Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2406/00
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2002-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: 1. Zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy lub robót budowlanych jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymagającej ustalenia przez wymieniony organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymogom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy /robót budowlanych/.

2. Wydając na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ decyzją nakładającą na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ działa w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinien określić przesłanki rozstrzygnięcia.

Przesłanki te powinny jednoznacznie wskazywać przewidywane ujemne skutków realizacji inwestycji, o których mowa w tym przepisie i je uprawdopodobniać.

Kontrola przez Sąd tego typu decyzji polega bowiem na ocenie, czy organ wydający decyzję uznaniową nie przekroczył granic uznania administracyjnego, działając w sposób dowolny.

TEZY

1. Zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy lub robót budowlanych jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymagającej ustalenia przez wymieniony organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymogom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy /robót budowlanych/.

2. Wydając na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ decyzją nakładającą na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ działa w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinien określić przesłanki rozstrzygnięcia.

Przesłanki te powinny jednoznacznie wskazywać przewidywane ujemne skutków realizacji inwestycji, o których mowa w tym przepisie i je uprawdopodobniać.

Kontrola przez Sąd tego typu decyzji polega bowiem na ocenie, czy organ wydający decyzję uznaniową nie przekroczył granic uznania administracyjnego, działając w sposób dowolny.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w sprawie ze skargi "C.-M." Spółki z o.o. w W. na decyzję Wojewody Z. z dnia 24 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu P. z dnia 30 maja 1999 r. (...),


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z dnia 30.05.2000 r., (...), na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia 27 maja 1999 r. "C.-M." Spółki z o.o. z siedzibą w W. dotyczącego montażu wolno stojącego nośnika reklamowego zlokalizowanego na działce nr 56/1 i 56/2 w K. - zgłosił sprzeciw do rozpoczęcia robót budowlanych objętych zgłoszeniem i nałożył na Spółkę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż realizacja tego obiektu spowoduje zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich jak również nie spełnia wymogów art. 29 ustawy Prawo budowlane.

W odwołaniu od tej decyzji "C.-M." Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji zarzucając, że czasowe ustawienie nośnika reklamowego o którym mowa we wniosku, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę. Nośnik reklamowy "C.-M." jest urządzeniem wolno stojącym, tymczasowym, rozbieralnym nie związanym trwale z gruntem.

W świetle obowiązującego prawa zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego, jedynie podświetlane urządzenia reklamowe usytuowane poza terenem zabudowy wymagają pozwolenia na budowę, pozostałe nie.

Przepis art. 29 Prawa budowlanego nie różnicuje tych urządzeń w zależności od tego czy są "trwale lub nietrwale" związane z gruntem.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że identyczne urządzenia reklamowe były instalowane na terenie S. na podstawie zgód wydanych przez Wydział Architektury, który nie zgłaszał sprzeciwu.

Wojewoda Z. decyzją z dnia 24 sierpnia 2000 r., (...), na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. "C.-M." z siedzibą w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podniósł, że przedłożony przy wniosku zgłaszającym zamiar ustanowienia nośnika reklamowego, projekt gotowy /niewłaściwie nazwany projektem powtórzonym/ nie został zaadoptowany do warunków wynikających z proponowanej lokalizacji przy ul. W./F.

Wariantowe rozwiązania zawarte w tym projekcie, w szczególności dotyczące posadowienia konstrukcji oraz projektowane zasilanie w energię elektryczną bez podania punktu zasilania, stanowią podstawę do stwierdzenia, że realizacja nośnika reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie, na podstawie art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "C.-M." Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu naruszenia art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zdaniem skarżącej stanowisko organu II instancji jak również I instancji jest błędne, a powoływane przez te organy w uzasadnieniach decyzji argumenty są chybione.

Nośnik reklamy "C.-M." jest urządzeniem reklamowym, wolno stojącym, tymczasowym, rozbieralnym i nie jest trwale związanym z gruntem. Stalowa konstrukcja nośnika wraz z podstawą żelbetową jest wykonana w oparciu o powtarzalny projekt techniczny i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Z przedłożonych do zgłoszenia dokumentów wynika wprost, że każdy z nośników reklamowych będących własnością strony i może być w każdym czasie zdemontowany i to bez trwałych, nieodwracalnych uszkodzeń, a następnie zainstalowany w innym miejscu, co jest częstą praktyką w działalności statutowej strony. Elementy składowe /moduły/ urządzenia reklamowego montuje się i można je zamiennie wykorzystywać, gdyż są typowe i identyczne we wszystkich instalowanych przez stronę na terenie Polski. Dokumentacja projektowo-techniczna urządzenia reklamowego "C.-M." wraz z obliczeniami statycznymi została opracowana przez uprawnionego projektanta i została przedłożona do zgłoszenia.

Identyczne urządzenia reklamowe są instalowane na terenie całej Polski, w tym również w Sz. w okresie kilku ostatnich lat na podstawie zgód wydawanych przez Wydziały Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego, które nie kwestionowały ich bezpieczeństwa. Brak zagrożenia bezpieczeństwa wynika z dokumentacji projektowo-technicznej opracowanej przez projektanta, która wraz z obliczeniami statycznymi gwarantuje to bezpieczeństwo.

Ponadto do oświetlenia nośnika reklamowego nie będzie wykonywane przyłącze energetyczne. Nośnik reklamowy może być oświetlony z istniejącego przyłącza znajdującego się na terenie właściciela terenu, może także funkcjonować bez niego.

Przyjęta w uzasadnieniach argumentacja ewidentnie wskazuje na dowolną interpretację przepisów prawnych przez organa administracji, wyłącznie z punktu interesów tychże organów, a nie jest rzetelnym i zgodnym z literą prawa wydawaniem rozstrzygnięć w sprawie. Niedopuszczalne jest również niezgodne z prawem działanie organów administracji, które w ten sposób paraliżują działalność podmiotów gospodarczych, nie podejmując prawem przewidzianych kroków /żądanie dodatkowych dokumentów celem uzupełnienia zgłoszenia/ zmierzających do wyjaśnienia i usunięcia pojawiających się po stronie organu administracji wątpliwości, które pozwoliłyby zająć przez ten organ stanowisko prawidłowe, zgodne z prawem.

Zdaniem strony skarżącej Wojewoda Z. wydając zaskarżoną decyzję działał wbrew treści art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem pomimo, iż decyzja Starosty Powiatowego w P. naruszała przepisy ustawy Prawo budowlane /art. 28, w związku z art. 29 ust. 2 pkt 2 oraz art. 30/, to jednak utrzymując ją w mocy, ewidentnie wydał decyzję na niekorzyść Skarżącej, pomimo że zachodziłaby potrzeba otrzymania dodatkowych wyjaśnień, które dopiero ległyby u podstaw ostatecznego rozstrzygnięcia.

Prowadzona przez Skarżącą działalność w postaci instalowania urządzeń reklamowych obejmuje teren całej Polski i wszędzie powinna podlegać procedurom z tych samych przepisów prawa.

Zdaniem skarżącej intencją ustawodawcy było odformalizowanie procedury w zakresie dotyczącym obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych w terenie zabudowanym. Znowelizowane przepisy ustawy Prawo budowlane weszły w życie z dniem 24 grudnia 1997 r.

Z treści art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wynika, iż z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyłączone zostały roboty budowlane polegające na: "(...) instalowaniu urządzeń reklamowych (...)".

Treść art. 29 ust. 2 pkt 2 wskazuje, iż wyłącznie reklamy świetlne i podświetlane usytuowane poza obszarem zabudowanym, w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, pozostałe nie.

Tak więc dla podjęcia robót polegających na instalowaniu urządzeń reklamowych nie jest wymagane uzyskanie pozwolenie na budowę.

Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego konieczne jest zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru rozpoczęcia robót.

"C.-M." Sp. z o.o. taki obowiązek spełniła.

W świetle powyższego zarówno organ I jak i II instancji dopuścił się działania bez podstawy prawnej, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszenia wbrew art. 28, art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 111 poz. 726/ pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Jednakże w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy lub robót budowlanych jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymagającej ustalenia przez wymieniony organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymogom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy /robót budowlanych/.

Właściwy organ stosownie do art. 30 ust. 3 ustawy Prawo budowlane może zgłaszając sprzeciw nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę określanego obiektu lub robót budowlanych, wymienionych w art. 30 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli ich realizacja - zdaniem organu - może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:

1/ zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

2/ pogorszenie stanu środowiska lub dóbr kultury,

3/ pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

4/ wprowadzenie, utrwalenie, bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, jak wynika to z uzasadnienia decyzji tego organu, zgłaszając sprzeciw do zgłoszenia strony skarżącej z dnia 27 maja 1999 r. dotyczącego robót budowlanych polegających na montażu wolnostojącego nośnika reklamowego w K., uznał, że realizacja tego urządzenia reklamowego spowoduje zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich jak również nie spełnia wymogów art. 29 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie strony skarżącej utrzymał decyzję organu I instancji, stwierdzając że realizacja nośnika może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia /art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane/ oraz, że strona nie spełniła warunków w pkt 3 i 4 opinii lokalizacyjnej nie wskazała punktu zasilania oraz projekt urządzenia wskazuje dwa warianty jego posadowienia.

Stwierdzić należy, iż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia wszystkich wymogów art. 107 par. 3 Kpa. Uchybienie to w zasadzie nie ma wpływu na wynik sprawy.

Należy jednak podkreślić, że wydając na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane decyzją nakładającą na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ działa w ramach uznania administracyjnego, a zatem powinien określić przesłanki rozstrzygnięcia.

Przesłanki te powinny jednoznacznie wskazywać przewidywane ujemne skutków realizacji inwestycji, o których mowa w tym przepisie i je uprawdopodobniać.

Kontrola przez Sąd tego typu decyzji polega bowiem na ocenie, czy organ wydający decyzję uznaniową nie przekroczył granic uznania administracyjnego, działając w sposób dowolny.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji.

Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji.