Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3060/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant st. asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1480/13 w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1480/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego (pkt 1) oraz przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adw. A. Ż. kwotę 240 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; dalej "u.p.s.") oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), odmówił przyznania E. R. świadczenia w formie zasiłku celowego na: środki czystości - 40 zł, na majtki, na biustonosz, na letnią odzież, na buty oraz na rajstopy, zasiłku celowego w wysokości 250 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że 7 maja 2013 r. E. R. wystąpiła z wnioskiem o pomoc finansową w formie zasiłku celowego na środki czystości - 40 zł, zasiłku celowego na majtki, na biustonosz, na letnią odzież, na buty oraz na rajstopy. W trakcie składania wniosku nie wskazała miejsca swojego pobytu. Podała jedynie, że jest osobą bezdomną i przebywa wszędzie, a śpi w miejscach, o których nie może powiedzieć. Stąd też, w tym samym dniu, wezwano ją do nawiązania w terminie do 20 dni kontaktu z pracownikiem socjalnym, celem wskazania aktualnego miejsca pobytu oraz ustalenia terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Pismo zostało wysłane na podany we wniosku adres. E. R. odebrała je osobiście 13 maja 2013 r. W dniu 27 maja 2013 r. zgłosiła się do Ośrodka i pomimo prób nawiązania rozmowy, nie udało się ustalić faktycznej sytuacji mieszkaniowej zainteresowanej oraz terminu wywiadu. Wnioskodawczyni kolejny raz oświadczyła, że przebywa wszędzie a miejsca noclegu nie poda. Ponadto, pozostawiła na dzienniku podawczym pismo, z którego nie wynika, gdzie faktycznie przebywa. W dniu 29 maja 2013 r. wystosowano kolejne wezwanie celem określenia miejsca i terminu wywiadu środowiskowego. Na wezwanie to E. R. odpowiedziała pismem złożonym w siedzibie Ośrodka w dniu 5 czerwca 2013 r., którego treść nie wskazuje na miejsce jej pobytu. W związku z powyższym brak było możliwości sporządzenia wywiadu środowiskowego, będącego zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.s. podstawą do ustalenia bieżącej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Organ uznał, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 4 u.p.s. wnioskodawczyni nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, co w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s. uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanych świadczeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania E. R., decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż mimo usilnych prób nie zdołano ustalić sytuacji materialno-bytowej skarżącej w związku z jej postawą i odmową współpracy. Skarżąca nie zgadza się na ustalanie gdzie przebywa i nocuje oraz żąda w każdym miesiącu zapomogi finansowej w kwocie 250 zł z uwagi na comiesięczne potrącenia z emerytury w tej kwocie dokonywane przez komornika sądowego. Kolegium wskazało, iż specyfika postępowania wyjaśniającego w sprawie o świadczenia z pomocy społecznej wymaga aktywności ze strony wnioskodawcy, którego rolą jest wprowadzenie pracownika w swoją trudną sytuację życiową. Odwołując się do treści art. 4 i art. 11 ust. 2 u.p.s. wskazało, że uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego może, w ocenie organu, stanowić podstawę skutecznego zarzutu wobec wnioskodawcy, że nie współdziała w przezwyciężeniu własnej, trudnej sytuacji życiowej i w konsekwencji prowadzić do odmowy przyznania świadczenia. Osoba wnosząca o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej ma obowiązek udzielania wszelkich informacji dotyczących jej sytuacji osobistej i majątkowej.

E. R. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc m.in. że bezprawnie pozbawiono ją emerytury i dokonano eksmisji z mieszkania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości podzielił stanowisko organów administracji, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 u.p.s., osoby korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Brak takiego współdziałania - stosownie do art. 11 ust. 2 u.p.s., może bowiem stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Nawet w przypadku spełnienia przez stronę wszystkich warunków do przyznania pomocy społecznej, organy administracji mogą odmówić przyznania świadczenia jeżeli uznają, że w sprawie wystąpiła jedna z sytuacji wskazanych w przepisie art. 11 ust. 2 u.p.s. Wszystko zależy od okoliczności konkretnej, indywidualnie rozpatrywanej sprawy. Wydając decyzję o odmowie przyznania świadczenia organy muszą w sposób wyczerpujący uzasadnić podstawy tej odmowy. Sąd uznał, że zarówno decyzja organu I instancji jak i zaskarżona decyzja wymogi te spełniają. Jak wskazano, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podzielającej stanowisko organu I instancji, w dniu 7 maja 2013 r. skarżąca zgłosiła wniosek o pomoc finansową w formie zasiłku celowego. Skarżąca w odpowiedzi na próby ustalenia jej miejsca pobytu oświadczyła, iż jest osobą bezdomną - śpi wszędzie i przebywa na ulicy. Podjęte próby ustalenia miejsca pobytu skarżącej celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego okazały się bezskuteczne. Organ mimo usilnych prób nie zdołał ustalić sytuacji materialno-bytowej skarżącej w związku z jej postawą i odmową współpracy. Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się na ustalanie, gdzie przebywa i nocuje oraz żąda w każdym miesiącu zapomogi finansowej w kwocie 250 zł z uwagi na comiesięczne potrącenia z emerytury w tejże kwocie dokonywane przez komornika sądowego. Sąd podzielił stanowisko organów, że wobec prezentowanej przez skarżącą postawy, nie można ustalić aktualnej sytuacji materialno-bytowej, skoro kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, (...), wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy jest podstawowym narzędziem służącym do ustalenia aktualnej sytuacji życiowej strony czyniącym ją uprawnioną lub nieuprawnioną do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Trafnie zatem organy oceniły, że skarżąca nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, do czego jest zobowiązana przepisami ustawy o pomocy społecznej. Zasadnie w ocenie Sądu, organy brak takiego współdziałania - stosownie do art. 11 ust. 2 u.p.s. uznały za podstawę do odmowy przyznania świadczenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w zakresie pkt 1 wywiodła E. R. wnosząc o jego uchylenie w tej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1, art. 7 pkt 1, 2, 3, 5, 6, art. 8 ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 38 u.p.s.,

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca spełnia kryteria określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Znajduje się w tragicznej sytuacji materialnej zdrowotnej i rodzinnej, co w świetle art. 39 ust. 1 pkt 2 u.p.s., uprawnia ją także do uzyskania zasiłków celowych. Skarżąca została wyeksmitowana z mieszkania, "tuła" się po znajomych i przyjaciołach. Nie chce podać ich nazwisk ani adresów aby nie narażać ich na ewentualne konsekwencje i przykrości. Skarżąca podała, że śpi wszędzie i przebywa na ulicy. Komornik potrąca z jej emerytury kwotę 250 zł miesięcznie. W ocenie pełnomocnika strony, w tej sprawie naruszono art. 11 ust. 2 u.p.s., ponieważ po stronie skarżącej nie występował brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowy zawarcia kontraktu socjalnego. Naruszono również art. 7 i art. 77 K.p.a. gdyż nie wzięto pod uwagę, że skarżąca nie jest zdolna do podjęcia żadnej pracy z uwagi na ciężki stan zdrowia. Nie jest nigdzie zameldowana na stałe ani tymczasowo, co stanowi poważną przeszkodę w podjęciu zatrudnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, określoną w art. 183 § 2 wymienionej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę kasacyjną w jej granicach.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 K.p.a. w zakresie wyznaczonym zastosowaną w sprawie normą zawartą w art. 11 ust. 2 u.p.s. zasługują na uwzględnienie, choć stwierdzić należy nie w pełni prawidłowe ich ujęcie; brakuje bowiem wskazania przepisów prawa, stosowanych przez Sąd. Należy przypomnieć, że przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna, ani inny akt administracyjny (por. B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 3, 2009 r., s. 468 i podane tam orzecznictwo). Nie jest to jednak taki błąd konstrukcyjny, który uniemożliwia Sądowi Odwoławczemu rozpoznanie wskazanych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna skargę kasacyjną, rekonstruując podstawy kasacyjne w oparciu o treść uzasadnienia. Argumentacja uzasadniająca wskazane zarzuty sprowadza się do zakwestionowania zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organ ustaleń, ich oceny oraz konsekwencji prawnych w postaci decyzji odmawiającej udzielenia pomocy społecznej skarżącej.

Motywem decyzji Prezydenta Miasta K. o z dnia [...] czerwca 2013 r odmawiającej przyznania E. R. świadczenia w formie zasiłku na wskazane potrzeby był brak z jej strony współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s. może stanowić przesłankę odmowy przyznania świadczenia. Ten brak współpracy polegał, zdaniem organów i Sądu, na uniemożliwieniu sporządzenia wywiadu środowiskowego, będącego zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.s. podstawą do ustalenia bieżącej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin.

Odnosząc się do motywów zaskarżonej decyzji, przypomnieć należy, że obowiązek współdziałania wnioskodawców z organami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w u.p.s., ale przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji. Zatem, w ramach zakreślonych m. in. przepisami art. 2 i art. 4 u.p.s., postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielanie świadczenia. Decyzje podejmowane na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s. wydawane są według uznania administracyjnego, co oznacza, że organ stosujący prawo wybiera jedną z możliwych konsekwencji prawnych zawartej w przepisie normy prawnej. Tym samym, organ zobowiązany jest uzasadnić wybór rozstrzygnięcia, także zgodnie z dyrektywami określnymi w art. 7 K.p.a. (uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), zaś kontrola sądowa dotyczy tego, czy nie przekroczono granic uznania i czy wybór rozstrzygnięcia prawidłowo uzasadniono ( J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, C. H. Beck, wyd. 11, 2011 r., s. 396-397).

Koncentrując się na podstawowym problemie w niniejszej sprawie, tj. obowiązku współdziałania strony z organem udzielającym świadczeń z pomocy społecznej, stwierdzić należy, że orzecznictwie powszechnie przyjmowano, iż uniemożliwienie organowi przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uzasadnia odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej (m. in. w wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 59/11, LEX nr 785846). Równocześnie podkreślano, iż powyższe stanowisko judykatury nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Uwzględnić przy tym należy, że analiza przepisu art. 11 ust. 2 u.p.s. prowadzi do wniosku, iż ma on zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy u podstaw zachowania osoby ubiegającej się o pomoc leży jego zła wola (patrz m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 775/14; LEX nr 1646272). Wobec tego, na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie u.p.s., co nie znalazło wyrazu uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak z powyższego wynika, dla wykazania faktu braku współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym nie jest wystarczające samo stwierdzenie organu. Obowiązek współdziałania musi być bowiem dostosowany do konkretnej sytuacji i osoby. Zatem, powołana okoliczność braku współpracy powinna znajdować potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale i powinna mieć rzeczywisty charakter, a uzasadnienie decyzji odmawiającej udzielenia pomocy społecznej z tego powodu powinno zawierać nie tylko wskazanie przyczyn uznania braku współpracy, ale także analizę i ocenę sytuacji wnioskującego w odniesieniu do braku współpracy i rodzaju wnioskowanej pomocy. Tych standardów nie spełnia ani postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie obu decyzji ani ich uzasadnienie, czego nie zauważył Sąd I instancji.

Przed przejściem do rozważań szczegółowych, podkreślić należy, że rodzinny wywiad środowiskowy jest niewątpliwie najważniejszym dowodem w postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, trudno ją zastąpić innymi środkami dowodowymi (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. IV Sa/Po 482/14, LEX nr 1493554; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn.. akt I OSK 60/11, LEX nr 1081038). Jak już jednak wskazywano, wywiad nie jest jedynym możliwym dowodem, a w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy dopuścić także inne dowody z odpowiednim zastosowaniem kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy występują przeszkody w przeprowadzeniu wywiadu. Sytuacja taka może być spowodowana bierną lub negatywną postawą strony postępowania lub innymi przeszkodami (np. nieznane miejsce pobytu zainteresowanego). Wówczas, w miarę możliwości, należy przeprowadzić wywiad z rodziną osoby zainteresowanej, zebrać dane posiadane z urzędu oraz dopuścić inne możliwe dowody. Dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, np. zeznania świadków. Podobne stanowisko jest przyjmowane w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 27 września 2011 r., I OSK 692/11, LEX nr 1068528, NSA uznał, że prowadzenie dowodów wskazanych w ustawie o pomocy społecznej, które są obowiązkowe, nie wyklucza wcale możliwości posłużenia się innymi dowodami przewidzianymi prawem, skoro celem postępowania jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Tylko takie działanie, tj. polegające na posłużeniu się różnymi środkami dowodowymi, realizuje zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. Dopiero po zgromadzeniu wszystkich dostępnych dowodów organ ocenia (art. 77 K.p.a.) czy zostały spełnione przesłanki udzielenia pomocy, i na tej podstawie wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji pochopnie uznał, że organy orzekające nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny i jego ocena nie pozwalają na wniosek, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono i oceniono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zasadności odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego z uwagi na brak jej współdziałania z organem pomocy społecznej. Przede wszystkim na podstawie zebranego materiału nie można stwierdzić, że skarżąca "nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego", które to zachowanie kwalifikowałoby się do oceny w świetle normy zawartej w art. 107 ust. 4a u.p.s., obowiązującej w porządku prawnym od dnia 11 maja 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 509 – art. 1).

Z akt sprawy wynika, co znajduje wyraz w obu decyzjach, że skarżąca jest osobą bezdomną. Już w 2009 r. była pod opieką MOPS w K. – Dział Pomocy Bezdomnym (pismo z dnia 22 czerwca 200 9 r. w/s przyznania schronienia). Z akt sprawy wynika także, że skarżąca w kolejnych wywiadach środowiskowych podawała różne adresy czasowego pobytu, np. w wywiadzie z dnia 20 maj 2005 r. – K., ul. [...]; w wywiadzie z dnia 6 października 2009 r. – ul. [...]; w wywiadzie z 11 sierpnia 2011 r. – [...] wskazując na adres do korespondencji: ul. [...]. Od 2012 r. w wywiadach skarżąca wskazuje jako miejsce czasowego pobytu: Dworzec "K." (wywiad z dnia 21 lutego 2012 r.). Z notatek służbowych z dnia 13 kwietnia i z 16 kwietnia 2012 r. wynika, że w dniu 23 marca 2012 r. przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy na Dworcu "K.". Powyższy fakt nie wpłynął negatywnie na decyzję przyznającą skarżącej świadczenia z pomocy społecznej (m. in. decyzja z dnia 17 kwietnia 2012 r.). Kolejny wywiad środowiskowy na Dworcu "K." przeprowadzono w dniu 13 kwietnia 2012 r. (notatka z dnia 9 maja 2012 r.). Jak wynika z podjętej na jego podstawie decyzji (decyzja z dnia [...] maja 2012 r.), podstawą odmowy przyznania świadczenia nie był "brak współdziałania" z pracownikiem socjalnym. Również w dniu 6 listopada 2012 r. przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy na w/w Dworcu, co także nie było przeszkodą w podjęciu pozytywnej decyzji w sprawie zasiłku celowego (decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r.). To samo dotyczy wywiadu z dnia 22 stycznia 2013 r. i decyzji z [...] lutego 2013 r.

Inny przebieg miało postępowanie wszczęte na podstawie wniosku strony z dnia 7 maja 2013 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie doszło z uwagi na brak wskazania przez stronę miejsca jej pobytu. Podano, iż strona w odpowiedzi na próby ustalenia jej miejsca pobytu oświadczyła, iż jest osobą bezdomną - śpi wszędzie i przebywa na ulicy. Podjęte próby ustalenia miejsca pobytu skarżącej celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego okazały się wobec tego bezskuteczne. W zaskarżonym wyroku Sąd uznał, że zarówno w decyzji organu I instancji jak i zaskarżonej decyzji organy w sposób wyczerpujący uzasadniły podstawy odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń. Sąd podzielił stanowisko organów, że wobec prezentowanej przez skarżącą postawy, nie można ustalić aktualnej sytuacji materialno-bytowej. Trafnie zatem organy oceniły, że skarżąca nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, do czego jest zobowiązana przepisami ustawy o pomocy społecznej. Zasadnie w ocenie Sądu, organy brak takiego współdziałania - stosownie do art. 11 ust. 2 u.p.s. uznały za podstawę do odmowy przyznania świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Przede wszystkim, organy w istocie pominęły uznany przecież fakt, że skarżąca jest bezdomną. Z niewiadomej przyczyny organy kwestionują wiarygodność skarżącej w zakresie oświadczenia, że śpi wszędzie i przebywa na ulicy. Organy pomijają też fakty, że skarżąca odbiera pisma z MOP-su i stawia się na wezwania do Ośrodka albo odpowiada pismem, co prima facie nie wskazuje na złą wolę skarżącej w zakresie współdziałania z organem pomocy społecznej. Nie można też abstrahować od faktu, że skarżąca jest podopieczną MOPS w K. od 2001 r., a także to, że w ostatnich kilku latach, tj., od kiedy jest bezdomną, przeprowadzano z nią wywiad środowiskowy na Dworcu PKP w K. Wówczas organy nie widziały przeciwskazań do przeprowadzenia takiego wywiadu, ani nie uznały, że brak wskazania przez stronę adresu pobytu uniemożliwia organowi prawidłowe ustalenie rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawczyni. Tych uchybień organów nie zauważył Sąd.

Przechodząc do innych zarzutów, za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 38 u.p.s. Przepis ten normuje zasiłek okresowy i nie był w sprawie stosowany. Z kolei, odnośnie do zarzutu obrazy art. 3 ust. 1 u.p.s. i art. 7 ust. 1, 2, 3, 5 i 6 oraz art. 8 ust. 3 u.p.s. stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie nie wykazała, na czym polega naruszenie tych przepisów. Nie wpływa to jednak na ocenę zaskarżonej decyzji i zaskarżonego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny prowadził w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Skontrolowanie procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego możliwy będzie dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony.

Ponownie rozpoznając skargę, WSA w Krakowie uwzględni przedstawione rozważania i uwagi.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.