Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2418/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 § 1, art. 28, art. 61a § 1, art. 156 § 1 pkt 4, art. 157 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 116 § 1 i 2, art. 116a § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1273/17 w sprawie ze skargi D. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 września 2017 r. nr 2401-IEE2.619.1.2017.4/136450 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 1 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1273/17, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (akt. tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę D. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 27 września 2017 r. nr 2401-IEE2.619.1.2017.4/136450 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął niżej przedstawione ustalenia. Zarząd Województwa Śląskiego w Katowicach 31 października 2012 r. wystawił tytuł wykonawczy obejmujący zwrot w ramach dotacji celowej z budżetu państwa oraz tytuł wykonawczy obejmujący zwrot w ramach płatności ze środków europejskich, pobranych w latach 2010-2011 przez F. "A." z siedzibą w K., na łączną kwotę należności głównej 586.630,60 zł i przekazał je do realizacji Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach.

Działania organu egzekucyjnego zmierzające do zaspokojenia zobowiązań F. "A." nie przyniosły rezultatu, wobec czego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach umorzył postępowanie postanowieniem z 27 czerwca 2014 r.

D. Ś. (dalej także: skarżąca; strona) pismem z 5 lipca 2017 r. wniosła o stwierdzenie nieważności tego postanowienia oraz postępowania, wskazując na wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Strona wskazała, że kwestionowane postanowienie zostało skierowane do podmiotu nieposiadającego - od 7 grudnia 2011 r. do dnia złożenia wniosku - organu uprawnionego do reprezentacji (zarządu). Wobec członków Zarządu F. "A.", którzy zrezygnowali z pełnienia tej funkcji składając stosowne oświadczenia przyjęte przez Radę F., wszczęto postępowanie dotyczące ich odpowiedzialności za zobowiązania tego podmiotu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z 10 sierpnia 2017 r. odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z 27 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie egzekucyjne zostało bowiem skierowane do F. "A.", kiedy nie pełniła już ona funkcji członka zarządu fundacji. Nie czyni zaś stroną w postępowaniu egzekucyjnym, występowanie wnioskodawczyni w roli strony w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania fundacji na członków jej zarządu. Nie jest więc możliwe wszczęcie postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec F."A.".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, postanowieniem z 27 września 2017 r., utrzymał w mocy powyższe postanowienie, podkreślając, że w sytuacji gdy w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących zagadnienie stwierdzenia nieważności decyzji (także postanowień - art. 126), nie ma możliwości prowadzenia postępowania w sprawie wniosku osoby niebędącej stroną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego – F. "A.". W ocenie organu odwoławczego, postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z 27 czerwca 2014 r. nie ma wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego – F. "A." było nieskuteczne z braku majątku podlegającego egzekucji, co potwierdził sąd, oddalając wniosek z 9 grudnia 2012 r., złożony przez ówczesnych członków zarządu w osobach D. . i M. K. o ogłoszenie upadłości F. właśnie z powodu braku środków na pokrycie kosztów upadłości oraz zaspokojenia wierzycieli w najmniejszym choćby zakresie.

Oddalając skargę D. Ś.na powyższe postanowienie, WSA w Gliwicach podkreślił, że istota sporu dotyczy kwestii posiadania przez skarżącą przymiotu strony, wobec regulacji zawartej w art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.). WSA zauważył, że jedynie stronie przysługuje legitymacja do złożenia wniosku i powinnością organu odwoławczego, po wypłynięciu podania, jest wstępne wyjaśnienie, czy osoba składająca wniosek posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem WSA organ ma obowiązek zbadać dopuszczalność złożenia wniosku - wyznaczoną przesłankami przedmiotowymi i podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe, to przede wszystkim złożenie wniosku przez legitymowany podmiot, a zatem przez stronę postępowania w sprawie. Jeżeli z wniosku wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy odmawia wszczęcia postępowania.

WSA wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się rozstrzygnięcie, które rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego ‒ taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Zatem, aby posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym należy ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można żądać konkretyzacji własnego obowiązku, prawa lub uprawnienia. Cechami interesu prawnego, o którym mowa we wskazanym przepisie jest to, że musi być on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

WSA podniósł, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach zostało skierowane do majątku f."A." z siedzibą w K. w czasie, kiedy skarżąca już nie pełniła funkcji członka jej zarządu. Tym samym wydane postanowienie nie narusza w żaden sposób uprawnień skarżącej wynikających z jakiejkolwiek normy prawa materialnego, która determinowałby jej status jako strony tego postępowania. Z tego też powodu skarżąca nie miała uprawnienia do występowania o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenie nieważności spornego postanowienia.

Zdaniem WSA, jedynymi stronami postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach, skierowanego do majątku fundacji, w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, była zobowiązana fundacja oraz wierzyciel. Na dzień wystawienia opisanych tytułów, jak i na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego skarżąca nie była już członkiem zarządu i do dnia dzisiejszego nim nie jest. W sprawie nie może działać w imieniu fundacji, jednocześnie nie posiada ona legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z 27 czerwca 2018 r. o umorzeniu postępowania.

D. Ś. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W skardze kasacyjnej zarzucono - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

a) naruszenie przepisów postępowania - art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną;

b) naruszenie przepisów postępowania art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewszczęcia postępowania z urzędu mimo wiedzy o rażącym naruszeniu prawa, przez co podważane jest zaufanie obywateli do władzy publicznej i ich bezstronności;

- na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.::

a) naruszenie przepisów postępowania - art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną;

b) naruszenie przepisów postępowania art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 8 § 1 kpa poprzez niewszczęcia postępowania z urzędu mimo wiedzy o rażącym naruszeniu prawa, przez co podważane jest zaufanie obywateli do władzy publicznej i ich bezstronności.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym - na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; dalej: ustawa COVID-19). NSA w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.

Podkreślić należy, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.

Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania reguł i ograniczeń przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego, poprzez zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczania COVID-19, przy czym na obecnym stanie tej pandemii, także warunki sprawowania wymiaru sprawiedliwości muszą być dostosowane do tych podstawowych wymagań.

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, jak też nie zostały spełnione warunki, wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał niniejszą sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Wnoszący skargę kasacyjną powinien formułować zarzuty wobec rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji i z tego względu w podstawach kasacyjnych należy powołać przepisy postępowania właściwe dla sądu administracyjnego, niezależnie od wskazania związku z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego, mającymi zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.

Ponadto, istotą mechanizmu kontroli instancyjnej sprawowanej przez NSA jest ograniczenie tej kontroli do rozpoznania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, co wyklucza ponowne rozpoznanie sprawy w całości - art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych ma więc istotne znaczenie, bowiem NSA nie może rozpoznać merytorycznie tych zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane.

Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w tych podstawach (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09), co jest możliwe tylko wtedy, gdy wnoszący skargę kasacyjną wskazał poprawnie przepisy, które jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny, jak też określił, na czym naruszenie tych przepisów polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc powyższe reguły do niniejszej sprawy, zauważyć należy, że w podstawach kasacyjnych wnosząca skargę kasacyjną w istocie podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, co zgodnie z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymagało wskazania nie tylko konkretnego, potencjalnie naruszonego przepisu postępowania, ale też wykazania, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona skarga kasacyjna jedynie częściowo odpowiada powyższym wymaganiom, niemniej jednak stwierdzone wady nie dyskwalifikują jej w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie, co umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - kierując się wskazaniami przedstawionymi w uchwale NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09) - rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim możliwe było ich dookreślenie na podstawie argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem autora skargi kasacyjnej, że WSA naruszył art. 28 k.p.a., jak też art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. Jest oczywiste, że sąd pierwszej instancji mógł naruszyć te przepisy tylko poprzez wadliwą kontrolę stosowania tych norm prawnych przez organ, a w tym zakresie nie sformułowano stosownego zarzutu. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że w świetle wskazanej uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, możliwa jest - co do zasady - ocena stawianych zarzutów, przy czym NSA zidentyfikował ich istotę na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, bowiem w tym zakresie zarzuty te były jasne i jednoznaczne w dostatecznym stopniu.

Biorąc pod uwagę zakres zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej i jej uzasadnieniu, wskazać należy, że istotnym zagadnieniem w sprawie jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w tym postępowania w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności). Odmowa ta winna nastąpić na wstępnym etapie badania wniosku - wówczas nie trzeba w sprawie przeprowadzać postępowania wyjaśniającego, skoro w jego rezultacie i tak należałoby stwierdzić, że sprawa zainicjowana danym wnioskiem musi zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. W tym zakresie jednolite jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i w okolicznościach rozpoznawanej sprawy problem ten nie wymaga szerszego omówienia. Przypomnieć jedynie trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, tj. wtedy, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, a tym samym nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego - w tym zakresie (por. np.: wyroki NSA: z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 150/13; z 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12; z 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12).

W tym więc kontekście, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok, prawidłowo zinterpretował przesłanki zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w rozpoznawanej sprawie.

Jak wynika z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zgodnie zaś z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie organ nie wszczął takiego postępowania z urzędu, zatem jego wszczęcie uzależnione było od skutecznego zgłoszenia żądania przez stronę postępowania.

Z okoliczności sprawy wynika, że obowiązek zwrotu dotacji celowej z budżetu państwa oraz płatności ze środków europejskich, nałożony został na F. "A.", a więc niewątpliwie ta osoba prawna była stroną tego postępowania. Trafne jest zatem stanowisko sądu pierwszej instancji, że wobec wystąpienia przez D. Ś. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie F. "A.", obowiązkiem organu było ustalenie, czy wniosek ten pochodzi od uprawnionego podmiotu - strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wynika natomiast z prawa materialnego i musi znajdować oparcie w konkretnej normie materialnoprawnej. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest więc tylko ten podmiot, którego własny interes prawny podlega konkretyzacji w tym postępowaniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem postępowanie egzekucyjne zostało skierowane nie do niej, lecz prowadzono je wobec F. "A.". Jakkolwiek skarżąca kasacyjnie pełniła funkcję prezesa zarządu tej fundacji (w latach 2010-12), jednakże nie można uznać, że ów fakt ukształtował trwale stosunek prawny, dający podstawy do wystąpienia po stronie skarżącej kasacyjnie interesu prawnego w sprawie o stwierdzenia nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec samej f..

Podobnie należy ocenić argumentację skarżącej kasacyjnie odnoszącą się do skutków wszczęcia postępowania dotyczącego jej solidarnej odpowiedzialności - jako byłego członka zarządu - za zobowiązania F. "A.", do czego nawiązano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Nie ma w tym zakresie znaczenia podniesiona przez skarżącą kasacyjnie okoliczność, że w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania "odpadają przesłanki dotyczące możliwości ewentualnego pociągnięcia jej do odpowiedzialności za zobowiązania F. A.". Autor skargi kasacyjnej - uzasadniając ten zarzut - odwołał się do regulacji art. 116 § 1 i 2 w zw. z art. 116a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (akt. tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1540; dalej jako: o.p.). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 116a § 1 o.p., za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 o.p. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami (przepis art. 116 o.p. stosuje się odpowiednio). Wskazane przez autora skargi kasacyjnej przepisy art. 116 § 1 i 2 o.p. (z których ust. 1 jest rozbudowaną jednostką redakcyjną, czego nie uwzględniono w argumentacji skargi kasacyjnej) określają podstawy solidarnej odpowiedzialności członków zarządu osoby prawnej za zaległości podatkowe tej osoby, w sytuacji, gdy egzekucja z majątku tej osoby okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jakkolwiek wskazane wyżej przepisy regulują odpowiedzialność osób wchodzących w skład organu osoby prawnej, jednakże ma ona charakter subsydiarny wobec odpowiedzialności danej osoby prawnej i oparta jest na odrębnych - od odpowiedzialność tej osoby prawnej - przesłankach normatywnych.

Oznacza to, że skarżąca kasacyjnie, jako osoba potencjalnie ponosząca subsydiarną odpowiedzialność za zaległości publicznoprawne F. "A." na podstawie art. 116a § 1 o.p., nie miała interesu prawnego w postępowaniach, w których rozstrzygnięto zarówno o zobowiązaniach F. "A.", jak i o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku fundacji. Z tego też względu skarżąca kasacyjnie nie ma także interesu prawnego w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie F. "A." (por. analogiczny pogląd dot. spółki - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 200/18; także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2009 r., SK 32/07, opub. w OTK-A 2009/5/70).

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.