Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1256/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W.F. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu zażalenia W. F., utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie udziału Skarbu Państwa wynoszącego 6/16 części prawa własności nieruchomości, położonej w granicach administracyjnych Miasta Z., obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0393 ha, objętej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. VI Wydział Ksiąg Wieczystych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożył W. F., reprezentowany przez adwokata.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie udziału Skarbu Państwa wynoszącego 6/16 części prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0393 ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 13 grudnia 2012 r.

Wnioskiem z dnia [...] września 2015r. W. F. wystąpił do Wojewody [...] o doręczenie mu ww. decyzji z [...] listopada 2012 r. W powołanym wniosku wskazał, że był stroną przedmiotowego postępowania, lecz przedmiotowa decyzja nie została mu doręczona.

Pismem z [...] października 2015 r. Wojewoda [...] przekazał W. F. odpis decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r.

Pismem z 26 listopada 2015 r. W. F. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, iż o decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. W. F. wiedział już 28 września 2015r., co wynika z treści złożonego przez niego w tym dniu pełnomocnictwa. Mając zatem na uwadze, że złożył on wniosek o wznowienie postępowania pismem z dnia 26 listopada 2015 r. Wojewoda uznał, iż powołany wniosek został wniesiony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. F. podnosząc, że z treści pełnomocnictwa z dnia 28 września 2015 r. wynika jedynie, że posiada wiedzę o wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z [...] listopada 2012 r. oraz o dacie wydania tej decyzji. Informacje takie powziął z lektury działu II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Nie znał jednak rozstrzygnięcia tej decyzji. Odpis przedmiotowej decyzji został mu doręczony w dniu 29 października 2015 r. i dopiero w tym dniu poznał jej treść, w tym rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Komisja wskazała, iż w świetle art. 148 § 2 kpa bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Przy tym, zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 6 października 2000 r., sygn. I SA 855/99, LEX nr 54136, informacja o wydanej decyzji (art. 148 § 2 kpa) nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie.

W ocenie Komisji, zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu, więc o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację, czego dana decyzja dotyczy (vide: wyrok NSA z 18.09.2014 r., sygn. II OSK 674/13, Lex nr 1664450).

Komisja podniosła, iż zarówno z akt sprawy, jak i z samego zażalenia wynika, że wnioskodawca zapoznał się z treścią decyzji już w dniu 28 września 2015 r., przeglądając dział II księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Z wpisu znajdującego się w księdze wieczystej uzyskał informację, że mocą ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr[...], Gmina Z. nabyła udział wynoszący 6/16 części prawa własności w tej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, powyższa informacja pozwalała na ustalenie zarówno organu, który wydał przedmiotową decyzję, jak również treści jej rozstrzygnięcia.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Komisja wskazała, że organ obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2016 r. złożył W. F., reprezentowany przez adwokata, zarzucając temu postanowieniu naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 148 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie, podczas gdy strona dowiedziała się o decyzji dopiero z dniem doręczenia tej decyzji jej pełnomocnikowi, co miało miejsce w dniu 29 października 2015 roku.

Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi przywołano poglądy orzecznictwa, iż dowiedzenie się o decyzji oznacza nie tylko powzięcie wiadomości o jej istnieniu, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2336/2010; wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 547/2007 oraz wyrok. WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 768/12). Skarżący podniósł, iż o wydanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. dowiedział się po doręczeniu wskazanego orzeczenia tj. w dniu 29 października 2015 roku. Wówczas zapoznał się z rozstrzygnięciem oraz ocenił, iż zasadne będzie złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Podanie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 26 listopada 2015 r., to jest z zachowaniem w ten sposób miesięcznego terminu, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 kpa. Natomiast po zapoznaniu się z działem II księgi wieczystej o numerze [...] skarżący dowiedział się wyłącznie o wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji w dniu [...] listopada 2012 roku. Powyższe nie jest zaś równoznaczne z dowiedzeniem się przez skarżącego o decyzji, bowiem nie znał jej treści oraz czego dotyczy.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jak i poprzedzające je postanowienie Wojewody Śląskiego nie naruszają przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2016 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdzającą nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie udziału Skarbu Państwa wynoszącego 6/16 części prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0393 ha.

Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż powodem odmowy wznowienia postępowania było przekroczenie przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie określonego w art. 148 § 2 kpa. W ocenie organu, skarżący zapoznał się z treścią decyzji już w dniu 28 września 2015 r., przeglądając dział II księgi wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Z wpisu znajdującego się w ww. księdze uzyskał on bowiem informację, że mocą ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Gmina Z. nabyła udział wynoszący 6/16 części prawa własności w tej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, powyższa informacja pozwalała na ustalenie zarówno organu, który wydał przedmiotową decyzję, jak również treścitego rozstrzygnięcia. To stanowisko kwestionuje skarżący podnosząc, iż przeglądając ww. księgę wieczystą dowiedział się wyłącznie o wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji w dniu [...] listopada 2012 r., co nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się przez niego o decyzji albowiem nie znał jej treści oraz czego dotyczy.

Rozpoznając tak zarysowany spór wskazać trzeba, iż stosownie do art. 148 § 2 kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z kolei zgodnie z § 1 tego przepisu, podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia. Uchybienie temu terminowi stanowi bowiem o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż art. 148 § 2 kpa jest klarowny i jasny. Ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 kpa czy termin z art. 111 § 1 kpa do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Taki też pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r.(sygn. akt II OSK 622/05, publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72), a pogląd ten sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Z powyższego wynika, iż dla spełnienia się warunku w postaci dotarcia do strony "wiadomości o zawartym w decyzji rozstrzygnięciu" nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczeniu i nie wymaga szczegółowego poinformowania strony o wszystkich jej składnikach. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 374/10 (dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), prawidłowa wykładnia art. 148 § 2 kpa nie prowadzi do wniosku, że dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa konieczne jest zapoznanie się z całością decyzji, w szczególności z jej uzasadnieniem.

Wykładnia sformułowania "dowiedzenie się o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji" wymaga zatem odwołania się do celu, w jakim ta wiedza niezbędna jest dla wnoszącego podanie o wznowienie postępowania. Powinna to być informacja pozwalająca zidentyfikować niedoręczoną decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Istotne jest aby zainteresowany dowiedział się o istnieniu okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a wiadomość o wydaniu decyzji pozwalała odczytać mu wynik postępowania, który zamierza zwalczać w trybie jego wznowienia.

Jak wynika z akt sprawy, w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki o numerze ewidencyjnym [...] zawarto informację (rubryka 2.2 "Właściciel", podrubryka 2.2.3 "Jednostka samorządu terytorialnego" oraz podrubryka – Decyzja administracyjna), iż Gmina Miejska Z. posiada udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości wynoszący 6/16 na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r., nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa mienia komunalnego. W ocenie Sądu, powyższe informacje pozwalają na zidentyfikowanie wszystkich niezbędnych elementów decyzji w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przedstawiono tam bowiem następujące dane: numer decyzji -[...], datę jej wydania - [...] listopada 2012 r., organ, który wydał decyzję - Wojewoda [...] oraz czego decyzja dotyczy - stwierdzenie nabycia przez Gminę Miejską Z. z mocy prawa udziału wynoszącego 6/16 prawa własności w przedmiotowej nieruchomości. Uznać zatem należy, iż przeglądając Dział II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] skarżący dowiedział się nie tylko o samej okoliczności wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] listopada 2012 r., ale również o organie, który wydał przedmiotową decyzję oraz o treści jej rozstrzygnięcia (to jest czego dotyczy decyzja z [...] listopada 2012 r.). W tej sytuacji, wobec złożenia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] listopada 2012 r. pismem z 26 listopada 2016 r., przekroczony został miesięczny termin na złożenie takiego podania określony w 148 § 2 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.