Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 379/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 par 1, 59 par 1 pkt 2, 28a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 lipca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Teresa Zyglewska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 375/12 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał J. P. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z urządzeniem sA.rnym (WC) na działce nr [...] w K., gmina K..

Wobec upływu terminu do wykonania obowiązku rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. upomnieniem z dnia 29 października 2010 r. wezwał A. K. do bezzwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 6 listopada 2010 r. A. K. poinformowała, że w dniu [...] marca 2009 r. zakupiła opisaną na wstępie nieruchomość, w związku czym nie jest stroną postępowania.

Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki opisanego wyżej obiektu budowlanego, doręczając A. K.

w dniu 7 grudnia 2010 r. tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na A. K. grzywnę w wysokości 10000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki opisanych na wstępie obiektów budowlanych. Według organu pierwszej instancji grzywna nałożona we wskazanej wysokości przymusi zobowiązaną do wykonania nałożonego na nią obowiązku rozbiórki i pozwoli uniknąć dalszego uchylania się przez nią od wykonania orzeczonego obowiązku.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K. wskazując,

że nie jest zobowiązaną, o której mowa w decyzji rozbiórkowej z dnia [...] sierpnia 2004 r., zatem nie występują podstawy prawne do nałożenia na nią obowiązku rozbiórki.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na skarżącą, jako kupującą przedmiotową nieruchomość, przeszły korzyści i ciężary związane z nabytą nieruchomością wraz z zabudową. W świetle art. 28a p.e.a. w przypadku zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek, nie zachodzi konieczność wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakładającą obowiązek rozbiórki. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W przedmiotowej sprawie nowy tytuł wykonawczy został wydany dnia [...] listopada 2010 r., gdzie jako osobę zobowiązaną do wykonania rozbiórki wskazano osobę będącą następcą prawnym wcześniej zobowiązanej, tj. A. K..

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że grzywna powinna wzbudzić respekt do poszanowania prawa i zmobilizować do wykonania obowiązku nałożonego w związku z dokonaniem wbrew prawu samowoli budowlanej. Celowość nałożenia grzywny w maksymalnej wysokości, w sytuacji bezczynności skarżącej w zakresie realizacji obowiązku rozbiórki, nie nasuwa wątpliwości. Obowiązek zastosowania takiej dolegliwości ma służyć realizacji nałożonego obowiązku, z zaprzestaniem jego stosowania, gdy obowiązek zostanie spełniony. Długi okres od orzeczenia rozbiórki oraz jednorazowość zastosowania środka egzekucyjnego wpływa na ustalenia wysokości grzywny tak, aby realne stało się wykonanie przedmiotowego obowiązku rozbiórki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie A. K. zarzuciła naruszenie art. 29 § 1 p.e.a. z uwagi na nie ustosunkowanie się organów obu instancji do zawartego w zażaleniu z dnia 2 kwietnia 2012 r. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła też naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a., wskazując, że obowiązek w stosunku do skarżącej nigdy nie istniał. Wskazała także na naruszenie prawa materialnego cywilnego z uwagi na błąd co do osoby skarżącej. Podniosła, że organy nie podjęły próby wszechstronnego wyjaśnienia tej kwestii i błędnie powołały się na art. 548 § 1 k.c. Zdaniem skarżącej wydanie wobec niej tytułu wykonawczego w dniu [...] listopada 2010 r. nastąpiło bez podstawy prawnej, gdyż nabyła nieruchomość od M. K., wobec której nie został wydany tytuł wykonawczy. W ocenie skarżącej organy naruszyły art. 28a p.e.a., albowiem nie został spełniony warunek kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej, gdyż w stosunku do poprzedniej właścicielki, M. K. nie wystawiono tytułu wykonawczego. Zdaniem skarżącej nie wyjaśniono również, czy doszło do wykonania obowiązku rozbiórki, a zwłaszcza, czy znajdujące się na nieruchomości obiekty budowlane są tymi samymi obiektami, o których mowa w decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wypowiadał się w kwestii przejścia na skarżącą obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak również z ustaleniem, że długotrwałość postępowania czyni celowym zastosowanie środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji wywodził, że zgodnie z art. 6 § 1 p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (obowiązku o charakterze niepieniężnym) organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał treść art. 119 p.e.a. oraz art. 7 § 2 i 3 tej ustawy.

Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanej pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego - wykonania zastępczego. Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 125 § 1 p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 p.e.a., obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego.

Sąd argumentował, że w rozpoznawanej sprawie egzekucja dotyczy nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego, niestanowiącego budynku, zatem ustalenie wysokości grzywny winno nastąpić na podstawie art. 121 § 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł

Zaskarżonym postanowieniem wymierzono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10000 zł. Organ prawidłowo określił wysokość grzywny w granicach unormowania art. 121 § 2 p.e.a., a w zaskarżonym postanowieniu uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny. Zdaniem Sądu I instancji dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności.

Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego, dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 p.e.a., w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, że środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny w kontrolowanej sprawie uwzględnił długotrwałe powstrzymywanie się skarżącej od wykonania rozbiórki. Skarżąca uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku w sposób uporczywy, czego nie usprawiedliwia jej bezzasadne stanowisko o błędnym kierowaniu egzekucji wobec niej. Z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania nałożonego obowiązku był od skarżącej obiektywnie niezależny. Wykonanie rozbiórki obiektu nietrwale związanego z gruntem, nie jest związane ze szczególnymi trudnościami. Skarżąca nie ma woli realizacji treści decyzji nakazującej rozbiórkę i podejmuje działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku.

Sąd I instancji podkreślił, że nałożona grzywna nie ma charakteru sankcji karnej, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanych do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżąca nie musi uiścić nałożonej grzywny. Może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 p.e.a., zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżąca, jeżeli wykona nakaz rozbiórki, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził, że od daty nabycia przez skarżącą nieruchomości zabudowanej przedmiotowym obiektem budowlanym upłynął okres ponad trzech lat, w którym skarżąca miała obowiązek i możliwość wykonania jego rozbiórki. Sąd podkreśli, że z urzędu znany jest mu fakt, iż na obszarze K. występuje powszechnie zjawisko samowoli budowlanej. Istotny jest zatem również ten aspekt, jakim jest obowiązek przestrzegania prawa. Skarżąca niewątpliwie uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku, a z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania tego obowiązku był od niej niezależny. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżąca nie ma woli realizacji treści decyzji rozbiórkowej i podejmuje działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku, bowiem jej celem jest wyłącznie pozostawienie przedmiotowego obiektu budowlanego, mimo prawomocnie orzeczonej rozbiórki.

Sąd I instancji podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym chodzi o wykonanie nałożonego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym obowiązku. Z treści przepisu art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wynika, że na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy egzekucyjne słusznie prowadzą zatem egzekucję wobec aktualnego właściciela nieruchomości, to jest wobec skarżącej.

Sąd wywodził, że zgodnie z art. 28a p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych czynności egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście obowiązku na następcę prawnego. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego z mocy prawa.

W przedmiotowej sprawie skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nabyła nieruchomość zabudowaną przedmiotowym obiektem budowlanym od M. K., która to z kolei nabyła ją od wymienionej w decyzji rozbiórkowej J. P., przy czym do skarżącej skierowano zarówno upomnienie, jak i wystawiono na nią tytuł wykonawczy. Sąd wskazał ponadto, że również w stosunku do M. K. została prawidłowo wszczęta egzekucja, skoro – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - doręczono jej skutecznie zarówno upomnienie w dniu 30 września 2008 r., jak i tytuł wykonawczy w dniu 16 grudnia 2008 r. W wyniku sprzedaży skarżącej przez M. K. działki nr [...] w K. w dniu [...] marca 2009 r., postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] października 2010 r. umorzono postępowanie egzekucyjne w zakresie nałożenia na M. K. grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości zarówno następstwo prawne M. K. po wymienionej w decyzji rozbiórkowej J. P., jak i następstwo prawne skarżącej po M. K.. Obecnie to skarżąca jest zobowiązaną do wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Kontynuacja czynności egzekucyjnych wobec zbywcy obiektu budowlanego, czyli M. K. stanowiłaby naruszenie przepisu art. 28a p.e.a.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przywołanie przez organ odwoławczy art. 548 § 1 k.c., na poparcie stanowiska o przejściu na skarżącą korzyści i ciężarów związanych z nabytą nieruchomością, choć stanowi argumentację zbędną w świetle jednoznacznej regulacji art. 28a p.e.a., nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi. Sąd I instancji wywodził, że nie oznacza to, iż organ odwoławczy naruszył przepisy w sposób mający wpływ na wynik sprawy, skoro szeroko odniósł się także do zasadniczej podstawy prawnej przejścia egzekwowanego obowiązku wynikającej z art. 28a p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia przez organy obu instancji, czy znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości obiekty budowlane są tymi samymi obiektami, o których mowa w decyzji rozbiórkowej, Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności powyższe nie były przedmiotem rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie, albowiem dotyczyła ona zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ewentualne zaistnienie, podnoszonych w tym zakresie przez skarżącą okoliczności, mogłoby stać się podstawą wniesienia zarzutu do prowadzonej egzekucji opartego na twierdzeniu o wykonaniu egzekwowanego obowiązku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. K. zarzucając:

- rażące naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, w tym art., 29 § 1 p.e.a. z uwagi na nieustosunkowanie się w wyroku do wszystkich wniosków zawartych w skardze, w tym do wniosku o uchylenie tytułu wykonawczego wobec skarżącej i umorzenie postepowania egzekucyjnego z uwagi na wskazanie istnienia przesłanek do jego umorzenia, zgodnie z powszechnie obowiązującą zasadą, że takie żądanie można wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego;

- rażące naruszenie powyższych zasad, w tym wynikających z art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. z uwagi na fakt, że obowiązek niewydania lub uchylenia aktu nakładającego obowiązek wynikający z nałożenia grzywny w celu przymuszenia wiąże się z nieistnieniem takiego obowiązku wobec skarżącej, do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w wyroku;

- rażące naruszenie powyższych zasad z uwagi na błąd co do osoby skarżącej z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w ślad za organami nie podjął próby wszechstronnego wyjaśnienia tej kwestii, a który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznał, że przywołanie przez organ nadzoru, na poparcie swojego stanowiska art. 548 § 1 kc było zbędne jednakże nie wskazał wystarczającej podstawy prawnej świadczącej o prawnie skutecznym przeniesieniu obowiązku rozbiórki w postepowaniu egzekucyjnym na skarżącą;

- rażące naruszenie przez organy nadzoru budowalnego treści art. 28 a p.e.a., który to artykuł nie reguluje kwestii podstawy przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz jedynie wprowadza możliwość kontynuowania postepowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby niż ta, przeciwko której już został wystawiony tytuł wykonawczy, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykazał w zaskarżonym wyroku, czy istniejąca na tej podstawie możliwość jest wystarczającym warunkiem do kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej, tym bardziej, że do takiej istotnej okoliczności Sąd nie ustosunkował się w treści wyroku, lecz w uzasadnieniu;

- w przypadku nałożenia w stosunku do skarżącej grzywny w celu przymuszenia i wystawienia w stosunku do niej tytułu wykonawczego nie można uznać za uzasadnione stanowiska PWINB w Gdańsku, iż długotrwałość postępowania egzekucyjnego czyni celowym zastosowanie środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości, to jest w kwocie 10000 zł, gdyż o okresie tym można mówić w stosunku do skarżącej wyłącznie od daty wszczęcia wobec niej postepowania egzekucyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowienia PWIN w Gdańsku z dnia [...] maja 2012 r. i postanowienia PIMB w P. z dnia [...] marca 2012 r. w całości i w konsekwencji o umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wobec norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wywodziła, że powyższą nieruchomość wraz ze znajdującym się na niej obiektem budowlanym nabyła w dniu [...] marca 2009 r. Sąd I instancji stwierdził zaś, że przywołanie przez organy art. 353 kc i 548 kc było wadliwe, a mimo to nie uchylił zaskarżony postanowień, a dokonał uzupełnienia argumentacji we własnym zakresie. Nie wypowiedział się co do tego w treści wyroku, a jedynie w uzasadnieniu.

Zdaniem skarżącej art. 28 a p.e.a. nie w każdym przypadku stanowi podstawę przejścia obowiązku, lecz takim warunkiem jest wcześniejsze wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, ze do poprzednich właścicielek nie toczyło się takie postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania. W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem istnieją formalne podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, polegającym na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest formalnym środkiem prawnym, a więc jej skuteczność zależy od poprawnego wskazania zarzutów, bo one wyznaczają granice sprawy kasacyjnej, a Sąd II instancji jest nimi związany. Zatem w postępowaniu kasacyjnym dysponentem skargi jest strona, która poprzez zarzuty kasacyjne wyznacza Sądowi II instancji kierunek weryfikacji wyroku objętego tą skargą.

Skarga kasacyjna A. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Formułując pierwszy zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, kasator powołał się na naruszenie art. 29 § 1 p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się w wyroku do wszystkich wniosków skarżącej zawartych w skardze oraz nieumorzenie postępowania. Zauważyć należy, że prawidłowo formułując zarzuty, kasator powinien jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty, tj. czy podnosi naruszenie przepisów prawa materialnego, czy postępowania. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną, należy również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu czy jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem kasatora, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, strona zobowiązana jest nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Konstruując powyższy zarzut, jak i pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, jej autor nie wskazał podstawy skargi kasacyjnej, na których zostały one oparte. Nie wynika to również z uzasadnienia skargi kasacyjnej.

Powołany przez kastora przepis art. 29 § 1 p.e.a. stanowi, iż: "Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym". Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił na czym miałoby polegać powyższe naruszenie. Podkreślić należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, którego – jako wynik naruszenia tego artykułu – żąda kasator. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie może zostać oceniony i rozważony przez Naczelny Sąd Administracyjny, a co za tym idzie, nie może zostać uwzględniony.

Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej także nie może odnieść pożądanego skutku. Skarżący kasacyjnie w zarzucie tym wywodzi o naruszeniu art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. stwierdzając, że postępowanie winno być umorzone, albowiem obowiązek wobec skarżącej nie istnieje. Autor skargi kasacyjnej nie podaje przesłanek, które stanowiłyby o nieistnieniu tego obowiązku. Przede wszystkim zwrócić jednak należy uwagę, że przedmiotowe postępowanie dotyczy grzywny celem przymuszenia, nie zaś postanowienia mającego za przedmiot umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Tak sformułowany zarzut jest więc bezskuteczny.

Trzeci z zarzutów skargi nie poddaje się kontroli kasacyjnej, albowiem nie zawiera podstawy prawnej. Nie określono w nim jaki przepis prawa, czy to materialnego, czy z zakresu przepisów postępowania został naruszony. W identyczny sposób został sformułowany piąty z zarzutów skargi kasacyjnej, w którym skarżący kasacyjnie kwestionuje wzięcie przez organ egzekucyjny pod rozwagę długotrwałości postępowania egzekucyjnego. Brak spełnienia warunków jakim winny odpowiadać powołane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej powodują, że są one nieskuteczne prawnie, a przez to nie mogły one być podstawą uwzględnienia żądań kasatora.

Nieczytelnie sformułowany jest również zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 28 a p.e.a. Zarzut ten zmierza między innymi do wykazania, że możliwość przejścia obowiązku podlegającego egzekucji na podstawie powołanego przepisu winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w wyroku, a nie tylko w jego uzasadnieniu, jak to uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że z art. 138 p.p.s.a i art. 141 § 1 i 4 p.p.s.a wynika, iż wyrok składa się z sentencji i uzasadnienia.

Sentencja wyroku powinna zwierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu (art. 138 p.p.s.a.). Przepis ten w sposób enumeratywny wylicza, co winno zostać umieszczone w sentencji wyroku.

Ostatni z wymienionych elementów dotyczy rozstrzygnięcia sądu o żądaniu skarżącego. O tym jakie rozstrzygnięcia winny znaleźć się w sentencji wyroku decydują postanowienia art. 145 – 151 p.p.s.a. W przypadku postanowienia będącego przedmiotem sprawy, Sąd (w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych) mógł albo uwzględnić skargę i stosowanie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić postanowienie w całości lub w części, stwierdzić nieważność postanowienia w całości lub w części lub stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, albo też w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a oddalić skargę. Wydawanie innych rozstrzygnięć nie wynikających z powyższych przepisów, a których uwzględnienia w sentencji domaga się kasator ,byłoby nieuprawnione i dokonane bez podstawy prawnej.

Częścią wyroku, aczkolwiek nie zawsze obligatoryjną (art. 141 § 1 i 2 p.p.s.a.), jest jego uzasadnienie. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. winno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zgodnie więc z powołanym przepisem to w tej części należy ustosunkować się do zarzutów podniesionych w skardze, co też uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 28a p.e.a. zauważyć należy, iż zgodnie z tym przepisem, w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Przepis art. 28a nie reguluje kwestii podstaw przejścia egzekwowanego obowiązku na inną osobę, lecz wprowadza możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta przeciwko, której wystawiony został tytuł wykonawczy, jeżeli na tą inną osobę, jako następcę prawnego zobowiązanego, w toku postępowania egzekucyjnego, przeszedł obowiązek objęty tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1071/05, Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Wbrew twierdzeniom kasatora w rozpoznawanej sprawie miało miejsce przejście obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego.

Jak słusznie bowiem zauważył Wojewódzki Sad Administracyjny wobec poprzednika prawnego skarżącej kasacyjnie – M. K. - toczyło się postępowanie egzekucyjne, był wystawiony wobec niej tytuł wykonawczy, który doręczono w dniu 16 grudnia 2008 r., a postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. umorzono postępowanie egzekucyjne w zakresie nałożenia na M. K. grzywny w celu przymuszenia z uwagi na sprzedaż nieruchomości dnia [...] marca 2009 r.

Powyższe rozważania przesądzają o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, która w oparciu o art. 184 p.p.s.a została oddalona.