Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 795/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 § 2, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 21 maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. S. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. S. (dalej jako "wnioskodawczyni", "strona" albo "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...] wydaną w postępowaniu dotyczącym przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Po rozpatrzeniu złożonego w dniu 20 listopada 2020 r. przez J. S. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką Z. M. (ur. [...] 1931 r.) wskazując, że w sprawie zaszły przesłanki negatywne, to jest wnioskodawczyni pobiera emeryturę oraz w sprawie nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność matki.

Decyzją z dnia 2 marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji winien ustalić możliwość podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia jak i umożliwić wnioskodawczyni zawieszenie prawa do pobierania emerytury.

W piśmie z dnia 12 kwietnia 2021 r. skierowanym do pełnomocnika wnioskodawczyni Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wskazał, że aby ponownie rozpatrzyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne konieczne jest zawieszenie prawa do emerytury. W piśmie podniesiono, że mając na uwadze powyższe ponowne rozpatrzenie wniosku nastąpi niezwłocznie po dostarczeniu przez stronę decyzji organu emerytalnego o zawieszeniu prawa do emerytury.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 21 maja 2021 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 104 § 1 ustawy z dnia [...] 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r.").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Ponadto, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.

Organ podniósł, że w realiach sprawy nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności matki wnioskodawczyni. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia 14 maja 2021 r. wskazała, że dokona zawieszenia emerytury po spełnieniu wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro w dacie złożenia wniosku J. S. ma ustalone prawo do emerytury świadczenie pielęgnacyjne nie może być wnioskodawcy przyznane.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wydanie zakwestionowanej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto w odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez wnioskodawczynię emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r.

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy materialne regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego po czym wskazał,

że podstaw odmownego rozpatrzenia wniosku, wbrew twierdzeniu zaprezentowanemu przez organ pierwszej instancji, nie daje stwierdzenie powstania niepełnosprawności matki wnioskodawczyni po ukończeniu 25 roku jej życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wydany w sprawie K 38/13 Kolegium wskazało, że moment wystąpienia niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką nie może rzutować na odmowę rozpatrzenia złożonego wniosku.

Odnosząc się do kwestii związanej z pobieraniem przez wnioskodawczynie emerytury Kolegium wskazało, że co do zasady podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić sam fakt pobierania emerytury. Stanowisko to zostało ukształtowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i Kolegium takie zapatrywanie podziela. W ocenie Kolegium regulację wykluczającą możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie emerytury należy zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa interpretować w taki sposób, że ustawa wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy osoba mająca ustalone prawo do emerytury pobiera emeryturę i ze świadczenia tego nie chce zrezygnować.

Mając na uwadze realia sprawy, w tym fakt braku zawieszenia emerytury przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika i jak i wyjaśnienie wskazanej kwestii we wcześniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego Kolegium wskazało, że w sprawie występuje przesłanka negatywna. W związku z tym zbędne jest ponowne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem umożliwienia wnioskodawczyni zawieszenia prawa do emerytury.

W skardze na decyzję organu odwoławczego J. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie wydanych decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu;

2) opiekunowi faktycznemu dziecka;

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z art. 17 ust. 1b wskazanej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z kolei w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa

do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,

o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym; b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku

ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od czerwca 2013 r. przy czym nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ponadto z akt sprawy wynikało, że skarżąca (ur. [...] 1960 r.) ma ustalone prawo do emerytury.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organy odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, przy czym zdaniem organu odwoławczego jedynym powodem orzeczonej odmowy było to, że skarżąca posiadająca stosowną wiedzę co do konieczności zawieszenia prawa do emerytury (wynikającą z rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia 2 marca 2020 r. nr [...] oraz z pisma organu pierwszej instancji z dnia 12 kwietnia 2021 r.) nie zawiesiła tej emerytury. Organ pierwszej instancji niezależnie od kwestii pobierania przez skarżącą emerytury wskazał, że zapatrywanie, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności matki skarżącej również wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Mając na uwadze zapatrywanie organu pierwszej instancji co do regulacji zawartej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Sąd zobligowany jest wyjaśnić, że regulacja prawna wskazana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13; Dz. U. z 2014 r., poz. 1443), orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Okoliczność ta ma niewątpliwie wpływ na sytuację prawną skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy. Podkreślić bowiem należy, że skutkiem ww. wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18. roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak treść wyroku wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jest w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W związku z powyższym, jak słusznie przyjęło Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką nie może być podstawą do odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu - co należy podkreślić - błędne było w tej mierze stanowisko organu pierwszej instancji, który za jedną z podstaw odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przyjął okoliczność, że skoro, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności matki skarżącej nie da się ustalić, to stanowi to okoliczność wyłączającą przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przechodząc do oceny zasadności prezentowanego przez organy stanowiska odnośnie braku podstaw przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na zaistnienie sytuacji opisanej w treści w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje, czy istotnie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie może być uwzględniony,

gdy osoba sprawująca opiekę posiada prawo do świadczenia wymienionego w katalogu określonym w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., a którego uzyskanie związane jest z osiągnięciem przez daną osobę określonego wieku.

Zdaniem Sądu podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, należy zgodnie z konstytucyjną zasadą równości interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji gdy osoba mająca ustalone prawo do emerytury, pobiera emeryturę i ze świadczenia tego nie chce zrezygnować. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela nadto stanowisko, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór ten może zrealizować przez złożenie do organu emerytalnego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury.

Istotnym jest jednakże wskazanie, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien skarżącą poinformować.

Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany

do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej

z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji

do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości.

Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, gdy strona doprowadzi

do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie przejście osoby uprawnionej

z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest zatem taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas.

Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika wprost, że wytyczne przedstawione w uzasadnieniu kasacyjnej decyzji organu odwoławczego z dnia 2 marca 2021 r. zostały przez organ pierwszej instancji wykonane w sposób nieprawidłowy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano wprost jakie czynności należy przeprowadzić w ponownie prowadzonym postępowaniu aby możliwym było przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie ze złożonym przez skarżącą wnioskiem. Kolegium wskazało, że po pozytywnym zweryfikowaniu kwestii związanych ze sprawowaną opieką i możliwością podjęcia zatrudnienia organ pierwszej instancji winien wezwać skarżącą do złożenia stosownych dokumentów dotyczących zawieszenia prawa do emerytury i w zależności od wykonania nałożonego na skarżącą obowiązku rozstrzygnąć sprawę.

Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika bezsprzecznie, że organ pierwszej instancji podjął stosowne czynności lecz przeprowadził je w sposób wadliwy. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie z dnia 12 kwietnia 2021 r. skierowanym do pełnomocnika wnioskodawczyni Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wskazał, że aby ponownie rozpatrzyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne konieczne jest zawieszenie prawa do emerytury. W piśmie podniesiono, że mając na uwadze powyższe ponowne rozpatrzenie wniosku nastąpi niezwłocznie po dostarczeniu przez stronę decyzji organu emerytalnego o zawieszeniu prawa do emerytury.

Należy zwrócić uwagę, w powyższym piśmie nie ma mowy o tym, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia a jedynym warunkiem jest zawieszenie prawa do emerytury. Taka informacja - na co Sąd zwrócił uwagę we wcześniejszych rozważaniach - powinna być udzielona stronie jedynie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą aby przyznać świadczenie jest pobieranie emerytury. Osoba występująca z wnioskiem o zawieszenie emerytury winna bowiem dysponować nie budzącą wątpliwości informacją, że dostarczenie stosownego dokumentu dotyczącego zawieszenia emerytury gwarantuje pozytywne rozpoznanie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W realiach sprawy organ pierwszej kierując do pełnomocnika skarżącej pismo z dnia 12 kwietnia 2021 r. wskazał jedynie, że ponowne rozpatrzenie wniosku nastąpi niezwłocznie po dostarczeniu przez stronę decyzji organu emerytalnego o zawieszeniu prawa do emerytury. Taka informacja jest w ocenie Sądu informacją niepełną stąd działanie organu pierwszej instancji należy postrzegać jako naruszające art. 9 i art. 79a k.p.a.

Skoro zatem organ pierwszej instancji pomimo stosownego obowiązku zaniechał poinformowania skarżącej o konieczności uprzedniego zawieszenia prawa do emerytury jako jedynego warunku, od którego spełnienia przez skarżącą uzależnione jest ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia była przedwczesna.

Podkreślenia wymaga, że powyższej wady nie dostrzegł organ odwoławczy uznając w sposób nieprawidłowy, że wyjaśnienie wskazanej kwestii we wcześniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego jest wystarczające do uznania, że w sprawie występuje przesłanka negatywna, a co za tym idzie, że zbędne jest ponowne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem umożliwienia skarżącej skutecznego zawieszenia prawa do emerytury.

W zaistniałej sytuacji przyjąć w ocenie Sądu należało, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania doprowadziło do odmowy ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co oznacza, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Organ pierwszej instancji dopuścił się również, z przyczyn wyjaśnionych na wstępie rozważań prawnych zawartych w niniejszym uzasadnieniu, naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu decyzji organów obydwu instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę i rozpatrując złożony przez skarżącą w dniu 20 listopada 2020 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy zobligowane będą uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).