Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 351/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: ar.t 80 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej z dnia 21 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podwyższenie dodatku specjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Ośrodka Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 lutego 2014 r. (nr [...]) Komendant Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w U. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Ośrodka Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego z dnia 9 grudnia 2013 r. (nr [...]), którą organ odmówił kpt. mar. A. S. zwiększenia mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,3 z tytułu wykonywania nurkowań w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową.

Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 9 grudnia 2013 r. (nr [...]) Komendant Ośrodka Szkolenia Nurków i Płetwonurków WP, powołując w podstawie prawnej decyzji art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", w związku z art. 80 ust. 4 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) w związku z § 13 ust. 1, ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), odmówił A. S. – szefowi sekcji-wykładowcy zwiększenia mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,3 z tytułu wykonywania nurkowań w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową.

W uzasadnieniu organ wskazał, że - jak wynika z ewidencji czasu pracy nurka – A. S. w ramach obowiązków służbowych nie wykonywał nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową, jako nurkowania z użyciem dzwonu nurkowego i przewodowego sprzętu zasilanego mieszaniną oddechową na głębokościach powyżej 50 m, zakończonego dekompresją w dzwonie lub komorze dekompresyjnej. Wykonywał jedynie zadania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową w aparatach CRABE przebywając pod wodą do głębokości poniżej 50 m. Na podstawie prowadzonej ewidencji jego czasu pracy nurka nie odnotowano pobytu pod wodą na głębokości powyżej 50 m.

W odwołaniu od tej decyzji ww. żołnierz podniósł, że § 13 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, nie nakazuje nurkować w sprzęcie nurkowym przewodowym powyżej 50 m kończąc to dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej. Wystarczającym kryterium jest sam fakt przebywania pod wodą (bez wzglądu na głębokość) w sprzęcie umożliwiającym nurkowania na głębokościach powyżej 50 m.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w U. decyzją z dnia 21 lutego 2014 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 13 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 2a, ust. 2b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 8 marca 2008 r. wszedł w życie przepis § 13 ust. 1a rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, o następującej treści: "Mnożniki kwoty bazowej, o których mowa w ust. 1, zwiększa się o 0,30 żołnierzom zawodowym wykonującym nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową". Uwzględniając brzmienie § 13 tego rozporządzenia, należy przyjąć, że w zakresie interpretacji sformułowania: "wykonywanie nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową", ustawodawca w sposób pośredni odsyła do norm szkoleniowych obowiązujących w Siłach Zbrojnych. Wymieniony zwrot określony został w wytycznych Szefostwa Ratownictwa Morskiego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (nr [...]), będącego gestorem sprzętu nurkowego dla Wojska Polskiego oraz sprawującego merytoryczny nadzór nad całokształtem zagadnień związanych z nurkowaniem w Siłach Zbrojnych, jako: "nurkowanie z użyciem dzwonu nurkowego i przewodowego sprzętu zasilanego mieszaniną oddechową na głębokościach powyżej 50 m, zakończone dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej". Podobnie normy szkoleniowe zawarte w § 3 pkt 4 lit. a/, § 4 pkt 4 lit. a/, § 5 pkt 4 lit. a/, § 6 pkt 4 lit. b/ rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez ministra obrony narodowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1547), określają minimalne wymagania w zakresie wyszkolenia odpowiednio: nurka bojowego, nurka minera, nurka inżynierii, nurka ratownictwa, operując pojęciami, np. "pięć zanurzeń na głębokościach większych niż 50 m". Celem zwiększenia dodatku jest bowiem motywowanie kadry do rozwoju służbowego, a wskazane przepisy określają minimalne wymagania kwalifikacyjne poszczególnych grup nurków. Ponadto w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (Dz. U. Nr 199, poz. 1936 ze zm.) określono, że głębinowe prace podwodne są to prace prowadzone pod powierzchnią wody na głębokości większej niż 50 m.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że § 13 ust. 1a powołanego rozporządzenia posługuje się pojęciem specyficznym o węższym zakresie niż wykonywanie pod wodą zadań służbowych (por. § 13 ust. 1 rozporządzenia), natomiast zwiększenie dodatku przysługuje za nie mające charakteru sporadycznego realizowanie wskazanego zadania.

A. S. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 13 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że zwiększenie mnożnika kwoty bazowej przysługuje jedynie żołnierzom nurkującym w przewodowym sprzęcie nurkowym z wykorzystaniem dzwonu nurkowego i tylko na głębokościach powyżej 50 m.

Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczności: kwalifikacji używanego przez niego sprzętu nurkowego, daty jego wprowadzenia na wyposażenie wojska, uprawnień starszego nurka minera i daty ich uzyskania, stanowiska organów obydwu instancji.

Zdaniem skarżącego wprowadzenie do § 13 ww. rozporządzenia nowego ust. 1a miało na celu podwyższenie dodatku specjalnego dla tzw. "nurków głębinowych", wykonujących nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową, których warunki pełnienia służby, są zdecydowanie trudniejsze od innych nurków i płetwonurków. W okresie prac nad projektem nowelizacji rozporządzenia jedynymi nurkami nurkującymi na głębokościach powyżej 50 m byli Nurkowie Ratownictwa i Starsi Nurkowie Ratownictwa. Wynikało to z niedostępności w Siłach Zbrojnych RP innego sprzętu nurkowego umożliwiającego przekroczenie głębokości 50 m. Aparaty nurkowe mieszaninowe CRABE umożliwiające nurkowanie do 80 m zostały wprowadzone do użytku w Siłach Zbrojnych RP na podstawie Polecenia nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 17 listopada 2010 r. Od dnia 27 maja 2011 r. skarżący posiada uprawnienia do nurkowania w takich aparatach.

Nadto w dniu 31 października 2013 r. uzyskał uprawnienie do prowadzenia prac podwodnych oraz działań minerskich z użyciem autonomicznego sprzętu nurkowego zasilanego mieszaninami oddechowymi do głębokości 80 m. (świadectwo nr [...]). Dokonując porównania specyfiki nurkowania i wykonywania prac podwodnych przez Nurków Ratownictwa i Starszych Nurków Ratownictwa a Starszych Nurków Minerów można dojść do wniosku, że niebezpieczeństwo i poziom zagrożenia życia jest większe w przypadku tych ostatnich.

Skarżący zwrócił także uwagę na to, że organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji, opierał się na opinii prawnej nr [...], która powołuje się na pismo Szefostwa Ratownictwa Morskiego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (nr [...]) w sprawie uprawnień do dodatku specjalnego. Tymczasem w dniu 17 listopada 2010 r. na wyposażenie Sił Zbrojnych RP wprowadzono aparaty nurkowe mieszaninowe CRABE, co zdezaktualizowało ww. pismo Szefostwa Ratownictwa Marynarki Wojennej, a także umożliwiło zwiększenie mnożnika kwoty bazowej o 0,30 dla starszych nurków minerów.

Nie można zatem przyjąć, że w § 13 ust. 1a cytowanego rozporządzenia mowa jest o nurkowaniu w sprzęcie nurkowym przewodowym powyżej 50 m kończonym dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej. Warunkowanie przyznania zwiększenia mnożnika kwoty bazowej od spełnienia kryteriów zawartych w ww. piśmie Szefostwa Ratownictwa Morskiego nie powinno mieć miejsca. Nadto, skoro sprzęt nurkowy typu CRABE jest także sprzętem głębinowym, to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla traktowania jako głębinowy sprzęt nurkowy tylko sprzętu przewodowego i nurkowania z wykorzystaniem dzwonu nurkowego, a sprzętu autonomicznego już nie.

W ocenie skarżącego decydujące znaczenie dla interpretacji spornego przepisu rozporządzenia, ma wykładnia językowa (gramatyczna). Odwoływanie się do zasad wykładni funkcjonalnej czy systemowej, musi uwzględniać potrzebę zabezpieczenia przed wypaczeniem znaczenia przepisu i wyinterpretowaniem z niego treści, których nie zawiera. Przy czym akcent wyraźnie został położony tutaj na używanie sprzętu nurkowego przeznaczonego do nurkowań głębinowych a nie nurkowanie na dużych głębokościach. Gdyby zamiarem prawodawcy było przyznanie większego dodatku specjalnego (dodatkowego mnożnika) za nurkowanie na głębokościach powyżej 50 m, albo tylko w sprzęcie przewodowym, to inaczej sformułowałby wskazany przepis.

Za gramatyczną wykładnią § 13 ust. 1a rozporządzenia przemawia okoliczność, że stanowisko organów prowadzi do kuriozalnej sytuacji, w której ten sam sprzęt nurkowy byłby głębinowym sprzętem nurkowym lub nie w zależności od tego na jakiej głębokości znajduje się nurek. Nurek w sprzęcie zasilanym przewodowo z wykorzystaniem dzwonu nurkowego lub w sprzęcie nurkowym autonomicznym nie nurkowałby w głębinowym sprzęcie nurkowym, jeśli byłby na głębokości 49,5 m, ale już o metr głębiej - na głębokości 50,5 m, ten sam sprzęt stawałby się głębinowym sprzętem nurkowym.

Na koniec stwierdził, że w przypadku § 13 ust. 1a ww. rozporządzenia istotną sprawą jest nurkowanie w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową, bez rozróżniania na typy tego sprzętu - przewodowy lub autonomiczny, a nie nurkowanie powyżej 50 m głębokości. Wskazuje na to też treść § 4 pkt 3 tego rozporządzenia, gdzie do szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby zalicza się wykonywanie pod wodą zadań z wykorzystaniem sprzętu nurkowego, a więc akcentuje się użycie sprzętu nurkowego; w przypadku określonym w § 13 ust. 1a rozporządzenia będzie to głębinowy sprzęt nurkowy zasilany mieszaniną oddechową.

W odpowiedzi na skargę Komendant Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w U. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Komendanta Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w U. z dnia 21 lutego 2014 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Ośrodka Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego w G. z dnia 9 grudnia 2013 r. (nr [...]) orzekającą o odmowie zwiększenia skarżącemu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,3 z tytułu wykonywania nurkowań w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1151).

W myśl art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego m.in. dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy dodatki do uposażenia przyznaje, w formie decyzji, organ, o którym mowa w art. 104. Z kolei w art. 80 ust. 6 ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej, któremu - w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy –delegowano uprawnienie do określenia w drodze rozporządzenia:

1/ szczegółowych warunków i trybu otrzymywania, przyznawania, zawieszania, obniżania i wstrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ich wysokość,

2/ sposobu ustalania wysokości dodatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej,

3/ szczególnych właściwości lub warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej uprawniających żołnierzy zawodowych do otrzymywania dodatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,

4/ stanowisk służbowych, których zajmowanie, i jednostek wojskowych, w których pełnienie służby uprawnia do dodatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2

- uwzględniając charakter wykonywanych czynności, zakres obowiązków służbowych i ich specyfikę, kwalifikacje niezbędne przy wykonywaniu obowiązków służbowych i miejsce pełnienia służby oraz zapewniając sprawność postępowania w tych sprawach.

W oparciu o powyższą delegację w dniu 8 czerwca 2004 r. Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1151), zwane dalej "rozporządzeniem".

W § 4 rozporządzenia wskazano, że do szczególnych właściwości lub warunków pełnienia służby, uprawniających żołnierza zawodowego do otrzymywania dodatku specjalnego, zalicza się m. in. wykonywanie pod wodą zadań z użyciem sprzętu nurkowego (pkt 3). Zgodnie natomiast z § 13 ust. 1 rozporządzenia żołnierz zawodowy wykonujący w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego zadania pod wodą z użyciem sprzętu nurkowego otrzymuje miesięczny dodatek specjalny, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej:

1/ 0,60 - który wykonał pod wodą zadania w łącznym wymiarze powyżej 1.500 godzin;

2/ 0,50 - który wykonał pod wodą zadania w łącznym wymiarze powyżej 1.000 do 1.500 godzin;

3/ 0,40 - który wykonał pod wodą zadania w łącznym wymiarze powyżej 500 do 1.000 godzin;

4/ 0,30 - który wykonał pod wodą zadania w łącznym wymiarze do 500 godzin.

W myśl natomiast § 13 ust. 1a rozporządzenia mnożniki kwoty bazowej, o których mowa w ust. 1, zwiększa się o 0,30 żołnierzom zawodowym wykonującym nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową.

Z analizy ww. przepisów należy wywieść wniosek, że prawo do otrzymywania dodatku specjalnego, o którym mowa w § 4 pkt 3 rozporządzenia przysługuje żołnierzowi zawodowemu w przypadku wypełniania obowiązków (zadań) służbowych pod wodą z użyciem sprzętu nurkowego. Rozmiar (wysokość) tego dodatku została natomiast uzależniona z jednej strony od ilości "wysłużonych" godzin pod wodą (§ 13 ust. 1 rozporządzenia), z drugiej od rodzaju sprzętu nurkowego, z użyciem którego wykonywane są - w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego - zadania pod wodą (§ 13 ust. 1a rozporządzenia). W przepisie § 13 ust. 1a rozporządzenia jest bowiem mowa o "głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową".

Z tego powodu, aby ustalić prawo do dodatku specjalnego w wysokości obliczonej z uwzględnieniem mnożnika kwoty bazowej określonego w § 13 ust. 1a rozporządzenia należy ustalić, czy obowiązki (zadania) służbowe pod wodą wykonywane były przy użyciu głębinowego sprzętu nurkowego, który jest zasilany mieszaniną oddechową, czy przy użyciu innego rodzaju sprzętu nurkowego.

W tej kwestii organy obu instancji uznały, że dokonując wykładni § 13 ust. 1a rozporządzenia należy odwołać się do norm szkoleniowych obowiązujących w Siłach Zbrojnych w zakresie nurkowania i dokonać tego zgodnie z wytycznymi Szefostwa Ratownictwa Morskiego, będącego gestorem sprzętu nurkowego dla Wojska Polskiego oraz sprawującego merytoryczny nadzór nad całokształtem zagadnień związanych z nurkowaniem w Siłach Zbrojnych. Zgodnie z wytycznymi Dowództwa Marynarki Wojennej RP Szefostwa Ratownictwa Morskiego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (nr [...]) – na które się powoływały - zwrot "wykonywanie nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową" należy rozumieć jako "nurkowanie z użyciem dzwonu nurkowego i przewodowego sprzętu zasilanego mieszaniną oddechową, na głębokościach powyżej 50 m, zakończone dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej".

W świetle powyższego organy przyjęły, że "głębinowym sprzętem nurkowym (zasilanym mieszaniną oddechową)" jest wyłącznie "dzwon nurkowy i przewodowy sprzęt nurkowy (zasilany mieszaniną oddechową)". Ponadto, w oparciu o ww. wytyczne organy stwierdziły, że przesłanką zwiększenia dodatku specjalnego, określoną w § 13 ust. 1a rozporządzenia, jest okoliczność wykonywania nurkowania "na głębokościach powyżej 50 m, które jest zakończone dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej".

W konsekwencji – wobec przyjętego stanowiska i dokonanej wykładni § 13 ust. 1a rozporządzenia - organy uznały, że wykonywane przez skarżącego nurkowanie z użyciem aparatu typu CRABE do głębokości 50 m nie spełnia przesłanki "wykonywania nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową".

Z takim rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy stwierdzić, że organy zobowiązane są do samodzielnego dokonania wykładni stosowanych w rozstrzygnięciu sprawy przepisów i nie mogą w sposób wiążący bazować w tym zakresie na wytycznych (opiniach, interpretacjach) dokonywanych przez inne organy, czyli tak jak w przedmiotowej sprawie, na dokonanej przez Dowództwo Marynarki Wojennej RP Szefostwo Ratownictwa Morskiego interpretacji zwrotu użytego w § 13 ust. 1a rozporządzenia (tj. zwrotu: "wykonywania nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową"). Stwierdzenie organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "ustawodawca pośrednio odsyła w zakresie interpretacji powyższego pojęcia do norm szkoleniowych obowiązujących w Siłach Zbrojnych w zakresie nurkowania" nie znajduje potwierdzenia zarówno w przepisach rozporządzenia, jak też ustawy.

Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć za właściwą dokonanej w prezentowany przez organy sposób wykładni § 13 ust. 1a rozporządzenia. Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych w orzecznictwie i doktrynie reguł oraz kryteriów. Przyjmuje się, że "w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas – zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda – nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. (...) Nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego. Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych" (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r., sygn. akt K 25/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 141).

Dokonując wykładni językowej § 13 ust. 1a rozporządzenia należy uznać, że brak jest podstawy do przyjęcia, iż przesłanką warunkującą zwiększenie dodatku specjalnego jest cenzus głębokości wykonywanych nurkowań (powyżej 50 m) i sposób ich zakończenia (dekompresja w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej). Z brzmienia omawianego przepisu wynika, że okolicznością determinującą podwyższenie dodatku jest "wykonywanie nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową". Oznacza to, że prawodawca warunkuje uzyskanie tego uprawnienia od faktu używania sprzętu nurkowego przeznaczonego do nurkowań głębinowych a nie – jak przyjęły organy – faktu nurkowania na głębokościach powyżej 50 m. W ocenie Sądu nie można posiłkować się w tym zakresie kryteriami określonymi w przepisach ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (Dz. U. Nr 199, poz. 1936 ze zm.) oraz wydanymi na jej podstawie przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 185, poz.1547). Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 1 tejże ustawy przepisów jej nie stosuje się do jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 6 i 7, art. 23 ust. 3-7 i art. 28 (które dotyczą jednak innych zagadnień, bowiem bezpieczeństwa wykonywania prac podwodnych, kwalifikacji zawodowych do wykonywania prac podwodnych).

Mając powyższe na uwadze należało w ocenie Sądu uznać, że organy - przyjmując jako przesłankę konieczną dla zwiększenia dodatku specjalnego stwierdzenie faktu wykonywania nurkowania "na głębokościach powyżej 50 m, które jest zakończone dekompresją w dzwonie i/lub komorze dekompresyjnej" - dokonały w istocie błędnej wykładni § 13 ust. 1a rozporządzenia, co stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.).

W ocenie Sądu organy w kontrolowanej sprawie naruszyły także przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.). Mianowicie, zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe oznacza, że to organ administracji publicznej jest gospodarzem prowadzonego postępowania i to na nim spoczywa obowiązek takiego pokierowania tym postepowaniem (w fazie postępowania wyjaśniającego), by wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone w sposób pełny i wyczerpujący, tak by - w wyniku dokonania ich wszechstronnego rozważenia – móc uznać daną okoliczność (fakt prawotwórczy) za udowodnioną, mogącą stanowić podstawę wydanego przez organ rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Jak zostało to już zaakcentowane powyżej przesłanką warunkującą prawo do zwiększonego dodatku specjalnego na podstawie § 13 ust. 1a rozporządzenia jest "wykonywanie nurkowania w głębinowym sprzęcie nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową". Organy obu instancji wyjaśniły, że przepis ten odnosi się tylko i wyłącznie do "nurkowania z użyciem dzwonu nurkowego i przewodowego sprzętu zasilanego mieszaniną oddechową". Zgromadzony w aktach materiał dowodowy oraz treść uzasadnienia decyzji obu organów wskazuje, że organy prezentując takie stanowisko bazują w tym zakresie na powoływanym piśmie (wytycznych) Dowództwa Marynarki Wojennej RP Szefostwa Ratownictwa Morskiego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (nr [...]).

Abstrahując od tego, co zostało już wskazane w odniesieniu do wartości dowodowej ww. wytycznych w zakresie wykładni § 13 ust. 1a rozporządzenia, to należy zauważyć, że przedmiotowe wytyczne odnoszą się do stanu faktycznego istniejącego w 2008 r. Z załączonego do skargi dokumentu – Polecenia Nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia 17 listopada 2010 r. wynika natomiast, że z dniem 17 listopada 2010 r. (a zatem już po wydaniu ww. wytycznych) do Sił Zbrojnych RP wprowadzony został "aparat nurkowy mieszaninowy CRABE o nr indeksowym wg [...], wg [...]". Z treści załączonego również do skargi "Podręcznika użytkowania aparatu oddechowego CRABE" wynika m.in., że "CRABE (Complete Range Antonomous Breathing Equipment) jest aparatem oddechowym mocowanym na plecach, umożliwiającym nurkowanie na głębokości do 80 m. Aparat CRABE jest w pełni autonomicznym aparatem oddechowym, w którym jest wykorzystywany Nitrox i Trimix w obiegu półzamkniętym z proporcjonalnym dozowaniem. Aparat daje możliwość przeprowadzenia dekompresji przy wykorzystaniu czystego tlenu".

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że organy obu instancji w niewystarczającym stopniu przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zgromadziły, a w konsekwencji rozważyły materiał dowodowy mający znaczenie dla oceny okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ustalenia prawa do zwiększonego zasiłku specjalnego, tj. nie dokonały pełnej i wszechstronnej oceny faktycznie używanego przez skarżącego sprzętu nurkowego (aparatu CRABE) w kontekście spełnienia przez niego właściwości (cech) "głębinowego sprzętu nurkowego zasilanego mieszaniną oddechową", do którego odwołano się w treści § 13 ust. 1a rozporządzenia i od czego uzależniono w istocie prawo do zwiększenia dodatku specjalnego za wykonywanie pod wodą zadań z użyciem sprzętu nurkowego. W tym celu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zgromadzić materiał dowodowy umożliwiający ustalenie, czy aparat typu CRABE jest "głębinowym sprzętem nurkowym zasilanym mieszaniną oddechową", o którym mowa w § 13 ust. 1a rozporządzenia. Dopiero wszechstronne rozważenie przez organ tak zgromadzonego materiału dowodowego będzie mogło doprowadzić do oceny używanego przez skarżącego sprzętu nurkowego typu CRABE jako sprzętu spełniającego wymagania określone w § 13 ust. 1a rozporządzenia.

Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że "celem zwiększenia dodatku jest bowiem motywowanie kadry do rozwoju służbowego, a wskazane przepisy (tj. przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie wykonywania prac podwodnych w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej - Dz. U. Nr 185, poz.1547) określają minimalne wymagania kwalifikacyjne poszczególnych grup nurków". Przyjmując taką celowościową wykładnię § 13 ust. 1a rozporządzenia należy stwierdzić, że organ nie wyjaśnił, czy skarżący posiada którekolwiek z uprawnień kwalifikacyjnych określonych w powołanym rozporządzeniu z dnia 13 lipca 2005 r. Z załączonych do skargi dokumentów wynika natomiast, że skarżący posiada kwalifikacje wojskowe starszego nurka minera, tj. Dyplom Starszego Nurka Minera (No. [...]).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.