Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2606/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2 pkt 5, art. 153, art. 141 § 4, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 166 ust. 1, art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Krystian Szpotański po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H.R.M. S.A. z siedzibą w M., S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1179/21 w sprawie ze skargi H.R.M. S.A. z siedzibą w M., S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znaki towarowe oraz oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1179/21, oddalił skargę H.R.M. S.A. z siedzibą w M., S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znaki towarowe oraz oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

W dniu 19 maja 2008 r. H.R.M. S.A. z siedzibą w M., S. (dalej: skarżąca) złożyła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na słowny znak towarowy "PYCNOCARD" o nr R-190665 na rzecz F. Sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej: uprawniona), przeznaczony do oznaczania preparatów i produktów farmaceutycznych, paraleków jako preparatów o działaniu leczniczym, suplementów diet, substancji dietetycznych i żywności do celów medycznych ujętych w klasie 5.

Jako podstawę prawną sprzeciwu skarżąca wskazała art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.) podnosząc, że sporny znak jest podobny do przysługujących jej międzynarodowych słownych znaków towarowych: "PYCNO" o numerze IR-818652 oraz "PYCNOGENOL" o numerze IR-624625, w sposób stwarzający zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych tym znakiem.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UPRP, organ) oddalił sprzeciw skarżącej.

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1428/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną na tę decyzję. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1399/13, a sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15, uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2011 r., wskazując że przy ocenie podobieństwa analizowanych znaków słownych decydujące znaczenia mają początkowe pięć liter oznaczeń, odpowiadające nazwie jednego z przeciwstawionych znaków, a okoliczność ta powinna zostać szczegółowo zbadana pod względem wpływu na ryzyko wprowadzenia w błąd nabywców towarów. WSA zwrócił uwagę na konfuzyjne skojarzenie znaków, potęgujące podobieństwo towarów, podobną grupę odbiorców oraz warunki zbytu. Sąd zalecił, by – z uwagi na pełną inkorporację znaku PYCNO w znaku PYCNOCARD – ocenić to, czy sporny znak nie będzie kojarzony przez konsumentów jako mutacja znaku przeciwstawionego bądź jako wytworzony przez tego samego producenta. Ponadto Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie znaczenia wyrazu PYCNO w spornym znaku oraz tego, czy człon ten może być uznany za fantazyjny.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy przez Urząd Patentowy uprawniona podniosła zarzut nieużywania przeciwstawionego międzynarodowego znaku towarowego PYCNO oraz wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak w zakresie towarów objętych ochroną w klasie 5 z datą 1 stycznia 2012 r. Natomiast w dniu 15 maja 2017 r. uprawniona wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego PYCNOGENOL dla towarów z klasy 5 z powodu jego nieużywania.

Wszystkie powyższe sprawy rozpoznano łącznie – na podstawie art. 166 ust. 1 i 2 p.w.p.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Urząd Patentowy stwierdził:

- z dniem 1 stycznia 2012 r. wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego PYCNO o numerze IR.818653 w zakresie wszystkich towarów ujętych w klasach 3, 5 i 30;

- z dniem 1 stycznia 2005 r. wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego PYCNOGENOL o numerze IR.624625;

i oddalił sprzeciw H.R M. S.A. w S. wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PYCNOCARD o numerze R.190665 na rzecz F. Sp. z o. o. w K.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał, że znak PYCNOGENOL przeznaczono do oznaczania towarów: kosmetyki z klasy 3, produkty farmaceutyczne i dietetyczne środki przeznaczenia medycznego z klasy 5. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała rzeczywistego używania tego znaku przez siebie bądź inny podmiot.

Organ wyjaśnił, że brał pod uwagę wyłącznie dowody przedłożone w języku polskim, co wykluczało możliwość poddania ocenie zamówień i faktur oraz affidavit w języku angielskim, powołując się na przepisy art. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1480), które stanowią, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, zaś do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego.

UPRP stwierdził, że materiał dowodowy w postaci faktur i listów przewozowych, opisany w pkt 1 i 3, dotyczy wyciągu z kory francuskiej sosny nadmorskiej pycnogenol, przy czym przedmiotem obrotu jest każdorazowo towar określony w kilogramach (5-30kg). W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że omawiane dokumenty nie dotyczą sprzedaży żądnego z produktów wskazanych w wykazie towarów spornego znaku, lecz co najwyżej półproduktu. Ustalając brak tożsamości między tymi kategoriami towarów (towarem wskazanym w wykazie i półproduktem) UPRP wziął pod uwagę odmienny krąg odbiorców i kanały dystrybucji. W przypadku produktu końcowego np. produktu farmaceutycznego odbiorcą jest pacjent nabywający detalicznie taki towar w aptece. Natomiast półprodukt jest zazwyczaj kupowany przez przedsiębiorcę w ilościach hurtowych, w celu przygotowania go do sprzedaży detalicznej. Z analizowanych dokumentów nie wynika, żeby przedmiotem obrotu były produkty w opakowaniach jednostkowych, gotowe do bezpośredniego użycia przez końcowego odbiorcę. Stanowisko to potwierdza umowa zawarta pomiędzy H.R. (UK) Ltd a B. Sp. z o.o. z której wynika wprost, że towar oznaczany znakiem PYCNOGENOL to surowiec używany do produkcji wyrobu gotowego (materiał dowodowy z pkt 2, karta 167 i kolejne). Co prawda z umowy wynika, że B. będzie oznaczał gotowy produkt spornym znakiem, lecz w aktach sprawy nie znajdują się żadne materiały, które potwierdzałyby, że przedsiębiorstwo to faktycznie wprowadziło do obrotu jakikolwiek produkt objęty wnioskiem oznaczany znakiem PYCNOGENOL w istotnym dla sprawy okresie czasu.

Również załączone zdjęcia produktów i opakowań nie mogły – zdaniem UPRP– świadczyć o dostępności tych produktów na rynku i ich używaniu, a ulotki preparatu R. dowodziły tylko składu produktu, zaś umowa z U. S. P. – jedynie ekstraktu z kory sosny, a więc surowca. Z kolei zezwolenie Głównego Inspektora Sanitarnego na produkcję i wprowadzanie do obrotu dietetycznego środka spożywczego PYCNOGENOL, próbki ulotek, faktur ani zamówień, umów dotyczących półproduktu nie dowodzą – według organu – wprowadzenia do obrotu towaru.

Podsumowując cały przedłożony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, organ stwierdził, że nie wynika z niego, aby sporny znak towarowy PYCNOGENOL był używany w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Polski przez uprawnionego ani przez osoby trzecie lub nakładany na towary objęte ochroną dla celów eksportu. Same bowiem umowy z podmiotami trzecimi takimi jak B. czy U. dotyczą warunków współpracy, sposobów znakowania produktów oraz zawartości surowca o nazwie pycnogenol, będącym w istocie wyciągiem z kory śródziemnomorskiej sosny nadmorskiej, w produkcie końcowym. Jak zostało wyżej podkreślone z materiału dowodowego wynika jedynie, iż półprodukt lub surowiec o nazwie pycnogenol był sprowadzany przez podmioty, które miały go używać do produkcji towaru finalnego. Surowiec ten był sprzedawany w kilogramach a nie opakowaniach jednostkowych, zaś produkt końcowy nie mógł być sprzedawany w takich ilościach, co wynika wprost z wykazu produktów zawartego na kartach 169-171 i 96-93, na który powołuje się uprawniony oraz z oświadczenia S.B.

W związku z powyższym, zdaniem organu uprawniony w żaden sposób nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny w badanym okresie, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku.

Organ wyjaśnił, że skoro ogłoszenie o uznaniu ochrony znaku PYCNOGENOL nastąpiło w Wiadomościach Urzędu Patentowego 28 marca 1997 r., to zasadnym było stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, z dniem 1 stycznia 2005 r.

W odniesieniu do znaku PYCNO Urząd Patentowy wskazał, że został on przeznaczony do oznaczania: produktów farmaceutycznych i dietetycznych do celów medycznych, suplementów żywności do celów medycznych oraz substancji do ich opracowywania, wyciągów z roślin zawierających proantocjanidyny do celów medycznych z klasy 5; kosmetyków, mydeł, substancji zapachowych, olejków aromatycznych, środków do czyszczenia zębów, wyciągów z roślin zawierających proantocyjanidyny do celów kosmetycznych z klasy 3; suplementów żywności – wyciągów z roślin zawierających proantocyjanidyny z klasy 30.

Uprawniony w przedmiotowej sprawie powołał się na okoliczność używania międzynarodowego znaku PYCNO poprzez używanie znaku PYCNOGENOL, podnosząc, że zasadniczym elementem tego ostatniego oznaczenia jest słowo "PYCNO". Uprawniony przedłożył identyczny materiał dowodowy jak w sprawie [...]. Organ stwierdził, że w tym zakresie należy stwierdzić, że uprawniony nie wykazał używania w sposób rzeczywisty i poważny na terenie Polski znaku towarowego PYCNOGENOL. Organ podkreślił, że nie jest również możliwe uznanie używania znaku towarowego PYCNO, skoro znak, którego zasadniczą część tworzy znak sporny, który nie był używany w sposób rzeczywisty. W związku z powyższym organ jedynie na marginesie wskazał, że materiał dowodowy przedłożony przez uprawnionego nie może świadczyć o używaniu znaku spornego z powodów wskazanych na stronach 9-13 zaskarżonej decyzji.

Co prawda - jak zaznaczył Urząd Patentowy - znak PYCNO został przeznaczony do oznaczania również innych towarów niż znak PYCNOGENOL, jednakże wobec tożsamego materiału dowodowego, należy uznać, że jedynie posługuje się półproduktem a nie produktem finalnym objętym ochroną. Co więcej, z wykazu towarów tego znaku wynika, że dotyczy on również towarów zawierających proantocyjanidyny. Proantocyjanidyny są to bezbarwne składniki roślin, które pod wpływem kwasów mineralnych przekształcają się w barwne anto cyjan i dyny. Proantocyjanidyny występują w wielu roślinach i drzewach. Wyciągi o których mowa w wykazie towarów spornego znaku mogą pochodzić z różnych roślin, np. z winogron lub z liści herbaty. W przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane aby wyciągi z roślin zawierających proantocyjanidyny pochodziły z sosny śródziemnomorskiej. Co więcej, z wykazu towarów tego znaku również nie wynika aby chodziło o wyciąg z sosny śródziemnomorskiej.

Organ stwierdził, że skoro ogłoszenie o uznaniu ochrony międzynarodowego znaku towarowego PYCNO miało miejsce 28 lutego 2006 r., to zasadnym było stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego zgodnie z żądaniem – z dniem 1 stycznia 2012 r.

Wobec stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaków PYCNO i PYCNOGENOL z powodu ich nieużywania, organ – powołując się na art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p. – nie unieważnił prawa ochronnego na znak towarowy PYCNOCARD z powodu podobieństwa do wspomnianych dwóch znaków towarowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2020 r., sygn. VI SA/Wa 241/20 uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2019 r.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. VI SA/834/15, doszło do korekty żądania jednej ze stron tj. zgłoszenia zarzutu nieużywania znaków "PYCNO" i "PYCNOGENOL", a także do zmiany stanu prawnego w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. poz. 501). Sąd przyjął, że wprawdzie przepisy intertemporalne zawarte w powołanej ustawie nowelizującej nie odwołują się precyzyjnie do postępowania uruchomionego sprzeciwem, jednak treść uregulowania art. 2 ust. 1, 2 i 5 tej ustawy prowadzą do wniosku, że ustawodawca opowiedział się za zasadą stosowania ustawy nowej. Skoro w rozpatrywanej sprawie postępowanie zakończyło się po wejściu w życie nowelizacji tj. po 16 marca 2019 r., to należało brać pod uwagę przepisy p.w.p. w brzmieniu nadanym jej treścią. Zmiana dotyczyła m.in. art. 166 p.w.p., który w nowym stanie prawnym odnosi się jedynie do unieważnienia prawa ochronnego.

Sąd I instancji wywodził, że ocena zasadności zgłoszonego sprzeciwu i zarzutu nieużywania znaku powinna była więc odbyć się na podstawie przepisów rozdziału 42 p.w.p. wprowadzonego ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. poz. 1615) - z uwzględnieniem stanu nabycia określonych praw procesowych, w tym prawa do skutecznego wniesienia sprzeciwu i prawa do zgłoszenia zarzutu nieużywania znaków towarowych bez względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 15219 ust. 1 i 3 p.w.p.

Na skutek skargi kasacyjnej UPRP, wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1335/20, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrując sprawę uwzględni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do tego, jakie przepisy powinny stanowić elementy wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji i wykorzystując prawidłowo skonstruowany wzorzec przedstawi swoją ocenę, a w dalszej kolejności - ewentualnie - co do prawidłowości ustaleń organu na okoliczność używania wskazanych znaków towarowych, a także związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, które zostały wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15.

NSA stwierdził, że trafne jest zatem stanowisko Urzędu Patentowego, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy, które obowiązywały do 15 kwietnia 2016 r., w tym art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. stanowiący, że Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego rozstrzygał m.in. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny oraz art. 166 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy nie mogło być unieważnione z uwagi na podobieństwo do znaku wcześniejszego, jeżeli znak wcześniejszy nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 p.w.p., a zarzut nieużywania znaku towarowego mógł zostać podniesiony tylko łącznie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego i podlegał łącznemu rozpoznaniu wraz z wnioskiem o unieważnienie.

Podsumowując NSA zaznaczył, że Sąd I instancji konstruując wzorzec sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego przyjął stan prawny nieadekwatny do okoliczności rozpatrywanej sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r. oddalił skargę H.R.M. S.A. z siedzibą w M., S.

Sąd I instancji stwierdził, że mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1335/20, w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy, które obowiązywały do 15 kwietnia 2016 r., w tym art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. oraz art. 166 p.w.p.

Ponadto Sąd I instancji za dopuszczalne uznał zgłoszenie przez uprawnionego nowych zarzutów i żądań po upływie terminu na ustosunkowanie się do sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy (art. 247 ust. 1 p.w.p.). Bowiem w niniejszej sprawie po wydaniu wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15, uchylającym decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2011 r. w trakcie ponownego postępowania administracyjnego prowadzonego przed Urzędem Patentowym, uprawniony podniósł zarzut nieużywania znaków "PYCNO" oraz "PYCNOGENOL" i złożył wnioski o wygaśnięcie praw ochronnych na ww. znaki towarowe. Złożenie tych wniosków skutkowało koniecznością łącznego ich rozpoznania wraz z wnioskiem o unieważnienie, co wynikało z przepisu art. 166 ust. 2 p.w.p. i co stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1335/20, którym Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę jest związany.

Zdaniem Sądu I instancji nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia poglądu, że w postępowaniu które po uznaniu sprzeciwu za bezzasadny toczy się o unieważnienie prawa ochronnego, strona której prawo ochronne jest przedmiotem tego postępowania nie może podnieść zarzutu nieużywania przeciwstawionego jej znaku i żądać jego wygaszenia.

WSA stwierdził, iż z uwagi na to, że po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15, uchylającym decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2011 r. przy ponownym rozpoznaniu przez Urząd Patentowy sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy nastąpiły istotne zmiany w stanie faktycznym, co z kolei spowodowało konieczność dokonania przez ten organ nowych, samodzielnych ocen prawnych określonego stanu faktycznego.

W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2019 r., którą organ stwierdził wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "PYCNO" w zakresie wszystkich towarów ujętych w klasach 3, 5 i 30, oraz stwierdził wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "PYCNOGENOL" i oddalił sprzeciw skarżącej wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "PYCNOCARD" nie narusza prawa. Wobec stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaków "PYCNO" i "PYCNOGENOL" z powodu ich nieużywania, organ powołując się na art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p. nie unieważnił prawa ochronnego na znak towarowy "PYCNOCARD" z powodu podobieństwa do wspomnianych dwóch znaków.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to skarżąca jako uprawniona powinna była wykazać, iż używała znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty poprzez nakładanie oznaczenia na towar i wprowadzanie tak oznaczonych towarów do obrotu.

Według Sądu I instancji organ prawidłowo ocenił złożone przez skarżącą dowody i odniósł się do obszernego materiału (dokumentów), które skarżący przedłożył będąc zobowiązanym do wykazania używania znaków "PYCNOGENOL" i "PYCNO" w kwestionowanym zakresie, uzasadniając, dlaczego materiały w nich zawarte nie mogą stanowić dowodów na rzeczywiste używanie znaku w spornym zakresie.

W odniesieniu do znaku PYCNO organ trafnie przyjął, że skarżąca jako uprawniona – powołując się na te same dowody, co w przypadku znaku PYCNOGENOL – nie wykazała używania tego znaku. Za takie nie uznano podnoszonego przez skarżącą używania znaku PYCNOGENOL, zawierającego słowo "pycno". Organ ocenił, że złożone dowody wykazywały posługiwanie się jedynie półproduktami, a nie produktami finalnymi, objętymi ochroną, a nadto wykaz towarów dotyczył też tych, które zawierają proantocyjanidyny, występujące w wielu roślinach, a sosna śródziemnomorska nie jest jedynym ich źródłem. Urząd Patentowy stwierdził, że skarżąca jako uprawniona nie wykazała, by wyciągi z roślin zawierających proantocjanidyny pochodziły z sosny śródziemnomorskiej.

WSA podzielił stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała używania spornych znaków towarowych w sposób rzeczywisty i poważny w badanym okresie, jak również nie wykazała, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku. Przedłożone dowody nie potwierdziły również takiego używania przez inne podmioty niż H.R. M. S.A.

Z powyższych względów Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. albowiem Urząd wnikliwie i wszechstronnie dokonał oceny używania znaków towarowych "PYCNOGENOL" i "PYCNO", z uwzględnieniem całego materiału dowodowego a stanowisko Urzędu, w sposób szczegółowy, zostało przedstawione w wydanej przez Urząd zaskarżonej decyzji.

II

W skardze kasacyjnej H. R. M. S.A. z siedzibą w M., S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw polegające na:

a) zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd rozprawy "na odległość", jak też nie wyjaśnieniu przyczyn takiego zaniechania,

b) zaniechaniu doręczenia skarżącej, w terminie umożliwiającym podjęcie należytej obrony, zarządzenia Sądu I instancji z dnia 28 maja 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym,

co skutkowało brakiem możliwości aktywnego udziału skarżącej w postępowaniu, a w skutek tego - nieważnością postępowania pierwszoinstancyjnego;

2) art. 190 oraz art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez brak podporządkowania się wykładni prawnej, a ponadto brak zastosowania się przez Sąd I instancji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt. II GSK 1335/20, w szczególności w zakresie zalecenia przeprowadzenia oceny prawidłowości ustaleń Urzędu Patentowego na okoliczność używania znaków towarowych "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR- 624625 oraz zastosowania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt: VI SA/834/15, co doprowadziło do wydania wyroku sprzecznego ze wskazanymi orzeczeniami, pomimo związania Sądu I instancji wyrażoną w nich oceną prawną;

3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w węższym zakresie niż jej granice i niepełne rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze oraz brak precyzyjnego wyjaśnienia, dlaczego argumenty i zarzuty skarżącego, w szczególności zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 252 p.w.p. w ocenie Sądu I instancji nie zasługują na uwzględnienie, co doprowadziło do nierozpoznania przez tenże Sąd istoty sprawy, przy braku wyjaśnienia istotnych motywów wydanego rozstrzygnięcia;

4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na błędnym zaakceptowaniu przez Sąd dokonanych przez organ wadliwych ustaleń faktycznych i w konsekwencji oddaleniu skargi pomimo, iż w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2019 r., wobec jej wydania z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. polegających na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i braku wszechstronnego, całościowego oraz rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą na okoliczność używania znaków towarowych "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR-624625, polegające w szczególności na:

a) błędnym uznaniu, że używanie znaku towarowego "PYCNO" w wersji "PYCNOGENOL" dla ekstraktów roślinnych lub substancji do produkcji produktów farmaceutycznych i suplementów diety nie stanowi używania spornego znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., podczas gdy ww. towary są wprost wskazane w wykazie towarów tego znaku,

b) dowolnym pominięciu przy ocenie dowodów przedłożonych przez skarżącą, materiałów dowodowych w języku angielskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski,

c) błędnym uznaniu, że skarżąca nie wykazała, by wyciągi z roślin zawierających proantocyjanidyny pochodziły z sosny śródziemnomorskiej,

d) błędnym uznaniu, że zgromadzone w sprawie materiały dowodowe nie poświadczają faktu używania "PYCNO" i "PYCNOGENOL" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. polegające na oddaleniu skargi pomimo, że w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2019 r., wobec błędnego zastosowania przez organ art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., a w konsekwencji utrzymanie niewłaściwej decyzji UPRP o stwierdzeniu wygaśnięcia praw ochronnych na znaki towarowe "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR-624625, pomimo iż w aktach sprawy zostały zgromadzone materiały dowodowe potwierdzające rzeczywiste używanie tych znaków towarowych na terytorium Polski w badanym okresie;

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 166 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegające na oddaleniu skargi pomimo, że w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2019 r., wobec błędnego zastosowania przez organ art. 166 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a w konsekwencji podtrzymanie niewłaściwej decyzji UPRP o oddaleniu sprzeciwu wobec znaku towarowego "PYCNOCARD" nr R.190665, opartego na wcześniejszych znakach towarowych "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR-624625, podczas gdy pomiędzy porównanymi znakami zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd, zaś wskazane znaki wcześniejsze były w badanym okresie używane w sposób rzeczywisty, a zatem mogły stanowić podstawę skutecznego sprzeciwu.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 19 października 2021 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o COVID-19, ich zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości i skutkowałaby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów wskutek niedoręczenia skarżącej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a w konsekwencji nieprzeprowadzenia rozprawy zdalnej, na której skarżąca mogłaby się wypowiedzieć, co skutkowało brakiem możliwości aktywnego udziału skarżącej w postępowaniu, a w skutek tego - nieważnością postępowania pierwszoinstancyjnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew zarzutom skargi kasacyjnej dopuszczalne było rozpoznanie złożonej skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, albowiem Przewodniczący Wydziału uznał, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przy czym co istotne podkreślić należy, że powołane wyżej przepisy nie uzależniają możliwości skierowania przez przewodniczącego sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym od zgody strony (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FSK 203/21; 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3550/21, III OSK 3642/21, III OSK 3743/21, III OSK 3688/21, CBOSA). Natomiast ocena, czy zachodzą w konkretnym przypadku okoliczności, o których mowa w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 należy do Przewodniczącego Wydziału (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1849/21).

Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie została pozbawiona możliwości obrony swych praw, a więc zarzuty naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o COVID-19 należało uznać za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania pierwszoinstnacyjnego przypomnieć należy, że jak postanowił ustawodawca w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., nieważność postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi wówczas, gdy strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Zgodnie z wykładnią tego przepisu, pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw ma miejsce w przypadku, gdy na skutek uchybień procesowych sądu lub strony przeciwnej, strona nie mogła i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych o nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 394/10, LEX nr 597570 i Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003 r., sygn. akt I PK 117/03, LEX nr 108206). To, że strona nie mogła realizować wszystkich swoich uprawnień procesowych, nawet w rezultacie uchybień proceduralnych sądu, nie musi jeszcze oznaczać, iż została ona pozbawiona możności obrony swych praw. Te naruszenia prawa procesowego przybierają kwalifikowaną postać przesądzającą o nieważności postępowania dopiero wtedy, gdy w ich następstwie doszło do naruszenia jej praw, które powinny być chronione w postępowaniu sądowym. Chodzi przy tym o ochronę interesu prawnego, uprawniającego do udziału w postępowaniu sądowym, a wcześniej administracyjnym, która z pespektywy strony jest jedynym celem postępowania, nie o ochronę jej praw procesowych, odgrywających z tego punktu widzenia służebną, wtórną rolę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2285/18, CBOSA).

Co istotne w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że uchybienie to musi w sposób realny, a nie tylko hipotetyczny, pozbawiać stronę możności obrony swych praw. Pozbawienie strony możności obrony należy zatem oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Nie każde bowiem uchybienie w postaci niedoręczenie pisma, w tym niedoręczenia zarządzenia Przewodniczącego o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, do czego uprawniał go art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o COVID-19, jak miało to miejsce w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem, stanowi uchybienie skutkujące nieważnością postępowania.

Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie można uznać, że skarżąca - wskutek niedoręczenia jej ww. zarządzenia - była realnie pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Bowiem jak wyjaśnia sama skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej miała ona możliwość, podobnie jak uprawniona, wypowiedzieć się obszernie m.in. w postępowaniu przed WSA w Warszawie w postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 241/20, w której zapadł wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2020 r. Skarżąca przedłożyła w tym postępowaniu obszerne, szczegółowe uzasadnienie zarzutów zawarte nie tylko w samej skardze do WSA z dnia 3 stycznia 2020 r., ale również dodatkowo rozwinięte przez nią na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. oraz w złożonym pisemnym załączniku do protokołu tejże rozprawy. Należy przy tym podkreślić, że rozpoznawana sprawa jest rozstrzygana już przez wiele lat, gdyż została wszczęta sprzeciwem wniesionym przez skarżącą w 2008 r., przy czym w rozpoznawanej sprawie zapadły już 4 wyroki WSA w Warszawie, włączając w to zaskarżony wyrok oraz dwa wyroki NSA. Ponadto skarżąca, jak również uprawniona, nie złożyły skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 241/20, tylko uczynił to Urząd Patentowy, przy czym sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Można zatem stwierdzić, że skarżąca nie była pozbawiona możliwości obrony swoich praw, o czym świadczy również wniesienie przez nią skargi kasacyjnej od zaskarżonego wyroku.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że błędne doręczenie skarżącej odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2021 r. dopiero po rozpoznaniu sprawy wraz z odpisem zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1179/21 (k. 182 akt sądowych) - nie jest, w okolicznościach sprawy, równoznaczne z pozbawieniem strony możliwości obrony jej praw powodującym, że postępowanie z tego powodu dotknięte było wadą nieważności (por wyroki NSA: z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3138/18; z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1252/10; z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2766/13, czy z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 403 /05, CBOSA).

Wobec braku możliwości przypisania Sądowi I instancji uchybienia prowadzącego do nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny skuteczności pozostałych zarzutów o charakterze procesowym mających, w opinii autora skargi kasacyjnej, wpływ na wynik sprawy.

Nieuzasadnione są wskazane w pkt I ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 190 oraz art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez brak podporządkowania się wykładni prawnej dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1335/20 oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15.

Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do wykładni dokonanej przez NSA w ww. wyroku i przyjął, że w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy, które obowiązywały do 15 kwietnia 2016 r., w tym art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. stanowiący, że Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego rozstrzygał m.in. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny oraz art. 166 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy nie mogło być unieważnione z uwagi na podobieństwo do znaku wcześniejszego, jeżeli znak wcześniejszy nie był używany w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 p.w.p., a zarzut nieużywania znaku towarowego mógł zostać podniesiony tylko łącznie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego i podlegał łącznemu rozpoznaniu wraz z wnioskiem o unieważnienie. Sąd I instancji odniósł się również do prawidłowości ustaleń organu na okoliczność używania znaków towarowych "PYCNO" i "PYCNOGENOL".

Sąd I instancji nie naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż nie był zobowiązany do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15, wskutek istotnej zmiany stanu faktycznego. Bowiem po wydaniu cyt. wyroku uprawniona podniosła zarzut nieużywania międzynarodowych znaków t. "PYCNO" i "PYCNOGENOL" i złożyła wnioski o wygaśnięcie praw ochronnych na ww. znaki towarowe. W związku z tym Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie przystąpił do oceny znaczenia tożsamości pierwszych pięciu liter w przeciwstawionych znakach towarowych dla oceny wprowadzenia w błąd z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 834/15, tylko dokonał oceny decyzji UPRP z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia przeciwstawionych znaków towarowych. Stwierdzenie przez Sąd I instancji zgodności z prawem zaskarżonej decyzji UPRP czyniło bezprzedmiotową ocenę podstawy sprzeciwu z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zawiera ono wszystkie wymagane w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Ponadto spełnia wyznaczone w ustawie cele. Sąd I instancji wyjaśnił bowiem podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Konstrukcja uzasadnienia sprawia zatem, że spełniło ono swój cel, gdyż zaskarżony wyrok poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.

Ponadto - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - Sąd I instancji ustosunkował się do wskazanego przez skarżącą w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast to, że kasator nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jako chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji nie wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy. Przypomnieć należy, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić, lub rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy, lub nie rozpoznał istoty sprawy. Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i braku wszechstronnego, całościowego oraz rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą na okoliczność używania znaków towarowych "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR-624625.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a., gdyż Urząd Patentowy rozpatrzył cały materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą, zaś ocenie dokonanej przez ten organ nie można zarzucić dowolności, gdyż została oparta i uzasadniona zgodnie z wymaganiami przepisów art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast skarga kasacyjna w istocie ogranicza się do polemiki z prawidłowo wyciągniętymi przez Urząd Patentowy wnioskami, wynikającymi z przeprowadzonej analizy dotyczącej spornej kwestii .

Nie ulega wątpliwości, co wynika również wyraźnie z orzecznictwa sądów europejskich, dowody na okoliczność rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego muszą zostać przedstawione przez jego właściciela (wyrok TSUE z dnia 26 września 2013 r., C-610/11 P, w sprawie Centrotherm Systemtechnik GmbH przeciwko OHIM, ECLI:EU:C:2013:593, pkt 59). W ramach postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku towarowego to jego właściciel, a nie Urząd, działając z urzędu, jest zobowiązany co do zasady wykazać rzeczywiste używanie tego znaku (wyrok TSUE z dnia 26 września 2013 r., C-610/11 P, w sprawie Centrotherm Systemtechnik GmbH przeciwko OHIM, ECLI:EU:C:2013:593, pkt 53, 55-65).

W orzecznictwie sądów europejskich przyjmuje się, że znak towarowy jest "rzeczywiście używany" wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został on przeznaczony, pochodzą z określonego źródła, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. W orzecznictwie sądów polskich przyjmuje się, że rzeczywiste używanie powinno cechować się pewnością i stałością, a w celu osiągnięcia tych cech obecność znaku na rynku powinna wskazywać na poważne rozmiary (zob. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2006 r., sygn. II GSK 70/06; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. II GSK 762/08, CBOSA; por. także M. Trzebiatowski w: Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawno- porównawczym, Warszawa 2007 r., s. 472).

Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego co do zasadności stwierdzenia wygaśnięcia na terytorium RP ochrony międzynarodowych znaków t. "PYCNO" i "PYGNOGENOL". Jak przyjął UPRP przedłożony przez skarżącą materiał dowodowy nie dowodzi rzeczywistego używania znaku PYGNOGENOL, przy czym organ prawidłowo poddał analizie jedynie dowody przedłożone w języku polskim. Natomiast w odniesieniu do międzynarodowego znaku PYCNO skarżąca powołała się na okoliczność jego używania poprzez używanie znaku PYGNOGENOL, którego zasadniczym elementem oznaczenia jest słowo "PYCNO". Również w odniesieniu do znaku towarowego PYCNO organ stwierdził, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała używania tego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w badanym okresie w zakresie któregokolwiek z towarów objętych wnioskiem, jak również nie wykazała, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie tego znaku.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, zawartych w pkt II ppkt 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one niezasadne. Autor skargi kasacyjnej podnosi naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz w zw. z art. 166 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podnosząc niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i stwierdzenie przez organ wygaśnięcia praw ochronnych na znaki towarowe "PYCNO" IR-818652 i "PYGNOGENOL" IR-624625, pomimo że w aktach sprawy zostały zgromadzone materiały dowodowe potwierdzające rzeczywiste używanie tych znaków towarowych na terytorium Polski w badanym okresie, a zatem mogły one stanowić podstawę skutecznego sprzeciwu.

Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że - jak wynika z treści petitum oraz z uzasadnienia skargi kasacyjnej - za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego kasator w istocie polemizuje z oceną stanu faktycznego dokonaną przez organ, a zaakceptowaną przez Sąd I instancji, co nie może odnieść zamierzonego przez kasatora skutku.

Podkreślenia wymaga, że zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie podważać oceny przedłożonego do rozpatrzenia materiału dowodowego dokonanej przez Urząd Patentowy. Bowiem naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym, kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu. Taka polemika skarżącej kasacyjnie w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza kwestionowanie przez zarzut naruszenia prawa materialnego oceny ustalonych faktów, czego skutecznie w świetle obowiązujących przepisów prawa regulujących postępowanie kasacyjne uczynić nie można. Wypada w tym miejscu zauważyć, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ich ocenę można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.