Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 21/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant: ref. staż. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2005r. na rozprawie sprawy skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. Uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]. II. Stwierdza, że wymienione w punkcie I decyzje nie podlegają wykonaniu. III. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 5115 (pięć tysięcy sto piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...].12.2003r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].09.2003r. określającej należne zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r.

W rozpoznawanej sprawie był następujący stan faktyczny.

W dniach od 14 listopada 1997r. do 30 lipca 2002r. /z przerwami/ przeprowadzona została kontrola skarbowa w Spółce Cywilnej [...], której wspólnikami są [...] i [...], w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r.

W dniach od 21 maja do 12 czerwca 2003r. /z przerwą/ przeprowadzono natomiast kontrolę zeznania podatkowego PIT-32 [...] w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r.

Kontrola przeprowadzona w w/w spółce wykazała, że przedmiotem działalności gospodarczej spółki [...] w kontrolowanym okresie był głównie handel kazeiną.

W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości powodujące zaniżenie wykazanego w zeznaniu podatkowym za 1997r. dochodu z prowadzonej działalności.

Nieprawidłowości te polegały na:

1.Zaewidencjonowaniu w kosztach uzyskania przychodów kwoty 559.423,63 zł z tytuł...u wydatków /zdaniem kontrolujących nieuzasadnionych/ dotyczących organizacji dostaw kazeiny, przez przedsiębiorstwa ukraińskie, w jedynym przypadku przez firmę włoską.

2.Na podstawie informacji otrzymanej, poprzez Ministerstwo Finansów od ukraińskich władz podatkowych stwierdzono, że Spółka [...] zaksięgowała i uznała koszt uzyskania przychodów fakturę nr [...]/97 z dnia [...].11.1997r. na kwotę 8.000 USD tj. 27.916,00 zł (konto 735 – poz. Ks. [...]/97 i [...]/97) z tytułu zmiany ceny zakupu kazeiny nabytej 14.11.1997r. na podstawie faktury nr [...] wystawionej przez firmę [...] z Ukrainy, mimo, że nie zapłaciła za tę fakturę.

Do kontroli strona ukraińska przedstawiła tylko jeden rachunek nr [...] z [...].11.1997r. na kwotę 60.000 USD (pismo Ministerstwa Finansów Nr PB-7/9129-50/Ukr/IK/01 z [...].04.2002r.).

Faktury nr [...] z [...].11.1997r. na dopłatę 8.000 USD w ogóle nie wykazano firmie [...]. A co za tym idzie, powyższa firma ukraińska potwierdziła, że miało miejsce tylko jedno zdarzenie gospodarcze opisane w/w rachunku nr [...].

3.Zaewidencjonowano w kosztach uzyskania przychodów delegacje służbowe osób nie zatrudnionych przez Spółkę, z którymi nie zawarto żadnej umowy o pracę ani też innej umowy do kontroli nie okazano.

Delegacje te wystawiono dla [...],[...] i [...] na ogólną wartość 4.209,55 zł.

Uwzględniając wyżej wymienione ustalenia w dniu 02.09.2003r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej– Ośrodek Zamiejscowy wydał decyzję Nr [...] określającą zobowiązanie z tytułu należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 175.190,80 zł.

W dniu 02.10.2003r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęło odwołanie wniesione przez pełnomocnika Pana [...] od w/w decyzji.

Po przeanalizowaniu materiałów zawartych w aktach sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

[...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc w niej:

1-2 Naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej poprzez nie podjęcie w toku prowadzonego postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez takie ustalenie stanu faktycznego, które obejmuje ustalenie faktów nie mających w sprawie istotnego znaczenia, przy jednoczesnym zaniechaniu dokonywania ustaleń faktów, mających w świetle zastosowanego przepisu prawa materialnego doniosłość prawną.

Zarzut ten strona uzasadnia tym, że w trakcie całego postępowania wskazała na szereg dowodów świadczących o innym przebiegu zdarzeń, niż te przyjęte przez kontrolującego, "kontrolujący bezkrytycznie i konsekwentnie odrzucał, a niekiedy nawet nie zauważał dowodów wskazujących inny przebieg zdarzeń, a nie pasujących do koncepcji zarzutów przyjętej przez autora decyzji".

Ponadto pełnomocnik podnosi, iż w związku z pismem z dnia [...].07.2003r. Nr [...] przedstawionym organowi II instancji przez stronę na etapie skargi/ jakie Państwowa Administracja Podatkowa Ukrainy wystosowała w sprawie spółki [...] do Ministerstwa Finansów Rzeczpospolitej Polskiej oraz pismem Ministerstwa Finansów z dnia [...].09.2003r. Nr PB-7/9129-50/Ukr/IK/01 skierowanym do Izby Skarbowej– stanowisko organów podatkowych opierających się na fikcyjności kontrahentów spółki [...] winno ulec znacznej rewizji.

Dotyczyć to ma [...]-Ukraina, [...]-Łuck, [...]-Łuck, [...]-Łuck.

3.Naruszenie art. 120 ustawy Ordynacji podatkowej w związku z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez odmowę uznania za koszty uzyskania przychodów, wydatków poniesionych przez spółkę podatnika na organizację dostaw kazeiny przez podmioty współpracujące w tym zakresie z podatnikiem.

4.Oparcie zaskarżonego orzeczenia na dowodach, których treść wskazuje, że mogą one nie dotyczyć rozpatrywanej sprawy i obrazę art. 122 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej.

5.Złamanie zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, poprzez przyjęcie do materiałów dowodowych w sprawie, protokołów przesłuchania świadków przeprowadzonego przez inny organ i w innej sprawie, czym naruszono przepis art. 190 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a także ogólną zasadę postępowania podatkowego, o której mowa w art.123 § 1 ww. ustawy.

6.Nie poinformowano strony o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego naruszając w ten sposób przepisy art. 121 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

7.Obrazę art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Ministerstwo Finansów.

Wskazując na powyższe pełnomocnik strony wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji a także utrzymanych przez te decyzje w mocy decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego.

W odpowiedzi na wniesioną skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyżej wskazanej kompetencji należy stwierdzić, iż naruszają one przepisy prawa procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkować musi jej uchyleniem.

W rozpoznawanej sprawie, najistotniejszą kwestią, co do której objęto wniesioną skargę było czy spółka cywilna [...], której wspólnikiem był [...] w sposób prawidłowy zaliczyła w koszty uzyskania przychodów, wydatki dotyczące organizacji dostaw kazeiny.

Dokonane przez organy podatkowe ustalenia i zważenia należy poddać ocenie mając na uwadze regulację art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z tym przepisem, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Ustawodawca określa pojęcie kosztów uzyskania przychodu w sposób generalny, wskazując na określone cechy, jakie musi spełniać dany koszt, aby mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu, przy czym stwierdza, że są nimi wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

W orzecznictwie wskazuje się, iż musi zachodzić bezpośredni związek kosztu z prowadzoną działalnością a jego poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu dla danego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej (tak N.S.A. w wyroku z dnia 20 lutego 2001r. sygn akt III SA 3269/99 publ. Monitor Podatkowy 2001/9/2, oraz w wyroku z dnia 16 grudnia 1999r. sygn.akt SA/BK 1619/98 publ. Lex).

Istotnym elementem umożliwiając zaliczenie danego wydatku w koszty uzyskania przychodu jest wykazanie jego celowości.

Nie będzie kosztem uzyskania przychodów taki wydatek, który oceniany w sposób obiektywny, nie może prowadzić do osiągnięcia przychodów ani też nie może mieć wpływu na uzyskiwany przychód bądź jego źródło. Ustawa tylko w sposób ogólny określa wydatki mogące stanowić koszty uzyskania przychodów. Pozwala to zatem na wyprowadzenie wniosku, że podatnik ma możliwość odliczenia wszelkich faktycznie poniesionych kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem, że ich poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por. wyrok N.S.A. z 03.02.1992r. sygn. SA/Po 1393/92-ONSA 1993r Nr 4 poz.101).

Podkreślić również należy, iż pojęciem kosztów posługują się nie tylko przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lecz również przepisy o rachunkowości. Pojęcie kosztów w ujęciu rachunkowym nie jest tożsame z pojęciem kosztów uzyskania przychodu. Dlatego też nie można automatycznie przenosić kosztów w sensie rachunkowym do kosztów uzyskania przychodu. Przepisy ustawy o rachunkowości nie mają bowiem charakteru podatkotwórczego i stąd też miarodajne dla celów zaliczenia danych kosztów do kosztów uzyskania przychodu są wyłącznie przepisy podatkowe (tak też. N.S.A. w wyroku z dnia 18 czerwca 1997r sygn.akt III SA 187/96 publ. Lex oraz w wyroku z dnia 28 lutego 1997r., sygn.akt I SA/Wr 241/96 publ.Lex).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić iż decydujące znaczenie dla prawidłowości prowadzonego postępowania a tym samym dokonania oceny legalności wydanej decyzji, mają zawarte pomiędzy spółką cywilną [...] a jej ukraińskimi kontrahentami umowy dotyczące dostaw kazeiny.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k.7, 9 uzasadnienia) powołał się na zawarte umowy wskazując, iż znajdują się na kartach 149-154 akt podatkowych. Na wskazanych kartach są potwierdzone kopie zawartych umów ale w języku ukraińskim.

W przedłożonych przez Dyrektora Izby Skarbowej aktach nie ma przetłumaczonych na język polski, wskazanych wyżej umów.

Narusza więc to regulacje art. 122 i art. 180 ordynacji podatkowej albowiem obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, w świetle art. 180 § 1 ordynacji podatkowej, nie mogą być uznane za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem art. 4 pkt. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z 7 października 1999r. o języku polskim (Dz.U.Nr 90 poz. 999 ze zm.) oraz art. 27 konstytucji, który stanowi że językiem urzędowym w Rzeczpospolitej Polskiej jest język polski.

Oznacza to, że nie tylko rozstrzygnięcia organów administracji publicznej ale również cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawach musi być sporządzony w języku polskim, co obliguje organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami obcojęzycznych dokumentów (tak też N.S.A. w wyroku z dnia 9 lutego 2001r. sygn.akt III SA 2339/99 Przegląd Podatkowy 2001/11/63).

Dokonywanie przez organy administracji publicznej ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stoi w sprzeczności z art. 122, 180 § 1 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 4 pkt.3 i art.5 ust.1 ustawy o języku polskim (wyrok W.S.A. z dnia 16.01.2004r. sygn.akt III SA 2719/02 publ. Monitor Podatkowy 2004/10/45).

Mając więc na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. C p.p.s.a orzec jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji uzasadnia art. 152 tejże ustawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a. oraz Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (§ 2 ust. 1 pkt 1f). Na koszty te składają się: - wpis 1.500 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa – 15zł, wynagrodzenie doradcy podatkowego 3.600 zł, łącznie 5.115 zł.