Wyrok NSA, sygn. akt III SA 3457/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Do zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalności egzekucji, stosownie do art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ niezbędna jest wiedza o decyzjach, mocą których obowiązek został ustalony.

TEZY

Do zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalności egzekucji, stosownie do art. 29 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ niezbędna jest wiedza o decyzjach, mocą których obowiązek został ustalony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządu Dróg Miejskich w W. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia 31 października 2000 r.  (...) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 31.10.2000 r. izba skarbowa, po rozpatrzeniu zażalenia - Agencji Informacji i Promocji "A." na postanowienia naczelnika urzędu skarbowego z 29.05.2000 r., odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego wyegzekwowanej kwoty, uchyliła w całości te postanowienia i umorzyła postępowanie egzekucyjne.

W podstawie prawnej tego postanowienia izba skarbowa powołała art. 18 i art. 34 par. 3 w zw. z art. 33 pkt 4 i 6 oraz art. 59 par. 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa.

Uzasadniając swoje stanowisko izba skarbowa stwierdziła, że postępowanie egzekucyjne przeciwko Agencji Informacji i Promocji "A." zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zarząd Dróg Miejskich dotyczących zaległości z tytułu opłat za zajęcie pasa drogowego pod reklamę i doprowadziło do zajęcia wierzytelności pieniężnych na rachunku bankowym.

Agencja "A." złożyła zarzut niedopuszczalności egzekucji z uwagi na naruszenie art. 27 i art. 33 pkt 4 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, wnosząc o umorzenie postępowania i zwrot ściągniętych kwot.

Naczelnik urzędu skarbowego, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela zarzuty oddalił.

Zobowiązana w zażaleniu podniosła naruszenie przepisów o właściwości miejscowej przez organ egzekucyjny, przeprowadzenie egzekucji na podstawie wadliwie wystawionych, z naruszeniem art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytułów wykonawczych, a ponadto nieistnienie obowiązku objętego tymi tytułami gdyż nie była ona właścicielką reklam, za umieszczenie których były opłaty.

Rozpatrując zażalenia izba skarbowa stwierdziła, że w tytułach wykonawczych wystawionych przez Zarząd Dróg Miejskich brak było powołania się na konkretne decyzje ustalające należne opłaty, czego wymaga art. 27 par. 1 pkt 3 ww. ustawy. Za taką podstawę nie można było uznać wskazania w tych tytułach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o drogach publicznych. Podanie wadliwej podstawy prawnej skutkowało zaś niedopuszczalnością egzekucji z uwagi na fakt, że badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest podstawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego.

Izba skarbowa uznała ponadto, że niewyjaśnienie podniesionych przez zobowiązaną występujących w sprawie wątpliwości stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Poinformowała również stronę, że o zwrot wyegzekwowanych kwot powinna wystąpić do wierzyciela, zaś koszty egzekucyjne zostaną jej zwrócone przez organ egzekucyjny.

Na to postanowienie izby skarbowej skargę do NSA złożył wierzyciel - Zarząd Dróg Miejskich i wniósł o jego uchylenie w całości. Polemizując ze stanowiskiem izby skarbowej podniósł, że art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje wprost, co może stanowić podstawę prawną obowiązku w tytule wykonawczym. Może to być, zdaniem skarżącego, przepis prawa materialnego, który w rozpatrywanej sprawie został wskazany w tytułach wykonawczych lub decyzja, postanowienie, ugoda, zezwolenie itp. Podkreślił, że takie stanowisko zajmują w tej kwestii również autorzy komentarza do tej ustawy R. Hauser i Z. Leoński, wydanego przez Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995. Zatem skarżący prawidłowo wskazał w tytułach wykonawczych podstawę prawną obowiązku i nie naruszył ww. przepisu.

W odpowiedzi na skargę izba skarbowa wniosła o jej oddalenie. Podkreśliła, że z art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać treść obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że jest wymagalny. Treść obowiązku oraz wysokość należności wynika z konkretnych decyzji, a wymagalność z faktu wymagalności tych decyzji. W związku z tym powołanie w tytułach tylko rozporządzenia Rady Ministrów, stanowiącego podstawę do wydania decyzji nie spełniało wymogów ww. przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Spór pomiędzy organem, który rozpatrywał zażalenie na postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów zobowiązanego i umorzył postępowanie egzekucyjne, a wierzycielem koncentruje się na kwestii wykładni art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd podziela stanowisko izby skarbowej, że podanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek ten jest wymagalny, w sytuacji, gdy obowiązek jest konkretyzowany w drodze decyzji administracyjnej wymaga podania w tytule wykonawczym informacji o tej decyzji. Nie jest wystarczające w takim przypadku, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, powołanie się tylko, i to w sposób ogólny, na akt normatywny - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych /Dz.U. nr 6 poz. 33 ze zm./, na podstawie którego decyzja została wydana. W akcie tym określono warunki, w jakich zarządca drogi pobiera opłaty, według określonych w nim stawek. Nie można więc uznać, że wynika z niego treść konkretnego, podlegającego egzekucji obowiązku i jego podstawa prawna, a także wymagalność. Do zbadania przez organ egzekucyjny z urzędu dopuszczalności egzekucji, stosownie do art. 29 par. 1 ww. ustawy niezbędna jest wiedza o decyzjach, mocą których obowiązek został ustalony. Dlatego też w rubryce tytułu wykonawczego dotyczącej podstawy prawnej w tego rodzaju przypadkach powinny być podane dane identyfikujące decyzję administracyjną.