Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 782/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.7 ust.2, art. 8 ust.1 i 2, art. 18 ust.2
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art.135, art. 145 par.1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7, art. 156 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 50 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. i Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o numerze "[...]" II. orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał I.K. zaliczkę alimentacyjną dla M.K. i Ł.K. w wysokości 250 złotych miesięcznie na każde dziecko na okres od 1 września 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni spełnia wymogi do otrzymania zaliczki alimentacyjnej określone w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Decyzja ta została uchylona decyzją tego samego organu z dnia "[...]". W uzasadnieniu podano, iż z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania przez I.K. ustała właściwość miejscowa Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., a organem właściwym do wypłaty zaliczki alimentacyjnej stał się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S.

Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznano I.K. zaliczkę alimentacyjną na M.K. i Ł.K. w kwocie po 170 złotych miesięcznie na każde dziecko na okres od dnia 1 grudnia 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu podano, iż I.K. spełnia przesłanki wskazane w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej uprawniające do przyznania przedmiotowego świadczenia w okresie i w wysokości określonej w sentencji decyzji. Podano, iż z dokumentów znajdujących się we wniosku wynika bowiem, iż dochód rodziny, rozumiany zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako "przeciętny miesięczny dochód członków rodziny", w 2005 roku wynosił 542,04 złotych, a zatem był wyższy niż 50 % kwoty wskazanej w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, stanowiącej kryterium dochodowe. W związku z tym, wnioskodawczyni przysługuje zaliczka alimentacyjna w wysokości 170 złotych na każde dziecko.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I.K. Odwołująca wskazała, iż złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Jednakże organ ten przyjął zupełnie inny sposób naliczania zaliczki alimentacyjny, mimo że obowiązują go te same przepisy. Według odwołującej się sposób obliczania zaliczki przez MOPS w S. jest nieprawidłowy, gdyż wynika z niego, że pełną kwotę zaliczki otrzymuje się wówczas, gdy miesięczny dochód nie przekracza 291,50 złotych, a dochód taki nie pozwala na egzystencję. Ponadto wskazała, iż z niezrozumiałych względów w gminie S. jako kryterium bierze się pod uwagę dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, natomiast w mieście S. sumuje się miesięczny dochód wszystkich członków rodziny. Odwołująca się podniosła, iż dokonując w dobrej wierze obowiązku meldunkowego naraziła się na utratę dochodów w postaci zmniejszonej zaliczki alimentacyjnej, co jest dla niej krzywdzące.

Przed rozpatrzeniem powyższego odwołania Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]", przyznającej zaliczkę alimentacyjną dla M.K. i Ł.K. po 250 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006 roku do 31 sierpnia 2007 roku, a następnie decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło nieważność tej decyzji. W uzasadnieniu podano, iż zaliczka alimentacyjna została przyznana w wysokości po 250 zł na każde dziecko, a więc jak wynika z akt sprawy w pełnej wysokości zasądzonych alimentów. To zaś zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej możliwe jest w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. Przy czym organ potraktował pojęcie dochodu rodziny występujące w tym przepisie jako tożsame z pojęciem dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę występującym w art. 7 ust. 2 ustawy, co w ocenie Kolegium stanowi rażące naruszenie prawa. Wskazano, iż pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zasiłkowy. Nie można tego pojęcia utożsamiać z pojęciem "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie", o którym mowa w art. 7 ust. 2, gdyż to ostatnie uzyskuje się dzieląc dochód rodziny przez liczbę osób w rodzinie. Wskazano, iż różnicę między tymi pojęciami łatwo dostrzec przy wypełnianiu wniosku o zaliczkę alimentacyjną. Zatem organ miał obowiązek porównania dochodu rodziny (tj. w tej sprawie 542,04 zł) z połową kwoty 583 zł (50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej). W ten sposób ustaliłby, iż dochód rodziny przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 powołanej ustawy. W związku z tym Kolegium uznało, iż zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.

Natomiast po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia "[...]" uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zaliczka alimentacyjna jest świadczeniem przyznawanym i wypłacanym na wniosek strony i nie może być przyznana z urzędu. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zmieniła miejsce zamieszkania, w wyniku czego właściwym organem, zobowiązanym do wypłaty świadczeń alimentacyjnych stał się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. Jednakże organ ten przyznał zaliczki alimentacyjne na M.K. i Ł. K. bez wymaganego wniosku strony złożonego w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego postępowanie organu pierwszej instancji było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości przyznanych zaliczek alimentacyjnych organ II instancji wskazał, iż przyznanie kwoty 250 złotych jest możliwe tylko w dwóch przypadkach: gdy osoba uprawniona legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub też gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty określonej w art. 7 ust. 2 przedmiotowej ustawy (583 złote). Z wyliczeń wynika zaś, iż dochód rodziny I. K. był wyższy niż 50% ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej.

Na powyższą decyzję skargę wniosła I.K., zarzucając błędne przyjęcie sposobu ustalenia wysokości należnej zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca wskazała, iż aktem prawnym, który określa zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych jest ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 8 pkt 2 powołanej ustawy dochód skarżącej w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 180,68 złotych i był mniejszy niż połowa kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy, czyli w jej ocenie kwoty 291,50 zł. Wskazała, iż w odniesieniu do tej definicji ustawodawca nie zastosował odniesień do innych aktów normatywnych. Podniosła, iż Kolegium używając definicji dochodu zawartego w ustawie oświadczeniach rodzinnych nie wziął pod uwagę faktu, iż ustawa ta reguluje kwestie warunków nabycia i zasad przyznawania świadczeń rodzinnych, określonych w tej ustawie, natomiast jej sprawa dotyczy zaliczki alimentacyjnej. Ponadto w ocenie skarżącej Kolegium zniekształca przepisy ustawy. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyła wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej odnośnie sposobu ustalania dochodu, zawarte w uzasadnieniu decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., z których wynika jednoznacznie, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy podwyższona kwota zaliczki alimentacyjnej wypłacana jest wówczas, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 50% kryterium dochodowego, czyli kwoty 583,00 złotych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i powinna pozostać w obrocie prawnym. Żaden z zarzutów skargi nie odnosi się do rozstrzygnięcia decyzji, w którym decyzję organu pierwszej instancji uchylono w całości i umorzono prowadzone przez ten organ postępowanie. Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia prawa poprzez stosowanie definicji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, organ odwoławczy wskazał, iż należy mieć na uwadze treść art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wskazany przepis nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są one sprzeczne z niniejszą ustawą. Organ podkreślił również, iż ustawodawca, którego działania z założenia są racjonalne i przemyślane, świadomie używa zwrotu "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie" w art. 7 ust. 2, z kolei w art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej jedynie "dochód rodziny" bez dalszego określenia. Pojęcie "dochód rodziny" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie może być rozumiane inaczej. Tym samym dochód ten nie może być przeliczany na osobę w rodzinie jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. omawiany przepis jest przejrzysty i nie wymaga, a wręcz nie pozwala na inne sposoby wykładni. Dla przedstawionej przez organ argumentacji interpretacji istotne znaczenie mają także zmiany wprowadzone do ustawy o świadczeniach rodzinnych, które pozwalają przyjąć, iż wolą ustawodawcy jest posługiwanie się pojęciem "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie" tylko i wyłącznie w sytuacji określonej w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W każdym innym przypadku dochód rodziny musi być rozumiany tylko i wyłącznie w sposób określony w art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W pozostałym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 roku pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt sprawy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]" o uchyleniu własnej decyzji z dnia "[...]" przyznającej zaliczkę alimentacyjną na rzecz M. i Ł. K. po 250 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1 września 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2007 roku. Oświadczył, iż skarżąca nie składała wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej tej decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż brak jest dowodów na to, iż strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zmiana miejsca zamieszkania nie dawała podstaw do uchylenia decyzji z "[...]". Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ma tu zastosowanie z mocy art. 18 § 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej w przypadku, gdy zmiana podmiotu realizującego świadczenie następuje ma skutek zmiany w sytuacji osoby otrzymującej świadczenie, w szczególności gdy wiąże się to ze zmianą miejsca zatrudnienia lub przejściem na emeryturę, rentę, uposażenie rodzinne lub rentę rodziną realizację świadczenia przejmuje właściwy organ. W tym przypadku podmiot realizujący świadczenie jest obowiązany do niezwłocznego przekazania organowi właściwemu posiadanej dokumentacji dotyczącej osoby otrzymującej świadczenie. W związku z tym Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. z chwilą powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania strony winien przekazać decyzję wraz z niezbędną dokumentacją do właściwego organu bez potrzeby wydania odrębnej decyzji w tym zakresie. W tych okolicznościach Kolegium uznało, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd dokonuje oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać także należy, iż stosownie do art. 135 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, będącej przedmiotem skargi, jest nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, ale także decyzji Kolegium z dnia "[...]", stwierdzającej nieważności decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]" o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej dla M.K. i Ł.K. po 250 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006 roku do 31 sierpnia 2007 roku. Wprawdzie decyzja ta była przedmiotem odrębnej skargi do tut. Sądu, który prawomocnym postanowieniem z dnia 6 września 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 781/07) skargę tę odrzucił, jednakże jak przyjmuje się powszechnie w doktrynie odrzucenie skargi nie powoduje stanu powagi rzeczy osądzonej (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 520). W związku z tym skład orzekający uznał, iż może przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uczynić także wskazaną wyżej decyzję Kolegium.

Podnieść należy, iż w ocenie Kolegium przyznanie skarżącej zaliczki alimentacyjnej w kwocie po 250 zł na każde dziecko nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.), co wypełnia w ocenie organu przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dając podstawę do stwierdzenia nieważności. Z taką oceną nie można się zgodzić. Istota rozważań Kolegium opierała się na wykładni przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Tymczasem przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc iż organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez postawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nakazuje temu organowi zbadać nie tylko, czy nastąpiło niewątpliwe naruszenie prawa, ale także wykazać, że naruszenie to było "rażące".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż rażące naruszenie prawa należy rozumieć jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny. Sytuacja taka ma miejsce, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie ze sobą. Jednocześnie naruszenie prawa musi być tego rodzaju, że niemożliwe będzie zaakceptowanie danej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa i powinna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Zasadnym jest również wskazać, że wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym badaną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006r. Sygn. akt II OSK 489/05, LEX nr 196694, wyrok NSA z 9 lutego 2005r. Sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717, wyrok NSA z 9 marca 1999r. Sygn. akt V SA 1970/98, LEX nr 50195, wyrok z 26 września 2000r. V SA 2998/99, LEX nr 51249). W ten sposób można bowiem oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane błędną wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa.

Zasady i tryb przyznawania zaliczki alimentacyjnej ustalone zostały w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86 poz. 732 ze zm.). Stosownie do art. 8 ust. 1 tej ustawy zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż:

1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 170,00 zł dla osoby uprawnionej albo 250,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki - 120,00 zł dla osoby uprawnionej albo 170,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ustępie 2. tego artykułu przewidziano natomiast, że w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1, zwiększa się do:

1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 300,00 zł dla osoby uprawnionej albo 380,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki - 250,00 zł dla osoby uprawnionej albo 300,00 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Konstrukcja cytowanego art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej powoduje, że niemożliwe jest ustalenie jego znaczenia w drodze wyłącznie wykładni językowej. Ustalając sens znaczeniowy tego przepisu niezbędne jest korzystanie również z reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. Interpretując art. 8 ust. 2 trzeba bowiem zestawić treść tego przepisu z treścią art. 7 ust. 2 omawianej ustawy. Przepis ten stanowi, że zaliczka przysługuje, żeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Przy czym umieszczenie tego przepisu na początku rozdziału 3., regulującego zasady i tryb przyznawania zaliczki alimentacyjnej, wskazuje, że obejmuje on swoim zasięgiem postanowienia całego rozdziału. Przepis art. 8 określa wysokość tego świadczenia. Świadczenie to w podstawowej wysokości przewidzianej w ust. 1, przysługuje zatem każdemu uprawnionemu, jeżeli spełnia kryterium dochodowe określone w art. 7 ust. 2, tj. dochód jego rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Natomiast w ustępie 2. określono warunek ("dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2") uprawniający do otrzymania przez uprawnioną osobę zaliczki w zwiększonej wysokości. Powyższe oznaczałoby, że możliwe jest takie rozumienie art. 8 ust. 2 powołanej ustawy, jakie nadał temu przepisowi organ pierwszej instancji, czyli nadanie zwrotowi "dochód rodziny" znaczenia: "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie". Za takim rozumieniem przepisu opowiada się także skarżąca. Jednakże Kolegium przytoczyło odmienną wykładnię tychże przepisów, uznając, że zaliczka alimentacyjna w podwyższonej wysokości przysługuje tylko wtedy, gdy łączny dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty 583,00 zł.

Fakt dokonywania niejednorodnej interpretacji art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. przez organy administracji publicznej podniesiony został w projekcie zmiany ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (druk nr 1396 Sejmu RP V kadencji, http://www.sejm.gov.pl). Uzasadniając zmianę tego przepisu stwierdzono, iż: "z jednej strony w art. 7 ust. 2 ustawa mówi o "dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie", z drugiej strony zaś - w art. 8 ust. 2 ustawa wskazuje tylko "dochód rodziny". Powyższa niejednolitość powoduje, iż w odniesieniu do obywateli, których sytuacja prawna i faktyczna jest identyczna, wydawane są odmienne decyzje administracyjne, różnicujące wysokość zaliczek alimentacyjnych przyznawanych uprawnionym".

Nie dokonując zatem oceny prawidłowości wykładni prawa zastosowanej przez Kolegium Sąd stwierdził, iż podstawą do stwierdzenia nieważności była odmienna interpretacja przepisów omawianej ustawy, niż ta dokonana przez organ pierwszej instancji. Skoro zaś ocenę naruszenia prawa oparto na różnorodnej wykładni przepisów prawa, to okoliczność ta wyklucza możliwość uznania, że decyzja organu pierwszej instancji narusza prawo w stopniu rażącym. W sytuacji gdy przepis prawa może być różnie interpretowany, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, przyjęcie przez Kolegium odmiennej interpretacji od tej, którą prezentuje organ pierwszej instancji, nie pozwala na uznanie, iż jest to przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W sposób rażący może bowiem zostać naruszony wyłącznie taki przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. W sytuacji natomiast gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisów prawa, nie można uznać, iż dane orzeczenie narusza prawo w stopniu rażącym. Jak już to wyżej powiedziano, rażące naruszenie prawa jest bowiem wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny "zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa." ( niepublikowany wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2002 r. I SA 1506/00, podobnie także w wyroku z dnia 9 marca 2004 r. I SA/Ka 1582 LEX nr 42914 ).

Wobec konieczności uchylenia wskazanej wyżej decyzji Kolegium Sąd musiał także uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zważyć bowiem należy, iż jak słusznie wskazało Kolegium w swojej decyzji z dnia "[...]" stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]" o uchyleniu decyzji tegoż organu z dnia "[...]" fakt zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą nie mógł stanowić podstawy do uchylenia decyzji, którą przyznano zaliczki alimentacyjne na cały okres zasiłkowy tj. od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. Wprawdzie ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie reguluje takich przypadków, ale art. 18 ust. 2 tej ustawy odsyła w sprawach w niej nieuregulowanych do ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei art. 50 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) stanowi, iż w przypadku gdy zmiana podmiotu realizującego świadczenia rodzinne następuje wskutek zmiany w sytuacji osoby otrzymującej świadczenie rodzinne, w szczególności gdy wiąże się ze zmianą miejsca zatrudnienia lub przejściem na emeryturę, rentę, uposażenie rodzinne lub rentę rodzinną, realizację świadczeń rodzinnych przejmuje organ właściwy. W tym przypadku podmiot realizujący świadczenia rodzinne jest obowiązany do niezwłocznego przekazania organowi właściwemu posiadanej dokumentacji dotyczącej osoby otrzymującej świadczenia rodzinne. Podmiot realizujący świadczenia rodzinne pozostawia w swoich aktach poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem kopie dokumentów. Zatem brak było podstaw do wydawania decyzji w niniejszej sprawie przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Organ ten winien bowiem przejąć jedynie realizację świadczenia, w wysokości i na zasadach określonych w decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]".

Jednocześnie jednak także Kolegium uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w przedmiotowej sprawie naruszyło prawo. Należy bowiem wskazać, iż w dacie orzekania przez Kolegium istniała już w obrocie prawnym decyzja Kolegium stwierdzająca nieważność decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia "[...]". Zatem w momencie podejmowania zaskarżonej decyzji pozostawał niezałatwiony wniosek strony o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Zatem stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana bez wymaganego prawem wniosku strony było nieuzasadnione. Natomiast inną kwestią była sprawa ustalenia właściwości organu, uprawnionego do załatwienia tego wniosku, o czym Kolegium w swojej decyzji w ogóle nie wspominało, ani wniosku tego w trybie prawem przewidzianym właściwemu organowi nie przekazało. Nie można zatem uznać, aby podejmując takie rozstrzygnięcie i uzasadniając je w taki sposób, jak to wskazano w przedmiotowej decyzji, Kolegium działało zgodnie z jedną z naczelnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, określoną w art. 7 tego Kodeksu, a mianowicie iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes strony i słuszny interes obywateli.

W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.