Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 336/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 216 ust. 2 pkt 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. P., A. K., J. W., B. W., J. B., I. B., M. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...], którą odmówiono zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1817 m2 wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] o powierzchni 0,0682 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

We wniosku z dnia 28 lipca 2015 r. A. D. P., A. K., J. W., B. W., J. B. B., I. E. B. i M. M. wystąpili do Prezydenta Miasta B. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej przy ul. W. w B., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0, 0682 ha.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Prezydent Miasta B., na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 142 ust. 1 i art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej: u.g.n., odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1817 m2 wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] o powierzchni 0,0682 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji wskazał, że brak jest podstaw do zwrotu, bowiem cel wywłaszczenia na przedmiotowej działce został zrealizowany. Znajdują się na niej kanał deszczowy, sieć ciepłownicza i zawór wodociągowy, które stanowią infrastrukturę techniczną będącą integralną częścią inwestycji w postaci budowy ulicy W. Inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji lokalizacyjnej Wiceprezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...], której jednak nie udało się odszukać w archiwach.

Odwołanie Wnioskodawców od powyższej decyzji zostało uwzględnione decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 2016 r., który na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta B. Zdaniem Wojewody, organ pierwszej instancji poszukiwał decyzji lokalizacyjnej podając prawdopodobnie błędny jej numer (zamiast UAR powinien ją oznaczyć UAN). Zalecił również wyjaśnienie: czy zrealizowana na żądanej do zwrotu działce infrastruktura techniczna faktycznie wykonana została w związku z realizacją ulicy W. a więc celu wywłaszczenia, czy było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, z powodu którego doszło do sprzedaży przez poprzedników prawnych Wnioskodawców spornej działki na realizację tej ulicy. Organ ocenił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dalej: ustawa z 1985r.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu dokonano kwerendy akt archiwalnych i odnaleziono załącznik graficzny do decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji w postaci budowy ulicy H., ulicy E. i przebudowy ulicy W.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Prezydent Miasta B. powtórnie odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1817 m2 wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] o powierzchni 0,0682 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ ustalił, że aktem notarialnym z dnia 12 lutego 1987 r. E. K. działająca w imieniu własnym oraz H. D., A. P. i A. P. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w Białymstoku przy ulicy W. [...] o pow. 1817 r., nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Pełnomocnik Wnioskodawców przy pismach z dnia 5 kwietnia 2016 r. i z dnia 13 kwietnia 2016 r. wykazał odpisami postanowień o nabyciu spadku prawa Wnioskodawców do spadku po zbywcach działki. Natomiast z treści aktu notarialnego z dnia 12 lutego 1987 r. wynika, że do aktu przedłożono pismo Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. z dnia 20 października 1986 r. nr [...] zezwalające Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w B. na nabycie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność H. D., E. K., A. P. i A. P. – każdej z tych osób w ¼ części oraz przedłożono prawomocną decyzję Wydziału Planistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji obejmującej m.in. budowę ulicy W. Za sprzedawaną nieruchomość została ustalona cena, zaś do jej zapłaty zobowiązano Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji w B.

Jak wskazał organ pierwszej instancji, zgromadzono następujące dokumenty dotyczące budowy ulicy W.:

- pismo z dnia 6 maja 2016 r. Zarządu Dróg Miejskich Urzędu Miejskiego w B. informujące, że ulica W. została przejęta od Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich na podstawie porozumienia z dnia 22 października 1993 r. pomiędzy Wojewodą B. a Prezydentem Miasta B. oraz przekazano wówczas materiały otrzymane podczas przejęcia, tj. potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie opisu geodezyjnego i mapy zasadniczej pasa drogowego ulicy; ponadto załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem dokumentację techniczną ulicy W. (od ulicy F. do ulicy O.) z dnia 30 lipca 1986 r., mapę sytuacyjno - wysokościową załączoną do ww. projektu oraz przekrój normalny ulicy W. w etapie I perspektywy, nr BK [...] ark. nr 3;

- pismo z dnia 30 maja 2016 r. Zarządu Dróg Miejskich Urzędu Miejskiego w B., przy którym przekazano dokumenty otrzymane od Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w B. dotyczące budowy sieci ciepłowniczej zlokalizowanej na ww. nieruchomości w postaci: pisma MPEC z dnia 11 maja 2016 r.; potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dowodów PT, OT, protokołu z dnia 5 listopada 1999 r. oraz kserokopii protokołu przekazania terenu i oznakowania odcinka ulicy W. z dnia 21 lipca 1999 r., protokołu z dnia 23 listopada 1990 r., protokołu z dnia 15 września 1999 r. wraz z mapą poinwentaryzacyjną; gwarancji P. P. – U. T.-T. Sp. z o. o., postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 1998 r., opinii Nr [...] z 29 września 1998 r. oraz map poinwentaryzacyjnych z dnia 17 listopada 1999 r.;

- archiwalne akta o numerach: [...], [...] oraz [...] dotyczące prowadzonych w Wydziale Geodezji Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. postępowań administracyjnych z wniosku Wojewódzkiej Dyrekcji Inwestycji w B. w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w B. przy ulicy W. i przeznaczonych decyzją Wydziału Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 1986 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji budowlanej, pod budowę ulicy W. Jak wskazał organ, w ostatnio wymienionych dokumentach archiwalnych nie odnaleziono treści decyzji lokalizacyjnej, natomiast odnaleziono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię załącznika graficznego do decyzji.

Zdaniem Prezydenta, ze zgromadzonej dokumentacji archiwalnej dotyczącej okresu przed wywłaszczeniem nieruchomości oraz z dokumentacji technicznej ulicy W. (odcinek od ulicy F. do ulicy O.) z dnia 30 lipca 1987 r. wynika, że w realizacji budowy tej ulicy w pierwszym etapie przewidziano modernizację istniejącej 9,0 m szerokości jezdni wraz z chodnikami. Projekt przewidywał również budowę ulic bocznych w zakresie projektowanych chodników. Zakres robót drogowych obejmował zdjęcie ziemi uprawnej kl. IV, roboty ziemne w zakresie projektowanej jezdni, budowę grobli ulicy i roboty nawierzchniowe jezdni i chodników. W projekcie ulicy W. na całej jej długości przewidziano zróżnicowanie linii podziału jezdni na pasy ruchu w zależności od sposobu ich wykorzystania i lokalizacji w stosunku do skrzyżowania. Jak podkreślił Prezydent, wskazana dokumentacja odnosi się również do infrastruktury technicznej związanej z budową ulicy W. W zakresie odwodnienia przewidziano, że wodę z jezdni, chodników i terenów zielonych mieszczących się w liniach rozgraniczenia zaprojektowano ująć do wypustów ulicznych podłączanych do kanalizacji deszczowej. Odwodnienie chodnika docelowego przy jezdni południowej zaprojektowano przez wykonanie ścieku otwartego dwuskrzydłowego z płyt. bet. 35x35x5 cm o szer. 1,0 m, a wodę z tego ścieku przewidziano ująć do wypustów ulicznych umieszczonych w ścieku przyszłościowej jezdni. Z przekroju normalnego ulicy W. w etapie I perspektywy, nr BK [...] ark. nr 3, wynika zaś, jak wskazał organ pierwszej instancji, że na działce nr [...] przewidziano wzdłuż projektowanego chodnika w kierunku skarpy teren pod oś projektowanego kanału CO, oś drzew i pas kabli energetycznych (rezerwa). Prezydent wyjaśnił, że z analizy załącznika graficznego (mapy planu realizacyjnego) do decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji budowlanej, tj. budowy ul. H., projektowanej ul. E. i przebudowy ul. W. wynika, że na części działki nr [...], wchodzącej obecnie w skład działki oznaczonej obecnie jako nr [...] o pow. 0,0682 ha, zaprojektowano przebieg kanalizacji deszczowej, sieć cieplną wraz z komorą oraz zaprojektowano zieleń.

Organ pierwszej instancji także ustalił, że według aktualnej mapy zasadniczej przez działkę nr [...], wzdłuż granicy z działką nr [...] i działką nr [...], biegnie sieć ciepłownicza, natomiast wzdłuż granicy z działką nr [...] znajduje się kanał deszczowy. Podczas przeprowadzonych w dniu 15 lipca 2016 r. oględzin nieruchomości będącej przedmiotem postępowania ustalono, że w narożniku działki nr [...] (róg z działką nr [...] i [...]) znajduje się zawór wodociągowy i słupek (zasówa do wody). Przy granicy z działką nr [...], wzdłuż granicy z działką nr [...], przebiega przewód kanalizacji deszczowej. Nieruchomość od strony działek nr [...] jest ogrodzona siatką na słupkach drewnianych. W przeciwległym boku działki do przewodu kanalizacji deszczowej znajduje się kontener na makulaturę i garaż z budynkiem gospodarczym. Teren pod kontenerem na makulaturę wyłożony jest kostką brukową. Działka jest porośnięta trawą. W niewielkiej odległości od garażu znajduje się komora ciepłownicza, 3 studzienki, wejście do komory, dwa odpływy. Komora ciepłownicza zajmuje wybetonowaną powierzchnię ok. 4 m na 4 m. Jak z kolei wskazała Spółka M. w piśmie z dnia 11 maja 2016 r., na przedmiotowej działce znajdują się sieci wodne należące do przedsiębiorstwa. Jedną z sieci przebiegającą przez działkę jest sieć kanałowa x Dn 400 /Kł-10/ wraz z komorą DK-54, wybudowaną w latach 1989-1991, która zapisana jest w księgach rachunkowych Spółki pod numerem inwentarzowym 210-1267. Drugą zaś siecią jest sieć preizolowana 2xDn 300/450 wykonana w latach 1998 - 1999 na zlecenie MPEC. Powyższą sieć wpisano w księgach rachunkowych Spółki pod numerem inwentarzowym 210-1915. Z analizy dokumentacji archiwalnej wynika też, iż aktualnie obszar wywłaszczonej działki nr 1399 wchodzi częściowo w skład działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Przedmiotowa działka zgodnie z umową z dnia [...] października 2011 r. została użyczona Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] z przeznaczeniem na cele sakralne.

Dokonując oceny powyżej ustalonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji wskazał na przepisy art. 136 ust. 3, art. 137 oraz art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. i wyjaśnił, że znajdują one zastosowanie do nieruchomości nabytych umownie przez Skarb Państwa na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie u.g.n. Zgodnie z tymi przepisami podstawową przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest stwierdzenie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym w obecnym stanie prawnym zbędność ta jest ustalana poprzez wskazanie dat rozpoczęcia i zakończenia inwestycji o charakterze publicznym (7 lat na rozpoczęcie, 10 lat na zakończenie inwestycji – art. 137 u.g.n.). Terminów z art. 137 u.g.n. nie należy jednak stosować do zdarzeń mających miejsce przed ich wprowadzeniem do porządku prawnego (tj. przed 1 stycznia 1998 r. dla terminu 7-letniego na rozpoczęcie inwestycji, przed 22 września 2004 r. dla terminu 10-letniego na zakończenie realizacji inwestycji). Prezydent powołał się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, a dodatkowo na wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt P 12/11 oraz z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11). Wskazał, że analiza całokształtu materiału dowodowego niniejszej sprawy uprawnia do wniosku o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, bowiem: na nieruchomości nr [...] znajduje się zieleń oraz infrastruktura techniczna, tj. kanał deszczowy, sieć ciepłownicza wraz z komorą i zawór wodociągowy, co zostało uwidocznione na mapie zasadniczej oraz potwierdzone dokumentacją przekazaną przez MPEC. Wybudowana infrastruktura techniczna na działce nr [...] jest częścią zrealizowanej inwestycji obejmującej między innymi budowę ulicy, co odzwierciedla załącznik graficzny do decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji budowlanej, dokumentacja techniczna z 1987 r. opracowana po dacie wywłaszczenia, przekrój normalny ulicy W. w etapie I perspektywy nr BK [...].

Jak podkreślił organ pierwszej instancji, do prawidłowego funkcjonowania ulicy niezbędne jest wybudowanie infrastruktury technicznej związanej z inwestycją drogową, zatem realizacji celu wywłaszczenia nie można zawężać do wykonania wyłącznie nawierzchni jezdni. Cel wywłaszczenia nieruchomości uznaje się za osiągnięty nie tylko wtedy, gdy zostanie zrealizowany główny cel wywłaszczenia, lecz również wtedy, gdy zostanie utworzona infrastruktura dla tego przedsięwzięcia. Taka sytuacja, zdaniem Prezydenta, ma miejsce w sprawie niniejszej, bowiem na części wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej obecnie w skład działki nr [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia, a znajdująca się na niej infrastruktura techniczna stanowi integralną całość inwestycji drogowej, tj. ul. W. Kanalizacja deszczowa znajduje się także na sąsiednich nieruchomościach tworząc wspólnie uzbrojenie techniczne ulicy W. Brak jest zatem podstaw by stwierdzić, że ww. działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Wnioskodawcy, którzy zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż z uwagi na fakt przeznaczenia części obecnej działki nr [...] na budowę ulicy W. oraz znajdowania się na niej sieci ciepłowniczej i kanału deszczowego - niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, w sytuacji gdy w związku z zasadą niedziałania prawa wstecz zastosowanie znajduje w sprawie art. 74 ust. 1 ustawy z 1985 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, które doprowadziło organ pierwszej instancji do przekonania, że samo istnienie infrastruktury technicznej uniemożliwia jej zwrot.

Z ostrożności procesowej odwołujący się zarzucili także:

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu całej przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji, gdy sieć ciepłownicza i kanał deszczowy znajdują się na części działki.

W uzasadnieniu odwołania strony wskazały, że:

- nie można, bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej, okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady niedziałania prawa wstecz. Dlatego przy ocenie zbędności spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia ma zastosowanie art. 74 ustawy z 1985 r.;

- przepis art. 74 ustawy z 1985 r. jedyną przesłanką zwrotu czyni zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, a sporna działka odpowiada tej przesłance, bowiem wskazano to w piśmie z dnia 6 maja 2015 r. informując Wnioskodawców o zamiarze przeznaczenia nieruchomości do zbycia w trybie bezprzetargowym, powołując się na art. 136 ust. 1 i 2 u.g.n.;

- z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że budowa infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji wraz z przyłączami - z natury rzeczy - nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli. Co najwyżej osoba, której taka nieruchomość jest zwracana, może być ograniczona w możliwości pełnego jej zagospodarowania, ale nie odbiera to możliwości samego zwrotu. Skoro zatem sporna działka zgodnie z umową użyczenia z dnia [...] października 2011 r. została użyczona Parafii Rzymskokatolickiej z przeznaczeniem na cele sakralne, jak też protokoły oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 15 lipca 2016 r. wskazują, iż znajdujące się na działce sieć ciepłownicza oraz kanał deszczowy są tak ulokowane, iż niemalże nie utrudniają korzystania z tej działki, to można uznać, iż takie elementy infrastruktury technicznej jak sieć ciepłownicza wraz z komorą czy zawór wodociągowy, w okolicznościach przedmiotowej sprawy można zakwalifikować jako elementy infrastruktury drogowej;

- zarówno sieć ciepłownicza, jak i kanał deszczowy zostały zlokalizowane jedynie na części działki, zatem zwrotowi podlega pozostała część.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Wojewoda P. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy ustalając stan faktyczny identycznie jak organ pierwszej instancji i zgromadzonego w pierwszej instancji materiału dowodowego. Wskazał, że nabycie działki nr [...] o pow. 1817 m2 miało miejsce aktem notarialnym z dnia 12 lutego 1987 r. Z treści aktu wynika, że przedstawiciel Skarbu Państwa okazał prawomocną decyzję z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji obejmującą między innymi budowę ulicy W. Za sprzedaną nieruchomość została ustalona cena, do której zapłaty zobowiązana została Wojewódzka Dyrekcja Inwestycji w B. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji ustalono, że w narożniku działki (róg z działką nr [...]) znajduje się zawór wodociągowy i słupek (zasuwa do wody). Przy granicy z działką nr [...], wzdłuż granicy z działką nr [...], przebiega przewód kanalizacji deszczowej. W niewielkiej odległości od garażu na działce znajduje się komora ciepłownicza, 3 studzienki, wejście do komory i dwa odpływy. Komora ciepłownicza zajmuje wybetonowaną powierzchnię ok. 4 m na 4 m. Ponadto według aktualnej mapy zasadniczej przez działkę nr [...], wzdłuż granicy z działkami nr [...] biegnie sieć ciepłownicza, natomiast wzdłuż granicy z działką nr [...] znajduje się kanał deszczowy.

Jak wskazał Wojewoda, zgodnie z planem realizacyjnym - będącym załącznikiem graficznym do decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] lutego 1986 r. znak [...], która została okazana przed notariuszem sporządzającym akt notarialny na podstawie którego nabyto przedmiotową nieruchomość - na przedmiotowej nieruchomości była zaprojektowana sieć ciepłownicza oraz kanał deszczowy. A zatem, zdaniem Wojewody, projektowana sieć ciepłownicza i kanał deszczowy zostały zrealizowane i nie ma podstaw do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.

Powołując się na przepisy art. 136 i art. 137 u.g.n. Wojewoda wskazał nadto, że choć budowa infrastruktury technicznej wraz z przyłączami - z natury rzeczy - nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli, jednak jeśli w konkretnym przypadku budowa konkretnej infrastruktury stanowiła cel wywłaszczenia i została zrealizowana w przewidzianym czasie, to należy uznać, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, zaś z treści art. 137 u.g.n. nie można wywieść, że należy go uznać za niezrealizowany. W takim przypadku nie istnieje obowiązek zwrotu nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez Prezydenta Miasta B. Za niezasadny uznano zarzut niezastosowania art. 74 ust. 1 ustawy z 1985 r., bowiem ubezskutecznia ten zarzut zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Oznacza to, że nie można wydać decyzji na podstawie aktu derogowanego jakim jest ustawa z 1985 r.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do sądu administracyjnego A. D. P., A. K., J. W., B. W., J. B. B., I. E. B. i M. M. Zarzucili naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż

z uwagi na fakt, że część obecnej działki nr [...] została wywłaszczona pod

inwestycję obejmującą m. in. budowę ulicy W. oraz na fakt, iż na tej

działce znajduje się sieć ciepłownicza oraz kanał deszczowy wchodzący w skład

inwestycji drogowej, niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości

wywłaszczonej, w sytuacji gdy do badania zrealizowania celu wywłaszczenia powinien mieć zastosowanie art. 74 ust. 1 ustawy z 1985 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego dowolną a nie swobodną ocenę, które doprowadziło organy obydwu instancji do przekonania, że wybudowanie na części przedmiotowej działki sieci ciepłowniczej i kanału deszczowego uniemożliwia jej zwrot, podczas gdy istnienie infrastruktury technicznej nie uniemożliwia korzystania z danej nieruchomości przez byłego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców, a co za tym idzie jej zwrotu.

W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów Skarżący zarzucili dodatkowo:

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu całej przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji, gdy sieć ciepłownicza i kanał deszczowy znajdują się jedynie na jej części, co było całkowicie pominięte przez Wojewodę.

W uzasadnieniu skargi wskazali podobnie jak w uzasadnieniu odwołania, że:

- błędnie nie zastosowano art. 74 ust. 1 ustawy z 1985 r., zaś zastosowano przepisy obecnie obowiązujące, co jest stosowaniem aktualnie obowiązującego prawa do sytuacji zaistniałych przed jego wejściem w życie;

- organ pierwszej instancji skierował do nich pismo z dnia 6 maja 2015 r. informujące o zamiarze przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż cel wywłaszczenia, co świadczy o zbędności tej nieruchomości na cel wywłaszczenia;

- samo istnienie infrastruktury technicznej w postaci sieci przesyłowych nie uniemożliwia korzystania z danej nieruchomości przez jej byłego właściciela lub inną uprawnioną osobę, a co najwyżej osoba, której taka nieruchomość jest zwracana, może być ograniczona w możliwości pełnego jej zagospodarowania;

- organy obydwu instancji nie odniosły się do faktu, że przedmiotowa działka zgodnie z umową użyczenia z dnia [...] października 2011 roku została użyczona na cele sakralne. Również protokół oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 15 lipca 2016 r. wskazuje, iż sieć ciepłownicza oraz kanał deszczowy są tak ulokowane, iż niemalże nie utrudniają korzystania z tej działki;

- nie można uznać, iż takie elementy infrastruktury technicznej jak sieć ciepłownicza wraz z komorą czy zawór wodociągowy, w okolicznościach przedmiotowej sprawy można zakwalifikować jako elementy infrastruktury drogowej;

- odmówiono zwrotu całej nieruchomości, podczas gdy infrastruktura znajduje się na części działki, a przepisy prawa nie wykluczają zwrotu części działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzję wydano na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej: u.g.n. oraz przy powołaniu się na art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. (tak w decyzji pierwszoinstancyjnej).

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolegi zgodnie z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. (tj. przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.), dalej: ustawa z 1985 r. Oznacza to zatem, że jeśli nieruchomość została nabyta drogą umowną na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z 1985 r. (mogło to mieć miejsce w trakcie postępowania wywłaszczeniowego lub w sytuacji, gdy zbywca znajdował się w sytuacji "zagrożenia" czy "przymusu" wywłaszczeniem i decydował się na zawarcie umowy sprzedaży w związku z realizacją celu publicznego) – to do takiego nabycia mają zastosowanie przepisy u.g.n. o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w utrwalonym od lat orzecznictwie sądów administracyjnych, zaś skład orzekający w sprawie niniejszej w całości je podziela (vide np. wyrok NSA z dnia 16 września 2016 r., I OSK 2866/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Tym samym orzekanie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych (lub nabytych "pod przymusem") w trakcie obowiązywania regulacji ustawy z 1985 r. następuje obecnie na podstawie art. 136 u.g.n. a nie art. 74 ustawy z 1985 r. Wynika to również z zasady legalizmu (art. 6 K.p.a.), która zobowiązuje organy administracji publicznej do orzekania na podstawie przepisów prawa, przy czym muszą to być przepisy materialnoprawne obowiązujące w dniu orzekania, chyba że co innego wynika z norm intertemporalnych (vide także np. wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r., II OSK 132/15, CBOSA). Marginalnie można wskazać, że nawet do spraw wszczętych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów a niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie u.g.n. (co nastąpiło 1 stycznia 1998 r.), w przepisie art. 233 u.g.n. ustawodawca nakazał stosować przepisy u.g.n.

W stanie prawnym aktualnym na datę wydania zaskarżonej decyzji mamy natomiast do czynienia z normatywną definicją przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia (art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.), która to definicja nie obowiązywała w dacie nabycia spornej nieruchomości w 1987 r. Przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., zaś przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. – w dniu 22 września 2004 r. Zastosowanie tych terminów do wywłaszczeń mających miejsce przed wejściem w życie art. 137 u.g.n. byłoby zatem zastosowaniem prawa wstecz, co jest niedopuszczalne, zwłaszcza że nie obowiązuje szczególny przepis intertemporalny zezwalający na takie stosowanie. Stąd też w orzecznictwie ukształtował się pogląd, który skład orzekający w sprawie niniejsze również podziela, że terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. znajdują zastosowanie wówczas, gdy odpowiednio: nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r. Jeżeli natomiast rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r., albo cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r., to w takim przypadku terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie mają zastosowania, ponieważ jako normy materialnoprawne nie mogą kształtować skutków prawnych stanu faktycznego zaistniałego przed wejściem w życie przepisu określającego te terminy (vide np. wyrok z dnia 15 lipca 2014 r., I OSK 761/13, CBOSA). Oznacza to w sprawie niniejszej, że ustalenie rozpoczęcia realizacji celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r. (wejście w życie u.g.n.) oraz jego zakończenia przed dniem 22 września 2004 r. wyklucza zastosowanie definicji zbędności z art. 137 ust. 1 u.g.n.

W tym kontekście trafnie w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej Prezydent powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie P 38/11, w którym wskazano, że art. 137 ust. 2 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał, że jak długo "wywłaszczone rzeczy (prawa) nie są przekazywane na cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie, tak długo nie został osiągnięty cel wywłaszczenia i tak długo działanie organów państwa stanowi ingerencję w prawo własności, która nie ma konstytucyjnej legitymacji". A zatem, jak kontynuował Trybunał, "Jeśli [...] w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r.". Jednak Trybunał zastrzegł także, a zastrzeżenie to ma szczególne znaczenie przy kontroli legalności w sprawie niniejszej, że "nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia".

Dodać należy, że powyższe stanowisko było potwierdzeniem poprzedniego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie P 12/11, w którym sąd konstytucyjny wskazał, że "Art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [...] w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Trybunał wskazał w sprawie P 12/11 na dominujące od lat stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym "Nie można zatem mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd)". W ogólnych zaś rozważaniach nad istotą zagadnienia Trybunał wyjaśnił w sprawie P 12/11, że "po zaprzestaniu realizacji dotychczasowego celu wywłaszczenia nie ulega zmianie ocena dokonanego w przeszłości wywłaszczenia jako zgodnego z prawem, a dotychczasowego postępowania z wywłaszczoną nieruchomością jako prawidłowego. Przekazanie nieruchomości, na której przez wiele lat realizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, na realizację innego celu nie może z mocą wsteczną zmienić oceny "konieczności" i "niezbędności" dokonanego przed laty wywłaszczenia na określony cel".

Reasumując zatem powyższe i odnosząc do sprawy niniejszej wskazać trzeba, że zadaniem organów w kontrolowanym obecnie postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (nabytej aktem notarialnym z dnia 12 lutego 1987 r.) było ustalenie, czy ówczesna działka nr [...] została zakupiona przez Skarb Państwa na cel publiczny mogący prowadzący do ewentualnego wywłaszczenia, jaki był ten cel oraz czy został on na niej zrealizowany, ewentualnie kiedy. W tym też kierunku sformułowane zostały zalecenia decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia 10 listopada 2016 r., przy czym zdaniem Sądu, zostały one wykonane w ponownie przeprowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący, wbrew zarzutom skargi – bez naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym (art. 7, 77 i art. 80 K.p.a.).

Przede wszystkim organy wyjaśniły, że w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w B. prowadzono postępowania w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w B. przy ulicy W., przeznaczonych pod budowę ulicy W. decyzją lokalizacyjną z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...] ([...], [...], [...]). W aktach sprawy brak jest dokumentów, jak też nie wykazali tej okoliczności Skarżący, że umowa notarialnej sprzedaży zawarta w dniu 12 lutego 1987 r. przez ich poprzedników prawnych nie pozostawała w związku z tymi wywłaszczeniami. Natomiast z treści powyższego aktu notarialnego wynika wprost, że przy sporządzaniu aktu okazano decyzję lokalizacyjną z dnia [...] lutego 1986 r. Nie może być zatem wątpliwości, że sporządzenie tej umowy nastąpiło w związku z realizacji celu publicznego jakim była ulica W. Zauważyć przy tym należy, że następstwo prawne Wnioskodawców po stronie sprzedającej tej umowy zostało bez zastrzeżeń wykazane.

Po wtóre, pomimo nieodnalezienia dokumentu decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] lutego 1986 r., w wyniku kwerendy akt archiwalnych odnaleziono załącznik graficzny (plan realizacyjny) do tej decyzji (k. 405 akt adm.). Na planie tym zaznaczona jest działka nr [...] jako znajdująca się w całości w granicach linii rozgraniczających inwestycji (drogi z chodnikami, poboczem, skarpą, infrastrukturą), z wyrysowanym przebiegiem infrastruktury technicznej i fragmentem zieleni. Nie ulega zatem wątpliwości, że działka nr [...] była objęta celem publicznym w postaci budowy nie tylko samej jezdni ulicy W., ale i towarzyszącej drodze infrastruktury. Taka ocena na podstawie powyższego załącznika graficznego jest uprawniona. Jak stwierdził bowiem NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie I OSK 1842/15, "w postępowaniach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości podstawowe i najbardziej istotne są decyzje lokalizacyjne celu wywłaszczenia, plany realizacyjne wraz z załącznikami graficznymi przedstawiającymi sposób zagospodarowania celu wywłaszczenia. Dokumenty te pozwalają bowiem na poczynienie ustaleń jaki konkretnie obszar z zaznaczonymi granicami objęto wywłaszczeniem, a w ramach tego obszaru funkcje, jakie dla poszczególnych wywłaszczonych nieruchomości przewiduje plan ich zagospodarowania" (CBOSA).

W sprawie niniejszej treść załącznika graficznego potwierdzają również pozostałe zgromadzone dokumenty archiwalne, w tym dokumentacja techniczna ulicy wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową oraz przekrojem normalnym ulicy (z 1986 r.) oraz dokumenty z przekazania sieci ciepłowniczej wraz z mapą poinwentaryzacyjną (z 1999 r.). Zauważyć przy tym należy, że już w 1993 r. nastąpiło przejęcie przez Miasto B. od Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich ulicy W. wraz z dokumentacją techniczną. Wskazuje to, że ulica była już wówczas wykonana, przy czym z uwagi na jednoczesne zaprojektowanie wpustów ulicznych do kanalizacji deszczowej (vide s. 3 opisu technicznego, k. 189 akt adm.) należy przyjąć, że wykonano również i odwodnienie. Z kolei dokumenty przekazane przez M. wskazują, że w 1999 r. wykonana już była sieć ciepłownicza. Organ pierwszej instancji szczegółowo również opisał zakres zaplanowanych robót drogowych przy realizacji ulicy W. wynikający z powyższych dokumentów, włącznie z zaplanowanym wykonaniem i zrealizowaniem infrastruktury c.o., deszczowo-ściekowej – ujęcia wody do wypustów ulicznych, zieleni. Świadczy to o wnikliwej analizie tych dokumentów.

Z kolei aktualnie zgromadzone dokumenty (vide pisma z M. z dnia 11 maja 2016 r.) oraz ustalenia dokonane w trakcie oględzin w dniu 15 lipca 2016 r. wskazują, że infrastruktura wykonana w związku z realizacją drogi po wydaniu decyzji lokalizacyjnej istnieje i funkcjonuje do chwili obecnej na części dawnej działki nr [...], obecnie działce nr [...] oraz pozostaje zainwentaryzowana.

Całokształt powyższych okoliczności uprawnia zatem do wniosku, że jako nienaruszające prawa należy ocenić ustalenia organów o przeznaczeniu dawnej działki nr [...] na cel wywłaszczenia, rozpoczęciu i zrealizowaniu na niej tego celu przed wejściem w życie poszczególnych punktów art. 137 ust. 1 u.g.n. (najpóźniejsze dokumenty dotyczące sieci ciepłowniczej towarzyszącej ulicy W.j pochodzą z 1999 r.), a tym samym – w świetle wyżej powołanych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego – o braku podstaw do uznania, że ziściła się przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

W kontekście tej przesłanki w skardze zarzucono, że "do badania celu wywłaszczenia, w związku z zasadą niedziałania prawa wstecz znajdzie zastosowania norma art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". W uzasadnieniu skargi wskazano nadto, że "przy badaniu czy przedmiotowa nieruchomości jest zbędna na cel wywłaszczenia zastosowanie znajdzie powyższy przepis, a nie, jak to zastosował organ przepis art. 137 ust. 1 u.g.n.".

W tym miejscu wskazać trzeba, że treść przepisu art. 74 ustawy z 1985 r. ulegała zmianom. Pierwotnie i do dnia 4 grudnia 1990 r. zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien był następować w oparciu o tę regulację, gdy "nieruchomość stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie", zaś od dnia 5 grudnia 1990 r.: "gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Następnie, z dniem 10 kwietnia 1990 r., norma o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości została przeniesiona do art. 69 ustawy z 1985 r. z pozostawieniem jej treści. Obecnie zaś, jak wyżej wyjaśniono, za zbędną uznaje się nieruchomość według zasad wynikających z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., natomiast w art. 136 ust. 2 u.g.n. użyto określenia "na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu". Jednakże, jak wyżej wskazano, terminy z art. 137 ust. 1 u.g.n. nie znalazły w sprawie zastosowania z uwagi na datę rozpoczęcia i zrealizowania celu wywłaszczenia w postaci budowy ulicy W. wraz z infrastrukturą towarzyszącą (vide dokumentacja techniczna i poinwentaryzacyjna zgromadzona w aktach administracyjnych). A zatem odwołanie się do przepisu art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. zarówno przez organ jak i przez tutejszy Sąd ma znaczenie wyłącznie wyjaśniające i nie oznacza zastosowania tej normy w sprawie niniejszej w jej brzmieniu definiującym zbędność jako konieczność realizacji inwestycji w określonych terminach. Natomiast w pozostałym zakresie należy uznać, że zarówno w art. 74 ust. 1 ustawy z 1985 r. jak i w obecnie obowiązującym art. 136 ust. 3 u.g.n. ustawodawca posługując się terminem cel wywłaszczenia czy cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu wskazuje (wskazywał), że chodzi o ustalenie celu publicznego, na jaki miała być (jest) przeznaczona nieruchomość i ustalenie czy cel ten został zrealizowany. Skoro zaś organy są związane zasadą legalizmu, to powinny orzekać w tym zakresie na podstawie materialnoprawnej z art. 136 ust. 3 u.g.n., co też uczyniły, zaś ich ustaleniom i ocenie prawnej nie sposób zarzucić niezgodności z prawem. Organy zbadały realizację celu wywłaszczenia, z powodu którego doszło do nabycia spornej działki nr [...], oceniły że cel ten był jasno określony i w takim też kształcie został sfinalizowany.

Odwołując się jeszcze raz do poczynionych na wstępie rozważań i powołanego orzecznictwa stwierdzić trzeba, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia (jak ma to miejsce w sprawie niniejszej) organ nie miał obowiązku zawiadamiać Wnioskodawców w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n., bowiem konsumując cel wywłaszczenia stał się zwolniony z obowiązku wdrażania trybu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. A skoro tak, to był uprawniony do dysponowania wywłaszczoną działką według swego uznania, z pominięciem procedury z art. 136 ust. 3 u.g.n. Zrealizowanie celu wywłaszczenia wyłącza dopuszczalność zwrotu nieruchomości, nawet jeśli później nieruchomość ta będzie wykorzystywana na inny cel. Po zrealizowaniu celu, dla którego daną nieruchomość wywłaszczono, obecny właściciel gruntu ma prawo dysponować nim zgodnie z bieżącymi potrzebami społecznymi. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie I OSK 999/14 (CBOSA), nie jest dopuszczalna wykładnia art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. taka, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. A zatem fakt nieuzasadnionego wdrożenia procedury z art. 136 ust. 3 u.g.n. przez organ w piśmie z dnia 6 maja 2015 r. nie oznacza, że zwrotu należy dokonać w sytuacji, gdy zrealizowano cel wywłaszczenia.

Powyższe czyni również bezskutecznym zarzut dotyczący możliwości zwrotu części (nie całości) działki nr [...] nabytej w 1987 r. Skoro brak było uzasadnionych podstaw do wdrożenia procedury zwrotu z uwagi na wykorzystanie działki zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. w pełnych jej granicach w jakich ujęta została w załączniku graficznym do decyzji lokalizacyjnej, to tym samym brak jest podstaw do oceny, że jej część podlega zwrotowi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.