Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2347/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Gospodarki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 1 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2204/14 w sprawie ze skargi F.B. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 7 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014 r. F.B. zwrócił się do Ministra Gospodarki o udostępnienie w trybie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji publicznej w postaci orzeczenia Trybunału Arbitrażowego w Paryżu z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie C. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister Gospodarki decyzją [...] z dnia 19 sierpnia 2014 r., na podstawie art. 5 ust. 2 w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2010 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782), odmówił udostępnienia żądanej informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych, tj. tajemnicy przedsiębiorcy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F.B. zakwestionował zapatrywanie organu.

Minister Gospodarki decyzją nr [...] z dnia 7 października 2014 r., po rozpatrzeniu powyższego wniosku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Organ zwrócił się do C. o zajęcie stanowiska w sprawie udostępnienia żądanej informacji publicznej, zaś podmiot ten w piśmie z 19 września 2013 r. nie wyraził zgody na upublicznienie wyroku wskazując, iż rodzaj i charakter informacji w nim zawartych decyduje o tym, że "cały tekst wyroku ma charakter informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa". Swoje stanowisko podtrzymał w piśmie z dnia 29 września 2014 r.

Minister wskazał, iż spór pomiędzy C. a Rzeczpospolitą Polską powstał w związku z budową fabryki izoglukozy. Przedmiotem postępowania były zaś szczegółowe kwestie związane z funkcjonowaniem fabryki koncernu C. (dane wrażliwe), w tym poufne informacje korporacyjne dotyczące inwestycji i planów rynkowych. Jako takie posiadają one "wartość gospodarczą", a ich udostępnienie podmiotom trzecim może wpłynąć na sytuację ekonomiczną oraz konkurencyjną C., co oznacza, że ich ujawnienie mogłoby naruszać interes koncernu. Dlatego też konieczne jest zachowanie poufności pełnej treści wyroku. Natomiast jego opisowy charakter wyroku powoduje, że w razie jego ujawnienia może dojść do naruszenia tajemnic handlowych tych przedsiębiorców. Mając na uwadze zastrzeżenia co do faktu "zastosowania" w sprawie reguł UNCITRAL organ wskazał, że ze względu na charakter prowadzonego przed Trybunałem Arbitrażowym postępowania należało uznać, iż orzeczenie to zawiera "informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą". W stosunku do tych właśnie danych przedsiębiorca podjął bowiem działania w celu zachowania ich poufności, o czym świadczy choćby sam fakt wystąpienia przeciwko Polsce przed Trybunałem Arbitrażowym w Paryżu i uzyskania w ten sposób potwierdzenia, że wyrok kończący sprawę będzie mógł zostać upubliczniony tylko w przypadku wyrażenia przez niego zgody na powyższe, co wynika z art. 32 ust. 5 reguł UNCITRAL. Powołując się na orzecznictwo minister stwierdził, iż C. z pewnością podjął działania mające na celu zachowanie poufności zarówno postępowania przed Trybunałem, jak i wyroku kończącego postępowanie.

Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy podniósł zaś, iż istotnie w kilku wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych zawarty został pogląd, jaki reprezentuje wnioskodawca. Jednakże pogląd ten nie został zweryfikowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, a nadto przytoczone wyroki odnoszą się do konkretnych spraw, których stan faktyczny różnił się od stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Organ nadmienił, iż Sądy nie wskazały, w jaki sposób gwarantując wnioskodawcy dostęp do informacji publicznej, należy zagwarantować jednocześnie przedsiębiorcy poufność postępowania arbitrażowego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F.B. zarzucił jej oraz decyzji ją poprzedzającej naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku,

2) art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 oraz art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku,

3) art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, wykonanie czynności związanych z prawidłowym rozpatrzeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej i zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podał w szczególności, że jedną z podstawowych tradycyjnie wskazywanych cech postępowań arbitrażowych jest poufność, jednakże cecha ta ma zastosowanie w odniesieniu do tzw. arbitrażu handlowego, tj. postępowań, które toczą się pomiędzy dwoma podmiotami prywatnymi, najczęściej przedsiębiorcami. Kwestię poufności, a raczej jej braku, kształtuje się odmiennie w odniesieniu do arbitrażu na linii inwestor-państwo. Postępowania te toczą się bowiem nie ma mocy umowy stron, ale na mocy postanowień traktatu międzynarodowego, zawartego pomiędzy dwoma (lub więcej) państwami-podmiotami prawa międzynarodowego publicznego.

Skarżący podkreślił, iż większość wyroków wydawanych w rezultacie postępowań, w których państwa są stroną pozwaną, jest dostępnych publicznie. Podniósł też, że treść wyroku może zostać zredagowana w taki sposób, że kluczowe informacje zawierające tajemnicę przedsiębiorstw zostaną z niej wyeliminowane. Stanowisko to zostało przyjęte i jest stosowane przez organy Rzeczypospolitej Polskiej, czego przykładem jest orzeczenie wydane w sprawie L. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, udostępnione przez Ministra Zdrowia po uprzednim zredagowaniu jego treści celem ochrony tajemnic przedsiębiorców.

W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2015 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko oraz załączył kopie czterech wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odnoszących się do stanów faktycznych jak w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 19 sierpnia 2014 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Jak wyjaśnił Sąd, w świetle pojęcia informacji publicznej, treść wyroku Trybunału Arbitrażowego w Paryżu z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie C. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie stanowi informacją publiczną. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że Minister Gospodarki jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Sąd pierwszej instancji zaznaczył wszelako, że prawo do uzyskiwania informacji publicznej nie jest prawem absolutnym i nieograniczonym, ograniczenie prawa do informacji przewiduje bowiem Konstytucja w art. 61 ust. 3 ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Z kolei ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 5 ust. 2 zd. 1 stanowi, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Zdaniem WSA w Warszawie, Minister Gospodarki nie wykazał, w czym wyraża się wzmiankowana przez organ tajemnica przedsiębiorcy zawarta w przedmiotowym wyroku objętym żądaniem wniosku. W ocenie tego Sądy w istocie organ zaakceptował w całości stanowisko C., nie dokonując samodzielnie oceny wyłączenia jawności informacji. Sąd natomiast dokonując takiej oceny wskazał, iż nie do przyjęcia jest twierdzenie, że cały wyrok zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Znajdują się w nim bowiem informacje np. dotyczące składu orzekającego, wstępnej fazy postępowania, kwot cukrowych itp., w których w żaden sposób nie można dopatrzyć się związku z przedsiębiorcą.

Sąd pierwszej instancji przyznał rację skarżącemu, że organ powinien ewentualnie odmówić udostępnienia tylko tych fragmentów wyroku, które zawierają tajemnicę przedsiębiorcy, zaś pozostałe fragmenty udostępnić. Nie do przyjęcia jest zatem w ocenie tego Sądu stanowisko organu, że C., powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, jednocześnie nie wyraził zgody na udostępnienie wyroku osobom trzecim, a zgodnie z art. 32 ust. 5. Reguł UNCITRAL "każdy wyrok kończący postępowanie może zostać podany do wiadomości publicznej jedynie za zgodą stron postępowania", co prowadzi do wniosku, iż przedsiębiorca podjął wszelkie niezbędne działania w celu zachowania poufności.

W tym stanie rzeczy zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego. Organ zdaniem Sądu pierwszej instancji dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 261 ze zm.), bowiem uzasadnienie nie spełnia zawartych w tym przepisie wymogów.

Skargę kasacyjną od całości powyższego wyroku wniósł Minister Gospodarki. Postawił w niej sześć zarzutów.

Po pierwsze, naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), przez przyjęcie, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wykazania, iż dana informacja ma charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą, bez równoczesnego rozważenia tego, że:

1) we wskazanym przepisie u.d.i.p. ustawodawca wskazuje na "tajemnicę przedsiębiorcy", podczas gdy we wskazanym przepisie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest mowa o "tajemnicy przedsiębiorstwa";

2) wbrew stanowisku WSA w Warszawie zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obowiązek wykazywania przez organ przy odmawianiu udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy "w czym wyraża się tajemnica przedsiębiorcy" (s. 9 zaskarżonego wyroku), przy równoczesnym braku wyjaśnienia tego zwrotu – zwłaszcza w sytuacji, że gdyby go rozumieć w taki sposób, iż organ faktycznie jest zobowiązany do uzasadniania odmowy udzielenia danej informacji w sposób szczegółowy, a zatem ze wskazaniem, które elementy orzeczenia Trybunału Arbitrażowego w Paryżu mają charakter informacji technicznej, technologicznej lub innej posiadającej wartość gospodarczą, wówczas de facto organ musiałby ujawnić te informacje, skoro się na nie powołuje, podczas gdy w ocenie organu właśnie z tej przyczyny ustawodawca w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje jedynie ogólne ramy dla podstawy odmowy udostępnienia takiej informacji, aby nie zmuszać organu do faktycznego ujawnienia informacji podlegających ochronie.

Po drugie, naruszenie art. 32 ust. 5 Reguł UNICITRAL przez jego niezastosowanie w sprawie i uznanie – przy równoczesnym założeniu przez WSA w Warszawie wyłączności stosowania definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 4 u.z.n.k., która in fine mówi o wymogu podjęcia przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności, jako właściwej dla wykładni pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" wskazanego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – że "nie do przyjęcia jest zatem stanowisko organu, że C. powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, jednocześnie nie wyraził zgody na udostępnienie wyroku osobom trzecim, a zgodnie z art. 32 ust. 5 Reguł UNCITRAL każdy wyrok kończący postępowanie może zostać podany do wiadomości publicznej jedynie za zgodą stron postępowania, co prowadzi do wniosku, iż przedsiębiorca podjął wszelkie niezbędne działania w celu zachowania poufności", bez faktycznego uzasadnienia tego stanowiska przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Po trzecie, naruszenie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że mimo faktu, iż złożony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia Trybunału Arbitrażowego w sprawie C. przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczył tego orzeczenia w całości, to w ocenie Sądu pierwszej instancji organ uprawniony był de facto do swobodnej i wybiórczej oceny poszczególnych elementów tego orzeczenia w kontekście posiadania przez nich bądź też nie, charakteru informacji publicznej, które to stanowisko Sądu pierwszej instancji skutkuje uznaniem, że organ w rzeczywistości nie był związany żądaniem konkretnego wniosku, skoro mógł go zrealizować wedle swego uznania – albo w całości albo w części, zwłaszcza że zdaniem skarżącego kasacyjnie takie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zostało poparte żadnym uzasadnieniem ani przepisami prawa.

Po czwarte, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organ przy wydawaniu decyzji naruszył dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające uzasadnienie tej decyzji, a także błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że to – mające mieć miejsce w ocenie WSA w Warszawie – naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy po stronie organu w ogóle nie doszło do naruszenia tego przepisu, w tym w szczególności w sposób mający istotne znaczenie dla sprawy.

Po piąte, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, w szczególności:

1) brak wykazania, w tym przez podanie podstawy prawnej, z jakiej przyczyny Sąd uznał za dopuszczalne przyjęcie, że organ zobowiązany był do przekazania skarżącemu jedynie części żądanego przez niego wyroku arbitrażowego, w pozostałym zaś zakresie winien odmówić, gdy wnioskodawca domagał się udostępnienia wyroku w całości, a zatem wyrok ten w całości miał według niego walor informacji publicznej;

2) brak wykazania przyczyn, dla których – w ocenie Sądu pierwszej instancji – art. 32 ust. 5 Reguł UNICITRAL nie stanowi okoliczności potwierdzającej fakt podjęcia przez C. niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Po szóste, naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie, jako uczestnika postępowania na prawach strony, Spółki C. i nie wezwanie jej do udziału w sprawie, a w konsekwencji pozbawienie możliwości obrony swoich praw, podczas gdy ex lege na podstawie ww. przepisu C. stał się uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, co z kolei uzasadnia zgłoszenie na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. – z ostrożności procesowej (z uwagi na to, iż zarzut pozbawienia możności obrony swoich praw nie dotyczy skarżącego kasacyjnie) – zarzutu nieważności postępowania przed WSA w Warszawie, w którym zapadł zaskarżony wyrok.

W obszernej odpowiedzi na skargę kasacyjną F.B. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. F.B. zwrócił uwagę na wydane w podobnych sprawach orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (I OSK 1164/15; I OSK 1437/15; I OSK 1522/15).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Omówienia w pierwszej kolejności wymagają zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art.141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji trafnie uznał, że uzasadnienie wydanych decyzji nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Minister Gospodarki, na co wskazuje sąd, nie dokonał samodzielnej oceny wyłączenia jawności informacji zaakceptował jedynie w całości stanowisko C. Sąd orzekający merytorycznie wskazał też w uzasadnieniu przykłady informacji będących częściami składowymi wyroku, które nie dotyczą przedsiębiorcy zastrzegającego niejawność informacji, a których ujawnienia odmówiono. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji, w których operuje się pojęciami ogólnymi bez odniesienia do konkretnych informacji zawartych we wskazanym we wniosku wyroku, nie wyjaśnia dlaczego każdą z nich uznano za objętą tajemnicą przedsiębiorcy, z jakim rodzajem tajemnicy (handlowa, gospodarcza i.t.p.) mamy do czynienia i dlaczego jej ujawnienie może zagrozić interesom podmiotu, którego informacja ta dotyczy. Natomiast uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 par.4 p.p.s.a., a Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera zawarte w nim wywody.

Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie jako strony postępowania spółki C., nie wezwanie jej do udziału w sprawie, a w konsekwencji pozbawienie możliwości obrony swoich praw. W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że stroną postępowania o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a następnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie jest przedsiębiorca, który objął ochroną określone informacje i z tego względu odmówiono ich udostępnienia. Nie mamy zatem nieważności postępowania w niniejszej sprawie.

Nieusprawiedliwione są także zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego.

Zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zakazie nieuczciwej konkurencji nie jest zasadny, gdyż wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej (szerzej: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., I OSK 3260/14). W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności. Skarżący kasacyjnie, choć odnotowuje tę przesłankę materialną, to ją w istocie pomija. Tymczasem jej wykazanie względem określonych, objętych osnową decyzji, informacji musi nastąpić w uzasadnieniu decyzji odmownej, nie można zaś przyjmować a priori, twierdząc, że istota materii przesądza, iż określone jedynie w sposób dalece generalny informacje mają wartość dla przedsiębiorcy. Nie sposób twierdzić, jak czyni to skarżący kasacyjnie, że z istoty arbitrażu inwestycyjnego wynika to, że objęty jest on tajemnicą przedsiębiorcy, gdyż związany jest z jego działalnością gospodarczą. Powtórzyć bowiem należy, że nie każda informacja o tego rodzaju działalności jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy, lecz tylko ta, której zachowanie w poufności przedsiębiorca manifestuje i jednocześnie odpowiada ona przesłance materialnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do twierdzenia, że każda informacja objęta sporem w arbitrażu inwestycyjnym spełnia te przesłanki z uwagi na jego istotę. Orzeczenie arbitrażowe zawiera bowiem elementy i fragmenty niewątpliwie irrelewantne z perspektywy indywidualnego interesu gospodarczego przedsiębiorcy np. dotyczące wykładni przepisów, argumentacji itd. Odmowa może tymczasem dotyczyć tylko tych informacji i w tym zakresie, w jakim są objęte zamanifestowaną wolą objęcia ich poufnością przez przedsiębiorcę i mają charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie wartość gospodarczą, której zasadność ochrony przeważa nad prawem dostępu do informacji wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny. Temu standardowi nie dochował organ w niniejszej sprawie, a zatem zasadnie Sąd pierwszej instancji uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 32 ust. 5 Reguł UNICITRAL w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Istota tego zarzutu sprowadza się do zagadnienia, czy do użytego w rzeczonym przepisie u.d.i.p. pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy" można odnosić pojęcie "tajemnicy przedsiębiorstwa". W doktrynie podkreśla się, że tajemnica przedsiębiorcy stanowiąca ograniczenie jawności oparte na poszanowaniu interesu prywatnego podmiotów prowadzących działalność gospodarczą stanowi drugą – poza prawem do prywatności – z prywatnoprawnych wartości, która musi być brana pod uwagę przy wyważaniu zgodnie z zasadą proporcjonalności, czy w danym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest udostępnienie informacji publicznej [zob. M. Wilbrandt-Gotowicz, Tajemnica przedsiębiorcy jako ograniczenie jawności informacji publicznych (w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych), w: Jawność i jej ograniczenia. Tom IV. Znaczenie orzecznictwa, red. M. Jaśkowska, Warszawa 2014, s. 127]. Należy odnotować, że w polskim porządku prawnym jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi traktowana jest jako nadrzędna w stosunku do zbliżonej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Na związki między tymi pojęciami zwraca się uwagę w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., I OSK 1858/13), (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r., I OSK 2314/15). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., I OSK 1993/16, tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Rację ma zatem skarżący kasacyjnie, że pojęcie "tajemnicy przedsiębiorstwa" i "tajemnicy przedsiębiorcy" nie są w pełni tożsame, niemniej przy analizie zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. można posiłkować się odwołaniem do art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i taka jest też praktyka orzecznicza. Stąd tajemnicę przedsiębiorcy organ i sąd powinni analizować z uwzględnieniem tej regulacji.

Należy podkreślić, że reguły arbitrażowe UNCITRAL są odrębną regulacją i nie stanowią umowy międzynarodowej ratyfikowanej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie. Fakt, że spór stosownie do umowy międzynarodowej jest rozstrzygany w drodze postępowania arbitrażowego i że ustalono, iż będzie on prowadzony zgodnie z określonymi regulacjami arbitrażowymi, nie czyni tych regulacji arbitrażowych aktem prawnym o mocy równej umowie międzynarodowej. Z powyższych względów ww. zasady arbitrażowe UNCITRAL nie mogły zostać uznane za akt rangi co najmniej ustawowej, który mógłby przewidywać odmienne zasady lub tryb dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podobnie, jako nieusprawiedliwiony, ocenić należy zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.p.

Adresat wniosku ma obowiązek jego rozpoznania i udostępnienia informacji w sposób w nim wskazany, jeżeli informacja ta nie jest objęta tajemnicą, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. W takim bowiem przypadku konieczne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Jeżeli dokument wskazany we wniosku zawiera informacje publiczne, które mogą być udostępnione i takie, co do których konieczna jest odmowa udostępnienia organ musi działać zgodnie z obowiązującym prawem i odpowiednia klasyfikacja informacji nie jest dowolnym działaniem niezgodnym z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.