Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2423/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 3art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 145 § 1, art. 145 a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M. D. kwotę 10,00 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2423/01

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpoznaniu wniosku M. D. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 3 K.p.a., oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142 poz. 950 ze zm./.

Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. D. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. decyzją z dnia 22 lutego 1980 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od 14 września 1944 r. do 11 lutego 1945 r. W jej motywach odwołał się do faktu uzyskania uprawnień wyłącznie z tytułu działalności w szeregach Milicji Obywatelskiej, co w świetle przepisów art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy przesądza o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.

Zaznaczył przy tym, że nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy istnieją po stronie weryfikowanego inne tytuły uzasadniające przyznanie uprawnień w świetle obowiązującej ustawy.

M. D. pismem z dnia 11 kwietnia 2000 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego i równocześnie wezwany do składania nowych dowodów i wyjaśnień mających wpływ na przyznane uprawnienia.

W odpowiedzi skarżący skierował do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismo, z którego wynika, iż w okresie wojny walczył w szeregach Batalionów Chłopskich.

Po rozpoznaniu wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2001 r. utrzymał w mocy decyzję własną.

W jej uzasadnieniu ponowił argumentację z zaskarżonej decyzji, wg której M. D. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1947 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji.

Wobec podnoszonego przez skarżącego faktu udziału w walce w szeregach między innymi Armii Krajowej nie może zostać uwzględniony albowiem ustawowy termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 cyt. ustawy upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r.

Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. D. wnosząc o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.

Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/.

Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 K.p.a.

Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania.

Ustawa o kombatantach w art. 25 ust. 1 ustanawia zasadę, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2, w którym wymieniono przesłanki ich utraty. Należą do nich określone w pkt 2 tego ustępu, podług którego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk "o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 1, art. 2 oraz art. 4.

Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1933-1939 lub, które uprawnienia uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim od dnia 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W sprawie będącej przedmiotem oceny Sądu M. D. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w organach Milicji Obywatelskiej.

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy stanowi o pozbawieniu uprawnień osób, które uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, w zdaniu drugim stwierdza, że zachowują je ci z nich, którzy uzyskali je z innych przewidzianych ustawą artykułów. Stanowisko takie uzyskało prawną aprobatę zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /patrz: uchwała 7 sędziów z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 77/00 OSN i AP i US z 2001 r. Nr 15 poz. 475, wyrok z 27 marca 2002 r. IV RN 211/01/.

Stosownie do treści przepisu art. 22 ust. 3 cyt. ustawy o kombatantach wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.

Takie brzmienie wskazanego wyżej przepisu w dacie orzekania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uniemożliwiło uwzględnienie wniosku M. D.

Niemniej jednak wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 /Dz. U. Nr 72, poz. 658/ Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142, poz. 950/ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP i nie jest niezgodny z art. 15 i art. 30 tejże Konstytucji.

Okoliczność ta w świetle art. 145a K.p.a. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i zarazem jest jedną z sytuacji objętych dyspozycją przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ uzasadniającą kasację zaskarżonej decyzji.

Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni nadesłane przez skarżącego dokumenty i na tą okoliczność przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie sprawy w zgodzie z przepisami prawa.

Z tych względów na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na zasadzie przepisów art. 200 cytowanej ustawy.