Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1107/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: ar. 4 pkt 22, zał nr 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 75, art. 76 § 1, art. 77  § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Ewa Partyka Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. z/s w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, dalej "GITD" z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wydana w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniach do 19 stycznia 2017 r. do 2 lutego 2017 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, dalej "WITD" przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy – Spółki w zakresie przestrzegania przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. W następstwie stwierdzonego naruszenia WITD wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z dnia [...] marca 2017 r. [...] nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10. 450, 00 zł stwierdziwszy z tytułu stwierdzenia naruszenia określonego w: lp. 5.2.1., 5.2.2., 5.3.1., 5.3.2., 5.4.1., 5.4.2., 6.2.1., 6.3.11., 8.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej "u.t.d.").

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego w szczególności skutkujące wadliwym zebraniem materiału dowodowego oraz niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. W ocenie Spółki organ uchybił obowiązkowi wyjaśnienia postawy faktycznej i prawnej decyzji, a przede wszystkim nie dokonał oceny czy w sprawie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność Spółki, w sytuacji gdy podjęła ona działania szkoleniowe organizacyjne i dyscyplinujące pracowników celem niedopuszczenia do naruszeń

W wyniku rozpatrzenia odwołania opisaną na wstępie decyzją GITD uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 150 zł (słownie dziesięć tysięcy sto pięćdziesiąt złotych) w podstawie prawnej powołując m.in. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22 , art. 92 a ust. 1 – 6, art. 92 b , art. 92 c u.t.d. oraz l.p. 5.2, 5.3, 5.4, 6.2.1., 6.3.11, 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia określonego w l.p. 5.2.1. i 5.2.2. zał. nr 3 do u.t.d. w łącznej wysokości 1500 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, z tytułu naruszenia określonego w l.p. 5.3.1. i 5.3.2. zał. nr 3 do u.t.d. w łącznej wysokości 1800 zł z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę, z tytułu naruszenia określonego w l.p. 5.4.2. i 5.4.2. w łącznej wysokości 450 zł z tytułu skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę, z tytułu naruszenia określonego w l.p. 6.2.1. zał. nr 3 do u.t.d. w kwocie 5000 zł z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu aktywności kierowcy i przebytej drogi, z tytułu naruszenia określonego w l.p. 6.3.11. zał. nr 3 do u.t.d. w kwocie 500 zł z tytułu naruszenia obowiązku wczytywanie wymaganych danych z kary kierowcy za każdego kierowcę oraz z tytułu naruszenia określonego w l.p. 8.4 zał. nr 3 do u.t.d., ale tylko w kwocie 300 zł z tytułu nieudzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w okresie od godz. 5. 47 w dniu 6 czerwca 2016 r. do godz. 12. 06 w dniu 6 czerwca 2016 r. kiedy kierowca M.U. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 19 minut. Natomiast za niezasadne uznał organ nakładanie na ww. kierowcę kary z tytułu tego przekroczenia, ale od godz. 5. 40 dnia 10 czerwca 2016 r. do godziny 11. 41 dnia 10 czerwca 2016 r. czyli z przekroczeniem maksymalnego czasu pracy bez wymaganej przerwy o 1 minutę. Ww. kierowca wykonywał w tym okresie pracę przez 6 godzin i 1 minutę wg czasu UTC +1 i nie odebrał wymaganej przerwy w pracy. W ocenie organu odwoławczego w powyższym przypadku znajdzie zastosowanie art. 92 c u.t.d. , gdyż przekroczenie czasu pracy bez wymaganej p[przerwy jedynie o 1 minutę jest w sposób oczywisty naruszeniem na które skarżący nie mógł mieć wpływu, co wyłącza nakładanie z tego tytułu kary w wysokości 300 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżając opisaną na wstępie decyzję w całości i wnosząc o uchylenie decyzji obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego lub uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy organowi Ii instancji do ponownego rozpatrzenia Spółka zarzuciła:

- rażące naruszenie art. 92a u.t.d. wraz z lp. 1.1 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie odpowiedzialności Spółki za wskazane w decyzji naruszenia kierowców zatrudnionych przez Spółkę,

- naruszenie art. 7, 7a , 77, 80 k.p.a.

- naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 k.p.a.,

- naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez lakoniczne i bardzo ogólne uzasadnienie decyzji , co było wyrazem braku realizacji zasady budzenia zaufania do organów władzy publicznej ,

- naruszenie art. 92 b i 92 c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa.

Rozpoznając skargę Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie noszą znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).

Na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1907) w dniach od 19 stycznia 2017 r. do 2 lutego 2017 r. przeprowadzona została kontrola przedsiębiorcy A. Spółka z o.o. w [...]. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy.

W ciągu sześciu miesięcy poprzedzających kontrolę przedsiębiorstwo zatrudniało bądź współpracowało średnio z 31 kierowcami w ciągu miesiąca.

Zgodnie z art. 92a ust. 6 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ustawie oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do ustawy.

Jak wynika z art. 4 ustawy przez naruszenie warunków przewozu drogowego należy rozumieć naruszenia określone przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Rady nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370) – rozporządzenia (WE) nr 561/2006 – ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879) – ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. Nr 180, poz. 1494).

Zgodnie z art. 7 Rozporządzenia Nr 561/2006 (WE) po okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4,5 godziny kierowcy przysługuje przerwa, chyba że rozpoczyna on czas odpoczynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonał oceny legalności obu spornych decyzji Inspektora Transportu Drogowego również pod kątem ich zgodności z przepisami europejskimi w tym zakresie. Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej jej system prawny stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje od tego czasu nie tylko system prawa krajowego ale całe acquis communautaire i dokonanie właściwej wykładni prawa to zasada prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.

Przeprowadzona kontrola wykazała, że spośród kierowców pracujących na rzecz skarżącej; S.Ł., M.P., J.R., B.S., J.S., M.U., K.P., J.S., J.P., A.S. naruszyli zasady dotyczące norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków, o których mowa w załączniku nr 3 oznaczonych l.p. 5.2, l.p. 5.3, l.p. 5.4.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych zawartych w kartach tych kierowców ustalono, iż w wymienionych w decyzjach okresach nie przestrzegali oni norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przepisami prawa przerw i odpoczynków.

Podczas kontroli nie okazano żadnego dokumentu ani nie przytoczono żadnej okoliczności uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu.

Zasadnie również organy obu instancji uznały, że doszło do naruszenia przez przedsiębiorcę załącznika l.p. 6.2.1 przez nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazali w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Jak wynika z plików udostępnionych przez przedsiębiorcę pochodzących z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe marki Setra o numerze rejestracyjnym [...] pojazdem kierował p. K.G. w dniu 8 maja 2016 r. od godz. 2018 do 2042 nie rejestrowano na dystansie 21,1 km aktywności kierowcy, prędkości. Dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego nie pozwalają na stwierdzenie wystąpienia awarii urządzenia rejestrującego.

Kolejną podstawą nałożenia kary pieniężnej było naruszenie przepisów nakładających obowiązek okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu i karty kierowcy oraz ich przechowywania, tj. naruszenie l.p. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu i karty kierowcy oraz ich przechowywania z zachowaniem wymagań rozporządzenia (WE) nr 561/2006 określił częstotliwość pobierania danych z tachografów i warunki ich przechowywania. Zagadnienie to zostało również uregulowane rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów i kart kierowców oraz w art. 1 ust. 3 pkt b Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. UK. UE.L Nr 168), z których wynika, że maksymalny czas na ich wczytanie nie może przekraczać 28 dni (w przypadku danych). Organ odwoławczy w swym rozstrzygnięciu odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania.

Poddając kontroli zaskarżoną decyzję Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż naruszone zostały zasady postępowania dowodowego. Nie budzi wątpliwości, że podstawowym dowodem w sprawie jest protokół kontroli, który daje kontrolowanemu możliwość przedstawienia własnej wersji zdarzenia potwierdzając to następnie dowodami. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., stanowiąc więc dowód tego co ostało w nim urzędowo stwierdzone (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/10, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08).

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji prowadząc postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast ocena, czy wnioskowany przez stronę dowód ma znaczenie w sprawie, należy do uznania organu, który jest związany przepisami prawa materialnego. Organ prawidłowo wyjaśnił, że prowadząc postępowanie uzyskał wszystkie niezbędne informacje dla rozstrzygnięcia sprawy i nie było potrzeby słuchania kierowców.

Niezasadny jest również zarzut, iż kontrolą objęto pracę kierowcy już nieżyjącego. Kontroli poddano okres jego pracy u przedsiębiorcy, a karą pieniężną nie został ukarany kierowca lecz przedsiębiorca, na rzecz którego pracował.

Nie budzi również wątpliwości Sądu nałożenie kar z powodu odstępstw od obowiązujących norm czasu pracy kierowców.

Jak wynika z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego w sposób wyraźny określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców. Jak wynika z wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 137/12 "skoro w art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby art. 75 K.p.a.".

Z przepisów cytowanego rozporządzenia wynika, że kierowca może odstąpić od przestrzegania norm czasu pracy "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie odpowiedniego miejsca postoju. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".

Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1276/14 "takie rozumienie art. 12 Rozporządzenia jest utrwalone w orzecznictwie".

Wobec tego w przedmiotowej sprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowców na okoliczność stwierdzonych odstępstw od czasu pracy kierowców nie zasługiwał na uwagę.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1183/10, iż przepis art. 12 Rozporządzenia nr 561/2006 wprowadza do postępowania formalną teorię dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być dowodzone tylko za pomocą środków dowodowych ściśle określonych.

Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c ustawy, mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia. Okoliczności sprawy i dowody w niej zawarte nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć (wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 381/16).

Przepis art. 92c ustawy wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy.

Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności taką okolicznością jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwom nie można było zapobiec ani przewidzieć pomimo dołożenia należytej staranności. Istotną przesłanką do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności jest wykazania należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż mimo takiego wzorca postępowania zdarzenia takiego nie można było uniknąć, ani przewidzieć.

Wprawdzie przepisy prawa administracyjnego nie określają konkretnych działań przedsiębiorcy w ramach swojej działalności lecz należałoby się odwołać do kryteriów "należytej staranności" wypracowanych na gruncie prawa cywilnego.

Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Sąd skargę oddalił.