Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 374/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt III SA/Lu 430/04 o odrzuceniu skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 czerwca 2004 r., (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym i umorzenia postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 marca 2004 r., (...), Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. wymierzył "M." Aneta i Adam P. spółka jawna karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 8 czerwca 2004 r. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej przekroczenia dopuszczalnego nacisku na poszczególne osie pojazdu oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W dniu 9 lipca 2004 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 czerwca 2004 r., wnosząc o jej częściowe uchylenie oraz wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 2 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Uzasadniając odrzucenie skargi sąd podał, iż zgodnie z art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie powyższego unormowania Sąd wyróżnia dwie grupy podmiotów uprawnionych do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. Do pierwszej grupy zalicza podmioty, które mogą wnosić skargi do sądów administracyjnych w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego, zaś do drugiej podmioty, które dysponują przedmiotowym uprawnieniem ze względu na konieczność obrony cudzych praw, z uwagi na ochronę istniejącego porządku prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi wkroczenie w sferę prawną określonego podmiotu, wytyczonego przepisami prawa materialnego. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L.., gdyż nie występuje on jako organ działający w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego lub jako organ uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego na podstawie innych ustaw. Tym samym Sąd uznał skargę za niedopuszczalną jako złożoną przez podmiot nie mający do tego legitymacji /zob. B. Adamiak, J. Borkowski - Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003 r., s. 441/.

Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, w wypadku zaś gdyby Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania o uchylenie skarżonego postanowienie wraz z poprzedzającą je decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2004 r., (...). W skardze kasacyjnej podnoszony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 50 par. 1, art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 510 Kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto strona skarżąca wskazuje na uchybienia prawa materialnego polegające na błędnej wykładni przepisów art. 13 ust. 2a i art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838/, art. 27 oraz art. 8 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 154 poz. 1800/. W skardze kasacyjnej zarzucane jest także "przekroczenie uprawnień" polegające na ustaleniu, że przepis art. 13 ust. 2a i art. 13 ust. 2a i art. 13 ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych - jest przepisem martwym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;

W sprawie niniejszej należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. nie ma własnego interesu prawnego, który legitymowałby go do złożenia skargi na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Prawidłowo zatem Sąd I instancji postanowił odrzucić skargę, albowiem zgodnie z art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest ten kto ma w tym interes prawny. Co do zasady organ administracji publicznej działający w imieniu państwa nie ma własnego interesu prawnego w indywidualnych sprawach należących do jego kompetencji rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, występuje bowiem w takiej sytuacji jako nosiciel imperium państwa.

W literaturze prawniczej i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od dawna już uznaje się, iż organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję nie jest i nie może być w tej sprawie stroną postępowania administracyjnego. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia i uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę rozstrzygnięcie wydane w tej sprawie. Takich uprawnień organu nie przewidują przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym zawarte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosi się to także do organu I instancji, w tym przypadku Zarządowi Dróg Wojewódzkich w L., któremu żaden przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący także rozstrzygnięcia w drodze skargi.

Fakt, iż opłaty pochodzące ze źródeł, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2-5 ustawy o drogach publicznych i kary pieniężne określone w art. 13 ust. 2a tej ustawy, stanowią dochody środka specjalnego zarządów dróg przeznaczonych na utrzymanie dróg, nie legitymuje wymienionego Zarządu Dróg Wojewódzkich - który orzekał w sprawie jako organ I instancji - do złożenia skargi na powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ postanowił jak w sentencji.