Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 650/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 134 par 1, art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 63 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: par 2 pkt 22, par 3 pk 38
journal: Dz.U. 2005 nr 76 poz 671
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  rybołówstwie.
article: art 7, art 77 par 1, art 139, art 162  par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.91 ust 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg B. J. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] lutego 2012r. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. zw dalej k.p.a) oraz art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz. 574, z późn. zm.), w związku z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołań B. J., reprezentowanego przez adw. R. N., od sześciu decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie wymierzenia B. J. kar pieniężnych w wysokości po 20.000 zł za to, że będąc armatorem statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 m, w dniach od 1 do 2 października, 4 października, od 6-7 października, od 9-11 października, od 14-15 października i od 21-22 października 2007 r. wykonywał rybołówstwo morskie prowadząc połowy dorsza w Morzu Bałtyckim, w podobszarze 25, podczas rejsu połowowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE L 180 z 10.07.2007, str. 3), utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.

W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż w odwołaniach od powyższych decyzji, pełnomocnik B. J., zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania art. 77 §1 kpa w zw. z art. 7 kpa i w zw. z art. 8 kpa poprzez niewyczerpujące i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź nie wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez odwołującego się rejsów połowowych w inkryminowanym okresie, w szczególności nie powołanie biegłego

na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania kwoty połowowej za 2007 r.,

2) naruszenie prawa materialnego art. 63 ust 1 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych poprzez ich zastosowanie podczas, gdy inkryminowane czyny nie wypełniają znamion przytoczonych przepisów,

3) naruszenie prawa materialnego art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 poprzez jego zastosowanie podczas, gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie,

4) naruszenie art. 16 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż odwołującemu się - z mocy niewyeliminowanej w żaden sposób z obrotu prawnego - ostatecznej decyzji administracyjnego (w postaci aktualnego specjalnego zezwolenia połowowego i licencji połowowej) przysługiwało w momencie dokonywania zakwestionowanych w przedmiotowych postępowaniach rejsów połowowych uprawnienie do dokonywania połowów.

Rozpatrując sprawy na skutek wniesionych odwołań Minister Rolnictwa stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonych postępowań wyjaśniających ustalono, że w dniach od 1 do 2 października, 4 października, od 6-7 października, od 9-11 października, od 14-15 października i od 21-22 października 2007 r. jednostka prowadziła połowy dorsza w podobszarze 25 Morza Bałtyckiego. Jak wynika z kart z dziennika połowowego oraz dokumentów sprzedaży produktów rybnych jednostka złowiła i przywiozła do portu dorsze i uzyskała nielegalne korzyści z ich sprzedaży. Tym samym naruszony został przepis art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski. Powyższy zakaz wprowadzony został w związku z wyczerpaniem kwoty połowowej dorsza przyznanej Polsce na te obszary na 2007 rok (art. 1 cyt. rozporządzenia Komisji). Zakaz obowiązywał w okresie od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.

W preambule rozporządzenia Komisji nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż "połowy stada dorsza, przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę. W związku z tym wielkości dopuszczalne połowów wspomnianego stada, przyznane Polsce na 2007 r. uznaje się za wyczerpane" (akapit 3). Ponadto Komisja w akapicie 5 preambuły jednoznacznie stwierdza, że połowy dorsza dokonywane w Morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada. W tym miejscu należy wspomnieć, że strona właśnie na tym podobszarze prowadziła połowy. Pomimo, iż w przepisach wspólnotowych mówi się o kwotach połowowych poszczególnych gatunków ryb pojęcia te są tożsame z obowiązującym w przepisach krajowych pojęciem ogólnej kwoty połowowej danego gatunku ryb, która w przypadku dorsza, zgodnie z dodatkiem do Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1941/2006 ustalającego

wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. U. L 367 z dnia 22.12.2006 r.), wynosiła w 2007 r. (łącznie na podobszarach 22-24 i 25-32) 13613 ton. Taka też kwota została rozdzielona do wykorzystania między rybaków w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce P., w Zatoce G.j oraz poza polskimi obszarami morskimi w obrębie Morza Bałtyckiego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. (Dz. U z 2006 r. Nr 251, poz. 1854). Pojęcie "ogólnego dopuszczalnego połowu" oraz zasady podziału poszczególnych kwot połowowych w ramach specjalnych zezwoleń połowowych są powszechnie znane w środowisku rybackim, przynajmniej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim. Ponadto, należy nadmienić, iż każdorazowo (corocznie) podziału ogólnej kwoty połowowej danego gatunku dokonuje się po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno - zawodowych rybaków.

Niezaprzeczalnym pozostaje fakt, iż zgodnie z ww. rozporządzeniem Komisji został wprowadzony zakaz połowu dorsza wskutek wyłowienia przez polskich rybaków ogólnej (całej) kwoty połowowej dorsza, który przez odwołującego został po prostu zignorowany.

Z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77§1 kpa w zw. z art. 7 kpa i w zw. z art. 8 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź nie wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w licznych wyrokach, m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.11.2010 r. sygn.akt IV SA/Wa 1780/10, wyrok WSA z 17.11.2010 r. sygn,akt. IV SA/Wa 1758/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. sygn.akt IV SA/Wa 1621/10, wyrok WSA w Warszawie z 15.11.2010 sygn.akt. IV SA/Wa 1848/10, stwierdził, że nie istnieje potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, ani też potrzeba powoływania biegłych, na okoliczność wyczerpania kwoty połowowej dorsza na 2007 r. Organy administracji, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa. Takim przepisem jest art. 1 i art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. Nie jest rolą organów administracji gromadzenie materiału dowodowego, który miałby podważać ważność tego rozporządzenia. Państwa członkowskie Unii Europejskiej nie są uprawnione do podejmowania czynności zmierzających do pozbawienia rozporządzeń waloru źródeł prawa wspólnotowego. Zasadą jest domniemanie legalności aktów prawnych wydawanych przez organy wspólnotowe. Dlatego też cechują się skutecznością prawną tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub Trybunał Sprawiedliwości nie stwierdzi ich nieważności. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione. Organy administracji mogą zbierać dowody mające wykazać, że akt prawny wydany przez Komisję Europejską jest nieważny wówczas, gdy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej samodzielnie występuje do Trybunału Sprawiedliwości. Rząd z taką skargą wystąpił. Wniesiona ona została w dniu 3 października 2007 r. - sprawa T - 379/07. Skarga została wycofana, w wyniku czego postanowieniem Sądu Pierwszej Instancji z dnia 11 września 2008 r. nastąpiło wykreślenie sprawy (Dz.U. C 283 z 24.11.2007).

W kwestii uprawnień Komisji Europejskiej co do ustalania wielkości dopuszczalnych połowów, jak również środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu, wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt U 6/08, stwierdził, iż "Ocena i kontrola stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez państwa członkowskie należy do Komisji Europejskiej.(...) Jeśli została wyczerpana kwota połowowa, przydział lub dostępny udział państwa członkowskiego, KE może natychmiast zakazać działalności połowowej. (...) Zakaz ten został ustanowiony przez KE na podstawie informacji uzyskanych od jej inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorszy dokonane przez polskie statki w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KB przez Polskę. W związku z tym KE uznała, że ogólna kwota połowowa przyznana Polsce na 2007 r. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 194 1/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającym wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mających zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. Urz. UE L 367 z 22.12.2006, s. 1) została przez Polskę wyczerpana. W związku z brakiem odpowiednich działań ze strony polskich władz w postaci wprowadzenia tymczasowego zakazu połowów dorsza, do czego zobowiązują Polskę przepisy wspólnotowe, KB z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KB z 9 lipca 2007 r. (to jest od 11 lipca 2007 r.) do 31 grudnia 2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza przez statki pływające pod polską banderą. Rozporządzenie, co wynika z istoty tego aktu prawnego, w całości i bezpośrednio stało się częścią polskiego porządku prawnego z chwilą wejścia w życie."

Ponadto stosownie do art. 288 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: "Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich". Zasada bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń oznacza, m.in. zakaz podejmowania działań implementacyjnych, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie przepisów rozporządzenia jak również zakaz dokonywania przez państwa członkowskie wiążącej wykładni wspólnotowego rozporządzenia. Zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1970 r. w sprawie 40/69 Bollmann, skoro rozporządzenie "wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, nie mogą one, chyba że co innego stanowi rozporządzenie, podejmować działań na rzecz rozporządzenia, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie jego przepisów".

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji zasadnie wymierzył karę na podstawie przepisu § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie, tj. za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana.

Organ nie podzielił również zarzutu, iż wymierzenie kary pieniężnej pozostaje w sprzeczności z warunkami specjalnego zezwolenia połowowego i prowadzi do bezpodstawnej utraty praw do połowu dorszy i tym samym narusza określoną art. 6 kpa zasadę praworządności oraz zasadę ochrony praw nabytych.

W niniejszej sprawie nie została naruszona ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych mimo, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi- specjalne zezwolenie połowowe nie została w wyniku wydania przez KE rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 wyeliminowana z obrotu prawnego. Decyzja ta nie musiała być bowiem wyeliminowana, gdyż nastąpiła częściowa utrata uprawnień w niej określonych z mocy prawa, właśnie wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Uprawnienia w zakresie kwoty połowowej dorszy, określone w tym zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy przyznanej Polsce. W rezultacie decyzja w zakresie możliwości połowu dorszy była wiążąca dla strony tak długo jak długo istniały elementy decydujące o istnieniu określonego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji czynników odbiegających od tych, które kształtowały dany stosunek prawny określony w decyzji (zmiana stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, czyli brak dorszy do odłowienia), eliminuje częściowo tę decyzję, ponieważ przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawarty w tej decyzji - uprawnienia w zakresie połowu dorszy na danym obszarze. Specjalne zezwolenie połowowe po wprowadzeniu zakazu połowu dorszy przez Komisję Europejską czyli wskutek zmiany okoliczności, na których uregulowanie było częściowo skierowane przestało w tym zakresie odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu, stało się bezprzedmiotowe i wygasło wskutek utraty uprawnień w nim określonych.

W związku z powyższym organ uznał, że połowy ryb mogły być prowadzone przy spełnieniu łącznie następujących przesłanek: na statku powinna znajdować się licencja połowowa wraz z wydanym na dany rok specjalnym zezwoleniem połowowym oraz połowy mogą dotyczyć jedynie organizmów morskich, które są w nim określone i których ogólna kwota połowowa nie została wyczerpana. Podmioty wykonujące rybołówstwo mają obowiązek dokonywać tych połowów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami krajowymi i wspólnotowymi, a więc nie wystarczy sama kwota wpisana w specjalnym zezwoleniu połowowym, ale również należy przestrzegać przy wykonywaniu tego rodzaju działalności wymiarów i okresów ochronnych określonych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych jak również należy zaprzestać prowadzenia połowów kiedy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost zakazują. W związku z powyższym należy uznać, że zarzut dotyczący naruszenia zasady ochrony praw nabytych jest bezzasadny.

Stanowisko takie zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2010 r. sygn.akt IV SA/Wa 333/10.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez nieuwzględnienie przez organ faktu dokonania naruszenia w sposób niezawiniony wskazać należy, iż sankcje administracyjne nie są tożsame z karami przewidzianymi w prawie karnym. Dlatego też zasady nakładania sankcji administracyjnych różnią się od zasad wymiaru kar przewidzianych w kodeksie karnym. Jak podkreślił w wyżej powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdy chodzi o zasady wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, to z treści przepisu art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie wynika wprost, iż ich nakładanie jest obligatoryjne, a więc kwestia winy nie może mieć w tej sytuacji znaczenia. W niniejszej sprawie nie może być przesłanką negatywną wymierzenia kary błędne mniemanie strony, iż w związku z treścią zezwolenia połowowego (i licencji) może ona kontynuować działalność, pomimo wprowadzenia stosownego zakazu.

Określenie wysokości kary powinno nastąpić w taki sposób, by zadbać o skuteczne pozbawienie podmiotów odpowiedzialnych za dane naruszenie korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się naruszenia, bez uszczerbku dla prawa do wykonywania zawodu. Kary mają być proporcjonalne do wagi naruszenia i mają skutecznie odstraszać od dopuszczania się tego rodzaju naruszeń w przyszłości.

Nie można także pominąć faktu, że rażące lekceważenie przepisów o rybołówstwie prowadzi do zbyt intensywnej eksploatacji zasobów Morza Bałtyckiego, a w efekcie do ich zaniku. Dlatego też sprawca naruszenia powinien zwrócić Skarbowi Państwa wartość nielegalnie złowionych i sprzedanych ryb. Kara powinna mieć również działanie prewencyjne na potencjalnych sprawców naruszeń.

Zgodnie z § 2 pkt 22 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych z naruszenia przepisów

o rybołówstwie, wysokość kary pieniężnej, która może być wymierzona armatorowi statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana - wynosi od 20 000 zł do 110 000 zł. Mimo, iż kary zostały wymierzone przez organ I instancji w najniższych wysokościach, będą one nie tylko pozbawiać odwołującego się korzyści płynących z nielegalnego połowu, lecz także mieć działanie prewencyjne, skutecznie zniechęcające do popełnienia w przyszłości podobnych naruszeń.

Skargi na powyższe decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. J. reprezentowany przez pełnomocnika . Decyzjom tym zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z §2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671) poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej,

2. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 77 §1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź nie wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów połowowych w inkryminowanym okresie, w szczególności nie powołanie biegłego na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r., nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności rozporządzenia 804/2007 z uwagi na to, że kwota połowowa nie została wyczerpana oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007 r. dotyczących braku przekroczenia ogólnej kwoty połowowej za 2007 r.,

3. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 16 kpa, poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonywane były na podstawie nie wyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,

4. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie §2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671), poprzez wymierzenie kar za każdy połów odrębnie w sytuacji, gdy przedmiotowy przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów nie zaś jednego połowu,

5. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 6 kpa poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów wymiaru kary oraz prawa procesowego, a mianowicie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,

6. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 139 kpa poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji organu I instancji i przekazaniu przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] w całości i przekazanie spraw w do ponownego rozpoznania,

2. wstrzymanie, na mocy art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wykonania zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...],

3. zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

4. przeprowadzenie dowodu z dokumentu - prywatnej opinii biegłego prof. I. D. na okoliczność:

- braku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce w 2007 r., a w konsekwencji braku podstaw do wymierzenia Skarżącemu kar,

5. przeprowadzenie dowodu z dokumentu - pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z października 2010 r. na okoliczność: braku wiarygodności danych tzw. FIDES III, które to dane powstały poprzez dodanie politycznie wynegocjowanych kwot do danych oficjalnych (wg których nie doszło do żadnego przełowienia),

6. przeprowadzenie dowodu z dokumentu - pytania P-5184/2010/PL deputowanego do Parlamentu Europejskiego Marka Gróbarczyka i odpowiedzi na to pytanie udzielone przez komisarz Marię Damanaki w imieniu Komisji Europejskiej na okoliczność: braku konkretnych dowodów na okoliczność ewentualnego przekroczenia przez Polskę w 2007 r. ogólnej kwoty połowowej,

7. dodatkowo w piśmie z dnia 10 maja 20102r, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Ministra Rolnictwa u Rozwoju Wsi z dnia 24 kwietnia 2012r.

W uzasadnieniu skarg wskazano, iż podstawą do wymierzenia kar na mocy §2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r., jest dokonywanie połowów w czasie, gdy limit ogólnej kwoty połowowej został faktycznie wyczerpany. Należy z całą stanowczością podkreślić, iż w niniejszej sprawie nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to bowiem samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, że istnieje takie zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Co znamienne, Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego czy ogólna kwota połowa faktycznie została wyczerpana.

Jak wynika z powszechnie dostępnych informacji skarga do ETS została cofnięta w wyniku kompromisu osiągniętego przez stronę polską z Komisją Europejską co do określenia wysokości przełowienia. Oznacza to, że określenie faktycznej ilości złowionych w 2007 r. dorszy była traktowana nie jako przedmiot badań tylko politycznych ustaleń. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera określenie czy faktycznie doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Ponadto, wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w [...] wskazują, że do końca 2007 roku Polska wykorzystała jedynie 8,6 tys. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tys. ton .(źródło: Wiadomości Rybackie, nr 1-2/2008, s.10)'

Biorąc powyższe uznać należy, że skarżący wykonywał jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. W związku z tym, organy administracji nie wykazały zasadniczej przesłanki odpowiedzialności za czyn z art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z §2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych, a mianowicie faktycznego, obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej w czasie inkryminowanych rejsów połowowych w 2007 r.

Ponadto wbrew stanowisku organów zakazu połowów dorsza wynikającego z Rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 nie należy jednoznacznie utożsamiać z faktycznym spełnieniem przesłanki dokonywanie połowów. gdy ogólna kwota połowowa została faktycznie i obiektywnie wyczerpana. To właśnie czynność dokonywania połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary pieniężnej, jaką organ nałożył na skarżącego. Jednakże organ nie pokusił się o zbadanie, czy w przedmiotowej sytuacji faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane. Stan odłowionych zasobów dorsza na Bałtyku w stosunku do ogólnej kwoty połowowej stanowi okoliczność, która ma charakter wiadomości specjalnych, a tym samym wymaga opinii biegłych. W wyniku analizy możliwa byłaby ocena ustanowionego w sprawie biegłego w kwestii tego, czy w momencie dokonywania rejsów połowowych w inkryminowanym czasie ogólna kwota połowowa była już faktycznie wyczerpana. Organ jednakże, mimo tylu wątpliwości co do stanu faktycznego i kilku opinii niezależnych instytucji, nie powołał biegłych w celu ich wyjaśnienia, co należy uznać za sprzeczne z określoną w KPA zasadą prawdy obiektywnej nakazującą organowi podejmowanie wszelkich koniecznych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Podkreślono, iż skarżący dokonał połowu ryb morskich w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. W przeciwieństwie do stanowiska organu administracji pierwszej i drugiej instancji uznać należy, iż strona postępowania nie naruszyła prawa, albowiem realizowała kompetencję do połowu dorsza, co stanowiło realizację praw nabytych przez armatora. Istotną zaś treścią decyzji administracyjnych w postaci specjalnych zezwoleń połowowych i licencji połowowych jest określenie indywidualnego limitu połowowego na dany gatunek ryby. Przedmiotowe zezwolenie nie zawiera warunku zezwalającego na dokonywanie połowów jedynie wtedy, gdy nie wykorzystano ogólnej kwoty połowowej. W związku z tym, wbrew stanowisku organu drugiej instancji, przedmiotowe uprawnienie przewidziane w decyzji nie wygasło na skutek połowów, bowiem warunki wykonywania tejże decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Skarżący wykonywał połowy zgodnie z postanowieniami specjalnego zezwolenia połowowego, zgodnie z którymi warunkiem prowadzenia połowów jest wykonywanie połowów w określonym przedziale czasu i do wielkości przyznanej kwoty.

Kompetencje do prowadzenia połowów wynikające z licencji oraz specjalnego zezwolenia połowowego stały się prawem, które w obliczu zmian stanu prawnego (będących skutkiem wejścia w życie rozporządzenia Komisji WE nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007r.) należy traktować jako prawo nabyte. W przedmiotowej sprawie organy nie podjęły jednak żadnych działań w stosunku do decyzji administracyjnych funkcjonujących w obrocie po wejściu w życie Rozporządzenia 804/2007, zaś od obywatela wymagają stosownej reakcji w stosunku do tychże decyzji w związku z wejściem tego rozporządzenia w życie. Takie zachowanie należy uznać za rażąco naruszające dyrektywę ochrony zaufania obywatela do państwa czy zasadę bezpieczeństwa prawnego wyrażone w KPA.

Skarżący podkreślił iż zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, karę wymierza się za "wykonywanie rybołówstwa z naruszeniem przepisów ustawy". Uzupełniający tę normę przepis Rozporządzenia 804/2007 dotyczy "prowadzenia połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana". Jak jasno wynika z treści przywołanej regulacji karą objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzecznie z ustawa. Jeżeli zatem mamy do czynienia z połowami, które zdaniem organu administracji naruszają ten sam skonkretyzowany czasowo zakaz, to istnieje podstawa do wymierzenia jednej tylko kary za wszystkie te zachowania. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami (nr decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi: [...],[...],[...],[...],[...],[...]) muszą być objęte jedną decyzją o karze, jako że mogą stanowić prowadzenie połowów w sposób sprzeczny z postanowieniami art. 2 Rozporządzenia Komisji WE numer 804/2007. Wydanie kilku lub kilkunastu decyzji w sprawie, w której mogą one być oceniane tylko i wyłącznie jako jeden zespół działań-prowadzenie połowów pomimo zakazu wynikającego z art. 2 Rozporządzenia WE Nr 804/2007r. - musi być uznane za naruszenie przepisów o wymiarze kar za naruszenie przepisów prawa o rybołówstwie.

Wskazano, iż w niniejszej sprawie zarówno Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] jak również organ drugiej instancji, ustalając wymiar kary posłużyli się dowolnie przyjętymi przez siebie kryteriami. Przede wszystkim nie zbadano sytuacji majątkowej skarżącego, a organ nie dokonując jakichkolwiek ustaleń w zakresie stanu majątkowego skarżącego, nałożył na niego kilka wysokich kar pieniężnych, które stanowią po podsumowaniu kwotę 120.000 zł. Tymczasem Przepis art. 9 kpa ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji państwowej udzielania informacji faktycznej i prawnej. Wykonanie tego obowiązku polega na udzieleniu stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie lei praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Naruszenie zasady określonej w art. 9 kpa przejawia się w odmowie udzielenia informacji stronie, względnie nienależyte udzielenie informacji, przez udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne i prawne, mające znaczenie dla załatwienia sprawy. (wyrok WSA Warszawa z 2007-06-06, sygn. akt.II SA/Wa 2244/06, Legalis)

Takie zachowanie organu, w świetle przytoczonej powyżej tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy uznać za sprzeczne z zasadami, którymi rządzi się postępowanie administracyjne, szczególnie z zasadą wyrażoną w art. 9 kpa oraz zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa, wyrażoną w art. 8 kpa.

Skoro zatem zgodnie z art.139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, to wobec uchylenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania niezgodne z w/w przepisem było wymierzenie stronie kary znacznie wyższej niż poprzednia. Przepis § 2 pkt 22 przewiduje bowiem wyższą karę pieniężną niż czynił to §3 pkt 38 Rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 roku, zastosowany poprzednio przez organ I instancji, a Minister nie zakreślił jakichkolwiek granic wymierzenia kary. W związku z powyższym, sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius wyrażony w art. 139 kpa.

W niniejszym postępowaniu w ocenie skarżącego także nie było przesłanek przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w żaden sposób nie uzupełnił materiału dowodowego celem wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a jedynie wymierzył skarżącemu, na podstawie § 2 pkt 22 Rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2005 roku, karę wyższą niż przewidziana w poprzednio stosowanym przez organy administracji przepisie. Takie działanie doprowadziło do pogorszenia sytuacji strony postępowania, która poniosła negatywne konsekwencje odwołania się od niekorzystnego dla niej orzeczenia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd były skargi na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012r. utrzymujące w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kar pieniężnych w wysokości po 20.000 zł za to, że będąc armatorem statku rybackiego o długości całkowitej większej niż 10 m, w dniach 1-2 października, 4 października, od 6-7 października, od 9-11 października, od 14-15 października i od 21-22 października 2007 r. wykonywał rybołówstwo morskie prowadząc połowy dorsza w Morzu Bałtyckim, w podobszarze 25, podczas rejsu połowowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE L 180 z 10.07.2007, str. 3)2007r. wykonał rybołówstwo morskie prowadząc połowy dorsza w Morzu Bałtyckim w podobszarze 25 podczas rejsu połowowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32 wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski ( Dz. Urz. UE L 180 z 10 lipca 2007 r.)

Rozpoznając niniejsze sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, iż wobec faktu członkostwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. W niniejszych sprawach podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanych kar administracyjnych było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozp. Nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozp. Nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu, stanowiło rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., t. 5, s. 460), dalej jako "rozp. Nr 2371/2002". Stosownie bowiem do treści art. 26 rozp. Nr 2371/2002 Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji. W świetle zasady domniemania legalności działania instytucji stanowiących prawo nie można przyjąć, iż rozp. Nr 804/2007 zostało wydane pomimo nieistnienia przewidzianych w art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002 przesłanek. Konsekwencją ustalonego przez Komisję znacznego przekroczenia kwot połowowych był kolejny akt normatywny - rozporządzenie Rady (WE) nr 338/2008 z dnia 14 kwietnia 2008 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 107, s. 1), na podstawie którego ograniczono kwotę połowową przyznaną Polsce na kolejne lata. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że były wadliwe. Zaskarżenie rozp. Nr 804/2007 do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie stanowi zaś przesłanki do niestosowania jego przepisów w czasie, gdy funkcjonuje w porządku prawnym, tym bardziej, iż wniesiona przez stronę polską skarga została w konsekwencji cofnięta, co podkreśla także strona skarżąca.

Powyższe uwagi prowadzą zdaniem Sądu do stwierdzenia, że podniesiony w skargach zarzut dotyczący zastosowania wymienionej wyżej kary pieniężnej w przypadku braku, w ocenie skarżących, zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej uznać należy za bezzasadny. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 63 ust 1 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należy uznać za niezasadne.

Ponadto nietrafne są podniesione w skargach wywody skarżącego, jakoby samo ustanowienie zakazu połowu przez upoważniony do tego organ Unii Europejskiej prowadziło do uszczuplenia praw nabytych. Wyjaśnić bowiem należy, że w krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego jak i prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, powołany już art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002. Wobec wskazanych powyżej uwarunkowań - bezpośredniego obowiązywania w polskim porządku prawnym także regulacji ustanawianych przez instytucje Unii Europejskiej - istnienie w porządku prawnym normy, która jednoznacznie upoważniała Komisję Europejską do wprowadzania bezpośrednio skutecznego natychmiastowego zakazu kontynuowania połowów przez wszystkie statki pływające pod banderą określonego państwa (gdy wystąpią określone przesłanki - wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej dla konkretnego państwa) powoduje, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego dla konkretnego podmiotu przysparzała prawo połowu jedynie w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym, a więc do czasu wyekspirowania wskazanego datą terminu jego obowiązywania, wyczerpania indywidualnie przyznanej kwoty połowowej, bądź w sytuacji szczególnej - do czasu ustanowienia stosownego zakazu o charakterze ogólnym. Informacja o tych ostatnich uwarunkowaniach, zgodnie z zasadą dobrej administracji, winna była znaleźć się także w treści zezwolenia, jednak jej brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Wskazana bowiem zasada wynika z mocy prawa, nie jest zaś kreowana w wyniku stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, iż odmienna wykładania wskazanych regulacji pozostawałaby w sprzeczności z ich materialnoprawną treścią naruszając jednocześnie zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.

W kontekście powyższych uwarunkowań, bez znaczenia są podnoszone kwestie pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów - specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany (czy samej licencji połowowej), w czasie gdy wymierzono administracyjne kary pieniężne za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Z decyzji tej, gdy chodzi o połów dorsza po wprowadzeniu odnośnego zakazu, nie wynikały dla strony żadne skutki w sferze materialnoprawnej. W tej sytuacji organ administracji mógł z urzędu lub na wniosek strony orzec o wygaśnięciu decyzji w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.). Należy jednak podkreślić, iż ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, jednak sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozp. Nr 804/2007 nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu. Należy wskazać, iż gdyby nawet wyrażoną wprost wolą polskiego prawodawcy było wprowadzenie konstrukcji opartej na zasadzie, iż skuteczność zakazu ustanowionego w drodze rozporządzenia przez upoważnioną instytucję Unii Europejskiej jest skuteczny dopiero po wydaniu stosownego orzeczenia administracyjnego przez organ władzy publicznej, rozwiązanie takie, jako faktycznie ograniczające zasadę bezpośredniej skuteczności rozporządzeń, pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej (prawem pierwotnym z wyrażoną w nim zasadą bezpośredniej skuteczności rozporządzeń i prawem wtórnym, którym upoważniono wskazaną instytucję UE do wprowadzenia bezpośrednio skutecznego zakazu) i musiałoby zostać pominięte przy dokonywaniu wykładni regulacji, zarówno z uwagi na konstytucyjną zasadę pierwszeństwa norm umów międzynarodowych jak i pierwszeństwo norm stanowionych na podstawie umów międzynarodowych (art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji).

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar z uwagi na wymierzenie kar za każdy połów, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju. W ocenie Sądu wykładania stosownej regulacji zastosowana przez organ, który poszczególne czyny, skutkujące wymierzeniem kary, wiąże z odrębnymi rejsami, jest racjonalna i wpisuje się w ratio legis regulacji dotyczących wymierzania kar administracyjnych. Proponowana przez skarżącego wykładania w ramach, której jedną karę pieniężną należałoby wymierzyć, obejmując czyny z kilku rejsów, gdzie dokonywano połowów, nie jest racjonalna przede wszystkim z tego względu, iż prowadziłaby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów. Bowiem od dnia wszczęcia postępowania i jego zakończenia uzależniona byłaby w zasadzie ilość wykroczeń, za które wymierzano by jedną karę, której maksymalna łączna wysokość została określona normatywnie. Tego rodzaju wykładania prowadziłaby do sytuacji, gdy kara pieniężna, której maksymalną wysokość wskazano w rozporządzeniu mogłaby stanowić sankcję za stosunkowo wiele połowów prowadzonych nawet w różnych latach, o ile ponownie wprowadzono by zakaz połowów w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej. Oznaczałoby to hipotetycznie również, iż osoba, w stosunku do której prowadzono by postępowanie o wymierzenie kary w maksymalnej wysokości, w czasie jego trwania mogłaby bez groźby dalszych sankcji dokonywać dalszych połowów, gdyż czyny tego samego rodzaju byłyby objęte jedną karą administracyjną. Stąd wykładnia normy zastosowana przez organ, gdzie sankcję wiążę się z zachowaniami w trakcie poszczególnych rejsów, jest prawidłowa.

Za niezasadny należy również uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary. Należy zauważyć, że kara administracyjna stosowana jest automatycznie w związku z zaistniałym zdarzeniem. Odpowiedzialność karnoadministracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia podmiotu jej podlegającemu. Wysokość kary administracyjnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie niewątpliwie uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia, długości całkowitej statku rybackiego oraz społecznej szkodliwości naruszenia. Okoliczności te organ administracji publicznej uwzględnił przy wymiarze kar. Mając zaś na uwadze, iż w przedmiotowych sprawach brak jest zainteresowania innymi niż wyrażonymi wprost w przepisach przesłankami wymiaru kar, w tym sytuacją majątkową skarżącego, zarzut nieuwzględnienia tej okoliczności przy wymierzeniu kar nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia spraw. Przepisy ustawy o rybołówstwie nie przewidują bowiem żadnej możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a zatem sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tej sytuacji wpływu na rozstrzygnięcie.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji pozostaje również podniesiona w skargach kwestia naruszenia w przedmiotowych sprawach zakazu reformationis in peius, o którym mowa w art. 139 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. "Niekorzyść", o której mowa w art. 139, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego. W tej kwestii nie jest natomiast miarodajne żądanie odwołania, bowiem każda decyzja organu odwoławczego nieuwzględniająca żądania strony byłaby decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej się, chociaż obiektywnie nie pogarszałaby jej sytuacji prawnej, np. decyzja utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję. W wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 1993 r., I SA 878/93, ONSA 1994, nr 3, poz. 121, przedstawiono tezę, że naruszenie art. 139 może nastąpić wówczas, gdy orzeczenie organu odwoławczego pogarsza sytuację prawną odwołującego się w zakresie tego samego stosunku prawnego (tej samej podstawy orzekania), który został ukształtowany decyzją organu pierwszej instancji.

Skarżący naruszenia art.139 k.p.a upatruje w fakcie " uchylenia przez MRiRW decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego i przekazania spraw do ponownego rozpoznania co doprowadziło do wymierzenia skarżącemu kar znacznie wyższych niż poprzednie (zgodnie z §3 pkt. 38 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 kwietnia 2005r.)" .Tymczasem zarzut ten nie znajduje odzwierciedlania w materiale dowodowym. Z akt spraw wynika bowiem, iż organ odwoławczy nie wydał żadnej decyzji kasatoryjnej. Kontrolowane w sprawie decyzje zarówno organu I jak i II instancji są jedynymi decyzjami wydanymi w sprawie. Oba organy jako podstawę wymierzenia kar przywołały zaś w ocenie Sądu właściwie § 2 pkt 22 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 kwietnia 2005r.

Na koniec wypada zauważyć, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów z prywatnej opinii prof. I. D., z pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 października 2010r. r., pisma Ministra Rolnictwa u Rozwoju Wsi z dnia 24 kwietnia 2012r, a także z pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego z udzieloną mu przez Komisję Europejską odpowiedzią - na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję, gdyż przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby do dokonania oceny legalności rozp. Nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonych decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.