Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 531/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 71
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2008 r. sprawy ze skargi T. S. i E. H. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 531/08

UZASADNI EN IE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] kwietnia 1961 r. nr [...] oraz decyzji Rejonu Lasów Państwowych w P. z dnia [...] grudnia 1958 r. nr [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1958 r. Rejon Lasów Państwowych w P. przejął na własność Skarbu Państwa nieruchomość leśną położoną w Nadleśnictwie P. oddział [...], pododdział [...] i oddział [...] pododdział [...] o powierzchni ogólnej 21, 00 ha, stanowiącą byłą własność R. R. zamężnej W., zamieszkałej w P. przy ulicy [...]. W decyzji wskazano, iż przejęcie następuje na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. nr 17, poz.71). Decyzją z dnia [...] kwietnia 1961 r. decyzja Rejonu Lasów Państwowych w P. została utrzymana w mocy decyzją Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Decyzją odwoławczą sprostowano również oczywistą omyłkę w powołaniu w orzeczeniu pierwszoinstancyjnym podstawy prawnej przejęcia, wskazując, iż nazwa ustawy powinna brzmieć ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz.71), zwana dalej "ustawą z dnia 12 marca 1958 r.". W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż nieruchomość leśna została włączona bez podstawy prawnej do państwowego gospodarstwa leśnego podczas przeprowadzanych prac urządzeniowych w 1947 r. i do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. pozostawała i nadal pozostaje we władaniu Nadleśnictwa Państwowego P. Na podstawie przeprowadzonego postępowania dochodzeniowego ustalono, że władanie to wyrażało się takimi czynnościami gospodarczymi jak: zalesienie w 1952 r. (zaoranie pasów, przygotowanie talerzy, sadzenie i siew), poprawki w 1953 r. i sprawowanie przez cały ten okres ochrony nad przedmiotową powierzchnią przez Nadleśnictwo P. Powyższe ustalenia oparto na oświadczeniach adiunkta Nadleśnictwa P. i Leśniczego Leśnictwa R. W decyzji wskazano również, iż o fakcie

samowolnego wyrębu drzewa przez obywatelkę W. w dniu [...] marca 1958 r. były Rejon Lasów Państwowych w P. doniósł organom powołanym do ścigania przestępstw (pismo do Prokuratora z dnia [...] maja 1958 r. [...]).

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2006 r. o tym samym numerze, Minister Środowiska, orzekając w postępowaniu wszczętym z wniosku M. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, przejmujących nieruchomość leśną na własność Skarbu Państwa, uznając, iż w świetle art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przejęcie to było uzasadnione. Obie decyzje Ministra Środowiska zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 109/07, z dnia 17 maja 2007 r. Przyczyną uchylenia decyzji było nieodniesienie się przez organ nadzorczy do zgromadzonej w materiale dowodowym sprawy dokumentacji z lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, dotyczącej działań ówczesnej właścicielki nieruchomości leśnej podjętych w celu odzyskania nad nią władztwa.

W następstwie tego wyroku organ ponownie rozpatrzył sprawę, ponownie odmawiając - decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. - stwierdzenia nieważności orzeczeń z dnia [...] grudnia 1958 r. i z dnia [...] kwietnia 1961 r. Rozpatrzywszy sprawę ponownie, na wniosek E. H. i T. S., zwanych dalej "skarżącymi", zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2007 r. Organ wskazał, iż prawidłowość decyzji administracyjnych z 1958 r. i 1961 r. nie budzi wątpliwości z racji tego, iż tak jak tego wymagał art.9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nieruchomość została przed dniem 5 kwietnia 1958 r. (data wejścia w życie ustawy) objęta we władanie przez Skarb Państwa i w tym dniu we władaniu tym pozostawała. Pod pojęciem władania (gospodarowania) należy w szczególności rozumieć przeprowadzenie w lesie czynności gospodarczych takich jak: zalesianie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich eksploatacja. Materiał dowodowy sprawy potwierdza wykonanie wspomnianego w decyzji Rejonu Lasów Państwowych w P. zalesienia części przedmiotowej parceli w 1952 r. (część przedmiotowej działki porasta drzewostan złożony z sosny w wieku 53 lat (stan na 1 stycznia 2004 r.). Inną część działki porasta drzewostan złożony z sosny w wieku 47 lat oraz drzewostan złożony z sosny w wieku 57 lat (stan na 1 stycznia 2004 r.). Zatem zalesienie tych części przedmiotowej parceli leśnej musiało także nastąpić przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a więc także przed dniem wejścia w życie ustawy. Tym samym Lasy Państwowe wykonały na przedmiotowej parceli leśnej o powierzchni 21 ha czynności

władcze przed dniem wejścia w życie ustawy. Materiał dowodowy nie potwierdza władania przedmiotową parcelą leśną przez ówczesną właścicielkę, potwierdza wyłącznie to, iż osoba ta przejawiała wolę jej odzyskania. Władania tego nie można stwierdzić na podstawie pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] stycznia 1955 r. skierowanego do byłej właścicielki, albowiem nie określa ono działki, w odniesieniu do której zezwolono na wyrąb drzewa. Pozwolenie to nie mogło dotyczyć przedmiotowej nieruchomości, gdyż odnotowanoby ten fakt w planie urządzania lasu. To samo dotyczy zaświadczenia wspomnianego wyżej organu z dnia [...] marca 1957 r., potwierdzającego własność R. R. W piśmie nie wspomniano, iż chodzi o powierzchnię leśną, nie wskazano lokalizacji działki, a podana powierzchnia 31 ha nie odpowiada powierzchni nieruchomości przejętej. Pozostałe dokumenty, w tym różne zaświadczenia ówczesnych władz potwierdzają jedynie wolę odzyskania nieruchomości, nie zaś władanie nią. W uchwale z dnia 20 lutego 1991 r. (Dz.U. nr 20, poz.88) Trybunał Konstytucyjny uznał, iż przejęciu na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. podlegają również te nieruchomości, których właściciele do dnia 5 kwietnia 1958 r. dawali wyraz woli ich odzyskania. W konkluzji organ uznał, iż badając legalność decyzji administracyjnych wydanych w odległej przeszłości organ administracji nie można dokonywać oceny przepisów prawnych, na podstawie których decyzje te wówczas zapadły, z uwzględnieniem obecnych standardów demokratycznego państwa prawa.

W skardze do Sądu skarżący T. S. i E. H. podkreślili doniosłość następujących dokumentów znajdujących się w materiale dowodowym sprawy:

* podania R. W. z dnia [...] marca 1958 r. do Prezydium Rady Narodowej o pozwolenie na wyrąb 70 metrów sześciennych drzewa (złożenie tego podania potwierdza odpowiedź z dnia [...] marca 1958 r.),

* pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. Powiatowego Zarządu Rolnictwa z dnia [...] marca 1957 r., zaświadczającego, iż gospodarstwo rolne o powierzchni 31 ha (21 ha lasu wchodziło w skład tego gospodarstwa), będące własnością R. R. nie przeszło na własność Skarbu Państwa,

* pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Samodzielnego Referatu Leśnictwa z dnia [...] marca 1958 r., potwierdzającego prowadzenie przez R. R. regularnej gospodarki leśnej,

* pisma Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] marca 1958 r., potwierdzającego prawo własności R. R. oraz jej dzieci do spornej

* nieruchomości leśnej oraz wyrażającego zgodę na wyłączenie parceli leśnej z Państwowego Gospodarstwa Leśnego,

- decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] kwietnia 1961 r., w której prowadzenie gospodarki leśnej (wyrąb drzew) nazwane zostało wyrębem samowolnym a sprawa skierowana do Prokuratury (pismo do Prokuratora z dnia [...] maja 1958 r. nr [...]).

Skarżący zakwestionowali rozumowanie organu nadzorczego, dotyczące interpretacji pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., stosownie do której przedstawiony dokument nie jest dowodem na prowadzenie gospodarki leśnej na spornej parceli ponieważ nie wskazano w nim lokalizacji działki a działania te dokonywane miały być na terenie innej działki będącej własnością R. R. Minister nie powołał jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie istnienia innej działki i prowadzenia na niej gospodarki leśnej przez R. R. Zarzut braku określenia w pozwoleniu na wyrąb lokalizacji działki winien być kierowany do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., ewentualnie personalnie do funkcjonariusza państwowego wydającego omawiany dokument, ale nie do właścicielki działki. R. R. nie miała wpływu na formę i treść urzędowego dokumentu, jakim jest bezsprzecznie pismo Prezydium Rady. Nietrafny jest również argument braku adnotacji w planie urządzenia lasu, świadczącej o dokonanym przez R. R. wyrębie (5,6 metra sześciennego). W związku z taką argumentacją zwrócić należy uwagę na fakt braku podobnej adnotacji w stosunku do innych działań tego typu (pielęgnacja i eksploatacja lasu), które prowadziła właścicielka w ramach czynności gospodarczych - wyrąb drzew dokonany w dniu [...] marca 1958 r. To właśnie zdarzenie, będące jedną z podstawowych czynności gospodarczych w lasach, będące obowiązkiem właściciela, nazwane zostało przez Rejon Lasów Państwowych w P. samowolnym wyrębem drzew a sprawa skierowana do prokuratury. W związku z powyższym plan urządzenia lasu, na który powołuje się Minister, albo nie zawierał tego typu informacji, albo nie może być uznany za wiarygodne źródło informacji, a w tym przypadku za dowód w sprawie. Z pisma PPRN w P. z dnia [...] marca 1957 r. wynika potwierdzenie prawa własności R. R. do gospodarstwa rolnego jako całości. Wspomniane 31 hektarowe gospodarstwo było jedyną nieruchomością, którą posiadała R. R. W skład tego to gospodarstwa wchodziło omawiane 21 ha, na których właścicielka, podobnie jak i jej przodkowie,

prowadziła gospodarkę leśną. Z przedstawionych faktów oraz potwierdzających je dowodów wynika logiczny ciąg zdarzeń świadczących o władaniu (gospodarowaniu) przez R. R. sporną parcelą leśną przed dniem jak i w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Władanie to przejawiało się m.in. przeprowadzeniem takich czynności gospodarczych jak bieżący dozór, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich eksploatacja. To, że takiemu działaniu właściciela sprzeciwiał się Rejon Lasów Państwowych nie daje podstaw do przyjęcia, że Państwo zachowało nieprzerwane władanie nad sporną nieruchomością. W świetle powyższego nie można przyjąć, aby art.9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. mógł być zastosowany w odniesieniu do omawianej parceli leśnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2008 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dwóch pokwitowań wpłaty w 1958 r. przez R. R. należności podatkowych za sporną nieruchomość. W piśmie tym skarżący zakwestionowali również stanowisko organu nadzorczego, iż działalność byłej właścicielki polegająca na prowadzeniu na terenie spornej nieruchomości czynności gospodarczych, takich jak zalesianie, pielęgnacja upraw i drzewostanów oraz ich eksploatacja nie może być uznana za działanie powodujące stanie się posiadaczem samoistnym. Organ diametralnie różnie ocenił taki sam zakres czynności dokonywany przez Rejon Lasów Państwowych w P. i R. R. W ocenie organu wskazane wyżej działania w przypadku Rejonu Lasów Państwowych w P. mają stanowić wyraz władania nieruchomością, a w przypadku właścicielki takiego wyrazu nie stanowią. Stosowanie w ten sposób podwójnej miary do oceny podobnych stanów faktycznych jest nieuzasadnione. Na stronie internetowej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe podaje się, iż wycięcie fragmentu lasu jest czynnością z dziedziny użytkowania lasu, ale jednocześnie częścią jego hodowli, ponieważ wycinając drzewa planujemy lub formujemy kształt przyszłego drzewostanu. Omawiana działalność jest też elementem ochrony lasu, chroniącym czy to przed szkodliwymi następstwami czynników klimatycznych, czy masowym występowaniem owadów - w materiale dowodowym znajdują się potwierdzenia wielokrotnego dokonania ww. czynności na spornej działce przez R. R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Środowiska na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić w związku z tym należy, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16§1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276). Skarga zmierza do wykazania, iż nieruchomość leśna przejęta została z rażącym naruszeniem art.9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało konsekwentne stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa". Stosownie do powyższego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez

proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ.LDC nr 47008).

Minister Środowiska prawidłowo uznał, iż decyzje z 1958 r. i z 1961 r., mocą których upaństwowiono nieruchomość należącą do poprzedniczki prawnej skarżących nie były obarczone rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art.9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne. Podkreślić należy, w nawiązaniu do uwag poczynionych na wstępie odnośnie prawnej natury postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, iż zadaniem Ministra Środowiska orzekającego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 1958 r. i 1961 r. nie była ponowna szczegółowa ocena materiału dowodowego pod kątem tego, czy orzekające w przeszłości organy prawidłowo zastosowały art.9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (tj. czy zostały spełnione wymienione w tym przepisie materialnoprawne przesłanki), ale wyłącznie to, czy przy orzekaniu w sprawie nie dopuszczono się rażącego naruszenia prawa, polegającego na oczywiście i bezsprzecznie wadliwej ocenie materiału dowodowego (chodziłoby zatem o sytuację, w której do zastosowania wspomnianego art.9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie byłoby żadnych podstaw, co w sposób oczywisty wynikałoby z materiału dowodowego sprawy). Rażące naruszenie art.9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. mogłoby wystąpić tylko wtedy, gdyby nie było żadnych dowodów na to, iż nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa została objęta we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy lub też, że znajdowała się we władaniu Państwa w dacie orzekania o przejęciu, albo też gdyby dowody zgromadzone przez organ w oczywisty sposób dowodziły tezy przeciwnej (tj, iż nieruchomość nie została objęta przez Skarb Państwa we wspomnianej dacie lub też, że nie pozostawała we władaniu Skarbu Państwa w dacie orzekania o przejęciu). W ocenie Sądu wspomniane wyżej okoliczności w sprawie nie wystąpiły.

Poza sporem jest, iż przed dniem 5 kwietnia 1958 r. sporna nieruchomość została objęta we władanie Państwa. Wynika to z "Mapy drzewostanowej prowizorycznego urządzenia lasów Nadleśnictwa Państwowego P." Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu

[...] w [...] według stanu na [...]X1947 r. Potwierdza to również oświadczenie Nadleśniczego z dnia [...] marca 1959 r., stwierdzające, iż sporna nieruchomość o powierzchni 21 hektarów została włączona do państwowego gospodarstwa leśnego podczas prac urządzeniowych w 1947 r. jako mienie poniemieckie opuszczone. Rozbieżność stanowisk skarżących oraz organu dotyczy tego, kto władał przedmiotową nieruchomością w dacie orzekania o jej przejęciu. Wbrew twierdzeniom skarżących z materiału dowodowego sprawy nie wynika jednakże w sposób jednoznaczny, aby przed wydaniem decyzji upaństwawiających nieruchomość Skarb Państwa utracił to władztwo na rzecz poprzedniczki prawnej skarżących. W aktach sprawy znajduje się decyzja administracyjna Dyrektora Zarządu Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] stycznia 1958 r. skierowane do R. R. i jej dzieci. W decyzji tej stwierdza się, iż: 1) po rozpatrzeniu podania adresatki o zwrot nieruchomości postanawia się przywrócić jej oraz jej dzieciom posiadanie nieruchomości leśnej i rolnej o powierzchni 21 ha, a mianowicie 13, 40 ha gruntów leśnych zalesionych i 7,60 ha gruntów rolnych wchodzących w skład oddz. [...] pododdz. [...] i oddz. [...] pododdz. [...] położonych na terenie wsi S. powiatu [...], 2) do protokólarnego przekazania nieruchomości w posiadanie adresatki oraz jej dzieci upoważnia się R.L.P. w P., 3) od decyzji tej służy odwołanie do Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, 4) decyzja podlega akceptacji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Z kolei w piśmie z dnia [...] marca 1958 r. nr [...] skierowanym do Zarządu Lasów Państwowych Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wyraził zgodę na wydanie decyzji pozytywnej co do wyłączenia parcel leśnych z państwowego gospodarstwa leśnego o przekazania ich na rzecz petentów. Z powyższych dokumentów wynika, iż była właścicielka podjęła intensywne działania na rzecz odzyskania przejętej przez administrację leśną nieruchomości. Działania te zakończyły się pomyślnie w tym sensie, iż organy administracji zdecydowały o zwrocie nieruchomości. W aktach sprawy nie znajduje się jednakże potwierdzenie tego, iż zamiar zwrócenia nieruchomości byłej właścicielce został zrealizowany. W szczególności nie ma wspomnianego przez Dyrektora Lasów Państwowych protokołu oddania nieruchomości w posiadanie. Z przywołanych wyżej dokumentów ze stycznia i marca 1958 r. wynikają wobec powyższego dwa oczywiste wnioski. Po pierwsze sytuację byłej skarżącej uznać należy za wysoce niefortunną. Niewątpliwie bowiem była ona bardzo bliska odzyskania swojej nieruchomości, uzyskując w tym zakresie, w pierwszych miesiącach 1958 r., pozytywne stanowisko organów państwowych, po czym wejście w życie w ustawy z dnia 12 marca tego samego roku

sytuację tę całkowicie zmieniło na jej niekorzyść. W odstępie bardzo krótkiego czasu radykalne rozwiązanie ustawodawcy wywołało bez wątpienia krzywdzące skutki w stosunku do byłej właścicielki w sytuacji, w której przejęta nieruchomość była zbędna organom administracji leśnej (tak należy interpretować gotowość do jej zwrócenia). Po drugie jednakże cytowane dokumenty zawierają wyraźną sugestię, iż władającymi przedmiotową nieruchomością były organy administracji leśnej. Logicznie można by bowiem wywodzić, iż to wyłącznie władający - dysponent ma faktyczną zdolność decydowania o tym, czy rzecz objęta władaniem ma być komukolwiek przekazana w posiadanie (zwrócona), czy też nie. Niepozbawione w tej sytuacji podstaw byłoby wywodzenie, iż świadomość powyższego stanu rzeczy miała była właścicielka, która, co wynika z decyzji ze stycznia 1958 r., wniosła o zwrot nieruchomości. Istnienie powyższych dowodów wyklucza uznanie, iż zastosowanie art.9 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. było w oczywisty sposób wadliwe, tj. iż w dacie orzekania nie było żadnych przesłanek pozwalających organom na sformułowanie wniosku, iż nieruchomość pozostaje we władaniu Skarbu Państwa. Okoliczności, na której powołują się skarżący (podnosząc, iż dowodzą one władania nieruchomością przez ich poprzedniczkę prawną), tj. to, iż właścicielka dokonywała na przedmiotowej nieruchomości wyrębu drzewa, czy też wnosiła z tytułu bycia właścicielką tej nieruchomości daniny publiczne, nie dyskredytują wartości dowodów wspomnianych powyżej ani nie przesądzają w sposób oczywisty, iż władanie nieruchomością przysługiwało byłej właścicielce. Okoliczności te stanowiły niewątpliwe przesłankę do rozważenia, czy w dacie orzekania o przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa byłej właściciele przysługiwały jakieś elementy władania nieruchomościami i czy znaczenie tych elementów upoważniało do stwierdzenia, iż była ona osobą władającą. Wątpliwości w tym zakresie organy orzekające w przedmiocie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa rozstrzygnęły w ramach swobodnej oceny dowodów na niekorzyść byłej właścicielki. Wprawdzie skarżący zmierzają do zakwestionowania trafności powyższej oceny, niemniej jej weryfikowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 1958 r. i 1961 r., wykraczałyby poza jego ustawowo ustalony zakres.

Rację ponadto należy przyznać Ministrowi Środowiska, iż uzyskane przez byłą właścicielkę zaświadczenia, czy też inne dokumenty sporządzone przez organy administracji dowodzą tylko tego, iż była właścicielka podjęła intensywne starania na rzecz odzyskania nieruchomości, nie dowodzą natomiast tego, iż była właścicielka nieruchomością władała. Fakt starania się o zwrot nieruchomości nie stanowił przeszkody do przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa. W tej kwestii podzielić należy

stanowisko zaprezentowane we wspomnianej decyzji uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 1991 r.

Z powyższych względów skargi nie można było uwzględnić.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.