Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1078/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny; 2. orzeka, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz skarżącego R. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zwraca skarżącemu R. G. z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi zaksięgowanego w dniu 22 września 2011 r. pod poz. 3478.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [....] r. nr [....], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. z 2007 r., Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), Komendant Miejski Policji w Ł. zwolnił ze służby w Policji z dniem [...]r. policjanta R.G., zawieszonego w czynnościach służbowych od dnia [...] r. do dnia 10 maja 2011 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 roku, Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - Komendant Miejski Policji w Ł. niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. Prokuratura Rejonowa Ł. postanowieniem nr [...] wszczęła śledztwo w stosunku do st. sierż. R.G. o czyn z art. 178 a § 1 kk , polegający na tym, że w dniu [...] r. około godziny 01.30/01.32 w Ł. na Al. U. kierował po drodze publicznej samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości wyrażającym się zawartością alkoholu we krwi odpowiednio 2,13 (promila) i 1,97 (promila) alkoholu etylowego. Mając powyższe na względzie oraz znaczną społeczną szkodliwość czynu jakiego dopuścił się st. sierż. R.G. organ stwierdził, że policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, tj. z art. 178a §1 kk. W świetle przeprowadzonego badania stanu trzeźwości policjanta po zatrzymaniu - popełnienie czynu jest oczywiste, a jego ciężar gatunkowy oraz społeczna szkodliwość uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie.

Od powyższego rozkazu odwołał się R.G., wnosząc o jego uchylenie w całości. Jednocześnie odwołujący wniósł o uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego oraz wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji. W uzasadnieniu odwołania policjant podał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, ponieważ w jego toku pozbawiono go przysługujących praw zawartych w art. 135f ustawy o Policji. Ponadto podniósł, że nie został pouczony o przysługujących mu prawach, a jedynie został mu doręczony rozkaz personalny. Pozbawiono go również prawa do końcowego zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. R.G. podał, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i będzie składał wnioski dowodowe.

Rozkazem personalnym z dnia [...] r., Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego organ odwoławczy wskazał, że Komendant Miejski Policji w Ł. rozkazem personalnym z dnia [....]r., działając w oparciu o art. 39 § ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił R.G. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 11 lutego 2011r. do dnia 10 maja 2011 roku. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonywalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a.

Organ II instancji, powołując się na treść art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wskazał, iż celem tego przepisu jest usunięcie z Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tychże czynów wskazuje na to, że popełniono je w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. W interesie państwa i jego obywateli leży jak najszybsze usunięcie z Policji funkcjonariuszy, których czyn jest oczywisty i uniemożliwia dalsze pełnienie przez nich służby. Zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego oraz po spełnieniu łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze oczywistości popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa i po drugie niemożności pozostawienia policjanta w służbie. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. Oczywistość popełnienia przestępstwa jest kategorią obiektywną i zachodzi wtedy, gdy wina i okoliczności popełnienia czynu są bezsporne i nie budzą żadnych wątpliwości.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, a w szczególności z treści wyjaśnień utrwalonych w protokole przesłuchania podejrzanego st. sierż. R.G. z dnia [...] r., w którym strona przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i pouczona o treści art. 335 kpk dobrowolnie poddała się karze, można stwierdzić, iż strona dopuściła się zarzucanego jej czynu. Zdaniem organ odwoławczego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, Komendant Miejski Policji w Ł. prawidłowo stwierdził, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa wskazanego w art. 178a § 1 kk było oczywiste, a charakter czynu, jego ciężar gatunkowy oraz skutki uzasadniały uznanie niemożności pozostawienia w służbie funkcjonariusza Policji, który powinien pozostawać osobą zaufania publicznego. Ponadto organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zasięgnięto opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, która nie wniosła uwag, co do sposobu i trybu zwolnienia ze służby w Policji st. sierż. R.G..

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 135f ustawy o Policji organ uznał, że ten zarzut jest bezprzedmiotowy dla postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Komendant Miejski Policji w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. sierż. R.G. o naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta. Przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne jest w toku i to rzecznik dyscyplinarny, jako prowadzący postępowanie decyduje, w jakiej kolejności będzie wykonywał czynności dowodowe i kiedy będzie przesłuchiwał obwinionego.

Odnosząc się do kwestii naruszenia przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. art. 10 k.p.a. organ II instancji stwierdził, że naruszenie to nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli strona nie wykazała, jakie ujemne konsekwencje dla sprawy spowodowało ograniczenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu.

Pełnomocnik strony w dniu 2 maja 2011 r. skorzystał z przysługującego prawa i zapoznał się z aktami osobowymi nr [...] oraz w dniu 9 maja 2011 r. i w dniu 16 maja 2011 r. złożył wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków N. H. oraz A. B., które zostały rozstrzygnięte postanowieniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r.

W ocenie organu II instancji w stosunku do st. sierż. R.G. spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ I instancji w niniejszym postępowaniu dokonał oceny słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, utożsamianego z interesem służby i temu drugiemu przypisał przymiot pierwszeństwa. St. sierż. R.G. naruszył dobre imię Policji prowadząc pojazd mechaniczny po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, tj. 2,13 % alkoholu we krwi, czym naraził na szwank zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancję praworządnego działania aparatu administracji, a także utracił nieposzlakowaną opinię. W trosce o słuszny interes policjanta wskazać należy, że w myśl przepisu art. 42 ust. 7 ustawy o Policji zakończenie postępowania karnego wyrokiem uniewinniającym lub orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo braku ustawowych znamion czynu zabronionego jest podstawą do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Odnosząc się dalej do wniosku strony o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. odmówił wstrzymania rygoru natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r. Organ wskazał, że interes społeczny z interesem służby w przedmiotowej sprawie wyraża się tym, że z zawodem funkcjonariusza Policji wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali prawa oraz szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. Jednocześnie rola i zadania Policji wyrażające się w służbie społeczeństwu uzasadniają celowość eliminowania ze struktur Policji funkcjonariuszy, którzy osłabiają autorytet władzy poprzez działania niezgodne z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować. W tym stanie faktycznym i prawnym interes społeczny oznaczał wymóg realizacji zadań Policji przez osoby o nieposzlakowanej opinii oraz niedopuszczenie do pełnienia służby funkcjonariusza Policji podejrzanego o popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego nr [..] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] roku spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż organ I instancji przytoczył okoliczności potwierdzające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Biorąc pod uwagę fakt, że Komendant Miejski Policji w Ł. swojej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności odstąpiono od ustalenia nowej daty zwolnienia ze służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższego rozkazu oraz rozkazu organu I instancji oraz umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez organ z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie, że popełnienie przez skarżącego czynu zabronionego ma charakter oczywisty, a w konsekwencji, że jego zwolnienie ze służby jest zasadne. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania co miało istotny wpływ na treść wydanej i decyzji, tj. art. 7,8,9,10,12,108 k.p.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podał, że w zaskarżonej decyzji Komendant Wojewódzki Policji w Ł. błędnie przyjął, iż wystarczającym uzasadnieniem dla podjętej decyzji o zwolnieniu ze służby jest fakt przyznania się do winy jego mocodawcy, podczas gdy w toku postępowania przyznanie to zostało wycofane. Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości i w związku z tym, okoliczności każdej sprawy powinny być poddane szczegółowej ocenie w tym względzie. Oczywistość, o której mowa w przepisie art. 41 ustawy o Policji jest pojęciem względnym, jednak można przyjąć, iż zgodnie z potocznym rozumieniem tego pojęcia - oczywiste popełnienie przestępstwa, to popełnienie niebudzące wątpliwości ze względu na dostępny materiał dowodowy i okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie organ Policji poprzestał na pierwotnym przyznaniu się skarżącego i pominął późniejsze odwołanie przyznania się nie dając mu wiary oraz pominął inne dowody w postaci zeznań świadków świadczących na jego korzyść. Ponadto, mimo obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy, oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków z góry zakładając, że nie zmienią one stanu sprawy. Działanie takie nacechowane jest stronniczością. Odnośnie błędnej oceny przez organ odwoławczy, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa strony do właściwej informacji oraz do uczestniczenia w sprawie, pełnomocnik podał, że już w pierwotnym odwołaniu z dnia [...] r. skarżący podnosił, iż nie został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach zgodnie z wymogiem z art. 9 k.p.a. Rozkaz personalny z dnia [...] r. został wydany w dniu zdarzenia, którego dotyczyło postępowanie wyjaśniające, bez udostępnienia skarżącemu akt sprawy. Podniósł, że w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie, rozkaz personalny o usunięciu skarżącego ze służby w Policji został wydany z naruszeniem powyższych obowiązków. Ponadto organ błędnie nie uwzględnił zarzutu strony dotyczące naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy brak było faktycznych przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ podał jako podstawę uzasadniającą zastosowanie art. 108 k.p.a. ochronę interesu społecznego, jednak nie uzasadnił w jaki sposób był ten interes zagrożony, skoro skarżący w chwili wydania przedmiotowego rozkazu był zawieszony w czynnościach służbowych i w żaden sposób jego działania nie mogły mieć negatywnego skutku dla wyżej wymienionego interesu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.).

Zgodnie z art. 41 ust. 2 powołanej ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach:

1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej lub służby kontraktowej, stwierdzonego w 2 kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;

2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4;

3) powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach samorządu terytorialnego lub stowarzyszeniach;

4) nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej;

5) gdy wymaga tego ważny interes służby;

6) likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe;

7) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;

8) popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie;

9) upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Art. 41 ustawy określa w poszczególnych jego częściach przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Każda z tych przesłanek stanowi odrębną podstawę zwolnienia policjanta ze służby, a co za tym idzie - niesie także inne skutki na przyszłość. Inny jest także tryb zwalniania policjanta i inaczej są ustalane podstawy w przypadku każdej z przesłanek określonych w art. 41 ustawy (patrz: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 41 ustawy o Policji).

Kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowiło zwolnienie skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organy administracji uznały, iż w stosunku do st. sierż. R.G. spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Oceny słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, utożsamianego z interesem służby i temu drugiemu przypisano przymiot pierwszeństwa. St. sierż. R.G. naruszył dobre imię Policji prowadząc pojazd mechaniczny po drodze publicznej będąc w stanie nietrzeźwości, tj. 2,13 % alkoholu we krwi, czym naraził na szwank zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancję praworządnego działania aparatu administracji, a także utracił nieposzlakowaną opinię. Natomiast w ocenie skarżącego oczywistość, o której mowa w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest pojęciem względnym, jednak można przyjąć, iż zgodnie z potocznym rozumieniem tego pojęcia - oczywiste popełnienie przestępstwa, to popełnienie niebudzące wątpliwości ze względu na dostępny materiał dowodowy i okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego organ Policji poprzestał na pierwotnym przyznaniu się skarżącego do winy i pominął późniejsze odwołanie przyznania się, nie dając mu wiary oraz pominął inne dowody w postaci zeznań świadków świadczących na jego korzyść.

Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotu, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna zatem w takim wypadku uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes policjanta (art. 7 k.p.a.). Ponadto, popełnienie przez niego czynu musi być "oczywiste", muszą zatem istnieć określone dowody na jego zaistnienie, a nie tylko uprawdopodobnienie.

Treść powołanego przepisu wskazuje na to, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowości nie można jednak utożsamiać z zupełną dowolnością organu w tym zakresie.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki, w tym przypadku przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie przestrzegały wszystkich reguł procesowych, czego dowodem jest zebrany materiał dowodowy i uzasadnienie obu rozkazów personalnych. Zdaniem Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie wprawdzie uzasadnił przesłankę niemożności pozostawienia w służbie skarżącego, jednakże brak jest przekonujących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanego mu przez organy ścigania czynów jest oczywiste. A tym samym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy, chyba że zostało odnotowane, gdyż do prowadzącego postępowanie służbowe organu nie należy już ocena ani przyczyn, ani znaczenia, jakie dla ustalenia popełnienia przestępstwa ma wycofanie przez podejrzanego z pierwotnie złożonych wyjaśnień i skorzystanie z prawa odmowy ich składania. Zarazem oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, jeżeli uznaje za konieczny dowód z ekspertyzy fonoskopijnej. Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym (por. wyrok NSA z 16 maja 2007 r. I OSK 1077/06; LEX nr 342501).

Zauważyć należy, że tego samego dnia, tj. [...] r. skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł., tego dnia Komendant wszczął postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego i tego samego dnia wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, informując go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 k.p.a. Również tego samego dnia, tj. [...] r. Komendant Miejski Policji wydał decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. W ocenie Sądu, powyższe działanie organu I instancji narusza przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a. Ponadto organ I instancji naruszył art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, czego nie zauważył organ II instancji. Zgodnie bowiem z tym przepisem zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W niniejszej sprawie Komendant Miejski Policji w Ł. zwrócił się o wydanie opinii do Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Zarządu Województwa w dniu [...] r. i w tej samej dacie wydał decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Natomiast opinia Zarządu Województwa NSZZ Policjantów wydana została w formie uchwały dopiero w dniu [...] r.

Wprawdzie skarżący przesłuchany przez prokuratora przyznał się do zarzucanego mu czynu. Przesłuchanie odbyło się w dniu zdarzenia, tj. [...] roku, o godz. 15.50. Jednakże skarżący zeznał też, czego organ administracji w ogóle nie wziął pod uwagę, że nie pamięta w jakich okolicznościach wsiadł do samochodu. Przytomność odzyskał jak byli przy nim strażnicy miejscy.

Skarżący przyznał się do winy w postępowaniu karnym, jednak w postępowaniu administracyjny w odwołaniu od decyzji organu I instancji oświadczył, że nie przyznaje się do popełnienia przestępstwa. Zauważyć należy, że skarżący nie został przesłuchany w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia go ze służby. Przyznanie się do winny mogło świadczyć o oczywistości popełnienia zarzucanego R. G. czynu. Jednakże biorąc pod uwagę nawet to, że skoro w postępowaniu karnym, pomimo przyznania się przez skarżącego do winy, prokuratura prowadząca śledztwo nie miała pewności co do oczywistości popełnienia przez niego przestępstwa, bowiem zaleciła przeprowadzenie badania osmologicznego, to również organ w postępowaniu administracyjnym nie mógł mieć pewności co do oczywistości popełnienia przez R.G. zarzucanego mu czynu. Tym bardziej, że jak wcześniej wskazano, nie pamiętał w jakich okolicznościach wsiadł do samochodu, a przytomność odzyskał dopiero po zaistniałym zdarzeniu. Wskazać należy, że w dniu 11 maja 2011 r. została wydana opinia na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej, z której wynika, iż przeprowadzenie badań z użyciem psów wyszkolonych do badań osmologicznych nie potwierdziło zgodności zapachowej pomiędzy materiałem dowodowym oznaczonym jako ślad 1 zabezpieczonym w m. Ł. dnia [...] r. podczas oględzin samochodu marki [...], przy Al. U. - z siedziska i oparcia fotela kierowcy, wykonanego z materiału a materiałem porównawczym zapachem pobranym od R.G. (k. 146 akta administracyjne).

Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne. Natomiast w niniejszej sprawie w toku postępowania odwoławczego pojawiły się wątpliwości co do oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego. Skoro pojawiły się wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne co do oczywistości popełnienia przestępstwa, a postępowanie organu administracji I instancji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby naruszało przepisy postępowania, co wykazano powyżej, to samo przekonanie organu administracji II instancji co do oczywistości popełnienia czynu przez policjanta nie było wystarczające do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ II instancji nie poczynił żadnych ustaleń, poprzestał na pierwotnym przyznaniu się skarżącego do zarzucanego mu czynu, i nawet nie odniósł się do sporządzonej w postępowaniu karnym opinii biegłego, która została załączona do akt niniejszej sprawy. Analizując zaś, zgodnie z porządkiem chronologicznym zdarzeń, zgromadzoną w niniejszej sprawie dokumentację zwrócić należy uwagę, że akta sprawy zawierają telegram z IV Komisariatu Policji - stanowiącej impuls inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie - Dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w Ł., który oparty jest na notatce urzędowej Strażnika Miejskiego P. K.. W ocenie Sądu, nawet jeśli późniejsze zaprzeczanie przez skarżącego popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu pozostaje bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, to jednak wobec podnoszonych przez stronę wątpliwości co do pewności popełnienia przez nią przestępstwa, obowiązkiem organu odwoławczego było w toku postępowania administracyjnego przesłuchanie w charakterze świadka – Strażnika Miejskiego P.K., który sporządził notatkę urzędową z miejsca zdarzenia w dniu [...] r. oraz innych Strażników Miejskich obecnych na miejscu zdarzenia. Materiał dowodowy uzasadniał także uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podkreślić też należy, że organ odwoławczy nie sprawdził jak zakończyło się postępowanie karne. Akt oskarżenia został załączony do akt niniejszej sprawy dopiero na rozprawie przed sądem w dniu 6 grudnia 2011 r. Z uzasadnienia aktu oskarżenia wynika, że oprócz badań osmologicznych były prowadzone badania chemiczne i biologiczne. Wprawdzie postępowanie karne i postępowanie administracyjne dotyczące zwolnienia ze służby to dwa odrębne postępowania, ale jak stwierdził NSA, w powołanym wyżej wyroku, oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym. W tym miejscu podkreślić należy, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zdaniem Sądu organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, bowiem ponownie nie rozpoznał i nie rozstrzygnął sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, ograniczając się tylko do jej kontroli.

A zatem ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny sprawy nie był wystarczający do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu administracji, zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do prawidłowego załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ustalenie organu winno zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozkazu, spełniającym wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Ma to szczególne znacznie w sytuacji, gdy decyzja ma charakter uznaniowy. Organ administracji nie uzasadnił zaś swojego stanowiska co do oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym organ ma obowiązek wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające, uwzględniając wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego rozkazu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 225 ustawy.

m.ch.