Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1025/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 62, art. 72 ust. 1, art. 77 ust. 3 i 7, art. 82 ust. 1 pkt. 2 lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 15, art. 28, art. 30 par. 4 i 5, art. 49, art. 106, art. 138, arrt. 142
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. L. i L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących kwotę (...),- (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia (...) maja 2011 r., nr (...), Wójt Gminy C., na podstawie art. 71 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 80 ust. 1, art. 82 oraz art. 85 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 Nr 199, poz. 1227, ze zm.), a także § 2 ust. 1 pkt. 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 2004 Nr 257, poz. 2573 ze zm.), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku M. i M. S. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni tuczników na ok. 1600 szt. na rusztach żelbetowych + zbiornik na gnojowicę pod budynkiem + silosy paszowe 2 szt. tj. 224 DJP (łączna obsada w gospodarstwie wynosić będzie 2000 szt. tj. 280 DJP) na działce nr (...) (arkusz mapy (...)) w miejscowości B., gmina C.

W uzasadnieniu powyższej decyzji dokonano, w pierwszej kolejności, charakterystyki planowanego przedsięwzięcia wskazując, iż będzie ono polegać na budowie chlewni tuczników na ok. 1600 sztuk na rusztach żelbetowych, zbiornika na gnojowicę pod budynkiem i silosów paszowych w ilości 2 szt. Jak podniesiono, w projektowanym budynku prowadzony będzie chów (rusztowy) trzody chlewnej o obsadzie łącznej 224 DJP, przy czym całkowita obsada tuczników w gospodarstwie po zakończeniu przedsięwzięcia (istniejąca i nowa chlewnia) wynosić będzie łącznie 2000 szt. (280 DJP). Jedynym kierunkiem działalności będzie produkcja żywca wieprzowego w cyklu otwartym, nieciągłym przez cały rok. Powstała gnojowica będzie okresowo gromadzona w zbiornikach bezodpływowych, a powstałe w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne wykorzystywane będą do nawożenia gruntów inwestora oraz gruntów innych właścicieli. Użyczenie gruntów innych niż grunty inwestora do celów nawożenia winno nastąpić na podstawie stosownej umowy zawartej pomiędzy inwestorem a właścicielami gruntów. Jak wyjaśniono nowoprojektowany budynek inwentarski będzie składał się z 6 komór, a każda z komór będzie miała 4 kojce, w którym będzie trzymane 66 tuczników. W konsekwencji w jednej komorze będzie 264 sztuk tuczników o średniej wadze ok. 105 kg. Planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na działce nr (...) położonej w obrębie miejscowości B., w gminie C. Obecnie na przedmiotowej działce znajduje się budynek inwentarski o łącznej obsadzie ok. 56 DJP. W bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji występują tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, przy czym działka nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a w jej sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie znajdują się zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Planowana inwestycja zlokalizowana będzie w odległości ok. 3 km od potencjalnego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 G. w L. Wójt wskazał następnie warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz określił wymagania dotyczące ochrony środowiska, jakie należy uwzględnić w projekcie budowlanym.

W dalszej części decyzji przedstawiono przebieg postępowania administracyjnego wskazując, iż wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powołanego powyższej przedsięwzięcia wystąpili inwestorzy – M. i M. S. Z uwagi na fakt, iż chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie niższej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) stanowi przedsięwzięcie wymienione w § 2 rozporządzenia w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisk, w przedmiotowej sprawie niezbędne stało się przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Konieczność przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko dostrzegł również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w opinii sanitarnej z dnia (...) czerwca 2009 r. oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w piśmie z dnia (...) lipca 2009 r. Organy powyższe zakreśliły dodatkowo zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w opinii sanitarnej z dnia (...) czerwca 2009 r. natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem z dnia (...) lipca 2009 r.)

Jak wyjaśnił Wójt strony prowadzonego postępowania zostały ustalone w oparciu o wypisy z rejestru gruntów oraz w oparciu o mapę ewidencyjną, co jednocześnie doprowadziło do wskazania przewidywanego terenu realizacji przedsięwzięcia wraz z obszarem, na który potencjalnie inwestycja będzie mogła oddziaływać. Zawiadomieniem z dnia (...) czerwca 2009 r. poinformowano ustalone w ten sposób strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczono o możliwości zapoznania się z zamierzeniami inwestycyjnymi wnioskodawcy, uzyskania wyjaśnienia oraz składania uwag i wniosków w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Informację o wszczęciu postępowania zamieszczono również w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, prowadzonym na stronie internetowej Biuletynu informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz wywieszono na tablicy informacyjnej Urzędu Gminy C. oraz na tablicy ogłoszeń w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia w miejscowości B. Po wywieszeniu powyższej informacji do organu zaczęły wpływać zastrzeżenia mieszkańców niewyrażających zgody realizację przedmiotowej inwestycje. Zgłaszane uwagi i wnioski dotyczące zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, emisji hałasu, gospodarki wodno – ściekowej, gospodarki nawozami naturalnymi, możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na ludzi, rośliny, zwierzęta, siedliska przyrodnicze oraz glebę zostały wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu przedmiotowej decyzji. Stąd też przedmiotowa decyzja została obłożona restrykcyjnymi obwarowaniami, których realizacja jest obligatoryjna.

Przedstawiając dalszy tok postępowania organ I instancji wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia (...) lipca 2009 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko. W tym samym dniu zawieszono postępowanie administracyjne, do czasu jego przedłożenia. Ponieważ raport powyższy został przedłożony w dniu (...) listopada 2011 r., Wójt, postanowieniem z dnia (...) grudnia 2009 r. podjął zawieszone postępowanie, o czym zawiadomił strony postępowania. Postanowienie powyższe zostało również zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, udostępnione w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy C. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń poprzez zawiadomienie – obwieszczenie w pobliżu miejsc planowanego przedsięwzięcia w miejscowości B. W dniu (...) grudnia 2009 r. podano natomiast do publicznej wiadomości informacje dotyczącą przystąpienia do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przedmiocie decyzji, która ma być wydana, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, w tym również z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni w formie pisemnej na adres Urzędu Gminy C., ustnie do protokołu albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a także bezpośrednio do organu właściwego do rozpatrzenia uwag i wniosków. Powyższa informacja została doręczona stronom postępowania, zamieszczona na okres 21 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, udostępniona w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej oraz wywieszona na tablicy ogłoszeń poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsc planowanego przedsięwzięcia w miejscowości B.. Na skutek powyższego ogłoszenia, w dniach od (...) grudnia 2009 r. do (...) stycznia 2010 r. wpłynęło do organu 17 pism z uwagami dotyczącymi przedłożonego raportu oraz wyrażającymi sprzeciw wobec planowanej inwestycji. W szczególności wnioskodawcy zakwestionowali następujące zagadnienia podnoszone w raporcie: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, krajobraz i biocenozy omawianego terenu, brak informacji o negatywnym oddziaływaniu przedsięwzięcia na zdrowie mieszkańców, opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia (bezściółkowy chów jako najbardziej niekorzystny), oddziaływanie na powietrze, emisję zanieczyszczeń do atmosfery z budynków inwentarskich, oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne, oddziaływanie na krajobraz, brak uwzględnienia wszystkich warunków meteorologicznych, brak odpowiedniej ilości gruntów do nawożenia powstałej ilości gnojowicy, emisję odorów, hałasu, brak pomiarów odnośnie stężenia zanieczyszczeń powietrza i zapachów w momencie wywożenia gnojowicy. Według mieszkańców sąsiednich nieruchomości lokalizacja inwestycji przyczyni się do spadku wartości sąsiednich nieruchomości, uniemożliwi rozwój gospodarczy poprzez powstawanie gospodarstw agroturystycznych. W odniesieniu do stawianych zastrzeżeń inwestor w dniu (...) stycznia 2010 r. przedłożył umowę zawartą w dniu (...) stycznia 2010 r. z J. I. na zbycie nawozu naturalnego (gnojowicy). Ponadto kolejnymi pismami inwestor wyjaśnił, iż do obliczeń emisji zanieczyszczeń do atmosfery (amoniak, siarkowodór) jak i emisji hałasu przyjęto najbliższy budynek mieszkalny sąsiada zlokalizowany w odległości 100 m od projektowanej i istniejącej chlewni (najbliższe zabudowania mieszkalne istniejące oraz uwzględniając te w budowie znajdują się w odległości około 80-200 m), natomiast stężenia emisji zanieczyszczeń emitowanych do powietrza, jak i emisji hałasu będą spełniały normy w promieniu 100 m i dalszym od posesji Inwestora. Sama emisja zanieczyszczeń emitowanych z istniejącej i projektowanej chlewni (amoniak, siarkowodór) wywołuje stężenia, które nie przekraczają wartości dopuszczalnych, również na poziomie najbliższej zabudowy mieszkalnej maksymalne stężenia nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Dla wszystkich substancji wykonano w raporcie pełny zakres obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w atmosferze. Zarówno dla amoniaku jak i siarkowodoru nie stwierdzono żadnych przekroczeń stężeń jednogodzinnych a najwyższe wartości stężeń średniorocznych nie przekraczają wartości dyspozycyjnej. W przypadku hałasu, z wykonanych obliczeń wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie stanowić w porze dziennej jak i nocnej uciążliwości dla klimatu akustycznego terenów podlegających ochronie akustycznej, a emisja hałasu w punktach obserwacyjnych nie przekracza wartości dopuszczalnych w Polsce norm akustycznych. Przyjęte obliczenia rozkładu emisji zanieczyszczeń do atmosfery obejmują wszystkie kierunki geograficzne, jedynie zgodnie z różą wiatrów na podstawie wieloletnich obserwacji meteorologicznych stwierdza się, że wiatry z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego są najczęściej występujące na omawianym terenie. Odnosząc się natomiast do zarzutu ilości wytwarzanej gnojowicy i wartości azotu w wytworzonych nawozach naturalnych w gospodarstwie rolnym w raporcie jednoznacznie stwierdzono, że aby dawka azotowa 170 kgN/ha nie była przekroczona inwestor zobowiązany będzie do zawarcia umowy z innymi rolnikami na udostępnienie do nawożenia dodatkowo ca 89-90 ha gruntów. Jak wyjaśniono, powoływanie się przez skarżących na to, że 70% gnojowicy powinno być wylewane na użytki rolne do których Inwestor posiada akt własności nie jest zasadne, gdyż zgodnie z art, 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2007 r. Nr 147 poz. 1033 ze zm.) podmiot , który prowadzi chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior zagospodarowuje co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin, a pozostałe 30% może zbyć w sposób określony w art. 3 ust. 3 ww. ustawy.

Postanowieniem z dnia (...) grudnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. zaopiniował pozytywnie niniejsze przedsięwzięcie i zgłosił środowiskowe uwarunkowania dla jego realizacji, które to uwarunkowania zostały w całości uwzględnione w przedmiotowej decyzji.

W dniu (...) marca 2010 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo złożone przez inwestora z wnioskiem o rozszerzenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko o projektowaną studnię głębinową, która dostarczać będzie wodę z otworów czwartorzędowych na potrzeby przedmiotowej inwestycji. Mając powyższe na względzie organ, postanowieniem z dnia (...) marca 2010 r. rozszerzył zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko o projektowaną budowę otworu studziennego służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych na potrzeby zaopatrzenia w wodę projektowanej chlewni tuczników o łącznej ilości 280 DJP. Inwestor w dniu (...) czerwca 2010 r. przekazał dokumentację hydrogeologiczną ustalającą zasoby eksploatacyjne otworu studziennego nr (...) ujęcia wód podziemnych z otworów czwartorzędowych zlokalizowanego na terenie działki nr (...) w miejscowości B., gm. C., a następnie, w dniu (...) czerwca 2010 r. przedłożył uzupełnienie do raportu z zakresu hydrologii.

Organ prowadzący postępowanie, w dniu (...) lipca 2010 r., podał do publicznej wiadomości informacje o uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu na środowisko, przedmiocie decyzji, która ma być wydana, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, w tym również z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniem, możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni w formie pisemnej na adres Urzędu lub ustnie do protokołu albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a także bezpośrednio do organu właściwego do rozpatrzenia uwag i wniosków. Powyższa informacja została doręczona stronom postępowania, zamieszczona na okres 21 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy C., udostępniona w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy oraz wywieszona na tablicy ogłoszeń poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsc planowanego przedsięwzięcia w miejscowości B. W wyniku powyższego ogłoszenia do organu wpłynął sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia stron postępowania, mieszkańców wsi B. oraz właścicieli działek sąsiednich mieszkających w innych miejscowościach. Jak jednakże wyjaśniono organ prowadzący postępowanie przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia wziął pod uwagę także i te wnioski zainteresowanych.

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

Z uwagi na konieczność przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie rozprawy administracyjnej pismem z dnia (...) grudnia 2010 r. wezwano strony postępowania do stawienia się na rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, której termin wyznaczono na dzień (...) stycznia 2011 r. W tym samym dniu zawiadomieniem – obwieszczeniem zawiadomiono państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne o przedmiotowej rozprawie administracyjnej. Zawiadomienie-obwieszczenie o rozprawie administracyjnej opublikowano na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsc planowanego przedsięwzięcia w miejscowości B., a także poinformowano mieszkańców wsi B. w formie kurendy, której treść również zamieszczono na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Podczas trwania rozprawy administracyjnej złożono wnioski o przesłuchanie w charakterze świadka J. I. na okoliczność podpisanej umowy zbycia nawozu naturalnego (gnojowicy) oraz o uznaniu za stronę J. J. To ostatnie żądanie zostało podtrzymane pismem z dnia (...) stycznia 2011 r., w którym J. J. wniosła o uznanie jej za stronę w postępowaniu oraz wyraziła zgodę na zapoznanie się i pozyskanie przez organ prowadzący danych objętych tajemnicą lekarską dotyczących leczenia jej dziecka – J. J.. J. J. wniosła również o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza: alergologa na okoliczność negatywnych skutków zdrowotnych, jakie projektowana inwestycja przyniesie jej rodzinie jak i mieszkańcom wsi B., przedkładając w załączeniu kopię zaświadczenia od lekarza-specjalisty alergologa. Pismem z dnia (...) lutego 2011 r. organ prowadzący postępowanie wezwał J. J. do sprecyzowania wniosku dowodowego zgłoszonego w piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r., wskazując, że z przedłożonego dokumentu załączonego do wniosku nie wynika, czy alergia jest wywołana przez alergeny wydostające się z już istniejącej chlewni inwestora oraz czy inne chlewnie położone w pobliżu nie powodują uczulenia. Pismem z dnia (...) lutego 2011 r. do organu prowadzącego wpłynęło uzupełnienie J. J. do wcześniej złożonego wniosku wraz z zaświadczeniem lekarskim wystawionym przez specjalistę alergologa i pediatry.

Równocześnie, w dniu (...) lutego 2011 r., inwestor przedłożył do organu prowadzącego postępowanie aneks do umowy zbycia nawozu naturalnego (gnojowicy). W aneksie do umowy określono m.in. okres oraz roczną ilość dostarczania nawozu naturalnego (gnojowicy), a także okres wypowiedzenia umowy. Postanowieniem z dnia (...) lutego 2011 r. organ prowadzący postępowanie postanowił dopuścić dowód z zeznań świadka J. I. na okoliczność podpisanej z inwestorem umowy zbycia nawozu naturalnego (gnojowicy), dołączonej do akt sprawy w przedmiotowym postępowaniu. Świadek został przesłuchany w dniu (...) marca 2011 r.

Po zebraniu materiału dowodowego organ, wypełniając dyspozycję art. 10 kpa obwieszczeniem zawiadomił społeczeństwo o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie zawiadomiono o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów w siedzibie organu w terminie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia. Informację doręczono stronom postępowania, podano do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, prowadzonym na stronie internetowej Biuletynu informacji Publicznej oraz wywieszono na tablicy informacyjnej Urzędu Gminy C. oraz na tablicy ogłoszeń w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia w miejscowości B.. W wyznaczonym terminie do zebranych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie nie wniesiono żadnych uwag i wniosków.

Mając na względzie powyższe ustalenia organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż działalność zakładu nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia oraz poziomów substancji w powietrzu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010r. Nr 16 poz. 87) oraz z dnia 03 marca 2008r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008r. Nr 47 poz. 281 ze zm.). W wyniku działalności rolniczej, związanej w tym przypadku z hodowlą zwierząt, do powietrza uwalniane są związki zapachowe tzw. "odory". Emisja z systemu wentylacyjnego to głównie emisja gazu "odorów", których typowymi składnikami są amoniak i siarkowodór. Organ przyjął, iż utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności wewnątrz budynków inwentarskich pozwoli zapewnić stężenia niższe niż dopuszczalne w zakresie amoniaku i siarkowodoru. W związku z tym, określono w niniejszej decyzji warunki realizacji przedsięwzięcia mające na ce!u minimalizację powstawania substancji odorowych w pomieszczeniach inwentarskich oraz ich wydalania do powietrza systemem wentylacyjnym, poprzez zastosowanie specjalnych urządzeń oczyszczających powietrze (np. biofiltry lub inne urządzenia o podobnym działaniu).

W celu ograniczenia rozprzestrzeniania się substancji odorowych i niezorganizowanej emisji towarzyszącej pojazdom poruszającym się po terenie działki poza jej teren nałożono na inwestora warunek nasadzenia roślinności ochronnej w obrębie działki, na której zlokalizowana będzie przedmiotowa chlewnia. W celu zminimalizowania emisji amoniaku do powietrza narzucono w niniejszej decyzji warunek stosowania pasz niskobiałkowych z aminokwasami oraz dodatków paszowych powodujących lepsze przyswajanie pokarmu. Ponadto zobowiązano inwestora, aby powstałą gnojowicę wywozić na pola tylko przy użyciu wozów asenizacyjnych posiadających aplikatory doglebowe celem ograniczenia emisji amoniaku i odorów do atmosfery.

W toku postępowania ustalono, że inwestor będzie pobierał wodę z wodociągu gminnego (cele socjalno-bytowe) oraz z planowanego własnego ujęcia wód podziemnych (zaopatrywanie chlewni, w tym pojenie zwierząt). Ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego. Wody opadowe i roztopowe będą w sposób niezorganizowany odprowadzane do gruntu na terenie działki należącej do Inwestora. W uzupełnieniu do raportu inwestor zapewnił, że gnojowica będzie gromadzona zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z o nawozach i nawożeniu w szczelnym zbiorniku (pod budynkiem chlewni) o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej 4 miesięcznej produkcji tego nawozu. Inwestor w raporcie zobowiązał się do działań mających na celu ochronę środowiska gruntowo-wodnego, w tym wykonania drenażu opaskowego na całym obwodzie dna zbiornika na gnojowicę, który wyłapie wycieki, jakie mogłyby powstać w wyniku ewentualnego rozszczelnienia zbiornika lub drugiej warstwy geomembrany. Drenaż ten będzie połączony ze studnią rewizyjną zamontowaną na zewnątrz zbiornika umożliwiającą wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Inwestor będzie kontrolował szczelność zbiornika na gnojowicę poprzez dokonywanie okresowych oględzin zbiornika i sprawdzał szczelność oraz oznaki ewentualnego ubytku gnojowicy. Ponadto będzie miał obowiązek utrzymania w czystości i porządku zlewni wód opadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia. Wody popłuczne, powstające w trakcie uzdatniania wody, będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a po jego zapełnieniu nastąpi wywóz ścieków do oczyszczalni. Zaproponowane przez inwestora rozwiązania techniczne znalazły swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji inwestycji. Ponadto zobowiązano inwestora do prowadzenia monitoringu zużycia wody oraz niezwłocznego usuwania wszelkich wykrytych nieszczelności wewnętrznego systemu wodociągowego.

Z uwagi na profil działalności zobowiązano inwestora do właściwego gospodarowania odpadami poprzez minimalizację ich ilości, selektywne magazynowanie w wydzielonych miejscach w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Ponadto nałożono na inwestora warunek, aby padnięte sztuki zwierząt natychmiast usuwał z budynków inwentarskich i magazynował w zamkniętym, szczelnym kontenerze w wydzielonym pomieszczeniu chłodniczym o utwardzonym podłożu, maksymalnie 24h, a następnie przekazywał uprawnionym do odbioru podmiotom, w celu unieszkodliwiania.

Organ dał również wiarę zapewnieniom inwestora, iż część nawozów naturalnych powstałych na terenie rozbudowanego gospodarstwa wykorzysta na gruntach własnych, a pozostałą ilość przekaże podmiotom zewnętrznym, z którymi zawrze stosowne umowy na podstawie ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących hałasu, wyjaśniono, iż analiza akustyczna została przeprowadzona dla najbardziej niekorzystnych warunków pracy chlewni. Zgodnie z deklaracją inwestora, po terenie przedmiotowej inwestycji w tym samym czasie mogą poruszać się dwa samochody ciężarowe w porze dziennej oraz jeden pojazd w porze nocnej. Najbliższe tereny ochrony akustycznej znajdują się w odległości 80-100 m od granicy przedmiotowej działki i są to tereny zabudowy zagrodowej oraz jeden budynek mieszkalny jednorodzinny będący w trakcie budowy. Równocześnie z przedstawionej w raporcie i uzupełnieniu do raportu analizy wpływu planowanej inwestycji na klimat akustyczny wynika, iż przy spełnieniu warunków przedstawionych w niniejszej decyzji, przedmiotowa inwestycja nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120 poz. 826) zarówno w porze dnia jak i w porze nocy. W celu zmniejszenia uciążliwości związanej z emisją hałasu, na inwestora nałożono obowiązek okresowej konserwacji wentylatorów zgodnie z zaleceniami producenta. W związku z tym, iż analiza akustyczna została przeprowadzona przy uwzględnieniu wentylatorów o określonych parametrach akustycznych, które to parametry zapewniają zachowanie akustycznych standardów ochrony środowiska wpisano jako warunek konieczność zastosowania wentylatorów o określonych poziomach mocy akustycznych.

W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego zobowiązano inwestora, aby zbiornik na gnojowicę wykonał jako szczelny posadowiony pod rusztową posadzką chlewni wyposażony w drenaż opaskowy umożliwiający wczesne wykrycie nieszczelności zbiornika. Drenaż winien być połączony ze studzienką rewizyjną zamontowaną na zewnątrz zbiornika.

Podsumowując swoje rozważania organ wskazał, iż projektowana instalacja będzie nowoczesna i dostosowana do wymagań Najlepszej Dostępnej Techniki BAT, która dla ferm produkcyjnych oznacza stosowanie dobrej rolniczej praktyki w zakresie odżywiania oraz warunków bytowania zwierząt. Zastosowane rozwiązania technologiczne w znacznym stopniu ograniczą oddziaływania na ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze. W trakcie typowego funkcjonowania przedmiotowej instalacji nie przewiduje się ponadnormatywnego wpływu na środowisko. Wyjaśniono, że teren, na którym będzie realizowana inwestycja należy do regionów rolniczych, więc instalacje do chowu i hodowli zwierząt wpisane są w krajobraz oraz podkreślono, że przy przestrzeganiu zasad dobrej praktyki hodowlanej i uwzględnieniu zastrzeżeń zawartych w niniejszej decyzji nastąpi minimalizacja negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli w dniu (...) czerwca 2011 r. M. L. oraz L. G. reprezentowani przez adw. A. S.

Pismem z dnia (...) czerwca 2011 r. skarżący uzupełnili odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego, w postaci naruszenia art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych; art. 80 powyższej ustawy poprzez rozbieżność pomiędzy decyzją a raportem; naruszenie art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez naruszenie: art. 10 i 30 kpa w postaci braku zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości (...) położonej w B.; art. 10 i 28 kpa poprzez niewyjaśnienie kręgu stron postępowania – ograniczenie go do właścicieli nieruchomości sąsiednich; art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego błędne zastosowanie, jak również naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 12, 75 oraz 77 § 1 kpa.

W uzasadnieniu powyższego pisma wskazano, że w przedmiotowej sprawie krąg stron postępowania nie powinien być ograniczony wyłącznie do właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, ale powinien również obejmować właścicieli nieruchomości, na które będzie ona oddziaływać. Organ I instancji zaniechał jednakże przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stron postępowania, pomimo iż w toku postępowania zgłaszane były liczne zastrzeżenia dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji. Dodatkowo podniesiono, iż organ wadliwie nie zawiesił postępowania do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłych właścicielach działki nr (...), a więc nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji. W dalszej części pisma wskazano, iż na podstawie art. 33 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obowiązkiem organu było powiadomienie o podjęciu każdej z czynności procesowych podjętych w tym przepisie. Tymczasem wójt nie zawiadomił w trybie przewidzianym powołanym powyżej przepisem o wszczęciu postępowania oraz wadliwie zawiadomił o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazano, że Wójt dopuścił się również naruszenia art. 49 kpa poprzez wadliwe pozostawienie niektórych, zgłoszonych na skutek zawiadomienia z dnia (...) grudnia 2009 r. zastrzeżeń, pomimo, iż nie minął termin przewidziany powyższym artykułem. Zakwestionowano również prawidłowość zawiadomienia o rozprawie administracyjnej konkludując, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa społeczeństwa do udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż osoby, które nie były stronami postępowania i nie były obeznane z procedurą nie miały możliwości czynnego w nim udziału.

W dalszej części pisma wskazano, iż wbrew dyspozycji art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ nie odniósł się w kwestionowanej decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych, pomimo, iż w toku postępowania wielokrotnie wskazywano na zagrożenie powyższych wartości w przypadku wydania decyzji pozytywnej. Brak powyższych rozważań przesądził też o naruszeniu zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Organowi I instancji zarzucono, iż nie rozpoznał on wniosku J. J. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego laryngologa. Jak wyjaśniono, w treści zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii. W piśmie podniesiono wreszcie, iż treść zaskarżonej decyzji odbiega od ustaleń zawartych w raporcie, natomiast w samej decyzji nie wyjaśniono, w jaki sposób wzięto pod uwagę i w jakim zakresie uwzględniono uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy C.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśniono, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie. Jak podniesiono w zaskarżonej decyzji uwzględniono wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia. Odnosząc się do zarzutu nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego organ wskazał, iż J. J. przedłożyła zaświadczenie wydane przez lekarza alergologa, z którego wynika, że jej syn cierpi na astmę oskrzelową oraz alergię wieloważną, jednakże nie wskazano, aby choroby te mogły być wywołane zamieszkaniem w sąsiedztwie chlewni.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. L. oraz L. G. reprezentowani przez adw. A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C.

W treści skargi podtrzymano zarzuty podniesione w odwołaniu, dotyczące naruszenia art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych; art. 80 powyższej ustawy poprzez rozbieżność pomiędzy decyzją a raportem; naruszenie art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo, jak również zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez naruszenie: art. 10 i 30 kpa przez brak zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości (...) położonej w B.; art. 10 i 28 kpa poprzez niewyjaśnienie kręgu stron postępowania; art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 12, 75 oraz 77 § 1 kpa. Dodatkowo w skardze zawarto zarzut naruszenia art. 138 kpa poprzez brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia (...) maja 2012 r. podtrzymali zarzuty skargi. Dołączyli doń postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w z dnia (...).06.2011r. oraz postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...).12.2011 r.

Pismem procesowym z dnia 06 czerwca 2012 r. uczestnicy postępowania M. S. i M. S., działając poprzez swego pełnomocnika wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem skargi jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni tuczników na ok. 1600 szt. na rusztach żelbetowych + zbiornik na gnojowicę pod budynkiem + silosy paszowe 2 szt. tj. 224 DJP (łączna obsada w gospodarstwie wynosić będzie 2000 szt. tj. 280 DJP) na działce nr (...) (arkusz mapy (...)) w miejscowości B., gmina C. Materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie (m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu do ustawy. W dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania obowiązywało w powyższym zakresie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które to rozporządzenie, na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację inwestycji (to następuje na etapie m. in. decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę). Przepisy dotyczące ocen środowiskowych wprowadzone zostały w wyniku implementacji przepisów wspólnotowych (dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, Dz. Urz. UE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r., s. 40) i mają one służyć wyłącznie weryfikacji oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (por. art. 2 ust. 1 dyrektywy i art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r.). Postępowanie to dotyczy - co należy podkreślić - planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. II OSK 696/09 oraz wyrok z dnia 30 czerwca 2010 r. II OSK 988/09, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż planowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 2 ust. 1 pkt. 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Tym samym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musiało zostać poprzedzone sporządzeniem raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Zakres powyższego raportu został zakreślonym postanowieniem Wójta Gminy C. z dnia z dnia (...) lipca 2009 r., i został on następnie uzupełniony na mocy postanowienia z dnia (...) marca 2010 r. o oddziaływanie na środowisko projektowanej budowy otworu studziennego, służącego do ujmowania wód podziemnych z utworów czwartorzędowych na potrzeby zaopatrzenia w wodę projektowanej chlewni tuczników.

Szczególny cel postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, którym jest określenie wymagań i parametrów planowanej inwestycji w zakresie ochrony środowiska powoduje, że decyzja powyższa musi zawierać szczególne elementy. I tak, zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w przypadku gdy potrzeba taka wynika z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji należy zobowiązać inwestora do podjęcia działań służących zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W przedmiotowej sprawie na str. 27 przedłożonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko zawarto zalecenie, co do konieczności zainstalowania w planowanej chlewni 24 sztuk wentylatorów asymetrycznych. Przedmiotowy raport został następnie przedłożony do uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, który w dniu (...) sierpnia 2010 r. uzgodnił planowaną inwestycję wskazując jednocześnie, iż w planowanej chlewni należy zamontować po 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych. Ustalenia powyższe zostały powtórzone w decyzji organu I instancji, w której również zobowiązano inwestora do zamontowania 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych. Tym samym powstała sprzeczność pomiędzy zapisami raportu, a uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz decyzją Wójta Gminy C..

Jak wyjaśniono w dalszym toku postępowania uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie wentylatorów stanowiło oczywistą omyłkę organu. Wskazuje na to fakt wydania w dniu (...) czerwca 2011 r. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w którym organ ten sprostował uzgodnienie dotyczące wentylacji prowadzonej chlewni zastępując uzgodnienie dotyczące konieczności zamontowania 8 sztuk wentylatorów ściennych oraz po 4 sztuki wentylatorów szczytowych zapisem wskazującym na konieczność zainstalowania w planowanej chlewni 24 sztuk wentylatorów dachowych. Postanowienie powyższe zostało jednakże wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) grudnia 2011 r. (co wynika z przedłożonego do akt sądowych przez skarżących postanowienia). W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia zawarto stwierdzenie co do braku podstaw do naprawienia zaistniałej omyłki w tym trybie. Oznacza to, iż obecnie istnieje rozbieżność pomiędzy decyzją organu I instancji, uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a treścią raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Identyczna rozbieżność istniała w chwili rozstrzygania przez organ II instancji.

Mając na względzie powstałą rozbieżność, podniesioną również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, rolą Samorządowego Kolegium Odwoławczego było rozważenie konieczności zmiany decyzji organu I instancji w zakresie sposobu wentylacji nowo projektowanej chlewni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla raz jeszcze, że w świetle powołanego powyżej art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi zobowiązywać inwestora do podejmowania działań, które służyć mają zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Elementy powyższe wynikać muszą z przedłożonej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a więc, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, z przedłożonego raportu. Co istotne, w powyższym zakresie brak jest podstaw do uznania, aby organ prowadzący postępowanie związany był uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który uzgadnia inwestycję na podstawie przedłożonego raportu. Uzgodnienie powyższe, wydawane w drodze postanowienia na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jest niezaskarżalne (nie przysługuje na nie zażalenie). W art. 77 ust. 7 powołanej powyżej ustawy wyłączono bowiem możliwość stosowania art. 106 § 3, 5 i 6 kpa. Postanowienie, o jakim mowa w art. 77 ustawy z dnia 03 października 2008 r. nie ma mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie główne w zakresie wyboru właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym nie zwalnia ono organu prowadzącego postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, stosownie do wymogów wynikających z przepisów prawa materialnego, w którym to postępowaniu zostanie dokonana również ocena przedłożonego uzgodnienia. Co więcej, wyjaśnić należy, że możliwe jest również zakwestionowanie postanowienia o uzgodnieniu inwestycji przed organem administracji w drodze odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w oparciu o treść art. 142 kpa. Zgodnie z powyższym artykułem postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 711/09, LEX 597798, w przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia, w oparciu o treść art. 142 kpa, organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia). Uwzględnienie, podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem, przewidzianym w art. 138 kpa. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż skoro skarżący już na etapie postępowanie odwoławczego wskazali na sprzeczność pomiędzy przedłożonym raportem a postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz decyzją organu I instancji, obowiązkiem organu odwoławczego było wypowiedzenie się, co do powyższej kwestii. W szczególności organ winien, w trybie art. 142 kpa skontrolować prawidłowość uzgodnienia, a w przypadku stwierdzenia, iż jest ono oczywiście wadliwe, uchylić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie, w jakim nie odpowiadała ona zapisom przedłożonego raportu oraz orzec w tym zakresie co do istoty. Nie rozważenie powyższej kwestii i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która jest sprzeczna z przedłożonym raportem powoduje jej wadliwość i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z normy, zawartej w art. 82 ustawy z dnia 03 października 2008 r. wynika bowiem, iż treść decyzji musi odpowiadać wskazaniom przedstawionej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

W tym miejscu wskazać należy, iż w raporcie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko wskazano na str. 71, iż obowiązkiem inwestora będzie zawarcie umowy z innymi rolnikami na udostępnienie do nawożenia dodatkowo 89 – 90 ha gruntów. Konieczność sprostania wymogom określonym w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu była przedmiotem wielu kontrowersji w ramach prowadzonego postępowania. Ostatecznie inwestor przedłożył umowę zbycia gnojownicy do akt sprawy. Analiza decyzji organu I instancji wskazuje jednakże, że określając warunki przedmiotowej inwestycji, nie zawarto w rozstrzygnięciu zobowiązania inwestorów do zawarcia przedmiotowej umowy. Jest to o tyle istotne, iż w świetle powołanego uprzednio art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 03 października 2008 r. w decyzji należy zobowiązywać inwestora do podejmowania działań, które służyć mają zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd podkreśla, iż wymóg posiadania stosownej umowy na wywóz nawozu ma w istocie zapobiegać przekraczaniu dozwolonej dawki azotowej, a więc chronić przed negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Tym samym wymóg powyższy, jak się wydaje, winien stanowić istotny element decyzji, przesądzający o możliwości dopuszczenia planowanej realizacji inwestycji. W powyższym zakresie niezbędnym było zatem, mając na względzie art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, rozważenie konieczności uzupełnienia decyzji organu I instancji o stosowny zapis dotyczący wywozu powstałej gnojownicy.

Przechodząc do poszczególnych zarzutów skargi wskazać należy na trafność zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Niewątpliwie, w świetle art. 15 kpa, stanowiącego, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie zawisłej sprawy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Bokowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 84 i n.). Zasadzie powyższej odpowiadają uprawnienia organu odwoławczego, określone w art. 138 kpa, które mają, co do zasady formę rozstrzygnięć merytorycznych, rozstrzygających sprawę co do istoty. Konsekwentnie, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 857/10, LEX 754084, do uznania, że doszło do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy konieczne jest, aby rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i organu odwoławczego zostały poprzedzone stosownym postępowaniem wyjaśniającym. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Tym samym brak w motywach decyzji organu II instancji ustosunkowania się do zarzutów odwołania, czy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie, pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, uzasadnia twierdzenie, iż decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego. Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze – nie zrealizował dyspozycji normy określonej w art. 15 kpa. Pomimo, iż w ramach prowadzonego, już od ponad 3 lat postępowania, zgromadzono niezwykle obszerny materiał dowodowy, a w samym odwołaniu podniesiono szereg zarzutów zarówno merytorycznych, dotyczących prawidłowości samej decyzji środowiskowej, jak i ogólnych – dotyczących prawidłowości czynności podejmowanych w postępowaniu, organ odwoławczy, w niezwykle lakoniczny sposób wskazał na prawidłowość zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu rolą Kolegium było szczegółowe przeanalizowanie akt sprawy oraz odniesienie się do podniesionych przez skarżących zarzutów. Odzwierciedleniem powyższych czynności winna być decyzja, w której organ II instancji zobowiązany był wskazać na dowody, którym dał wiarę przy rozstrzyganiu zawisłej sprawy, oraz wyjaśnić dlaczego, poszczególne zarzuty skarżących okazały się zasadne, względnie niezasadne. Decyzja organu odwoławczego winna przedstawić tok rozumowania organu odwoławczego i nie mogła sprowadzać się wyłącznie do wskazania, iż organ I instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie oraz uwzględnił wszelkie sprzeciwy poprzez określenie szczegółowych warunków realizacji przedsięwzięcia.

Decyzja, której uzasadnienie nie spełnia powyższych wymogów pozostaje nadto w sprzeczności z art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości Sądu, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie spełnia powyższych wymogów, gdyż jak wyżej wskazano, niezwykle wybiórczo i lakonicznie odnosi się ona do podniesionych przez stronę zarzutów odwołania, jak i samego postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium w szczególności nie dokonało samodzielnej oceny przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko oraz nie zbadało zgodności decyzji z uzgodnieniami organów opiniujących (Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska). De facto organ odwoławczy nie odniósł się więc, co do legalności zgromadzonego materiału dowodowego.

W powyższym świetle za wadliwe uznać należało nie rozpoznanie przez Kolegium zarzutu naruszenia prawa do udziału społeczeństwa w postępowaniu w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ustawa z dnia z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, niezwykle szczegółowo reguluje, w Dziale III, kwestię udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Zasady powyższe, jako lex specialis, modyfikują ogólne zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach prowadzonego postępowania szczególne znaczenie ma przy tym art. 33 ustawy z dnia 03 października 2008 r., który wprost zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podania do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji wymagających udziału społeczeństwa. Jak zasadnie wywiedziono w skardze, obowiązek określony w powyższym artykułem ma charakter bezwzględny i oznacza konieczność powiadomienia społeczeństwa o każdej czynności w nim wymienionej. Skarżący, już na etapie odwołania, zakwestionowali prawidłowość zastosowania powyższego artykułu, argumentując, że organ I instancji prowadząc postępowanie dopuścił się jego naruszenia. W szczególności zakwestionowano prawidłowość zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia (...) czerwca 2009 r. oraz zawiadomienia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z dnia (...) grudnia 2009 r. Organ odwoławczy nie odniósł się jednakże do powyższych zarzutów wyjaśniając jedynie, iż organ I instancji w toku prowadzonego postępowania umożliwił stronom i społeczeństwu udział na każdym jego etapie. W szczególności Kolegium nie wyjaśniło więc, czy do publicznej informacji została podana informacja o każdej czynności wymienionej w art. 33 ustawy z dnia 03 października 2008 r. oraz nie ustosunkowało się do podnoszonych przez skarżących zarzutów. Co więcej Kolegium nie wskazało na konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Jest to o tyle istotne, iż ich analiza wskazuje na braki w dokumentach niektórych doręczeń. Przykładowo wskazać można w tym miejscu, iż w dokumentach dotyczących podania do publicznej informacji przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko brak jest potwierdzenia sołtysa wsi B. o podaniu ogłoszenia do publicznej wiadomości. W aktach sprawy znajduje się jedynie informacja podpisana przez E. K. o wywieszeniu ogłoszenia oraz o jego zdjęciu. Brak jest jednak informacji o tym, kim jest osoba, która wywiesiła powyższą informację. Podobnie w aktach sprawy brak jest informacji o wywieszeniu przedmiotowego zawiadomienie w Urzędzie Gminy – w aktach sprawy znajduje się tylko informacja o jego powieszeniu, przy czym niemożliwe jest określenie, kiedy obwieszczenie zostało zdjęte.

Z uwagi na fakt, iż skarżący kwestionowali prawidłowość zastosowania art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obowiązkiem organu II instancji było, w opinii Sądu, podjęcie szczegółowych wyjaśnień, w tym odniesienie się do stwierdzonych braków zawiadomień. Konieczne było również rozważenie zasadności uzupełnienia materiału dowodowego, o dokumenty potwierdzające fakt zawiadomienia społeczeństwa o toczącym się postępowaniu. Wyjaśnienia również wymagało, czy ewentualna wadliwość zawiadomień, o jakich mowa w art. 33 powołanej powyżej ustawy winna skutkować wadliwością całego postępowania.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż ustawa z dnia 03 października 2008 r. nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie jest to o tyle istotne, iż postępowanie toczyło się z czynnym udziałem społeczeństwa. Zarówno ilość składanych wniosków i sprzeciwów, jak i fakt przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, o której mieszkańcy zostali zawiadomieni w formie kurendy, wskazuje, iż mieszkańcom zapewniono czynny udział w postępowaniu oraz informowano ich o podejmowanych działaniach. Stąd też ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno w pierwszej kolejności uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające prawidłowość dokonanych zawiadomień, a w przypadku, gdyby okazało się to niemożliwe, do dokonania oceny, czy braki powyższe są na tyle istotne, że uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji.

Sąd wskazuje, iż Kolegium nie odniosło się również do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 49 kpa poprzez wadliwe zdaniem odwołującego się nieuwzględnienie części uwag i wniosków, zgłoszonych na skutek publicznego podania informacji o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskutek omieszkania terminu do ich złożenia. Organ odwoławczy pominął powyższy zarzut nie wyjaśniając, czy w sprawie istotnie doszło do naruszenia powyższego przepisu. Podkreślenia jednakże wymaga, iż stosowanie art. 49 kpa w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest znacząco ograniczone. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1297/10, LEX 746451, art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi lex specialis w stosunku do regulacji przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mieć tym samym należy na względzie, iż bieg 21-dniowego terminu do składania uwag i wniosków, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z 03 października 2008 r. rozpoczyna się z dniem podania go do publicznej wiadomości.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nie odniósł się również do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez zaniechanie rozważenia w kwestionowanej decyzji wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych. Choć zarówno w przedłożonym przez inwestora raporcie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, jak i w decyzji organu I instancji znalazły się odniesienia do powyższej kwestii, to jednak organ odwoławczy zaniechał podjęcia własnych ustaleń. W szczególności nie odniósł się do podniesionego zarzutu oraz nie wyjaśnił, czy w jego ocenie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie przyczyni się do ewentualnego zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz dóbr materialnych.

Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżących zarzutu braku ustalenia stron postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wskazać należy, iż ustawa z dnia z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Brak regulacji szczegółowej powoduje, iż przy ustaleniu kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia należy posłużyć się regulacją zawartą w art. 28 kpa. Zgodnie z powyższym przepisem stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Co istotne, przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako stronę postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, problematyka istnienia interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu musi być łączona z oceną projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko. Tym samym przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości mieszczących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08). Podobne stanowisko zajmuje doktryna, wywodząc, iż stroną postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mają podmioty, które mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 165). Wyjaśnienia przy tym wymaga, że pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W opinii Sądu, dokonanie powyższych ustaleń oznacza konieczność sięgnięcia do ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, w którym określony jest zakres oddziaływania inwestycji zarówno na środowisko naturalne, jak i na nieruchomości sąsiednie. Dopiero jego analiza umożliwia ustalenie kręgu stron postępowania, a więc ustalenia właścicieli nieruchomości, na które będzie oddziaływać planowana inwestycja. Sąd podkreśla, iż w powyższym zakresie za przydatne uznać należy znajdujące się w raporcie mapy, na które naniesiono zakresy stężeń substancji uciążliwych oraz hałasu.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, iż stronami postępowania są wyłącznie właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Jak wyjaśniono w decyzji organu I instancji, strony postępowania zostały ustalone w oparciu o wypisy z rejestru gruntów oraz w oparciu o mapę ewidencyjną. Organ odwoławczy uznał powyższe ustalenia, nie weryfikując ich na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego, pomimo, iż skarżący w treści odwołania podnieśli powyższy zarzut. Tym samym, na etapie postępowania odwoławczego nie dokonano oceny, czy w świetle przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko za strony postępowania mogą zostać uznane również inne osoby, nie będące właścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką nr (...). Jest to o tyle istotne, iż z załączonego do decyzji organu I oraz II instancji rozdzielnika wynika, iż wydane rozstrzygnięcia zostały również doręczone J. J. oraz P. Z., a więc osobom, które nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Stąd też konieczne stało się ustalenie kręgu stron postępowania, przy czym, w opinii Sądu obowiązkiem organu II instancji było odniesienie się w tym celu do przedłożonego raportu.

Odnosząc się do zarzutu braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego laryngologa wskazać należy, że nie znajduje on uzasadnienia. Niewątpliwie na etapie postępowania wyjaśniającego, toczącego się przed organem I instancji J. J. zwróciła się do organu z wnioskiem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego laryngologa. Równocześnie z dostarczonego przez nią zaświadczenia wydanego przez lekarza alergologa wynikało, że jej syn cierpi na astmę oskrzelową oraz alergię wieloważną. W zaświadczeniu powyższym nie wskazano jednakże, aby choroby te mogły być wywołane zamieszkaniem w sąsiedztwie chlewni. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, za dowód w sprawie mogą zostać dopuszczone te wszystkie środki dowodowe, które służą ustaleniu okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że przeprowadzony dowód musi bezpośrednio wpływać na tok prowadzonego postępowania, a podjęte ustalenia muszą pozostawać w związku z jego przedmiotem. W przedmiotowej sprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu został oparty na twierdzeniu, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia przyczyni się do pogorszenia stanu zdrowia dzieci wnioskodawczyni poprzez zaostrzenie symptomów choroby, na którą cierpią. Jednakże wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego dokumentu, z którego można by wywieść związek pomiędzy planowaną inwestycją, a przedmiotowym chorobami (astmą oskrzelową oraz alergię wieloważną). Co więcej, również w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie wskazano, aby realizacja przedsięwzięcia mogłaby mieć niekorzystny wpływ na mieszkańców terenów, na które ona oddziaływuje, poprzez wywołanie symptomów powyższych chorób. Okoliczności powyższej nie dostrzegł również Powiatowy Inspektor Sanitarny, opiniujący przedłożony raport. Stąd też brak było podstaw do uznania, aby przedmiotowa inwestycja powodowała niekorzystny wpływ na zdrowie mieszkańców w podnoszonym zakresie, a w konsekwencji brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego alergologa.

Skorzystanie z powyższego środka dowodowego oznaczałoby dopuszczenie w sprawie dowodu, który nie pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzonym postępowaniem. Z do tej pory zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, iż brak jest związku pomiędzy budową chlewni a wystąpieniem omawianych jednostek chorobowych.

Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 30 kpa w postaci braku zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych właścicieli nieruchomości (...) położonej w B. W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 861/09, gdzie wskazano, iż nie ma jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny zapewnienie prawa udziału stronom postępowania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym odbywać się powinno w ramach reguł wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w ramach art. 30 § 4 kpa, zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przepis ten reguluje zatem przypadek, gdy do utraty zdolności sądowej dochodzi już w toku postępowania administracyjnego i nie odnosi się do sytuacji, gdy osoby potencjalnie zainteresowane w sprawie zmarły jeszcze przed wszczęciem postępowania, tak jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że skoro interes prawny w takim postępowaniu mają właściciele nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja oraz właściciele nieruchomości sąsiednich, na które inwestycja może oddziaływać, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby będące spadkobiercami osób zmarłych, w przypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.). Przerzucanie ciężaru takiego obowiązku na organ administracyjny nie znajduje oparcia w omawianym art. 30 § 4 kpa. Konsekwentnie, w przypadku ustalenia, iż właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji zmarli przed wszczęciem postępowania administracyjnego brak jest podstaw do uznania, iż obowiązkiem organów administracji było zawieszenie postępowania do czasu ustalenia następców prawnych zmarłych właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem (...).

Zdaniem Sądu rozważenia wymagała jednak konieczność zastosowania w niniejszej sprawie normy zawartej w art. 30 § 5 kpa.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7, 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138§1pkt.1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę winno uwzględnić poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, w tym zobowiązane będzie ustosunkować się do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz rozważyć wpływ ewentualnych wadliwości postępowania na wynik sprawy. Organ odwoławczy winien przy tym rozpoznać sprawę w jej całokształcie, badając dopuszczalność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawrzeć w niej wszystkie konieczne elementy oraz ocenić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, przy równoczesnym rozważeniu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające prawidłowość dokonanych ogłoszeń.