Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 655/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 15 art. 77
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E.D. kwotę 1005 (jeden tysiąc pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. D., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła E. D.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność B. D. w 3/4 części i E. D. w 1/4 części, poprzez zezwolenie spółce [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 400 kV relacji [...].

Pismem z [...] kwietnia 2015 r. [...] S.A. zwróciły się o ustalenie, w trybie art. 128 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Starosta [...] ustalił odszkodowanie na rzecz współwłaścicielek nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł oraz zobowiązał [...] S.A. do wypłaty tego odszkodowania w ustalonym w decyzji terminie.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła E. D.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 124 ust. 4 oraz art. 128 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wskazał, że odszkodowanie ustalone zostało na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2017 r., zaktualizowanego na dzień [...] lipca 2018 r.

W ww. operacie rzeczoznawca ustalił, że na nieruchomości znajdują się budynki od strony głównej drogi dojazdowej prowadzącej przez miejscowość, oddalone od miejsca przebiegu linii energetycznej o około 380 m. Sąsiedztwo bezpośrednie nie wpływa negatywnie na lokalizację nieruchomości, nie ogranicza jej dotychczasowego sposobu użytkowania (w części pod linią - grunty wykorzystywane do upraw rolniczych, na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się młodnik z drzewostanem, przede wszystkim brzozowym, podciętym pod linią). Walory użytkowe dla aktualnego sposobu użytkowania nieruchomości korzystne (działka w strefie linii rolnicza, uprawowa).

Biegły stwierdził, że przez teren działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna 400 kV [...] usytuowana na słupach o wysokości nie przekraczającej 60 m (słup kratowy zlokalizowany poza granicami prawnymi działek), natomiast szerokość pasa technologicznego dla tej linii wynosi 70 m (po 35 m od osi w każdą stronę). Ustalił, że ww. inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] gmina [...] dla przebiegu linii elektroenergetycznej 400 kV uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Z ww. planu wynika, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdują się w terenie oznaczonym symbolem [...] stanowiącym obiekty i urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej - napowietrzna linia elektroenergetyczna. Inwestycja jest również zgodna z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] października 2011 r. oraz decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r.

Organ wskazał, że szacując w ww. operacie aktualną wartość rynkową przedmiotowych nieruchomości rzeczoznawca dokonał charakterystyki wycenianych nieruchomości oraz nieruchomości wybranych do porównań w aspekcie cech rynkowych takich jak: położenie, lokalizacja szczegółowa, powierzchnia i kształt działki, dostępność infrastruktury technicznej, możliwości inwestycyjne, możliwości rolniczego wykorzystania, struktura agrarna, klasę bonitacyjną gleby czy stopień nawożenia, warunki inwestycyjne oraz mikrośrodowisko. Do określenia wartości rynkowej przedmiotu wyceny biegły zastosował podejście porównawcze metodę korygowania ceny średniej. Po przeprowadzeniu wyliczeń uzyskał wartość 1 m2 przedmiotowego gruntu, która wynosi: 1,00 zł/m2 - dla działki z uwzględnieniem linii wysokiego napięcia oraz 6,33 zł/m2 dla działki przed usytuowaniem linii wysokiego napięcia.

Następnie biegły określił zmniejszenie wartości nieruchomości, które następuje po uprzednim uwzględnieniu obniżenia wartości nieruchomości spowodowanego wprowadzeniem urządzenia do planu miejscowego. Nie stwierdził zmian sposobu korzystania z całej nieruchomości na skutek lokalizacji urządzenia. Wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania istnieje tylko w pasie technologicznym wskutek posadowienia urządzenia (nad działkami zawieszone są przewody linii 400 kV). Wobec powyższego, wartość zmniejszenia wartości nieruchomości rzeczoznawca określił jako różnicę wartości rynkowej działek gruntu nieobciążonych urządzeniem przesyłowym z możliwością zabudowy podobnej (tj. 6,33 zł/m2 x 1782 m2= 11 280 zł), a szacowaną wartością rynkową działki gruntu obciążonej urządzeniem przesyłowym z możliwością ograniczonego użytkowania wyłącznie rolniczego w pasie technologicznym (1 zł/m2 x 1782 m2 = 1 782 zł). Stanowi to kwotę 9 498 zł i uwzględnia zmianę dotychczasowych warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej oraz trwałe ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w pasie eksploatacyjnym z tytułu wybudowania linii elektroenergetycznej 400 kV [...].

Kolejno biegły określił wartość szkód fizycznych, określił wartość odtworzeniową zniszczonego i wyciętego drzewostanu (młodnika) na działkach nr [...] i nr [...] w wysokości [...] zł. W ocenie biegłego, wartość ta odpowiada poniesionym nakładom na założenie i pielęgnację, obliczoną w oparciu o tablicę wartości drzewostanów, opracowaną przez T. P. i T. T. - Instytut Badawczy Leśnictwa. Ponadto, stwierdził, że na działkach nr [...] nr [...], nr [...] i nr [...] doszło do zniszczenia ziemi wymagającej rekultywacji polegającej na wyrównaniu kolein po przejazdach ciężkich środków transportu przy budowie linii w pasie technologicznym. Zdaniem biegłego, teren wymagał wyrównania w łącznej powierzchni [...] m2 . W związku z powyższym, określił wartość nakładów związanych z koniecznością wyrównania kolein, rozplantowania ziemi, stosując przeciętną stawkę szacunkową na bazie analiz rynku lokalnego w wysokości 2 zł /m2 z uwzględnieniem [...] m2 powierzchni zniszczeń co dało kwotę [...] zł. Zatem, całkowita wartość odszkodowania wyniosła [...] zł.

Wojewoda wskazał następnie, że w piśmie z [...]listopada 2018 r. biegły odniósł się do zastrzeżeń zawartych w odwołaniu. Pismem z [...] grudnia 2018 r. E. D. podtrzymała dotychczasowe zastrzeżenia do prowadzonego postępowania, jak również zakwestionowała złożone wyjaśnienia biegłego w niniejszej sprawie.

Wojewoda nie podzielił zastrzeżeń wnioskodawczyni dotyczących wpływu powstałej infrastruktury na wartość rynkową całej nieruchomości, jak również zastrzeżeń zawartych w pkt 3 pisma z [...] września 2017 r. stanowiącego uzupełnienie odwołania. W ocenie organu, zastrzeżenia te nie wynikają z faktu budowy linii elektroenergetycznej, lecz z ustaleń planistycznych i ograniczeń z nich wynikających. Ustalenia planu mogą zaś ograniczać, ze względu na projektowaną funkcję terenu, te wszystkie możliwości zagospodarowania, jakie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które miałby właściciel nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego. Zatem, plan miejscowy stanowi o dopuszczalności zagospodarowania nieruchomości w określony sposób i stanowi jeden z podstawowych elementów wartościotwórczych przy wycenie nieruchomości dla określenia wartości przysługującego do niej prawa własności. Jeżeli zatem ustalenia planistyczne i ograniczenia z nich wynikające wpływają na wartość nieruchomości (poprzez np. zmniejszenie jej wartości) właściciele nieruchomości mogą dochodzić odszkodowania z tego tytułu w innym trybie (cywilnym). W ocenie organu, poprawne ustalenie stanu przedmiotowej nieruchomości na dzień wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości powinno uwzględniać, że na nieruchomości jest zlokalizowana w dokumentach planistycznych infrastruktura techniczna w postaci linii elektroenergetycznej. W tej sytuacji można jedynie uwzględnić zmniejszenie wartości nieruchomości, które nastąpiło w wyniku zrealizowania inwestycji, a nie ograniczeń wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego, które niezależnie od tego, kiedy taka infrastruktura powstanie, może ograniczać korzystanie z nieruchomości, a tym samym wpływać na zmniejszenie jej wartości.

Organ odwoławczy za bezpodstawne uznał również zastrzeżenia dotyczące "nielegalnej wycinki drzew". Dotyczą one bowiem odrębnego postępowania toczącego się przed Wójtem [...], gdyż wynikają z przepisów o ochronie przyrody czyli przedmiotowo innych zagadnień, niż uregulowanie przewidziane w art. 124 ust 1 u.g.n., na podstawie którego doszło do ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego, ocena czy usunięcie drzew jest uzasadnione, stosownie do art. 83 ustawy o ochronie przyrody, powinna być dokonana przez organ udzielający takiego zezwolenia. Podobnie kwestia wymierzenia kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia należy do organu udzielającego tego zezwolenia. Ponadto, Wojewoda wskazał, że zdjęcie załączone do pisma wnioskodawczyni z [...] grudnia 2018 r. nie potwierdza faktu powstania kolein wymagających rekultywacji na przedmiotowej nieruchomości uzasadniających uwzględnienie rekultywacji na działkach nr [...] i [...].

W ocenie Wojewody, operat szacunkowy, z uwzględnieniem wyjaśnień rzeczoznawcy zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., sporządzony został w sposób prawidłowy i zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości. Jest to dokument logiczny i wiarygodny, nie zawiera braków, pomyłek, niejasności. Zawarte zostały nim także elementy wymagane w § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. Ponadto, organ wskazał, że nie jest zobligowany do pouczania stron o możliwości skorzystania z art. 157 u.g.n., są to przepisy prawa ogólnie dostępnego dla każdej ze stron postępowania.

Organ nie podzielił również zarzutów wnioskodawczyni dotyczących niewłaściwego umocowania K. S. działającego w imieniu spółki [...] S.A. W ocenie organu, zgodnie z treścią § 3 ust. 4 pełnomocnictwa K. S. jest uprawniony do działania w imieniu i na rzecz [...] S.A., w zakresie z niego wynikającym, tj. do zakończenia realizacji inwestycji. Wbrew stanowisku wnioskodawczyni, przedmiotowa inwestycja nie została zakończona, lecz jest nadal realizowana na podstawie umowy o roboty budowlane opartej o przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego, dopiero wypełnienie bez zastrzeżeń przez obie strony wzajemnych świadczeń, a więc oddanie przedmiotu umowy przez wykonawcę i jej odbiór przez zamawiającego wraz z zapłatą należnego wynagrodzenia stanowi wykonanie zobowiązania w sensie prawnym, po którym zobowiązanie to wygasa. Organ wskazał, że w piśmie B. P., Dyrektora Programu Centralna Jednostka Inwestycyjna spółki [...] S.A. z [...] września 2018 r. wskazano, że inwestor w dniu [...] grudnia 2017 r. zawarł "Porozumienie do Umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. na realizację zadania pn.: Budowa linii [...] i "Budowa stacji [...]". Porozumienie to dotyczy sposobu realizacji inwestycji oraz wzajemnych rozliczeń pomiędzy spółką i wykonawcą. Z tego wynika, że realizacja inwestycji nie została zakończona. Ponadto, w ww. piśmie wyjaśniono, że M. M. i G. T., w dacie udzielania ww. pełnomocnictwa, byli skutecznie powołani w skład Zarządu spółki, co wynikało z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego z [...] września 2011 r., na który powołał się notariusz sporządzając ww. pełnomocnictwo.

Za niezasadne uznał również organ twierdzenie wnioskodawczyni o braku większości dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego.

Końcowo Wojewoda podkreślił, że w wyniku administracyjnego ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości obie jej współwłaścicielki nie zostały pozbawione własności nieruchomości. Mogą dalej ją użytkować w dotychczasowy sposób, co wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła E. D. zarzucając ww. decyzji naruszenie art. 128 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204), a także przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 40 §1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Powołując się na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji w sytuacji gdy nie dysponował znaczącą częścią materiału dowodowego, łącznie z oryginałem operatu szacunkowego. Wskazała również, że organy obu instancji nie zweryfikowały skutecznie prawidłowości umocowania pełnomocnika inwestora i nie wezwały go do okazania aktualnego pełnomocnictwa. W konsekwencji, decyzje organów obu instancji zostały doręczone osobie niebędącej stroną w sprawie.

Ponadto, w ocenie skarżącej, pomimo zgłaszanych w toku całego postępowania zastrzeżeń co do poprawności wyliczenia składnika odszkodowania związanego ze zmniejszeniem wartości nieruchomości, organ w ogóle nie dokonał oceny operatu szacunkowego w tym zakresie.

Wskazała również, że w wyniku błędu organów ustalone odszkodowanie za zniszczony i wycięty drzewostan nie jest pełne, gdyż nie obejmuje składnika związanego z usunięciem drzew z nieruchomości, ich transportem i oczyszczeniem terenu po wycince.

Ponadto, w ocenie skarżącej, bez zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy majątkowego Wojewoda nie był uprawniony do orzekania, że nie istnieją podstawy uwzględnienia w odszkodowaniu składnika związanego z rekultywacją i wyrównaniem powierzchni na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...].

Końcowo skarżąca podniosła, że żaden z organów nie pouczył stron o możliwości skorzystania z uprawnienia ustanowionego w art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z [...] listopada 2019 r. uczestnik postępowania [...] S.A. wniósł o oddalenie skargi podzielając stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W ocenie Sądu, prowadząc postępowanie odwoławcze od decyzji organu I instancji o ustaleniu odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości Wojewoda [...] uchybił przepisom postępowania, gdyż nie rozpatrzył podniesionych w toku postępowania odwoławczego konkretnych zastrzeżeń skarżącej dotyczących wiarygodności ustaleń operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania. W konsekwencji, w sprawie doszło do przedwczesnego uznania operatu szacunkowego za sporządzony prawidłowo, czym organ odwoławczy naruszył art. 15 w związku z art. 7 i 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej jako "kpa"), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 15 kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten wyraża konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartą w art. 78 zdanie 1 Konstytucji RP. W myśl powołanego przepisu, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest zatem tylko kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpoznaną decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 kpa. Organ ten nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 22 marca 1996 r., sygn. akt: SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35). Ponadto, jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 12 listopada 1992 r., sygn. akt: V SA 721/92 (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95), do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Inną konsekwencją dwuinstancyjnego charakteru postępowania administracyjnego jest to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (por. wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt: IV SA 385/87, por. także B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, 2012, System Informacji Prawnej Legalis).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego (sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę), a zatem oparcie się na źródle dowodowym o statusie kwalifikowanym, tj. wymagającym wiadomości specjalnych, nie zwalnia organu administracji, podobnie jak i sądu administracyjnego, z obowiązku oceny jego wiarygodności. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu wyroku NSA z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 459/05, w razie wątpliwości co do treści sporządzonego operatu szacunkowego organ administracji publicznej może żądać od rzeczoznawcy jego uzupełnienia, udzielenia wyjaśnień co do jego treści, a w konsekwencji również - jeśli istnieją ku temu uzasadnione powody - odmówić mocy dowodowej temu operatowi. Operat szacunkowy powinien bowiem spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z póź. zm.), ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości. Żadne argumenty nie przemawiają za tym, aby organy rozpoznające sprawę na podstawie tego dokumentu nie mogły samodzielnie ocenić jego wartości dowodowej i ewentualnie żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści.

Z powyższego wynika, że ocena wartości dowodowej operatu szacunkowego zarówno przez organy administracji publicznej, jak też i sądy, jest możliwa w sytuacji, gdy prosta analiza ich treści budzi uzasadnione wątpliwości co do ich spójności, logiczności, zupełności, a także wtedy, gdy operaty szacunkowe zawierają nieścisłości, błędy metodologiczne, rachunkowe, czy też pomijają niektóre istotne dla ustalenia wartości szacowanych nieruchomości elementy. W takiej sytuacji oczekiwanie od rzeczoznawcy majątkowego, że w formalnie prawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym budzące uzasadnione wątpliwości kwestie zostaną dostatecznie wyjaśnione i w sposób zrozumiały i logiczny umotywowane - nie obniża rangi rzeczoznawcy jako osoby zaufania publicznego.

Po analizie materiału dowodowego Sąd uznał, że organ odwoławczy nadal nie podjął niezbędnych czynności mających na celu dokonanie wszechstronnej oceny wartości dowodowej sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Z akt sprawy wynika, że już na etapie postępowania przed Starostą [...], a później na etapie postępowania przed Wojewodą [...], skarżąca zgłosiła konkretne zastrzeżenia do ustaleń operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę L. S. Zastrzeżenia skarżącej odnosiły się do konkretnych fragmentów operatu, jego ustaleń i ocen i dotyczyły: (i) wadliwego wyliczenia składnika odszkodowania związanego ze zmniejszeniem wartości nieruchomości, (ii) nieobjęcia ustalonym odszkodowaniem za zniszczony i wycięty drzewostan składnika związanego z usunięciem drzew z nieruchomości, (iii) nieuwzględnienia w odszkodowaniu składnika związanego z rekultywacją i wyrównaniem powierzchni na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...].

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] wprawdzie pozyskał wyjaśnienia rzeczoznawcy w sprawie zastrzeżeń skarżącej dotyczących nieuwzględnienia w operacie szkody z tytułu ingerencji w prawo własności nieruchomości, nieobjęcia odszkodowaniem składnika związanego z usunięciem drzew oraz nieuwzględnienia w odszkodowaniu składnika związanego z rekultywacją powierzchni działek nr [...] i [...] (por. pismo rzeczoznawcy majątkowego z [...] listopada 2018 r.). Powyższe wyjaśnienia rzeczoznawcy spotkały się jednak z dalszymi konkretnymi zastrzeżeniami skarżącej dotyczącymi operatu szacunkowego wyrażonymi w piśmie z [...] grudnia 2018 r. W ww. piśmie skarżąca podniosła, że zachodzi sprzeczność pomiędzy twierdzeniem rzeczoznawcy, że jak wynika z oględzin przedmiotowej nieruchomości z [...] maja 2015 r. czynności usunięcia wyciętych drzew, ich transportu i wycinki wykonała firma wykonawcza, a protokołem oględzin ww. nieruchomości z [...] sierpnia 2015 r., że na miejscu wycinki znajdowały się odcięte korony drzew (kopię ww. protokołu oględzin skarżąca załączyła do pisma z [...] grudnia 2018 r.). Wskazała również, że organ odwoławczy nadal nie skierował do rzeczoznawcy, stawianego już w piśmie z [...] września 2018 r., jej pytania jaki jest wpływ nowej infrastruktury na wartość rynkową całej nieruchomości oraz czy obecność na działce linii energetycznej najwyższych napięć, powszechnie uważanej za szkodliwą, znacząco obniży atrakcyjność rynkową całej nieruchomości i będzie wpływała na decyzje kupujących, a zatem także na cenę rynkową nieruchomości.

Rozpatrując powyższe zastrzeżenia Wojewoda nie przekazał ich rzeczoznawcy, lecz poddał je swojej ocenie w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń biegłego w sprawie usunięcia wyciętych drzew Wojewoda wskazał, że zastrzeżenie dotyczące nielegalnej wycinki drzew dotyczy odrębnego postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy o ochronie przyrody. Rację ma jednak skarżąca, że to nie tej kwestii dotyczyło jej zastrzeżenie. Sprowadzało się ono bowiem do tego, że twierdzenie rzeczoznawcy, formułowane w oparciu o protokół oględzin nieruchomości z [...] maja 2015 r., że wycięte drzewa usunęła firma wykonawcza, jest sprzeczne z zapisami protokołu oględzin nieruchomości z [...] sierpnia 2015 r., z którego wynika, że na miejscu wycinki znajdowały się odcięte korony drzew. W ocenie Sądu, ze względu na merytoryczny charakter opisanego zastrzeżenia obowiązkiem organu było pozyskanie w pierwszej kolejności wyjaśnień biegłego w tym przedmiocie, a dopiero po uzyskaniu tych wyjaśnień, poddanie spornej kwestii swojej ocenie. Uchybienie organu odwoławczego w tym zakresie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż niewyjaśniona w sposób należyty kwestia dotyczyła składnika odszkodowania związanego z usunięciem wyciętych drzew z nieruchomości.

Swojej ocenie w zaskarżonej decyzji, bez uprzedniego pozyskania wyjaśnień biegłego, Wojewoda poddał również pytanie skarżącej dotyczące wpływu nowej infrastruktury na wartość rynkową całej nieruchomości. Organ wskazał, że nie podziela wątpliwości skarżącej w tym zakresie, bo nie wynikają one z faktu budowy linii elektroenergetycznej, ale z ustaleń planistycznych i wynikających z nich ograniczeń. Jak jednak konsekwentnie wyjaśniała skarżąca w toku całego postępowania jej pytanie dotyczyło przede wszystkim oceny możliwości wyceny wartości powierzchni zajętej pod pas technologiczny (która nie istnieje jako nieruchomość i z tego powodu nie można zbyć jej w transakcji sprzedaży zawieranej na warunkach rynkowych pomiędzy kupującym a sprzedającym). Konieczność wyjaśnienia tej kwestii, jako mającej wpływ na zmniejszenie wartości odszkodowania, skarżąca wywodziła z okoliczności sformułowania przez biegłego na rozprawie administracyjnej w dniu [...] czerwca 2017 r. (strona 3 protokołu rozprawy) twierdzenia, że na podstawie sporządzonego przez niego operatu nie można określić wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot wyceny ani przed wybudowaniem linii ani po jej wybudowaniu. W ocenie Sądu, ze względu na to, że wątpliwości skarżącej odnosiły się do sformułowanego na rozprawie w dniu [...] czerwca 2017 r. twierdzenia biegłego dotyczącego przedmiotu wyceny, obowiązkiem organu było pozyskanie w pierwszej kolejności wyjaśnień biegłego w tym zakresie, a dopiero po uzyskaniu stanowiska rzeczoznawcy, poddanie spornej kwestii swojej ocenie. Opisane uchybienie organu odwoławczego mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż niewyjaśniona w sposób należyty kwestia dotyczyła składnika odszkodowania związanego ze zmniejszeniem wartości nieruchomości.

Podkreślić trzeba, że zwrócenie się przez organ do biegłego o ustosunkowanie się do skonkretyzowanej polemiki strony z ustaleniami operatu (a następnie ocena tych wyjaśnień, stosownie do art. 80 kpa, pod kątem logiczności i kompletności) w żaden sposób nie prowadzi do wkroczenia przez organ w kompetencje rzeczoznawcy. Nie dochodzi tu bowiem do dowolnego zakwestionowania przez organ ustaleń rzeczoznawcy, ale do podjęcia kroków celem usunięcia wątpliwości związanych z treścią operatu. Dążenie do konsekwentnego usunięcia jakichkolwiek wątpliwości z tym zakresie jest nie tyle przywilejem, ile obowiązkiem organu.

W świetle powyższego, Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a przez to obligowało Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżącej, że Wojewoda nie mógł samodzielnie, bez zasięgnięcia opinii rzeczoznawcy, ocenić kwestii uwzględnienia w odszkodowaniu składnika związanego z rekultywacją i wyrównaniem powierzchni. Na potwierdzenie naruszenia powierzchni na działkach nr [...] i [...] skarżąca załączyła do pisma z [...] grudnia 2018 r. zdjęcie potwierdzające pracę sprzętu ciężkiego na ww. działkach. Zdjęcie to jednak nie zostało opatrzone datą, nie wiadomo też jakiej nieruchomości dotyczy. W tej sytuacji organ odwoławczy był uprawniony do oceny, na podstawie art. 80 kpa, że załączone zdjęcie nie potwierdza faktu powstania na ww. działkach kolein wymagających rekultywacji, co uzasadniałoby uwzględnienie rekultywacji w odszkodowaniu.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut niewyjaśnienia aktualności umocowania K. S. do działania w imieniu spółki [...] S.A. Z § 3 ust. 4 ww. pełnomocnictwa wynika, że K. S. jest uprawniony do działania w imieniu i na rzecz inwestora, w zakresie z pełnomocnictwa wynikającym, tj. do zakończenia realizacji inwestycji. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że warunek zakończenia realizacji inwestycji nie został w sprawie spełniony, co potwierdza informacja zawarta w piśmie [...] S.A. z [...] września 2018 r. Organ prawidłowo wyjaśnił również, że w dacie udzielania ww. pełnomocnictwa M. M. i G. T. byli skutecznie powołani w skład zarządu spółki, co wynikało z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego z [...] września 2011 r. Przy tym, nie można podzielić argumentacji skarżącej, że wyjaśnienia zawarte w piśmie [...] S.A. z [...] grudnia 2018 r. nie mogą być brane przez organ pod uwagę, bowiem do pisma tego nie dołączono danych z rejestru. Skoro ww. pismo podpisała osoba pełniąca funkcję dyrektora spółki, to istnieje domniemanie, że osoba ta była do takiego działania przez ten podmiot upoważniona.

Ponownie rozpoznając odwołanie E. D. Wojewoda [...] pozyska wyjaśnienia autora operatu szacunkowego dotyczące podniesionych w piśmie skarżącej z [...] grudnia 2018 r. kwestii poprawności wyliczenia składnika odszkodowania związanego z usunięciem wyciętych drzew z nieruchomości oraz składnika odszkodowania związanego ze zmniejszeniem wartości nieruchomości, po uzyskaniu tych wyjaśnień podda sporne kwestie swojej ocenie, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1