Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 126/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4 pkt 17, art. 37 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 203 ust. 3, art. 213      art. 4 pkt 17, art. 37 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 203 ust. 3, art. 213
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 366 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015r. spraw ze skarg "A" spółka z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2014r. - nr [...] w przedmiocie długu celnego w wysokości 12.247 złotych, - nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług w wysokości18.544 złote - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 126/15

Uzasadnienie

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] i [...], Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołań "A" spółki z o.o. w W. (dalej: spółka/skarżąca), utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2014r.:

- nr [...], w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego w przywozie na dzień 28 października 2010r. w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci 472 kartonów obuwia, o łącznej masie 7640,26 kg brutto, objętego procedurą tranzytu T1 według MRN [...] z dnia 19 października 2010r., określenia kwoty wynikającej z długu celnego w wysokości 12.247zł i dokonania jej zaksięgowania oraz stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, od zaksięgowanej kwoty należności,

- nr [...], w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego na dzień 28 października 2010r. w stosunku do ww. towaru oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu tego towaru w wysokości 18.544zł.

Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że towary niewspólnotowe

w postaci obuwia (472 kartony o łącznej masie 7640,26 kg brutto) zostały objęte

w dniu 19 października 2010r. procedurą tranzytu wspólnotowego zewnętrznego

w urzędzie celnym wyjścia - Oddziale Celnym w R., zgodnie ze zgłoszeniem celnym T1 MRN [...]. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu była spółka "A". Odbiorcą wskazanym w dokumencie tranzytowym był obywatel Ukrainy F. J., a nadawcą – "B" Spółka jawna w R. Towar załadowany na środek transportu o numerach rejestracyjnych [...] miał zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia - Oddziału Celnego w H. w terminie do dnia 27 października 2010r. Kierowcą pojazdu przewożącego towar był A. M. z Ukrainy. W urzędzie celnym przeznaczenia - Oddział Celny w H.pojazd nr rej. [...] prowadzony przez A. M. został przedstawiony w dniu 15 listopada 2010r. Po przeprowadzeniu odprawy celnej,

w dniu 15 listopada 2010r. procedura tranzytu według przedłożonego dokumentu tranzytowego MRN [...] została zamknięta w systemie NCTS z wynikiem kontroli A2 (uznano za zgodne).

W styczniu 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia 15 stycznia 2014r. informujące o wynikach przeprowadzonych czynności kontrolnych wskazujących, że towar objęty w/w zgłoszeniem tranzytowym nie opuścił obszaru celnego UE i został usunięty spod dozoru celnego. Z dokumentów uzyskanych w ramach międzynarodowej pomocy administracyjnej od administracji celnej Ukrainy, wynikało, że po stronie ukraińskiej w dniu 16 listopada 2010r. na pojeździe o nr rej. [...] odnotowano wwóz innych towarów niż zgłoszone do odprawy celnej w granicznym urzędzie celnym w wywozie z Polski. Strona ukraińska poinformowała, że na Ukrainie przedstawiono towar w postaci 6500 kg bloczków komórkowych (pustaków), który został odprawiony na podstawie ukraińskiego zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 17 listopada 2010r.

Powyższe okoliczności świadczące o tym, że towar objęty zgłoszeniem celnym MRN [...] z dnia 19 października 2010r. nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej, były podstawą do wszczęcia postępowania

w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego:

- postanowieniem z dnia [...] kwietna 2014r., nr [...], wszczął postępowanie wobec głównego zobowiązanego - spółki "A",

- postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014r. wszczął postępowanie wobec A. M. - kierowcy środka przewozowego, który w dniu 15 listopada 2010r. w Oddziale Celnym w H. zgłosił przewóz obuwia na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego.

Po zakończeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] września 2014r., nr [...], stwierdził powstanie długu celnego w przywozie w wysokości 12.247zł na dzień 28 października 2010r. w związku z usunięciem towaru w postaci 472 kartonów obuwia o łącznej masie brutto 7640,26 kg spod dozoru celnego. Do zapłaty należności z ww. tytułu zobowiązani zostali spółka "A" oraz A. M. - jako dłużnicy solidarni.

W konsekwencji rozstrzygnięcia jakie zapadło w sprawie długu celnego, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, wszczętego postanowieniami: z dnia [...] kwietnia 2014r. w stosunku do spółki "A" oraz z dnia [...] czerwca 2014r.

w stosunku do A. M., Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] września 2014r., nr [...], stwierdził powstanie obowiązku podatkowego na dzień 28 października 2010r. w związku z powstaniem długu celnego w stosunku do towaru: obuwie (472 kartony o łącznej masie 7640,26 kg brutto) wskutek usunięcia przedmiotowego towaru spod dozoru celnego oraz określił kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu tego towaru w wysokości 18.544zł. Do zapłaty należności z ww. tytułu zobowiązani zostali spółka "A" oraz A. M. - jako dłużnicy solidarni.

Od decyzji organu I instancji spółka wniosła odwołania, po rozpatrzeniu których, Dyrektor Izby Celnej powołanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] grudnia 2014r., utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie miało miejsce usunięcie towaru spod dozoru celnego. Kontrola przesyłki tranzytowej przeprowadzona w chwili zamykania procedury tranzytu w urzędzie

celnym przeznaczenia nie obejmowała rewizji celnej i przeprowadzona została na podstawie deklaracji celnej. Kontrola po stronie ukraińskiej, w tym dokonanie rewizji środka przewozowego oraz odprawy celnej przesyłki, nastąpiła w krótkim czasie po dokonaniu odprawy celnej po stronie polskiej. Organ II instancji podkreślił, że pojazd, którym miało być wywiezione obuwie znajdujące się pod procedurą tranzytu nie przybył do urzędu celnego przeznaczenia w wyznaczonym terminie i w czasie trwania procedury w dniu 22 października 2014r. w miejscowości D. został załadowany towarem w postaci bloczków komórkowych, odprawionym następnie przez ukraińską służbę celną. Ponadto różnice wagowe, wykazane przez Urząd Celny w Z. na podstawie analizy wyników ważenia pojazdu o nr rejestracyjnym [...], świadczą o tym, że towarem znajdującym się w pojeździe w dniu 15 listopada 2010r. nie mógł być towar objęty zgłoszeniem tranzytowym MRN [...], w związku z czym niewątpliwie doszło do ingerencji w zamknięcie celne nałożone w urzędzie celnym wyjścia.

Organ odwoławczy wskazał również, że mimo wezwania organu celnego, strona nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego tożsamość towarów, zgodnie

z art. 366 ust. 2 RWKC, ani przeciwdowodu obalającego domniemanie, że przedmiotowy towar, który nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, został usunięty spod dozoru celnego.

Organ II instancji wyjaśnił, że w przypadku procedury tranzytu zgodnie z art.96 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.UrzUEL.1992.302.1) – dalej: WKC, to właśnie główny zobowiązany jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury,

zobowiązanym do wykonania obowiązków związanych z jej realizacją. Przy czym bez znaczenia jest, czy zdarzenie, z którym przepisy łączą powstanie długu celnego, było

wynikiem działania tego podmiotu, czy też osób trzecich. W razie powstania długu celnego w przywozie, w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, osoba zobowiązana do wykonywania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą

towar został objęty, staje się z mocy prawa dłużnikiem i za powstały dług celny ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Główny zobowiązany, tj. spółka "A" jest dłużnikiem, gdyż nie dopełniła obowiązku przedstawienia towaru

w urzędzie celnym przeznaczenia.

Odnośnie odpowiedzialności innych osób mogących być dłużnikami, organ odwoławczy wskazał na przepis art. 96 ust.2 WKC, na mocy którego obowiązek przedstawienia towarów, który obciąża głównego zobowiązanego może zostać rozciągnięty również na osobę przewożącą towary lub ich odbiorcę. Warunkiem jest posiadanie przez te podmioty wiedzy co do tego, że towary są objęte procedurą tranzytu wspólnotowego. Jak ustalono w trakcie postępowania wyjaśniającego osobą przewożącą towary objęte procedurą tranzytu był A. M., który przedstawił

w oddziale celnym granicznym zgłoszenie celne deklarując wywóz ujętego w nim towaru, co dodatkowo potwierdza obiegowa karta kontrolna Oddziału Celnego

w H. nr [...] z dnia 15 listopada 2010r. zawierająca numer rejestracyjny samochodu, imię, nazwisko, datę i podpis kierowcy, nazwę towaru oraz numer dokumentu tranzytowego. Powyższe, zdaniem organu II instancji, świadczy, że A. M. musiał wiedzieć, że towar przedstawiony do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego objęty jest procedurą tranzytu wspólnotowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie daty faktycznego usunięcia towaru spod dozoru celnego (wyładowania obuwia z ciężarówki). Z tych względów, datą powstania długu celnego będzie dzień następny po dacie wyznaczonego, zgodnie z dokumentem tranzytowym, terminu dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia tj. 28 października 2010r. – zgodnie z art. 215 ust. 1 tiret trzeci WKC.

Odnośnie kwoty należności wynikającej z powstałego długu celnego wskazano, że jej określenie nastąpiło w oparciu o art. 214 WKC na podstawie elementów kalkulacyjnych (klasyfikacji taryfowej towarów, pochodzenia towarów, wartości celnej towarów) właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie ma zastosowanie art. 221 ust.4 WKC, ponieważ występuje związek pomiędzy powstaniem długu celnego,

a czynem polegającym na usunięciu towaru spod dozoru celnego, który podlega wszczęciu postępowania karnego. Organ podkreślił, że dla zastosowania art. 221 ust. 4 WKC nie jest konieczne wszczęcie postępowania karnego. W celu możliwości powiadomienia dłużnika o kwocie należności istotne jest stwierdzenie faktu popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, niezależnie od tego, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn osobie dłużnika.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że zgłoszenie celne jest jedynie rodzajem deklaracji składanej przez zgłaszającego,

a dane w nim zawarte korzystają tylko z domniemania prawdziwości. Komunikat IE045 pełni jedynie rolę informacyjną w ramach zgłoszenia o objęcie towaru tą procedurą i nie oznacza, że główny zobowiązany jest już wolny od wszelkiej odpowiedzialności. Możliwość kontroli przebiegu procedury tranzytu zewnętrznego

i uregulowania sytuacji towaru istnieją także po jej zakończeniu (zamknięciu), tj. po otrzymaniu komunikatu systemowego IE045, jeżeli stwierdzone zostanie, że zakończenie (zamknięcie) takie nie było prawidłowe. Nie stanowi ku temu przeszkody fakt, że urząd celny wyjścia (Oddział Celny w R.) zainicjował procedurę poszukiwawczą, ponieważ, jak wynika z akt sprawy, nie został dochowany wyznaczony do dnia 27 października 2010r. termin dostarczenia przesyłki do urzędu celnego przeznaczenia (Oddział Celny H.), w którym przedmiotowy towar został zgłoszony do wywozu i formalnie potwierdzono zakończenie procedury tranzytu dopiero 15 listopada 2010r.

Odnośnie rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 18.544zł z tytułu importu przedmiotowego towaru w związku z jego usunięciem spod dozoru celnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r.

o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej: ustawa o VAT, obowiązującym w dacie powstania długu celnego, obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.

W każdym przypadku zatem, z którym WKC wiąże powstanie długu celnego

w przywozie, powstaje jednocześnie obowiązek podatkowy w podatku od towarów

i usług. Podstawą opodatkowania w takich sprawach jest wartość celna powiększona o należne cło, w myśl art. 29 ust. 13 ustawy o VAT, zaś podatnikami są podmioty na których ciąży obowiązek uiszczenia cła (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Z uwagi na rozstrzygnięcie, jakie zapadło w sprawie długu celnego, organ

I instancji prawidłowo, kierując się art. 34 ust. 1 ustawy o VAT, określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, liczone według stawki 22%, w wysokości 18.544zł. Za podstawę opodatkowania towaru przyjęto kwotę łączną 84.291zł, stanowiącą sumę wartości celnej towaru oraz cła. Za podatników uznani zostali tj. spółka "A" oraz A. M., będący dłużnikami długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego.

Odnosząc się do wniosku spółki o zwrócenie się do wskazanych przez nią osób w celu pozyskania listu przewozowego CMR oraz dowodu otrzymania zapłaty za towar, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że żaden z wymienionych dokumentów nie stanowi zasadniczego dowodu wyprowadzania towaru poza europejski obszar celny, a zatem wniosek jest niezasadny.

Za niecelowe organ II instancji uznał również zwrócenie się do Oddziału Celnego w H. o przekazanie dokumentacji związanej z przebiegiem operacji tranzytowej według MRN [...], stwierdzając, że dokumenty takie znajdują się w aktach sprawy, zaś strona nie sprecyzowała o pozyskanie jakiego konkretnie dokumentu dodatkowo wnosi.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zebrał i wyczerpująco rozpatrzył zebrany materiał dowodowy, nie naruszając zasad postępowania celnego

i podatkowego oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny.

Na decyzje organu odwoławczego spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc

o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono:

1) naruszenie art.201 ust. 1 w zw. z art. 203 WKC, przez błędne uznanie, że powstał dług celny w przywozie,

2) naruszenie art. 92 ust. 1 i 2 WKC w zw. pkt 1.2.2.1. Podręcznika procedur tranzytowych (nowe) postępowanie poszukiwawcze z dnia 1 lipca 2009r., TAXBUD/2019/2008 PL-Final, przyjętego przez sekcję Tranzytu Komitetu Kodeksu Celnego; art. 38 i art. 40 załącznika nr I do Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w dniu 20 maja 1987 r. w Interlaken (dalej: Konwencja) oraz art.365 ust. 7 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.UrzUEL.1993.253.1) – dalej: RWKC, przez błędne uznanie, że procedura tranzytu nie została prawidłowo zakończona i istnieje odpowiedzialność skarżącego,

3) naruszenie art. 71 i art. 92 WKC, przez uznanie, że towar objęty procedurą tranzytu według dokumentu T1 MRN [...] nie został przedstawiony organom celnym i nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, zaś potwierdzenie jego wyprowadzenia za granicę UE nastąpiło niezgodnie

z przepisami prawa, a w konsekwencji przyjęcie, że procedura tranzytu nie została zakończona, a obowiązki zobowiązanego nie zostały spełnione

i w wyniku tego powstał dług celny w przywozie,

4) sprzeczność dokonanych w sprawie ustaleń z zebranym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że towar objęty procedurą tranzytu według ww. dokumentu MRN nie został przedstawiony organom celnym i nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, zaś potwierdzenie jego wyprowadzenia za granicę Unii Europejskiej nastąpiło niezgodnie z przepisami prawa, a w konsekwencji przyjęcie, że procedura tranzytu nie została zakończona, obowiązki zobowiązanego nie został spełnione i w wyniku tego powstał dług celny

w przywozie,

5) naruszenie przepisu art. 120, art. 121, 187, art. 191 i art. 194 ustawy

Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749

zm.) – dalej: O.p., w zw. z art. 73 i art. 86 Prawa celnego, przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego i niezasadne ustalenie przez organy celne, że zostały udowodnione okoliczności stanowiące podstawę dla wydania zaskarżonych decyzji oraz przez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego,

6) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez błędne przyjęcie, że na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia cła, a w konsekwencji błędne przyjęcie na tej podstawie, że jest on również podatnikiem podatku od towarów i usług

z tytułu importu towaru.

W uzasadnieniach skarg skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie rozważył w sposób wszechstronny argumentacji spółki wskazującej na zamknięcie procedury tranzytu oraz na brak przesłanek uzasadniających odpowiedzialność skarżącej. Według skarżącej, o braku analizy argumentacji skarżącej świadczą podstawowe błędy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (w przedmiocie długu celnego), dotyczące dat pism organu II instancji.

Skarżąca podkreśliła, że w sprawie nastąpiło zakończenie operacji tranzytowej

z wynikiem A2, a organy celne zamykając tą procedurę musiały mieć podstawy do stwierdzenia zgodności przedstawionego im zgłoszenia. Ponadto z adnotacji na dokumencie tranzytowym wynika, że w urzędzie celnym przeznaczenia nie stwierdzono naruszenia zamknięcia celnego nałożonego w urzędzie celnym wyjścia. Zdaniem skarżącej, komunikat IE045, wbrew twierdzeniom organów celnych, nie ma jedynie charakteru informacyjnego, w szczególności, że urzędem celnym przeznaczenia była Ukraina, która nie przyjęła dotąd Konwencji. Skarżąca zakwestionowała oparcie decyzji na informacjach pochodzących od organów celnych Ukrainy jako niepotwierdzonych i pochodzących od organu pozawspólnotowego. Zdaniem skarżącego, nie ma dowodów, ani podstaw do twierdzeń, że

w miejscowości D. w dniu 22 października 2014r. na środek transportu o nr rej. [...] załadowano pustaki. Skarżąca zarzuciła, że nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności dotyczące towaru po zamknięciu procedury tranzytu. W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie organ nie mógł posłużyć się

w charakterze dowodu "ustaleniami dokonanymi podczas kontroli" przez inny wspólnotowy organ celny, o czym mowa w art. 250 WKC. Nie można mówić także o udzielaniu wzajemnej pomocy przy kontroli autentyczności i prawidłowości dokumentów, o której mowa w art. 314a RWKC ponieważ współpraca ta dotyczy jedynie administracji celnych państw członkowskich. Informacje te nie zostały również uzyskane przez organ w trybie art.365a ww. rozporządzenia. Zdaniem skarżącej, nie mamy tu również do czynienia z pomocą urzędową, o której mowa w art. 13 Konwencji, której Ukraina nie jest stroną. Skarżąca zakwestionowała posłużenie się przez organ takimi "informacjami" i kopiami dokumentów, a także podniosła, że nie wynika z nich okoliczność, aby w chwili zamknięcia procedury tranzytu pojazd załadowany był jakimś innym towarem. Skarżąca zarzuciła, że organ celny dysponował jedynie kopiami dokumentów, niepoświadczonymi "za zgodność", nie mającymi mocy dowodowej.

Ponadto skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami dokonanymi przez organ, że różnica w wadze towaru była wykazana, a także aby świadczyła o tym, że w urzędzie przeznaczenia na pojeździe nie znajdował się towar zadeklarowany zgodnie z MRN [...]. Organ podając, że "masa towaru winna wynosić 7640,26 kg, czyli ponad 1320 kg więcej niż masa wynikająca z ważenia", nie wykazał uśrednionej masy pustego pojazdu, oraz nie wyjaśnił czy uwzględnił okoliczność czy jest to pojazd zatankowany paliwem, czy też nie. Skarżąca zarzuciła, że ustalenia organu dotyczące wagi pustego pojazdu (5.540 kg) są sprzeczne z informacjami znajdującymi się w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Skarżąca podniosła także, że wszelkie niejasności i wątpliwości dotyczące oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie winny być rozstrzygane na korzyść strony, gdyż tylko takie postępowanie może pogłębiać zaufanie do organów administracji celnej jako reprezentanta władzy publicznej.

W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga

w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja stwierdzająca powstanie długu celnego w przywozie i określająca kwotę długu celnego w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru w postaci obuwia oraz decyzja stwierdzająca powstanie obowiązku podatkowego w stosunku do ww. towaru oraz określająca kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu tego towaru. Do zapłaty należności z ww. tytułu zobowiązani zostali spółka "A" oraz A. M. – jako dłużnicy solidarni.

Spór dotyczy kwestii czy w sprawie miało miejsce usunięcie towaru spod dozoru celnego oraz czy skarżąca zasadnie została obciążona należnościami

z tytułu długu celnego i podatku od towarów i usług.

Zdaniem orzekających w sprawie organów, kwestia usunięcia towaru spod dozoru celnego nie budzi wątpliwości, wobec faktu, że po stronie ukraińskiej, bezpośrednio po polskiej odprawie pojazdu o nr rej. [...], odnotowano wwóz innych towarów, niż zgłoszone do odprawy celnej na tym samym środku przewozowym. Ponadto formalne potwierdzenie zamknięcia procedury tranzytu nie uniemożliwia kontroli operacji tranzytowej i nie zwalnia z odpowiedzialności za powstały dług celny.

Skarżąca stanęła na stanowisku, że zakończenie operacji tranzytowej

z wynikiem A2 i wydanie komunikatu "IE045" spowodowało, że ustały jej obowiązki jako głównego zobowiązanego i brak jest przesłanek uzasadniających jej odpowiedzialność. Według skarżącej, ze zgromadzonego przez organy celne materiału dowodowego nie wynika, że nastąpiło usunięcie towaru spod dozoru celnego, a ustalenia organów zostały oparte na niepotwierdzonych informacjach organu pozawspólnotowego.

W ocenie Sądu, w zaistniałym sporze rację należy przyznać organom celnym.

Objęcie procedurą tranzytu odbywa się na podstawie zgłoszenia celnego, które zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC, oznacza czynność, przez którą osoba wyraża,

w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Osoba zainteresowana zgłasza towary do procedury mającej zastosowanie

w odniesieniu do nich i bez uszczerbku dla ewentualnego zastosowania sankcji zobowiązuje się zgodnie z postanowieniami obowiązującymi w Państwach Członkowskich w odniesieniu do:

- dokładności informacji podawanej w zgłoszeniu,

- autentyczności załączonych dokumentów,

- przestrzegania wszystkich obowiązków wiążących się z objęciem odnośnych towarów daną procedurą, co potwierdza swoim podpisem (załącznik nr 37 do rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.UrzUEL.1993.253.1) – dalej: RWKC.

Wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia stanowią podstawę stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary (art. 71 ust. 1

WKC). W przypadku niedokonania weryfikacji zgłoszenia przepisy określone w ust. 1 stosuje się na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu ( art. 71 ust. 2 WKC).

Przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru nie stanowi błędu organu celnego, który wyłączałby możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest bowiem rodzajem czynności materialno-technicznej, "niedecyzyjnej", opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego, którego obdarza się w ten sposób kredytem zaufania, w zakresie rzetelnego i prawidłowego wypełniania zgłoszeń celnych, kwoty należności przywozowych lub wywozowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 406/2010, (dost. w CBOiS – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu (art. 37 ust. 1 WKC). Mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pozostają pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1, aż do zmiany ich statusu celnego, bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu, bądź zniszczenia, zgodnie z art. 182.

Pod pojęciem dozoru celnego mieszczą się, zgodnie z art. 4 pkt 13 WKC - wszelkie działania podejmowane przez organ celny w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów mających zastosowanie do towarów przywożonych na polski obszar celny lub z nich wywożonych.

A contrario, usunięcie towaru spod dozoru celnego oznacza utratę możliwości wykonywania przez organy wobec tychże towarów, przywożonych na polski obszar celny lub z niego wywożonych, wszelkich czynności o charakterze materialno-technicznym lub prawnym, wynikających z norm prawa celnego lub innych przepisów znajdujących zastosowanie do tych towarów.

W niniejszej sprawie towar w postaci obuwia został w dniu 19 października 2010r. objęty procedurą tranzytu zewnętrznego według MRN [...] w urzędzie wyjścia – Oddziale Celnym w R. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu była spółka "A". Towar zwolniono do procedury tranzytu z terminem dostarczenia go do dnia 27 października 2010r. do urzędu celnego przeznaczenia - Oddziału Celnego

w H. Przedmiotowy towar, załadowany na środek transportu o nr rej. [...], został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia w dniu 15 listopada 2010r. Kierowcą ww. pojazdu był A. M. Odprawa celna została dokonana bez kontroli szczegółowej, zamknięto operację tranzytową w systemie NCTS z wynikiem A2 (uznano za zgodne) i zwolniono towar do wywozu. Po stronie ukraińskiej w dniu 16 listopada 2010r. odnotowano przywóz innego towaru (pustaki), niż zgłoszony do odprawy celnej po stronie polskiej na tym samym środku przewozowym (obuwie).

Powyższe okoliczności świadczą on tym, że procedura tranzytu została zamknięta nieprawidłowo.

Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że samo wysłanie komunikatu o zamknięciu procedury tranzytu nie oznaczało, wbrew twierdzeniom skarżącej, zakończenia tejże procedury. Zgodnie bowiem z dokumentem Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej do spraw Podatków i Unii Celnej z dnia 1 lipca 2009r., TAXBUD/2019/2008 (zwanym dalej Podręcznikiem tranzytowym) zakończenie operacji tranzytowej oznacza, że towary wraz z dokumentami zostały przedstawione organom celnym w urzędzie przeznaczenia lub upoważnionemu odbiorcy, zaś zamknięcie operacji tranzytowej, że operacja tranzytowa zakończyła się prawidłowo, na podstawie porównania informacji dostępnych w urzędzie przeznaczenia z informacjami dostępnymi w urzędzie wyjścia.

Zasadnie przyjęły organy celne, że komunikat IE045 określony mianem komunikatu zamknięcia, ma wyłącznie charakter informacyjny i niemający mocy prawnej oraz podlegający weryfikacji w postępowaniu kontrolnym na wypadek, gdyby w późniejszym czasie okazało się, że do wysłania komunikatów doszło na podstawie nieprawdziwych informacji.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko orzekających w sprawie organów celnych, że wydanie komunikatu IE045 nie zwalnia z odpowiedzialności tak głównego zobowiązanego, jak przewoźnika, czy odbiorcy towaru.

Zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają stanowisko organów, że doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego. W opozycji do ustaleń organu, skarżąca powołała się wyłącznie na wysłany z urzędu wyjścia komunikat IE045 o zamknięciu operacji tranzytu, który jak już wyżej wskazano ma charakter wyłącznie informacyjny.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2010 r., sygn. III SA/Gd 304/2010 (dost. w CBOiS) sąd między innym wskazał, że art. 78 § 3 WKC stanowi, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. (...) rzeczą importera jest zabezpieczenie materiału do badania celem wykazania, iż poddane weryfikacji zgłoszenie celne było prawidłowe albowiem towar nim objęty został zaklasyfikowany do prawidłowego kodu taryfy celnej. Dopuszczenie innej interpretacji w tym zakresie unicestwiałoby cel tej regulacji".

Zdaniem Sądu, fakt usunięcia przedmiotowego towaru spod dozoru celnego nie budzi wątpliwości. Po stronie ukraińskiej, na tym samym środku przewozowym, na którym po stronie polskiej odprawiono obuwie, odnotowano inny towar – pustaki. Co więcej, pojazd nie przybył do urzędu przeznaczenia w wyznaczonym terminie

i w czasie trwania procedury tranzytu tj. w dniu 22 października 2014r.

w miejscowości D. został załadowany towarem w postaci pustaków, odprawionym przez ukraińską służbę celną. Powyższe okoliczności, świadczą o tym, że doszło do ingerencji w nałożone w urzędzie celnym wyjścia zamknięcie celne. Stanowisko organu potwierdzają również różnice wagowe, stwierdzone na podstawie analizy wyników ważenia przedmiotowego pojazdu.

Na podstawie art. 203 ust. 3 WKC dłużnikami długu celnego powstałego

w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego są:

- osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

- osoby, które uczestniczyły w tym usunięciu, i które jednocześnie wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towar zostaje usunięty spod dozoru celnego,

- osoby, które nabyły lub posiadały towar, i które w chwili jego nabycia lub wejścia

w jego posiadanie wiedziały bądź powinny były wiedzieć, że jest to towar usunięty spod dozoru celnego i odpowiednio osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

Stosownie do art. 213 WKC, jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego długu.

Osobą uprawnioną do korzystania z procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego jest główny zobowiązany. Jest on również odpowiedzialny za przedstawienie w wyznaczonym terminie, w urzędzie celnym przeznaczenia, towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne, w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzeganie przepisów procedury tranzytu wspólnotowego (art. 96 ust. 1 WKC). Główny zobowiązany staje się dłużnikiem z mocy prawa, a za dług ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Nie naruszając określonych w ust. 1 obowiązków głównego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub odbiorca, który przyjmuje towary wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązana do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia

w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towaru.

W odniesieniu do formalności tranzytowych Wspólnoty oraz formalności

w miejscu przeznaczenia w interesie każdej osoby uczestniczącej w procedurze leży sprawdzenie treści swojego zgłoszenia przed jego podpisaniem i złożeniem go

w urzędzie celnym.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy temu, aby skarżąca wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, przepisem art. 96 WKC. Nie przedstawiła bowiem w urzędzie celnym przeznaczenia, towarów w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne, w celu zapewnienia tożsamości towarów, w związku z tym ponosi odpowiedzialność za usunięcie towaru spod dozoru celnego. W konsekwencji prawidłowo została obciążona obowiązkiem zapłaty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Należy przy tym dodać, że odpowiedzialność głównego zobowiązanego jest niezależna od odpowiedzialności innych osób, w tym również tych osób, które fizycznie dokonały usunięcia towaru spod dozoru celnego.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nietrafne są zarzuty skargi, że spółka nie może odpowiadać za dług celny, ponieważ – jak twierdzi skarżąca – nie ponosi odpowiedzialności za losy towaru po zamknięciu procedury tranzytu.

W świetle zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że rozstrzygając przedmiotowe sprawy organy celne prawidłowo oparły się na dokumentach i informacjach przekazanych przez ukraińskie organy celne, które na podstawie umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Ukrainy o współpracy i pomocy wzajemnej w sprawach celnych, przekazują sobie wszelkie dostępne informacje dotyczące osób, towarów, środków transportu, o których wiadomo lub podejrzewa się, że spowodowały lub mogą spowodować działania sprzeczne z przepisami celnymi drugiej umawiającej się strony, a także informacje czy towary wywiezione

z terytorium Państwa jednej Umawiającej się Strony zostały wprowadzone na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się Strony zgodnie z przepisami celnymi. Informacje i dokumenty otrzymane w ramach wzajemnej pomocy, wbrew zarzutom skargi, zostały przekazane w uwierzytelnionych kopiach, przy zastosowaniu procedury w ramach międzynarodowej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Dokumenty te mają zatem charakter dokumentów urzędowych,

w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, i stanowią dowód tego, co zostało

w nich urzędowo stwierdzone (korzystają z domniemania autentyczności

i prawdziwości).

Moc dowodowa wyżej wskazanych dokumentów celnych, wystawionych przez organy celne Ukrainy nie jest nieograniczona i niepodważalna. Możliwe jest bowiem przeprowadzenie przeciwdowodu na okoliczności w nich przedstawione, przy pomocy wszelkich możliwych i prawnie dopuszczalnych środków dowodowych. Skarżąca jednakże nie wskazała na jakiekolwiek dowody mogące obalić domniemanie prawdziwości ukraińskich dokumentów urzędowych. Nie przedstawiła też jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać, pośrednio lub bezpośrednio na to, że przedmiotowe dokumenty nie odnoszą się do rzeczywistych zdarzeń. W związku z tym jej stanowisko, odmawiające tymże dokumentom jakiejkolwiek mocy dowodowej, jest nieuzasadnione i jako takie nie zasługuje na akceptację.

Należy wskazać, że stosownie do art. 366 ust. 2 RWKC procedurę tranzytu wspólnotowego uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi organom celnym, zgodnie z ich wymogami, jeden z poniższych dokumentów potwierdzających tożsamość towarów:

- dokument celny wystawiony w kraju trzecim, dotyczący objęcia towarów przeznaczeniem celnym,

- dokument sporządzony w państwie trzecim, poświadczony przez organy celne tego państwa i potwierdzający, że towary są uznane za znajdujące się

w swobodnym obrocie w tym państwie.

Skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła, poprzestając na powołaniu się na otrzymane automatycznie potwierdzenie zamknięcia operacji tranzytowej

w systemie celnym, co przyjęła za prawidłowe jej zakończenie i wyprowadzenie towaru poza obszar Unii Europejskiej.

Odnosząc się do zarzutów skargi, co do ustaleń w zakresie różnic w wadze towarów, Sąd stwierdza, że ustalenia te są orientacyjne, bowiem odnoszą się do uśrednionej wagi pojazdu (bez załadunku), ale z nieznaną ilością paliwa. Porównując wagę pojazdu w rozpoznawanej sprawie, z wagą towarów wynikających ze zgłoszenia celnego w procedurze tranzytu zewnętrznego (obuwie o wadze 7.640 kg) i ze zgłoszenia celnego przywozowego (bloczki betonowe o wadze 6.400 kg), organy celne miały prawo powziąć wątpliwość co do tożsamości towaru. Jednakże wyniki ważenia nie były ani jedynym, ani zasadniczym dowodem usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Sąd nie podziela też twierdzeń skarżącej, co do sprzeczności dokonanych

w sprawie ustaleń z materiałem dowodowym, jak też, co do naruszenia zasady prawdy obiektywnej i dokonania błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd nie dostrzegł zarzucanych w skardze uchybień w zakresie prowadzenia postępowania celnego i podatkowego. W przedmiotowej sprawie organy celne podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy, zebrały zupełny materiał dowodowy, który w wyczerpujący sposób rozpatrzyły. Dokonanie przez organy odmiennej, niezgodnej z wolą skarżącej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie stanowi o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów.

W ocenie Sądu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zgodnie z żądaniem skarżącej, było niecelowe, gdyż dokumenty (list przewozowy, dowód otrzymania zapłaty za towar) o których zwrócenie się do wskazanych przez nią osób wnioskowała skarżąca, nie miałyby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast dokumentacja związana z przebiegiem przedmiotowej operacji tranzytowej znajduje się w aktach sprawy. Ponadto, jak słusznie stwierdziły organy celne, wniosek strony o zwrócenie się do Oddziału Celnego w H. był nieprecyzyjny, tj. nie wskazano o uzyskanie jakich konkretnie dokumentów strona wnosi. W tym stanie rzeczy, niezasadny jest zarzut odnośnie nieprzeprowadzenia przez organy celne uzupełniającego postępowania dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.