Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 328/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., ustaliła, że M. Ś. uzyskała z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 186 punktów, a tym samym otrzymała wynik negatywny.

W odwołaniu od tej uchwały, M. Ś. wniosła o uznanie, że na pytania o nr 10, 58, 60, 76, 155, 191, 198, 202 oraz 209 udzieliła właściwej odpowiedzi, oraz o zweryfikowanie pytań nr 36 - ze względu na brak prawidłowej odpowiedzi na to pytanie - i nr 249 - z uwagi na to, że wskazana przez nią odpowiedź była zgodna z postanowieniami Zasad Etyki Radcy Prawnego.

Przy pytaniu nr 10:

"Ekstradycja obywatela polskiego do innego państwa jest:

A. Zakazana.

B. Dopuszczalna na podstawie decyzji Prokuratora Krajowego

C. Dopuszczalna na podstawie orzeczenia sądu."

odwołująca się twierdziła, że na dzień egzaminu prawidłową odpowiedzią była "C", co wynika wprost z art. 607a-607zc Kodeksu postępowania karnego, regulujących Europejski Nakaz Aresztowania (ENA). Przyznała, że Konstytucja w art. 55 ust. 1 przewiduje zakaz ekstradycji obywatela polskiego, wskazała jednak na liczne kontrowersje wokół ENA, znajdujące potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2005 r, w sprawie P 1/05, jak również na zastosowanie ENA w praktyce wobec obywatela polskiego. Odwołująca podkreśliła przy tym, że pytanie nie odwoływało się wyłącznie do Konstytucji ani w żaden inny sposób nie wskazywało dziedzin prawa, w jakich należało poszukiwać odpowiedzi.

Skarżąca podniosła, że w przypadku pytania nr 58:

"Prokury może udzielić:

A. Spółdzielnia mieszkaniowa

B. Jan K. przedsiębiorca jednoosobowy

C. Spółka kapitałowa w likwidacji"

udzielona przez nią odpowiedź "B" była prawidłowa. Wskazała, że przepisy prawa polskiego umożliwiały przedsiębiorcy jednoosobowemu udzielenie prokury. Powołała się na brzmienie art. 1091 § 1 Kodeksu cywilnego oraz na fakt, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowi wpisu do jednego z dwóch rejestrów przedsiębiorców. Z uwagi na to, że funkcjonują dwa takie rejestry, to jest Ewidencja Działalności Gospodarczej - do której wpisuje się osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, oraz Krajowy Rejestr Sądowy - przeznaczony dla przedsiębiorców będących spółkami prawa handlowego, odpowiedź "B" była prawidłowa. Potwierdzeniem tego stanowiska były przytoczone przez odwołującą poglądy wyrażane przez przedstawicieli doktryny, w tym A. Kidyby i M. Wyrwińskiego.

Natomiast przy pytaniu nr 60:

"Dłużnik zwrócił się do wierzyciela przed upływem terminu przedawnienia roszczenia o rozłożenie długu na raty i o umorzenie odsetek za opóźnienie. Wierzyciel nie wyraził na to zgody. Z punktu widzenia biegu terminu przedawnienia:

A. doszło do zawieszenia biegu terminu

B. doszło do przerwania biegu terminu

C. prośba dłużnika nie miała żadnego wpływu na bieg terminu"

odwołująca wskazała odpowiedź "C". Argumentowała, że wezwanie dłużnika o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek stanowi tzw. uznanie niewłaściwe, które nie wywołuje w kwestii przedawnienia żadnych skutków prawnych i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przedawnia. Przytoczyła przy tym stanowisko wyrażone przez S. Grzybowskiego, M. Pyziak-Szafnicką i A. Szpunara w piśmiennictwie dotyczącym zagadnienia, oraz tezę wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] czerwca 1995 r., [...].

Odnośnie pytania nr 76:

"Przedmiotem umowy nazwanej przez strony "Umowa zlecenia" było wykonanie chodnika asfaltowego. Strony zawarły umowę:

A. o roboty budowlane

B. o dzieło

C. zlecenia"

odwołująca argumentowała, że prawidłową jest odpowiedź "A". Wskazała przy tym na unormowania materii umów o dzieło i umów o roboty budowlane zawarte w Kodeksie cywilnym i ustawie - Prawo budowlane. Powołała się także na treść art. 4 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Dokonała interpretacji użytego w Kodeksie cywilnym wyrażenia "obiekt", odwołując się do Prawa budowlanego, oraz wskazała, że chodnik jest fragmentem drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Na tej podstawie wywodziła, że treścią stosunku prawnego łączącego, strony w kwestionowanym pytaniu, było wykonanie chodnika, a co za tym idzie, że strony zawarły umowę o roboty budowlane. Argumentowała, że wynika to z ogólnie przyjętego w doktrynie założenia, iż decydującym dla zakwalifikowania danej umowy jako konkretnego typu umowy nazwanej są jej essentialia negotii. Wobec tego o zakwalifikowaniu danej umowy jako konkretnego typu umowy nazwanej decyduje nie nazwa umowy nadana jej przez strony, ale jej przedmiot. Odwołująca nie kwestionowała przy tym poprawności odpowiedzi "B", wskazanej jako właściwej w kluczu odpowiedzi.

Natomiast w przypadku pytania nr 155:

"Majątek spółdzielni jest:

A. szczególnym rodzajem własności w użytkowaniu grupowym

B. prywatną własnością jej członków

C. własnością spółdzielni"

odwołująca uznała, że prawidłową jest odpowiedź "C". Argumentowała, że na pytanie możliwe było udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi. Przyznała, że odpowiedź na pytanie może być wywiedziona wprost z art. 3 ustawy - Prawo spółdzielcze, jednakże w jej ocenie nie oznaczało to, że spółdzielnia nie posiada majątku w ogóle. Wskazała przy tym na dokonaną przez doktrynę i orzecznictwo interpretację tego niejednoznacznego przepisu, zwłaszcza w powiązaniu z treścią art. 11 tejże ustawy.

Odwołująca twierdziła, że prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 191:

"Wniesienie odwołania od decyzji powoduje według k.p.a.

A. Wstrzymanie wykonania decyzji

B. Nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji

C. Obowiązek wydania postanowienia w sprawie wykonalności decyzji"

jest wskazana przez nią odpowiedź "B". Jednocześnie, powołując się na brzmienie art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego, podniosła, że w tak nieprecyzyjnie sformułowanym pytaniu prawidłowa jest także odpowiedź "A". Odpowiedź "B" wskazała jako jej zdaniem bardziej właściwą, mając na względzie fakt, że kwestionowane pytanie nie zawierało jednoznacznie sformułowanych przesłanek zastosowania ww. przepisu.

W pytaniu nr 198:

"Osoba prawna może być:

A. Członkiem stowarzyszenia

B. Jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia

C. Nie może być ani członkiem ani członkiem wspierającym stowarzyszenia."

odwołująca wskazała odpowiedź "A" pomimo, że w jej ocenie prawdziwe były odpowiedzi "A" i "B". Pytanie nie wskazywało ustawy, na gruncie której należało udzielić odpowiedzi, wobec czego należało wziąć pod uwagę całokształt ustawodawstwa polskiego. M. Ś. wskazała przy tym ustawę o samorządzie gminnym, jako stwarzającą możliwość członkostwa osób prawnych, jakimi są gminy, w stowarzyszeniach.

Kwestionując pytanie nr 202:

"W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy:

A. Kodeksu postępowania cywilnego

B. Ordynacji podatkowej

C. Kodeksu postępowania administracyjnego"

odwołująca stwierdziła, że pytanie dopuszczało dwie prawidłowe odpowiedzi - "A" i "C", gdyż nie precyzowało, w jakim zakresie wymienione w odpowiedziach ustawy miałyby mieć zastosowanie. Odwołująca uznała za właściwą odpowiedź "A", powołując się na uregulowania ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Argumentowała, że uznanie odpowiedzi "A" za nieprawidłową oznaczałoby, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stosuje się przepisów k.p.c., co byłoby sprzeczne z brzmieniem art. 110g § 6 przywołanej wyżej ustawy.

W przypadku pytania nr 209:

"Po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji:

A. na wniosek strony,

B. z urzędu,

C. na wniosek strony i z urzędu."

M. Ś. uznała, że prawidłową jest zaznaczona przez nią odpowiedź "C" oraz odpowiedź "A". Jako poparcie tego stanowiska wskazała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05. Podniosła też, że użyte w pytaniu sformułowanie "strona" jest nieprecyzyjne, bowiem z omawianym wnioskiem może wystąpić jedynie skarżący. Nie może tego natomiast uczynić organ, który w postępowaniu sądowoadministracyjnym również posiada status strony.

Odwołująca twierdziła również, że w pytaniu nr 36:

"Elementem definicji chuligańskiego charakteru wykroczenia nie jest działanie:

A. Polegające na umyślnym niszczeniu mienia

B. W miejscu publicznym

C. W rozumieniu powszechnym bez powodu, z okazaniem przez to rażącego lekceważenia podstawowych zasad porządku prawnego"

nie można było wskazać prawidłowej odpowiedzi. Argumentowała, że zarówno odpowiedź "A", jak i wskazana przez nią odpowiedź "C", były nieprawidłowe, bowiem zawierają się w definicji czynu o charakterze chuligańskim, o jakim mowa w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Natomiast odpowiedź "B" była nieprawidłowa z uwagi na fakt, że w ocenie odwołującej się każde działanie w miejscu publicznym jest działaniem określanym słowem "publicznie".

W przypadku pytania nr 249:

"Radca prawny jest zobowiązany kierować się przy wykonywaniu zawodu:

A. Wyłącznie przepisami prawa

B. Wyłącznie przepisami prawa oraz zasadami etyki radcy prawnego

C. Wyłącznie przepisami prawa, zasadami etyki radcy prawnego, dobrymi obyczajami przyjętymi przez radców prawnych oraz postanowieniami zawartymi w uchwałach organów samorządu."

M. Ś. podniosła, że odpowiedzi na to pytanie udzieliła w oparciu o tekst zbioru Zasad Etyki Radcy Prawnego, znajdujący się na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowej Rady Radców Prawnych. Tekst ten w dniu egzaminu był już nieaktualny, o czym odwołująca nie wiedziała. Według jej twierdzeń, jeszcze po egzaminie na wspomnianej stronie internetowej znajdowało się odesłanie do tekstu nieaktualnego.

Na skutek odwołania, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Minister stwierdził, że egzamin, którego M. Ś. była uczestnikiem, został przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego. Jednocześnie jednak wskazał, że suma punktów uzyskanych przez odwołującą została błędnie ustalona, z uwagi na to, że uzyskała ona w rzeczywistości o 1 punkt mniej niż wskazywała skarżona uchwała. Odnosząc się do kwestionowanych przez odwołującą pytań nr 10, 36, 58, 60, 76, 155, 191, 198, 202, 209 i 249 organ stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty są bezzasadne.

W przypadku pytania nr 10 Minister stwierdził, że pytanie zostało sformułowane prawidłowo, zaś jedyną prawidłową odpowiedzią jest "A". Powołał się przy tym bezpośrednio na brzmienie art. 55 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i fakt, że przepisy regulujące instytucję Europejskiego Nakazu Aresztowania nie posługują się pojęciem "ekstradycja", lecz takimi jak "wydanie" i "przekazanie".

Odnosząc się do pytania nr 36, organ stanął na stanowisku, że elementy definicji chuligańskiego charakteru czynu wystąpiły w odpowiedziach "A" i "C", zatem jedyną poprawną odpowiedzią musi być "B". Natomiast dokonywanie wykładni z użyciem języka potocznego, nie zaś prawnego, doprowadziło odwołującą do błędnych wniosków.

Za chybione uznał organ także zarzuty dotyczące pytania nr 58. Wskazał przy tym na zależności pomiędzy uregulowaniami kodeksu cywilnego dotyczącymi prokury, a art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 17 z 2001 r., poz. 209, ze zm.) i nowelizacjami tej ustawy. Argumentował, że wprawdzie zgodnie z pierwotnym zamiarem ustawodawcy przedsiębiorca jednoosobowy miał podlegać wpisowi do KRS, jednakże w wyniku nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym przedsiębiorca taki nadal jest wpisywany jedynie do ewidencji działalności gospodarczej. Taki stan został utrwalony ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Ministra utożsamianie ewidencji działalności gospodarczej z rejestrem takim jak Krajowy Rejestr Sądowy, było nieuprawnione. Z powyższego wynika jednoznacznie, że możliwe było wybranie tylko jednej prawidłowej odpowiedzi "A".

W przypadku kolejnego kwestionowanego pytania - nr 60 - organ podniósł, że jedyną prawidłową odpowiedzią była "B", wynikająca wprost z brzmienia art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego.

Na zarzuty dotyczące pytania nr 76 organ wskazał jako jedyną prawidłową odpowiedź oznaczoną jako "B". Argumentował przy tym, że pytanie nie zawierało żadnych elementów wskazujących na to, że może chodzić o roboty budowlane, a nie o umowę o dzieło. Twierdził, że nie mogło chodzić o chodnik asfaltowy wchodzący w skład większej inwestycji, gdyż wtedy przedmiotem umowy byłoby nie wykonanie chodnika, lecz inwestycji.

W kwestii pytania nr 155 Minister Sprawiedliwości stwierdził, że prawidłowa odpowiedź na to pytanie zawarta była w punkcie "B", zaś zarzuty odwołującej uznał za nieuzasadnione. Powołał się przy tym na brzmienie art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze oraz fakt, że w pytaniu użyto sformułowania "majątek", odnoszącego się bezpośrednio do cytowanego przepisu. Rozważania M. Ś., oparte na założeniu, że w pytaniu chodziło nie o "majątek", lecz o "mienie", określił jako bezpodstawne.

Organ uznał również za nieuzasadnione zarzuty dotyczące możliwości udzielenia dwóch poprawnych odpowiedzi na pytanie nr 191. Wskazał, że prawidłowa odpowiedź została oznaczona jako "A" i wynika z treści art. 130 § 2 K.p.a. Powołał się przy tym na tezy z komentarza do tegoż artykułu, autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego. Minister twierdził, że odwołująca w sposób nieuprawniony uzupełniła treść pytania, podczas gdy żadne ze sformułowań w nim zawartych nie wskazywało na to, że może chodzić o któryś z powołanych przez skarżącą wyjątków.

Minister nie podzielił także zarzutów odwołującej odnośnie pytania nr 198 wskazując, że prawidłową odpowiedzią była "B", stanowiąca cytat z art. 10 ust.3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 855, ze zm.). Z uwagi na brzmienie tego przepisu argumentował, że nie jest dopuszczalne utworzenie stowarzyszenia osób prawnych ani też stowarzyszenia, którego członkami i założycielami mogłyby być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. Powołał się przy tym na orzeczenie Sądu Apelacyjnego W. z dnia [...] maja 1994 r., [...]. Natomiast stowarzyszenia osób prawnych tworzone są na podstawie innych ustaw, np. ustawy o samorządzie gminnym czy o samorządzie powiatowym, zaś przepisy ustawy - Prawo o stowarzyszeniach stosuje się do nich jedynie odpowiednio. Tak więc wskazana przez odwołującą odpowiedź "A" była nieprawidłowa.

Za niezasadne uznał też organ zarzuty odnoszące się do pytania nr 202 wskazując, że prawidłowa odpowiedź została zawarta w odpowiedzi "C", wynikającej wprost z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do argumentów powołanych przez odwołującą stwierdził, że przepisy art. 110g § 6 i § 7 dotyczą jedynie powództw kierowanych do sądu powszechnego, wobec czego stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wyłączone.

Jako chybione ocenił również zarzuty co do pytania nr 209 wskazując, że prawidłowa odpowiedź na to pytanie zawarta była w punkcie "A". Powołał się przy tym na art. 134 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wywodząc, że wstrzymanie wykonania decyzji następuje wyłącznie na wniosek. Argumentował, że przytoczone przez odwołującą orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. (II OZ 155/2005) de facto zasadę tą potwierdza. Na poparcie swego stanowiska Minister przytoczył także pogląd komentatorów ww. ustawy - W. Chróścielewskiego i J. P. Tarno. Organ wskazał też, że skarżący jest niewątpliwie stroną postępowania sądowoadministracyjnego i że istotą pytania było sprawdzenie wiedzy egzaminowanej w zakresie podejmowania przez sąd omawianych wyżej decyzji z urzędu lub na wniosek strony, a nie na czyj wniosek taka decyzja jest podejmowana.

W przypadku pytania nr 249 organ wskazał, że poprawna odpowiedź była oznaczona jako "C", natomiast zarzut odwołującej uznał za bezzasadny, zaś przytoczone przez nią okoliczności ocenił jako nie wywierające wpływu na prawidłową odpowiedź.

Ponowne przeliczenie punktów wykazało, że skarżąca faktycznie uzyskała wynik 185 punktów. Powyższa różnica wynika z pomyłki Komisji zliczającej punktację skarżącej. W związku z obowiązującym na gruncie postępowania administracyjnego zakazem reformationis in peius, organ nie dokonał jednak zmiany zaskarżonej uchwały.

Z przytoczonych względów organ nie dostrzegł podstaw do podjęcia decyzji zmieniającej wynik egzaminu konkursowego.

Omówioną wyżej decyzję M. Ś. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.

Argumentacja skarżącej zawarta w skardze nie uległa zmianie w zakresie w jakim uzasadnienie zaskarżonej decyzji administracyjnej nie odnosiłoby się do jej zarzutów. Skarżąca, podważając stanowisko organu w sprawie poprawności odpowiedzi na pytanie nr 10, powołała się, określając jako "argument koronny", na zmianę brzmienia art. 55 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dokonaną zmianą ustawy zasadniczej przez art. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. (Dz. U. Nr 200, poz. 1471) o zmianie Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej cytowanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich jest przygotowywany i przeprowadzany na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) - dalej powoływanej jako ustawa. Stosownie do przepisów art. 332 ust. 1 i 4 tej ustawy, powoływany co roku przez Ministra Sprawiedliwości zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich przygotowuje zestaw pytań w formie testu wyboru, składającego się z 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, spośród których tylko jedna jest prawidłowa. Pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów (art. 339 ust. 1 i 3 ustawy), co z kolei uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich w ciągu 2 lat od ogłoszenia wyników egzaminu (art. 33 ust. 3 ustawy).

Zgodnie z art. 339 ust. 1 i 3 ustawy, egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

M. Ś. kwestionowała uznanie udzielonych przez nią odpowiedzi za niepoprawne. Zarzuty jej skargi sprowadzają się do kwestionowania pytań nr 10, 36, 58, 76, 155, 191 i 198 jako naruszających art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez to, że na pytanie nr 36 nie było możliwe wskazanie prawidłowej odpowiedzi, natomiast w przypadku pozostałych - możliwe było wskazanie więcej niż jednej prawidłowej odpowiedzi. Skarżąca kwestionowała także pytanie nr 249 z uwagi na to, że odpowiedzi na nie udzieliła w oparciu o nieaktualny tekst Zasad Etyki Radcy Prawnego, zamieszczony na oficjalnej stronie Biuletynu Informacji Publicznej Krajowej Rady Radców Prawnych.

Na wstępie należy zaznaczyć, że organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Z obszernego uzasadnienia decyzji wynika, że Minister Sprawiedliwości przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem. Przedstawił obowiązujący w danej materii stan prawny i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącej wyjaśniając, dlaczego uznał jej stanowisko za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości, uznając, że skarżąca udzieliła niepoprawnych odpowiedzi na kwestionowane przez nią pytania (nr 10, 36, 58, 76, 155, 191, 198 i 249).

Wbrew zarzutom skarżącej, każde z zakwestionowanych przez nią pytań testowych zostało sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu.

Pytanie skonstruowane zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy zawiera tylko jedną prawidłową odpowiedź, która musi pozostawać w zgodności z jego kontekstem. W tej sytuacji nieuzasadnione jest twierdzenie, że przy poczynieniu odpowiednich założeń, wychodzących poza treść pytania, uzasadnionym było wskazanie dwóch poprawnych odpowiedzi. Stwarzałoby to bowiem sytuację, w której jedna z odpowiedzi byłaby prawidłowa bez czynienia jakichkolwiek dodatkowych założeń, a druga - przy ich dokonaniu. Nie można uznać za prawidłową odpowiedzi na pytanie testowe, jeżeli jest ona właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nie opisanej w całości w pytaniu lub wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst pytania, gdyż byłoby to sprzeczne z powołanym przepisem ustawy.

Z tych względów zarzuty skarżącej we wskazanym zakresie były nieuzasadnione.

Trzeba przy tym wskazać, że pytanie nr 10 dotyczyło ekstradycji, a nie "wydania" czy "przekazania". Z treści pytania nie można wnioskować, by odwoływało się ono do unormowań innych, niż art. 55 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołanie się przez skarżącą w skardze na zmianę ustawy konstytucyjnej nie było zasadne. Zauważyć bowiem należy, iż zmiana tego przepisu ustawy zasadniczej weszła w życie w dniu 7 listopada 2006 r., czyli powołany stan prawny w skardze nie obowiązywał w dacie egzaminu.

Z kolei pytanie nr 36 - wbrew stanowisku skarżącej - zawierało prawidłową odpowiedź - "C", wynikającą wprost z brzmienia art. 47 § 5 Kodeksu wykroczeń.

Odnośnie pytania nr 58 należy wskazać, że przedsiębiorca jednoosobowy w myśl art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej może udzielić jedynie stałego pełnomocnictwa, które podlega wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej. Instytucja takiego pełnomocnika nie może być utożsamiana z prokurą.

W przypadku pytania nr 76 Minister Sprawiedliwości słusznie wskazał w decyzji, że nie zawierało ono żadnych elementów wskazujących na to, że chodzi w nim o roboty budowlane. Argumentacja skarżącej oparta była na dodatkowych założeniach, których pytanie nie zawierało.

Także w kwestii pytania nr 155 należy podzielić stanowisko organu, że odpowiedź na nie zawarta była w art. 3 ustawy - Prawo spółdzielcze, jak również że treść pytania jasno wskazywała, iż odnosi się do majątku, a nie mienia. Dlatego też odnoszącą się do tego pytania argumentację skarżącej należy uznać za chybioną.

Co do pytania nr 191 to odwołuje się ono bezsprzecznie do art. 130 k.p.a. Paragraf 3 tego artykułu ustanawia wyjątek od ogólnej reguły, wyrażonej w paragrafie 2, dlatego też, przy braku dodatkowych zastrzeżeń w pytaniu, nie można było uznać odpowiedzi "B" za prawidłową.

Także w przypadku pytania nr 198 udzielenie odpowiedzi innej niż "B" wymagało dokonania pewnych zastrzeżeń, co - jak już wskazano wyżej - nie znajdowało uzasadnienia w treści pytania.

Chybiona jest również argumentacja skarżącej w przypadku pytania nr 249. Nie może się bowiem skutecznie powoływać na fakt zamieszczenia na oficjalnej stronie Biuletynu Informacji Publicznej Krajowej Rady Radców Prawnych nieaktualnego tekstu Zasad Etyki Radcy Prawnego. W swej argumentacji pomija ona fakt, że każdy z wariantów odpowiedzi zawierał słowo "wyłącznie", które sprawiało, że każda inna odpowiedź niż "C" na to pytanie była niepełna.

Skarżąca nie podnosiła w skardze zarzutów dotyczących stanowiska Ministra Sprawiedliwości co do jej odpowiedzi na pytania nr 60, 202 i 209. W tej sytuacji Sąd orzekający w sprawie nie omawiał szczegółowo tych pytań i odpowiedzi, jako nie objętych skargą. Badając jednakże argumenty Ministra Sprawiedliwości, zawarte w zaskarżonej decyzji, a odnoszące się do tych pytań i odpowiedzi skarżącej, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w tym zakresie przez organ administracji.

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa zaskarżoną decyzją. Jej uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich kwestii podniesionych w tej sprawie przez skarżącą. Zawiera ono szczegółowe omówienie wszystkich zarzutów odwołania oraz wyjaśnienie przyczyn, dla których organ ich nie uwzględnił.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.