Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2751/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Asesor sąd. Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru o d d a l a s k a r g ę. /-/ Sz. Widłak /-/ T.M. Geremek /-/ W. Długaszewska WSA/wyr.1 - uzasadnienie wyroku


UZASADNIENIE

Syg. akt. 3/ I SA/Po 2751/02

Uzasadnienie

K.P. w dniu 27 grudnia 1999 roku, na podstawie dokumentu SAD nr [...] zgłosił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki Renault Megane rocznik 1999, ze stawką celną preferencyjną, z powołaniem się na deklarację niemieckiego eksportera o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej, zamieszczoną na załączonej fakturze nr 1801187 z dnia 23 grudnia 1999 roku.

W związku z informacją uzyskaną z Urzędu Celnego oraz oświadczeniem firmy A, iż przedmiotowy samochód, o numerze identyfikacyjnym [...], został wyprodukowany w Turcji, Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie wyżej wskazanego zgłoszenia celnego SAD.

Główny Urząd Ceł w Warszawie wystąpił do niemieckich władz celnych o potwierdzenie autentyczności i prawidłowości deklaracji niemieckiego eksportera o pochodzeniu sprowadzonego samochodu.

W odpowiedzi niemieckie władze celne poinformowały, iż wskazany wyżej samochód nie powinien być traktowany jako pochodzący z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu nr 4 Układu Europejskiego , gdyż deklaracja została wystawiona przez osobę nieupoważnioną , załączając jednocześnie fakturę nr 180756 z dnia 23 listopada 1999 roku, która została sporządzona przy sprzedaży przedmiotowego samochodu, wskazującą na wyższą wartość samochodu.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie przepisów art. 207§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacji podatkowej ( Dz.U.Nr 137, poz. 926 ze zmianami) oraz art. 13, 20 § 1 , 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, 83, 85 § 1, 209, 231 § 1, pkt 1, 262, 23 § 1, 65 § 4, pkt 2b, c, 83 § 3, oraz 262 ustawy z 9 stycznia 1997 roku Kodeksu celnego ( Dz.U.Nr 75, poz. 802 z 20001 roku ze zmianami) uznał zgłoszenie celne z dnia 27 grudnia 1999 roku dokonane przez K. P. za nieprawidłowe w części dotyczącej kraju pochodzenia, wartości celnej towaru, preferencji, zastosowanej stawki celnej i wysokości naliczonego długu celnego. Wzywając do uiszczenia niedoboru cła w kwocie 4532,80 zł, stanowiącego różnicę między należną a uiszczoną kwotą długu celnego oraz odsetek wyrównawczych.

Organ celny określił kwotę długu celnego w oparciu o autonomiczna stawkę celną.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał między innymi, iż w wyniku przeprowadzonej weryfikacji, przeprowadzonej zgodnie z art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego niemieckie władze celne nie potwierdziły rzetelności danych zawartych w fakturze przedstawionej przez importera , jak i prawidłowości wystawienia deklaracji. Wskazano również, iż ujawniona nowa faktura opiewała na kwotę 9000 DM, tj. kwotę wyższa aniżeli na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego.

Wobec powyższych okoliczności organ uznał, że w niniejszej sprawie nie mogą być zastosowane preferencyjne stawki celne, albowiem stosuje się je wyłącznie w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków, gdy określono takie stawki w taryfie celnej stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku w sprawie taryfy celnej, udokumentowania pochodzenia towaru z państwa członkowskiego Unii Europejskiej prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

K.P. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji, domagając się jej uchylenia. Stwierdził, że dokumenty przedłożone do odprawy wraz ze zgłoszeniem celnym, między innymi świadectwo homologacji, nie zostały zakwestionowane przez organ celny. Podniósł, ze zweryfikowana przez niemieckie władze celne faktura posiada inne numery, a stronie nieznane są powody podwójnego fakturowania. W ocenie skarżącego organ nie udowodnił, ze nowa faktura dotyczy tej samej transakcji. K. P. zakwestionował równie wysokość naliczonych odsetek wyrównawczych, zarzucając, że zaniedbanie organu i toczące się prawie dwa lata postępowanie jest krzywdzące dla strony.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż fakt ujawnienia nieprawidłowości w określeniu preferencyjnego pochodzenia towaru winien skutkować odmową wszelkich preferencji. W przedmiotowej sprawie, skoro niemieckie władze celne stwierdziły, że deklaracja fakturowa została wystawiona przez osobę nieupoważnioną, to pochodzenie towaru z Unii Europejskiej nie może być potwierdzone.

Jak wskazał organ celny, w wyniku kontroli ustalono również, że samochód marki Renault Megane oznaczony numerem [...] został wyprodukowany w Turcji, dlatego kwotę długu celnego należało ustalić w oparciu o autonomiczna stawkę celna. Organ podniósł także, iż sam fakt przedłożenia nieprawidłowego dowodu pochodzenia towaru sporządzonego przez nieupoważnioną osobę uprawnia organ do obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi. Organ wskazał również na to, iż strona nie dołączyła do zgłoszenia świadectwa homologacji, a jedynie deklaracje eksportera, który ma w nazwie Renault Handler, co oznacza sprzedawcę Renault.

K.P. wniósł skargę na decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ja decyzje organu I instancji, domagając się uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu powtórzył argumentacje przedstawioną w odwołaniu od decyzjo organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie importer zabiegał o zastosowanie obniżonej stawki celnej do sprowadzonego z zagranicy towaru - samochodu osobowego marki Renault Megane o numerze [...]. Zgodnie z postanowieniami art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego oraz części A Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej, stawki celne obniżone określone są w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów i znajdują zastosowanie do niektórych towarów pochodzących w szczególności z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jedną z tych umów jest Układ Europejski. Obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towar, do którego się to odnosi, spełnia warunki do ich zastosowania. W myśl postanowień art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać z obniżonych stawek celnych oraz sposoby dokumentowania tego pochodzenia określane są według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, zawartych w umowach międzynarodowych. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów pochodzących, wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełniania warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposobów dokumentowania tego pochodzenia.

Regulacja prawna w omawianym, objętym umową międzynarodową zakresie zawarta jest w Protokole Nr 4 UE dotyczącym definicji pojęcia produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokołu, pochodzenie towaru można dokumentować na dwa sposoby, bądź to przy pomocy świadectwa przewozowego EUR 1 wystawianego na wniosek eksportera przez władze celne jego kraju, bądź, w zakresie ograniczonym do przypadków objętych art. 21 Protokołu, za pomocą deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty w sposób wystarczający do jego identyfikacji.

Protokół Nr 4 określa szczegółowe wymagania związane z wystawianiem dowodów pochodzenia i związane z tym procesowe uprawnienia władz celnych do żądania stosownych dowodów, ale dotyczą one władz celnych kraju eksportu (art. 17 ust. 3 i 5, art. 18 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22). Niezależnie od tego, władze celne kraju eksportu są uprawnione w myśl postanowień art. 32 Protokołu, do dodatkowej, wyrywkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, w ramach której mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić każdą kontrolę i mogą to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek władz celnych kraju importu.

W zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia rola władz celnych kraju importu jest ograniczona i wynika także z postanowień art. 32 Protokołu Nr 4 UE. W razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu, pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu, władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu, a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub z Polski, lub z innego kraju wymienionego w art. 4 Protokołu i czy spełniają inne wymogi Protokołu (art. 32 ust. 1, 3, 5). Z powyższych unormowań wynika, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu (będą informowane o wynikach weryfikacji) i dokonują w tym zakresie jedynie oceny. Jeżeli nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczającej informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust. 6). Potwierdza to dodatkowo, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to odmawiają preferencji.

Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 roku , GSK 56/04 Wokanda 2004/10/34, w którym stwierdził, że "Weryfikacja dowodów pochodzenia towaru należy do władz celnych kraju eksportu. Władze celne kraju importu nie prowadzą w tym zakresie własnego postępowania sprawdzającego".

W wyniku przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania weryfikacyjnego uzyskano od niemieckich władz celnych informacje, z których wynika, iż przedstawiony do kontroli przez polską administrację celną rachunek został wystawiony przez osobę, która nie była upoważniona do wystawienia rachunku i z tego powodu nie można potwierdzić podanego w deklaracji pochodzenia towaru. Podkreślenia wymaga przy tym to, iż przepisy Porozumienia, na co wskazano wyżej, nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady weryfikacja została przeprowadzona. Wobec uzyskania tego rodzaju informacji, mającej wiążący charakter dla organów celnych państwa importera, organy celne w sposób prawidłowy ustaliły brak podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie obniżonej stawki celnej. Przyjęcie autonomicznej stawki celnej, wbrew zarzutom skargi, zostało uzasadnione przez organy celne ze wskazaniem na przepisy ust.3 pkt b Części A Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej.

Oświadczenie firmy A., iż przedmiotowy samochód został wyprodukowany w Turcji, na co wskazuje dokument Bordereau de Livraison wystawiony przez fabrykę Oyak Renault PK255.16372 Renault Bursa w Turcji jedynie potwierdza przyjęte przez organy celne ustalenia, co do braku pochodzenia przedmiotowego samochodu z obszaru Unii Europejskiej.

Ponadto niemieckie władze celne w toku postępowania weryfikacyjnego ujawniły fakturę obciążająca importera ceną towaru wyższą niż zgłoszona przy odprawie celnej. Jak wynika z nadesłanej informacji jest to "udowodnione ustalenie niemieckiej administracji celnej". Zdaniem organu odwoławczego, ujawniona u kontrahenta zagranicznego faktura dotyczy niewątpliwie przedmiotowego towaru, co potwierdza treść faktury określająca towar. Widniejący na niej numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) jest złożonym zestawieniem znaków, który pojazdowi zostaje przyporządkowany przez producenta w celu jego identyfikacji. W związku z tym organ celny prawidłowo uznał , że ujawniona faktura ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem wg wartości w niej określonej winna być ustalona wartość transakcyjna sprowadzonego towaru.

Skarżący, kwestionując ustalenia organów celnych, podnosił, iż nadesłana przez niemieckie organy celne faktura posiada inne numery i nieznane są stronie powody podwójnego fakturowania tej samej transakcji. Zarzut ten jest nieuzasadniony z uwagi na to, iż jak wynika z pism niemieckich władz celnych, przy zakupie samochodu wystawiony został rachunek nr 180756, opiewający na kwotę 9000 DM, ujawniony w toku postępowania weryfikacyjnego.

Dokumenty, w oparciu o które organy celne wydały zaskarżone decyzje, zostały przetłumaczone na język polski i doręczone stronie skarżącej. Podkreślić przy tym należy, iż strona skarżąca, mimo zapewnienia jej w toku postępowania administracyjnego, możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności pism weryfikacyjnych niemieckich organów celnych, nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń, ani wniosków.

Sąd nie dopatrzył się także uchybień w sposobie naliczenia odsetek wyrównawczych. Zostały one określone prawidłowo, zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.

/-/Sz. Widłak /-/T. Geremek /-/W. Długaszewska

M.N.d.