Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 844/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatek leśny
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. w Olsztynie sprawy ze skargi M. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. G. i R. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent decyzją z dnia "[...]" ustalił M.G., R. G., I. R. i U. H.jako współwłaścicielom nieruchomości o numerze ewidencyjnym "[...]", położonej w "[...]", łączne zobowiązanie pieniężne na 2016r., w wysokości 71 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunty pod rowami o powierzchni 0,0052 ha, do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych o powierzchni 1,6195 ha, do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym - lasy pozostałe o powierzchni 1,4836 ha.

Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do treści art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617 zgodnie, z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Wskazano również, że w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym przewidziano zwolnienie od podatku rolnego użytków rolnych klasy V, VI i Vlz oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych ustanowionych na użytkach rolnych. Kolegium wskazało również na treść art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716), dalej jako: "u.p.o.l.". Ponadto, w świetle art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374), opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy.

Jak wynika z treści art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym - m. in. informacje dotyczące położenia, granic, przeznaczenia i ogólnych danych technicznych oraz charakterze podmiotowym - informacje dotyczące właściciela bądź innych osób, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ust. 1 ww. ustawy. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organ ustalając zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

SKO zwróciło uwagę, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 22 sierpnia 2016r. uwzględniające ostatnią zmianę w ewidencji gruntów i budynków z dnia 26 września 2007r. oraz informacja z rejestru gruntów i budynków z dnia 22 sierpnia 2016r. Organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając te dane organ pierwszej instancji opodatkował grunty pod rowami o powierzchni 0,0052 ha oznaczone jako "W", do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości - grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych o powierzchni 1,6195 ha oznaczone jako "Ws" , do podstawy opodatkowania podatkiem leśnym - lasy pozostałe o powierzchni l ,4836 ha oznaczone jako "LsVI".

SKO podało, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania regulacja art. 7 ust. 1 pkt 8c u.p.o.l., w myśl której zwalnia się od podatku od nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi jezior, grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, z wyjątkiem gruntów przekazanych w posiadanie innym podmiotom niż wymienione w art. 217 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, 1590, 1642 i 2295 oraz z 2016 r. poz. 352). Opodatkowane grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych nie stanowią bowiem własności Skarbu Państwa.

Organ odwoławczy podniósł, że wskazany w odwołaniu zarzut, iż żaden ze współwłaścicieli nie prowadzi gospodarstwa rolnego jest bez znaczenia dla opodatkowania gruntów rolnych. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają bowiem grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 ustawy o podatku rolnym).

W ocenie SKO nie znalazł potwierdzenia również zarzut odwołania, iż podatek za działkę nr "[...]"został naliczony pomimo zwolnień wynikających z art. 12 ustawy o podatku rolnym (dotyczących m.in. użytków rolnych klasy V, VI i VIz, grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych). Wskazano, że organ pierwszej instancji uwzględnił zwolnienie wynikające z przywołanego przepisu do części działki, która sklasyfikowana jest jako użytki rolne klasy V (RV) oraz części sklasyfikowanej jako grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych (Lz).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. i R. G. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7- 9 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a. Wskazali, że jako właściciele gruntów rolnych klasy V i VI chcą skorzystać z uprawnienia niepodlegania opodatkowaniu tych gruntów. Podnieśli, że były las został zdewastowany z uwagi na ścieki cmentarne. Skarżący wskazali również na swoją trudną sytuację majątkową i stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy też zaznaczyć, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt: II FSK 1665/06, Lex nr 471526).

Zasadniczym zagadnieniem podlegającym ocenie Sądu w związku z zarzutami skargi, jest prawidłowość opodatkowania w ramach łącznego zobowiązania za 2016r. posiadanych przez skarżących we współwłasności, gruntów położonych w "[...]", na działce o nr "[...]"

Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organów, które w oparciu o ustalony stan faktyczny przyjęły, jako podstawę opodatkowania spornego gruntu podatkiem od nieruchomości za 2016 rok, jego stan prawny wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, podstawą do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi z kolei, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany oraz datę jej wprowadzenia.

Z dyspozycji art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i podatkowych. Skoro podstawą wymiaru podatków, zgodnie z przywołanym przepisem, są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, to dotyczy to także podatków od nieruchomości, leśnego i rolnego.

Na temat znaczenia omawianej regulacji z zakresu Prawa geodezyjnego i kartograficznego dla wymiaru podatku wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12 (opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego miejsca publikacji). NSA wskazał m.in., że w orzecznictwie sądów dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (m.in. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09).

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, NSA wskazał jednak na przypadki, w których ta reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwo od tej reguły przykładowo może mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.

Istotne jest również, na co wskazał NSA w wyroku z dnia 26 września 2014r., sygn. akt II FSK 3099/12, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, zaś drugą – informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W drugiej grupie znajdą się natomiast dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (uchwała z dnia 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12).

Uznaje się też, że ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego). W tym bowiem zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, w pierwszej kolejności należy uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.).

Jednakże, jak to już wyżej przedstawiono, wskazane powyżej możliwości podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuacje wyjątkowe, uzależnione od konieczności respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych. Zasadą jest bowiem, że organ podatkowy związany jest zapisami ewidencji gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku postępowania podatkowego. Również w świetle art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Powyższe również wskazuje na zależność opisu nieruchomości od danych ewidencji, co potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego (wyroki NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12).

W powołanym już wyżej wyroku w sprawie o sygn. akt II FSK 3108/12, NSA wskazał też na spójność rozwiązań dotyczących ustalania funkcji nieruchomości gruntowych, przyjętych w art. 1a ust. 3 u.p.o.l., jak i w pozostałych ustawach dotyczących opodatkowania nieruchomości, odwołujących się wprost do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków (art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym; art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym,). Tym samym na gruncie ustaw podatkowych ewidencja zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (ww. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13).

Reasumując poczynione wyżej uwagi podkreślenia wymaga, że użyty w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego winny zostać uwzględnione zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Nie można zatem zaaprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Sąd podziela pogląd, iż podważenie zapisów wynikających z ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, a w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju dowodów co do zasady nie jest możliwe. Oparcie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest zatem jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania. Dysponując bowiem wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie mają podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tej ewidencji.

W niniejszej sprawie skarżący próbowali podważyć swój obowiązek podatkowy wyłącznie na podstawie okoliczności faktycznych, takich zanieczyszczenie nieruchomości oraz dotyczących stanu zdrowia i trudnej sytuacji majątkowej podatników. Ze znajdującego się w aktach sprawy rejestru gruntów sporządzonego na dzień 22 sierpnia 2016 r. wynika natomiast, że część tej nieruchomości została sklasyfikowana m.in. jako: W – rowy (0,0052 ha), LSVI – lasy (1,4836 ha) oraz Ws – grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (1,6195 ha). Skoro zatem zapisy rejestru gruntów w zakresie oznaczenia stanowiących współwłasność skarżących gruntów nie budzą wątpliwości, to organy nie miały podstaw i nie były uprawnione w ramach postępowania podatkowego, do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń, zgodnie z wolą skarżących. Tym samym, stanowisko organów podatkowych, należy uznać za prawidłowe.

Na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła mieć też wpływu sytuacja finansowa i zdrowotna skarżących. Powoływane przez skarżących okoliczności pozostają bowiem bez znaczenia na wymiar podatku. Mogą natomiast stanowić podstawę do wystąpienia do organu podatkowego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego lub też rozłożenia go na raty (art. 67a Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu, prawidłowo organy podatkowe oparły swe rozstrzygnięcie na obowiązującej w okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe, treści rejestru gruntów. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że do podatnika należy kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, z którymi nie zgadza się. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą NSA, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, jeśli takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt III SA 2466/01, Lex nr 77806).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak też naruszenia prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.