Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 595/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 4 listopada 2021 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.73.2018.EO/EU.mk.KB.4 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], wydaną na skutek odwołania [...] w [...] (dalej: strona lub skarżący) od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ w [...] lub organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: Północny wylot drogi ekspresowej [...] w kierunku [...] na odcinku [...]-[...] w [...], Etap II – budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku [...]- [...] w [...] według wariantu II.1 – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji, organ odwoławczy lub organ) umorzył postępowanie odwoławcze.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., działając na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, RDOŚ określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Strona wniosła decyzji odwołanie od powyższej, a pismem z dnia 5 października 2018 r., nr [...], organ II instancji wezwał ją do uzupełnienia braków formalnoprawnych podania poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie proboszcza S. A. do reprezentowania Parafii, a także o wykazanie interesu prawnego w niniejszej sprawie, statuującego przymiot strony postępowania. Ze zgromadzonych w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów nie wynika bowiem, aby Parafia posiadała prawo rzeczowe do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie ww. przedsięwzięcia lub znajdujących się w strefie jego negatywnego oddziaływania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przedłożone zostały kopie następujących dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem:

1. dekret nominacyjny na urząd proboszcza [...] ks. S. A. z dnia [...] sierpnia 2015 r.;

2. odpis pełnomocnictwa udzielonego przez ks. Kardynała K. N. ks. M. R. – [...] oraz dalsze pełnomocnictwo udzielonego przez ks. [...] ks. S. A. z dnia [...] lutego 2016 r.;

3. powiadomienie z dnia 7 września 2015 r o powołaniu osoby sprawującej funkcję organu osoby prawnej – ks. S. A. na proboszcza Parafii, wraz z potwierdzeniem odbioru zawiadomienia przez Wojewodę [...];

4. powiadomienie z dnia 7 września 2015 r o uzyskaniu osobowości prawnej przez Parafię, złożone do Wojewody [...] dnia 25 września 2015 r. wraz z potwierdzeniem odbioru.

W zakresie prawa do nieruchomości, tj. działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], Dzielnica [...], na której posadowiona jest Parafia wskazano, że prowadzona jest księga wieczysta o nr [...].

Organ odwoławczy ustalił, że z uwagi na stan prawny status strony niniejszego postępowania należy ustalać w oparciu o definicję zawartą w art. 28 kpa.

W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stronami postępowania są co do zasady wnioskodawca oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których realizowane jest przedsięwzięcie, oraz nieruchomości położonych bezpośrednio w ich sąsiedztwie, a także nieruchomości, na które rozciąga się zasięg jego oddziaływania.

Dlatego po wszczęciu postępowania na żądanie podmiotu wskazującego, że posiada on interes prawny w danej sprawie, organ II instancji, jest zobowiązany do weryfikacji stanowiska wnoszącego, że decyzja organu I instancji dotyczy jego prawnego interesu lub obowiązku, a twierdzenie to znajduje podstawy w normach prawa materialnego. .

Jak wynika z informacji zawartych w przedłożonej w odpowiedzi na wezwanie księdze wieczystej nr [...], użytkownikiem wieczystym działki nr [...], a więc podmiotem posiadającym do niej prawo rzeczowe, jest [...], zaś właścicielem tej nieruchomości jest Miasto [...].

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 380, ze zm.), terytorialne jednostki organizacyjne Kościoła posiadają osobowość prawną, z kolei ich organami są odpowiednio: dla archidiecezji - arcybiskup archidiecezjalny lub administrator archidiecezji, a dla parafii - proboszcz lub administrator parafii, ponieważ zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.), osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Przy czym należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 14 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o powołaniu i odwołaniu osoby sprawującej funkcję organu osoby prawnej władza kościelna powiadamia właściwy organ administracji państwowej, jeżeli ratyfikowane umowy nie stanowią inaczej. Właściwym organem, zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, jest właściwy wojewoda. Dokumentem, na podstawie którego można stwierdzić umocowanie proboszcza lub administratora parafii do złożenia przedmiotowego zawiadomienia będzie więc powiadomienie o powołaniu, złożone do wojewody. Wypełnienie powyższego obowiązku w przedmiotowej sprawie potwierdzają kopie dokumentów przedłożone przez stronę w odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 października 2018 r. Niewątpliwe zatem jest, że proboszcz jako organ parafii, która posiada osobowość prawną, może podejmować skuteczne prawnie działania na gruncie prawa polskiego.

W odpowiedzi na wezwanie organu wskazano również, że na podstawie załączonych pełnomocnictw określonych osób, ks. S. A. jest uprawniony do reprezentowania [...], a zatem Parafia, a w jej imieniu proboszcz - ks. S. A., sprawuje zarząd nad przedmiotową nieruchomością. Co więcej, strona podniosła, że fakt posadowienia Parafii na określonej nieruchomości świadczy o powierzeniu jej zarządzania tą nieruchomością. Podkreśliła także, że jest to niezależne od faktu udzielenia pełnomocnictw ks. proboszczowi S. A. ze strony Kurii Metropolitalnej [...], za czym przemawiają zasady Kodeksu Prawa Kanonicznego z dnia 4 grudnia 1983 r. (dalej: prawo kanoniczne).

Wobec powyższego stanowiska organ wyjaśnił, że w stosunkach Rzeczpospolita Polska - Kościół Katolicki obowiązuje przywołana wyżej ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, a nie Kodeks Prawa Kanonicznego. W art. 25 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja) oraz art. 1 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51 poz. 318; dalej: Konkordat), wyrażono zasady autonomii i niezależności państwa oraz kościołów, natomiast sprawy reprezentacji kościelnych osób prawnych wobec osób trzecich, ze względu na występowanie w tych sprawach osób trzecich, przynależą do sfery państwowego porządku prawnego.

Z na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez ks. Kardynała K. N., będącego organem Archidiecezji [...], ks. M. R. upoważniony jest m.in. do nieograniczonego dysponowania działką nr [...], a także do udzielania dalszych pełnomocnictw. Jednakże pełnomocnictwo udzielone ks. proboszczowi S. A. przez Ekonoma Archidiecezji [...] ks. M. R. upoważnia do dysponowania omawianą nieruchomością jedynie w zakresie czynności niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę, zaś złożenie odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do takich czynności nie należy. Parafia nie jest wnioskodawcą o wydanie powyższej decyzji, a więc jej działania nie prowadzą do uzyskania pozwolenia na budowę.

Ponadto organ zauważył, że nawet w sytuacji posiadania przez ks. S. A. nieograniczonego prawa do dysponowania ww. nieruchomością, nabytego w wyniku stosunków pełnomocnictw, warunkiem skutecznej reprezentacji Archidiecezji [...] w niniejszym postępowaniu byłoby występowanie w jej imieniu, nie natomiast Parafii, w imieniu której złożono odwołanie z 25 maja 2018 r.

Podsumowując, z przedłożonych informacji, dokumentów oraz pełnomocnictw nie wynika prawo rzeczowe Parafii do wskazanej nieruchomości, a tym samym brak jest podstaw świadczących o posiadaniu przez nią przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Wobec powyższego organ w toku prowadzonego postępowania odwoławczego ponownie wezwał stronę pismem z 3 sierpnia 2021 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.73.2018.EO/EU/mk.933, do wykazania interesu prawnego, statuującego przymiot strony przedmiotowego postępowania. Równocześnie organ poinformował, że niewypełnienie wyżej przywołanego wezwania, skutkować będzie umorzeniem postępowania wszczętego z wniosku strony.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie (data wpływu do organu 17 sierpnia 2021 r.), pełnomocnik strony poinformował o potrzebie wydłużenia czasu na udzielenie odpowiedzi do 27 sierpnia 2021 r. Do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji nie wpłynęła dodatkowa odpowiedź na wezwanie z 3 sierpnia 2021 r.

Ze względu na powyższe organ przyjął, że odwołująca nie przywołała żadnych innych okoliczności (poza wskazanym uprzednio prawem do nieruchomości), z których wynikałoby posiadanie przez nią interesu prawnego lub obowiązku w niniejszej sprawie.

Podsumowując, brak tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia lub bezpośrednio graniczących z terenem jego realizacji, przy braku wykazania innego interesu prawnego realizowanego w postępowaniu, prowadzi do stwierdzenia, że Parafii nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a tym samym uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 27 kwietnia 2018 r.

Brak legitymacji procesowej uprawniającej do wniesienia środka zaskarżenia po stronie osób, które środki takie wniosły, w konsekwencji skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 kpa w stosunku do wniesionych przez te osoby odwołań.

Mając na uwadze powyższe, organ II instancji orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W skardze na powyższą decyzję GDOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Parafia Rzymskokatolicka [...] w [...] – reprezentowana przez radcę prawnego – zaskarżyła ją w całości, zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa, przez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje legitymacja ze względu na brak interesu prawnego utożsamionego z prawem rzeczowym i w efekcie błędne umorzenie postępowania odwoławczego;

- art. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej przez błędne przyjęcie, że podstawą materialnoprawną istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej nie mogą być normy prawa kanonicznego, oraz przez błędne przyjęcie, że normy prawa kanonicznego poprzez naruszony przepis nie będą miały zastosowania;

- art. 25 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r., przez błędne przyjęcie, że o sprawach majątkowych Kościoła i jego jednostek organizacyjnych rozstrzygają wyłącznie przepisy prawa polskiego;

- art. 25 ust 3 i 4 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., przez wadliwe niezastosowanie i brak przyjęcia, że te normy konstytucyjne umożliwiające organowi zastosowanie przepisów prawa kanonicznego, a w szczególności Kodeksu prawa kanonicznego i w efekcie nie zostały zastosowane;

- art. 28 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania w związku z art. 38 kc;

- art. 7, art. 77 i art. 107 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w tym względzie swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na wstępie zauważyć należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. W ocenie Sądu, w całości należało podzielić ustalenia dokonane przez organ i wyrażoną przez niego ocenę prawną.

Odnosząc się do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że na etapie postępowania odwoławczego organ administracji jest obowiązany zbadać, czy podmiot wnoszący odwołanie jest do tego legitymowany. Dokonuje się tego w tzw. fazie wstępnej, w której zadaniem organu odwoławczego jest dokonanie oceny, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Negatywna ocena w tym zakresie i stwierdzenie, że podmiot wnoszący odwołanie nie posiada interesu prawnego w sprawie, winno skutkować wydaniem postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Jeśli jednak kwestia braku przymiotu strony zostanie stwierdzona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, to postępowanie odwoławcze winno być umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W piśmiennictwie wskazuje się, iż postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o jego umorzeniu, gdy zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie stało się bezprzedmiotowe ("Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz"; B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, wydanie 9, str. 628-629). Także w orzecznictwie podkreśla się, że art. 138 § 1 pkt 3 kpa nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 kpa. Będzie miało to miejsce wtedy, gdy np. organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 kpa) (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 1988 r., SA/Po 495/88, LEX nr 1689124).

Jak już wyżej zauważono, umorzenie administracyjnego postępowania odwoławczego następuje na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa i następuje w razie skutecznego cofnięcia odwołania albo w razie bezprzedmiotowości samego postępowania odwoławczego. Bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego może nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Bezprzedmiotowość tę z przyczyn przedmiotowych uzasadniać może brak przedmiotu odwołania. Z kolei podmiotową bezprzedmiotowość może uzasadnić np. brak posiadania statusu strony przez odwołujący się podmiot. W rozpatrywanej sprawie doszło właśnie do ostatniej z wymienionych wyżej okoliczności, gdyż skarżący nie byli stroną postępowania, nie mieli więc prawa do skutecznego złożenia odwołania.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja organu odwoławczego, umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie fragmentu drogi ekspresowej [...].

W art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373, ze zm.; dalej: ustawa ooś) w brzmieniu obowiązującym do 24 września 2019 r. (a więc również w dacie wydania przez organ I instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji) zawarta była regulacja określająca, kto był stroną postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z tym przepisem, stroną postępowania był wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługiwało prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który miało oddziaływać przedsięwzięcie, a przez obszar ten rozumiało się:

1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których miało być realizowane przedsięwzięcie;

2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które mogło wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Wobec zarzutów skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż podstawą określenia kręgu stron postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie był zaproponowany przez wnioskodawcę i wyznaczony na kopii mapy ewidencyjnej zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wraz z obligatoryjnymi na mocy art. 74 ust. 1 ustawy ooś załącznikami do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, m.in. wypisami z rejestru gruntów (lub dokumentami równoważnymi). Oceniając dopuszczalność wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy orzekł w oparciu o posiadany w sprawie materiał dowodowy. Wynika z niego, że skarżącej nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, która znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Jak wyjaśnił organ w skarżonej decyzji, ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych w przedmiocie ustalenia stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, z prawem własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości znajdujących się w miejscu realizacji przedsięwzięcia lub w jego sąsiedztwie oraz z zasięgiem oddziaływania przedsięwzięcia, które może naruszać prawa do korzystania z tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lipca 2016 r., II OSK 2768/14, LEX nr 2142372; z dnia 11 września 2018 r., II OSK 2456/17, LEX nr 2629423; z dnia 3 grudnia 2015 r., II OSK 861/14, LEX nr 1989257; z dnia 16 listopada 2010 r., II OSK 133/10, LEX nr 746473).

Nie ulega wątpliwości, że na działce nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], Dzielnica [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], skarżąca ma siedzibę i posadowione są tam budynki, w których prowadzi ona swą działalność. Z dokumentacji sprawy, tj. wypisów z ewidencji gruntów oraz z treści w/w księgi wieczystej (uzyskanej za pomocą systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości) wynika, że użytkownikiem wieczystym tej działki, a więc podmiotem posiadającym do niej prawo rzeczowe, jest Archidiecezja [...] Kościoła Rzymskokatolickiego, zaś właścicielem nieruchomości jest Miasto [...].

Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez skarżącą, w imieniu której działa proboszcz – ks. S. A., tj. organ parafii, posiadającej osobowość prawną, niewątpliwie mogącej podejmować skuteczne prawnie działania na gruncie prawa polskiego.

W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 28 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2022 r. poz. 1435) w związku z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), który wobec stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji oraz przywołanego powyżej jest bezzasadny, bowiem organ II instancji nie kwestionował faktu reprezentacji osoby prawnej Kościoła, jaką jest skarżąca – przez odpowiedni jej organ, tj. proboszcza. Ponadto, zaznaczyć należy, że skarżąca nie przedstawiła uzasadnienia względem naruszenia powyższych przepisów, a Sąd nie dopatrzył się w tej mierze żadnych nieprawidłowości.

Jednakże, co wymaga ponownego podkreślenia, w analizowanej sprawie prawo rzeczowe do w/w nieruchomości, z którego wywodzony jest interes prawny świadczący o przymiocie strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, posiada Archidiecezja [...] Kościoła Rzymskokatolickiego, nie zaś skarżąca. Dodatkowo przywołania wymaga, co zostało uprzednio wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, iż pełnomocnictwo udzielone ks. S. A. przez Ekonoma Archidiecezji [...] ks. M. R. upoważnia do dysponowania omawianą nieruchomością jedynie w zakresie czynności niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę. W kontekście powyższego wskazać należy, że złożenie odwołania od decyzji organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach nie należy do takich czynności. Parafia nie jest w tamtym postępowaniu wnioskodawcą o wydanie powyższej decyzji, a więc jej działania nie prowadzą do uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto zauważyć należy, że nawet w sytuacji posiadania przez ks. S. A. nieograniczonego prawa do dysponowania w/w nieruchomością nabytego w wyniku stosunków pełnomocnictw, warunkiem skutecznej reprezentacji Archidiecezji [...] w niniejszym postępowaniu byłoby występowanie w jej imieniu, a nie Parafii, w imieniu której złożono odwołanie z dnia 25 maja 2018 r.

Inaczej rzecz ujmując, żadne pełnomocnictwo nie może kształtować kręgu stron postępowania administracyjnego, gdyż stroną nadal jest mocodawca, a jedynie jest on reprezentowany przez pełnomocnika. Tymczasem w odwołaniu, podobnie jak w skardze, jako strona wprost wskazana została Parafia i to pomimo faktu reprezentowania przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347 ze zm.), art. 25 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51 poz. 318 ze zm.; dalej: Konkordat) oraz art. 25 ust. 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.), Sąd wskazuje, iż są one bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 25 Konkordatu jest niezrozumiały w kontekście analizowanej sprawy. W myśl powyższego artykułu, w każdej diecezji komisja powołana przez biskupa diecezjalnego będzie współpracować z właściwymi władzami państwowymi w celu ochrony znajdujących się w obiektach sakralnych i kościelnych dóbr kultury o ogólnonarodowym znaczeniu oraz dokumentów archiwalnych o wartości historycznej i artystycznej (ust. 1), a kompetentne władze państwowe i Konferencja Episkopatu Polski opracują zasady udostępniania dóbr kultury będących własnością lub pozostających we władaniu Kościoła (ust. 2). Kwestie regulowane tymi przepisami pozostają poza związkiem z definicją strony wyrażoną w art. 28 kpa, na podstawie którego został określony krąg stron przedmiotowego postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. Bezsprzecznym jest, iż w stosunkach Rzeczpospolita Polska-Kościół Katolicki obowiązuje przywołana powyżej ustawa, a nie zasady prawa kanonicznego. Zgodnie z fundamentalną zasadą autonomii i niezależności państwa oraz kościołów, wyrażoną w art. 25 Konstytucji oraz art. 1 Konkordatu, państwo nie jest uprawnione do regulowania spraw wiary, a prawo kanoniczne – w przypadku Kościoła Katolickiego – nie wywiera bezpośrednich skutków w sferze państwowego porządku prawnego. Przez sprawy, w których Kościół, zgodnie omawianym przepisem, rządzi się własnym prawem, należy rozumieć, podobnie jak przyjmuje się na tle art. 5 Konkordatu, jedynie sprawy ściśle religijne oraz majątkowe wewnątrzkościelne. Nie należą tu natomiast sprawy reprezentacji kościelnych osób prawnych wobec osób trzecich, które z tego względu przynależą do sfery państwowego porządku prawnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2004 r., IV CK 108/03, LEX nr 145184).

Zgodnie z art. 7 Konstytucji, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego, wynikającego ze źródeł określonych w art. 87 Konstytucji, do których nie należy Kodeks Prawa Kanonicznego. ani inne przepisy prawa kanonicznego. Przyjęcie odmiennego poglądu naruszałoby rozdzielność Kościoła od Państwa oraz ich wzajemną niezależność i autonomię wyrażoną w art. 25 Konstytucji i w art. 1 Konkordatu, w którym strony tej umowy międzynarodowej zobowiązały się do pełnego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2016 r., II OSK 1631/14, LEX nr 1982769).

W ocenie Sądu, wobec powyższych wyjaśnień, nie sposób przyjąć, iż zaskarżoną decyzją organ naruszył omawiane przepisy, w związku z czym stawiane w tym względzie zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 kpa, wyjaśnić należy, że skarżąca nie przedstawiła uzasadnienia naruszenia przepisów w tej mierze, zaś Sąd nie dostrzegł nieprawidłowości w tym względzie. Powołane przepisy dotyczą ściśle samego postępowania administracyjnego i działań organu w trakcie jego trwania. Organ odwoławczy podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, niejednokrotnie wzywając skarżącą do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 kpa, co znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. Z kolei rozbieżności pomiędzy stanowiskiem organu oraz skarżącej nie świadczą o naruszeniu art. 107 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy omówił przesłanki, którymi kierował się przy wydaniu aktu administracyjnego, a także przedstawił najistotniejsze aspekty prowadzonego przez siebie postępowania. Z tego względu nie sposób zgodzić się z lakonicznym oraz nieuargumentowanym zarzutem naruszenia omawianych przepisów, ponieważ wymogi w nich wyrażone zostały przez organ bezsprzecznie wypełnione.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, a w jego toku zostały wykonane wszystkie czynności weryfikacyjne w zakresie dopuszczalności wniesionego odwołania. W rezultacie za bezzasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 28 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Jak wskazano wyżej, ten ostatni przepis nie określa przesłanek do umorzenia postępowania odwoławczego, dlatego też w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 § 1 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., II GSK 301/09, LEX nr 596736). Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, a więc np., gdy organ w ramach dokonanych czynności wyjaśniających ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie.

Zdaniem Sądu, chybione są więc wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do umorzenia postępowania odwoławczego. Organ dostatecznie wyjaśnił, dlaczego skarżąca nie mogła zostać uznana za stronę postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie mogła tym samym skutecznie wnieść odwołania od tamtej decyzji. W sprawie były więc podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego. Organ zebrał wystarczający materiał dowodowy i rozważył wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie oraz prawidłowo rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ przeprowadził postępowanie starannie i zgodnie z przepisami prawa, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom ustawowym, tj. zawiera wszystkie niezbędne elementy.

Na zakończenie podnieść należy, że poza zarzuconymi w skardze, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającym ją postępowaniu jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Dlatego też, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji.