Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1087/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 156 par 1 kpa
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.), Protokolant st. sek. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. D. i E. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących A. D. i E. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty [...] Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono F. sp. z o.o. pozwolenia na budowę obejmującą budowę 18 siłowni wiatrowych w rejonie miejscowości O., K. i M. oraz [...], linii kablowej 110 kV

i światłowodowej do GPZ "[...]", miasto Z., gm. Z., gm. S. - dz. [...] ([...], obr. [...]), [...], [...] ([...], obr. [...]), [...] ([...], obr. [...]), [...], [...], [...], [...], [...] ([...], obr. [...]), [...], [...] ([...], obr. [...]), [...], [...], [...] ([...], obr. [...]), [...], [...], [...] ([...], obr. [...]), [...], [...] ([...], obr. [...]), miasto Z., [...] ([...], obr. Ł.), [...], [...], [...], [...] ([...], obr. J.), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ([...],obr. T.), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ([...], obr. K.), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ([...], obr. M. ), [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ([...], obr. K.), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ([...], obr. O.) (dalej: decyzja ostateczna z 2011 r.).

Na skutek odwołania E. D., A. D. oraz Towarzystwa [...] w Z. od ww. decyzji Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że skarżące podmioty nie posiadały legitymacji strony

w przedmiotowym postępowaniu. Powyższa decyzja stała się ostateczna

w administracyjnym toku postępowania.

A. D. pismem z 27 lutego 2013 r. i J. S. pismem

z 16 kwietnia 2013 r. (dalej: wnioskodawcy) złożyli do Wojewody [...] wnioski o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ostatecznej z 2011 r. A. D. przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. dalej: k.p.a.), w szczególności polegające na nienależytym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie i odmowie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu na prawach strony. Nadto wskazał, że decyzja została wydana na podstawie wadliwej uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] lutego 2009 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r. Nr [...], poz. [...]) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębach geodezyjnych: K., O., R., gmina Z., dla parku wiatrowego. A. D. zarzucił również, że inwestor dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę ujawnił fakt, że zamierza prowadzić prace, m. in. polegające na instalowaniu kabli oraz budowie innych elementów, także na działce nr [...], obr. O., tj. na gruncie należącym do niego. Zaznaczył przy tym, że inwestor nie mógł przedstawić oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr [...], ponieważ jako jej właściciel A. D. nigdy nie wyrażał zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

J. S. zarzucił decyzji ostatecznej z 2011 r. m.in. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 82 ust 3 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.), polegające na usytuowaniu inwestycji na terenach zamkniętych. Ponadto stwierdził, że inwestycja może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz że farma wiatrowa może transgranicznie oddziaływać na środowisko, a przed jej wydaniem nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Wskazał także, że istnieje brak zgodności decyzji

z uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. w sprawie przyjęcia dokumentu "Studium przestrzennych uwarunkowań rozwoju energetyki wiatrowej w województwie [...]" i ustalonej tam minimalnej 1000 metrowej odległości elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkalnych w sytuacji, gdy w odniesieniu do jego działki odległość wynosi 500 m. Ponadto J. S. w piśmie z 30 kwietnia 2013 r. stwierdził, że należąca do niego zabudowana nieruchomość gruntowa, oznaczona nr [...], obręb ewidencyjny [...], O., jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji (na granicy przyjętej strefy ochronnej). Inwestycja ta ma znaczący wpływ na jego sferę własności - emitowane infradźwięki mogą stanowić zagrożenie dla jego rodziny, zdrowia, a przewidywane rozmiary przedmiotowej farmy wiatrowej mogą burzyć ład przestrzenny bezpośredniego sąsiedztwa i tym samym wpływać na sferę jego uprawnień właścicielskich.

Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia, na wniosek J. S., nieważności decyzji ostatecznej

z 2011 r. Odwołanie od tej decyzji nie zostało złożone. Decyzją z tego samego dnia nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku A. D., stwierdził nieważność decyzji ostatecznej z 2011 r. w części w jakiej udziela pozwolenia na budowę siłowni wiatrowej oznaczonej symbolem [...], zlokalizowanej na terenie działki nr [...], obręb O., a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Decyzją z [...] lutego 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołań A. D. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji ze względu na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Na skutek skargi E. i A. małżonków D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 896/14 uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2014 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wskutek skarg kasacyjnych Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wyrokiem z 8 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1957/15 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2014 r., stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] października 2013 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z [...] października 2013 r. nr [...]. W ocenie NSA rozstrzygnięcie jednej sprawy administracyjnej dwiema decyzjami uzasadniało stwierdzenie nieważności obu decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W związku z powyższym Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Nr [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku wnioskodawców o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r.,

- stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] stycznia 2011 r. w części, w jakiej udziela pozwolenia na budowę siłowni wiatrowej oznaczonej symbolem [...], zlokalizowanej na terenie działki nr [...], [...], obręb O.,

- umorzył w pozostałym zakresie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...].

Od powyższej decyzji w części umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r. odwołanie złożył A. D. (dalej: skarżący, strona).

Decyzją z [...] marca 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji GINB wskazał, że skarżący swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej

z 2011 r. wywodzi z tytułu prawa własności działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w gminie Z., miejscowość O. (księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w Z.). Natomiast J. S. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu wywodzi z tytułu prawa własności działki nr [...], położonej w gminie Z. miejscowość O. (księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w Z.).

Przedmiotowa inwestycja polega na budowie 18 siłowni wiatrowych wraz

z infrastrukturą drogową, stacji elektroenergetycznej 110/20 kV, linii elektroenergetycznych 110 kV i 20 kV, linii światłowodowych na terenie gminy S., gminy Z. i miasta Z. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że siłownia wiatrowa oznaczona symbolem EW. [...], zlokalizowana na działce nr [...], [...], obręb O., usytuowana jest w odległości około 15 m od granicy działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego. Przy czym średnica wirnika siłowni wiatrowej wynosi 90 m, co oznacza, że łopaty wirnika będą omiatać działkę nr [...]. W związku z tym GINB uznał, że skarżący niewątpliwie ma interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji ostatecznej z 2011 r. w części udzielającej pozwolenia na budowę siłowni wiatrowej oznaczonej symbolem EW. [...], zlokalizowanej na terenie działki nr [...], [...], obręb O.

Dlatego Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2018 r. stwierdził nieważność decyzji ostatecznej z 2011 r. w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę ww. siłowni wiatrowej. W ocenie GINB w pozostałej części wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r. Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie nieważnościowe z uwagi na brak przymiotu strony.

W uzasadnieniu swojego stanowiska GINB zwrócił uwagę na analizę projektu zagospodarowania terenu oraz wydruków z systemu geoportal. gov.pl, która wykazała, że elektrownia wiatrowa oznaczona symbolem EW. [...] (zaprojektowana na działce nr [...]) została usytuowana w odległości około 75 m od granicy działki nr [...], w odległości około 232 m od granicy działki nr [...], w odległości około 256 m od granicy działki nr [...], w odległości około 186 m od granicy działki nr [...],

w odległości około 495 m od granicy działki nr [...], w odległości około 1420 m od granicy działki nr [...], w odległości około 1013 m od granicy działki nr [...],

w odległości około 1077 m od granicy działki nr [...] oraz w odległości około 496 m od granicy działki nr [...]. Pozostałe elektrownie wiatrowe znajdują się w jeszcze większej odległości od granicy działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Ponadto elektrownia wiatrowa oznaczona symbolem EW. [...], zaprojektowana na działce nr [...], została usytuowana w odległości około 811 m od granicy działki nr [...], w odległości około 783 m od granicy działki nr [...] i w odległości około 757 m od granicy działki nr [...]. Pozostałe elektrownie wiatrowe znajdują się w jeszcze większej odległości od granicy działek o numerach: [...], [...] i [...].

Organ odwoławczy wskazał, że obszar, na którym znajdują się działki oznaczone numerami: [...], [...], [...] i [...] (usytuowane najbliżej względem elektrowni wiatrowej oznaczonej symbolem EW. [...]) objęty jest zakresem obowiązywania Uchwały Rady Gminy Z. nr [...] z [...] lutego 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębach geodezyjnych: K., K., O., R., gmina Z., dla parku wiatrowego K. (Dz.Urz.Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).

Z analizy załącznika graficznego nr 1 do ww. uchwały wynika, że działki nr [...], [...], [...] i [...] znajdują się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem "[...]" - Tereny rolne wolne od zabudowy, w których dopuszcza się podwyższony poziom hałasu wynikający z eksploatacji urządzeń produkujących energię elektryczną z wiatru.

Mając na uwadze przedstawione powyżej usytuowanie spornej inwestycji względem działek należących do skarżącego oraz J. S., jak również wynikające z ww. planu miejscowego przeznaczenie terenu, na którym znajdują się działki nr [...], [...], [...] i [...], stwierdzić należy, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (należące do skarżącego) oraz działka nr [...] (należąca do J. S.) nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowana ww. działek. Wnioskodawcy mogą więc bez przeszkód zagospodarować swoje działki, będące ich własnością, zaś realizacja spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania.

Jednocześnie GINB wskazał, że interesu prawnego wnioskodawców

w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r.

w pozostałej poza działką nr [...] części nie można upatrywać w przepisach ustawy

z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961, dalej: ustawa o elektrowniach wiatrowych). W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął bowiem do organu I instancji w 2013 r., a więc przed wejściem w życie ww. ustawy.

Poza tym organ odwoławczy, cytując przepis art. 4 ust. 1 oraz art. 14 ust. 2 ustawy o elektrowniach wiatrowych oraz liczne orzeczenia sądów administracyjnych, ocenił, że przez 3 lata od daty wejścia w życie tej ustawy nie można skutecznie prawnie twierdzić, że obszarem oddziaływania elektrowni wiatrowej - w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. - jest obszar w odległości równej lub większej od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Elektrownia wiatrowa bowiem przez 3 lata nie ma negatywnego wpływu na sposób zagospodarowania nieruchomości, położonych w odległości mniejszej lub równej od dziesięciokrotności wysokości wiatraka. Innymi słowy, prawa właścicieli takich nieruchomości do zabudowy mieszkalnej lub o funkcji mieszkaniowej nie zostały (aż do upływu ww. 36 - miesięcznego okresu) ograniczone.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że działki należące do wnioskodawców nie znajdują się w obszarze odziaływania, a tym samym nie przysługuje im przymiot strony (art. 3 pkt 20 p.b. w związku z art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 p.b.). W przypadku zaś, gdy organ administracji stwierdzi w trakcie postępowania, że podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyli A. D. i E. D. (dalej: skarżący), zarzucając naruszenie przepisów:

1) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że

w niniejszej sprawie nieruchomości stanowiące własność skarżących nie pozostają

w strefie oddziaływania inwestycji, których dotyczy decyzja o pozwoleniu na budowę, wyłącznie na podstawie faktu, iż pozostają w odległości do kilkuset metrów od planowanych inwestycji, pomijając jednocześnie charakter inwestycji,

a w szczególności zakres emitowanego przez nie hałasu, czego wyrazem jest dostrzeżona przez organ i pominięta w rozstrzygnięciu kwalifikacja nieruchomości skarżących w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako "tereny rolne wolne od zabudowy, w których dopuszcza się podwyższony poziom hałasu wynikający z eksploatacji urządzeń produkujących energię elektryczną z wiatru" oraz pomijając treść zapadłego w równolegle toczącej się sprawie wyroku NSA z 1 lipca 2014 r. (sygn. akt II OSK 3067/13), w którym przyjęto, że w tych samych okolicznościach faktycznych, w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy, skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 140 i art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, dalej: k.c.) poprzez błędne przyjęcie, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu;

2) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu wniosku dowodowego w postaci decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z [...] listopada 2018 r. sygn. [...], którą to decyzją SKO uchyliło decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji, których dotyczy pozwolenie na budowę, tym samym usuwając z obrotu decyzję w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, która jest niezbędna do wydania pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 p.b. poprzez utrzymanie w porządku prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej bez wymaganych uzgodnień i opinii, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę nieważności decyzji wyrażoną w treści art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie,

2) ewentualnie, w razie nieuwzględnienia zarzutu nieważności decyzji, uchylenie decyzji organu odwoławczego,

3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że

z przepisów prawa cywilnego można wywodzić przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. tylko wówczas, gdy wykonywanie prawa własności jest zagrożone przez ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Co do drugiego zarzutu skargi organ odwoławczy uznał go za bezzasadny, bowiem decyzja SKO w J. z [...] listopada 2018 r.

o uchyleniu decyzji środowiskowej dla przedmiotowej inwestycji nie miała znaczenia dla niniejszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności zaskarżonych aktów z prawem i stosują środki określone

w ustawie. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub stwierdzeniem nieważności decyzji jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli przedmiotowej skargi w przedstawionych wyżej granicach Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sporu jest ocena GINB, czy skarżący posiada interes prawny

w kwestionowaniu decyzji ostatecznej z 2011 r. w trybie przepisów o stwierdzeniu nieważności w części obejmującej siłownie wiatrowe, za wyjątkiem tej oznaczonej symbolem EW[...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, odrębnym postępowaniem od postępowania zwykłego, w którym na nowo należy określić krąg stron.

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji

o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu

o przepis art. 28 ust. 2 p.b., który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Z kolei przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (ar. 3 pkt 20 p.b.).

Jeżeli więc obiekt budowlany jest tego rodzaju, że może oddziaływać na prawa właściciela innej nieruchomości, a także na sposób jej zagospodarowania

i korzystania, to nieruchomość taka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu

i jej właściciel powinien być stroną w sprawie dotyczącej warunków budowy tego obiektu.

Przy ocenie, czy podmiot jest stroną w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 451/13, publ. cbosa). Ustalenie stron

w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera bowiem element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów p.b. (wyrok NSA z 23 czerwca 2016 r., II OSK 2619/14, publ. cbosa). Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 876/16, publ. cbosa).

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący są właścicielami 11 działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w sąsiedztwie spornej inwestycji. Spośród tych działek cztery

z nich: [...], [...], [...] i [...] są usytuowane najbliżej względem elektrowni wiatrowej EW[...] (w odległości odpowiednio: 75 m, 186 m, 232 m i 256 m), które znajdują się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem "[...]" – Tereny rolne wolne od zabudowy, w którym dopuszcza się podwyższony poziom hałasu, wynikający z eksploatacji urządzeń produkujących energię elektryczną z wiatru. Z prawa własności skarżący wywodzą swój interes prawny w kwestionowaniu w trybie nieważnościowym decyzji ostatecznej z 2011 r.

W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi sformułowany w jej punkcie 1 naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w strefie oddziaływania przedmiotowej inwestycji, co

w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2

i art. 3 pkt 20 p.b. Organy orzekające w tej sprawie uznały skarżącego za stronę

w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 2011 r. jedynie w przypadku budowy elektrowni wiatrowej oznaczonej symbolem EW[...], kiedy ustalono, że fundament jej wieży będzie posadowiony w odległości 15 m od granicy działki nr [...] należącej do skarżących, co w konsekwencji spowodowało, że znaczna część łopat wirnika zachodzić będzie na tę działkę.

Jednak nie uwzględniono samego charakteru spornej inwestycji, składającej się z 18 takich siłowni wiatrowych wraz z infrastrukturą, spośród których niektóre położone są w niewielkiej odległości od granicy działek skarżących (np. od 75 m do 256 m). Na uwagę zasługuje również fakt, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na terenie gminy Zgorzelec dopuszcza normy podwyższonego hałasu, nie definiując jednakże, jak bardzo będą one podwyższone w stosunku do dopuszczalnych. Wprawdzie ww. cztery działki skarżących zakwalifikowane do terenów "[...]" mają przeznaczenie rolne, jednak na takich nieruchomościach również pracują ludzie, którzy wówczas już nie tylko potencjalnie, ale i realnie narażeni są na szkodliwe działanie hałasu oraz pola eletromagnetycznego generowanego przez taką inwestycję.

Nie można więc mówić, że planowana inwestycja nie ma wpływu na nieruchomości skarżących w rozumieniu zarówno art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 (ochrona właściciela przed immisjami bezpośrednimi, uniemożliwiającymi korzystanie z prawa własności) i art. 144 k.c. (ochrona właściciela przed immisjami pośrednimi, zakłócającymi korzystanie z nieruchomości ponad przeciętna miarę), jak i art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b.

Ograniczenia w zagospodarowaniu działek skarżących wynikają już z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na co wskazuje GINB

w zaskarżonej decyzji. Tak więc ustalenia organu odwoławczego, że realizacja spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnego zagospodarowania działek skarżących o numerach: [...], [...], [...]

i [...], naruszają przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. Poza tym

w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że źródłem interesu prawnego, który uzasadnia legitymację prawną w postępowaniu administracyjnym

w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest nie tylko prawo administracyjne, ale i cywilne.

Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że w podobnych okolicznościach faktycznych jak w niniejszej sprawie skarżący zostali uznani za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji (por. wyrok NSA z 1 lipca 2014 r., II OSK 3067/13), w której Sąd zgodził się z oceną, że okoliczność, iż rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826 ze zm.) nie określa poziomów hałasu dla terenów upraw rolnych, to nie świadczy o braku narażenia terenów rolnych na tego rodzaju oddziaływanie inwestycji. Kwestia wielkości narażenia jest kwestią wtórną i nie ma znaczenia przy ustalaniu kręgu stron postępowania.

Do przepisów odrębnych, do których odsyła art. 3 pkt 20 p.b., zaliczają się przepisy ustawy p.b., w tym art. 5 pkt 9, który stanowi o poszanowaniu, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do przepisów odrębnych należą również przepisy ustawy o elektrowniach wiatrowych (por. wyrok NSA z 26 września 2018 r., II OSK 106/18, wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., II OSK 1697/17, wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., II OSK 1923/18). Z chwilą wejścia w życie tej ustawy (16 lipca 2016 r.) mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia

w zagospodarowaniu nieruchomości.

Ocena przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji

o pozwoleniu na budowę siłowni wiatrowych dokonywana powinna być każdorazowo indywidualnie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Jakkolwiek

w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ dokonuje oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania, to jednak kwestie interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu nieważnościowym należy badać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie nie tylko złożenia wniosku, ale i orzekania przez organ nadzoru. Wynika to z faktu, że interes prawny musi być nie tylko indywidualny i konkretny, ale również aktualny.

Reasumując należy stwierdzić, że GINB, utrzymując w mocy formalne orzeczenie o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie (poza siłownią wiatrową o symbolu EW[...]), wszczętego na skutek wniosku skarżącego

o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r., w sposób dowolny

i rygorystyczny ocenił status strony w przedmiotowym postępowaniu, bez uwzględnienia charakteru inwestycji oraz chociażby potencjalnego jej oddziaływania na ograniczenia w zagospodarowaniu działek skarżących. W okolicznościach tej sprawy Sąd nie podziela oceny organu odwoławczego, że skarżący swój interes prawny wywodził jedynie ze swoich subiektywnych odczuć.

Niezależnie od powyższego niezasadny jest zarzut skarżących zawarty

w punkcie 2 skargi. W tym zakresie uchylenie decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedmiotowej inwestycji, dokonane decyzją SKO w J. z [...] listopada 2018 r., znak: [...], nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej

z 2011 r. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nadzorczy nie przeprowadza dodatkowego postępowania dowodowego tylko bada, czy posiadany przez organ decyzyjny materiał dowodowy uprawniał go do wydania skarżonej decyzji. Istotą tego postępowania jest jedynie ustalenie, czy decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego okoliczność, czy w dacie wydawania decyzji ostatecznej z 2011 r. istniała ostateczna decyzja środowiskowa, może być przesłanką wznowieniową przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione).

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wywody i przyznać skarżącemu przymiot strony w postępowaniu

o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z 2011 r., a następnie merytorycznie rozpoznać w ramach zasady dwuinstancyjności jego wniosek o stwierdzenie nieważności pod kątem spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i uzasadnić swoje rozstrzygnięcie z uwzględnieniem warunków zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O koszach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), uwzględniając

w zasądzonej w punkcie 2 wyroku kwocie uiszczony wpis (200 zł) oraz należne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa).