasadnie ograniczył się do wezwania skarżącej do nadesłania dowodów potwierdzających przestrzeganie wymagań ochrony środowiska, których jak się okazało skarżąca w dacie rozpoznawania wniosku nie posiadała i posiadać nie mogła, gdyż postępowanie jeszcze nie zostało wszczęte.

Skarżąca zgodnie z załączoną opinią z 4 lutego 2009r. oraz opinią 7 maja 2009r. załączoną do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie była zakładem, który spełnia wymagania ochrony środowiska, albowiem zakład nie posiadał pozwolenia na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 pomoc jest przyznawana na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 lit.b tiret pierwsze rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku do rozporządzenia, spełniającą wymagania określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (...), w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1. Prawidłowo organ wskazał, iż zgodnie z zasadami i wymogami określonymi w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 współfinansowaniu podlegają operacje, realizowane przez zakłady, które w pełnym zakresie spełniają wymagania ochrony środowiska. Pomoc udzielana jest na realizację projektów związanych z modernizacją lub budową zakładów przetwórstwa produktów rolnych lub infrastruktury handlu hurtowego produktami rolnymi. Wsparcie dotyczy inwestycji, których celem jest poprawa ogólnych wyników przedsiębiorstw, warunków ochrony środowiska, a w przypadku mikroprzesiębiorstw, dostosowanie do nowowprowadzonych norm wspólnotowych.

Mając powyższe na uwadze, zgodzić się należy z organem, iż w ramach pomocy w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 współfinansowaniu podlegają operacje, realizowane przez zakłady, które spełniają wymagania ochrony środowiska, których skarżąca na dzień rozpoznawania wniosku nie spełniała. Z załączonej opinii jasno wynikało, iż na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ skarżąca nie posiadała uregulowanej sytuacji formalnoprawnej odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska. Stanowiska tego w żaden sposób nie mogła zmienić załączona opinia z 7 maja 2009r., w której organ nie zgłasza zastrzeżeń w zakresie spełniania wymogów ochrony środowiska przez skarżącą w zakresie gospodarki odpadami i ochrony powietrza atmosferycznego, gdyż do uregulowania nadal pozostała kwestia wodnoprawna i związane z tym pozwolenie, którego skarżąca nie posiadała. W podobny sposób należy ocenić umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Umowa ta jest umową cywilnoprawną i w żaden sposób nie może zastąpić stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast późniejsze uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego nie mogło przyczynić się do zmiany rozstrzygnięcia organu, gdyż w dacie orzekania skarżąca jego nie posiadała. Co więcej nie wszczęte było nawet postępowanie w tym zakresie, gdyż skarżąca złożyła wniosek w Starostwie Powiatowym w [...] dopiero w dniu 6 maja 2009r., natomiast rozstrzygnięcie zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2009r.

Odnosząc się do zarzutów nie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości odnoszących się do przestrzegania warunków ochrony środowiska, należy zauważyć, iż są one bezzasadne. Zgodnie z tym co zostało powiedziane wyżej to na stronie skarżącej spoczywał ciężar dowodu, tak więc organ nie był zobowiązany do dokonywania dalszych ustaleń, gdyż z opinii z 4 lutego 2009r. jasno wynikało, iż skarżąca ma nieuregulowany stan formalnoprawny odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Ponadto zgodnie z cytowanym art. 22 ust. 2 ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z określonymi wyjątkami. A zatem organ nie mógł naruszyć przepisów odnoszących się do postępowania dowodowego.

Reasumując Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydała prawidłowe rozstrzygnięcie na podstawie złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów. Z powyżej przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji