Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3256/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Paweł Miładowski (spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant st. sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski


UZASADNIENIE

II SA/Po 3256/01

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...].10.2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie m. in. art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił E. T. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w P. decyzją z [...].02.1981 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...].01.1945 r. - [...].12.1947 r.

W uzasadnieniu podkreślono, że w okresie zaliczonym przez były ZBoWiD jako działalność kombatancka E. T. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W ocenie Kierownika Urzędu E. T. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Taki stan rzeczy z kolei prowadzi zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o kombatantach do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu nadto argumentował, że nie jest on zobowiązany do dokonania ustaleń, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 przedmiotowej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. T. podnosił, że brał udział w wojnie obronnej 1939 r. i dostał się do niewoli a do Milicji Obywatelskiej wstąpił by służyć Ojczyźnie.

Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich w istocie ograniczając się do wcześniejszej przywołanej argumentacji.

W skardze do Sądu Administracyjnego skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego w tym m. in. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Według skarżącego postępowanie weryfikacyjne nie może pozbawiać uprawnień kombatanckich osób będących weteranami walk o wyzwolenie narodowe. Nie może też być podstawą pozbawienia uprawnień kombatanckich pełnienie służby w strukturach państwa które było podmiotem prawa międzynarodowego. Wszyscy Obywatele polscy mieszkający w granicach odrodzonej Polski mogą korzystać w pełni z tych samych praw.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu.... wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja narusza obowiązujący porządek prawny. W szczególności trafny jest zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.). Jakkolwiek sama służba w organach Milicji Obywatelskiej nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich gdyż nie była ona zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy, to jednak procedura weryfikacji uprawnień kombatanckich nakłada na Kierownika Urzędu obowiązek ustalenia czy nie zachodzą okoliczności do przyznania bądź zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie innego niż "utrwalenie władzy ludowej" tytułu prawnego w szczególności określonego w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach.

Wynika to wprost z redakcji przepisu, który był podstawą rozstrzygania zaskarżonej decyzji. Otóż zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 w art. 2 oraz art. 4.

Z przytoczonego fragmentu wynika po pierwsze że wniosek, zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie wymienionego przepisu wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie przedmiotowych uprawnień (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4.03.2002 r. OPS 13/01) a po drugie; organ orzekający w tych sprawach jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie.

Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że już we wniosku o przyznanie dotychczasowych uprawnień w tym w życiorysie skarżący wskazywał na swój udział w wojnie obronnej z 1939 r.

Uczestniczenie w wojnie obronnej stanowi samodzielny tytuł do nabycia i zachowania uprawnień kombatanckich w rozumieniu art. 1 i 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.

Pogląd przytoczony przez Kierownika Urzędu o braku obowiązku ustalania w toku postępowania weryfikacyjnego innych tytułów do zachowania lub nabycia uprawnień kombatanckich niż utrwalanie władzy ludowej zdezaktualizował się. Aktualne i jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi w opozycji do wykładni przyjętej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wbrew standardom postępowania administracyjnego wyznaczonym art. 7, 10 i 77 kpa Kierownik Urzędu nie zweryfikował twierdzeń skarżącego i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Takie postępowanie narusza poza normą materialno prawną (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach) także podstawowe kanony precedowania administracyjnego w stopniu powodującym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 e art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 152 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz orzeczenie o kosztach postępowania jak w punktach I I II wyroku. Rozstrzygnięcie podjęte w punkcie III opiera się na dyspozycji art. 152 w/w ustawy z 30.08.2002 r. psa.

/-/L.Drewniak-Żaba /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski

KB/