Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 907/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa~Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 6 ust 1 pkt 1, art 6 ust 4 i 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art 262§1 kpa, art 145§1 pkt1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. i T. C. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego oraz zobowiązania do ich uiszczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżących M. S. i T. C. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., po rozpatrzeniu zażalenia M. S. oraz T. C., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie ustalenia kosztów postępowania oraz osób zobowiązanych do ich uiszczenia.

W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał na następujące okoliczności sprawy.

W związku z decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., potwierdzającą M. S. oraz T. C. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. C. nieruchomości w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. ustalił koszty postępowania w wysokości 2.066,40 zł oraz zobowiązał M. S. oraz T. C. do ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Minister Skarbu Państwa ustalił, że pismem z dnia [...] października 1990 r. adw. J. K. (pełnomocnik M. S.) wniosła o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez J. i M. C. poza obecnymi granicami RP. Z załączonego orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] maja 1945 r. wynika, iż M. C. pozostawił w [...] dom mieszkalny 3-izbowy, stodołę, stajnię oraz 2 ha ziemi.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] pozytywnie ocenił zgromadzone w sprawie dowody, uznając, że zostały spełnione wymogi ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 – dalej: ustawa z dnia 8 lipca 2005 r.) odnośnie pozostawienia przez właściciela mienia 2 ha nieruchomości gruntowych. Przy piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. T. C. przedłożył operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego dla nieruchomości gruntowej o pow. 2 ha położonej w miejscowości [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] potwierdził spadkobiercom M. C. prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP w postaci 2 ha nieruchomości gruntowej. W punkcie drugim decyzji odmówił stronom prawa do rekompensaty za nieruchomości budynkowe znajdujące się na ww. gruncie. Podstawą odmowy był brak dowodów potwierdzających powierzchnię pozostawionych nieruchomości, tj. domu mieszkalnego 3-izbowego, stodoły oraz stajni.

Odwołaniem z dnia [...] stycznia 2014 r. strony wniosły o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zakresie punktu drugiego, tj. odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz uchylenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r. w tym samym zakresie. Strony zarzuciły, że Wojewoda nie podjął próby określenia powierzchni nieruchomości oraz nie przeprowadził dowodu z biegłego, który ustaliłby powierzchnię budynków.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. uchylił w punkcie 2 zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że nieudowodnienie w toku prowadzonego postępowania powierzchni pozostawionych budynków nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej prawa do rekompensaty w tym zakresie. Odmowa przyznania rekompensaty za nieruchomość budynkową, ze względu na trudności w określeniu jej powierzchni, a co za tym idzie – jej wartości, powinna być uznana za wykładnię sprzeczną z celem ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Minister Skarbu Państwa zobowiązał Wojewodę [...] do uwzględnienia w trakcie ponownego postępowania możliwości skorzystania z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia przeciętnej powierzchni nieruchomości w miejscowości, w której pozostawiona została przedmiotowa nieruchomość.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. powołał biegłego z zakresu budownictwa celem przeprowadzenia dowodu na okoliczność ustalenia powierzchni budynku mieszkalnego, stodoły i stajni, pozostawionych przez M. C. w miejscowości [...]. Do akt sprawy przedłożona została opinia z dnia [...] lipca 2014 r. sporządzona przez M. G., dotycząca ustalenia powierzchni użytkowych pozostawionych zabudowań.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda [...] uznał za spełnione wymogi ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz wezwał strony m.in. do przedłożenia operatu szacunkowego określającego wartość pozostawionej nieruchomości.

Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. T. C. przedłożył operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] grudnia 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. potwierdził M. S. oraz T. C. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. C. nieruchomości w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że za dowód w sprawie na okoliczność określenia powierzchni zabudowań wchodzących w skład pozostawionej nieruchomości przyjął opinię techniczną z dnia [...] lipca 2014 r.

Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. ustalił koszty postępowania w wysokości 2.066,40 zł, oraz zobowiązał M. S. oraz T. C. do ich uiszczenia. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek przedłożenia dowodów świadczących o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości ciąży na stronie postępowania, a samo postępowanie prowadzone jest z wniosku strony i w jej interesie. Z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie wynika natomiast obowiązek zlecania przez organ biegłemu sporządzenia opinii, w sytuacji gdy strona nie przedłożyła dowodów w tym zakresie.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. M. S. oraz T. C. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie do Ministra Skarbu Państwa. W uzasadnieniu strony wskazały, że w ich ocenie do ponoszenia kosztów z tytułu pozyskania niezbędnych dowodów zobowiązany jest organ administracyjny, który ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie ustaleń faktycznych służących zaspokojeniu prawa stron.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. sprostował oczywistą omyłkę we własnym postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., w taki sposób, że na stronie 1 w pkt 2 skreślił kwotę 2.066,40 zł, a w to miejsce wpisał kwotę 2.275,50 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r. błędnie wpisano kwotę kosztu sporządzenia opinii biegłego z zakresu budownictwa. Stosownie do § 4 pkt 2 umowy z dnia 14 lipca 2014 r. cena jednostkowa za wykonanie jednej opinii wynosi 2.275,50 zł, a nie jak to wskazano w przedmiotowym postanowieniu 2.066,40 zł.

Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Skarbu Państwa wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które:

- wynikły z winy strony;

- zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Ponadto zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Przepis art. 264 § 1 k.p.a. przewiduje, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

Z powyższego wynika, że aby obciążyć stronę kosztami postępowania niezbędne jest łączne zaistnienie następujących przesłanek:

- musi zaistnieć jedna z okoliczności, o których mowa w art. 262 § 1 k.p.a.,

- koszty, którymi strona ma być obciążona muszą być takiego rodzaju kosztami, które zalicza się do kosztów postępowania;

- obciążenie strony kosztami postępowania powinno nastąpić jednocześnie z wydaniem decyzji w sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie te przesłanki zostały spełnione.

Przede wszystkim koszty postępowania, którymi zostały obciążone strony, zostały poniesione przez organ w ich interesie. W interesie stron pozostawało bowiem uzyskanie dla siebie korzystnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie pozytywnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie byłoby możliwe, gdyby organ nie posiadał dowodów na określenie powierzchni nieruchomości – budynku mieszkalnego, stodoły oraz stajni wchodzących w skład pozostawionego mienia. Niezbędnym elementem takiej decyzji jest bowiem określenie wysokości przysługującej rekompensaty, która ustalana jest w oparciu o wartość pozostawionej nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei, aby móc precyzyjne określić przedmiotową wartość konieczne są dane w zakresie powierzchni nieruchomości pozostawionej. Nie budzi wątpliwości, że uzyskanie dowodu na okoliczność ustalenia takiej powierzchni było niezbędne dla pozytywnego dla stron rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a więc leżało w ich interesie.

Tym bardziej interes stron w uzyskaniu dowodu, który związany jest z poniesieniem określonych kosztów nabiera znaczenia w sytuacji, gdy ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. w art. 6 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że do wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty należy dołączyć "dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (...) oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości". Ustawodawca obowiązkiem uzyskania dowodu na okoliczność powierzchni pozostawionych nieruchomości obarczył więc wnioskodawcę, a nie organ. Nie można więc twierdzić, że koszty sporządzenia opinii biegłego w powyższym zakresie zostały poniesione na skutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków. Obowiązkiem organu nie było bowiem zgromadzenie takiego dowodu. Był to niewątpliwie obowiązek wnioskodawców, których organ pierwszej instancji w ich interesie wyręczył pozyskując sam niezbędny dowód.

Powyższe przesądza o tym, że zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż strony zostały obciążone kosztami postępowania, które zostały poniesione w ich interesie, a nie wynikały z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie. Wskazać jednocześnie należy, że koszty, którymi strony zostały obciążone, są takiego rodzaju kosztami, które zalicza się do kosztów postępowania. W sprawie mamy bowiem do czynienia z kosztami, które stanowią należności biegłego, a te stosownie do treści art. 263 § 1 k.p.a. zaliczają się do kosztów postępowania.

Organ odwoławczy wskazuje ponadto, że wysokość kosztów, którymi strony zostały obciążone, została ustalona przez organ I instancji prawidłowo. Zgodnie bowiem z przekazaną przez Wojewodę [...] przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. umową z dnia [...] lipca 2014 r. Wojewoda za sporządzenie przez biegłego M. G. opinii technicznej na potrzeby niniejszego postępowania poniósł koszty w wysokości 2.275,50 zł. Wprawdzie w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] przyjął, że koszt sporządzenia opinii technicznej to 2.066,40 zł, jednakże postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. sprostował oczywistą omyłkę, wskazując, że zgodnie z powyższą umową organ I instancji poniósł koszty przygotowania opinii biegłego odnośnie wartości pozostawionych przez strony nieruchomości w wysokości 2.275,50 zł.

Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. S. i T. C.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. – poprzez błędne uznanie, że ciężar procesowy przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu powierzchni pozostawionych budynków nie obciążał Wojewody [...], podczas gdy z przywołanych przepisów wynikał obowiązek Wojewody [...] do zebrania całego materiału dowodowego, którego realizacja pozwoliła na dokonanie ustaleń faktycznych, służących zaspokojeniu prawa stron postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono miedzy innymi, że nie budzi wątpliwości, iż dowody, których dotyczy orzeczenie kosztowe, nie wynikły z winy stron, a zarazem zostały poniesione w ich interesie. W tej sytuacji podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy koszty te zostały wygenerowane przez dowody, których organ nie musiał realizować z mocy ustawy.

Zdaniem skarżących w postępowaniach rekompensacyjnych znajdują zastosowanie ogólne zasady postępowania dowodowego, ustalone przepisami k.p.a., zaś ustawa z 8 lipca 2005 r. nie wyłącza w żaden sposób obowiązku aktywności organów administracji w tym zakresie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA "... to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku. Jednakże, jak w wielu orzeczeniach przyjmował Naczelny Sąd Administracyjny, w przypadku braku dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy organ prowadzący postępowanie powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli stosownie do art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. przeprowadzić dowody. Zatem brak dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o rekompensatach nie uwalnia organu prowadzącego postępowanie od zachowania zasady ustanowionej w art. 7 k.p.a., prawdy obiektywnej, zatem podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Wyjaśnieniu stanu faktycznego ma zaś służyć, jak wynika z art. 75 § 1 k.p.a., wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero po wyczerpaniu tych wszystkich dowodów można mówić o zebraniu materiału dowodowego i ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012 r., I OSK 919/11, wyrok NSA z dnia 20 września 2012 r., I OSK 423/12) – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2014 r. (I OSK 703/13). Powyższe dobitnie dowodzi, że w przypadku braku właściwych dowodów w postępowaniach rekompensacyjnych na organie administracji spoczywa ustawowy obowiązek realizacji dowodów z urzędu.

W postępowaniach rekompensacyjnych organ administracji musi dążyć do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że obciąża go ciężar dowodu w znaczeniu procesowym, zwłaszcza gdy w danej sprawie brak jest dowodów, o których mowa w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy. W realiach tej sprawy, mimo aktywności dowodowej stron, zabrakło dowodów, które zawierały informacje o powierzchni pozostawionych budynków, co obligowało Wojewodę – zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. – do ustalenia brakujących danych z urzędu, czemu służyła realizacja dowodu z opinii biegłego. Z tych względów należy stwierdzić, że zlecone przez Wojewodę ustalenie przez biegłego powierzchni budynków stanowiło realizację ustawowego obowiązku organu I instancji. Strona w żaden sposób nie zawiniła sytuacji, że nie była w stanie zaoferować dowodów opisujących wielkość pozostawionych budynków, co powoduje, że z mocy art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., to Wojewoda winien pokryć koszty postępowania wynikające z ustawowej aktywności organu.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, kogo – organ, czy stronę – obciąża, na gruncie art. 262 § 1 k.p.a., obowiązek poniesienia kosztów opinii biegłego na okoliczność określenia powierzchni zabudowań wchodzących w skład nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP, sporządzonej w trakcie postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty, w oparciu o ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1090) – powoływanej jako ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. Dodać należy, że konieczność sporządzenia takiej opinii była wynikiem tego, że skarżący (strony) nie dysponowali dowodami wskazującymi na powierzchnię zabudowań, przy bezspornym fakcie, że określone zabudowania były częścią składową pozostawionej nieruchomości. Nie budzi też wątpliwości, że koszt opinii biegłego zalicza się do kosztów postępowania (art. 263 § 1 k.p.a.), a poniesione koszty nie wynikły z winy strony.

Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony;

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Organy obydwu instancji uznały, że w niniejszym przypadku koszty opinii biegłego obciążają strony, gdyż ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. w art. 6 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że do wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty należy dołączyć "dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (...) oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości", co zdaniem organów wskazuje na to, że dowód dotyczący powierzchni nieruchomości powinna przedstawić strona. Jeśli więc dowód na określenie powierzchni zabudowań, w postaci opinii biegłego, sporządził "za strony" organ, to jego koszt obciąża strony. Ponadto uzyskanie dowodu na okoliczność ustalenia powierzchni zabudowań było niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a więc leżało w interesie stron.

Zdaniem sądu takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę.

Rozpocząć należy od konstatacji, że koszty postępowania administracyjnego ponosi organ – w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Dopiero uznanie, że dane koszty nie zostały poniesione wskutek wypełniania przez organ jego ustawowych obowiązków, pozwala na podjęcie rozważań, czy koszty te zostały poniesione "w interesie" lub "na żądanie" strony postępowania. Zatem odstępstwo od zasady ogólnej, określającej na kim spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego (art. 262 § 1 k.p.a.), może nastąpić tylko na podstawie przepisu szczególnego, który wyraźnie i jednoznacznie nałoży na stronę obowiązek pokrycia wskazanych w nim kosztów postępowania. Ustawodawca nie może nakładać na stronę obowiązku w sposób dorozumiany. Zawsze musi to być zrobione w sposób jasny i jednoznaczny, bo obowiązków strony nie można domniemywać. Dotyczy to również obowiązku ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego (zob. wyroki NSA z 15 czerwca 2011 r., I OSK 1617/10 i I OSK 1618/10, LEX nr 1082664 i 1082665). Także w doktrynie podkreśla się, iż "ustalenie, że dane koszty zostały poniesione w interesie strony lub na skutek jej żądania, nie jest jednak jeszcze wystarczające do obciążenia strony tymi kosztami. Artykuł 262 § 1 k.p.a. wymaga bowiem jeszcze, aby koszty te nie wynikały z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie" (zob. G. Rząsa [w], M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, KPA. Komentarz, C. H. Beck 2013, uw. 9 do art. 262).

Na tle ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stronę obciąża (w zakresie kosztów) jedynie obowiązek przedstawienia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, określającego wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 7 ust. 1 zd. trzecie pkt 3). Mimo, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku, to jednak w przypadku braku dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z 8 lipca 2005 r. organ prowadzący postępowanie powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czyli przeprowadzić dowody. "Zatem brak dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 5 powyższej ustawy nie uwalnia organu prowadzącego postępowanie od zachowania zasady prawdy obiektywnej, czyli podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony" (zob. wyrok NSA z 7.11.2014 r., I OSK 703/13, LEX nr 1598214).

Skoro tak, to również dowód z opinii biegłego na okoliczność określenia powierzchni zabudowań wchodzących w skład nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP mieści się w ramach obowiązku organu "podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony". Nie można bowiem domniemywać obowiązku strony w ponoszeniu kosztów przeprowadzenia takiego dowodu w oparciu o regulację zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż w wypadku nie dysponowania przez stronę dowodami, o których mowa w tym przepisie (świadczącymi o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości), to na organie, zgodnie z powołanym orzecznictwem, ciąży obowiązek respektowania zasady prawdy obiektywnej. Powołany przepis (art. 6 ust. 1 pkt 1) nie stanowi więc wystarczająco jasnej i jednoznacznej podstawy do obciążenia kosztami strony, na gruncie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd uznał więc, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, zostały wydane z naruszeniem art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie było podstaw do obciążania kosztami postępowania skarżących, co uzasadniało uchylenie kontrolowanych przez sąd aktów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.