Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2258/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), cofnął A.S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, wskazując, że wobec strony toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu oraz przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. To zaś – zdaniem organu – powoduje, że istnieje uzasadniona obawa, iż zainteresowany może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, co w świetle ustawy o broni i amunicji musi skutkować cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni.

Od powyższej decyzji A.S. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r., podnosząc szereg zarzutów procesowych, które – w jego ocenie – miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie, zważywszy że decyzja podejmowana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter uznaniowy, wymagający przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. A.S. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozpoznania jego wniosku o umorzenie postępowania karnego przez Prokuraturę Okręgową w B.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Komendant Główny Policji, mając za podstawę art. 97 § 1 i art. 98 oraz art. 123 i art. 268a kpa, odmówił A.S. zawieszenia postępowania.

Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania A.S. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], cofającej pozwolenie na broń, stosując art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że jego podstawę materialnoprawną stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał, że samo prowadzenie wobec posiadacza broni postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu rodzi uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Tym samym, biorąc pod uwagę, że A.S. został oskarżony o czyn z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.), tj. o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu, organ stwierdził, że wystąpiła okoliczność uzasadniająca cofnięcie mu pozwolenia na broń.

Postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] A.S. uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1862/10 oddalił skargę. Od ww. wyroku A.S. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa ta została zarejestrowana w NSA pod sygn. akt II OSK 1255/11.

A.S. skierował również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], zarzucając: naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak poczynienia przez organ ustaleń faktycznych, w wyniku czego strona nie jest w stanie ocenić zasadności dokonanej subsumpcji przepisów prawa; przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji nierozstrzygnięcia kwestii zawieszenia postępowania; naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie, że doszło do popełnienia przestępstwa przez stronę, podczas gdy nie zostało to stwierdzone prawomocnym wyrokiem; naruszenie art. 5 dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. (2008/51/WE), poprzez jego niezastosowanie; naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 81 kpa, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Ponadto, wniósł także o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że nie jest rolą organu administracji orzekanie co do trafności zarzutów postawionych w postępowaniu karnym oraz co do winy oskarżonego. Wskazał, że sam ustawodawca uznał, iż obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego istnieje a priori nie tylko wobec osoby skazanej za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale też w sytuacji, gdy toczy się wobec niej postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Dodał, że art. 5 powołanej dyrektywy nr 91/477/EWG nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu przez ustawodawcę innych, niż tam określone, przesłanek wskazujących na istnienie zagrożenia dla porządku publicznego.

Postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 369/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania, które toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1862/10.

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II OSK 1255/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1862/10.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 369/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie. Niniejszej sprawie została nadana nowa sygnatura akt – II SA/Wa 2258/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich, gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wręcz przeciwnie – jest ono w polskim systemie prawnym poddane daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak np. wiek, określone predyspozycje psychofizyczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Prawodawca obwarował warunkami zasady przechowywania broni, jej noszenia, zabezpieczenia, kładąc przy tym nacisk na szczególne obowiązki posiadacza broni, jak choćby w zakresie przestrzegania norm porządku prawnego.

Choć ustawodawca różnie sankcjonuje naruszenie przez posiadacza broni przepisów nakładających na niego określone obowiązki, to jednak w przypadku prowadzenia postępowań karnych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przez osoby korzystające z pozwoleń na broń, prawodawca przyjmuje konstrukcję decyzji związanej (organ Policji cofa pozwolenie na broń), odsuwając na dalszy plan subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, posiadającego takie pozwolenie, akcentując przy tym potrzebę szczególnej dbałości o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Właśnie przez wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego istnieje konieczność zarówno ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób, jak i egzekwowania obowiązków posiadacza broni.

Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli co do osoby, której takie pozwolenie wydano, istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie ulega wątpliwości, że każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny, przy czym skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadniona obawa, iż sprawcy tych przestępstw mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podobnie rzecz się ma, gdy chodzi o prowadzenie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr. Właściwy organ Policji ma w takiej sytuacji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ nie musi więc, wobec tych osób, przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Co do innych osób, organ Policji musi analizować i uzasadnić istnienie obawy. Takie stanowisko zostało wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010/1/5).

Stosując art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. miał wystarczające podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W tym zakresie zarówno analiza materiału dowodowego, jak i uzasadnienie samej obawy, wskazują na trafność rozstrzygnięcia i jego motywów. Również argumentacja Komendanta Głównego Policji w pełni zasługuje na aprobatę. Fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przez skarżącego przestępstw z art. 271 § 3 i z art. 286 § 1 w związku z art. 11 § 2 i w związku z art. 12 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.) słusznie został oceniony przez organy Policji jako okoliczność wystarczająca do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Strona została bowiem oskarżona w postępowaniu karnym o popełnienie przestępstw, które wyczerpują znamiona przestępstwa przeciwko mieniu i wiarygodności dokumentów, czyli takich przestępstw, z których ustawodawca wywodzi obawę, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie pozwolenia na broń następuje nie tylko wtedy, gdy właściwy organ Policji dysponuje prawomocnym orzeczeniem skazującym sądu za popełnienie czynów wskazanych w tym przepisie, ale także wtedy, gdy toczy się przeciwko osobie zainteresowanej postępowanie karne o popełnienie takich czynów. W takiej sytuacji nawet nienaganne opinie środowiskowe o skarżącym, jego zasługi czy osiągnięcia, nie mogą wpływać na zmianę stanowiska organu odnośnie prowadzonego wobec niego postępowania karnego i wynikającej z tego faktu obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co determinuje rozstrzygnięcie organu Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Przedstawionej oceny Sądu nie zmienia brzmienie art. 5 in fine dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG), bowiem w żaden sposób nie stoi ono w sprzeczności z uregulowaniami przyjętymi na gruncie prawa krajowego w ustawie o broni i amunicji. Polski ustawodawca skorzystał z uprawnienia, jakie zostało mu udzielone w art. 3 tej dyrektywy, zgodnie z którym Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze, niż przewidziane w dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich, określonych w art. 12 ust. 2, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Zatem prawodawca krajowy mógł wprowadzić dodatkowe, surowsze uregulowania w przedmiocie cofania pozwoleń na posiadanie broni, łącząc sam fakt prowadzenia przeciwko osobie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych wyżej dóbr z obawą użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tego rodzaju uregulowań nie można jednak kwalifikować w kategoriach łamania zasad konstytucyjnych, w szczególności art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu). Samo prowadzenie postępowania karnego, gdy toczy się ono o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu z wymienionych dóbr, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, prowadzi do podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń i nie ma podstaw, by przyjąć, że jej wydanie winno być poprzedzone wpierw rozstrzygnięciem postępowania karnego, wszak decyzja o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej nie rozstrzyga o winie osoby zainteresowanej. W sytuacji gdy prowadzone postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr stanowi samoistnie ustawową przesłankę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, rozstrzygnięcie organu ścigania czy sądu karnego nie ma znaczenia prawnego w tej sprawie. Skoro bowiem toczące się postępowanie karne w tym przypadku stanowi przesłankę ustawową do podjęcia decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, zatem w żaden sposób decyzja taka nie obarcza winą skarżącego. Z tego powodu Sąd nie znalazł podstaw, by zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, o co wnosił skarżący.

Wprawdzie ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195) prawodawca zmienił m.in. katalog przyczyn cofnięcia pozwolenia na broń, nadając nowe brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (obawę uzasadnia prawomocne skazanie za jakiekolwiek przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz nieumyślne przeciwko życiu i zdrowiu, a także przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia – art. 1 pkt 10), niemniej jednak zmiana ta weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. i nie mogła być uwzględniona w rozpoznawanej sprawie, gdyż decyzje w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zostały wydane przed tą datą, a Sąd kontroluje legalność zapadłych rozstrzygnięć na moment ich wydania.

W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.