Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 399/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1, 2 , 3, 4, 5, art. 55 par. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 11
journal: Dz.U. 2007 nr 176 poz 1242
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: par. 15-17
journal: Dz.U. 2004 nr 135 poz 1451
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką
article: art. 7 i art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i art. 135, art. 152, art. 200 i art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2010r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 4210 z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2009 r. nr [...], II. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dowódca Jednostki Wojskowej 4210 utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] 2009 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Krakowie w sprawie ustalenia równowartości kosztów poniesionych na naukę [...] P. K., objętych obowiązkiem zwrotu z uwagi na wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Zaskarżoną przez P. K. decyzją organu I instancji ustalono równowartość kosztów objętych obowiązkiem zwrotu, a poniesionych na jego naukę, na kwotę 26 481,60 zł. Organ I instancji wyjaśnił, iż [...] P. K. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, a okres wypowiedzenia upływa w dniu 31 marca 2009 r., sam żołnierz zaś jest absolwentem szkoły wojskowej - Wyższej Szkoły Oficerskiej [...] w [...]. Organ zaznaczył, iż z uwagi na fakt, że P. K. pobierał naukę przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 176, poz. 1242), to jest przed dniem 1 stycznia 2008 r., a zwolnienie ze służby nastąpi po dniu wejścia w życie ustawy, zgodnie z art. 11 ustawy zmieniającej do obowiązku zwrotu równowartości poniesionych kosztów na utrzymanie i naukę zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe, obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2008 r. Wskazując na ustalony stan faktyczny organ stwierdził, iż w dniu [...] 1999 r. [...] P. K. rozpoczął służbę wojskową jako słuchać Wyższej Szkoły Oficerskiej [...] w [...], studia ukończył w dniu [...] 2003 r., a następnie będąc absolwentem tej uczelni został skierowany do pełnienia dalszej zawodowej służby wojskowej na stanowisku [...] w Ośrodku Szkolenia [...] w [...],[...] następnie w jednostce Wojskowej [...] w [...]. Następnie w dniu [...] 2008 r. P. K. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, a okres wypowiedzenia upływa w dniu 31 marca 2009 r. Dalej organ stwierdził, iż zgodnie z zestawieniem uzyskanym z Wyższej Szkoły Oficerskiej [...] w [...] okres studiów P. K. w tej uczelni wynosił 1412 dni, a zwaloryzowane koszty jego utrzymania i nauki wyniosły 45 397,67 zł. Odnosząc do tak ustalonego stanu faktycznego treść art. Wskazując na treść art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), jako podstawę nałożenia na obowiązku zwrotu zwaloryzowanych kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie P. K. w szkole wojskowej, organ I instancji uznał, iż zgodnie z treścią powołanego przepisu składając wypowiedzenie stosunku służbowego przed upływem okresu dwa razy dłuższego niż czas trwania studiów, to jest 2824 dni, P. K. spełnił przesłanki do zobowiązania go do zwrotu zwaloryzowanej równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, w wysokości proporcjonalnej do czasu obowiązkowej zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi został do odbycia. Powołując się na zebraną dokumentację organ stwierdził, iż licząc od dnia ukończenia studiów do dnia upływu okresu wypowiedzenia P. K. odsłużył 2104 dni, a zatem o 720 dni mniej, niż wymaga tego ustawodawca, co też stanowi podstawę do ustalenia, w wyżej podany sposób, równowartości kosztów, które żołnierz obowiązany jest zwrócić. Równowartość tych kosztów, zwaloryzowana na dzień upływu na dzień zwolnienia ze służby, wyniosła 51 928,06 zł, co po podzieleniu przez liczbę dni obowiązkowej służby wojskowej, jaką żołnierz musi odbyć po zakończeniu studiów, dało zwaloryzowana równowartość tych kosztów w przeliczeniu na 1 dzień na kwotę 36,78 zł. Tak ustaloną kwotę dzienną organ przemnożył przez pozostałą do obowiązkowego odsłużenia liczbę dni, to jest 720 dni z okresu stanowiącego dwukrotność okresu odbytych studiów w szkole wojskowej. W ten sposób otrzymał kwotę 26 481,60 zł, stanowiącą zwaloryzowaną równowartość kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie P. K., objętych obowiązkiem zwrotu w związku z wypowiedzeniem przez niego stosunku zawodowej służby wojskowej przed upływem okresy dwa razy dłuższego niż czas trwania studiów.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zwrócono uwagę na to, że w odwołaniu P. K. podniósł naruszenie prawa materialnego: - poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), stosowanego na podstawie art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), polegającą na przyjęciu, że zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia służby obowiązkowej, nie zaś stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia służby obowiązkowej do całego okresu służby obowiązkowej w przełożeniu na okres pobierania nauki; - art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, iż beneficjentem zwrotu kosztów nauki jest Jednostka Wojskowa Nr [...] oraz poprzez przedwczesne wydanie zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił także, iż odwołujący podniósł zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegający na przyjęciu danych, które nie dotyczyły odwołującego oraz poprzez brak wskazania podstawy faktycznej ustalenia kwoty 51 928,06 zł, jako kwoty utrzymania żołnierza.

W rozważaniach prawnych organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję dopełnił wymogów formalnych z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na treść art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jako stanowiący podstawę do stwierdzenia po stronie żołnierza, który wypowiedział stosunek służbowy lub został zwolniony w przypadkach wskazanych w ustawie, obowiązku zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie dokonał naruszenia prawa materialnego, a nie ma przy tym wątpliwości, że przedmiotem zwrotu są koszty związane z zakwaterowaniem, wyżywieniem i umundurowaniem żołnierza, które zostały poniesione na utrzymanie żołnierza w czasie edukacji w szkole wojskowej.

W ocenie organu II instancji, wbrew twierdzeniom odwołującego, zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe wyliczenie kosztów nauki, które jest oparte na danych wskazanych w dokumencie sporządzonym przez Dowódcę jednostki Wojskowej w [...]; wyliczenie i ustalenie [kwoty] zwrotu obejmuje liczbę dni nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej [...], podwójny okres wymagany do odbycia służby po ukończeniu nauki w tej uczelni, liczbę dni po zakończeniu nauki we wskazanej uczelni, liczbę dni pozostałych do zakończenia obowiązującego podwójnego czasu nauki, koszt jednego dnia, koszty podlegające zwrotowi bez waloryzacji oraz zwaloryzowane na dzień zwolnienia odwołującego ze służby koszty podlegające zwrotowi. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, wyliczenie i ustalenie wysokości kosztów podlegających zwrotowi zostało dokonane przez organ I instancji w oparciu o rzeczywiste dane i zgodnie z przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz.U. z 2004 r. Nr 135, poz. 1451). Ponadto organ zauważył, iż odwołujący nie wskazał jakiego rodzaju uchybienia organ I instancji popełnił w zakresie przyjęcia podstaw faktycznych wyliczeń, ani jakie uchybienia zostały w wyliczeniach wykonanych przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w [...].

Organ II instancji nie uznał również zasadności zarzutów dotyczących naruszenia art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie uznał zaskarżonej decyzji za wydaną przedwcześnie, wskazując, iż organ I instancji wydał te decyzję na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w stosunku do żołnierza w okresie wypowiedzenia, zaś powołany przepis stanowi, iż równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza ustala się na dzień zwolnienia, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji.

Nadto organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego sprawy wynika wprost, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o wyliczenia dotyczące [...] P. K., a błędy co do oznaczenia [żołnierza] wynikały z oczywistej omyłki pisarskiej pracownika jednostki Wojskowej [...] w [...] i zgodnie ze wskazaniami organu I instancji zostały poprawione, stąd też karta wyliczeń zawiera rzeczywiste dane odwołującego P. K.

Skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 4210 z dnia [...] kwietnia 2009 r. wniósł P. K. domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, względnie uchylenia tych decyzji. Zaskarżonej decyzji, podobnie jak w odwołaniu, zarzucił:

- naruszenie § 15 i § 18 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. poprzez przyjęcie, że zwrot kosztów obejmuje nie koszty faktycznie poniesione przez uczelnię wyższą, lecz koszty teoretyczne, maksymalnie możliwe do poniesienia;

- art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 80 Kodeksu poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów, do których zwrotu jest obowiązany skarżący;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), poprzez przyjęcie wbrew literalnemu brzmieniu tych przepisów, iż zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia okresu służby obowiązkowej, o którym mowa w ust. 1, zamiast, jak to wyraźnie określa przepis ust. 5, stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia okresu służby obowiązkowej do całego okresu tej służby w przełożeniu na okres pobieranej nauki w wojskowej uczelni wyższej, przemnożony przez jednostkowy koszt dzienny utrzymania żołnierza, zwaloryzowany wskaźnikiem wzrostu cen ogłaszanym przez prezesa GUS. wojskowej stosowanego na podstawie art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), polegającą na przyjęciu, że zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia służby obowiązkowej, nie zaś stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia służby obowiązkowej do całego okresu służby obowiązkowej w przełożeniu na okres pobierania nauki;

- naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i brak wskazania podstawy przyjęcia kwoty 26 481,60 zł jako łącznego kosztu utrzymania skarżącego w okresie pobierania przez niego nauki i brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami, z których wynikałoby, że wyżej wymieniona uczelnia wojskowa poniosła na jego utrzymanie taki właśnie koszt, a także brak określenia wskaźnika waloryzacji i wskazania jakie świadczenia w uczelni poza nauką pobierał skarżący;

- naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania, kto jest beneficjentem ustalonego świadczenia - jednostka wojskowa czy wojskowa uczelnia wyższa, która to uczelnia ma osobowość prawną i nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, a także przyjęcie do obliczenia kosztów nauki danych, które nie dotyczą skarżącego, lecz innej osoby.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty, jak również przedstawił pogląd, iż zgodnie z brzmieniem art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie daje podstaw, by okresu pobierania nauki nie zaliczać do okresu obowiązkowej służby wojskowej, o której mowa w tym przepisie (na poczet biegu okresu takiej służby). Ponadto skarżący przedstawił wzór i kolejność działań, jakie jego zdaniem powinien zastosować organ ustalając równowartość kosztów "w proporcji" do okresu odbytej przez skarżącego obowiązkowej służby wojskowej i wskazał, że przyjęcie poglądu organu doprowadziłoby do zaakceptowania sytuacji, w której skarżący zwróciłby nie koszty nauki za okres proporcjonalny do dni pozostałych do odsłużenia, lecz dwukrotny koszt utrzymania w okresie służby obowiązkowej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi uznając skargę za całkowicie bezzasadną. Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, jak również wskazał, iż decyzja zawiera szczegółowe wyliczenie kosztów nauki, które jest oparte na danych wskazanych w dokumencie sporządzonym przez Dowódcę Jednostki Wojskowej w [...], które to wyliczenie obejmuje liczbę dni nauki w Wyższej Szkole Oficerskiej [...], wymagany podwójny okres do obycia służby po zakończeniu nauki w tej uczelni, liczbę dni wysługi po zakończeniu nauki w tej szkole, liczbę dni pozostałych do upływu obowiązującego podwójnego okresu nauki, koszt jednego dnia [nauki i utrzymania] żołnierza, jak i koszty podlegające zwrotowi bez waloryzacji oraz koszty waloryzowane na dzień zwolnienia skarżącego ze służby, a podlegające zwrotowi. Ustalenie tych kosztów zostało oparte na rzeczywistych danych faktycznych i z godnie z powołaną ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wyżej wymienionym rozporządzeniem wykonawczym Ministra Obrony Narodowej z 24 maja 2004 r. W odpowiedzi na zarzut przedwczesności wydania decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa decyzja o ustalenia równowartości kosztów podlegających zwrotowi została skierowana do skarżącego jako żołnierza w okresie wypowiedzenia, zatem nie można się zgodzić ze skarżącym, iż została ta decyzja skierowana do żołnierza zwolnionego ze służby. Organ podkreślił, iż art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi jedynie, iż równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza ustala si107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego na dzień zwolnienia, co też znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji. Nadto organ podniósł, że decyzja oparta została na materiale dowodowym dotyczącym P. K., a błędy co do jego oznaczenia wynikały z omyłki pisarskiej zawartej w piśmie jednostki Wojskowej [...] w [...], która to omyłka została poprawiona i w karcie wyliczeń umieszczono rzeczywiste dane skarżącego.

Na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. skarżący przedłożył własne wyliczenie zwaloryzowanej kwoty kosztów przez [...] wskazując na to, że kwota wyliczona zgodnie ze stanowiskiem organów administracji jest 2 razy wyższa niż rzeczywista wyliczona przez skarżącego, gdyż organ koszt dzienny utrzymania i nauki żołnierza niezasadnie przemnożył przez 2-krotność okresu studiów. Ponadto skarżący przedstawił dowód zawarcia z kancelarią prawną umowy oświadczenie usługi doradztwa prawnego z dnia 12 marca 2009 r. i cenę usługi (kserokopie umowy i faktury VAT), w oparciu o które wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji.

Sprawa analizowana według powyższych kryteriów wskazuje na to, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty i argumentacja skarżącego są trafne.

Stosownie do treści art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu, albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Waloryzacja kosztów, o której mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej, następuje corocznie w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu przez średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określony w ustawie budżetowej na dany rok (ust. 3). Decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, o których mowa w ust. 1 i 2, odroczeniu terminu ich zwrotu lub rozłożeniu kosztów na raty wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową (ust. 4).

Zwrot kosztów określony w ust. 1 i 2 następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia (ust. 5).

Na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostało wydane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. (Dz.U. Nr 135, poz. 1451) w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalanie równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. W § 15 powołanego rozporządzenia wskazano, iż koszty rzeczywiście poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, obejmują koszty przypadające na jednego żołnierza szkolonego w uszczegółowionym zakresie zakwaterowania (pkt 1), umundurowania (pkt 2), wyżywienia, w przypadku korzystania z bezpłatnego wyżywienia w okresie pobierania nauki (pkt 3), świadczeń związanych z nauką (pkt 4), dojazdu do miejsca pobierania nauki (pkt 5) oraz inne koszty, o których mowa w § 3 ust. 1, dotyczące żołnierzy wymienionych w art. 54 ust. 1 i 2 ustawy.

W § 16 określono, iż rzeczywiste koszty poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 54 ust. 2 ustawy, obejmują: zwrot kosztów nauki pobieranych przez organ organizujący naukę (pkt 1) oraz zwrot należności z tytułu kosztów podróży służbowej na obszarze kraju w wysokości i na zasadach określonych w przepisach o należnościach przysługujących z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju (pkt 2). Zgodnie z § 17 łączne rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w odniesieniu do jednego kandydata na żołnierza zawodowego albo żołnierza zawodowego (ust. 1). Koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i nauki oraz dojazdu do miejsca jej pobierania, ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie studiów lub nauki oraz stażu lub kursu (ust. 2). Okres nauki obejmuje okres od dnia rozpoczęcia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu do dnia ich ukończenia albo przerwania, w tym urlopy i inne usprawiedliwione nieobecności (ust. 3). Po ukończeniu studiów lub nauki oraz stażu lub kursu dane o równowartości kosztów, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się w aktach personalnych żołnierza zawodowego (ust. 4). Stosownie do treści § 18 ust. 1 zwrot równowartości kosztów następuje na podstawie decyzji, o której mowa w art. 54 ust. 4 ustawy, z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 ustawy, w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 3.

Wyżej wymienione przepisy znajdują w sprawie zastosowanie na podstawie art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 176, poz. 1242), zgodnie z którym do spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, to jest przed dniem 1 stycznia 2008 r. (art. 15 ustawy zmieniającej), a zwolnienie ze służby nastąpi po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, do obowiązku zwrotu równowartości poniesionych kosztów na utrzymanie i naukę zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe.

W rozpoznawanej sprawie nie jest okolicznością sporną, że [...] P. K. odbywał studia w Wyższej Szkole Oficerskiej [...] w [...] w okresie pomiędzy [...] 1999 r. a [...] 2003 r., studia trwały 1412 dni; skarżący złożył wypowiedzenie stosunku służbowego, a okres wypowiedzenia upłynął w dniu 31 marca 2009 r., co skutkowało wydaniem przez Dyrektora Departamentu Kadr rozkazu Nr [...] z dnia [...] 2008 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Nie budziło również zastrzeżeń stron, że skarżący wypowiedział stosunek służbowy przed upływem okresu liczącego dwukrotność czasu trwania studiów w uczelni wojskowej, wynoszącego 2824 dni i pozostało mu do odpracowania 720 dni. Wprawdzie skarżący wyraził pogląd co do zaliczenia skarżącemu do okresu obowiązkowej służby wojskowej po zakończeniu studiów okresu studiów, jednakże Sąd takiego sposobu interpretacji przepisu art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie podziela, bowiem nie znajduje on żadnego uzasadnienia w treści tego przepisu. Skarżący zaś samego okresu studiów nie kwestionuje, ani wyniku przemnożenia tego okresu przez 2 nie kwestionuje, a okres obowiązkowej służby wojskowej stanowi dwukrotność okresu studiów. Stan faktyczny sprawy w tym zakresie, w zestawieniu z treścią przywołanego wyżej przepisu art. 54 ust. 1 wskazuje na obowiązek zwrotu przez skarżącego zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w wyższej uczelni wojskowej, bowiem zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki; skarżący jest absolwentem szkoły wojskowej, wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a wypowiedzenie nastąpiło w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, licząc od dnia ukończenia tych studiów.

Podstawową okolicznością sporna w niniejszej sprawie jest sposób ustalenia i wysokość konkretnej kwoty - równowartości kosztów utrzymania i nauki, do której zwrotu obowiązany jest skarżący. Treść decyzji administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie wskazuje, iż nie sposób z nich wywieść w jaki sposób organy ustaliły koszty związane z utrzymaniem i nauką skarżącego w wojskowej uczelni wyższej, oraz czy istotnie są to koszty rzeczywiste. Co więcej, przyjęty sposób obliczenia kosztów, o których mowa w art. 54 ust. 1 przywołanej ustawy, w ocenie Sądu nie koresponduje z zasadą określenia tych kosztów wyrażoną w art. 54 ust. 5 tej ustawy. Zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Przyjęta przez organy metoda ustalenia dziennej wysokości tych kosztów i przemnożenie jej przez liczbę pozostałych do odsłużenia dni jest obarczona błędem logicznym, bowiem dzienny koszt został ustalony poprzez podzielenie zwaloryzowanych kosztów utrzymania i nauki w kwocie 51 928,06 zł przez okres obowiązkowej służby wojskowej, który jest dwukrotnie dłuższy niż okres studiów. W ten sposób, jak trafnie zauważył skarżący, nastąpiło podwojenie tych kosztów, a przecież podwojeniu ulega tylko okres studiów na potrzeby ustalenia okresu służby obowiązkowej po zakończeniu studiów. Urealnieniu kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza służy ustawowo określony mechanizm waloryzacji. Przyjęty przez organy sposób obliczenia równowartości kosztów do zwrotu w istocie jest wynikiem błędnego zastosowania przepisu art. 54 ust. 5 w niniejszej sprawie. Proporcjonalność (stosunkowość) zwrotu kosztów powinna polegać na ustaleniu takiej równowartości kosztów do zwrotu, która wynika z relacji (zwaloryzowanych) kosztów utrzymania i nauki do okresu, który pozostał skarżącemu upływu obowiązkowej zawodowej służby zawodowej. Wobec powyższego organ powinien był ustalić jaki procent (inny ułamek) stanowi liczba dni pozostałych skarżącemu do odsłużenia względem całkowitej liczby dni służby obowiązkowej (720 do 2824) i tak obliczony ułamek odnieść do całkowitej kwoty ustalonych kosztów utrzymania i nauki (zwaloryzowanych). Ustalanie dziennej stawki tych kosztów jest działaniem całkowicie zbędnym i matematycznie nieuzasadnionym w niniejszej sprawie. a przy tym zostało przez organ wykonane błędnie. W konsekwencji stwierdzić należy, iż wykazana w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji kwota zobowiązania skarżącego, została obliczona z naruszeniem treści art. 54 ust. 5 ustawy. Co więcej materiał dowody nie pozwala na ustalenie, czy określone przez organ koszty utrzymania i nauki są uzasadnione. Przedstawione dokumenty: pismo Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2008 r., jak i zestawienie kosztów nauki oraz naliczenie zwaloryzowanej kwoty kosztów nie dają podstaw do rozstrzygnięcia, że organ prawidłowo obliczył wysokość równowartości kosztów, do których zwrotu obowiązany jest skarżący. Dodać należy, iż naliczenie obejmujące zwaloryzowanie kwoty kosztów nie wskazuje źródła danych, na podstawie którego ustalono procentowy wskaźnik waloryzacji za poszczególne lata w okresie 2004-2009 r., jak również zawiera wspomniany już błąd logiczny polegający na ustaleniu dziennego kosztu nauki i kwotę powstałą z przemnożenia kosztu jednego dnia nauki przez pozostałe do odsłużenia dni. Wobec powyższego brak dostatecznych podstaw do uznania, iż organ należycie uzasadnił, iż wysokość zwaloryzowanej kwoty kosztów utrzymania i nauki faktycznie wynosi 51 928,06 zł. W tym zakresie organy naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stwierdzone naruszenie prawa materialnego niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, a naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie organów obydwu instancji, wobec czego konieczne okazało się uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien ustalony okres studiów podwoić (wymagany okres odbycia zawodowej służby wojskowej), po czym ustaloną liczbę dni pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej i w dalszej części odjąć tę wartość od podwojonej liczby dni studiów. Dalej zaś różnicę tę odnieść do rzeczywistych kosztów utrzymania i nauki skarżącego po zwaloryzowaniu (wykazanych przez uczelnię, a ustalonych przez organ orzekający w sprawie) i przy zachowaniu wskazanej powyżej proporcji, wyliczyć kwotę do zwrotu już w sposób, jak w zaskarżonej decyzji. Aby rozstrzygnięcie odpowiadało wymogom art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego organ powinien zgromadzić w sprawie niezbędne materiały i zawrzeć stosowne rozważania pozwalające na stwierdzenie, iż ustalona kwota znajduje swoje uzasadnienie w materiale dowodowym, w szczególności w wyliczeniach jednoznacznie odnoszących się do okresu studiów skarżącego w Wyższej Szkole Oficerskiej [...] w [...], korespondujących z terminologią użytą w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. (Dz.U. Nr 135, poz. 1451). Na uzasadnienie zaś prawidłowości poczynionej waloryzacji kosztów organ winien wykazać, iż zastosowany średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, został określony w ustawie budżetowej na dany rok, każdorazowo ze wskazaniem danych tej ustawy.

Wobec wyżej stwierdzonych uchybień po stronie organów rozstrzygających sprawę ustalenia równowartości kosztów utrzymania i nauki skarżącego w wojskowej uczelni wyższej odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi jest zbędne, tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Godzi się jednak zauważyć, iż chybiony jest zarzut dotyczący niewskazania w zaskarżonej decyzji beneficjenta ustalonej kwoty, ponieważ żaden przepis prawa materialnego nie przewidział takiego warunku, jako zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, której przedmiotem jest określenie wysokości równowartości kosztów objętych obowiązkiem zwrotu (por. powołany w skardze wyrok WSA w Warszawie, II SA/Wa 715/07, dostępne w bazie orzeczeń pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt I-II sentencji wyroku. W pkt II Sąd na podstawie art. 200 oddalił wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem wskazane przez skarżącego koszty usługi prawniczej polegającej na udzieleniu mu porady przez kancelarię prawną nie stanowią niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, wymienionych w art. 205 § 1 p.p.s.a. (kosztami tymi są suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie). Nie ulega zaś wątpliwości, że strony skarżącej nie reprezentował w postępowaniu sądowym zawodowy pełnomocnik procesowy. Skarżący nie wykazał też, iżby poniósł inne koszty związane z udziałem w niniejszym postępowaniu, które obje te byłyby dyspozycją powyżej przywołanego przepisu.

/-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz