Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 365/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: 145 § 1 pkt 1 ;it c, 185 § 1, 207 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 128
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge -Lissowska (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 739/07 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II SA/0I 739/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi J. M., uchylił zaskarżone przez niego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] maja 2007 r. Rep. [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. odmówiono J. M. przyznania zasiłku stałego, doręczając mu ją dnia 5 marca 2007 r., a J. M. dnia 14 marca 2007 r. nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę, skierowaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która zawierała tę decyzję odmowną, wobec tego Kolegium zwróciło się do J. M. o wskazanie powodu, dla którego decyzję te przesłał, informując, że w przypadku omyłkowego niewłożenia do koperty odwołania należy je przesłać, na co J. M. dnia 23 marca 2007 r. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od decyzji, datowane tego dnia, co spowodowało wydanie przez Kolegium Odwoławcze wskazanego na wstępie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Uznając to rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu za niezgodne z art. 134 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, iż art. 128 K.p.a. nie wymaga zachowania szczególnej formy odwołania, ani uzasadnienia, a wystarczy aby z jego treści wynikło niezadowolenie strony z decyzji. Za prawidłowe Sąd uznał postępowanie Kolegium wzywającego J. M. do wyjaśnienia przyczyn przesłania decyzji o odmowie przyznania zasiłku, ale za nieprawidłowe dalsze postępowanie, bowiem skoro J. M. przysłał odwołanie to tym samym potwierdził wolę jego wniesienia, wyrażoną dnia 14 marca 2007 r., tj. przez przesłanie decyzji, nie było zatem podstaw, zdaniem Sądu, do uznania, że odwołanie zostało wniesione po terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi Wojewódzkiemu i zarzucając:

– naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 128 K.p.a. w zw. z art. 63 § 2 i § 3 K.p.a. i przyjęcie, że złożenie odwołania od decyzji administracyjnej może dokonać się przez każde zachowanie się strony postępowania i nie wymaga dla swej skuteczności formy pisma procesowego, tj. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

– naruszenie prawa procesowego poprzez uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy powinna była ona zostać oddalona na podstawie art. 151 tej ustawy, z uwagi na niezachowanie przez stronę ustawowego terminu do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej, tj. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu podkreślono, że zaskarżony wyrok narusza prawo, gdyż uwzględnia skargę strony, przyjmując, że wniesienie odwołania od decyzji nie wymaga sporządzenia przez nią żadnego dokumentu na tę okoliczność i mieści się w czynności nadesłania do organu odwoławczego decyzji organu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty należy uznać za trafne.

Zarzucono w niej zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, jak i prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i ten drugi zarzut należy uznać za uzasadniony. Zgodzić bowiem należy się ze skarżącym Samorządowym Kolegium, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zezwala na uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji, jeśli w sprawie ma miejsce inne, aniżeli dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium w taki właśnie sposób naruszyło art. 134 K.p.a., stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy art. 128 K.p.a. nie wymaga szczególnej formy dla tego środka prawnego, zatem przesłanie organowi drugiej instancji decyzji pierwszej instancji w terminie do wniesienia odwołania pozwala na uznanie, że odwołanie zostało wniesione w terminie.

Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, że postępowanie odwoławcze co do formy odwołania jest odformalizowane. Art. 128 K.p.a. stanowi, że nie wymaga ono szczegółowego uzasadnienia, a wystarczy tylko aby wynikało z niego niezadowolenie strony z wydanej decyzji. Jednak nie oznacza to, aby taki środek odwoławczy nie został w ogóle złożony. Odwołanie powinno być wniesione i jeśli wynika z niego od kogo pochodzi, jakiej decyzji dotyczy oraz to, że to rozstrzygniecie odwołującego się nie satysfakcjonuje należy uznać, że zostało ono złożone.

W niniejszej sprawie miała natomiast miejsce sytuacja inna.

J. M. w terminie do wniesienia odwołania przesłał organowi drugiej instancji decyzję pierwszoinstancyjną, zatem słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do niego z pytaniem jak rozumieć tę czynność i z pouczeniem, że jeżeli zamiast odwołania przesłał decyzję, powinien nadesłać odwołanie. Odpowiedzią na to wezwanie Samorządowego Kolegium było nadesłanie, co prawda, odwołania, ale sporządzonego dopiero na skutek tego wezwania, o czym świadczy data odwołania. J. M. nie przesłał natomiast odwołania, z którego wynikałoby, iż rzeczywiście zamiast niego, w terminie do jego wniesienia, omyłkowo przesłał decyzję organu pierwszej instancji. W takim stanie rzeczy nie było podstaw do uznania, że J. M. wniósł odwołanie w terminie, bowiem omyłkowo przesłał decyzję zamiast odwołania.

Zasada wynikająca z art. 128 K.p.a. miałaby zastosowanie wówczas, gdyby odwołanie zostało złożone w terminie, a jedynie niezachowywało żadnej formy szczególnej, natomiast odpowiadało wymogom tego przepisu. W niniejszej sprawie J. M. nie wniósł odwołania w terminie, a dopiero na wezwanie, stąd rozważania co do formy nie mają znaczenia. Zgodzić bowiem należy się z Samorządowym Kolegium, że o wniesieniu odwołania w terminie nie przesądza każda czynność strony, gdyż – tak jak w niniejszej sprawie – można byłoby uznać, że odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyby J. M. na wezwanie Kolegium nadesłał je tak sporządzone, że wynikałoby, iż istotnie zamiast niego do koperty omyłkowo włożył decyzję. Jednakże z odwołania nadesłanego na wezwanie wynikało wyraźnie, że zostało ono sporządzone dopiero na skutek tego wezwanie. W takim stanie rzeczy uznaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.