Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 886/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 199c ust 1
journal: Dz.U. 2011 nr 214 poz 1270
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia za rok akademicki 2013/2014 – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako Minister NiSW) decyzją z dnia

[...] marca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572

ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania T. Z., doktorantce IV roku studiów Uniwersytetu [...], stypendium Ministra NiSW za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister NiSW wskazał, iż w dniu

[...] października 2013 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Wydziału [...] o przyznanie T. Z., na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek doktorantki osiągnięciami naukowymi.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Minister NiSW podjął decyzję o odmowie przyznania wnioskowanego stypendium, albowiem wniosek T. Z. został sklasyfikowany na 633 pozycji listy rankingowej, uzyskując 8 pkt. Minister zaś ustalił, iż stypendium będzie przyznawane 84 doktorantom, których wniosek uzyskał co najmniej 61 pkt.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy doktorantka podniosła, iż przy ocenie jej wniosku nie uwzględniono 23 publikacji w czasopiśmie "Lekarz Rodzinny", choć ranga rzeczonego pisma jest wysoka, gdyż znajduje się ono na liście czasopism punktowanych przez Ministerstwo NiSW. W roku ubiegłym zaś za publikacje w tym czasopiśmie zostało odwołującej się przyznane stypendium Ministra.

Nie znajdując podstaw do zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia Minister NiSW podniósł, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271), stypendium może się ubiegać doktorant uczelni publicznej lub niepublicznej studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych najwcześniej po zaliczeniu pierwszego roku studiów doktoranckich. Zgodnie z ust. 2 tego § stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki: 1) wykazał się postępami w pracy naukowej; 2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% i doktorantów w danej dziedzinie; 3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

W świetle § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: co najmniej dwie publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki, znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na międzynarodowych konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 i 6 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według liczby punktów.

W dniu 31 października 2012 r. Minister NiSW powołał organ pomocniczy - Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dalej jako – Zespół), w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawierała wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej Ministerstwa NiSW w zakładce "Szkolnictwo wyższe / sprawy studentów i doktorantów / stypendium ministra" w dniu 10 grudnia 2013 r.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt,

z tego: 5 pkt — za średnią ocen, 95 pkt — za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danej dziedziny zszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce

- 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 3 i dalsze miejsca — 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała doktoranta w grupie 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie.

Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół — wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach — przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu publikacji, autorstwa, pełnionej funkcji w projekcie, innowacyjności projektu, rodzaju wystąpienia na konferencji, uzyskanego miejsca

w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć naukowych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy doktorantów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 — w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 — w przypadku publikacji naukowych

w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 - w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 — w przypadku znaczącego udziału w projektach lub grantach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 — w przypadku znaczącego udziału w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na międzynarodowych konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach.

Zgodnie z ustaleniami Zespołu, na etapie sporządzania rankingu liczba punktów za osiągnięcia została proporcjonalnie przeliczona według obszarów do 95 punktów względem średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów w danym obszarze (tj. 380 pkt - w przypadku obszaru nauk społecznych) i zaokrąglona w dół do pełnych punktów. Liczba punktów po przeliczeniu stanowiła zatem iloraz rzeczywistej liczby punktów i średniej arytmetycznej z trzech wniosków z najwyższą liczbą punktów

w danym obszarze pomnożony przez 95 pkt.

Mając na względzie postanowienia § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca 2013 r. Przy ocenie wniosku nie były uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami doktoranckimi, osiągnięcia niewynikające ze studiowania w danej dziedzinie oraz osiągnięcia niezdefiniowane

w rozporządzeniu jako wybitne, np. mniej niż dwie publikacje w recenzowanych czasopismach, publikacje w czasopismach nierecenzowanych lub o zasięgu mniejszym niż międzynarodowy, publikacje w toku (tj. artykuły, które nie zostały wydane drukiem,

a w przypadku internetowych wersji czasopism naukowych — nie zostały udostępnione), mało znaczący udział w projektach badawczych, zgłoszenia patentowe, bierny udział

w konferencjach naukowych (tj. bez referatu lub prezentacji), czy nagrody i wyróżnienia

w konkursach o zasięgu uczelnianym lub ogólnopolskim, eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych oraz w konkursach referatowych na konferencjach.

Na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny Minister NiSW stwierdził, iż wniosek o przyznanie T. Z. stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 3,250 pkt (13,00 pkt przed przeliczeniem) w kategorii "publikacje naukowe

w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 1 publikację w czasopiśmie "Gdańskie Studia Prawnicze").

W wykazie wybitnych osiągnięć określonych w pkt 11.1 wniosku doktorantki nie znajdowały się konferencje naukowe. Przebieg kariery naukowej (punkt 11.2 wniosku) nie podlegał ocenie, zatem przy ponownym rozpatrywaniu wniosku nie ujęto udziału

w 4 konferencjach ogólnopolskich.

Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 23 publikacji w czasopiśmie "Lekarz Rodzinny" z uwagi na brak naukowego charakteru publikacji. Zdaniem Zespołu, sama ranga wydawnictwa nie wystarcza do zakwalifikowania publikacji do wysokiej oceny. Powołane przez doktorantkę artykuły są z rodzaju poradnictwa i opisu prostych przypadków stosowania prawa w obszarach związanych z medycyną i prowadzeniem praktyki lekarskiej. Takie teksty nie zaliczają się do tekstów naukowych, wobec czego nie można ich ocenić w kategorii wybitnych osiągnięć naukowych.

Organ zaznaczył, iż ocena wniosków jest oceną porównawczą, a Zespół ocenia osiągnięcia na tle całej grupy doktorantów składających wnioski. O ile publikacje w "Lekarzu Rodzinnym" mogły być uznane przy ocenie wniosków w roku ubiegłym, gdyż w porównaniu z innymi wnioskami mógł stanowić osiągnięcie wybitne, o tyle w roku bieżącym — na tle doktorantów, którzy złożyli wniosek — osiągnięcie to nie wystarczyło do takiej kwalifikacji. We wnioskach innych doktorantów znajdowały się bowiem publikacje o charakterze naukowym w czasopismach o wyższej randze i zasięgu. Poza tym niewzględnienie tego typu publikacji w roku bieżącym mogło wynikać z uszczegółowienia sposobu oceny wniosków przez Zespół i podwyższenia kryteriów zakwalifikowania publikacji jako liczących się przy ocenie wniosków.

Podstawą przyznawania punktów za publikacje nie była liczba punktów określona w publikowanej przez Ministerstwo NiSW liście czasopism naukowych. Zespół oceniał publikacje według ustalonych wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku. Zgodnie z tymi wytycznymi, Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach tej cechy. Oznacza to, iż Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt, aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach - tylko 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 5,00) wniosek doktorantki uzyskał 8,00 pkt. Ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, nie uległa zmianie.

W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali doktoranci, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r.

Decyzja Ministra NiSW z dnia [...] marca 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia oraz prawa materialnego: 1) § 2 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, poprzez nieuznanie zgłoszonych we wniosku osiągnięć za wybitne osiągnięcia naukowe w postaci publikacji naukowych

w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym, 2) niezastosowanie § 14 ust 2 i 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 877 ze zm.) i błędne przyznanie wartości punktowej poszczególnym publikacjom doktorantki, niezgodnie z wydanym w tej sprawie Komunikatem Ministra NiSW i w konsekwencji uznanie, że skarżąca nie spełnia wymogów uprawniających do uzyskania stypendium, z powodu uzyskania łącznego wyniku poniżej wymaganego minimum 61 pkt.

Nadto skarżąca wniosła o orzeczenie co do istoty sprawy i uznanie, że doktorantka spełnia wymogi uprawniające do uzyskania stypendium oraz przyznanie skarżącej stypendium Ministra NiSW za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014

w wysokości 22.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi według norm przepisanych, jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania skargowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż zarówno w art. 199c ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym i jak i wydanym do niego rozporządzeniu wykonawczym nie przewidziano kompetencji do ustalenia przez organ pomocniczy Ministra NiSW (Zespół do spraw oceny wniosków) w drodze wewnętrznej uchwały dodatkowych zasad zawierających wiążące wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne i przypisywania im określonej wartości punktowej (w tym liczby maksymalnych możliwych do przyznania punktów dla danego rodzaju osiągnięcia). Zasady te zostały więc ustalone bez podstawy prawnej, a ich udostępnienie na stronie internetowej urzędu po upływie ponad miesiąca od uchwalenia,

tj. dopiero w dniu 10 grudnia 201 3r., tj. trzy dni przed wydaniem decyzji stypendialnej (datowanej na [...] grudnia 201 3r.) w "celu zapewnienia przejrzystości procedury" nastąpiło w czasie, w którym żaden doktorant nie mógł już zmienić treści swojego wniosku

o przyznanie stypendium (termin na złożenie wniosku na uczelni upłynął 30 września

2013 r.). Treść zaś rzeczonej uchwały normuje zagadnienia, które — w świetle art. 187 Prawa o szkolnictwie wyższym — powinny być uregulowane w przywołanym rozporządzeniu (np. w postaci załącznika do niego).

Tymczasem konkretną liczbę punktów przyznawanych za publikacje

w poszczególnych czasopismach naukowych określa corocznie Minister Nauki

i Szkolnictwa Wyższego w wydanym w tej sprawie Komunikacie ogłoszonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra (zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym). Zgodnie

z treścią § 14 ust. 4 tego rozporządzenia, za publikację w czasopiśmie naukowym przyznaje się liczbę punktów określoną w wykazie czasopism naukowych obowiązującym na koniec roku kalendarzowego, w którym ukazała się publikacja. Powyższy wykaz Ministerstwa NiSW stanowi obiektywne i publicznie dostępne kryterium pozwalające na weryfikację prawidłowości naliczonej punktacji za publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych. Ustalona w wykazie Ministerstwa NiSW punktacja za publikację w czasopiśmie naukowym powinna być zastosowana przez Zespół oceniający przy przyznawaniu liczby punktów w kategorii ",publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki", a przyjęte w Zespole wewnętrzne zasady służące ujednoliceniu oceny wniosków stypendialnych nie mogą pozostawać w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Skarżąca podkreśliła, iż przedstawiła we wniosku o przyznanie stypendium

24 publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych znajdujących się

w wykazie punktowanych czasopism naukowych Ministra NiSW. Zakwalifikowano do oceny punktowej tylko 1 artykuł, za który przyznano doktorantce w tej kategorii osiągnięć - 3,250 pkt. Za średnią ocen przyznano 5 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny

z danej uczelni. Wniosek doktorantki uzyskał łącznie 8,00 pkt. Zastosowania wartość punktowa nie odpowiadała przedmiotowemu wykazowi MNiSW.

W uzasadnieniu decyzji nie podano za którą konkretnie publikację doktorantki przyznano podaną wartość punktową (3,250), nie podano też których 23 publikacji nie zakwalifikowano i z jakiego konkretnie powodu; podana została tylko wartość łączna uzyskanych punktów (3,250) z uwzględnieniem określonej wagi (4) nadanej tej kategorii osiągnięć. Brak więc było w uzasadnieniu podstawowych i istotnych informacji wpływających na ostateczny wynik sprawy, umożliwiających kontrolę poprawności rozstrzygnięcia.

Tymczasem osiągnięcia w postaci publikacji naukowych dokładnie w tych samych wydawnictwach (Lekarzu Rodzinnym oraz Gdańskich Studiach Prawniczych - Przeglądzie Orzecznictwa) stanowiły podstawę merytoryczną przyznania doktorantce stypendium Ministra NiSW za wybitne osiągnięcia na poprzedni rok akademicki 2012/2013 na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. nr[...]. Wówczas ranga wydawnictwa oraz zasięg publikacji zostały wysoko ocenione. Porównując obydwie decyzje stypendialne należy dość do wniosku, że dokonana ocena zasięgu publikacji

i rangi wydawnictwa jest wzajemnie sprzeczna w obydwu decyzjach. Tymczasem ranga obydwu wydawnictw wzrosła w porównaniu do poprzednio ocenianego okresu, gdyż obecnie za publikację w tych tytułach wydawniczych przyznawana jest wyższa wartość punktowa niż w latach 2010 i 2011 (z 2 do 3 pkt za publikację w Lekarzu Rodzinnym oraz

z 2 pkt do 5 pkt za publikację Gdańskich Studiach Prawniczych - Przeglądzie Orzecznictwa). Zasięg międzynarodowy publikacji nie budził wątpliwości (potwierdzony załączonym do wniosku o przyznanie stypendium oświadczeniem redaktora naczelnego).

W ocenie skarżącej przeprowadzenie ponownej oceny punktowej publikacji

z uwzględnieniem obowiązującej w danym roku kalendarzowym punktacji wynikającej

z wykazu ministerialnego powoduje, że wniosek doktorantki łącznie przekroczy wartość progową 61 pkt uprawniających do otrzymania stypendium (za średnią ocen doktorantce przyznano maksymalną ilość 5 punktów).

W odpowiedzi na skargę Minister NiSW wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego

z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznawane są doktorantom przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. Zgodnie z brzmieniem art. 199c ust. 3 szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania powyższego stypendium określa właściwy minister rozporządzeniem wykonawczym.

Na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra NiSW z dnia 14 września 2011 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271) z dnia 10 października 2011 r. stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki: 1) wykazał się postępami w pracy naukowej; 2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie; 3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

Zaś za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 2 pkt 3, uważa się:

1) co najmniej dwie publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych

o zasięgu międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki; 2) znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy

z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi; 3) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego; 4) wystąpienia na międzynarodowych konferencjach naukowych;

5) nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym (§ 2 ust. 4).

Doktorant przedstawia wniosek o przyznanie stypendium wraz z załącznikami dokumentującymi osiągnięcia doktoranta, kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - rektorowi uczelni. Wnioski doktorantów są przedstawiane do zaopiniowania radzie podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - senatowi uczelni. Opinia nie może uwzględniać innych kryteriów niż określone w § 2. Następnie rektorzy uczelni w terminie od dnia 1 lipca do dnia 15 października przekazują wnioski pozytywnie zaopiniowane przez organ wskazany w ust. 2, ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego (§ 3 ust. 1-3 powołanego rozporządzenia).

W świetle § 4 ust. 1 – 6 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, którego skład tworzą eksperci z dziedziny nauki, sztuki i sportu w liczbie określonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, w którego pracach mogą uczestniczyć bez prawa głosu podmioty wymienione w ust. 3. Zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Przy ocenie wniosków nie są uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium. Po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

Przepis § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia stanowi, iż liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 100.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż mając na względzie § 4 ust. 1

i 4 powołanego rozporządzenia, Minister NiSW w dniu 31 października 2012 r. wydał zarządzenie powołujące Zespół ds. oceny wniosków stypendialnych za wybitne osiągnięcia, któremu nadał uprawnienie do ustalenia szczegółowego trybu pracy zespołu oraz ustalenia wytycznych punktacji wniosków. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół, składający się z 27 ekspertów reprezentujących 8 obszarów nauki i sztuki, podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Jednolite zasady oceny wniosków Zespołu (rozszerzonego w dniu 4 listopada 2013 r. do 36 członków) szczegółowo przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wytyczne dla Zespołu dotyczące przyjętych kryteriów i zasad oceny zostały udostępnione na stronie internetowej Ministerstwa NiSW.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi wskazującego, iż powyższe wytyczne dla Zespołu powinny być ustalone w rozporządzeniu Ministra NiSW, a nie przez Zespół

w formie uchwały (akcie wewnętrznym), co skutkuje jej podjęciem bez podstawy prawnej, należy stwierdzić, iż zarzut ten jest bezzasadny.

Zwrócić należy uwagę, iż Zespół jest organem pomocniczym Ministra Nauki

i Szkolnictwa Wyższego, o charakterze fachowym, któremu na podstawie § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia powierzono prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie

z wniosku o przyznanie stypendium ministra. Ze względu na pomocniczy charakter Zespołu jego uchwała w tym przedmiocie nie jest wiążąca dla organu właściwego do wydania decyzji w sprawie - Ministra NiSW. Oznacza to w praktyce, iż stan faktyczny ustalony przez Zespół w postaci rankingu wniosków o przyznanie stypendium ministra, przede wszystkim ranking wniosków uszeregowany wg. największej liczby punktów stanowi dowód podlegający ocenie Ministra NiSW, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, o ile Minister ten nie stwierdzi naruszenia prawa, będący podstawą faktyczną podejmowanych przez niego decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 565 (publik. CBOIS), iż "uchwała (zespołu ws. oceny wniosków stypendialnych – dopisek własny) nie wprowadza żadnych zmian w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (§ 2 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r.), a jedynie przypisuje im jednakowe wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu w celu zapewnienia możliwości ustalenia rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów, który będzie oparty na jednolitej punktacji poszczególnych rodzajów osiągnięć naukowych (§ 2 ust. 4 cyt. rozporządzenia), a zatem będzie porównywalny. Nie można zatem uznać przepisów tej uchwały jako współtworzących podstawę prawną decyzji administracyjnych w sprawach przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. (...) rola Zespołu oceniającego wnioski

o przyznanie stypendium jest pomocnicza, ponieważ jest on tylko i wyłącznie organem doradczym Ministra. Oznacza to, że Minister jako organ właściwy do wydania decyzji

w sprawie nie tylko może, ale i jest obowiązany ocenić, czy przedstawiony mu ranking został ustalony zgodnie z prawem".

Minister NiSW ustalił próg 61 punktów uprawniających do otrzymania stypendium

w roku akademickim 2013/2014 oraz określił limit przyznawanych stypendiów na 84.

Skarżąca uzyskała łącznie 8 pkt, z czego 5 pkt za średnią ocen i 3 pkt za wybitne osiągnięcia naukowe (1 publikację w czasopiśmie "Gdańskie Studia Prawnicze"),

co uplasowało ją na 633 pozycji listy rankingowej. Odzwierciedlenie oceny wniosku T. Z. znajduje się protokole oceny Zespołu, jak też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż jej wniosek o przyznanie stypendium Ministra NiSW nie uzyskał wystarczającej ilości punków, kwalifikujących doktoranta do grona osób nabywających prawo do stypendium. To z kolei obligowało Ministra NiSW do wydania decyzji dla skarżącej odmownej.

Zdaniem Sądu, ocena wniosku skarżącej przez Zespół, a następnie Ministra NiSW została dokonana z poszanowaniem przepisów powołanego rozporządzenia z dnia

14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia oraz uchwały Zespołu z dnia 5 lipca 2013 r. w sprawie oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Nie popełniono przy tym błędów rachunkowych, a kryteria oceny wniosku skarżącej zostały szczegółowo podane

w opisie stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi nie sposób podzielić poglądu, iż

w uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał za jaką publikację przyznał doktorantce określoną wartość punktową i nie podał, dlaczego pozostałym 23 zgłoszonym we wniosku publikacjom nie przyznano wartości punktowej. Otóż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika Minister NiSW, iż uznał ustalenia i ocenę Zespołu za prawidłową. Wskazał, iż liczba punktów przyzwana przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia. Wniosek o przyznanie T. Z. stypendium ministra uzyskał za osiągnięcia 3,250 pkt (13,00 pkt przed przeliczeniem) w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki" - za 1 publikację w czasopiśmie "Gdańskie Studia Prawnicze". Natomiast Zespół nie uwzględnił skarżącej 23 publikacji w czasopiśmie "Lekarz Rodzinny" z uwagi na brak naukowego charakteru publikacji. Powołane przez doktorantkę artykuły są z rodzaju poradnictwa i opisu prostych przypadków stosowania prawa w obszarach związanych z medycyną i prowadzeniem praktyki lekarskiej. Takie teksty nie zaliczają się do tekstów naukowych, wobec czego nie można ich ocenić w kategorii wybitnych osiągnięć naukowych. Sama zaś ranga wydawnictwa nie wystarcza do zakwalifikowania publikacji do wysokiej oceny.

W ocenie Sądu wskazana argumentacja jest przekonywująca, zaś dokonana przez Zespół analiza materiału aktowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów. Dla przykładu, z treści wniosku skarżącej o poznanie stypendium wynika, iż po części zgłoszone przez nią publikacje w czasopiśmie "Lekarz Rodzinny" mają charakter poradnikowy, np. "Na stronie W-M NFZ ukazała się informacja wyjaśniająca, jaki kody kreskowe powinna zawierać dokumentacja zewnętrzna i wewnętrzna (...)", "Z jakiegoś powodu w poradni pilnie potrzebujemy lekarza na zastępstwo. Jak rozwiązać problem

z wystawieniem recepty, gdy lekarz nie podpisał własnej umowy z NFZ w zakresie (...)", "Czy zgodne z prawem jest zamieszczanie logo świadczeniodawcy na druku recepty?

Czy wpływa to na ważność recepty?". Inne dotyczyły wprost stosowania prawa

np. "Dokumentacja medyczna lekarza POZ w 2013 r.", "Weryfikacja listy pacjentów

w POZ". W prawdzie nie można zanegować, iż ww. czasopismo jest kwalifikowane jako naukowe, co zostało zasygnalizowane w skardze. Niemniej jednak, jak słusznie podaje organ, sama ranga czasopisma nie wystarcza do zaliczenia artykułu w nim publikowanego jako naukowego i do przyznania punktów za wybitne osiągnięcia naukowe. Tego typu czasopisma prowadzą niejednokrotnie rubryki poradnikowe, popularne, informacyjne, itp. To zaś oznacza, iż wartość merytoryczna publikacji, a nie sam fakt ukazania się artykułu

w czasopiśmie naukowym, determinuje punktację w dziedzinie "publikacje naukowe

w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki" - § 2 ust. 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia.

Z powyżej podanych powodów niezasadny jest także zarzut skargi mówiący

o przyznaniu skarżącej przez Ministra NiSW w ubiegłym roku punktów za artykuły opublikowane w "Lekarzu Rodzinnym". Także zaakceptować należy pogląd, iż Zespół musi mieć możliwość zaostrzenia kryteriów oceny wniosków na dany rok stypendialny, jeżeli wnioski te reprezentują znacznie wyższy poziom w stosunku do lat ubiegłych. Ważne jest aby kryteria oceny wniosków były jednakowe dla wszystkich ubiegających się

o stypendium, co w niniejszej sprawie zostało spełnione.

Dostrzec należy, iż skarżąca jako wybitne osiągnięcia naukowe zgłosiła jedynie publikacje w czasopismach naukowych. Nie przedstawiając innych dokonań, o których mowa w § 2 ust. 4 pkt 2 i 4-5 ww. rozporządzenia, powinna liczyć z tym, że w przypadku dużej konkurencji nie uzyska wysokiej pozycji na liście rankingowej doktorantów uprawnionych do stypendium Ministra NiSW.

W nawiązaniu zaś do argumentu skargi wskazującego, iż organ dokonując punktacji publikacji w czasopismach naukowych powinien posłużyć się wykazem punktowym czasopism Ministerstwa NiSW dostępnym w Internecie na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra NiSW z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i typu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U z 2014 r. poz. 1126), należy stwierdzić, zarówno ustawa o szkolnictwie wyższym, jak też powołane rozporządzenie z dnia 14 września

2011 r. oraz uchwała Zespołu z dnia 5 lipca 2013 r. w sprawie oceny wniosków

o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014 nie odsyłają przy ocenie punktowej publikacji w czasopismach naukowych do stosowania ww. wykazu czasopism, czy też przepisów ww. rozporządzenia z dnia 13 lipca 2012 r. Oznacza to, iż nie można skutecznie czynić organowi zarzutu, iż rozpatrując wnioski o przyznanie stypendium nie stosuje kryteriów, do których stosowania nie obligują go przepisy prawa. Być może przedmiotowy wykaz, jak postuluje skarżącą stanowiłby obiektywny i publicznie dostępny wzorzec oceny artykułów publikowanych w czasopismach naukowych. Niemniej jednak, w świetle § 1 powołanego rozporządzania z dnia 13 lipca 2012 r., rozporządzenie to określa kryteria i tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym, a to oznacza, iż nie może niejako samoistnie stanowić podstawy do oceny punktowej w obszarze wybitnych osiągnięci naukowych doktoranta.

Reasumując, z powyższych powodów nie można podzielić zarzutów skargi.

W przedmiotowej sprawie Minister NiSW w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał zgodnie z prawem rozstrzygnięcie oraz dostatecznie wyczerpująco uzasadnił zaskarżoną decyzję.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.