Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 737/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2018 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie objęta jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej [...]WINB) z dnia [...].03.2018 r. (znak: [...]). Decyzją tą uchylona została - w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku - decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce (dalej PINB) z dnia [...].03.2016 r. (znak [...]) wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakładająca na A. O. obowiązek sporządzenia i przedstawienia - w terminie do 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, projektu budowlanego zamiennego (4 egzemplarze), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...] w miejscowości [...] na działce nr [...] i [...]. Ponadto, wg decyzji, projekt winien obejmować: precyzyjne określenie robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem z uwzględnieniem wskazań zawartych w przedłożonej dokumentacji z dnia [...].11.2015 r., uzupełnionej o projekt techniczny instalacji elektrycznych i centralnego ogrzewania z dnia 25.02.2016 r., a to poprzez:

1. doprowadzenie kąta nachylenia połaci głównych dachu do zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: od 25° do 45°,

2. częściową rozbiórkę schodów zewnętrznych przy ścianie północnej rozbudowy.

Organ odwoławczy wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku określając go "do dnia 30.06.2018 r.", a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Zaskarżona do sądu decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postępowanie administracyjne przed PINB w sprawie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] w [...] zostało wszczęte w związku z pismem B. D. z dnia 29.08.2001 roku. W piśmie tym wnioskodawczyni zwróciła się do organu nadzoru budowlanego o skontrolowanie zgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę wydanym przez Wójta Gminy Biskupice Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Organ I instancji w toku oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] października 2001 r. ustalił, że sporny obiekt realizowany jest na podstawie ostatecznej decyzji wydanej na rzecz 2 współwłaścicieli. Porównując projekt techniczny z wykonanymi robotami PINB stwierdził, że występują zasadnicze zmiany w części l piętra, nad projektowanym garażem. Następnie, organ I instancji postanowieniem z dnia 23 października 2001 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie (dobudowie) istniejącego budynku na działkach nr [...] i [...] [...] (k. 18).

W tej sprawie PINB w Wieliczce wydał kilka decyzji, które były jednak uchylane przez organ odwoławczy.

W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy, PINB decyzją z dnia 6 października 2003 r. (znak: [...]) działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (dalej u.p.b.) nakazał właścicielom budynku tj. A. O. oraz B. D. sporządzenie i przedstawienie 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (akta PINB k - 125). Decyzja ta także została uchylona w całości decyzją [...]WINB z dnia 17 marca 2005 roku (znak: [...]; akta PINB k - 144). Równocześnie jednak [...]WINB tą samą decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nałożył na inwestorów, obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do 1 czerwca 2005 r. W dniu 17 czerwca 2005 r. A. O. złożyła do PINB 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego (akta PINB k - 148 do 173).

Wskazana powyżej decyzja [...]WINB w [...] z dnia 17 marca 2005 r. została zaskarżona przez B. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd wyrokiem z dnia 25 września 2007 roku (sygn. akt II SA/Kr 935/05), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazał, że do oceny sprawy zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po ich nowelizacji wprowadzonej w dniu 11 lipca 2003 r., natomiast w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy, wyjaśniania dlaczego stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego zostały zakwalifikowane jako istotne. Sąd wskazał również jednoznacznie, że inwestorem robót budowlanych jest wyłącznie A. O..

Organ I instancji postanowieniem z dnia 29 marca 2006 roku (znak: [...]) na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (...) dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w [...] (akta PINB k - 180). Wykonując ten obowiązek, A. O., przedłożyła kopie projektu budowlanego zastępczego, orzeczenie stanu technicznego elementów konstrukcji obliczeniami statycznymi, analizę szkodliwości ogrodu zimowego oraz oświadczenie projektanta z roku 2001 (akta PINB k -187 do 204). Realizując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2007 r., organ I instancji przeprowadził w dniu [...] września 2008 r. ponowną kontrolę przedmiotowego budynku (akta PINB k - 230). Ustalił, że: inwestycja jest w stanie surowym zamkniętym, do wykonania pozostały instalacje wewnętrzne, tynki ścian zewnętrznych i wewnętrznych, parapety, wylewki, barierki przy wejściu na klatce, ocieplenie stropu, wymiana stolarki, w części istniejącej biały montaż (...). Do protokołu dołączona została dokumentacja fotograficzna (k. 227- 229).

W dniu 3 lutego 2009 roku na dziennik podawczy PINB wpłynęły opracowania i dokumenty, do wykonania których została zobowiązana A. O. w trakcie kontroli PINB w dniu [...] września 2008 roku (akta PINB k - 241 do 254). Materiały te opracował mgr inż. S. B.. Wynika z nich, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką, a jedynym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego jest powiększenie powierzchni piętra.

Pracownicy PINB w dniu [...] marca 2009 r. przeprowadzili kolejną kontrolę nieruchomości. Dokonali wówczas pomiarów powstałej rozbudowy obiektu (k. 266 do 276). Z powyższych dokumentów wynika, że garaż ma wymiary 7 m x 4,8m (licząc po zewnętrznej części obiektu), natomiast klatka schodowa wymiary 2,7 m x 3,95 m (licząc po wewnętrznej części obiektu). Z kolei w poziomie piętra, ogród zimowy wybudowany na części garażowej ma wymiary 4,5 m x 3,45 m (licząc po wewnętrznej części obiektu). Nadto zmieniono w stosunku do projektu układ i kąt nachylenia dachu. Wskazano, że kąt nachylenia dachu wynosi 18°.

Organ administracji ustalił, iż Uchwała Nr XXXV/168/2001 Rady Gminy Biskupice z dnia 23 marca 2001 r. w sprawie zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Biskupice ustalonym Uchwałą nr XII/102/93 Rady Gminy Biskupice z dnia 8 października 1993 roku (dalej: z.m.p.o.z.p.) przewiduje, że dopuszczalny dach dla obiektów budowlanych wybudowanych na przedmiotowych działkach w roku 2001, to dach dwuspadowy o kącie nachylenia 45° z tolerancją 15° (k. 306 do 310). W piśmie z dnia 18 marca 2009 r. Wójt Gminy Biskupice podał, że aktualnie na terenie miejscowości [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miejscowości Tomaszkowice i Przebieczany, przyjęty Uchwałą Nr XXIH/334/04 z dnia 20 sierpnia 2004 roku Rady Gminy Biskupice (akta PINB k - 304, dalej: m.p.z.p).

W oparciu o powyżej przedstawiony materiał dowodowy, PINB w Wieliczce wydał w dniu 19 czerwca 2009 roku decyzję, którą na podst. art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. nakazał A. O. i B. D. zaniechanie dalszych robót budowlanych prowadzonych przy przedmiotowym budynku. Na skutek złożonego przez B. D. odwołania, [...]WINB decyzją z dnia 18 lutego 2010 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (akta PINB k - 330). W decyzji tej [...]WINB wskazał m.in., że inwestorem przedmiotowych robót była jedynie A. O. i to ta osoba winna być adresatem obowiązków wynikających z zapadłej w sprawie decyzji.

W dniu 19 lipca 2010 roku A. O. oświadczyła, że jest wyłącznym inwestorem robót budowlanych polegających na wybudowaniu obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Ponownie prowadząc postępowanie PINB postanowieniem z dnia 21 lipca 2010 roku (znak: [...]) na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. zobowiązał A. O. do przedłożenia opinii technicznej wraz z projektem przeróbek i zmian celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (k. 339).

W dniu 30 września 2010 r. do organu I instancji wpłynęły 2 egzemplarze inwentaryzacji rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (dalej: Inwentaryzacja, akta PINB k — 362 do 414). W Inwentaryzacji tej wskazano na konieczność zmiany konstrukcji dachu celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z planem miejscowym, a nadto podkreślono, że wszystkie pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi mają zgodny z przepisami dostęp do światła. Wskazano zarazem, że obiekt budowlany w poziomie parteru ma wymiary 6,99 m x 7,57 m (w tym garaż: 6,99 m x 4,78 m), a wysokość w kalenicy wynosi 7,1 m. Dodatkowo wszystkie roboty budowlane pod względem konstrukcyjnym wykonane zostały poprawnie.

W dniu 28 lutego 2012 roku do organu I instancji wpłynęła uzupełniona Inwentaryzacja (akta PINB k - 515 do 585), w której stwierdzono, że aktualnie dopuszczonym kątem nachylenia połaci głównych dachu jest kąt od 25° do 45°, wobec czego jako nowy kąt nachylenia połaci dachowych ustalono kąt 25°.

Organ I instancji w dniu 16 kwietnia 2012 roku wydał decyzję nr [...] (znak: [...]; akta PINB k - 628), którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. nakazał inwestorowi - A. O. wykonanie w terminie do dnia 31.10.2012 r. szeregu robót budowlanych, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Decyzja ta, w wyniku odwołania wniesionego przez B. D. została uchylona przez [...]WINB decyzją z dnia 30 listopada 2012 roku, znak: [...] (akta PINB k - 682), a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skargę do WSA w Krakowie na powyżej opisaną decyzję [...]WINB w [...] wniosła A. O.. Sąd wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 roku (sygn. akt: II SA/Kr 179/13) uchylił decyzję organu II instancji. Wskazał m.in., że w wypadku stwierdzenia, iż obiekt wzniesiony został bez pozwolenia na budowę (lub zgłoszenia) organ powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy zachodzi możliwość legalizacji takiego obiektu, w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej. Taka możliwość w przedmiotowej sprawie zachodzi. Przesądza o tym charakter wykonanych prac, tj. samowolna zmiana parametrów dachu, która może zostać poddana procedurze legalizacyjnej. W ocenie sądu, organ odwoławczy błędnie odczytał wskazania zawarte w uprzednio wydanym w sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 935/05) wywodząc, iż niezgodność parametrów dachu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje organ do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze powyższe wskazania, organ odwoławczy powtórnie rozpatrując odwołanie B. D. od decyzji PINB z dnia 16 kwietnia 2012 roku (znak: [...]), postanowieniem nr [...] z dnia 24 kwietnia 2014 roku (znak: [...]), nakazał organowi I instancji uzupełnić akta postępowania o:

. protokół oględzin przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2014 roku,

. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek ew. nr [...] i [...] w miejscowości [...] gmina Biskupice,

. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię mapy zasadniczej sieci uzbrojenia terenu dla działek ew. nr [...] i [...] w miejscowości [...] gmina Biskupice,

. analizę zacieniania i przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w poziomie parteru i pierwszego piętra budynku zlokalizowanego na działce ew. nr [...] przez budynek zlokalizowany na działce ew. nr [...] w [...]

W dniu [...] czerwca 2014 roku pracownicy PINB na zlecenie zawarte w postanowieniu [...]WINB z dnia 24 kwietnia 2014 roku, przeprowadzili kontrolę spornej nieruchomości. W jej toku wskazano, że z zasobów geodezyjnych Starostwa pobrano kserokopię nieaktualizowanej mapy zasadniczej, która określa przebieg przyłącza wody. Przedłożony został jeden egzemplarz analizy zacieniania i przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zlokalizowanym na działkach nr [...] i [...] w [...]. (...) B. D. (...) oświadczyła, że wykonywała pierwotny przyłącz i przebiega on pod całą rozbudową tak jak stanowi okazana w czasie kontroli mapa zasadnicza. W jej ocenie, przyłącz ten nie był przebudowywany. W chwili, gdy uzyskała od A. O. informację (2002 r.), że dopływ wody zostanie odcięty, powzięła w gminie widomość, że nie ma żadnego innego przyłącza - jedynie ten który wynika z mapy. (...). Pełnomocnik A. O. oświadczył, że przyłącz wykonany został wokół garażu, dołączając go do rury przed domem i nie odcinając wody od sąsiedniego użytkowanego budynku (akta PINB k — 776). Do protokołu załączona została dokumentacja cyfrowa, na podstawie której można ustalić, że od strony północnej dobudowanego budynku wykonano schody wejściowe na całej jego długości z szerokim spocznikiem, które opierają się o elewację parteru budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], z wycięciem na okno piwnicy zlokalizowanej w budynku mieszkalnym. Do protokołu załączona została mapa sytuacyjno-wysokościowa, na której zaznaczono zlokalizowane na działce obiekty (k. 774), a także szkic sytuacyjny wskazujący odległości budynku zlokalizowanego na działce nr [...] od budynku zlokalizowanego na działce nr [...] (k. 775). W trakcie kontroli przedłożona została także analizę zacieniania i przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] i [...] z maja 2014 r., wykonana przez mgr inż. K. D. . W dokumencie tym wskazano, że ze względu na nieudostępnienie pomieszczeń parteru przez B. D., nie było możliwości wykonania analizy zacieniania dla pomieszczeń parteru budynku zlokalizowanego na działce nr [...] znajdujących się po zachodniej stronie budynku, natomiast wszystkie pomieszczenia piętra spełniają wymagane przepisami normy zacieniania i przesłaniania (k. 777-783).

W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy, [...]WINB decyzją z dnia 16 września 2014 r. nr [...] (znak:[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (k. 805).

W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB wezwał A. O. do przedłożenia udokumentowanej fotograficznie odkrywki potwierdzającej, że przyłącz wody nie przebiega pod budynkiem objętym postępowaniem, a biegnie obok tego budynku (k. 830). W dniu 10 sierpnia 2015 r. na dziennik podawczy wpłynęło oświadczenie S. S. wraz z fotografiami dokonanej odkrywki, który potwierdził, iż przyłącz przebiega obok wymienionego budynku (k. 833).

W dniu [...] listopada 2015 r. pracownicy PINB przeprowadzili ponowną kontrolę w trakcie której ustalono, iż przy ścianie południowej rozbudowy zlokalizowane są dwie nasady górne obudowy zasuw wodociągowych oraz, że na południowej ścianie klatki schodowej wewnątrz pomieszczenia zamontowany jest wodomierz domowy A. O.. W. M. (pełnomocnik A. O.) oświadczył, iż przyłącz przebiega wzdłuż ściany zachodniej rozbudowy (jak wskazano to na szkicu).

Do akt sprawy przedłożono także inwentaryzację powykonawczą sporządzoną przez uprawnionego geodetę mgr inż. A. M. z listopada 2015 r. wskazującą na przebieg przyłącza wodnego. Mapa ta została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ewid. [...] (k. 870).

W oparciu o przedstawiony materiał dowodowy PINB w Wieliczce decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. (znak [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na A. O. obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku jednorodzinnego na działce nr [...] i [...] w [...] przy uwzględnieniu robót koniecznych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. doprowadzenia nachylenia połaci dachu do zgodności z przepisami planu miejscowego i częściowej rozbiórki schodów zewnętrznych przy ścianie północnej rozbudowy.

Odwołanie od tej decyzji wniosła B. D..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...].03.2018 r. ([...]) uchylił decyzję organu I instancji w zakresie terminu wykonania obowiązku i określił ten termin do dnia 30.06.2018 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał zapadły w sprawie wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 września 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 935/05) wskazując, iż orzeczeniu tym sąd wskazał, że w sprawie zastosowanie ma art. 51 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym aktualnie, a także, że jedynym inwestorem robót budowlanych jest A. O.. Sąd nakazał również przeprowadzenie pełnego postępowania wyjaśniającego, które pozwoli na jednoznaczne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i będzie stanowiło podstawę do właściwego zastosowania przepisów u.p.b. Jednocześnie zaznaczono, że art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.b. mogą być zastosowane wyłącznie w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest zgodny z obowiązującymi przepisami (w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego). Natomiast WSA w Krakowie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 roku, sygn. akt: II SA/Kr 179/13 wskazał, że zachodzi możliwość legalizacji obiektu z uwagi na zmianę parametrów dachu.

[...]WINB podkreślił, że przedmiotem postępowania jest budowa obiektu budowlanego na działce nr [...] w [...] z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Biskupice z dnia [...] stycznia 2001 roku (znak: [...]), wyeliminowaną z obrotu prawnego na mocy decyzji Wójta Gminy Biskupice z dnia 19 marca 2002 roku, znak: [...]. Podkreślił nadto organ odwoławczy, że mając na uwadze wskazania zawarte w wydanych w sprawie wyrokach WSA w Krakowie, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy możliwa jest legalizacja obiektu budowlanego, tzn. ustalić czy obiekt zgodny jest z obowiązującymi przepisami, a w konsekwencji, czy organy nadzoru budowlanego mogą wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 u.p.b. Istota art. 51 p.b. polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia prowadzonych lub zakończonych robót do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia - spośród możliwych na gruncie wskazanego artykułu - zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem. Natomiast wydanie decyzji wskazanej w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. (nakaz rozbiórki) jest możliwe jedynie w przypadku ustalenia, że nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj., gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013 roku, sygn. akt: II OSK 1877/11). Przez "stan zgodny z prawem" należy rozumieć zgodność wybudowanego obiektu lub wykonanych robót budowlanych z aktualnie obowiązującymi przepisami, w tym aktami prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 3495/02).

[...]WINB przyjął, iż zachodzi konieczność nałożenia na A. O. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

W zakresie stanu prawnego organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.p.b. w aktualnym brzmieniu, co wynika z art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., póz. 2255).

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w toku przeprowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji doszło do zmiany stanu faktycznego, poprzez udokumentowanie, iż rozbudowa budynku nie znajduje się na przyłączu wodociągowym. [...]WINB uznał, iż ustalenia PINB w tym zakresie (dokonana odkrywka, pozyskana mapa inwentaryzacji powykonawczej przyłącza z listopada 2015 r.) są prawidłowe i jednoznacznie przesądzają, iż pod tym kątem możliwa jest legalizacja przedmiotowej rozbudowy, wbrew zgłaszanym przez B. D. zastrzeżeniom (pisma z dnia 21.01.2016r. i 25.01.2016 r.).

W aktualnym stanie faktycznym połacie dachu rozbudowy nachylone są pod kątem 18°. Jest to niezgodne z obowiązującym na terenie inwestycji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy Biskupice z dnia 27 października 2010 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości Tomaszkowice i Przebieczany w gminie Biskupice). Niemniej jednak stosownie do § 7 tego planu możliwa jest przebudowa tego dachu tak aby kąt nachylenia połaci głównych wynosił 25°. Takie nachylenie połaci dachowych inwestor przedstawił jako projektowane w przedłożonej dokumentacji, celem doprowadzenia obiektu do zgodnego z przepisami prawa miejscowego. Ponadto wskazał [...]WINB, iż przebudowa ta nie doprowadzi do zmiany wysokości budynku niezgodnej z planem miejscowym. Plan bowiem dopuszcza maksymalną wysokość budynków na poziomie 10 m w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i budynków zabudowy mieszkaniowo-usługowej A7MN.

W kwestii nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, w związku z przedmiotową rozbudową [...]WINB uznał, iż ustalenia PINB poczynione na podstawie analizy złożonej dokumentacji oraz wcześniej wykonanych przez ten organ kontroli wskazują, że nie zostały naruszone przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania określone w § 13, 57 i 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 roku poz. 1422). Mając na uwadze, iż analizy dotyczącej nasłonecznienia nie wymagają łazienka w parterze i pomieszczenia piwniczne - wskazał, iż w zakresie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (w tym pokój w parterze z oknem na zachód) nie zostały naruszone warunki techniczne. Lokalizacja rozbudowy i budynku dotychczasowego pozwala przyjąć, że w zakresie przesłaniania i zacieniania nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Kwestia zapewnienia dostępu do okna piwnicznego jest również możliwa poprzez wykonanie robót budowlanych umożliwiających doprowadzenie rozbudowy budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji wskazał, że możliwe było prowadzenie postępowania legalizacyjnego w sprawie i PINB prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Wynikający z tego przepisu obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nakładany jest w sytuacji, gdy inwestor w sposób istotny odstępuje od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 36a ust. 5 u.p.b. W sprawie jest niewątpliwe, że inwestor - A. O. - dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Biskupice z dnia [...] stycznia 2001 roku nr [...] projektu budowlanego dla przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Za odstępstwo od zatwierdzonej ww. decyzją Wójta Gminy Biskupice dokumentacji projektowej zostały przez PINB uznane:

* zwiększona zabudowa ścianami zewnętrznymi płyty tarasu poprzez wykonanie pomieszczenia w poziomie I pietra, a co za tym idzie zwiększenie powierzchni zabudowy oraz kubatury rozbudowuj części budynku mieszkalnego,

* zwiększenie powierzchni dachu w związku z zadaszeniem dodatkowego pomieszczenia w poziomie I piętra, a w związku z tym również zmiana kształtu dachu, zwiększenie jego wysokości oraz zmiana kąta nachylenia połaci dachowych,

* zwiększona długość ścian zewnętrznych garażu. Wymiary po obrysie zewnętrznym garażu zgodnie z pierwotnym projektem budowlanym winny wynosić 6,62m x 4,52m natomiast według przedstawionej inwentaryzacji przedłożonej w dniu [...] listopada 2015 r. aktualne wymiary po obrysie zewnętrznym wynoszą 6,99 m x 4,78 m, co jest zbieżne z ustaleniami zawartymi w opinii sporządzonej przez M. S. z dnia [...] sierpnia 2002 r.,

* zmiana konstrukcji i wymiarów schodów zewnętrznych prowadzących do rozbudowanej części budynku mieszkalnego od strony północnej (zgodnie projektem winny być schody czterostopniowe o szerokości 1,20 m ze spocznikiem o wymiarach 2,62m x 0,9 m natomiast aktualnie (tj. na dzień kontroli z dnia [...] listopada 2015 r.) schody zewnętrzne wraz z szerokim spocznikiem wzdłuż całej ściany północnej przedmiotowej rozbudowy, które zachodzą również na część garażową gdzie zgodnie z projektem miał być podjazd o wymiarach ok. 7,57m x 1,70m, wraz z wycięciem w płycie spocznika otworu na okno w poziomie piwnicy zlokalizowane w zachodniej ścianie istniejącego budynku mieszkalnego.

W sprawie kluczowe jest określenie, czy stwierdzone i przytoczone wyżej odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego należy zakwalifikować jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź innych warunków pozwolenia na budowę warunkujące wdrożenie trybu postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 u.p.b.

W ocenie [...]WINB, w świetle art. 36a ust. 5 i ust. 5a u.p.b. zmianę w zakresie powierzchni zabudowy, kubatury spowodowanej zwiększeniem wymiarów rozbudowy (każdy z wymiarów o wartość przekraczającą 2%), kąta nachylenia połaci dachowych oraz zmiany w projekcie zagospodarowania działki spowodowane zmianą kształtu, formy i obrysu budynku należy uznać za istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych jego parametrów. Zmianę układu ścian wewnętrznych i schodów, lokalizacji otworów okiennych oraz elementów konstrukcji budynku należy zaś uznać za zmiany nieistotne.

W ocenie [...]WINB zebrane dowody wskazują, iż zrealizowana rozbudowa spełnia przepisy budowlane i warunki techniczne dające możliwość, po wykonaniu odpowiednich robót budowlanych, doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i jej zalegalizowania. W przypadku wystąpienia istotnych odstępstw, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Przywołany przepis stanowi bowiem wprost, jakie działania winny być podjęte przez organy nadzoru budowlanego w tego typu sprawie.

[...]WINB zajmując stanowisko w kwestii wskazywanej przez odwołującą, iż w sprawie winien mieć zastosowanie tryb przewidziany w art. 48 u.p.b. podkreślił, że przedmiotem postępowania w dacie jego wszczęcia była zgodność wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy Biskupice z dnia [...] stycznia 2001 roku nr [...]. Przesądza to jednoznacznie, iż przedmiotowa rozbudowa powstawała leganie. Niemniej jednak w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami na etapie realizacji inwestycji, PINB zasadnie wdrożył i prowadził postępowanie w trybie 50-51 u.p.b. Tryb ten nie był kwestionowany przez sąd administracyjny orzekający dwukrotnie w niniejszej sprawie. W kwestii natomiast prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podkreślił organ odwoławczy, iż PINB prawidło odniósł się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji wskazując, iż w dacie rozpoczęcia budowy Inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a więc musiał posiadać zgodę B. D. na dysponowanie sporną nieruchomością. Kwestionowanie prawidłowości wydania tej decyzji przez ówczesny organ administracji architektoniczno-budowlany jest na gruncie niniejszej sprawy bezzasadne bowiem w/w decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez organ ją wydający decyzją z dnia 19 marca 2002 roku (nr [...]) na podstawie art. 36a ust. 1 u.p.b., a więc w związku z niniejszym postępowaniem, a nie z uwagi na podnoszoną przez wadliwość mającą mieć miejsce przy jej wydaniu. Kwestia zastrzeżeń co do przysługujących stronom uprawnień właścicielskich nie wpływa bezpośrednio na wydaną decyzję i nie wpływa na jej treść.

Skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B. D..

Zarzuciła naruszenie:

- art. 6, 7, 8, 10, 75-88, 138, 139, 227 k.p.a.;

- art. 4, 5, 48, 51 Prawa budowlanego;

- par. 12, 13, 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- art. 21 ust. 1, 29 ust. 1 Prawa wodnego;

- par. 3 ust. 17 pkt 3 i 4, par. 2 planu miejscowego dla obszaru Tomaszkowice i Przebieczany;

- par. 4 ust. 2 pkt 10 regulaminu dostarczania wody na terenie Gminy Biskupice;

- art. 2 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków.

W uzasadnieniu skargi podano m.in., że:

- w sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż brak jest możliwości doprowadzania samowoli do stanu zgodnego z prawem;

- organy nadzoru budowlanego pomijają uchybienia konstrukcyjne i projektowe samowoli, w szczególności dotyczące prawidłowego dostępu światła do lokalu mieszkalnego, co narusza par. 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- pominęły organy nadzoru budowlanego fakt zatapiania budynku stanowiącego własność skarżącej przez wody opadowe spływające z samowoli;

- inwestor nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

- zaskarżona decyzja nie może być wykonana wobec nieprecyzyjnego określenia obiektu, którego dotyczy; na działce nr [...] w [...] nie ma budynku nr [...] i sprawa nie dotyczy obiektu nr [...];

- nie jest dopuszczalna rozbiórka schodów bez precyzyjnego wskazania w jakim zakresie i w jakiej części rozbiórka ta ma być wykonana; z decyzji nie wynika, czy jest to odstępstwo istotne, czy nieistotne;

- z decyzji nie wynika w jaki sposób należy wyeliminować stwierdzone istotne odstępstwa od projektu budowlanego;

- dokument/opinia przedłożona organowi nadzoru budowlanego w dniu [...].11.2015 r. nie zawiera aktualnego stanu jaki miałby być uwzględniony i nie zawiera aktualnej na listopad 2015 r. inwentaryzacji istniejącego obiektu; również wykaz robót niezbędnych do wykonania nie jest aktualny;

- organy nadzoru budowlanego bezkrytycznie przyjmują składane przez inwestora dokumenty nie dokonując ich oceny, porównując zaś złożoną inwentaryzację ze zdjęciami wykonanymi w trakcie kontroli dostrzec można sprzeczności;

- organy nadzoru budowlanego nie dokonały ustaleń co do tego, jakie prace zostały wykonane przez inwestora po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych;

- inwestor nie posiada i nigdy nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane działką nr [...] w [...], a ta kwestia winna być badana w sprawie prowadzonej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego; taki stan nie wynika też z akt sprawy dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę z 2001 r. Decyzja o pozwoleniu na budowę z 5.01.2001 r. została wydana na skarżącą i na A. O. i dotyczyła dobudowy klatki schodowej i garażu, co miało stanowić wypełnienie decyzji o fizycznym podziale nieruchomości. Taka inwestycja przez inwestorów nigdy nie została podjęta;

- błędnie przyjęto, że dokumenty dotyczące przyłącza wodociągowego świadczą, iż przedmiotowy obiekt nie został wybudowany na przyłączu wody. Dokonana odkrywka nie wskazuje jakiego rodzaju rury odkopano i nie można stwierdzić całościowego przebiegu rur widocznych na załączonych zdjęciach. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że rury biegną pod nielegalnie wykonaną budową, centralnie pod schody i jest to zapewne powód dla którego A. O. nie wykonała (pełnej) odkrywki;

- błędnie przyjęto, że samowola budowlana nie narusza przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania pomieszczeń mieszkalnych tj. lokalu nr [...] (parter budynku w [...] nr [...]). Organ nie wskazał na podstawie jakiego dokumentu poczynił te ustalenia. Sporządzona w sprawie analiza zacieniania i przesłaniania pomieszczeń odnosi się do pierwszego piętra, a pomieszczenia na parterze nie zostały analizą tą objęte;

- nie zostały zachowane wymagane prawem odległości zrealizowanego budynku od budynku sąsiedniego.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonych w tej sprawie decyzji organów nadzoru budowalnego wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu nakazującym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga na te decyzje podlegała zatem oddaleniu, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.).

Przedmiotem ocenianej sprawy jest decyzja nakładająca na inwestora (A. O.) obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego nr [...] w [...]. Obowiązek ten nałożony został w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 r., poz. 1202), z uwagi na istotne odstępstwa jakich dopuścił się inwestor od udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego (tj. decyzji Wójta Gminy Biskupice z dnia 5.01.2001 r.). Należy przy tym zwrócić uwagę na okoliczność, że powyższa sprawa była już dwukrotnie oceniana przez WSA w Krakowie. Wydane zatem orzeczenia sądu, w istotnym zakresie ukształtowały stan tej sprawy i wymagany od organów nadzoru budowlanego kierunek koniecznych ustaleń faktycznych (art. 153 p.p.s.a.).

W pierwszym z wyroków WSA w Krakowie (z dnia 25.09.2007 r., sygn. akt II SA/Kr 935/05) zwrócił uwagę na adekwatny dla oceny tej sprawy stan prawny, wskazując przy tym na możliwość i potrzebę zastosowania art. 51 Prawa budowlanego (postępowanie legalizacyjne), po dokonaniu przez organy nadzoru budowlanego stosownych ustaleń faktycznych. Zasadniczo, w ocenie orzekającego sądu, uwaga organów nadzoru budowlanego skupiona winna zostać na dokonanym przez inwestora odstępstwie, polegającym na zabudowie tarasu nad garażem, co wpłynęło na zwiększenie powierzchni oraz zmianę kształtu dachu, a także zmieniło wysokość spornego obiektu. Oceny w tym względzie winny być dokonywane przez pryzmat zapisów obowiązującego planu miejscowego, a także przepisów technicznych odnoszących się do nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych. Sąd podkreślił, że w postępowaniu organy nadzoru budowlanego winny przesądzić także jednoznacznie, które odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego kwalifikują jako istotne. Konieczne jest też sporządzenie inwentaryzacji robót wraz z opisem odstępstw. Z kolei, w wyroku z dnia 5.04.2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 179/13), WSA w Krakowie wskazał m.in., że stwierdzone w sprawie samowolne roboty budowlane naruszające obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalnego kąta nachylenia dachu – stanowią roboty, które można zalegalizować poprzez nakazanie odpowiedniej przebudowy dachu.

Analiza akt sprawy, w tym zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że prowadzące postępowanie organy nadzoru budowlanego uwzględniły wiążącą je ocenę i wskazania zawarte w wydanych w sprawie wyrokach sądu administracyjnego, przy jednoczesnym poszanowaniu tych przepisów procedury administracyjnej, które nakazują prowadzić postępowanie w sposób zmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 par. 1 K.p.a.). Należy bowiem zwrócić uwagę, że brak jest podstaw do kwestionowania tego ustalenia, iż na terenie na którym znajduje się sporna inwestycja obowiązuje plan miejscowy, którego zapisy przewidują kąt nachylenia dachu budynków w przedziale 25-45 stopni. Maksymalna wysokość budynków na tym obszarze wynosić może 10 m. Nie budziło zastrzeżeń ani kontrowersji to, iż ostatnio wskazany parametr (wysokość) nie został naruszony przez samowolnie zrealizowaną część inwestycji. Natomiast – co również nie było sporne – kąt nachylenia dachu budynku, bez wątpienia narusza postanowienia planu miejscowego, bowiem parametr ten w części obiektu objętej postępowaniem wynosi jedynie 18 stopni. W tym też zakresie organ I instancji zasadnie i celowo nałożył w zaskarżonej decyzji obowiązek, aby sporządzony dla inwestycji przyszły projekt budowlany zamienny uwzględniał także roboty budowlane konieczne do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zapisami planu miejscowego, przewidującego kąt nachylenia połaci głównych dachu w przedziale 25-45 stopni.

W kwestii zgodności spornej rozbudowy z przepisami techniczno-budowlanymi, organy nadzoru budowlanego oceniały zagadnienie dopływu światła do pomieszczeń mieszkalnych. Kluczowym w tym zakresie dowodem jest analiza zacieniania i przesłaniania sporządzona w maju 2014 r. przez K. D. (k. 783). Na ustaleniach i wynikach tej analizy oparły się orzekające organy administracji. PINB przyjął bowiem, że sporządzona analiza trafnie nie uwzględnia w badanym zakresie pomieszczeń piwnicznych i łazienki, jako pomieszczeń nieprzeznaczonych na pobyt ludzi. Stanowisko to jest prawidłowe i podzielane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zwrócić należy uwagę, że NSA w wyroku z dnia 21 lipca 2015 r. (II OSK 3056/13) zaaprobował pogląd sądu pierwszej instancji, co do kwalifikacji łazienki i suszarni jako pomieszczeń nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi. W ocenie NSA, na powyższe wskazuje § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten bowiem wśród przesłanek negatywnych braku uznania pomieszczenia za przeznaczonego na stały pobyt ludzi wymienia m.in. krótkotrwałe przebywanie w nim w związku z "wykonywaniem czynności związanych z utrzymaniem czystości i porządku". Bez wątpienia do takich należą pomieszczenie łazieniki i suszarni. Nadto stwierdził NSA, iż nawet w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi dopuszczalne jest oświetlenie wyłącznie światłem sztucznym (par. 58 wymienionego rozporządzenia). W świetle przedstawionego stanowiska, za poprawne uznać należało nieobjęcie analizą wskazanych wyżej pomieszczeń.

Brak jest przy tym także podstaw do kwestionowania dalszych ustaleń i stwierdzeń zawartych w powyższej analizie. W ocenianym dokumencie stwierdzono co prawda, iż "pomieszczenia na parterze nie zostały objęte przedmiotową analizą w związku z nieudostępnieniem dla celów inwentaryzacyjnych parteru przez właścicielkę parteru budynku na działce nr [...] i [...] w [...]". W realiach ocenianej sprawy trzeba jednak stwierdzić, że brak udostępnienia wymienionych wyżej pomieszczeń, nie wpływa istotnie na poprawność sporządzonej analizy (linijki słońca). Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do par. 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w mieszkaniach wielopokojowych wymagania odnośnie minimalnego czasu nasłonecznienia, powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Przedmiotowe pomieszczenie znajdujące się na parterze - co bezsporne - składa się z kilku pokoi (por. k. 924v akt administracyjnych), które nie są zlokalizowane wyłącznie od strony wykonanej rozbudowy (por. fotografie na k. 785 i 786 akt administracyjnych). Z powyższego płynie wniosek, że brak udostępnienia pomieszczeń na parterze dla celów sporządzenia analizy nasłonecznienia, nie może dyskwalifikować sporządzonego w sprawie dokumentu (dowodu), skoro dostęp światła do lokalu jest w pełni niezakłócony z przeciwnej strony budynku (por. fotografia na k. 785). Wykonana analiza jednoznacznie zatem wskazuje, że przepisy techniczne w zakresie nasłoneczniania, nie zostały naruszone w wyniku realizacji spornej inwestycji. Brak jest przy tym podstaw do kwestionowania tych ustaleń.

Ocena uzasadnienia zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, iż organy administracji, realizując zalecenia uprzednio orzekającego sądu, jednoznacznie ustaliły także, które ze stwierdzonych odstępstw od projektu budowlanego, uważają za istotne (k. 8 decyzji organu I instancji i k. 8-9 decyzji organu II instancji). Stwierdzić należy, że ustalenia te nie budzą zastrzeżeń albowiem wprost nawiązują do brzmienia art. 36a ust. 5 i 5a Prawa budowlanego i przyjmują, że zwiększenie powierzchni zabudowy jak również kubatury trzeba kwalifikować jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę.

W ocenie sądu, nie ma także podstaw do kwestionowania tych ustaleń organów nadzoru budowlanego, które odnoszą się do określenia przebiegu wodociągu (usytuowania przyłącza wody). W sprawie przyjęto, że A. O. "przełożyła pierwotny przyłączą wodociągowy B. D. biegnący wzdłuż ściany zachodniej budynku mieszkalnego". Nowy przebieg przyłącza obchodzi sporną rozbudowę tj. nie znajduje się pod wykonaną częścią inwestycji. Ustalenia w tym zakresie poczynione zostały w oparciu o wykonaną częściowo odkrywkę (k. 831-833), co pozwoliło ustalić jego przebieg. Sama przy tym legalność wykonania przyłączy wodociągowych i robót z tym związanych, może być rozpatrywana w ramach odrębnych postępowań.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego zrealizowały zalecenia wynikające z wydanych w sprawie wyroków sądu administracyjnego. Ustalając podstawę faktyczną kontrolowanych rozstrzygnięć niewadliwie przyjęły, że A. O. realizując sporną inwestycję, w sposób istotny odstąpiła od zatwierdzonego projektu budowlanego, zakresie powyżej wskazanym. W tych okolicznościach, trafne było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sentencja kontrolowanej w sprawie decyzji uwzględnia wymogi stawiane przez cytowany wyżej przepis, a nadto jednoznacznie zobowiązuje do wskazania robot koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym w zakresie kąta nachylenia połaci głównych dachu w aspekcie uwzględniania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz częściowej rozbiórki schodów od strony północnej rozbudowy. Nałożony więc na inwestora obowiązek jest wynikiem uwzględniania ocen i zapatrywań wyrażonych już uprzednio w wyrokach orzekających sądów administracyjnych oraz prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Powołane w skardze zarzuty sąd uznał za niezasadne.

W zakresie zarzutu, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż brak jest możliwości doprowadzania samowoli do stanu zgodnego z prawem należy podkreślić, iż orzekające organy administracji związane były oceną prawną wyrażoną uprzednio przez sąd administracyjny. W obu zapadłych w sprawie wyrokach jako właściwy sposób załatwienia sprawy wskazany został tryb legalizacyjny określony w art. 51 Prawa budowlanego. Kwestionowanie obecnie tego zapatrywania jest sprzeczne z art. 153 p.p.s.a., z którego wynika związanie organów administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu sądu.

Odnośnie zarzutu, że organy nadzoru budowlanego pominęły uchybienia konstrukcyjne i projektowe samowoli, w szczególności dotyczące prawidłowego dostępu światła do lokalu mieszkalnego, co narusza par. 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – odwołać należy się do przedstawionych powyżej rozważań, w tym akcentujących treść par. 60 ust. 2 wymienionego rozporządzenia. Skoro bowiem zajmowana przez skarżącą część spornej nieruchomości (mieszkalnie) składa się z kilku pokoi, to minimalny czas nasłonecznienia takiego mieszkania winien być spełniony przynajmniej dla jednego pokoju. Przesłanka ta jest niewątpliwie spełniona (por. k. 785). W realiach sprawy nie zachodzi zatem obawa naruszenia zarówno wskazanego wyżej przepisu par. 60 ust. 2, jak też par. 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Nieadekwatny do stanu i przedmiotu sprawy był zarzut pominięcia przez organy nadzoru budowlanego zatapiania przez wody opadowe budynku stanowiącego własność skarżącej, a spływające ze zrealizowanej samowolnie inwestycji. Jest to okoliczność, która nie była wykazywana w toku postępowania. Poszukiwanie ochrony w zakresie naruszenia stosunków wodnych odbywać się może w ramach innej sprawy administracyjnej.

Zajmując stanowisko w zakresie zarzutu, iż inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane należy stwierdzić, iż przedmiotem kontrolowanej sprawy jest kwestia rozbudowy budynku mieszkalnego, realizowanej w 2001 r. w oparciu o pozwolenie na budowę. W dacie realizacji inwestycji kwestia dysponowania nieruchomością nie była przedmiotem kontrowersji, skoro wydana została decyzja udzielająca m.in. A. O. pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast wykonywanie robót budowlanych spowodowało naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzanie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego (np. art. 144, 145, 147, 151, 222 k.c.) – por. A. Gliniecki, Komentarz do art. 51 ustawy - Prawo budowlane, LEX/el, teza 7. Podkreślić należy, iż NSA w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. (sygn. akt II OPS 2/10) wskazał, iż: "w systemie prawa, zwłaszcza w razie sporów na tle prawa do terenu, jest możliwość ich rozstrzygania przez sądy powszechne jako spraw cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji publicznej". Tak więc uznać należy, iż wskazywana przez skarżącą kwestia, nie mogła być przedmiotem ocen w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, a w szczególności nie mogła warunkować możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego.

Odnośnie zarzutu, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana wobec nieprecyzyjnego określenia obiektu, którego dotyczy, gdyż na działce nr [...] w [...] nie ma budynku nr [...] i sprawa nie dotyczy obiektu nr [...], zwrócić należy uwagę, że przedmiotem sprawy jest nałożony na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Nie budzi przy tym najmniejszej wątpliwości to, o jaki obiekt (część budynku) w sprawie chodzi. Brak jest więc podstaw do tego, aby zaskarżona decyzja nie mogła być wykonana ze względów podanych w skardze.

Zajmując stanowisko w zakresie zarzutu, iż nie jest dopuszczalna częściowa rozbiórka schodów bez precyzyjnego wskazania w jakim zakresie i w jakiej części rozbiórka ta ma być wykonana stwierdzić należy, że także i ten zarzut nie jest zasadny. Zaskarżona decyzja nie orzeka o rozbiórce wskazanej części obiektu, lecz jedynie nakazuje sporządzić projekt budowlany uwzględniający tę kwestię. Będzie ona zatem przedmiotem doprecyzowania na etapie sporządzanego projektu budowlanego zamiennego. To samo stwierdzenie odnieść należy także do zarzutu, iż z zaskarżonej decyzji nie wynika w jaki sposób należy wyeliminować stwierdzone istotne odstępstwa od projektu budowlanego, bowiem także i te zagadnienia będą bowiem przedmiotem opracowanego projektu.

Skarga wskazywała, iż dokument/opinia przedłożona organowi nadzoru budowlanego w dniu [...].11.2015 r. nie zawiera aktualnego stanu jaki miałby być uwzględniony i nie zawierała aktualnej na listopad 2015 r. inwentaryzacji istniejącego obiektu; również wykaz robót niezbędnych do wykonania nie jest aktualny. Zajmując stanowisko względem tego zarzutu zwrócić należy uwagę, że wymieniony dokument winien być wyłącznie pomocniczo uwzględniony przy sporządzeniu zamiennego projektu budowlanego. Sama zaś skarżąca nie wykazała, aby zaszły jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym sprawy istotnie rzutujące na możliwość odmiennego jej rozstrzygnięcia.

Wbrew zarzutom skargi organy nadzoru budowlanego ustaliły, że po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych inwestor nie wykonywał żadnych prac przy spornej budowie.

W zakresie zarzutu, iż nie zostały zachowane wymagane prawem odległości zrealizowanego budynku od budynku sąsiedniego wskazać należy, iż sporna inwestycja polegała na rozbudowie budynku mieszkalnego, co oznacza, że kwestie dotyczące zachowania minimalnych odległości od budynku sąsiedniego nie są dla oceny tej sprawy miarodajne.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.