Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1647/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 g
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 22 § 2 a
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 października 2016 r. nr [...],[...] w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2016 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 16 marca 2016 r. pan P. M. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o ograniczenie wysokości poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2016 r. w pełnym zakresie, wskazując, że wniosek jest zasadny z uwagi na możliwość skorzystania przez podatnika z ulgi abolicyjnej. W uzasadnieniu wniosku podatnik podniósł, że jest marynarzem i w 2016 r. będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Singapurze – A Pte. Ltd. Zdaniem podatnika w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie Umowa z dnia 4 listopada 2012 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 2014 r. poz. 443), dalej zwana Umową. Do wniosku dołączono:

- oświadczenie podatnika z dnia 25 kwietnia 2016 r. dotyczące zatrudnienia

u zagranicznego armatora A Pte. Ltd z aktualną siedzibą w Singapurze,

- wierzytelne tłumaczenie umowy o pracę z dnia 27 grudnia 2015 r.,

- Certyfikat pracy na morzu z dnia 3 lutego 2016 r.,

- Certyfikat zgodności z dnia 20 stycznia 2016 r.,

- Międzynarodowy Certyfikat Bezpieczeństwa Statku,

- zaświadczenie kapitana statku z dnia 26 lutego 2016 r. – wierzytelne tłumaczenie,

- potwierdzenie zatrudnienia z dnia 8 marca 2016 r. – wierzytelne tłumaczenie,

- kserokopię książeczki żeglarskiej – strony od 4 do 54.

Podatnik oświadczył ponadto, że nie uiszczał podatku zagranicą, nie otrzymał również informacji, by został zarejestrowany w singapurskim systemie podatkowym.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił podatnikowi ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016r. z tytułu uzyskiwania przychodów z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku morskiego.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 12 października 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej wskazując, że instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowym może zostać zastosowana przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni, iż zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku

do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy. Organ podatkowy winien najpierw rozważyć, czy istnieją okoliczności faktyczne i prawne umożliwiające uwzględnienie wniosku, a dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi

na to pytanie może nastąpić wyrażenie zgody na ograniczenie poboru zaliczek

na podatek dochodowym - zgodnie z art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej. Tym samym

to strona, składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek, jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga szczególnego zaangażowania wnioskodawcy, gdyż co do zasady to ona posiada wiedzę o okolicznościach, które mogą uprawdopodobnić,

że zaliczki obliczone wg zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok. Dyrektor podkreślił, że to nie organ podatkowy,

a podatnik powinien wykazać tę okoliczność.

Dyrektor podniósł, że ocena tego, czy wnioskodawca uprawdopodobnił,

że odprowadzane przez niego zaliczki na podatek dochodowy w ciągu roku podatkowego są niewspółmiernie wysokie, wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy w świetle postanowień art. 15 ust. 3 Umowy podatnik uprawdopodobnił,

że wykonuje pracę najemną na statku morskim, statek ten eksploatowany

jest w transporcie międzynarodowym, podmiotem eksploatującym statek jest singapurskie przedsiębiorstwo.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej podatnik uprawdopodobnił przesłankę wykonywania pracy najemnej na pokładzie statku morskiego B w charakterze starszego mechanika.

Ustosunkowując się do przesłanki wykonywania pracy najemnej na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym organ odwoławczy zauważył, że z umowy zawartej pomiędzy podatnikiem a menadżerem statku, tj. A Pte. Ltd wskazanym jako "przedstawiciel właściciela" wynika jedynie, że na podstawie tej umowy pan P. M. został skierowany do prac na statku B. Z żadnych dokumentów przedstawionych przez stronę nie wynika, że statek jest eksploatowany w żegludze międzynarodowej (transport). Złożony w toku postępowania odwoławczego dokument z dnia 29 czerwca 2016 r. także nie potwierdza, że statek B jest wykorzystywany w transporcie międzynarodowym, tym bardziej, że jedyną lokalizacją wskazywaną w wymienionym piśmie jest Brunei. Wykorzystywania statku w transporcie międzynarodowym nie potwierdza również kserokopia książeczki marynarskiej oraz krótkie tłumaczenie wybranych fragmentów dokumentu "Certyfikat Rejestru Singapuru, dane statku".

W odniesieniu do ostatniej przesłanki - eksploatacji statku przez przedsiębiorstwo singapurskie, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że podatnik we wniosku z dnia 16 marca 2016 r. podniósł, iż statek B jest eksploatowany przez singapurskie przedsiębiorstwo A Pte.Ltd. Z pisma z dnia 8 marca 2016 r. – potwierdzenie zatrudnienia – wynika, że statek ten jest eksploatowany przez C (C). Pismo

to podpisane jest przez M. C. – starszego menadżera ds. załóg

i opieczętowane pieczęcią A Pte.Ltd. Wystawca pisma nie dołączył żadnego dokumentu potwierdzającego prawo do składania takich oświadczeń. Nie wskazał również podstawy na jakiej opiera swoje twierdzenia dotyczące przedmiotowego statku. Z treści "Certyfikatu pracy na morzu" z dnia 30 lutego 2016 r. wynika, że właścicielem statku jest A Pte.Ltd, natomiast w powyższej umowie A Pte. Ltd występuje jako "przedstawiciel właściciela". Z ogólnodostępnych informacji zawartych na stronie internetowej http://maritime-connector.com/ wynika, że właścicielem statku B (owner) jest C – Singapore, a jako zarządca (manager) występuje D – Singapore. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przedstawione przez stronę w odwołaniu dokumenty, pomimo że są datowane na inny dzień, w swej treści są tożsame z dokumentami przedstawionymi w postępowaniu podatkowym przed organem I instancji. Ustosunkowując się do wpisów w książeczce marynarskiej nr [...] należącej do podatnika Dyrektor wskazał, że zgodnie z zgodnie z zawartymi w niej zapisami armatorem wskazanym dla statku B jest C Pte., który jest podmiotem mającym siedzibę w Singapurze. Tym samym organ odwoławczy, odmiennie od organu I instancji, uznał za uprawdopodobnioną przesłankę eksploatacji statku przez singapurskie przedsiębiorstwo.

Zdaniem organu, wobec braku uprawdopodobnienia przez podatnika zaistnienia przesłanek świadczących o eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym

przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Singapurze, brak podstaw

by stwierdzić, że w sprawie mają zastosowanie przepisy umowy zawartej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru.

W dalszej kolejności organ II instancji argumentował, że przepis art. 27g u.p.d.f., który in extenso odsyła do art. 27 ust. 9 u.p.d.f., jest immanentnie związany z ustawą

z dnia 25 lipca 2008r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, która wprowadziła

go w życie na podstawie art. 14, a zatem zapłata podatku za granicą jest jedną

z nadrzędnych przesłanek do tego, aby podatnik mógł skorzystać z tzw. abolicji podatkowej. Natomiast w przypadku, gdy dochody nie podlegają opodatkowaniu

za granicą, nie występuje zrównanie obciążeń podatkowych wynikających z metod unikania podwójnego opodatkowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska

niż zaprezentowane doprowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania, stosownie do art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także podważałoby zasadę równości wobec prawa zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił również uwagę, że zawarte w art. 27g ust. 1 u.p.d.f. uregulowanie prawne, dotyczy dochodów uzyskanych w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym tzw. ulga abolicyjna ma zastosowanie do określenia wysokości podatku należnego za dany rok podatkowy wykazywanego

w zeznaniu rocznym składanym do dnia 30 kwietnia następnego roku podatkowego. Natomiast przepis ten nie ma zastosowania do określenia wysokości należnej zaliczki od dochodu uzyskiwanego w trakcie roku podatkowego, której wysokość ustala się

w sposób określony w art. 44 ust. 3 a tej ustawy.

Powołując się na art. 22 ust. 1 lit. a Umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu, organ stwierdził, że w sytuacji w której strona

nie uprawdopodobniła przesłanek tj. uzyskania wynagrodzenia za pracę najemną wykonywaną na pokładzie statku morskiego eksploatowanego przez przedsiębiorstwo posiadające faktyczny zarząd na terenie Singapuru, od którego podatek nie będzie pobrany nie mają zastosowania regulacje zapobiegające przypadkom podwójnego opodatkowania, a to oznacza, że od całości dochodu podatnik powinien zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego z uwagi

na wystąpienie przyczyny wskazanej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ewentualnie, w razie uznania zarzutu naruszenia prawa mającego wpływ

na nieważność postępowania za nieuzasadniony, wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego, z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy zarówno przepisów materialnych jak i procesowych, które miało wpływ na wynik sprawy,

oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na kosztów postępowania

oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, tj. art. 127 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 78 Konstytucji RP, poprzez zmianę ustaleń faktycznych organu I instancji i jednocześnie utrzymanie jej w mocy,

co jednocześnie stanowi naruszenie art.121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada zaufania do organów podatkowych) oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej (czynny udział strony w postępowaniu podatkowym).

Kwestionowanej decyzji zarzucił ponadto:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 32 ust. 2 oraz w zw. z art 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niejednolite i nierówne traktowanie podatników, niejednolite, nierzetelne i niespójne odniesienie się do wniosku podatnika, działanie organu w oparciu o własne stanowisko wypracowane na skutek zastosowania

tzw. partykularyzmu interpretacyjnego w zakresie ustalenia, czy statek na którym podatnik wykonuje pracę, jest statkiem morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z miejscem fatycznego zarządu

w Singapurze; dopuszczenie się przez organ dyskryminacji podatnika ze względu

na wykonywany przez niego zawód oraz naruszenie przez organ obowiązku przestrzegania prawa poprzez niezastosowanie się przez organ do dyspozycji powszechnie obowiązujących przepisów prawa;

2. art. 84 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że wiążące dla organu jest oparcie swoich twierdzeń na orzecznictwie sądów administracyjnych, które nie są źródłem prawa;

3. postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, tj. art. 15 ust.3 oraz art.22 ust.1 lit. a, poprzez uznanie, iż nie znajduje ona zastosowania

w niniejszym stanie faktycznym, bowiem niemożliwym jest ustalenie, czy podatnik wykonuje pracę na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Singapurze,

4. art. 3 h Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, poprzez brak uznania, że statek, na którym podatnik wykonuje pracę, nie wykonuje transportu międzynarodowego,

5. art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie

go w przedmiotowej sprawie i uznanie, że podatnik nie uprawdopodobnił, że zaliczki będą niewspółmiernie wysokie w stosunku do należnego podatku, argumentując

to brakiem wykazania, że statek, na którym podatnik wykonuje pracę jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, pomimo dostarczenia kompletu dokumentów potwierdzających te okoliczności;

6. art. 27g ust.1 i 2 u.p.d.f., poprzez brak przyznania podatnikowi prawa

do ulgi abolicyjnej, pomimo spełnienia przez niego wszystkich przewidzianych prawem przesłanek, warunkujących jej przyznanie;

7. art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy:

1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 2 a Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. utrzymanie w mocy wadliwej decyzji;

2. art. 120, art. 121 §1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez podjęcie

przez organ podatkowy działań niezgodnych z przepisami prawa, poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności co do interpretacji przepisów; stosowanie wykładni prawa krzywdzącej dla podatnika; uporczywe twierdzenie, że brak jest jasnych przesłanek pozwalających na ustalenie, jaką umowę

o unikaniu podwójnego opodatkowania należy stosować w odniesieniu

do strony; podjęcie przez organ podatkowy działań, które nie zmierzały

do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz uporczywe twierdzenie, że zapłata podatku

za granicą warunkuje zastosowanie art. 27g u.p.d.f.;

3. art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez: niedopuszczenie jako dowodu w sprawie wyjaśnień przedstawionych

przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania; wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów, dokonanej

na podstawie własnej, dowolnej oceny i uznania organu; niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego; dokonanie przez organ oceny dowodów w sposób dowolny, nielogiczny, nierzetelny

i niespójny;

4. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wskazania dowodów

na poparcie swoich twierdzeń.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U.

z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. Jedn. dz. U. z 2016 r., poz. 718

ze zm.) - określanej dalej jako "p.p.s.a."- stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg

na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby

w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi

raz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo,

ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie podatnik złożył wniosek o ograniczenie poboru zaliczek

na podatek z uwagi na zamiar skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej. We wniosku wskazał, że jest marynarzem i w 2016 r. będzie uzyskiwał wynagrodzenie w związku

z wykonywaniem pracy najemnej na podstawie kontraktu o pracę na pokładzie statków eksploatowanych w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo

z faktycznym zarządem w Singapurze.

Zgodnie z art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, ogranicza pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni,

że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.

Jak wynika z powyższego, w art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej zawarta jest kompetencja organu podatkowego do ograniczania pobierania zaliczek samodzielnie wyliczanych i opłacanych przez podatnika. Wskazać należy, że od dnia 1 stycznia 2013 r. została wprowadzona zmiana w ww. przepisie wprowadzona, która polegała na tym, że zwrot "może ograniczać" zastąpiono wyrazem "ogranicza". Miało

to na celu zmniejszenie zakresu uznania administracyjnego organów podatkowych podejmujących decyzje o ograniczeniu poboru zaliczek na podatek. Jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za cały rok podatkowy, organ podatkowy - w nowym stanie prawnym - jest zobligowany do podjęcia decyzji ograniczającej wysokość pobieranych zaliczek. Celem wprowadzenia zmiany było zobowiązanie organu do podjęcia korzystnej

dla podatnika decyzji, w sytuacji, gdy podatnik wykaże, że zaliczki - np. w związku

z przysługującymi podatnikowi odliczeniami od dochodu lub podatku - są za wysokie.

W dalszym jednak ciągu to organ podatkowy decyduje o tym, czy podatnik dostatecznie uprawdopodobnił to, że zaliczki są za wysokie. A zatem uznaniowość organu w tym przypadku pozostała nienaruszona (por. Leonard Etel, Komentarz

do art.22 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX).

Instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowym

(w tym podatek dochodowy od osób fizycznych) może zatem zostać zastosowana

przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni w nim,

że zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu, przewidywanego na dany rok podatkowy.

W kontekście powyższego podzielić należy pogląd organu II instancji,

że to na podatniku spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy. O ile obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym i nie może być przerzucony na stronę, o tyle ciężarem uprawdopodobnienia może zostać obarczona strona postępowania w tych podatkowoprawnych stanach faktycznych, w których ustawodawca uzna to za celowe,

a więc uzasadnione interesem podatnika lub interesem publicznym, z czym mamy

do czynienia bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy,

że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie art. 22 § 2a Ordynacji podatkowej nie przeprowadza się pełnego postępowania dowodowego

jak w postępowaniu wymiarowym.

Tym samym podatnik, składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga jego szczególnego zaangażowania, gdyż to on posiada wiedzę co do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok.

Przez uprawdopodobnienie rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w ocenie organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania

o prawdopodobieństwie istnienia lub nie istnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności. Uprawdopodobnienie jest swoistym środkiem zastępczym

w relacji do dowodu, w znaczeniu ścisłym, nie dającym całkowitej pewności

co do faktów, ale pozwalającym na stwierdzenie, że ich istnienie w takiej czy innej formule jest prawdopodobne. W doktrynie prawa podatkowego akcentuje się,

że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu

o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (por. Antoni Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego a rozkład ciężaru dowodu,

[w:] Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, LEX ). Przy czym podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika,

są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo wskazały,

że rozpoznając wniosek skarżącego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek, należało zbadać przede wszystkim, czy w stosunku do podatnika należy stosować zapisy umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz czy stan faktyczny odpowiada przesłankom określonym w art. 15 ust. 3 tej Umowy, a w przypadku udzielenia na powyższe pytania odpowiedzi twierdzącej- na zastosowaniu do tak ustalonego stanu faktycznego odpowiednich postanowień art. 22 Umowy, a w konsekwencji zbadaniu, czy zachodzą przesłanki do ograniczenia wysokości zaliczek na podatek.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.f., osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł- przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W świetle art. 3 ust.1a u.p.d.f., za osobę mającą miejsce zamieszkania

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych

lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W myśl postanowień art. 4a ww. ustawy powołany przepis stosuje się

z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Stosownie do treści art. 44 ust. 1a u.p.d.f. podatnicy osiągający dochody

bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, według zasad określonych w ust. 3a.

Zgodnie z art. 15 ust.1 Umowy, z zastrzeżeniem postanowień artykułów 16, 18

i 19, pensje, płace oraz inne podobne wynagrodzenia uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana,

to otrzymane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Przy czym, jak wynika z ust. 2, bez względu na postanowienia ustępu 1, wynagrodzenia uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania

w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej w drugim Umawiającym się Państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie, jeżeli:

a) odbiorca wynagrodzenia przebywa w drugim Państwie przez okres

lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni w jakimkolwiek dwunastomiesięcznym okresie rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym; i

b) wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania ani siedziby w drugim Państwie; i

c) wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie.

Bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu, wynagrodzenie uzyskane, w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego lub statku powietrznego, eksploatowanego w transporcie międzynarodowym

przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa podlega opodatkowaniu tylko w tym Państwie. Jednakże, jeżeli takie wynagrodzenie jest uzyskiwane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w drugim Umawiającym się Państwie, wówczas może ono także być opodatkowane w tym drugim Państwie (art. 15 ust. 3 Umowy).

Spór zaistniały pomiędzy stronami koncentrował się odnośnie kwestii zastosowania w sprawie art. 15 ust. 3 Umowy. Organ II instancji uznał bowiem,

że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki wykonywania pracy najemnej na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym w związku z czym zapisy Umowy nie mają zastosowania.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zajętego przez ten organ stanowiska, rozważenia wymaga podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez zmianę przez organ odwoławczy w zasadniczy sposób ustaleń faktycznych organu pierwsza instancji.

Wskazać należy, że w wyniku wniesienia przez podatnika odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego kompetencje do ponownego rozpatrzenia sprawy przeszły na organ odwoławczy, tj. Dyrektora Izby Skarbowej, którego zadaniem było ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie ocenił odmiennie niż organ pierwszej instancji zgromadzony materiał dowodowy uznając, że podatnik uprawdopodobnił przesłankę eksploatacji statku przez singapurskie przedsiębiorstwo.

Zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, a rola organu odwoławczego nie sprowadza się jedynie do kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Rozpatrując odwołanie, organ ma obowiązek ponownego ustalenia stanu faktycznego i dokonania ponownej wykładni prawa. Organ odwoławczy zobowiązany jest do podjęcia wszelkich czynności, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie zobowiązującą także i na tym etapie postępowania zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa), musi dokładnie zbadać wszystkie okoliczności sprawy oraz dowody. W związku z powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności i konieczności stwierdzenia nieważności decyzji.

Przechodząc do oceny stanowiska zajętego przez organ odwoławczy

w kwestii braku uprawdopodobnienia przez stronę przesłanek, wskazujących

na zastosowanie w tej sprawie przepisów Umowy, uznać należy je za prawidłowe.

W toku postępowania przez organami skarżący przedłożył jedynie umowę zawartą pomiędzy podatnikiem a menadżerem statku, tj. A Pte. Ltd wskazanym jako "przedstawiciel właściciela", z której wynika, że na podstawie tej umowy podatnik został skierowany do prac na statku B. Z żadnych dokumentów oferowanych przez stronę nie wynika jednak, że statek jest eksploatowany w żegludze międzynarodowej (transport). Złożony w toku postępowania odwoławczego dokument z dnia 29 czerwca 2016 r. również nie potwierdza, że statek B jest wykorzystywany w transporcie międzynarodowym, tym bardziej, że jedyną lokalizacją wskazywaną w wymienionym piśmie jest Brunei. Wykorzystywania statku w transporcie międzynarodowym nie potwierdza również kserokopia książeczki marynarskiej oraz krótkie tłumaczenie wybranych fragmentów dokumentu "Certyfikat Rejestru Singapuru, dane statku". W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnie organ II instancji uznał, że przesłanka wykonywania przez skarżącego pracy na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym nie została uprawdopodobniona.

Reasumując stwierdzić należy, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że przedłożone w rozpatrywanej sprawie dokumenty nie dają podstaw

do ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, bowiem nie uprawdopodobniono, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawie

z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do należnego podatku od dochodu przewidzianego za dany rok. Podkreślić przy tym należy, że Dyrektor Izby Skarbowej wyraźnie wskazał, dlaczego dokumenty przedstawione przez podatnika okazały się niewystarczające dla uprawdopodobnienia tej przesłanki.

Mając zatem na uwadze przedstawiony wyżej stan prawny oraz zgromadzone dowody w sprawie, jak również biorąc pod uwagę zakres zarzutów podniesionych

w skardze, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy podjęły niezbędne działania w celu dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, umożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek

na podatek dochodowy.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto

nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił

w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się

przy załatwianiu sprawy.

Organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast odmienna ocena prawna tego materiału nie oznacza automatycznie naruszenia art.120, art.121, art.122, art.124, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wreszcie, nie sposób mówić o naruszeniu na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów o randze konstytucyjnej, skoro zaskarżona decyzja ma umocowanie

w obowiązujących przepisach prawa.

Końcowo zauważyć trzeba, że rozważania organu odwoławczego dotyczące możliwości skorzystania z "ulgi abolicyjnej" tylko w przypadku zapłaty podatku

w drugim umawiającym się Państwie należy uznać za przedwczesne i zbędne

w ustalonym przez organ, a zaaprobowanym przez Sąd stanie faktycznym. Pozostały one zatem bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.