Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 170/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a-c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 26 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 3, art. 34 par. 1, art. 33, art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...]; II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 X.A zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o zaniechanie egzekucji zapłaty należności wynikającej z tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] lutego 2013r. ponieważ zaległości widniejące na ww. tytule zostały uregulowane. Do wniosku załączyła potwierdzenie wpłaty kwoty [...] zł z dnia [...] listopada 2012r. na podatek od nieruchomości za IV 2012r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zwrócił się do Burmistrza [...] - jako wierzyciela o wypowiedź w zakresie zgłoszonego zarzutu.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Burmistrz [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wierzyciel stwierdził, że zaległość, na którą został wysławiony tytuł wykonawczy nr [...] dotyczy należności za nieuregulowany podatek od nieruchomości ustalony decyzją Burmistrza [...] nr: [...] z dnia [...] listopada 2012r. za rok 2011, w kwocie [...],- zł, którą dłużniczka odebrała w dniu [...] listopada 2012 r. Należność wynikająca z powołanej decyzji wymiarowej nie została zapłacona, dlatego też w dniu [...] grudnia 2012r. Burmistrz [...] skierował upomnienie, które odebrano w [...] grudnia 2012 r. Z uwagi na brak reakcji ze strony zobowiązanej organ podatkowy w dniu [...] lutego 2013r. skierował tytuł wykonawczy nr [...] celem wyegzekwowania zaległości podatkowych za rok 2011 w postępowaniu egzekucyjnym. Na tytule wykonawczym błędnie wskazano IV/2012, a winno być rok 2011. Organ podatkowy dokonał sprawdzenia wskazanej daty zapłaty i stwierdził, że w dniu [...] listopada 2012 r. dłużniczka regulowała zaległości podatkowe za 2012 r. W dniu [...] marca 2013r. Urząd Skarbowy w [...] wyegzekwował od zobowiązanej zaległość w kwocie [...],- zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami upomnienia wynikający ww. tytułu wykonawczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr[...] , uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy jest niepełny. W aktach brak jest przede wszystkim tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz wniosku X.A z dnia [...] lutego 2013 r. o umorzenie kwoty [...],- zł.

Burmistrz [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2013r. uznał ponownie zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu stwierdzono, że organ podatkowy dokonał sprawdzenia wskazanej przez dłużniczkę zapłaty IV raty podatku od nieruchomości za 2012 r. i stwierdził, że w dniu [...] listopada 2012 r. została uregulowana zaległość podatkowa za 2012 r. Na koncie dłużniczki pozostała do zapłaty zaległość podatkowa z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2011 w wysokości [...],- zł, na którą wierzyciel w pierwszej kolejności wydał upomnienie, a następnie z uwagi na brak zapłaty wystawił tytuł wykonawczy nr: [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Nadto wskazano, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...] zł został negatywnie rozpatrzony.

Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] października 2013r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie ponownie akta okazały się niekompletne, w wyniku czego postępowanie nie może zostać przeprowadzone. W materiale dowodowym rozpatrywanej sprawy brak jest tytułu wykonawczego, na który powołują się organy oraz skarżąca, przy czym raz powoływany jest tytuł wykonawczy nr [...] innym razem [...] albo[...] .

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Burmistrz [...] uznał ponownie zarzuty zobowiązanej za bezzasadne podkreślając, że w dniu 20 listopada 2012 r. zobowiązana uregulowała zaległości podatkowe za 2012 r., natomiast nie uregulowała zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2011. Organ podatkowy potwierdził, że w tytule wykonawczym błędnie wskazano, że dochodzona jest należność za rok 2012, faktycznie kwota zaległości podatkowej dotyczyła roku 2011 (decyzja wymiarowa określająca ten podatek została wydana [...] listopada 2012 r.). Nadto wierzyciel wskazał, że w dniu [...] lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wyegzekwował należność z tytułu wykonawczego[...] , a następnie w dniu [...] marca 2013 r. przekazał należności na konto wierzyciela, zatem powyższy tytuł został zrealizowany i ze strony organu egzekucyjnego zakończono postępowanie egzekucyjne.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.

Organ odwoławczy wskazał, że egzekucja została wszczęta i prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w związku z niezapłaceniem przez X.A przypisanego podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. Organ stwierdził, że fakt uregulowania zobowiązania za kwiecień 2012 r. pozostaje bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniami organu podatkowego "była to należność za rok 2011".

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jego uchylenie oraz zasadzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013r.,poz.267 dalej kpa) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1095 ze zm. dalej u.p.e.a.) przez ich niezastosowanie,

- art. 33 pkt 3 u.p.e.a poprzez określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia; organ żąda zapłaty podatku za 2011r., który to obowiązek nie wynika z treści ani upomnienia, ani z tytułu wykonawczego.

- art. 33 pkt 10 u.p.e.a. tj. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 polegające na wadliwym wskazaniu podstawy prawnej obowiązku.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy w żaden sposób nie ustalił jakie w istocie orzeczenie stanowi podstawę prawną żądanych należności. W tytule wykonawczym [...] z dnia 07.02.2013 r. wpisano "orzeczenie z dnia[...] , nr [...]". Takiego orzeczenia Burmistrz [...] nigdy nie wydał. Ponadto nie wyjaśnił, na jakiej podstawie twierdzi, że spór dotyczy przypisanego podatku od nieruchomości za rok 2011. Nie wynika to ani z upomnienia Nr [...] z dnia [....] grudnia 2012 r. ani też z tytułu wykonawczego [....] z dnia [...] lutego 2013 r. Strona skarżąca podkreśliła również, że uzasadnienie organu odwoławczego nie jest logiczne. W rozstrzygnięciu tym stwierdza się, iż ",Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poczyniło w rozpatrywanej sprawie następujące ustalenia faktyczne. Organ pierwszej instancji decyzją znak: [...] z dnia [...] listopada 2013 r. przypisał X.A podatek od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...],- zł z 14-dniowym terminem płatności. Z powodu braku zapłaty powyższej należności upomnieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wezwano zobowiązaną do jej uregulowania. Skarżąca jednak nie dokonała zapłaty, w związku z czym wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r." To oznacza, że prawie rok przed terminem płatności wydano upomnienie i wystawiono tytuł wykonawczy. Ponadto decyzja znak: [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nie została doręczona pełnomocnikowi, choć w tym czasie reprezentował skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. Sąd uwzględni skargę i uchyli zaskarżoną decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu skarga jest zasadna.

Postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków wynikających m.in. z decyzji administracyjnych, co wiąże się z wdrożeniem środków przymusu.

Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. wymienia elementy, które powinien zawierać tytuł wykonawczy. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytułu egzekucyjny musi zawierać m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Jak wynika z materiału dowodowego w niniejszej sprawie egzekucja była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [....] lutego 2013 r. Z treści wystawionego tytułu wykonawczego Burmistrza [...] wynika, że organ podatkowy dochodził należności w tytułu podatku od nieruchomości za okres określony w następujący sposób "[...] " w wysokości [...] zł, ustalonej orzeczeniem z dnia [...].11.2112 r. nr[...]. Do tytułu wykonawczego załączono upomnienie nr [....] z dnia [...].12.2012 r. dotyczące podatku od nieruchomości za "miesiąc[...]".

Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. X.A zwróciła się do organu egzekucyjnego o zaniechanie egzekucji należności wynikającej z tytułu wykonawczego nr[...] , ponieważ jak wskazała należność za IV/2012 została zapłacona, w załączeniu przedłożyła kopię potwierdzenia zapłaty.

Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska i ustosunkowanie się do pisma.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. wierzyciel stwierdził, że tytuł wykonawczy jest aktualny i stanowi kwotę do wyegzekwowania należności za rok 2011, ponieważ należności za 2012 r. zostały w całości uregulowane.

Następnie organ egzekucyjny kwalifikując wniosek skarżącej jako zarzuty złożone w postępowaniu egzekucyjnym, zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wierzyciel (Burmistrz [...]) uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Bez wątpienia podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog zawarty został w art. 33 u.p.e.a. Mogą one być zgłoszone tylko w terminie siedmiu dni od doręczenia zobowiązanemu przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela. W związku z powyższym, aby procedować w powyższym trybie z treści wniosku musi wynikać, że zobowiązany składa zarzuty w trybie art. 33 u.p.e.a. oraz że zarzuty zostały wniesione w określonym przez przepisy terminie.

Należy stwierdzić, że ze złożonego pisma X.A z dnia [...] marca 2012 r. nie wynika, że zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33 u.p.e.a. Z wniosku wynika jedynie, że domaga się "zaniechania egzekucji", z uwagi na fakt, że jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego należność została uregulowana. Z akt sprawy nie wynika również, że został zachowany termin do złożenia zarzutów. W związku z tym należy stwierdzić, że organ egzekucyjny, przekazując wierzycielowi wniosek do ustosunkowania w zakresie złożonych zarzutów, nie wyjaśnił, czy wniosek należy traktować jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne złożone w trybie art. 33 u.p.e.a. czy też jako. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, którego jedną z przesłanek jest wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wnieść na każdym etapie tego postępowania. W tych przypadkach organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne z urzędu, o ile stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.

W niniejszej sprawie pomimo wątpliwości co do treści złożonego wniosku oraz nieustalenia czy wniosek został złożony w terminie 7 dni od daty doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego, wierzyciel wydał postanowienie na podstawie art. 34 u.p.e.a.

Nadto należy zauważyć, że z treści wniosku wynika, że dochodzona na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres 2012/IV została wykonana. Okoliczność ta potwierdzona została przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 2[...] listopada 2013 r., w uzasadnieniu którego wskazano, że organ podatkowy dokonał sprawdzenia wskazanej przez dłużnika zapłaty IV raty podatku od nieruchomości za 2012 r. i stwierdził, że w dniu [...] listopada 2012 r. dłużnik uregulował zaległości podatkowe za 2012 r.

W związku z powyższym skoro wierzyciel potwierdza, że należność wskazana w tytule wykonawczym została zapłacona, organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, w którym określono, że egzekucji podlega należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2012/IV, a podstawą orzeczenia jest decyzja nr [...], a nie prowadzić egzekucję na podstawie błędnie wystawionego tytułu wykonawczego w celu wyegzekwowania należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. określone decyzją nr [...].

Niedopuszczalne było zatem prowadzenie egzekucji należności za 2011 r. na podstawie tytułu wykonawczego, w którym jako dochodzoną należność wskazywano zobowiązanie za 2012 r., które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wygasło wskutek zapłaty powołując również błędną podstawę prawną dochodzonego obowiązku.

Jeśli skarżąca zalegała z zapłatą podatku od nieruchomości za rok 2011 wynikającego z decyzji nr [...] z [...] listopada 2013 r., wierzyciel miał prawo wystawić nowy tytuł wykonawczy, który określałby istniejącą zaległość podatkową i wskazywał prawidłową podstawę prawną wymiaru podatku i skierować tytułu do organu egzekucyjnego celem przymusowego ściągnięcia należności.

W związku z powyższym wierzyciel winien zwrócić sprawę do organu egzekucyjnego celem umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu podatku od nieruchomości za IV 2012.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152, art. 200 , art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.