Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 818/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2014r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych: w kwocie [...] zł, uiszczonego z tytułu zawartej w dniu 13 marca 2008 r. umowy sprzedaży zabudowanej nieruchomości (działka [...]) położonej miejscowości L. D. oraz w kwocie [...] zł z tytułu zawartej w dniu 28 lutego 2008 r. umowy sprzedaży nieruchomości (działka [...]) położonej również miejscowości L. D. Zdaniem spółki, umowa z dnia 13 marca 2008 r. została zawarta wbrew przepisom ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. nr 167, poz. 1758, ze zm., dalej: "u.n.n.p.c."), w związku z czym dotknięta jest wadą nieważności bezwzględnej.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł, gdyż nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 72 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.").

W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 72 § 1 O.p., poprzez nieuznanie za nadpłatę kwoty nienależnie zapłaconego podatku oraz naruszenie art. 121 § 1 O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i art. 122 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej. W ocenie skarżącej, czynność nabycia nieruchomości (działki [...]) była od samego początku nieważna z mocy prawa i od początku nie wywoływała żadnych skutków prawnych. W konsekwencji, podatek uiszczony od bezwzględnie nieważnej czynności cywilnoprawnej jest podatkiem zapłaconym nienależnie, w związku z czym stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi. Spółka podniosła dodatkowo, że zawarta przez nią umowa z dnia 13 marca 2008 r. powinna korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r., nr 101, poz. 649, ze zm., dalej: "u.p.c.c."). W tym zakresie stwierdziła, iż nabyta nieruchomość spełnia warunki niezbędne do uznania jej za objętą definicją gospodarstwa rolnego.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ, wskazując na zaistniały w sprawie stan faktyczny podał, że aktem notarialnym z dnia 13 marca 2008 r., rep. A nr [...], zawarto umowę sprzedaży zabudowanej nieruchomości położonej miejscowości L. D., gmina L., KW nr [...], za kwotę [...] zł. Od tej umowy notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł. Z akt sprawy ponadto wynika, że decyzją z dnia [...] r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej spółki o wydanie zezwolenia na nabycie prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości L. D., składającej się z działki [...] o po w. [...] ha, stanowiącej własność Państwa A. i G. K. U podstaw decyzji legło m. in. ustalenie, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku nie stanowiła nieruchomości rolnej lub leśnej. W związku z tym nie zachodziły przesłanki określone w art. 1 ust. 1 u.n.n.p.c. i wnioskodawca nie musiał legitymować się zezwoleniem na nabycie opisanej nieruchomości.

Organ zaznaczył, że postępowanie prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wykazało, iż dla działki nr [...] położonej w miejscowości L. D. obowiązują ustalenia dwóch miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego:

1) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. na obszarze wsi L. D. - tereny aktywizacji gospodarczej z układem komunikacji drogowej i wód otwartych oraz 2) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi L. D. uchwalonego uchwałą nr XLI/490/05 Rady Gminy Lubicz z dnia 16 listopada 2005 r. - tereny rolnictwa i komunikacji drogowej. Powyższe wskazuje zdaniem organu, iż część działki nr [...], położonej w miejscowości L. D., będącej przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 13 marca 2013 r. przeznaczona jest na cele rolne.

Organ podkreślił, że spółka składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych nie dysponowała orzeczeniem sądu stwierdzającym

o nabyciu nieruchomości przez cudzoziemca wbrew przepisom ustawy. Co więcej, spółka nie przewiduje zastosowania takiego trybu, ponieważ negocjuje ze zbywcami

w celu stwierdzenia nieważności umowy, a po uzyskaniu takiego potwierdzenia planuje wystąpić do ministra właściwego do spraw wewnętrznych z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie uzyskania zezwolenia na nabycie przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, uzyskanie przez stronę orzeczenia sądu stwierdzającego o nieważności nabycia jest niezbędne, aby spółka mogła się na taką nieważność powołać, uzasadniając wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Organ podkreślił, że w rozpatrywanym stanie faktycznym i prawnym obowiązuje decyzja MSWiA, zgodnie z którą spółka nie musi legitymować się stosownym zezwoleniem w celu nabycia nieruchomości. Organy podatkowe nie są władne podważać prawomocnej decyzji właściwego organu administracji i są tą decyzją związane. Skoro działania nabywcy były zgodne z przepisami ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (spółka wystąpiła o wydanie zezwolenia, a minister właściwy do spraw wewnętrznych wydał w tym zakresie decyzję, w której nie zawarł przeszkód, które sprzeciwiałyby się nabyciu), to nie stanowią one przesłanki, która umożliwiałaby stwierdzenie nadpłaty.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że nie może wchodzić w kompetencje Sądu

i orzekać w zakresie nieważności przedmiotowej umowy sprzedaży nieruchomości. Organ wskazał, że wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty byłby zasadny w przypadku, gdyby spółka legitymowała się orzeczeniem, które taką nieważność stwierdza.

W istniejącym stanie faktycznym spółka figuruje w Księdze Wieczystej

nr [...] jako właściciel nieruchomości, a organy podatkowe nie mają podstaw, aby ten stan kwestionować.

Końcowo, odnosząc się do powołanej przez skarżącą w odwołaniu nowej okoliczności, że podatek pobrany przez płatnika stanowi nadpłatę z uwagi na zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c., organ wskazał, że spółka powołała w odwołaniu okoliczności sprawy, które nie zostały zawarte we wniosku z dnia 19 grudnia 2013 r., ani też zgłoszone do czasu wydania zaskarżonej obecnie decyzji. Organ zaznaczył, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o wniosek, który zawierał żądanie stwierdzenia nadpłaty jedynie z uwagi na bezwzględną nieważność umowy sprzedaży nieruchomości. W związku z tym rozszerzenie zakresu tego żądania na etapie postępowania odwoławczego nie może wywrzeć zamierzonego skutku. Rozpatrzenie przez organ odwoławczy nowych okoliczności, w szczególności czy zaistniały przesłanki do zastosowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego, stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

W skardze spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 72 § 1 O.p. poprzez nieznanie za nadpłatę kwoty nienależnie zapłaconego podatku w kwocie [...] zł z tytułu bezwzględnie nieważnej z mocy prawa umowy sprzedaży; naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, a także odstąpienie od ustalenia pełnego stanu faktycznego poprzez odmowę rozpatrzenia słuszności argumentacji skarżącej co do zwolnienia transakcji z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie zwolnienia dla nabycia gospodarstw rolnych; oraz naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji pomimo jej wydania

z naruszeniem prawa polegającym na odmowie stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 2 O.p.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce bezwzględna nieważność czynności nabycia nieruchomości. Wskazała, że w wyniku braku świadomości istnienia dodatkowych planów zagospodarowania nieruchomości, spółka dokonała nabycia nieruchomości bez wymaganego przez prawo zezwolenia MSWiA, w związku z tym zawarta transakcja nie mogła i nie budziła żadnych konsekwencji prawnych lub podatkowych i to od samego momentu jej zawarcia. Zdaniem strony, przepisy u.n.n.p.c. jednoznacznie stwierdzają, iż czynność dokonana w sprzeczności z ustawą jest nieważna z mocy samego prawa, od momentu jej dokonania. Tym samym również od tego momentu zapłacony podatek stanowi podatek wpłacony nienależnie.

Spółka stoi również na stanowisku, że skoro Dyrektor Izby Skarbowej nie uznaje nieważności czynności z mocy prawa, to z wnioskowania a contrario uznać należy,

że zapłacony podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zostać zwrócony z tytułu dokonania transakcji nabycia gruntów ze względu na zwolnienie od podatku nabycia gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącej, zawarta przez nią umowa powinna korzystać ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c. Strona stwierdziła, że nabyta nieruchomość spełnia warunki niezbędne do uznania jej za objętą definicją gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270

ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie umowy zawartej w dniu 13 marca 2008 r.

w formie aktu notarialnego nr [...] spółka nabyła za kwotę [...] zł nieruchomość (działka nr[...]) położoną w miejscowości L. D. Od tej umowy, notariusz jako płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł. Pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. spółka wniosła o stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w powyższej kwocie. Organ odmówił stwierdzenia nadpłaty

z uwagi na to, że skarżąca nie przedstawiła orzeczenia stwierdzającego nieważność umowy z dnia 13 marca 2008 r. Odnosząc się z kolei do żądania strony stwierdzenia nadpłaty z uwagi na zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c., organ stwierdził, że żądanie to zostało podniesione dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i z uwagi na treść art. 167 § 1 O.p., nie może odnieść skutku.

Spór sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy zasadnie odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł.

Wskazać należy, że zgodnie z art.72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Przyjmuje się, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Natomiast podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia ponad świadczenie obowiązkowe jest nadpłatą. Jednocześnie art. 72 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Jako przyczynę powstania nadpłaty w skardze spółka wskazała bezwzględną nieważność umowy z dnia 13 marca 2008 r. oraz fakt, że nabyta nieruchomość powinna podlegać zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c..

W odniesieniu do pierwszej kwestii strona podnosi, że nabycie przedmiotowej ruchomości (działki 69/4), jako rolnej, nastąpiło bez wymaganego zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i dlatego zawarta umowa jest nieważna. Należy zauważyć, że zgodnie z ustawą z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 1 ust. 1). Nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemców, będących obywatelami lub przedsiębiorcami państw - stron umowy

o Europejskim Obszarze Gospodarczym albo Konfederacji Szwajcarskiej, z wyjątkiem nabycia nieruchomości rolnych i leśnych, przez okres 12 lat od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (art. 8 ust. 2 pkt 1). Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wbrew przepisom ustawy jest nieważne (art. 6 ust. 1), przy czym o nieważności nabycia orzeka sąd także na żądanie, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa lub wojewody albo na żądanie ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 6 ust. 2).

W przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia [...] r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie w sprawie z wniosku spółki o wydanie zezwolenia na nabycie prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości L. D.. U podstaw decyzji legło m. in. przeświadczenie, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku nie stanowiła nieruchomości rolnej lub leśnej. W związku z tym nie zachodziły przesłanki określone w art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców i wnioskodawca nie musiał legitymować się zezwoleniem na nabycie opisanej nieruchomości. W zaskarżonej decyzji organ jednak stwierdził, że część zakupionej działki nr [...] jest przeznaczona na cele rolnicze.

Wbrew jednak treści art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, spółka nie dysponuje orzeczeniem sądu stwierdzającym nieważność nabycia nieruchomości. Zgodzić się należy ze stroną, że orzeczenie sądu ma w tym zakresie charakter deklaratoryjny (por. uchwała SN z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08). Jednakże celem art. 6 ust. 2 było zapewnienie urzeczywistnienia sankcji ustawowej w drodze sądowej poprzez zagwarantowanie możliwości uzyskania stosownego orzeczenia. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że czynność bezwzględnie nieważna musi być orzeczona stosownym wyrokiem sądu jako nieważna, co skutkowałoby powstaniem nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p., gdyż czynność ta nie podlega podatkowi z mocy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.(por. Z. Ofiarski, Ustawy: o opłacie skarbowej, o podatku od czynności cywilnoprawnych, Komentarz do

art. 11 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stan prawny na 2009, Lex).

Ponadto podkreślenia wymaga, że spółka nadal figuruje w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (por. E. Bałagan-Gonciarz, H. Ciepła, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz do art. 3, Lex). Domniemanie to nie zostało obalone przez spółkę.

Przede wszystkim jednak należy podkreślić, że na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył kopię decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych

z dnia 29 października 2014 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia [...] r., nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości (działki[...]) położonej w L. D. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że aby działka [...] była traktowana jako nieruchomość rolna musi być przeznaczona wyłącznie na cele rolne. Natomiast przedmiotowa nieruchomość jest przeznaczona na cele rolne i inne, co czyni wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności bezzasadnym. W konsekwencji pełnomocnik na rozprawie oświadczył, że odpada argument spółki dotyczący stwierdzenia nadpłata z powodu bezwzględnej nieważności umowy z dnia 13 marca 2008 r.

W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty na tej podstawie, że umowa z dnia 13 marca 2008 r. stanowi czynność bezwzględnie nieważną.

Niezależnie od tego skarżąca wskazuje, że stwierdzenie nadpłaty powinno nastąpić z uwagi na fakt, że nabyta nieruchomość (działka nr [...]) podlega zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c. Przepis ten stanowi, że zwalnia się od podatku przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umowy sprzedaży pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że jest to nowa okoliczność, która nie była podnoszona we wniosku z dnia 19 grudnia 2013 r., ani nie była zgłoszona do czasu wydania decyzji organu pierwszej instancji. Organ wywiódł, że wniosek strony zawierał jedynie żądanie stwierdzenia nadpłaty z uwagi na bezwzględną nieważność powyższej umowy sprzedaży. Zdaniem organu, w związku z rozszerzeniem przez stronę na etapie postępowania odwoławczego zakresu żądania stwierdzenia nadpłaty z tej przyczyny, że nabyta nieruchomość powinna podlegać zwolnieniu podatkowemu, z uwagi na treść art. 167 § 1 O.p., żądanie to nie może wywrzeć zamierzonego skutku. Przywołany przez organ art. 167 § 1 O.p. stanowi, że do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem że dotyczy tego samego stanu faktycznego.

Sąd podziela stanowisko organu, że żądanie stwierdzenia nadpłaty z uwagi na zwolnienie podatkowe nabycia działki [...], zostało zgłoszone dopiero na etapie postępowania odwoławczego i nie może odnieść skutku. Należy zauważyć, że we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 19 grudnia 2013 r. strona wskazywała na nienależnie pobrany przez notariusza podatek od czynności cywilnoprawnych w łącznej kwocie [...] zł z tytułu nabycia:

1) w dniu 13 marca 2008 r. nieruchomości (działka nr [...]) w formie aktu notarialnego nr [...], położonej w L. D. (pobrany z tego tytułu podatek wynosił [...] zł). W tym zakresie skarżąca podnosiła, że podatek został pobrany nienależnie z powodu bezwzględnej nieważności umowy;

2) w dniu 28 lutego 2008 r. nieruchomości (działki [...]) w formie aktu notarialnego nr [...], również położonej w L. D. (pobrany z tego tytułu podatek wynosił [...] zł). W tym zakresie skarżąca twierdziła, że podatek został pobrany nienależnie

z uwagi na zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c. (przy czym zarówno

w odwołaniu, jak i w skardze strona podnosiła już tylko zarzuty co do nieprawidłowego pobrania podatku w kwocie[...], także na rozprawie pełnomocnik podtrzymał wniosek o stwierdzenie nadpłaty w odniesieniu do kwoty [...] zł).

Natomiast w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji spółka stwierdziła, że nawet gdyby przyjąć, że umowa zawarta w dniu 13 marca 2008 r. w formie aktu notarialnego nr [...] nie jest bezwzględnie nieważna i doszło do faktycznego przeniesienia prawa własności nieruchomości, to i tak podatek w kwocie [...] zł stanowi nadpłatę z uwagi na zwolnienie podatkowe wynikające z art. 9 pkt 2 lit. a) u.p.c.c. Następnie skarżąca przytoczyła okoliczności faktyczne, które w jej mniemaniu uzasadniają zastosowania wobec niej zwolnienia podatkowego.

W odwołaniu zatem spółka wskazała na nową podstawę prawną i faktyczną żądania stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] zł. Pierwotnie tą podstawą była tylko bezwzględna nieważność umowy, natomiast w odwołaniu strona wskazuje, że podatek w powyższej kwocie został pobrany nienależnie także z uwagi na zwolnienie podatkowe.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe jest wszczynane na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty jest wszczynane na żądanie strony (art. 75 § 1 O.p.). To strona we wniosku

o stwierdzenie nadpłaty określa przedmiot tego postępowania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że organ podatkowy związany jest wskazaną we wniosku podstawą faktyczną żądania strony (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1987 r., IV SA 757/87). Skoro zatem we wniosku o stwierdzenie nadpłaty spółka jako podstawę faktyczną swojego żądania wskazała okoliczności świadczące jej zdaniem o bezwzględnej nieważności umowy, to nie mogła w odwołaniu rozszerzyć zakresu żądania o nowe okoliczności faktyczne związane ze zwolnieniem podatkowym i wywodzić z tego skutki prawne. Przytaczając te okoliczności skarżąca wykroczyła poza faktyczną treść żądania wynikającą z wniosku o stwierdzenia nadpłaty. Rozstrzygnięcie o takim żądaniu zgłoszonym na etapie postępowania odwoławczego, skutkowałoby rozpatrzeniem sprawy tylko w jednej instancji, co naruszałoby art. 127 O.p. Taki sam wniosek można wysnuć z treści art. 167 § 1 O.p. Z przepisu tego wynika bowiem, że żądanie musi dotyczyć tego samego stanu faktycznego.

Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawnych, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

L. Kleczkowski I. Najda – Ossowska E. Kruppik – Świetlicka