Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1913/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 200,  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. F. na postanowienie Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] ([...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [....] na rzecz G.F. kwotę [...] (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komisja do spraw usuwania skutków pranych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] wydanych z naruszeniem prawa postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] ([...]) stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...], Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] wydanych z naruszeniem prawa (dalej: Komisja), ukarała świadka G. F., grzywną w wysokości [...] zł za bezzasadną odmowę złożenia zeznań.

W uzasadnieniu wskazano, że G. F. powołana na świadka w toku postępowania rozpoznawczego przez Komisją, odmawiając składania zeznań nie powołała się na wskazane w art. 83 k.p.k. okoliczności, a jedynie oświadczyła, iż toczy się przeciwko niej postępowania karne, w którym korzysta z prawa do odmowy składania wyjaśnień.

Postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] zostało doręczone w dniu [...] lipca 2017 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. G.F. złożyła wniosek o zwolnienie od grzywny. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Komisja odmówiła zwolnienia świadka od grzywny z uwagi na to, że wniosek był przedwczesny. Postanowienie zostało doręczone w dniu 3 sierpnia 2017 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru w aktach sprawy).

W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Komisji wpłynęły dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ukarania G.F. grzywną w wysokości [...] zł złożone przez G.F. oraz jej pełnomocnika, adw. L. C. We wnioskach wskazano, że w sprawie nałożenia na G.F. kary grzywny zapadły dwa postanowienia różnej treści, jedno ogłoszone ustnie w dniu [...] czerwca 2017 r. i drugie doręczone świadkowi w dniu [...] lipca 2017 r. Z uwagi na powagę rzeczy osądzonej i fakt wydania postanowienia o odmowie zwolnienia z grzywny złożono wniosek o umorzenie postępowania w zakresie nałożenia na świadka kary grzywny. Ponadto G. F. z ostrożności procesowej wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji o uchylenie nałożonej kary grzywny.

Komisja podniosła, że zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r., poz. 718, dalej ustawa) osoba wezwana przez Komisję w charakterze świadka ma obowiązek niezależnie od swojego miejsca zamieszkania stawić się na wezwanie i złożyć zeznania. Zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy świadek, który mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny, bez zezwolenia kierującego rozprawą opuścił rozprawę Komisji przed jej zakończeniem lub bezzasadnie odmówił złożenia zeznania albo wydania opinii, może być ukarany grzywną do[...] zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania grzywną do [....] zł. Stosownie do art. 20 ustawy Komisja może na wniosek strony ukaranej grzywną, złożony w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność i zwolnić od grzywny. Natomiast na odmowę zwolnienia od grzywny służy zażalenie. Zgodnie zaś z art. 36 ustawy do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 k.p.a. z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 34 ust. 3. Na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. z wyłączeniem art. 31 tej ustawy. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

Z powołanych regulacji zdaniem Komisji wynika niewątpliwie, że w przypadku postanowień prawo ich zaskarżenia na drodze administracyjnej zostało znacznie ograniczone. O ile bowiem odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznych w tym sensie, że ograniczenie prawa do wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia (por. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 lutego 1998 r., II SA 1434/97, LEX nr 41281: "Zażalenie jest zwyczajnym, samodzielnym i formalnym środkiem prawnym. Środek ten przysługuje tylko na niektóre postanowienia"). Oznacza to, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wskazane w przepisach prawa. Należy zauważyć, ze regulacja konstytucyjna przyjmuje jako zasadę prawną możliwość zaskarżania jedynie decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

W przypadku postanowień o ukaraniu grzywną ustawodawca nie przyznał stronie ukaranej prawa ich zaskarżenia. Regulacja art. 19 i 20. Ustawy jednoznacznie zdaniem Komisji wskazuje, że prawo jednostki do obrony zostało przesunięte na drogę wniosku o zwolnienie z grzywny. Zdaniem Komisji tylko postanowienie o odmowie zwolnienia z grzywny przysługuje zażalenie, do którego stosuje się art. 127 § 3 k.p.a. Rozwiązanie przyjęte w ustawie odbiega od regulacji kodeksowej zawartej w art. 88 § 2 k.p.k. Komisja podkreśla jednak, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu rozpoznawczym tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio. Przepisy ustawy mają niewątpliwie charakter lex specialis, w efekcie czego mają pierwszeństwo przed rozwiązaniami kodeksowymi.

Wobec powyższego Komisja uznała wniesiony przez stronę środek zaskarżenia jako niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z art. 134 zd. Pierwsze k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten na mocy art. 127 § 3 k.p.a. i art. 36 ustawy stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Komisją.

Dodatkowo, odnosząc się do argumentacji G.F., iż w sprawie wydane zostały dwa postanowienia różnej treści Komisja wskazuje, że zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego zawartą w art. 14 k.p.a. sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Komisja wskazuje, że w dniu [...] czerwca 2017 r. w toku rozprawy postanowiła o ukaraniu świadka G.F. za bezzasadną odmowę składania zeznań karą grzywny w wysokości [...] zł. Jednocześnie z treści protokołu rozprawy wynika, iż nie przedstawiono wówczas świadkowi istotnych motywów takiego rozstrzygnięcia, a strona nie wnioskowała o wydanie postanowienia wyłącznie w formie ustnej. Mając na uwadze interes strony Komisja doręczyła wnioskodawczyni postanowienie w formie pisemnej.

Nie jest to jednak zdaniem Komisji postanowienie odmienne niż ogłoszone na rozprawie. G.F. została ukarana jednokrotnie za bezzasadną odmowę składania zeznań w sprawie o sygn. akt [...], a postanowienie wydane w dniu [...] czerwca 2017 r. zostało zdokumentalizowane i doręczone na piśmie. Organ dodał, iż zgodnie z utrwalonym, stanowiskiem doktryny nakładanie lub wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej lub ulg w jej wykonaniu nie jest dopuszczalne w formie ustnej (za: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. XII Opublikowano: WKP 2017 r.). Kara grzywny przewidziana w art. 19 ust. 1 ustawy jest niewątpliwie administracyjną karą pieniężną, a zatem postanowienie o jej nałożeniu powinno być doręczone stronie na piśmie wraz ze stosownym uzasadnieniem i pouczeniem o przysługujących stronie środkach zaskarżenia.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Komisja stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r. o ukaraniu G. F. grzywną doręczonym w dniu [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu wyjaśniła, że na powyższe postanowienie nie przysługuje środek odwoławczy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komisji z dnia [...] września 2017 r. zarzucając mu:

1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126a k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że w sprawie nie zaszła okoliczność res iudicata, a pisemne postanowienie datowane błędnie na dzień [...] czerwca 2017, a doręczone skarżącej w dniu [...] lipca 2017 r. stanowiło jedynie "zdokumentalizowanie" ustnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r., podczas gdy w niniejszej sprawie zapadło już postanowienie podczas posiedzenia Komisji w dniu [...] czerwca 2017 r. i zostało ogłoszone G. F. ustnie wraz uzasadnieniem podczas posiedzenia Komisji w dniu [...] czerwca 2017 r., a zatem doręczone jej w dniu [...] lipca 2017 r. postanowienie Komisji jest dotknięte wadą powagi rzeczy osądzonej, co skutkować powinno stwierdzeniem nieważności tego rozstrzygnięcia Komisji,

2) naruszenie art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r., poz. 718, dalej ustawa z dnia 9 marca 2017 r.) polegające na błędnym uznaniu, iż wniesiony przez skarżącą wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] sierpnia 2017 r. jest niedopuszczalny, co jest sprzeczne z ww. przepisami postępowania administracyjnego, a przy tym o dopuszczalności wniesienia tego środka zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżąca została pouczona przez Komisję w pisemnym postanowieniu datowanym błędnie na dzień [...] czerwca 2017 r. doręczonym skarżącej w dniu [...] lipca 2017 r. (s. 5. postanowienia Komisji doręczonej w dniu [...] lipca 2017 r.).

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającego postanowienia Komisji z dnia [...] czerwca 2017 r. doręczonego skarżącej w dniu [...] lipca 2017 r. o ukaraniu grzywną. W obszernym uzasadnieniu skarżąca odniosła się do powyższych zarzutów skargi.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia res iudicata podniosła, że zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego zawartą w art. 14 k.p.k. sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 570), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Komisja wskazuje, że w dniu [...] czerwca. 2017 r. w toku rozprawy postanowiła o ukaraniu świadka G. F. za bezzasadną odmowę składania zeznań karą grzywny w wysokości [...] zł. Jednocześnie z treści protokołu rozprawy wynika, iż nie przedstawiono wówczas świadkowi istotnych motywów takiego rozstrzygnięcia, a strona nie wnioskowała o wydanie postanowienia wyłącznie w formie ustnej. Mając na uwadze interes strony Komisja doręczyła wnioskodawczyni postanowienie w formie pisemnej. Postanowienie zapadło więc na rozprawie, lecz jego dokumentalizacja nastąpiła dopiero w postanowieniu doręczonej ukaranej.

Ponownie zwróciła uwagę, że doręczone postanowienie nie jest odmienne niż ogłoszone na rozprawie, a zgodnie z utrwalonym, stanowiskiem doktryny nakładanie lub wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej lub ulg w jej wykonaniu nie jest dopuszczalne w formie ustnej (za: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. XII Opublikowano: WKP 2017 r.). Kara grzywny przewidziana w art. 19 ust. 1 ustawy jest niewątpliwie administracyjną karą pieniężną, a zatem postanowienie o jej nałożeniu powinno być doręczone stronie na piśmie wraz ze stosownym uzasadnieniem i pouczeniem o przysługujących stronie środkach zaskarżenia. Nieuzasadnione są zatem, zdaniem Komisji, twierdzenia skarżącej o dwukrotnym wydaniu w sprawie postanowienia o ukaraniu grzywną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Komisji z dnia [...] września 2017 r. stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. o ukaraniu grzywną. W jego podstawie prawnej wskazany został art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy od postanowienia o ukaraniu grzywną wydanego w trybie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. roku przysługuje podmiotowi ukaranemu prawo wniesienia środka zaskarżenia. Sąd wskazuje, że stanowisko Komisji w kwestii dopuszczalności środka zaskarżenia od postanowienia o ukaraniu grzywną nie jest konsekwentne. W pouczeniu o środkach zaskarżenia, zawartym w zaskarżonym postanowieniu poinformowano, że "zgodnie z art. 141 § 1 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 36 i art. 38 ust 1. Ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] strona może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

W postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt.[...] (która to okoliczność znana jest sądowi z urzędu) wskazane zostało, że postanowienie jest ostateczne w toku instancji (pkt 1 pouczenia). W pkt 2 pouczenia, które powinno odnosić się stricte do aktu administracyjnego, w którym jest zawarte, stronę poinformowano o prawie do skargi do sądu administracyjnego, powołując art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i o trybie jej wnoszenia.

Natomiast na etapie rozpoznawania złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Komisja uznała, że na postanowienie o ukaraniu grzywną nie przysługuje środek zaskarżenia.

Sąd powyższego poglądu Komisji nie podziela.

W kodeksie postępowania administracyjnego organy administracyjne zostały wyposażone w możliwość dyscyplinowania podmiotów biorących udział w postępowaniu, z wyłączeniem jednak stron. Począwszy od 30 kwietnia 1996 roku, to jest od daty wejścia w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 roku o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 1996 r., Nr 43, poz.189) organy mogą nałożyć karę grzywny wyłącznie na osobę, która mimo prawidłowego wezwania nie stawiła się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły, albo bezzasadnie odmówiła złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej.

Jak już wyżej wskazano, w ustawie z 9 marca 2017 roku, zawarty został przepis przewidujący możliwość ukarania grzywną strony postępowania. Zatem Komisja może nałożyć na stronę postępowania grzywnę za niestawiennictwo.

Jednak zwrócić należy uwagę, że k.p.a. zawiera przepisy przewidujące możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną, niezależnie od przepisu przewidującego możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny.

Innymi słowy, kodeks postępowania administracyjnego przewiduje zarówno możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny jak i możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną.

Wskazać należy, że inny charakter ma postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny a inny charakter ma postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od grzywny. W pierwszym z nich rozpatruje się zarzuty przeciwko samemu nałożeniu grzywny. Natomiast w razie złożenia wniosku o uchylenie grzywny organ winien ocenić zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo, odmowę złożenia zeznań czy wydania opinii. Oba te tryby są odrębne i niezależne od siebie zwłaszcza, że w obu odmienny jest tryb procedowania, jak i przesłanki, które podlegają badaniu. W konsekwencji mimo, że u ich podstaw spoczywa ta sama okoliczność prawna (wydanie postanowienia o ukaraniu grzywną stanowiącą karę porządkową) toczą się one w istocie niezależnie od siebie.

Powracając do ustawy z dnia 9 marca 2017 roku i zawartych w niej uregulowań obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przywołać należy brzmienie art. 9 ust. 1 i art. 36 ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami "Komisja wydaje decyzje i postanowienia" (art. 9 ust. 1), a "Do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 34 ust. 3." (art. 36). Z art. 36 ustawy wynika tylko jedno wyłączenie odnośnie dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnoszące się do decyzji wydawanych na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy. Jedynie językowa wykładnia art. 36 ustawy mogłaby zatem wskazywać, że od wszystkich postanowień wydawanych przez Komisję służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy).

W ocenie sądu rozwiązanie dopuszczające możliwość zaskarżenia wszystkich postanowień wydanych przez Komisję wydaje się rozwiązaniem mało racjonalnym (ale jest to uwaga skierowana głównie do ustawodawcy), bowiem wówczas nawet postanowienia Komisji np. w kwestii dopuszczenia dowodu byłyby zaskarżalne, także na drodze sądowej.

Dokonując zatem kompleksowej wykładni wskazać należy, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługujący od postanowienia, będący substytutem zażalenia (z uwagi na brak organu wyższego stopnia nad Komisją), powinien przysługiwać od takich postanowień, na które kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w analogicznych sytuacjach zażalenie.

W art. 88 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 86) przewidziane jest zażalenie na postanowienie o ukaraniu grzywną, zatem od postanowienia wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy powinien przysługiwać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Alternatywą jest gramatyczne odczytanie art. 36 ustawy, a wówczas wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy również przysługuje.

Zgadzając się ze stanowiskiem Komisji o konieczności dokonania kompleksowej wykładni analizowanych przepisów sąd wskazuje, że nie ma podstaw do przyjęcia na podstawie przywołanych przepisów, iż środek zaskarżenia przysługuje od wszystkich postanowień Komisji (np. postanowień o dopuszczeniu dowodu czy też postanowień o wszczęciu postępowania). Brak jest jednocześnie, w ocenie sądu, podstaw do wywodzenia prawa do wniesienia środka zaskarżenia wyłącznie z odesłania zawartego w art. 36 ustawy w związku z art. 127 § 3 k.p.a. – prawo do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia musi być wywiedzione z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, do którego odsyła art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

Komisja wskazała, że art. 88 § 1 k.p.a. w wersji nadanej ustawą z dnia 1 marca 1996 roku nie przewiduje możliwości ukarania strony grzywną. Wobec powyższego organ uznał, że strona postępowania prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 roku nie może złożyć środka odwoławczego od postanowienia o ukaraniu powołując się na art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 36 ustawy.

Przyjęcie powyższego rozumowania prowadziłoby do sytuacji nierównego traktowania osób ukaranych grzywną. Przyjmując tok rozumowania organu, możliwość złożenia środka odwoławczego byłaby wyłączona wobec strony, z uwagi na fakt, że nie została ona wymieniona w art. 88 § 1 k.p.a. Wniosek taki natomiast mógłby złożyć świadek czy też biegły, to jest osoby o których mowa w art. 19 ust. 2 w związku z art. 39 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku, w związku z art. 127 § 3 i art. 88 § 1 k.p.a. Brak jest podstaw do takiego różnicowania sytuacji prawnej osób wezwanych na rozprawę przed Komisją.

Zatem przyjąć należy, że treść art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz 141 § 1 k.p.a. i art. 18 ust. 2 oraz 19 ust. 3 w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku uprawnia zarówno stronę jak i świadka lub biegłego ukaranego grzywną do złożenia środka odwoławczego.

Prawidłowe jest stanowisko Komisji, zgodnie z którym błędne pouczenie zawarte w akcie administracyjnym nie kreuje prawa do wniesienia, czy to środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, czy też do złożenia skargi do sądu. Jednak w niniejszej sprawie, prawo do złożenia środka odwoławczego nie wynika z pouczenia zawartego w postanowieniu, ale z treści przywołanego wyżej art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i 141 § 1 k.p.a. w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

Podnoszona przez Komisję argumentacja dotycząca możliwości złożenia przez ukarany podmiot wniosku o zwolnienie od grzywny i wywodzenie z tego braku prawa do złożenia środka zaskarżenia na postanowienie o ukaraniu grzywną jest niezasadna. Jak już bowiem wyżej wskazano oba środki odwoławcze mają odmienny charakter. Czym innym jest bowiem kontrola zasadności nałożenia grzywny na określony podmiot, a czym innym zwolnienie z grzywny w razie usprawiedliwienia nieobecności. To drugie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy grzywną został ukarany podmiot, wobec którego przepis dopuszczał w ogóle nałożenie grzywny.

W art. 36 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku wskazane zostało, że do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Oznacza to, że z woli ustawodawcy, w przypadku postanowień i decyzji wydanych przez Komisję, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wprowadzenie powyższego zapisu, w związku z brzmieniem art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku oraz art. 88 § 1, art. 127 § 3 i 141 § 1 k.p.a. oznacza, że podmiotowi ukaranemu karą grzywny przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w trybie art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 3 ustawy.

Podsumowując uznać należy, że zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy narusza art. 18 ust. 2 w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w związku z art. 88 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. i art. 141 § 1 k.p.a.

Jednocześnie Sąd nie podziela zarzutu skargi odnośnie zaistnienia w rozpoznawanej sprawie res iudicata. Sąd w tej kwestii w pełni podziela stanowisku organu, że sprawy należy załatwiać w formie pisemnej, a zupełnie wyjątkowo gdy przemawia za tym interes strony w formie ustnej (w tej sprawie strona nie wnioskowała o wydanie postanowienia w formie ustnej, a na rozprawie podano wyłącznie istotne motywy rozstrzygnięcia). Sąd podziela stanowisko doktryny, że nakładanie kar administracyjnych pieniężnych lub udzielanie ulg w jej wykonaniu nie jest dopuszczalne w formie ustnej (kara przewidziana w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. jest niewątpliwie administracyjną karą pieniężną. Zatem zarzut skarżącej o dwukrotnym wydaniu postanowienia o ukaraniu grzywną w tej samej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 200 i art. 205 § 2 powyższej ustawy.