Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1967/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 174 pkt 2, art. 183 § 1-2, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 129 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 245 ust. 1, art. 252
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2527/14 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2527/14 oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w N. (dalej: Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 245 i art. 248 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiającą udzielenia Spółce prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy SUPER [w kolorze czarnym, przeznaczony do oznaczania cementu (C0030) i zaprawy budowlanej (Z0092) w klasie 19], zgłoszony za nr Z-394259 w dniu 19 grudnia 2011 r. Urząd stwierdził, że zgłoszone oznaczenie ma charakter ogólnoinformacyjny, więc nie posiada dostatecznych znamion odróżniających i z tego powodu nie może być zarejestrowane jako znak towarowy. Zdaniem Urzędu słowo "super" posiada jednoznaczną i zrozumiałą dla każdego treść – najwyższa jakość/natężenie. Słowo to użyte w znaku informuje o towarze (cemencie i zaprawie budowlanej) i jego cechach. Grafika znaku jest uboga, składa się na nią czcionka Frutinger LT w kolorze czarnym. W związku z tym, jak uznał Urząd oznaczenie wyłącznie opisowe, z tak mało wyróżniającą się warstwą graficzną, pozostaje oznaczeniem niedystynktywnym, zatem nie posiada znamion odróżniających, które by pozwalały odróżnić je w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Organ podkreślił, że oznaczenie SUPER w odniesieniu do zgłoszonych towarów ma charakter jedynie informacyjny, kojarząc się bezpośrednio z towarem, a nie z jego pochodzeniem z konkretnego źródła, gdyż nie jest abstrakcyjne ani fantazyjne. Nadto organ stwierdził, że przedłożone przez Spółkę materiały dowodowe nie potwierdzają, że zgłoszone do ochrony oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) WSA uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Sąd wskazał, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa (art. 120 ust. 1 p.w.p.). Oznaczenie SUPER dla towarów podanych w zgłoszeniu w istocie wskazuje na ich cechy, takie jak na przykład jakość lub wartość w budownictwie. Analizując pod względem rozumienia słownikowego określanie "super", mając na uwadze postrzeganie tego słowa przez odbiorcę w miarę uważnego, rozważnego i dobrze poinformowanego, Urząd zasadnie, w ocenie Sądu, doszedł do wniosku, że zgłoszone oznaczenie będzie postrzegane przez takiego odbiorcę jako informacja o towarze. Oznaczenie to będzie odbierane jako określenie jakości i wartości dla zastosowania w budownictwie cementu i zapraw budowlanych produkowanych przez skarżącą, które – zgodnie z określeniem "super" – powinny być bardzo dobre, najwyższej jakości.

Sąd zwrócił uwagę, że w obrocie materiałami budowlanymi (w tym cementem i zaprawami budowlanymi) wszyscy producenci reklamują swoje wyroby jako bardzo dobre, żaden nie reklamuje swoich wyrobów jako złe lub średniej jakości. Tymczasem znak towarowy, zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie ma określać jakości/wartości towarów nim oznaczanych, lecz służyć ich odróżnieniu od towarów innych producentów. W tym kontekście Sąd nie zgodził się ze skarżącą, że przymiotnikowe określenie znaku towarowego w odniesieniu do towarów, wskazuje na ich pochodzenie z konkretnego źródła, wykluczające pochodzenie od innych producentów. Stwierdzając, że oznaczenie SUPER dla zgłoszonych towarów ma jedynie charakter informacyjny UP przeprowadził, w ocenie Sądu, obszerny wywód w zaskarżonej decyzji, prawidłowo ją uzasadniając.

Zdaniem Sądu twierdzenie Spółki, że oznaczenie SUPER jest rozpoznawalne na rynku i kojarzone ze skarżącą dlatego, że obok znaku umieszcza się na opakowaniach cementu nazwę producenta, świadczy o niezrozumieniu wymagań, jakie dla znaku towarowego stawia art. 120 ust. 1 i 2 p.w.p. Dla odbiorcy to nie dodatkowa informacja umieszczana na towarze, określająca producenta, ma wskazywać na pochodzenie towaru, lecz sam znak powinien kojarzyć się odbiorcy ze źródłem pochodzenia towaru. Natomiast przymiotnik "super" w żaden sposób nie określa producenta (dystrybutora) cementu lub zapraw budowlanych; może sugerować jedynie jakość tych produktów budowlanych nawiązując konkretnie i bezpośrednio do tej ich cechy.

Sąd zgodził się również z Urzędem Patentowym, że skarżąca nie wykazała aby zgłoszone oznaczenie nabyło wtórną zdolność w rozumieniu art. 130 p.w.p. Sąd uznał, że zgodnie z treścią tego przepisu tylko i wyłącznie samo oznaczenie, a nie z innymi towarzyszącymi mu elementami, może, w następstwie samoistnego konsekwentnego używania, nabyć wtórną zdolność odróżniającą.

Z ustaleń organu wynika, że oznaczenie SUPER zostało zgłoszone do ochrony w dniu 19 grudnia 2011 r. i większość materiału przedłożonego przez skarżącą, mającego potwierdzać używanie oznaczenia dla cementu i zapraw budowlanych, pochodzi z daty po zgłoszeniu. Sąd zważył, że dowody te nie mogły zatem uzasadniać nabycia przez znak wtórnej zdolności odróżniającej. Ustalenia organu wskazują także, że sporne oznaczenie przed jego zgłoszeniem do ochrony nie było używane samodzielnie, lecz z dodatkami, więc nie spełniało wymagań z art. 130 p.w.p. W ocenie Sądu inne dowody UP zasadnie uznał za niewystarczające dla uwzględnienia żądania skarżącej. Niejako potwierdzeniem używania oznaczenia SUPER dopiero od 2011 r. jest deklaracja samej skarżącej o używaniu go dla zgłoszonych towarów od tego roku. Ponieważ oznaczenie SUPER jest słowno-graficzne Urząd odniósł się także do znaczenia grafiki w tym znaku. Grafika ta jest uboga i samoistnie nie nadaje oznaczeniu charakteru odróżniającego, a przeciwne twierdzenie skarżącej nie znajduje uzasadnienia.

Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

– art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w związku z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Sąd wydał rozstrzygnięcie po rozpoznaniu całego materiału w sprawie, podczas gdy nie wziął pod uwagę dowodów złożonych przez skarżącą w postaci twierdzeń i dowodów złożonych w postępowaniu administracyjnym,

– art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. pominął argumenty i dokumenty zgłoszone przez skarżącą; w oparciu o wadliwie ustalony stan sprawy błędnie przyjął, że znak towarowy SUPER zgłoszony przez skarżącą nie ma dostatecznych znamion odróżniających składając się wyłącznie z elementów informujących o towarze, podczas gdy znak towarowy zgłoszony przez skarżącą posiada elementy odróżniające w postaci grafiki zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p.,

– art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. pominięcie twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez skarżącą, uznając, że oznaczenie SUPER nie nabyło wtórnej zdolności odróżniającej jako znak towarowy prawnie chroniony, podczas gdy oznaczenie to funkcjonuje w obrocie jako znak towarowy od 2009 r.

Autor skargi kasacyjnej argumentował, że WSA nie przeprowadził własnej oceny zebranego w tej sprawie materiału dowodowego, powtarzając w całości stanowisko UP. Wyjaśnił, że jest wiele znaków towarowych złożonych z jednego wyrazu (np. Ekspert, KOMFOT, NORMAL), które nie wyróżniają się niczym abstrakcyjnym ani fantazyjnym i nie można danej nazwy przypisać tylko jednemu podmiotowi. Do dowodów złożonych na tę okoliczność WSA nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku. Autor skargi kasacyjnej stanął na stanowisku, że decyzja odmawiająca udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny SUPER jest uznaniowa, bo nie opiera się na przesłankach określonych w art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., jak również w art. 130 p.w.p., mimo że znak ten jest używany przez skarżącą od 2009 r., co zostało wykazane.

Urząd Patentowy nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w działaniu Urzędu Patentowego, który kierując się treścią przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. i art. 129 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, odmówił ostatecznie [A.] Sp. z o.o. udzielenia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy SUPER do oznaczania cementu i zaprawy budowlanej. WSA zgodził się z organem, że znak nie może zostać zarejestrowany, ponieważ ma informacyjny charakter i nie posiada znamion odróżniających.

Należy na wstępie zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza kontrolę kasacyjną w warunkach związania skargą kasacyjną, co wynika wprost z art. 183 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżony wyrok jest przedmiotem oceny sądu kasacyjnego, jednak wyłącznie z perspektywy postawionych zarzutów kasacyjnych. Sąd kasacyjny, działając z urzędu, ma obowiązek jedynie uwzględnić wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania. Nie jest natomiast uprawniony do jakiejkolwiek korekty lub uzupełnienia skargi kasacyjnej, co prowadzi do tego, że nieuwzględniona w zarzutach skargi kasacyjnych, a dostrzeżona przez Naczelny Sąd Administracyjny wadliwość wyroku zostanie przez ten Sąd pominięta.

Skarżąca kasacyjnie, podnosząc naruszenie prawa procesowego tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i ustrojowego art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w powiązaniu z art. 80 k.p.a., nie zgadza się z wyrokiem, twierdząc, że wadliwe przedstawienie stanu faktycznego sprawy doprowadziło do wadliwej oceny, iż znak SUPER nie ma dostatecznych znamion odróżniających i że nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej.

Tak sformułowane zarzuty nie tylko nie mogą skutecznie podważyć zaskarżonego wyroku, ale nie dopuszczają w istocie do jego merytorycznej kontroli. Podstawą prawną odmowy udzielenia ochrony prawnej zgłoszonemu znakowi towarowemu były przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., które zastosowano po przeprowadzeniu na podstawie art. 245 ust. 1 i art. 252 p.w.p. postępowania w sprawie o udzielenie prawa ochronnego. Tymczasem skarżąca kasacyjnie w ogóle nie podnosi zarzutów naruszenia przepisów, które mają podstawowe znaczenie dla wyniku sprawy, co dotyczy tak przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych, które stosuje organ, jak też mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Chybionym zabiegiem jest oparcie twierdzeń co do błędnej oceny materiału dowodowego i nieprawidłowej końcowej ocenie zdolności odróżniającej znaku towarowego na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem przepis ten określa wymogi jakim powinno odpowiadać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Objaśniając sens i znaczenie wskazanej normy można powiedzieć, że uzasadnienie służy wyjaśnieniu powodów wydania określonej treści rozstrzygnięcia i powinno być tak sporządzone, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do tego doprowadziło. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie tego przepisu przez sąd tylko wówczas może zostać uwzględnione przez NSA, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (podobnie wyroki NSA: z dnia 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 1696/11, z dnia 16 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 285/12, z dnia 19 grudnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2321/13; orzeczenia dostępne w CBOSA). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może także stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publik. ONSAiWSA z 2010 nr 3, poz. 39). Należy stwierdzić, że skarżony kasacyjnie wyrok nie jest obciążony żadną wadą konstrukcyjną uzasadnienia, a opisane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty mające uzasadniać naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z przepisem tym związku nie mają.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.