Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 293/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
article: art. 28, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędzia NSA Małgorzata Wolska AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 293/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. NR [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z.Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] nakazującej rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego – budynku letniskowego, wzniesionego na działce nr 69/1 w miejscowości R., stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Z.E.W. S. – M. S.A, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.).

Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na działce nr 69/1 w miejscowości R. ujawniono budynek letniskowy o wymiarach 6 m x 7,30 m, z tarasem o szerokości 2,50 m, parterowy, z poddaszem użytkowym. Obiekt posadowiony został na stopach betonowych, posiada konstrukcję drewniano-stalową, obitą od zewnątrz deskami, dach dwuspadowy, pokryty płytami "Onduline". Budynek wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną.

W toku prowadzonego w tej sprawie postępowania ustalono, że budynek powstał w latach 1997-1999, bez pozwolenia na budowę. Jego inwestorem jest Z. Z. – dzierżawca części działki nr 69/1, która jest własnością Skarbu Państwa, a pozostaje w użytkowaniu wieczystym Z. E. W. S. – M. S.A .

Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał rozbiórkę opisanego wyżej obiektu.

W jej motywach powołał się na treść przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Przytoczył również treść ust. 2 powołanego przepisu, zgodnie z którym i pod warunkami w nim zawartymi, możliwa jest legalizacja obiektu, o którym mowa w ust. 1.

Rozważając ewentualną legalizację obiektu, organ powołał się na pismo Gminy S. z dnia[...].07.2004 r., z którego wynika, że dla działki nr 69/1 w miejscowości R. brak jest opracowanego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego oraz nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla tej działki.

W konkluzji organ stwierdził, że usytuowanie budynku letniskowego Z. Z. na działce nr 69/1 w miejscowości R. jest niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wyklucza możliwość jego legalizacji.

Pismem z [...].08.2004 r. Z. Z. zakwestionował tę decyzję, wnosząc o "wstrzymanie decyzji nakazującej rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego". Podniósł, że na dzierżawionej przez siebie działce zagospodarował kontener typu "Libusza’ po zlikwidowanej Kopalni Ropy Naftowej R.. Dobudował do kontenera małe pomieszczenie gospodarcze, taras i przykrył spadzistym dachem. Według posiadanych przez odwołującego informacji dzierżawiony przez niego teren ujęty był w planach zagospodarowania przestrzennego jako teren rekreacyjny, natomiast z umowy dzierżawy wynikało, że tylko do rzędnej 421 m n.p.m. dzierżawca nie może postawić bez zgody wydzierżawiającego żadnych obiektów i urządzeń. Z mapki do celów projektowych z 1996 r. wynikało, że dzierżawiona działka znajduje się na wysokości 423 m n.p.m.

Odwołujący poinformował również, że zwrócił się do Gminy S. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu jako obiekt sezonowy.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane za w pełni uzasadnione. Decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, że działka nr 69/1 w miejscowości R. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie istnieje ostateczna w dniu wszczęcia postępowania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Okoliczności te zadecydowały o nakazie rozbiórki. W odniesieniu do argumentów odwołania organ II instancji stwierdził natomiast, że na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie wpływają stan i sposób zagospodarowania terenu, na którym usytuowany jest obiekt, jak również przesłanki, jakimi kierowano się podczas jego budowy. Jeśli zaś chodzi o wstrzymanie wykonania decyzji - nakaz rozbiórki należy wykonać niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji.

Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. Z. reprezentowany przez pełnomocnika adwokat B. N.-L., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty dotyczą naruszenia art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu w wersji obowiązującej od 31.05.2004 r., bardziej rygorystycznej dla strony, w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 5.05.2004 r., a więc przed wprowadzeniem zmiany. Kolejne naruszenie dotyczy art. 28 k.p.a. poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu N. K. sp. z o.o., do którego należał kontener stanowiący podstawową część składową obiektu podlegającego rozbiórce. Z uwagi na to, ze spółka ta pozostawiła na działce kontener po zlikwidowanej kopalni, rozbiórka powinna dotyczyć obowiązku tej osoby prawnej w zakresie usunięcia go z działki.

Zdaniem skarżącego istniejący na działce tymczasowy obiekt budowlany nie narusza art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, dlatego też organ winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych na podstawie wymienionego przepisu, ponieważ obiekt nie jest zakończony. Jeśli zaś chodzi o przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym – budowa nie może być z nimi zgodna, ponieważ obecnie Gmina S. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a działka, na której znajduje się obiekt oznaczona jest w ewidencji gruntów jako Wp – wody śródlądowe płynące, nie związane z pracą Z. E. W. – wieczystego użytkownika działki.

W ocenie skarżącego istnieje możliwość wyłączenia części działki nr ewid. 69/1, na której znajdują się domki letniskowe położone 4 m ponad górny poziom dopuszczalnego spiętrzenia wody w Zalewie S., w przyszłym miejscowym planie z przeznaczeniem na cele rekreacyjne. Z taką propozycją wystąpił już skarżący i inni posiadacze domków letniskowych do Rady Gminy S. i Z. E. W. S.-M. S.A.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawowana przez Sąd w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji, obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kryterium legalności, o ile inne nie wynikają z przepisów szczególnych, jest więc jedynym kryterium kontroli, a uwzględnienie skargi następuje wyłącznie wtedy, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.. W przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Zakres kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Jej przedmiotem jest nakaz rozbiórki budynku wydany w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od zasady tej ustawodawca przewidział wyjątek, sformułowany w ust. 2, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis ten obowiązywał w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Zgodnie z nim legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu możliwa jest po spełnieniu dwóch warunków, tj. wówczas, gdy budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Obiekt, którego dotyczy zaskarżona decyzja jest budynkiem wybudowanym po 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Niesporny jest też fakt braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym został on wzniesiony, tj. dla działki nr ewid. 69/1 w miejscowości R.. Wynika to wyraźnie z pisma Urzędu Gminy S. z/s w P. z dnia[...].07.2004 r. Faktu tego nie zmienia podnoszona w skardze okoliczność podjęcia starań o zapisanie w przyszłym planie miejscowym przeznaczenia przedmiotowego terenu na cele rekreacyjne, a także zapisy w ewidencji gruntów dla oznaczenia przedmiotowej działki.

Nie jest również kwestionowane, że w dacie wszczęcia postępowania inwestor nie legitymował się ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy.

Skoro więc pierwszy z warunków określonych w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie został spełniony, niemożliwe jest zastosowanie tego przepisu i legalizacja przedmiotowego obiektu. Należy bowiem pamiętać, że zasadą wynikającą z art. 48 ust. 1 wspomnianej ustawy jest rozbiórka samowolnie wzniesionego obiektu, natomiast przepisy ust. 2 – 5 wprowadzają wyjątek od tej zasady, a taki ich charakter wyklucza możliwość wykładni rozszerzającej.

Słusznie zatem w rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego zastosowały art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Pozostając przy przepisach prawa materialnego podkreślić należy, że prawidłowe było ich zastosowanie z uwzględnieniem zmian wprowadzonych cyt. wcześniej ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r. Zgodnie z jej przepisem przejściowym – art. 2 ust. 1 do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy niniejszej ustawy z wyjątkiem dotyczącym kwestii zmiany sposobu użytkowania obiektu oraz kar i opłat legalizacyjnych, w których to sprawach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 5.05.2004 r., co potwierdza zawiadomienie o wszczęciu (k.19 akt administracyjnych sprawy), tego też dnia dokonano pierwszej czynności w sprawie – tj. oględzin obiektu. Natomiast ustawa nowelizująca z 16 kwietnia 2004 r. weszła w życie w dniu 31.05.2004 r., a więc w czasie, kiedy postępowanie już się toczyło. Nieuzasadnione są zatem zarzuty skargi wskazujące na dowolność zastosowania art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w wersji, w ocenie pełnomocnika skarżącego, bardziej rygorystycznej dla strony.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też dawało podstawę do wznowienia postępowania. Nietrafna jest argumentacja skargi wskazująca na naruszenia art. 28 i 77 k.p.a. Sąd nie podziela zaprezentowanego w niej poglądu, że stroną postępowania dotyczącego rozbiórki obiektu powinna być spółka N/, do której należał kontener pokopalniany, wykorzystany następnie przy budowie domku letniskowego. Skarżący nie kwestionuje przecież faktu, że jest właścicielem i inwestorem przedmiotowego obiektu w całości, a zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane to inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowanego obciąża obowiązek rozbiórki. Nie sposób więc wykazać interes prawny spółki N., który uzasadniałby jej udział w postępowaniu, czyli zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalić de facto przepis prawa powszechnie obowiązującego, dający podstawę skutecznego żądania czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądania zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 14.03.2002 r., II SA 2503/01, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 81964). Interes prawny musi bowiem wynikać bezpośrednio z konkretnej normy prawnej, a przy tym mieć realny charakter.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.