Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 267/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 767
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 267/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r., sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za 2016 r. - skargę oddala-


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z dnia 16.12.2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 15.07.2016 r. nr [...] orzekającą o odmowie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za okres od I do II raty 2016 r. w kwocie należności głównej 158,00 zł wobec M. S.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło następujący stan faktyczny sprawy:

Wnioskiem z dnia 24.05.2016 r. Skarżąca zwróciła się o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za 2016 r. Organ I instancji po przeprowadzeniu postepowania ustalił, że Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się z zasiłku okresowego w wysokości 418,00 zł otrzymywanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Innych dochodów nie posiada. Skarżąca mieszka w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], na utrzymanie której przeznacza środki pieniężne w kwocie 180,00 zł miesięcznie (prąd ok. 60,00 zł, gaz ok. 120,00 zł). W nieruchomości mieszka również syn Skarżącej W. S., prowadzący odrębne gospodarstwo domowe, który ponosi opłaty za ogrzewanie i wodę. Rodzina zalega z opłatami za prąd na kwotę 2.125,36 zł. Skarżąca cierpi m.in. na przewlekłe bóle kręgosłupa, zespół depresyjno-lękowy oraz zmiany zwyrodnieniowe stawów. Koszt leczenia został oszacowany na ok. 150,00 zł miesięcznie. Organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", która przejawia się trudną sytuacją zdrowotną Skarżącej. Niemniej jednak zdaniem Organu I instancji kolejne umorzenie zaległego zobowiązania byłoby zbyt daleko idącą ulgą. Przedmiotowy wniosek obejmuje I i II ratę za 2016 r. Organ uznał za istotne, że z powodu trudnej sytuacji Skarżącej Prezydent Miasta K. już kilkukrotnie udzielał jej wsparcia w formie umorzenia zaległości podatkowej. Ulgi te obejmowały III i IV ratę za 2008 r., IV ratę za 2009 r., lata od 2010 do 2013, III i IV ratę za 2014 r. oraz raty II-IV za 2015 r. Łącznie umorzono kwotę 1.353,00 zł. Skarżąca nie jest osobą niezdolną do pracy. W nieruchomości mieszka 32-letni syn W. S., którego źródeł dochodu Skarżąca nie wyjaśniła, chociaż wskazała, iż partycypuje on w kosztach utrzymania domu. Podatek od nieruchomości jako zobowiązanie publicznoprawne również powinien być uwzględniany w podstawowych kosztach gospodarstwa domowego. W skali miesiąca jest to kwota 26,00 zł. Organ wskazał, że ma świadomość, że sytuacja materialna Skarżącej jest trudna, jednak takie uszczuplenie budżetu domowego nie pogorszyłoby jej w sposób drastyczny. Skarżąca mimo trudnej sytuacji materialnej nie można traktować instytucji umorzenia jako sposobu na regulowanie podatku. Sytuacja taka jest nie do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości społecznej oraz niesprawiedliwa w stosunku do innych podatników regulujących swoje zobowiązania, niejednokrotnie mimo poważnych problemów finansowych.

W dalszej kolejności Organ I instancji dokonał analizy materiału dowodowego pod kątem zbadania, czy w sprawie zachodzi przesłanka "interesu publicznego". Organ wskazał, że poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa wynika równowaga interesu indywidualnego i publicznego, a granicą ochrony słusznych interesów jednostki jest dobro ogółu. Tym samym w interesie publicznym leży, aby należności stanowiące dochód jednostek samorządowych regulowane były w sposób terminowy i sumienny. Są one bowiem m.in. źródłem funkcjonowania instytucji społecznych. Dlatego też za okoliczności, które mogłyby wykluczyć obowiązek zapłaty podatków można uznać zdarzenia wyjątkowe. Ponoszenie ciężarów podatkowych i innych świadczeń publicznych jest podstawowym obowiązkiem każdego podatnika.

W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca uznała ją za krzywdzącą i ponownie wskazała na trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowania podatkowe i dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w jego toku. W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie odgrywa kwestia oceny stanu faktycznego sprawy, w którym zaskarżona decyzja została wydana, a w konsekwencji kwestia granic działania organu w warunkach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. przesłanką do umorzenia zaległości podatku jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Organ II instancji wskazał, że w doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, co do zasady o charakterze losowym i od podatnika niezależne. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Organ II instancji wskazał również, że wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie przesądza automatycznie o obowiązku umorzenia przez organ podatkowy zaległości podatkowej. Organ może, ale nie musi, umorzyć zaległość podatkową. Udzielenie ulgi ma charakter decyzji uznaniowej, co nie oznacza jednak zupełnej dowolności działania organu. Zarówno przyznanie, jak i odmowa przyznania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej wymaga jasnego sformułowania stanowiska organu co do istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 444/03).

Organ odwoławczy odniósł się również pisma Skarżącej z dnia 8.12.2016 r., w którym wniosła ona o umorzenie dodatkowo IV raty przedmiotowego podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 167 § 1 o.p. strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego, do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zatem Skarżąca domaga się umorzenia również IV raty zaległego podatku od nieruchomości za 2016 r., musi wystąpić z wnioskiem do organu I instancji, który rozpatrzy wniosek w odrębnym postępowaniu.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca zarzuciła Organowi, że nie zbadał dokładnie jej sprawy, nie przeanalizował jej zarzutów złożonych w odwołaniu, nie rozpatrzył dokumentacji co do jej stanu majątkowego oraz zdrowotnego i uzasadnił decyzję w sposób niezrozumiały dla Skarżącej, pomijając jej zarzuty m.in. co do IV raty podatku. Skarżąca zarzuciła, że Organ nie umorzył nałożonego na Skarżącą zobowiązania podatkowego, mimo iż sam wskazał, że zaszły ku temu przesłanki. Organ, zdaniem Skarżącej, postąpił nielogicznie i dowolnie.

W uzasadnieniu Skargi Skarżąca wskazała, że jej wniosek o umorzenie dotyczył nie tylko I i II raty podatku od nieruchomości za 2016 r., ale także raty IV, do czego żaden z organów nie odniósł się w postępowaniu, pomimo wniosku Skarżącej do Prezydenta Miasta K. z 9.12.2016 r.

Skarżąca wskazała, że organ, mimo ustalenia, że Skarżąca jest w trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej – a więc wystąpienia ważnego interesu podatnika -nie umorzył zobowiązania podatkowego.

Zdaniem Skarżącej wcześniejsze umorzenia nie powinny mieć wpływu na niniejszą sprawę. Skarżąca wskazała, że jest osobą ubogą, właściwie na granicy ubóstwa, oraz chorą, a jej sytuacja nie uległa poprawie od poprzedniego umorzenia i ciążące na niej zobowiązanie jest niewykonalne. Za pieniądze z pobieranych zasiłków Skarżąca kupuje żywność i lekarstwa oraz opłaca media (co do tych opłat wspomaga ją syn) i nie jest w stanie opłacić podatku od nieruchomości. Zdaniem Skarżącej uiszczenie podatku pogorszyłoby jej budżet, skoro już w chwili obecnej żyje za skraju ubóstwa.

Skarżąca wskazała, że syn również mieszka na nieruchomości, ale jest osobą agresywną (ma założoną "niebieską kartę") i Skarżąca nie jest w stanie się z nim porozumieć. Syn uważa, że podatek od nieruchomości go nie obciąża i nie ma zamiaru się do niego dołożyć.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o umorzenie nałożonych na nią należności z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami i kosztami upomnień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko.

W piśmie pełnomocnika z urzędu Skarżącej złożonego na rozprawie 20.06.2017 r. pełnomocnik podtrzymał stanowisko Skarżącej, a ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez bezpodstawną odmowę umorzenia należności z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za 2016 r. w przypadku gdy organy obu instancji wyraźnie stwierdziły, że zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, a wyłączną przyczyną odmowy było wadliwe uznanie, że umorzenie należności będzie zbyt daleko idącą ulgą dla Skarżącej, co jest wykroczeniem organu poza granice uznania administracyjnego,

- art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., polegające w szczególności na:

- prowadzeniu postępowania w sposób i wydanie rozstrzygnięcia o treści naruszającej zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z całkowitym pominięciem faktu, iż dokładnie w tym samym stanie faktycznym organ I instancji we wcześniejszych latach przychylał się do wniosku Skarżącej i umarzał należności podatkowe, w konsekwencji czego ten sam stan faktyczny i prawny jest rozpatrzony w dwa odmienne sposoby, co zarówno organ I instancji, jak i SKO całkowicie pominęło w swojej decyzji,

- niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o odmowie umorzenia I i II raty podatku od nieruchomości za 2016 r., błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się w istocie do powtórzenia stanowiska organu I instancji.

W oparciu o powyższe pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu ww. pisma pełnomocnik wskazał, że w kontekście wcześniej przyznanych ulg podatkowych oraz trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej Skarżącej, która nie uległa poprawie, a nawet uległa pogorszeniu, takie działanie organu nie mieści się w granicach swobodnego uznania administracyjnego, lecz nosi cechy dowolności. Pełnomocnik w oparciu o orzecznictwo przytoczył też możliwe uzasadnienia dla umorzeń zobowiązań podatkowych, takie jak np. działanie czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są od niego niezależne. Pełnomocnik wskazał na trudną sytuację zdrowotną i materialną Skarżącej jako stan rzeczy długotrwały i niezależny od Skarżącej. Każde obciążenie jej dodatkowymi opłatami będzie wiązało się z ryzykiem, że jej podstawowe potrzeby nie zostaną w pełni zaspokojone, co może prowadzić do dalszego pogorszenia jej sytuacji życiowej, a w konsekwencji – dalszej potrzeby korzystania z pomocy publicznej i składania wniosków o kolejne ulgi. Pełnomocnik wskazał na niekonsekwencję w działaniu organów, które dotychczas wielokrotnie umarzały zobowiązania podatkowe Skarżącej, które to działanie ma pozostawać w sprzeczności z zasadą zaufania obywateli do Państwa oraz społecznym poczuciem sprawiedliwości.

III.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 67a § 1 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (bez znaczenia w sprawie), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Powołany przepis wyraźnie stanowi, że organ "może" m. in. umorzyć zaległości podatkowe, co oznacza, że regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje zatem organowi. Może on – ale nie musi – umorzyć zaległości, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania wskazanej ulgi. Podkreślić jednak należy, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ obowiązany jest do wnikliwej i rzetelnej analizy całokształtu okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero tak przeprowadzona gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy zaległości powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz organ, który, jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć, ale nie musi. Tak więc kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu podlega zatem sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Ocena, czy istnieją przesłanki udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, może być więc dokonana przez organ tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00, Lex nr 53606). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 122, art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przesłanki "ważnego interesu" podatnika nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z sytuacją majątkową . Oczywiście w orzecznictwie sądowym jest ona przedstawiana jako najbardziej typowa okoliczność, przez którą definiuje się pojęcie "ważnego interesu", niemniej jednak nie można wykluczyć również innych sytuacji, które to pojęcie obejmuje. Samo pojęcie nie jest zresztą na gruncie prawa podatkowego zdefiniowane. Zasady przyznawania ulg i umorzeń zostały ustalone przez ustawodawcę w sposób bardzo ogólny, a kryteria ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego są bardzo pojemne, co uzasadnia konieczność, przy każdej rozpatrywanej sprawie, nie tylko wyjaśnienie tych pojęć lecz również powoduje potrzebę zbadania czy w danym konkretnym przypadku nie zaszły okoliczności spełniające ww. kryteria .

Po ustaleniu czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, organy są zobligowane w sposób należyty wyważyć interes publiczny z indywidualnym ważnym interesem strony. Należy podkreślić, że pojęcie "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" mają na gruncie Ordynacji podatkowej równorzędny charakter. Nie jest przy tym do zaakceptowania sprzeczność interesu jednostkowego z interesem publicznym (L. Etel, komentarz do art. 22 Ordynacji podatkowej, źródło: Lex). Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podejmuje decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowych, to negatywne rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Innymi słowy, uznając, że podatnik znajduje się w sytuacji, w której możliwe jest zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 lutego 2014, sygn. akt II FSK 3213/12).

Z powyższego wynika, że decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy przepisów prawa. Zbadały bowiem sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały odpowiadającej wymogom prawnym oceny materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych oraz w ramach swojego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.

W toku postępowania organ uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", która przejawia się trudną sytuacją zdrowotną Skarżącej. Zważywszy na wcześniejsze rozważania przypomnieć należy, iż takie ustalenie nie obliguje jeszcze organu do automatycznego udzielenia ulgi podatkowej. Co więcej, obowiązkiem organu jest zbadanie materiału dowodowego pod kątem przesłanki "interesu publicznego", co też organ uczynił. Organ wskazał, że poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa wynika równowaga interesu indywidualnego i publicznego, a granicą ochrony słusznych interesów jednostki jest dobro ogółu. Tym samym w interesie publicznym leży, aby należności stanowiące dochód jednostek samorządowych regulowane były w sposób terminowy i sumienny. Należy więc stwierdzić, iż nie zaszła przesłanka interesu publicznego dla umorzenia zaległości podatkowej.

W treści przepisu 67a § 1 o.p. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" połączone są spójnikiem "lub", oddającym logiczną alternatywę zwykłą, co oznacza, że hipoteza normy dekodowanej z ww. przepisu aktualizuje się zarówno przy zajściu tylko jednej, jak i obu z tych przesłanek. W badanej sprawie organ uznał, iż zaszła tylko przesłanka "ważnego interesu podatnika". Po rozstrzygnięciu kwestii zaistnienia lub niezaistnienia przesłanek organ następnie powinien przystąpić do podjęcia decyzji uznaniowej. Na uznaniowość decyzji wskazuje występująca w treści przepisu partykuła "może", która jasno wskazuje, iż organ nie jest zobligowany do podjęcia decyzji o określonej treści, tzn. nie musi dokonać umorzenia przy zajściu jednej lub obu przesłanek. Nie zmienia to jednak faktu, że ostateczna decyzja, w szczególności decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej mimo zajścia jednej z przesłanek dla możliwości takiego umorzenia, powinna być w sposób czytelny i logiczny uzasadniona.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że umorzenie byłoby zbyt daleko idącą ulgą wobec Skarżącej. Za istotny uznał organ fakt wielokrotnych wcześniejszych umorzeń zaległości podatkowych, udzielonych Skarżącej przez Prezydenta Miasta K. Argument ten należy uznać za słuszny. Wcześniejsze umorzenia nie powinny rodzić oczekiwania kolejnych umorzeń. Umorzenie zaległości podatkowej w określonej sytuacji nie jest bowiem uprawnieniem podatnika, a jedynie pozostającą w gestii uznania organu ulgą, przyznawaną w wyjątkowych okolicznościach.

Z punktu widzenia interesu publicznego w sytuacji powtarzalności umorzeń może dojść do negatywnego skutku w postaci uznania umorzeń za sposób na rozliczanie się z podatku od nieruchomości, co należy uznać za niedopuszczalne, ponieważ umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, a zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1991 r., SA/Gd 295/91). Należy podkreślić, że obowiązek ten znajduje wyraz w art. 84 Konstytucji, który stanowi, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Umorzenie jest bowiem instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 15 maja 1991 r., SA/Gd 295/91, POP 1994, z. 1, poz. 7). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2005 r., III SA/Wa 80/04, LEX nr 230795, w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy.

W uzasadnieniu organ wskazał również na fakt, że Skarżąca nie jest osobą niezdolną do pracy (jest zarejestrowana w urzędzie pracy), oraz na fakt, iż syn Skarżącej partycypuje w kosztach utrzymania. Te spostrzeżenia niewątpliwie wspierają odmowną decyzję organu.

W orzecznictwie pojawia się również teza, że z uwagi na charakter podatku od nieruchomości nie jest przesłanką do umorzenia zaległości w tym podatku wskazanie przez podatnika notorycznego braku środków pieniężnych na zapłatę podatku jako ważnego interesu podatnika (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2919/03). O ile w omawianej sprawie organ jednakowoż uznał, że zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, o tyle w kontekście przytoczonego orzeczenia należy uznać za słuszne spostrzeżenie organu, że podatek od nieruchomości jako zobowiązanie publicznoprawne powinien być uwzględniany w podstawowych kosztach gospodarstwa domowego.

Organ stwierdził również, że sytuacja polegająca na wielkokrotnych umorzeniach zaległości podatkowej jest nie do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości społecznej oraz niesprawiedliwa w stosunku do innych podatników regulujących swoje zobowiązania, niejednokrotnie mimo poważnych problemów finansowych. Taki pogląd nie wątpliwie znajduje odbicie we wspomnianych wyżej regulacjach konstytucyjnych.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy, podejmując zaskarżoną decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także w sposób należyty uzasadniona.

W kwestii wspomnianego w skardze pisma Skarżącej z dnia 8.12.2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym wniosła ona o umorzenie dodatkowo IV raty przedmiotowego podatku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wskazało, że zgodnie z art. 167 § 1 o.p. strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem, że dotyczy tego samego stanu faktycznego, do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zatem Skarżąca domaga się umorzenia również IV raty zaległego podatku od nieruchomości za 2016r., musi wystąpić z wnioskiem do organu I instancji, który rozpatrzy wniosek w odrębnym postępowaniu.

Z wyżej wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją.