Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2997/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 ust. 3 preambuły
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 178/17 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Spółki A 6337 (sześć tysięcy trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

W dniach od [...] września 2015 r. do [...] października 2015r. Warmińsko Mazurski Inspektor Transportu Drogowego kontrolował Spółkę A. Zakresem kontroli objęte były regulacje dotyczące przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określone w art. 4 pkt. 22 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013r. poz. 1414, dalej: u.t.d.). Kontrola obejmowała okres od 24 września 2014 r. do 24 września 2015r. Przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał 15 kierowców na umowę o pracę i 23 na umowę zlecenia. Podlegające kontroli przedsiębiorstwo posiadało licencję nr. [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. Warmińsko – Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust.1 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr. [...] z dnia [...] października 2015 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 18 700 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organ po analizie zebranego materiału dowodowego dostrzegł szereg naruszeń prawa. Stwierdził, że doszło do naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Jako podstawę nałożenia kary wskazał art. 92 ust. 1, 3 i 6 u.t.d oraz lp. 6.3.11 załącznika nr. 3 do ustawy. Organ uznał, że naruszenie to dotyczyło pięciu kierowców zatrudnionych przez skarżącego.

Kolejnym stwierdzonym przez organ I instancji naruszeniem było przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Organ jako podstawę nałożenia kary wskazał art. 92a ust.1, 3 i 6 oraz lp. 5.2.1. i lp. 5.2.2. załącznika nr. 3 do u.t.d. Ustalił, że w okresie objętym kontrolą wystąpiły dwa takie naruszenia.

Kolejnym stwierdzonym naruszeniem było nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 26 d ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców. Jako podstawę nałożenia kary organ I instancji wskazał art. 92a ust.1, 3,i 6 oraz lp. 8.4 załącznika nr. 3 do u.t.d. Stwierdził jedno tego rodzaju naruszenie w czasie objętym kontrolą.

Kolejnym stwierdzonym naruszeniem, było skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowców. Jako podstawę nałożenia kary organ wskazał art. 92a ust. 1, 3 i 6 oraz lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr. 3 do u.t.d.

Dalszym stwierdzonym naruszeniem było skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku kierowców. Jako podstawę nałożenia kary organ wskazał art. 92a ust. 1, 3 i 6 oraz lp. 5.4.1 i 5.4.2 załącznika nr. 3 do u.t.d.

W podsumowaniu organ dokonał zestawienia kar nałożonych za wszystkie pięć typów naruszeń prawa. Wskazał, że nałożył na skarżącą kary w wysokości 2500zł, 300zł, 300zł, 11800zł i 3800zł. Kara za wszystkie naruszenia ustalona została zatem w łącznej kwocie 18700zł.

Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23 tj. – dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 14, art. 18, art. 92a ust. 1 i ust. 3 i ust. 6 u.t.d. lp. 6.3.11, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 8.4, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 7, art. 8, art. 8 bis, Umowy europejskiej AETR sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (Dz. U. z 2014 r., poz. 409), art. 6 - 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na EUROTTER TRANSPORT sp. z.o.o. karę pieniężną w wysokości 18600 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy zasadne jest nałożenie kar:

- w wysokości 300 zł za stwierdzone naruszenie określone w lp. 5.2 załącznika 3 do u.t.d.;

- w wysokości 11 700 zł za stwierdzone naruszenia określone w art. 5.3 załącznika nr. 3 do u.t.d.;

- w wysokości 2500zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.11 załącznika nr. 3 do u.t.d.;

- w wysokości 3 800 zł. za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.4 załącznika nr. 3 do u.t.d.;

- w wysokości 300 zł. za stwierdzone naruszenia określone w lp. 8.4 załącznika nr. 3 do u.t.d.

Jednocześnie organ stwierdził, że wyjaśnienia i dowody złożone przez stronę w postępowaniu administracyjnym uzasadniają odstąpienie przez organ I instancji od nałożenia kary pieniężnej z tytułu następujących naruszeń:

- skrócenia dziennego czasu odpoczynku tj. lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. popełnionych: w dniu 25 października 2014r. i 31 października 2014r. przez O. C., w dniu 25 października 2014r. przez A. P., w dniu 28 października 2014r. przez O. R. oraz w dniu 25/26 października 2014r. przez J. S.;

- skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku tj. lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.popełnionych w dniu 20-26 października 2014r. przez Y. K., 1- 7 grudnia 2014r. przez A. K., 27 października -2 listopada 2014r. oraz 17-23 listopada 2014r. przez V. V.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie przewozy, co do których stwierdzono wykonywanie z naruszeniem norm czasu pracy, odbywały się poza terenem UE, wobec czego wyłączenia od przestrzegania ww. przepisów rozpatrywane winny być w oparciu o art. 9 umowy AETR, nie zaś art. 12 rozporządzenia 561/2006. Jednakże przepisy art. 9 umowy AETR oraz art. 12 rozporządzenia 561/2006 są ze sobą tożsame.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie spełniono wszystkich przesłanek określonych w art. 9 AETR. Z treści ww. przepisu wynika obowiązek nałożony na kierowcę polegający na sporządzeniu na wykresówce lub wydruku z przyrządu kontrolnego lub w swojej karcie dziennej najpóźniej po dojechaniu do odpowiedniego miejsca postoju opisu rodzaju i powodu odstąpienia od przepisów art. 9 umowy AETR. Strona wraz z odwołaniem od skarżonej decyzji przedstawiła plany pracy/karty drogowe p. C. O., p. I. I., p. V. V., p. P. A., p. C. A. wskazując jako przyczynę powstałych naruszeń norm czasu pracy okoliczność związaną z przekraczaniem wschodniej granicy Polski. Argument, iż utrudnienia na granicy miały spełniać wymogi umożliwiające zastosowanie art. 9 umowy AETR, nie znalazł uznania organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie mógł uznać, iż przedsiębiorca, którego pojazdy w celu realizacji zadań przewozowych zapewne często przekraczają wschodnią granicę, nie jest w stanie przewidzieć ewentualnych utrudnień oraz zatorów powstałych na przejściach granicznych, które są zjawiskiem powszechnym, niezależnie od miejsca pokonywania granicy. Tym samym okoliczność, na którą powoływał się skarżąca, nie została zakwalifikowana jako sytuacja niespodziewana i niemożliwa do przewidzenia. Organ wywodził, że profesjonalny przedsiębiorca transportowy powinien tak planować zlecenia przewozowe, aby ich realizacja była możliwa w zgodzie z obowiązującymi przepisami, również w przypadku utrudnień na drodze, takich jak remonty, korki czy też zatory na przejściach granicznych. Tym samym powyższy argument strony nie znalazł uznania organu odwoławczego.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów, takich jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe itp. z których wynikałoby jednoznacznie, że przedsiębiorca podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowców przepisów umowy AETR.

Organ wskazał też, że w ramach przesłanek określonych wart. 92b ustawy mieści się również organizacja pracy czyli m.in. wyznaczanie kierującym takiej ilości przewozów oraz ilości załadunków i rozładunków by mogli oni odbierać prawidłowe odpoczynki, przerwy, tak aby nie przekraczać czasu jazdy. Organ odwoławczy podkreślał, że takich dowodów na właściwą organizację strona nie przedstawiła. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 umowy AETR to właśnie przedsiębiorstwo organizuje przewozy drogowe oraz wydaje odpowiednie polecenia członkom załogi w taki sposób, aby mogli przestrzegać postanowień niniejszej umowy. Przedsiębiorstwo powinno regularnie kontrolować okresy prowadzenia pojazdu, czas trwania innej pracy oraz okresy odpoczynku, posługując się wszystkimi dokumentami, będącymi w jego dyspozycji, takimi jak indywidualna książeczka kontrolna. W przypadku stwierdzenia naruszeń postanowień niniejszej umowy przedsiębiorstwo powinno bezzwłocznie je usunąć oraz podjąć kroki w celu wyeliminowania ich w przyszłości, na przykład w drodze zmiany godzin pracy oraz tras przejazdu. Zgodnie z art. 11 ust. 4 umowy AETR przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia postanowień, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innej umawiającej się strony lub państwa niebędącego stroną niniejszej umowy. Odpowiedzialność przedsiębiorców za nieprzestrzeganie przepisów związanych z wykonywaniem transportu drogowego została potwierdzona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008r. (sygn. akt 75/06). Organ wywodził, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem.

Odnosząc się do zarzutu strony wskazującego na specyficzny charakter zdarzenia skutkujący stwierdzeniem naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d co do wczytywania danych z kart kierowców p. V. V., p. O. R. i p. K. A. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż katalog naruszeń zawarty w załącznikach nr 1-3 do ustawy o transporcie drogowym, określa sankcje za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących obowiązków i warunków przewozu drogowego. Organ wywodził, iż wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Zatem organ nie miał możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu podnoszone przez stronę okoliczności powstania naruszenia z lp. 6.3.11 nie stanowią przesłanek egzoneracyjnych w rozumieniu art. 92c u.t.d.

Organ wywodził dalej, że zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] września 2015 r. przedsiębiorstwo korzysta licznie ze świadczenia na jego rzecz usług prowadzenia pojazdów przez kierowców obcego pochodzenia. Utrudnienia związane z terminowym wczytaniem danych z kart ww. kierowców z uwagi na ich miejsce zamieszkania nie stanowią okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorstwo winno mieć na względzie powyższe okoliczności i wprowadzić w przedsiębiorstwie rozwiązania pozwalające wykonywać działalność gospodarczą z poszanowaniem przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał, iż wyjaśnienia strony dotyczące błędnego operowania selektorem grup czasowych przez p. V. D. nie zasługują na uwzględnienie. W dyspozycji art. 92b i 92c u.t.d., których treść przewiduje zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, nie znajduje się zdarzenie stanowiące błąd podczas operowania selektorem aktywności. Nadto organ wskazywał, że strona nie przedstawiła dowodów na okoliczność, że przedsiębiorca przeszkolił kierowców z prawidłowej obsługi urządzenia rejestrującego, aby zapobiec powstawania w przyszłości naruszeń z tej przyczyny. Organ odwoławczy podnosił, iż ww. kierowca na karcie kierowcy oprócz innej pracy rejestrował również w późniejszych okresach odpoczynki. Świadczy to, że nieprawidłowe operowanie przełącznikiem nie miało miejsca. Co więcej, ten zarzut strona podniosła dopiero po kontroli. Zdaniem organu, świadczy to wyłącznie o tym, że jest to próba uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie. W niniejszej sprawie strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń.

Skargę na tę decyzję wniosła Spółka A zarzucając naruszenie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, art. 7, 8, 77, 107 k.p.a. oraz art. 92 b i 92 c u.t.d.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., obecnie t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji podkreślił, że stan faktyczny, na którym opierały się organy obu instancji w kontrolowanym postępowaniu, pozostaje w istocie bezsporny. Skarżąca nie kwestionuje faktu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skracania dziennego czasu odpoczynku, naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, nieudzielenia przerwy, o której mowa wart. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców. Główny zarzut skarżącej koncentruje się wokół tego, że organy nie uwzględniły okoliczności, że nie miała ona wpływu na zaistniałe naruszenia, wobec czego jej odpowiedzialność powinna być wyłączona na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d.

Ponadto, zdaniem skarżącej organy obu instancji nieprawidłowo obliczyły czas dokonywania odczytów z kart kierowcy i błędnie ustaliły liczbę dni przerw między odczytami. Skarżąca wywodziła, że organy nie wyjaśniły sposobu obliczania liczby dni między odczytami i nie wskazały jakie dni biorą pod uwagę dokonując obliczeń. Stwierdzała, że organ II instancji posługując się pojęciem dni zarejestrowanej działalności nie wyjaśnił jego znaczenia.

Odwołując się do treści art. 92b ust. 1 i 2 u.t.d. oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przepisy te nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Nie można zatem uznać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d.

Odwołując się do orzecznictwa, Sąd I instancji wywodził, że przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Dlatego treść przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie może być interpretowana w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podnosił, że prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przywołał też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008).

Sąd I instancji wskazywał, że przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podnoszone przez skarżącą argumenty w okolicznościach faktycznych sprawy nie są wystarczające do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na zasadzie art. 92b lub art. 92c u.t.d. Za takim stanowiskiem, w ocenie Sądu, przemawia charakter stwierdzonych naruszeń i ich powtarzalność przy jednoczesnym braku reakcji przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zauważył, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji, a także narodowości i miejsca stałego zamieszkania) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, wbrew wywodom skarżącej należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli wpływ na nie mają okoliczności takie jak oczekiwanie na granicy, stanowiące pewne trudne do dokładnego przewidzenia zmienne. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem również na organizacji pracy uwzgledniającej różne warunki jej świadczenia, a także specyficzne wymagania poszczególnych pracowników, takie jak miejsce zamieszkania w innym kraju. Także błędy w obsłudze urządzeń rejestrujących obciążają przedsiębiorcę, który powinien przeprowadzić odpowiednie szkolenia pracowników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał też, że skarżąca nie wykazała również wystąpienia okoliczności ujętych przepisem - art. 92c u.t.d - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sąd wskazał, że w analizowanym przepisie chodzi w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych.

Odnosząc się do kwestii obliczania czasu dokonywania odczytów z kart kierowcy, Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy obszernie wyjaśnił te zasady. Odwołując się do orzecznictwa, Sąd podnosił, że dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Taką wykładnię przepisów i metodę obliczania odstępów między dokonywaniem odczytów z kart kierowców przyjął też organ II instancji. Ustalenia w tym zakresie nie budziły wątpliwości Sądu.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła Spółka A zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasadzenie od organu kosztów postepowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. w granicach wskazanych w art. 174 § 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj.:

art. 92 b ust. 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy do naruszenia przepisów o wymaganych przerwach i odpoczynku nastąpiło z przyczyn leżących po stronie skarżącej, podczas gdy skarżąca spełniła wszystkie wymogi określone w przedmiotowym przepisie, w tym zapewniła prawidłową organizację i dyscyplinę pracy, wobec czego nie odpowiada za stwierdzone w toku kontroli naruszenia;

art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowane w sprawie skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, że do powstania naruszeń w zakresie przepisów o wymaganych przerwach i odpoczynku doszło wskutek okoliczności leżących po stronie skarżącej, podczas gdy skarżąca nie miała żądnego wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, gdyż nastąpiło z przyczyn, których skarżąca nie mogła przewidzieć;

ust. 3 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy dni zarejestrowanej działalności stanowiły wszystkie dni kalendarzowe, w których nie dokonano sczytania danych z kart kierowców, podczas gdy rozpatrywane okresy obejmowały również dni, kiedy kierowcy nie wykonywali żadnych czynności na rzecz skarżącego i nie zapisywali żadnych danych na kartach kierowców, co skutkowało brakiem konieczności sczytywania kart w tym okresie.

2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów podnosząc, że naruszenia norm dotyczących czasu pracy kierowców i okresów odpoczynku dochodziło w związku z trudnościami z przekroczeniem granicy kraju i wynikającym z tego okresem oczekiwania. Zdaniem skarżącej okoliczność ta była od niej całkowicie niezależna i niemożliwa do przewodzenia, bowiem przy planowaniu przewozów jest w stanie uwzględnić jedynie ryzyko wynikające z normalnego średniego czasu oczekiwania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sposobu obliczania czasu pomiędzy dokonywaniem odczytów z kart kierowców, skarżąca kasacyjnie podnosiła, że dla celów określenia dni zarejestrowanej działalności, pod uwagę brać należy jedynie dni, kiedy faktycznie działalność była wykonywana. W tym kontekście, okresy, kiedy kierowcy faktycznie nie wykonywali przewozów i tym samym nie dochodziło do zapisu danych na kartach kierowcy, nie powinny zostać uznane za dni zarejestrowanej działalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, jak i naruszenia przepisów postępowania. Ich istota sprowadza się do kwestionowania wyroku Sądu I instancji w zakresie przeprowadzonej przez ten Sąd oceny objętej skargą decyzji, której skutkiem było stwierdzenie, że organ nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia - przez Sąd I instancji - przepisów prawa procesowego to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. zasługują na uwzględnienie bowiem Sąd I instancji zaaprobował decyzję wydaną z naruszeniem tych przepisów przede wszystkim w zakresie, w jakim na stronę skarżącą nałożono kary sklasyfikowane w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., co jest funkcjonalnie związane z postawionym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia ust. 3 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (DZ.U.L. z 2010 r. nr 168, str,16) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. 159, poz.1128 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt a i pkt b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej (urządzenia rejestrującego) oraz 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Przy dokonywaniu wykładni tych przepisów, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, należy mieć na uwadze treść pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, który przewiduje wyraźnie, że: "określając maksymalne okresy na wczytywanie danych, należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności". W świetle pkt 1 tej preambuły regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne do skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyjaśniał w swoim orzecznictwie, że dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku, składają się na okresy, w których nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, a więc nie są to dni zarejestrowanej działalności w rozumieniu pkt 3 preambuły. A zatem przy realizacji obowiązku wczytywania danych, podmiot obowiązany powinien uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać wczytane, nie zaś każdy dzień kalendarzowy. Nie można zatem wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (w tym przypadku kary pieniężnej) może wchodzić w grę tyko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy jedynie z czasem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też organ powinien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14; z 9 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2214/15; z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1924/16; z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1260/16; z 9 września 2018 r., sygn. akt II GSK 2950/16; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc tę zasadę do okoliczności rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że trafny jest zarzut, iż ocena Sądu I instancji, wskazująca, że nie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z powodu braku precyzyjnego wskazania poszczególnych okresów podlegających obowiązkowi rejestracji danych, tj. dni zarejestrowanej działalności, w odniesieniu do konkretnych kierowców.

Wprawdzie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że "Taką wykładnię przepisów i metodę obliczania odstępów między dokonywaniem odczytów z kart kierowców przyjął też organ II instancji. Ustalenia w tym zakresie nie budziły wątpliwości Sądu". Jednak oceny tej Sąd I instancji nie odniósł do treści zaskarżonej decyzji (str. 16), z której nie wynika, że organ uwzględniał wyłącznie dni zarejestrowanej działalności w przedstawionym wyżej rozumieniu. Liczba dni stwierdzonego naruszenia obowiązku wczytywania danych z kart kierowców odpowiada w każdym stwierdzonym przypadku naruszenia liczbie dni kalendarzowych od poprzedniego odczytu, organ nie wyjaśnia przy tym czy wszystkie wskazane dni były dniami zarejestrowanej działalności, wskazane są jedynie daty wczytania danych i liczba dni od poprzedniego odczytu.

Jak już powyżej wskazano - przy ustalaniu, czy doszło do naruszenia terminów wczytywania danych z kart kierowców, organ zobowiązany jest uwzględniać wyłącznie dni rejestrowanej aktywności, a nie dni kalendarzowe. Z treści zaakceptowanej przez Sąd I instancji decyzji nie wynika jednak w sposób jednoznaczny, czy wszystkie uwzględnione dni były dniami zarejestrowanej działalności, co pozwoliłoby w sposób pewny ustalić naruszenie obowiązku wczytywania danych z określoną częstotliwością. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno być odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (uzasadnienie faktyczne), nadto wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązkiem organu było precyzyjne wskazanie, że podstawą nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (lp. 6.3.11), było przekroczenie maksymalnych okresów wczytywania danych – obliczone zgodnie z ust. 3 preambuły Rozporządzenia Komisji nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r., co do każdego z kierowców i wszystkich okresów wczytywania danych, tj. wyłącznie z uwzględnieniem dni działalności rejestrowanej. Tego obowiązku uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wypełnia, niezasadnie zatem Sąd I instancji zaakceptował rozstrzygnięcie organu w tym zakresie, zwłaszcza, że strona zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze podnosiła zarzuty w tym zakresie.

Zaznaczyć przy tym należy, że sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w wypełnieniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To organ winien ustalić, czy okresy pomiędzy wczytywaniem danych z kart kierowców obejmowały tylko "dni zarejestrowanej działalności", tj. dni, gdy kierowca wykonywał przewóz lub był obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu", a ustalenia te winny znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że niedostrzeżone przez Sąd I instancji wadliwie skonstruowane uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na uznanie, że przy obliczaniu częstotliwości wczytywania danych, organ dokonał prawidłowego zastosowania wymienionych w zarzucie przepisów prawa materialnego, tj. uwzględnił jedynie dni zarejestrowanej działalności, a nie kolejne dni kalendarzowe. Zatem kontrola prawidłowości zastosowania wskazanych przepisów nie jest możliwa.

Odnośnie do zarzucanych naruszeń art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. podnieść należy, iż oczywistym jest, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za prawidłowo stwierdzone naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w art.92a ust.1 u.t.d. kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność ta nie ma jednak charakteru absolutnego. Ustawodawca wprowadzając kary pieniężne określone w art. 92a u.t.d. przewidział możliwość wyłączenia ich, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 92b i 92c tej ustawy. Orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że obowiązek wykazania przesłanek określonych w tych przepisach, co do zasady obciąża podmiot wykonujący przewóz skoro to on wywodzi skutki prawne z nich wynikające i Sąd w składzie orzekającym stanowisko takie akceptuje.

Wskazać należy jednak, że zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis ten może dotyczyć zatem tylko naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, przy wykazaniu przesłanek egzoneracyjnych w nim wymienionych.

Z kolei, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Przepis ten może być zatem zastosowany do wszystkich naruszeń, pod warunkiem spełnienia przesłanek w nim przewidzianych. Przy tym zaznaczyć należy, że do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy nawet wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniu prawa. Regulacja ta odnosi się do zdarzeń które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym. Jedynie okoliczności o takim charakterze są tymi, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na niego wpływu. Poza sporem pozostaje też, że przedsiębiorca jest zobowiązany do takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby zostały uwzględnione wszystkie określone w przepisach zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności, jak i sprawowania kontroli wykonywania tej pracy.

Zauważyć zatem należy, że dokonana przez organ i zaaprobowana przez Sąd I instancji łączna i przemieszana ocena przesłanek egzoneracyjnych z art.92b ust.1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. w odniesieniu do wszystkich stwierdzonych naruszeń również nie spełnia standardów wynikających z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a co za tym idzie narusza też art. 107 § 3 k.p.a Przypomnieć należy, że sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element decyzji administracyjnej, jest jej integralną częścią i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji powinny więc odzwierciedlać rzeczywiste stanowisko organu i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania lub odmowy zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.

Z uwagi na wskazane wyżej, niedostrzeżone przez Sąd I instancji niedostatki w ustaleniach i rozważaniach organu Naczelny Sąd Administracyjny nie może się wypowiedzieć w kwestii zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Wyjaśnienie istoty sprawy odnosić należy do stanu po uwzględnieniu zarzutów skargi kasacyjnej, wówczas dopiero możliwe jest merytoryczne załatwienie sprawy (prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego). W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji można skutecznie zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania administracyjnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego nie rozpatrzył w sposób wymagany powołanymi wyżej przepisami materiału dowodowego w sprawie, tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznał skargę na decyzję ostateczną, uchylając ją z powodu naruszenia przepisów postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni stanowisko wyrażone przez sąd kasacyjny w niniejszym wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1) w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zaś odnośnie kosztów postępowania przed Sądem I instancji, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 193 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5) powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił przy tym, że pełnomocnik strony skarżącej, który sporządził skargę kasacyjną prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji i nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.