Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 318/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 29, 31, 34
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 61, 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Par. 8-18
journal: Dz.U. 1999 nr 45 poz 453
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ORAZ ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z  dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. M. 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy A decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowości A przy ulicy B oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 854.

W uzasadnieniu organ l instancji przedstawił przebieg postępowania sprawie, wskazując na następujące okoliczności:

- w dniu 26 maja 2004r. na wniosek J. M. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe między nieruchomością 854 stanowiącą współwłasność J. M. i M. W. położoną w A przy ulicy B, a nieruchomością sąsiednią oznaczoną numerem 853 stanowiąca własność I. K.;

- 6 czerwca 2005r. geodeta T. P. poinformował, że w sprawie nie doszło do ustalenia przebiegu granic i do podpisania ugody oraz że zgodnie z wolą J. M. dokumentacja nie zostanie przekazana do w PODGiK w C;

- 1 marca 2005r. Sąd Rejonowy zawiadomił, że 9 marca 2005r. w sprawie wniosku I. K. o zasiedzenie nastąpi przyjęcie przebiegu granic nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 853 obręb A, gmina A;

- J. M. wystąpił do Wojewody oraz Głównego Geodety Kraju o dokonanie kontroli prawidłowości przestrzegania i stosowania przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez geodetę T. P. oraz biegłego sądowego J. H.

- Wójt Gminy A postanowieniem z dnia [...] 2007r. zawiesił postępowanie, rozgraniczeniowe, lecz SKO postanowieniem z dnia [...] 2007r. uchyliło postanowienie Wójta, uznając, że organ l instancji jedynie ogólnie powołał się na art. 97 §1 pkt 4 kpa, ale nie wskazał on konkretnej podstawy do zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego;

- na podstawie dokumentacji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C Wójt Gminy A decyzją z dnia [...] 2008r., umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości działki nr 854 i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy;

- SKO decyzją z dnia [...] 2009r, uchyliło zaskarżona decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując głównie na wady uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej;

- I. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny nabyła w drodze zasiedzenia prawo własności zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr 853 o pow. 0,0406 ha, położonej w miejscowości A przy ulicy B - szczegółowo opisanej na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę J. H. (sygn. akt [...]), a postanowienie to stało się prawomocne na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego II Wydział Cywilny-Odwoławczy sygn. akt [...] z dnia 27 września 2007r. (biegły geodeta. J. H. ustalił powierzchnię działki nr 853 oraz przedstawił na wyrysie z mapy przebieg granicy tejże działki). Z uwagi na powyższe okoliczności Wójt uznał, że w sprawie o rozgraniczenie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie sądowe, na podstawie którego ustalono granice i obszar działki ujawniony w księdze wieczystej. Ostateczność tego rozstrzygnięcia powodowała zaś bezprzedmiotowość postępowania rozgraniczeniowego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy A i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Kwestionując rozstrzygnięcie Wójta Gminy A, odwołujący się podniósł, że nie został zawiadomiony o wszczęciu ponownego postępowania po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją Kolegium z dnia [...] 2009r. Wskazał on ponadto, że ponowne postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z naruszeniem zasady z art. 35 kpa, trwało bowiem 6 miesięcy. Dalej odwołujący się wskazał, że organ, uzasadniając rozstrzygnięcie, w dalszym ciągu nie powołuje się na fakty, a na gołosłowne oświadczenia strony przeciwnej.

SKO decyzją z dnia 29 grudnia 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104, 105 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że orzekający w przedmiocie zasiedzenia sąd, podejmując rozstrzygnięcie, precyzyjnie ustalił powierzchnię działki 853, a co za tym idzie także jej granice, w tym sporną granicę między działką nr 854 i 853. W obrocie prawnym istnieje zatem prawomocne rozstrzygnięcie sądowe, w którym granica między działkami 853 i 854 została jednoznacznie ustalona. Na podstawie ustaleń dokonanych przez sąd dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. Zatem z chwilą uprawomocnienia się rozstrzygnięcia sądowego, postępowanie w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych działek, toczące się przed Wójtem Gminy A, stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegać musiało umorzeniu. Dlatego Kolegium uznało decyzję o umorzeniu postępowania za zasadną.

Skargę na decyzję SKO wniósł J. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy A, a także nakazania Wójtowi Gminy A przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego - zgodnie z aktem notarialnym Nr Rep. [...] z dnia 12 listopada 1945r. Skarżący zarzucił, że organy po sześciu latach prowadzenia postępowania nie były w stanie doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego umorzenie postępowania było niezasadne, a ponadto organy dopuściły się w sprawie bezczynności.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 16 lipca 2010r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw, ale WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 17 września 2010r. ponownie oddalił wniosek skarżącego.

W piśmie z dnia 23 października 2010r. skarżący zakwestionował umocowanie pełnomocnika SKO do udzielenia odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli podnoszone w niej zarzuty.

Umorzenie postępowania rozgraniczeniowego, wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 26 maja 2006 r. zostało orzeczone zaskarżoną decyzją SKO na podstawie przepisu art. 105 § 1 kpa.

Przytoczenia zatem i rozważenia wymaga treść przepisów regulujących rozgraniczenie nieruchomości, oraz treść i przedmiot regulacji przepisu art. 105 § 1 kpa, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 29 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej ustawą, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Zasadą jest przeprowadzanie postępowania rozgraniczeniowego na wniosek, za wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 30 ust. 2 ustawy. Na podstawie delegacji udzielonej w art. 32 ust. 6 ustawy, wydane zostało rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. N 1999 r., Nr 453, poz. 45). Rozporządzenie to określa rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości. Przepisy rozdziału 4 w/w rozporządzenia, w § 19 do § 24 określają rodzaje dokumentów sporządzanych w toku czynności mających na celu ustalenie przebiegu granic i szczegółowo wskazują konieczną treść i elementy protokołu granicznego, aktu ugody, szkicu granicznego, opinii geodety, oraz dokumentacji technicznej.

Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości wszczęte przez organ administracji kończy się wydaniem następujących rozstrzygnięć :

- decyzji o zatwierdzeniu granic ustalonych przez geodetę - art. 31 ust. 2 i 3 i art. 33 ust. 1 ustawy,

- decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi - art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy,

-decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wobec zawarcia ugody - art. 31 ust. 4 ustawy w związku z art. 105 § 1 kpa.

Przypadki umorzenia postępowania, o których mowa wyżej, są bezpośrednią konsekwencją przyjętej przez ustawodawcę możliwości zawarcia ugody przed geodetą, bądź stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe braku możliwości ustalenia granic wobec niedojścia do zawarcia ugody i braku podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Podstawę prawną umorzenia postępowania administracyjnego w tych przypadkach stanowi zatem bądź przepis art. 105 § 1 kpa ale zawsze w związku z art. 31 ust. 4 ustawy, bądź samodzielnie przepis art. 34 ust. 1 i 2 ustawy.

Niezależnie od powyższych sytuacji, ustalenie przebiegu granic następuje w postępowaniu sądowym bez poprzedzającej go fazy postępowania administracyjnego. Ma to miejsce w sytuacjach określonych przepisem art. 36 ustawy, zgodnie z którym : "Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości". Użycie przez ustawodawcę słowa "w orzeczeniu ...." świadczy o szerokim rozumieniu pojęcia "sprawy o własność", z którego wynika, że ustalenie przebiegu granic w postępowaniu sądowym na podstawie art. 36 ustawy może nastąpić w trybie procesu lub postępowania nieprocesowego a jedynym kryterium przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego na podstawie tego przepisu jest wskazana w nim "potrzeba ustalenia granic do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy".

Wobec istniejących w obowiązującym stanie prawnym możliwości ustalenia przebiegu granic zarówno w postępowaniu przed organami administracji, jak i w toku postępowania przed sadem, w przypadku przekazania sprawy na podstawie art. 33 ust. 3 bądź art. 34 ust. 2 ustawy, bądź na podstawie art. 36 ustawy - bez uprzedniego wyczerpania trybu administracyjnego (w przypadku potrzeby ustalenia przebiegu granic do rozstrzygnięcia w sprawie o własność lub o wydanie rozgraniczenia nieruchomości z dnia 14 kwietnia 1999 r. stosuje się zarówno w toku nieruchomości), podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości z dnia 14 kwietnia 1999 r. stosuje się tak w toku postępowania przed organem administracji, jak i w przypadku sadowego ustalania przebiegu granic w sytuacjach wynikających z przywołanych wyżej przepisów ustawy. Skoro bowiem ustalenie przebiegu granic polega na określeniu położenia punktów i linii granicznych, utrwaleniu tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzeniu odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy), to sposób dokonywania czynności prowadzących do powyższego ustalenia jest niezależny od tego, czy o rozgraniczeniu orzeka organ administracji czy też sad. Celem postępowania rozgraniczeniowego jest bowiem zawsze ustalenie przebiegu granic na gruncie.

W związku ze wskazaniem przez organ przepisu art. 105 § 1 kpa jako samodzielnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia przypomnienia wymaga, iż umorzenie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stanowiącą wyjątek od zasady, zgodnie z którą strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot procesu. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie podlega umorzeniu tylko wtedy, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (por.G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz. Tom II. Kom. do art: 104-269, LEX2010, wyd. III). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy nie istnieje jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt. 1 kpa. Z uwagi na brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed jego wszczęciem, może także powstać w czasie trwania postępowania przed organem l lub II instancji (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 9. wydanie, wyd. C.H. beck , kom. do art. 105 ustawy). Decyzja o umorzeniu postępowania ma charakter procesowy, nie rozstrzyga bowiem o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron.

Podstawą umorzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego był art. 105 § 1 kpa. Umorzenie nastąpiło zatem nie wobec ziszczenia się którejś z jego przesłanek wynikających z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. zawarcia ugody przed geodetą, bądź przekazania sprawy sądowi do rozpatrzenia w trybie nieprocesowym, ale wobec bezprzedmiotowości postępowania wynikającej z innych przyczyn. Przyczyną taką była według organów orzekających bezprzedmiotowość postępowania powstała w jego toku a polegająca na osiągnięciu ostatecznego rozstrzygnięcia sądowego w sprawie, której przedmiotem było nabycie przez uczestniczkę I. K. prawa własności działki nr 853 o pow. 0,0406 ha przez zasiedzenie, co stwierdził postanowieniem z dnia 21 czerwca 2006 r. [...] Sąd Rejonowy, a Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny-Odwoławczy postanowieniem z dnia 27 września 2007 r. [...] oddalił apelację J. M. od postanowienia Sądu Rejonowego. Organ l instancji stwierdził, że w toku postępowania sądowego biegły inż. J. H. "ustalił granicę", która na mocy powyższych postanowień (błędnie podano wyroków) stała się granicą prawną, określającą obszar działki ujawniony w księdze wieczystej i dopóki rozstrzygnięcie to pozostaje jako ostateczne, dopóty sprawa administracyjna nie może mieć charakteru otwartego. Ponowne rozpatrzenie sprawy mogłoby nastąpić tylko w przypadku eliminacji z obrotu powyższych orzeczeń. Organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy podzielił przytoczoną argumentację wskazując, że obydwa postępowania - sądowe o zasiedzenie działki nr 853 i administracyjne - o rozgraniczenie działek nr 854 i 853 dotyczyły tego samego przedmiotu, a na podstawie pomiarów geodety wynikających z opinii dopuszczonej jako dowód w sprawie, Sąd ustalił precyzyjnie powierzchnię działki nr 853 a co za tym idzie także jej granice, w tym sporną granicę z działką nr 854. Powoduje to zdaniem Kolegium zaistnienie przesłanek umorzenia postępowania wobec jego bezprzedmiotowości wynikającej z utraty przez sprawę administracyjną charakteru otwartego wobec prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd kwestii spornej granicy.

Stwierdzić należy, że przyjęte przez organy przesłanki umorzenia postępowania są całkowicie chybione, tak jeżeli chodzi o ustalenia faktyczne, jak i w zakresie argumentacji prawnej. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje na zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. W szczególności nie daje podstaw do takiego uznania treść zalegającego w aktach postanowienia Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 21. 06. 2006 r. sygn. akt [...] i postanowienia Sądu Okręgowego II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 27. 09. 2007 r. sygn. akt [...] (k. 274-281 akt adm.). Z treści pkt. l postanowienia Sądu Rejonowego wynika, że nieruchomość, którą nabyła w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 1967r. I. K. została szczegółowo opisana na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę J. H. (l.ks.rob [...]) i mapa ta stanowi załącznik do postanowienia Sądu. W aktach administracyjnych znajduje się również opinia sporządzona przez geodetę J. H. w sprawie [...] i wyrys z mapy ewidencji gruntów (l. Ks. Rob [...]), stanowiący załącznik do postanowienia sądowego (k. 269-271 akt adm.) Z opinii tej wynika, że :

1. biegły przeprowadził czynności przyjęcia granic, o których zostały powiadomione strony i z czynności tych spisany został protokół,

2. W dniu 9.03.2005r. I. K. wskazała w terenie przedmiot wniosku o zasiedzenie, tj. działkę nr 853 położona w A, oznaczona kolorem zielonym na wyrysie z mapy ewidencji gruntów stanowiącym załącznik, o którym wyżej,

3. J. M. oświadczył, że toczy się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy między działką 854 a działką 853.

Z pkt. 1. Opinii biegłego wynika, że w Składnicy Geodezyjnej PODGiK znajduje się operat ustalenia granic i założenia ewidencji gruntów dla obrębu A, nr operatu [...]. Operat ten, wyrys z mapy ewid. 1:2000, wypisy z rejestru gruntów dla działek sąsiednich, wykazy współrzędnych i opisy topograficzne punktów osnowy geodezyjnej stanowiły dokumentację geodezyjną do sporządzenia opinii wraz z mapą będącą załącznikiem do postanowienia Sądu. Nadto z opinii tej wynika, że dokonano aktualizacji jeżeli chodzi o powierzchnię działki nr 853 z 450 m2 na 406 m2 zaś przebieg granicy działki nr 853 (własność I. K.) na mapie stanowiącej załącznik do postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie własności przez zasiedzenie przedstawiony został według szkicu ustalenia granic z operatu nr [...]. Z opinii tej wynika w sposób oczywisty, że w sprawie, która toczyła się przez Sądem Rejonowym o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności działki nr 853 nie były prowadzone żadne czynności zmierzające do ustalenia spornej granicy między działkami nr 853 i nr 854. Gdyby nawet przyjąć, na co jednak nie wskazuje żaden dowód, że strony, tj. I. K. i J. M. doszły w toku postępowania sądowego do porozumienia co do przebiegu granicy działki nr 853 z działką skarżącego nr 854, to brak w tym zakresie stosownych dowodów w postaci dokumentacji sporządzonej zgodnie z treścią rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy dokonywaniu rozgraniczenia bez względu na to, czy postępowanie toczy się przed sadem, czy przed organem administracji. Żadne więc inne czynności -oświadczenia stron, uzgodnienia, porozumienia, ani żadne inne dokumenty, poza wskazanymi przepisami rozporządzenia nie mogłyby odnieść skutku prawnego w postaci ustalenia przebiegu granic między działka skarżącego a działką I. K. Oczywistym skutkiem braku przeprowadzenia w toku sprawy o stwierdzenie nabycia własności działki nr 853 przez zasiedzenie rozgraniczenia jest brak w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia w postanowieniu [...], do czego sąd byłby zobowiązany na mocy art. 36 ustawy, gdyby istotnie rozgraniczenia dokonano. Brak ten wynika nawet z treści opinii biegłego, który odnotował informację skarżącego o toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym (pkt. 2 opinii). Powyższe okoliczności zostały przez organy prowadzące postępowanie całkowicie pominięte.

Odnośnie do argumentacji prawnej zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania przedstawionej przez organy, uznać należy, że zupełnie błędne i nie mające oparcia w przepisach ustawy art. 29 i nast. Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz art. 172-177 kodeksu cywilnego jest stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że obydwa postępowania - sądowe i administracyjne dotyczyły tego samego przedmiotu. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu, usuwającą długotrwałą niezgodność między stanem prawnym a stanem posiadania. Do nabycia własności (użytkowania wieczystego, niektórych służebności gruntowych) przez zasiedzenie konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek - samoistnego posiadania oraz upływu określonego w ustawie czasu. W postanowieniu stwierdzającym nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia sąd orzeka kto i w jakiej dacie nabył jej własność, bez względu na to, czy nabywca jest jeszcze właścicielem w chwili orzekania. Sąd powinien także określić nieruchomość (służebność gruntową) będącą przedmiotem zasiedzenia według zasad obowiązujących w przepisach o prowadzeniu ksiąg wieczystych (por. S. Rudnicki, G. Rudnicki Komentarz do kodeksu cywilnego księga druga Własność i inne prawa rzeczowe, wydanie 9, LexisNexis Warszawa 2009 r., uwagi do art. 172 k.c.). Z postanowienia Sądu [...] wynika, że I. K. nabyła własność działki nr 853 opisanej na mapie stanowiącej załącznik do postanowienia, z dniem 1 stycznia 1967 r., co oznacza tyle, że stwierdzono nabycie prawa własności nieruchomości przedstawionej na mapie sporządzonej przez biegłego, według stanu na ten dzień, nie zaś na datę uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. Natomiast istotą rozgraniczenia jest zawsze ustalenie przebiegu granic poprzez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Ustalenie to odbywa się na datę dokonania rozgraniczenia, tj. wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ administracji, bądź prawomocnego orzeczenia sądowego w przedmiocie rozgraniczenia, lub w sprawie o własność lub wydanie nieruchomości lub jej części. Nie zachodzi więc tożsamość sprawy o zasiedzenie ze sprawą o rozgraniczenie nieruchomości. Zupełnie inną kwestią jest natomiast, że rozgraniczenie może być dokonane z uwzględnieniem stanu prawnego istniejącego od pewnego czasu, na co wskazuje treść art. 153 k.c.

Kolejną wadą zaskarżonej decyzji, wynikającą tak z przedstawionego wyżej nieprawidłowego założenia co do tożsamości spraw o zasiedzenie i rozgraniczenie, jak i z nieuwzględnienia istoty elementu opisu działki ewidencyjnej jaki stanowi jej powierzchnia jest uznanie przez SKO, że ustalenie powierzchni działki determinuje ustalenie jej granic. Stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż: "sąd precyzyjnie ustalił powierzchnię działki 853 a co za tym idzie jej granice" należy uznać za całkowicie błędne i nie mające oparcia w treści § 61 i 62 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2991 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z tymi przepisami pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, co oznacza, że pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic a nie odwrotnie. Ustalenie, nawet "precyzyjne" powierzchni działki nie może oznaczać tym samym ustalenia przebiegu jej granic, o którym decyduje rezultat czynności określonych przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Nadto, utrzymując w mocy decyzję Wójta gminy A nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że organ l instancji umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 854, nie precyzując, o rozgraniczenie z jaką działką toczyła się sprawa z wniosku skarżącego, zatem rozstrzygnięcie takie uznać należało za niepełne i nieprecyzyjne, w świetle treści art. 29 ust. 2 ustawy.

W świetle powyższego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzuty skargi dotyczące przewlekłości postępowania administracyjnego. Chociaż trudno nie dostrzec długotrwałości postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącego, to zarzuty tego rodzaju mogły być przedmiotem kontroli sądowej w przypadku wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność organu. Samo tylko stwierdzenie, że kontrolowane postępowanie nie zostało przez organ zakończone w terminie określonym przepisami kpa, nie ma wpływu na treść podjętego przez sąd rozstrzygnięcia. Tym bardziej nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarzuty dotyczące braku reakcji członków Rady Gminy A na kierowane pod ich adresem oczekiwania skarżącego zmierzające do uzyskania interwencji celem zakończenia toczącej się sprawy, oraz wyjaśnienia roli i pozycji geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Z przedstawionych wywodów wynika, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 kpa polegającym na bezpodstawnym umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem J. M. o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr 854 z działką nr 853 położonymi w A. Naruszenie to jest wynikiem błędnej - jak przedstawiono wyżej - interpretacji przepisów art. 29 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 2, art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, pominięcia treści § 3 - § 18 przepisów rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości, oraz § 61 i 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego w przypadku jego podtrzymywania organy winny ustalić przede wszystkim, czy zachodzi potrzeba dokonania rozgraniczenia w świetle twierdzeń wnioskodawcy, który winien sprecyzować, na czym w istocie polega spór graniczny, oraz w świetle brzmienia przepisu art. 29 ust. 1 ustawy, a następnie prowadzić postępowanie z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska mając również na względzie konieczność prawidłowej interpretacji pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów, skutkujących spełnieniem się przesłanek uwzględnienia skargi wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy.