Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 548/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 130e
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2022 roku nr SKO.4141.63.2022 w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 19 kwietnia 2022 roku znak: KT.7135.149.2021; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 284 (dwieście osiemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4141.63.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz.570), utrzymało w mocy decyzję Starosty Pabianickiego z 19 kwietnia 2022 r. znak: KT.7135.149.2021 ustalającą solidarnie dla D.Z. oraz K.B. koszty związane z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 grudnia 2020 r. funkcjonariusz Komendy Policji Powiatowej w Pabianicach wydał dyspozycję usunięcia pojazdu Nr [...], na podstawie której został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym pojazd marki Ford Fokus nr rejestracyjny [...]. Wskazany pojazd został usunięty z drogi z przyczyn wymienionych w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. kierowania przez osobę nieposiadającą uprawnień do kierowania pojazdami. Kierującym ww. pojazdem był K B.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta Pabianicki ustalił, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu właścicielem ww. pojazdu był D.Z.

W związku z brakiem odbioru pojazdu w terminie 3 miesięcy zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym Starosta Pabianicki wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...] orzekł przepadek pojazdu marki Ford Fokus nr rejestracyjnym [...] na rzecz Powiatu Pabianickiego. Powyższe postanowienie stało się prawomocne 1 marca 2022 r. Od tej daty koszty związane z przechowywaniem pojazdu obciążały Powiat Pabianicki.

Decyzją z 19 kwietnia 2022 r. znak: KT.7135.149.2021 Starosta Pabianicki orzekł o ustaleniu solidarnie dla właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi, tj. D.Z. oraz kierującego pojazdem K.B. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Ford Focus o numerze rejestracyjnym [...] w wysokości 7.085,44 zł.

D.Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż w dniu 15 grudnia 2020 r. nie był właścicielem pojazdu, bowiem pojazd został sprzedany w dniu 24 listopada 2020 r. Na dowód powyższego odwołujący załączył umowę kupna-sprzedaży pojazdu.

Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji w pierwszej kolejności przytoczył przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym mające zastosowanie w sprawie oraz podkreślił, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Kolegium zaznaczyło, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h ww. ustawy ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.

W ocenie organu zaskarżona decyzja w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe, w jakich tą opłatę naliczono, bowiem Starosta Pabianicki wskazał, iż na przedmiotową opłatę (7.085,44 zł) składają się:

I. koszty usunięcia pojazdu — 450,00 zł (§ 1 uchwały Rady Powiatu Pabianickiego Nr XIX/137/19 z dnia 19 grudnia 2019 roku - tabela - Lp. 3);

II. koszty przechowywania pojazdu:

w okresie od 15 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. - 25 zł * 16 dni = 400,00 zł (§ 1 uchwały Rady Powiatu Pabianickiego Nr XIX/137/19 z dnia 19 grudnia 2019 roku - tabela - Lp. 3);

w okresie od 28 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. - 15 zł * 338 dni = 5.070,00 zł (§ 1 uchwały Rady Powiatu Pabianickiego Nr XXXII/240/21 z dnia 28 stycznia 2021 roku - tabela - Lp. 3);

w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 28 lutego 2022 r. - 15 zł * 59 dni = 885,00 zł (§ 1 uchwały Rady Powiatu Pabianickiego Nr XLII/312/21 z dnia 30 listopada 2021 roku - tabela -Lp. 3);

III. koszty oszacowania pojazdu 280,44 zł (faktura VAT nr [...] z dnia 07.02.2022 r. — opinia nr [...]).

Łączna kwota opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu wynosi 7.085,44 zł.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest zasadna i znajduje umocowanie w przepisach prawa, co stanowi o prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do załączonej przez stronę nieczytelnej, stanowiącej ksero umowy - kupna sprzedaży pojazdu Kolegium zaznaczyło, iż na tym etapie postępowania organ nie ustala, kogo samochód był własnością. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należy do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c). Zarzut ten pozostaje więc bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

W końcowej części rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasady prawdy obiektywnej i przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, zaś sama decyzja została wydana po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, który odnosił się do przedmiotu prowadzonego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.Z. zarzucił decyzji organu II instancji naruszenie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący podniósł, że dyspozycja usunięcia pojazdu Nr [...] została wydana 15 grudnia 2020 r. Pojazd marki Ford Fokus nr rejestracyjny [...] został sprzedany 24 listopada 2020 r. przedsiębiorstwu B. w P., na dowód czego została przedłożona umowa kupna-sprzedaży pojazdu. Z tego względu skarżący w dniu wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu nie był już właścicielem wskazanego pojazdu.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie zwolnienia go z ustalonych solidarnie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Ford Fokus nr rejestracyjny [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kontroli, Sąd uznał w niniejszej sprawie, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo.

W myśl art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: p.r.d.), koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Przepis art. 130a ust. 10d p.r.d. stanowi, iż ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności, natomiast w myśl ust. 10i tego przepisu, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Jest poza sporem, że dyspozycja usunięcia z drogi pojazdu marki Ford Focus o nr rej. [...] została wydana w dniu 15 grudnia 2020 r. przez funkcjonariusza Komendy Policji Powiatowej w Pabianicach. Nie jest także okoliczną sporną, że usunięcie ww. pojazdu z drogi nastąpiło z przyczyn wymienionych w a art. 130a ust. 1 pkt 6 p.r.d., tj. kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnień do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy. Jak wynika z akt postępowania, kierującym był K.B. W tej sytuacji obowiązkiem Starosty Pabianickiego, który wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem tego pojazdu, było ustalenie również właściciela przedmiotowego samochodu we wskazanej wyżej dacie, gdyż w świetle powołanych dotychczas przepisów obowiązek zapłaty powyższych kosztów ciąży solidarnie zarówno na kierującym pojazdem, jak i właśnie na właścicielu pojazdu.

Organy obu instancji uznały, że właścicielem pojazdu w tej dacie był skarżący, wywodząc powyższe z: widniejącej w aktach sprawy kopii faktury nr [...] z dnia 11 czerwca 2020 r. wystawionej przez P.H.U. A. na dane skarżącego, której przedmiotem był pojazd marki Ford Focus o nr rej. [...] oraz z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 27 stycznia 2022 r. w sprawie [...], orzekającego przepadek na rzecz Powiatu Pabianickiego ww. samochodu osobowego, wydanego – jak wynika z komparycji ww. orzeczenia – z udziałem D.Z. Organ odwoławczy nie uwzględnił natomiast wyjaśnień skarżącego, zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, w których wskazano, że nie w dniu 15 grudnia 2020 r. nie był właścicielem spornego pojazdu, gdyż sprzedał je 24 listopada 2020 r., na dowód czego załączył do odwołania kserokopię umowy kupna-sprzedaży. Odnosząc się do zarzutów odwołania, jak i istoty całej sprawy, organ odwoławczy uznał, że załączona przez stronę umowa była nieczytelna, przy czym nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ na tym etapie postępowania organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku jego odbioru oraz czyją własność ten pojazd stanowi. Zdaniem SKO w Łodzi, te i inne kwestie bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu, wychodząc z założenia, że ustalenia w przedmiocie istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należy do właściwości sądów powszechnych.

Ze powyższym stanowiskiem, jak i ustaleniami faktycznymi organów nie można się zgodzić.

Przepis art. 365 § 1 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy podkreślić, że mocą wiążącą w kolejnych postępowaniach objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; innymi słowy, moc wiążącą uzyskuje rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną. W kolejnym postępowaniu i sąd, i organ administracji publicznej mają obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtuje się tak, jak zostało to ustalone w prawomocnym wyroku. Konsekwencją mocy wiążącej jest tym samym niedopuszczalność ponownej oceny prawnej co do okoliczności objętych wcześniejszym prawomocnym rozstrzygnięciem (por. przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II CSK 239/13, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., III CZP 97/09, OSNC 2010, Nr 6, poz. 88, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 86 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2006 r., IV CSK 89/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 15, z dnia 22 listopada 2007 r., III CSK 141/07, niepubl., z dnia 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07, niepubl., z dnia 23 czerwca 2009 r., II PK 302/08, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 34, z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 249/10, niepubl. i z dnia 20 września 2011 r., III SK 5/11, niepubl.).

Zdaniem Sądu, ustalenie przez sąd powszechny osoby dotychczasowego właściciela auta nie jest przesłanką orzeczenia przepadku pojazdu i orzeczenie sądu w tym zakresie nie korzysta z mocy wiążącej zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. Zakres rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej przepadku pojazdu wyznacza bowiem art. 130a ust. 10e p.r.d., zgodnie z którym sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z brzmienia art. 130a ust. 10e p.r.d. nie wynika, że przesłanką niezbędną do orzeczenia przepadku pojazdu jest ustalenie jego właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia tego pojazdu z drogi. Omawiany przepis wymaga jedynie, by w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności i w takim też zakresie sąd powszechny bada sprawę. Instytucja przepadku pojazdu, uregulowana w art. 130a ust. 10e p.r.d. ma na celu umożliwienie przejścia na rzecz powiat własności pojazdu nieodebranego przez uprawnioną osobę. Dopiero bowiem, gdy powiat stanie się właścicielem pojazdu, będzie mógł nim rozporządzić - dokonać sprzedaży lub zadecydować o jego zniszczeniu. Celem rozstrzygnięcia w sprawie przepadku nie jest natomiast wiążące ustalenie właściciela pojazdu, skoro przepis art. 130a ust. 10d w związku z art. 130a ust. 10 omawianej ustawy dopuszcza orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Stanowisko takie wyrażane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 grudnia 2020 r. sygn. I OSK 1768/20; z 26 maja 2020 r. sygn. I OSK 1751/19; z 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 544/16; z 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2501/18 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Łodzi z 20 kwietnia 2018 r. sygn. III SA/Łd 1173/17; Olsztynie z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Ol 736/17, Łodzi z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. III SA/Łd 924/17, z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. II r. I SA/Łd 1134/17 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. III SA/Łd 376/15, Lublinie z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. III SA/Lu 777/15, Warszawie z dnia 4 września 2015 r., sygn. VII SA/Wa 342/15, Białymstoku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Bk 124/15 i w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 marca 2015 r., sygn. II SA/Go 71/15).

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że ustalenie właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w [...] w sprawie zakończonej postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. Mocą wiążącą tego orzeczenia objęte było to, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a więc orzeczenie przepadku na rzecz Powiatu Pabianickiego własności samochodu osobowego marki Ford Focus o nr rej. [...]. Co więcej, sentencja ww. orzeczenia nie wskazuje skarżącego jako właściciela spornego pojazdu, ponadto do tego orzeczenia nie sporządzono uzasadnienia, a zatem nie wiadomo, jakie ustalenia w zakresie kwestii właścicielskich poczynił faktycznie Sąd Rejonowy w [...], co tym bardziej nie pozwala w tym zakresie wywodzić wniosków, jakoby chodziło o osobę skarżącego.

Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 27 stycznia 2022 r. nie ma zatem w niniejszej sprawie znaczenia ustalającego, zwłaszcza że nie wskazuje osoby właściciela pojazdu. Nie bez znaczenia w sprawie jest także okoliczność, że według art. 130a ust. 10d p.r.d. starosta może wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności. Zgodnie zaś z art. 130a ust. 10e powołanej ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z zestawienia obu powołanych przepisów wynika, że orzeczenie o przepadku pojazdu może być wydane także wtedy, gdy właściciel tego pojazdu nie zostanie ustalony. Tym samym kwestie dotyczące właściciela pojazdu lub też jego braku, z punktu widzenia skuteczności orzeczenia o przepadku pojazdu, nie determinują takiego orzeczenia, stąd nie mogą być uznane za wiążące w ramach art. 365 § 1 k.p.c.

Ustalenie osoby, która w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi była jego właścicielem, jest niewątpliwie przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d. Okoliczność ta podlega zatem ustaleniu przez organy administracji publicznej w ramach postępowania w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów związanych z usunięciem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej zobligowany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W niniejszej sprawie organy nie wywiązały się z powyższych obowiązków. Nie podjęły bowiem należytych kroków zmierzających do ustalenia osoby właściciela w dacie usunięcia pojazdu z drogi, poprzestając de facto na twierdzeniach wywodzonych z treści prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Organ II instancji pominął w szczególności wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu od decyzji Starosty Pabianickiego negujące jej status właścicielski względem spornego pojazdu, ignorując przy tym przedłożony przez stronę dokument w postaci kserokopii umowy-kupna sprzedaży pojazdu, ograniczając jego analizę do stwierdzenia, iż jest nieczytelny. SKO w Łodzi nie próbowało jednak skorzystać z uprawnień wynikających z art. 136 § 1 k.p.a. do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, choćby poprzez wezwanie odwołującego się do przedstawienia oryginału tego dokumentu lub jego czytelnej uwierzytelnionej kopii. Na tym dokumencie widoczne są także dane rzekomego nabywcy, tj. firmy B. z siedzibą w P., a więc nic nie stało na przeszkodzie, aby do tego podmiotu zwrócić się o szczegóły ewentualnej transakcji, której przedmiotem był sporny pojazd. Tymczasem na przekazanym sądowi druku dokumentu w jego oryginalnej wersji (druk samokopiujący) widnieją dane skarżącego jako zbywcy pojazdu Ford Focus ze wskazaniem daty transakcji 24 listopada 2020 r., co czyni przynajmniej prawdopodobnymi twierdzenia skarżącego, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nie był on jego właścicielem, co podważałoby zasadność traktowania go jako strony kontrolowanego postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższych uchybień należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt sprawy przez Sąd każe co najmniej wątpić, aby skarżący był w dniu wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu właścicielem przedmiotowego samochodu, wobec tego nie miał on także jakichkolwiek uprawnień do dysponowania tym pojazdem. Obciążanie go zatem kosztami przechowywania samochodu, co do którego nie przysługiwało mu już żadne prawo rzeczowe, tylko z tego powodu, że był on uczestnikiem postępowania o przepadek zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 27 stycznia 2022 r., oraz ze względu na to, że organ odwoławczy nie poczynił żadnych działań zmierzających do weryfikacji rzeczywistego stanu własnościowego spornego pojazdu, mimo iż były ku temu uzasadnione przyczyny, nie może być uznane za działanie zgodne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, tj. z zasadą praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zasadą uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w ramach której ustawa formułuje wobec organu odwoławczego nakaz ponownego całościowego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, a więc uwzględniającego badanie, czy pozyskiwania nowego materiału dowodowego, gdy jest to konieczne w związku z wątpliwościami wynikającymi z dotychczas ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu takie wątpliwości na etapie postępowania odwoławczego wystąpiły, ale pozostały niewyjaśnione przez SKO w Łodzi wskutek przyjęcia błędnych założeń dotyczących granic prowadzonego przed tym organem postępowania wyjaśniającego.

W sprawie nie ustalono zatem należycie stanu faktycznego sprawy, nie zebrano, a także nie rozważono i nie oceniono całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W szczególności zaś nie poddano należycie wskazywanych przez skarżącego okoliczności i dokumentów, wskazujących na możliwość zbycia przez skarżącego pojazdu przed datą wydania dyspozycji o jego usunięciu z drogi.

Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Pabianickiego z 19 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na kwotę przysługujących do zwrotu kosztów postępowania składa się wpis od skargi w wysokości 284 zł, o czym postanowiono w punkcie drugim sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko i zobowiązane będą po raz kolejny ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do ustalenia właściciela spornego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi, a gdy okaże się to konieczne - także przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. W szczególności jako niezbędne należy uznać przeprowadzenie dowodu z umowy kupna-sprzedaży spornego pojazdu zawartej między skarżącym oraz B. z siedzibą przy ul. [...] w P., o okazanie której należałoby wezwać jej obie strony, z uwagi na to, że skarżący dysponuje – jak wynika to z ustaleń Sądu – wyłącznie egzemplarzem stanowiącym kopię tej umowy sporządzonym przy pomocy druków samokopiujących. W razie ustaleń przeczących temu, że skarżący był właścicielem spornego pojazdu w dacie wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi, organ powinien na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne prowadzone wobec skarżącego z uwagi na brak możliwości przypisania skarżącemu przymiotu strony postępowania. W przypadku ustaleń potwierdzających status właścicielski, organ będzie zobowiązany wydać adekwatną do stwierdzonego stanu faktycznego decyzję administracyjną, należycie ją uzasadniając.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.

k.ż.