Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1039/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) oraz art. 37 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Ogólnopolskiego T. z dnia [...] marca 2014 r. na decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie prac polegających na pogłębieniu rowów melioracyjnych i kanałów [...] i [...] poprzez wykoszenie skarp oraz odmulenie dna przez usunięcie namułu o grubości 20 cm, na terenie obszarów Natura 2000 "[...]" [...] oraz "[...]"[...]; Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 roku, utrzymał w mocy ww decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.

Zaskarżona decyzja Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 roku r. zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem z dnia 17 marca 2005 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego obszaru Natura 2000, przekształconego poprzez przeprowadzenie prac konserwatorskich na Kanale [...] (odcinek 0+000 – 4+060) oraz Kanale [...] (odcinek 0+000 – 4+000) w gminie [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewoda nakazał podjęcie czynności, mających na celu przywrócenie stanu poprzedniego obszaru [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Minister Środowiska uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2005 r. i przekazał Wojewodzie sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], Wojewoda umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał ww decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2007 r. w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1777/08, wydanym na skutek rozpatrzenia skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r., Sąd uchylił tę decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2007 r.

Wyrokiem z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1510/09, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2009 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Na skutek wniesionego przez Ogólnopolskie T. odwołania od powyższej decyzji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.

Na skutek wniesionej od powyższej decyzji skargi Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 roku uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. ponownie rozpoznając sprawę winien wyjaśnić, czy obecnie występują przesłanki faktyczne do stosowania instrumentów, o których mowa w art. 37 ust.1 ustawy. Jeżeli przesłanki te występują, należy wydać decyzję pozytywną, jeżeli nie występują, to pomimo występowania oddziaływania w przeszłości, postępowanie w sprawie należy umorzyć. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że instrumenty, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody znajdują swoje uzasadnienie wyłącznie wtedy, gdy niepożądana ingerencja w obszar chroniony nie tylko, że miała miejsce w przeszłości ale trwa w dalszym ciągu, w konsekwencji czego istnieje zarówno potrzeba, jak i możliwość powstrzymania tej ingerencji poprzez nałożenie na jej sprawcę stosownych zakazów i nakazów. Stwierdzenie braku kontynuacji takiej nielegalnej ingerencji w dacie orzekania w sprawie, nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, z racji jego bezprzedmiotowości. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że przedstawiając własne stanowisko organy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy ich zdaniem w przeszłości nie doszło do znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000 i czy też, że pomimo wystąpienia takiej ingerencji w przeszłości, skutki tej ingerencji ustały przed datą orzekania w sprawie, co było przesłanką do umorzenia postępowania. Kwestia ta musi być w jednoznaczny sposób rozstrzygnięta w decyzjach.

W konsekwencji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sformułował zalecenia, aby, przy ponownym orzekaniu w sprawie, wyjaśnić czy obecnie występują przesłanki faktyczne do zastosowania instrumentów, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w tym rozważyć, czy zachodzi celowość powołania biegłych w celu zbadania wpływu dokonanego pogłębienia kanałów i innych zabiegów melioracyjnych na siedliska przyrodnicze i siedliska występowania ptaków z gatunków umieszczonych w zał. I do unijnej Dyrektywy Ptasiej.

Mając na uwadze powyższe wytyczne Sądu i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym ww wyrokiem Sądu zakresie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], umorzył w całości postępowanie administracyjne a na skutek wniesionego przez Ogólnopolskie T. od powyższej decyzji odwołania, po jego rozpatrzeniu, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzją utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie odwoławcze, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał w szczególności, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadząc przedmiotowe postępowanie w oparciu o wytyczne Sądu, wystąpił do stron o udzielenie wszelkich informacji uzyskanych po dniu 20 grudnia 2011 r., które mogłyby przyczynić się do właściwego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Wnioskowanych informacji udzielił jedynie Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w W. W toku postępowania żadna ze stron nie skorzystała z prawa do zgłoszenia żądania, wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Organ I instancji dokonał analizy przedmiotu i charakteru sprawy (prace na rowach melioracyjnych i kanałach przeprowadzone w latach 2004 r.) oraz posiadanego materiału (np. ekspertyza z 2011 r. zawierająca obserwacje terenowe, materiały zabrane na potrzeby sporządzenia planu zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000) i nie uznał za zasadne przeprowadzenie środka dowodowego w postaci oględzin terenu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. zlecił natomiast pracownikom Katedry Kształtowania Środowiska Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie wykonanie ekspertyzy w związku z koniecznością uzyskania wiadomości specjalistycznych w sprawie. Ekspertyza została przygotowana i opracowana samodzielne, bez udziału stron i organu, przez osoby posiadające szeroką wiedzę fachową i doświadczenie zawodowe w danej dziedzinie. Zlecając wykonanie opinii organ określił jej zakres i przedmiot, w tym wskazał konieczność ustalenia przez biegłych w danej dziedzinie okoliczności faktycznych, stanu badanego oraz sformułowanie wniosków dotyczących konserwacji urządzeń melioracyjnych i nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, w tym stwierdzenie czy będące przedmiotem rozważań prace pogłębiarskie przeprowadzone w 2004 r., w dniu orzekania miały jakiekolwiek wpływ na obszary Natura 2000 (ekspertyza pt. Ocena wpływu konserwacji rowów [...] oraz kanałów [...] i [...] na stosunki wodne terenu chronionego [...]). Z uwagi na poczynione ustalenia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uznał, że sprawa nie wymaga ponownego przeprowadzenia dowodu w postaci powołania biegłego, a materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący.

Organ odwoławczy podniósł, iż w dokumentacji sprawy znajdują się wnioski w zakresie skumulowanego oddziaływania przeprowadzonych na rowach melioracyjnych i kanałach prac z innymi inwestycjami (budowa lądowiska, pola golfowego, osiedla bungalowów). W związku z powyższym wyjaśnił, że celem przedmiotowego postępowania jest ustalenie czy występuje znacząco negatywny wpływ prac na rowach melioracyjnych i kanałach na cele i przedmioty obszarów Natura 2000 "[...]" oraz "[...]". W wyniku przeprowadzonej analizy Organ I instancji umorzył w całości postępowanie w przedmiotowej sprawie uznając, iż nie zachodzą przesłanki faktyczne do stosowania instrumentów, o których mowa w art. 37 ust.1 cyt. ustawy.

Od decyzji odwołanie wniosło Ogólnopolskie T. zarzucając w piśmie uzupełniającym naruszenie przepisów art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zarzucił rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia znajdującego się w aktach sprawy stanowiska organizacji ekologicznej, rozpatrzenie sprawy bez kompletnych akt sprawy.

Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję podniósł, iż zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. jak i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska związany jest wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2116/12 oraz z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1777/08, w tym zawartą w nich oceną prawną. Sąd w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z 2009 r. wskazał, że działania konserwacyjne, będące przedmiotem niniejszej sprawy należy uznać za działania, które wywołały znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000. Tym samym stwierdzono wystąpienie obu przesłanek z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie Sądu powyższe jednak nie przesądza o konieczności wydania w sprawie decyzji nakazującej natychmiastowe wstrzymanie działań i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Decydującym bowiem w tej kwestii jest wyłącznie stan faktyczny, istniejący w dacie ponownego orzekania w sprawie. W ocenie Sądu "instrumenty określone w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania przez organ I instancji decyzji, znajdują swoje uzasadnienie wyłącznie wtedy, gdy niepożądana ingerencja w obszar chroniony nie tylko, że miała miejsce w przeszłości ale trwa w dalszym ciągu, w konsekwencji czego istnieje zarówno potrzeba, jak i możliwość powstrzymania tej ingerencji poprzez nałożenie na jej sprawcę stosownych nakazów i zakazów. Stwierdzenie braku kontynuacji takiej nielegalnej ingerencji w dacie orzekania w sprawie nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, z racji jego bezprzedmiotowości".

Stosując się do zaleceń i oceny prawnej Sądu, organ I instancji przeprowadził analizę, czy negatywne konsekwencje działań stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, występują w chwili orzekania przez organ administracyjny. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. powołał się w tej kwestii na zleconą ekspertyzę pt. "[...]".

Na podstawie analiz i wyników ww. ekspertyzy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. stwierdził, że przeprowadzenie na terenie [...] prac będących przedmiotem niniejszego postępowania, nie spowodowało pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych, będących przedmiotem ochrony w tym obszarze. Wykonana ekspertyza wskazuje, iż nie istnieje potrzeba zmiany obecnego stanu wód na terenie [...], gdyż "jeśli przyjąć za sporną konserwację kanałów wykonaną w 2004 roku, to efekty tej konserwacji już dawno zanikły. Świadczy o tym potrzeba wykonania kolejnych prac konserwacyjnych w latach późniejszych". Z ekspertyzy wynika, że większość urządzeń melioracyjnych na terenie obszarów [...] i [...] jest zamulona i zarośnięta w takim stopniu, że nie pełnią one funkcji, dla których zostały wykonane. Nadto, w ramach prac nad sporządzeniem ekspertyzy dla poszczególnych profili glebowych ustalono poziomy zwierciadła wód podpowierzchniowych, gwarantujące ograniczenie odpływu wody z obszaru chronionego oraz optymalne warunki do rozwoju roślinności (utrzymania siedlisk przyrodniczych), zaś wyniki prac wskazują, że nie istnieje potrzeba zmiany obecnego stanu wód na terenie [...]. W konsekwencji należy przyjąć, iż warunki wodno - gruntowe w obszarze są dogodne dla utrzymania poszczególnych siedlisk przyrodniczych, pod warunkiem prowadzenia ekstensywnej gospodarki na łąkach.

Powyższe, wraz ze stwierdzoną koniecznością ostatecznego ustalenia lokalizacji poszczególnych siedlisk przyrodniczych, wyklucza możliwość stwierdzenia jakoby prace zrealizowane w 2004 r. wpłynęły znacząco negatywnie na przedmioty ochrony Natura 2000 [...] w dacie orzekania przez Organ administracyjny.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jest wystarczający a organ I instancji ocenił go w sposób zgodny z regułami wynikającymi z k.p.a., stąd też zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należy uznać za niezasadny, podobnie zarzut zawarty w odwołaniu dotyczący naruszenia art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obecnie nie istnieje faktyczna podstawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy będącej przedmiotem postępowania (tzw. bezprzedmiotowość postępowania), co zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, powoduje obowiązek zakończenia postępowania poprzez jego umorzenie.

Skargę do tut. Sądu na powyższe rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosło Ogólnopolskiego T. o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji GDOŚ z dnia [...] grudnia 2014r. (sygn. [...]) wraz z uchyleniem w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (RDOŚ w W.) z dnia [...] lutego 2014r., zasądzenie na rzecz O. od GDOŚ kwoty 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Towarzystwo zarzuciło naruszenie przepisów:

- art. 138 par. 1 pkt. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydaną z błędnym zastosowaniem w podstawie prawnej art. 105 par. 1 KPA;

- art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

- art. 7 i art. 77 par. 1 KPA. gdyż RDOŚ w W. nie odniósł się do obszernego stanowiska merytorycznego z dnia 23 kwietnia 2012r. wniesionego na piśmie przez przedstawiciela jednej ze stron postępowania, decyzja organu I instancji wydana na podstawie niepełnych akt sprawy.

- art. 10 par. 1 KPA - gdyż organ odwoławczy zaniechał wykonania spoczywającego na nim obowiązku poinformowania wszystkich stron, w tym również Towarzystwa, o możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków w sprawie.

Generalny Dyrektora Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, było ustalenie, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia na podmiot, który wykonał prace konserwacyjne w 2004 roku obowiązków, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organ I instancji, zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dia których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

W myśl art. 34 ust. 1 tej samej ustawy, jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i wobec braku rozwiązań alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.

Natomiast na podstawie art. 37 ust. 1 omawianej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2014 r., jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub uzgodnienia lub decyzji, o których mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, wydaje decyzję, w której nakazuje, w zależności od potrzeb, ich natychmiastowe wstrzymanie lub podjęcie niezbędnych działań zapobiegawczych lub działań naprawczych. Natomiast zgodnie z treścią ust. 2 jeżeli działania na obszarze Natura 2000 zostały podjęte sprzecznie z ustaleniami planu zadań ochronnych lub planu ochrony, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, wydaje decyzję, o której mowa w. ust. 1, chyba że podjęte działania realizowane są w ramach inwestycji celu publicznego.

W tym miejscu należy wskazać, że w dacie orzekania przez organ I instancji w niniejszej sprawie tj. w dniu 19 lutego 2014 r., przepis art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązywał w innym brzmieniu, zgodnie z którym jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków.

Wyjaśnienia wymaga, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy, zachowując tożsamość sprawy, obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ ten orzeka bowiem w sposób merytoryczny. Organ odwoławczy może wydać decyzję, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.

Analiza ww. przepisów wskazuje, iż ustawodawca na terenach objętych granicami obszarów Natura 2000 wprowadził pewne ograniczenia w korzystaniu z gruntów, a tym samym ograniczył wykonywanie prawa własności przez właścicieli tych nieruchomości. Swoboda w dysponowaniu przez właściciela nieruchomością ograniczona została do działań, które nie mają znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000.

Należy mieć na względzie, iż właściciel może, z wyłączeniem innych osób, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Stąd też niewątpliwie ograniczenie wynikające z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wyznacza granice korzystania z nieruchomości położonej w obszarze Natura 2000, jednak zakres tych ograniczeń nie może być rozszerzany w procesie stosowania prawa poprzez swobodną interpretację jego zapisów.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, mając na uwadze treść przepisu art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zgodnie z wyżej powołanymi okolicznościami zarówno tut. Sąd jak i organy obu instancji związane są wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2116/12 oraz z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1777/08, w tym zawartą w nich oceną prawną. Dlatego też, rozpoznając przedmiotową skargę, Sąd w całości uwzględnił zawarte w uzasadnieniach powołanych rozstrzygnięć zalecenia. Przeprowadzając wnikliwa analizę zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w omawianym zakresie Sąd uznał, iż stan faktyczny, istniejący w dacie ponownego orzekania w sprawie nie przesądził o konieczności wydania w sprawie decyzji nakazującej natychmiastowe wstrzymanie działań i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności, w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Należy przywołać, iż "instrumenty określone w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2014 r., znajdują swoje uzasadnienie wyłącznie wtedy, gdy niepożądana ingerencja w obszar chroniony nie tylko, że miała miejsce w przeszłości ale trwa w dalszym ciągu, w konsekwencji czego istnieje zarówno potrzeba, jak i możliwość powstrzymania tej ingerencji poprzez nałożenie na jej sprawcę stosownych nakazów i zakazów. Stwierdzenie braku kontynuacji takiej nielegalnej ingerencji w dacie orzekania w sprawie nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, z racji jego bezprzedmiotowości". Zważywszy na okoliczność, iż z powołanej ekspertyzy wynika, że większość urządzeń melioracyjnych na terenie obszarów [...] i [...] jest zamulona i zarośnięta w takim stopniu, że nie pełnią one funkcji, dla których zostały wykonane, zaś przeprowadzone w 2004 roku prace nie wywołują żadnego negatywnego skutku na przedmiotowy obszar, brak jest podstaw do uznania zasadności kontynuowania niniejszego postępowania.

Stosując się do zaleceń i oceny prawnej orzekających w niniejszej sprawie Sądów, organ I instancji dokonał oceny, czy negatywne konsekwencje działań stanowiących przedmiot niniejszego postępowania występują w chwili orzekania przez organ administracyjny. Na tę okoliczność została powołana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. ekspertyza która wskazała, iż nie istnieje potrzeba zmiany obecnego stanu wód na terenie [...], gdyż "jeśli przyjąć za sporną konserwację kanałów wykonaną w 2004 roku, to efekty tej konserwacji już dawno zanikły. Świadczy o tym potrzeba wykonania kolejnych prac konserwacyjnych w latach późniejszych". Z ekspertyzy tej wynika, że większość urządzeń melioracyjnych na terenie obszarów [...] i [...] jest zamulona i zarośnięta w takim stopniu, że nie pełnią one funkcji, dla których zostały wykonane. Z upływem czasu, na skutek naturalnych procesów zachodzących w środowisku, zanikły skutki przeprowadzonych prac na rowach melioracyjnych i Kanałach: [...] i [...]. Obecnie prowadzenie, pod określonymi warunkami, prac na urządzeniach melioracyjnych nie stanowi niepożądanej ingerencji w obszar chroniony. Zanik skutków prac przeprowadzonych w 2004 r. stwierdzono podczas postępowania w 2011 r. W ramach prac nad sporządzeniem ekspertyzy dla poszczególnych profili glebowych ustalono poziomy zwierciadła wód podpowierzchniowych, gwarantujące ograniczenie odpływu wody z obszaru chronionego oraz optymalne warunki do rozwoju roślinności (utrzymania siedlisk przyrodniczych, a tym samym siedlisk gatunków chronionych). Wykonana ekspertyza wskazuje, iż nie istnieje potrzeba zmiany obecnego stanu wód na terenie [...], gdyż tu cytat: Jeśli przyjąć za sporną konserwację kanałów wykonaną w 2004 roku, to efekty tej konserwacji już dawno zanikły. Świadczy o tym potrzeba wykonania kolejnych prac konserwacyjnych w latach późniejszych. Z ekspertyzy wynika, że większość urządzeń melioracyjnych na terenie obszarów [...] i [...] jest zamulona i zarośnięta w takim stopniu, że nie pełnią one funkcji, dla których zostały wykonane.

Jak wskazuje organ I instancji, w ramach prac nad sporządzeniem ekspertyzy dla poszczególnych profili glebowych ustalono poziomy zwierciadła wód podpowierzchniowych, gwarantujące ograniczenie odpływu wody z obszaru chronionego oraz optymalne warunki do rozwoju roślinności (utrzymania siedlisk przyrodniczych), zaś wyniki prac wskazują, że nie istnieje potrzeba zmiany obecnego stanu wód na terenie [...]. W konsekwencji należy przyjąć, iż warunki wodno - gruntowe w obszarze są dogodne dla utrzymania poszczególnych siedlisk przyrodniczych, pod warunkiem prowadzenia ekstensywnej gospodarki na łąkach.

Przeprowadzone na obszarze Natura 2000 [...] wstępne prace terenowe na potrzeby sporządzenia planu zadań ochronnych wykazały niepokojące zjawiska polegające na braku jakiegokolwiek gospodarowania kośnego, w szczególności w południowej części Obszaru, i szybkiej sukcesji roślinności, w konsekwencji czego, jako pilny zabieg ochronny wskazano konieczność przywrócenia koszenia łąk. Powyższe, wraz ze stwierdzoną koniecznością ostatecznego ustalenia lokalizacji poszczególnych siedlisk przyrodniczych, wyklucza możliwość stwierdzenia jakoby prace zrealizowane w 2004 r. wpłynęły znacząco negatywnie na przedmioty ochrony Natura 2000 [...] w dacie orzekania przez Organ administracyjny.

Mając na uwadze poczynione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. powołane wyżej ustalenia, należy stwierdzić, iż organ I instancji stosując się do zaleceń i oceny prawnej Sądu, dokonał oceny czy negatywne konsekwencje działań stanowiących przedmiot niniejszego postępowania występują w chwili orzekania przez organ administracyjny.

W tym miejscu należy podnieść, iż w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazane zostało, że działania dokonane w 2004 r. nie wywołały ingerencji w Obszar Natura 2000 "[...]"[...] oraz "[...]"[...], której skutki trwałyby w dalszym ciągu tj. w dacie orzekania przez organ I i II instancji, a tym samym nie istnieje zarówno potrzeba, jak i możliwość powstrzymania tej ingerencji poprzez nałożenie na jej sprawcę stosownych zakazów i nakazów. Dlatego też, zgodnie z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r. zapadłego w niniejszej sprawie, stwierdzenie braku kontynuacji takiej nielegalnej ingerencji w dacie orzekania w sprawie nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, z racji jego bezprzedmiotowości. Dlatego też, zdaniem Sądu, wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami.).