Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 250/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi O.H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Habuda (dalej: strona, skarżący) od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) z dnia [...]r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł - utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w całości w mocy.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa); art. 4 pkt 22, art. 87 art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2140 ze zm.; dalej: UTD); Ip. 1.12, Ip. 4.7, Ip. 4.11, Ip. 4.13, 5.11.1, Ip. 5.11.2, Ip. 5.11.3, Ip. 6.3.8, Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do UTD; art. 7, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006; dalej: zwanego dalej rozporządzenie 561/2006); art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1; zwanego dalej: rozporządzenie 165/2014); art. 24 ustawy z dnia 14 grudna 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. 2019 r. poz.701); art. 24 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 992 ze zm.); § 5 ust. 1, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 07.10.2016r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. 2016 poz. 1742); art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018r. poz. 1990); § 2, § 3, § 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2018r w sprawie sposobu przewozu ładunku (Dz. U. z 2018r., poz. 361).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Podkreślił, że pierwszoinstancyjną decyzją nałożono na Stronę karę pieniężną w wysokości 12.000,00 zł bowiem stwierdzono następujące nieprawidłowości:

• niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 UTD za każdy dokument;

• wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach;

• wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenienie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej;

• wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków;

• przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

1) o czas do mniej niż 30 minut,

2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut,

3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;

• niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

• niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień.

Powyższe stwierdzono w dniu 3 września 2019 r. podczas kontroli drogowej w K., pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował R.L.; wykonując krajowy transport drogowy rzeczy na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz Strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli.

Od tej decyzji Strona działając przez pełnomocnika wniosła odwołanie wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 107 Kpa oraz przepisów prawa materialnego = tj. art. 92b oraz art. 92c UTD. Ponadto podważono ustalenia dotyczące Ip. 1.12, Ip. 4.7, Ip. 4.11 oraz lp. 4.13. Zarzucono niewystarczające uargumentowanie braku podstaw do zastosowania art. 92b oraz art. 92c. W konsekwencji Strona żądała uchylenia tej decyzji w części 4 zarzutów i umorzenia w tym zakresie postępowania.

Organ odwoławczy do analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów i utrzymał w całości decyzję pierwszoinstncyjną w mocy. Analizując regulacje UTD organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 Kpa bowiem w tej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 UTD i art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do UTD określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3, a organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Ponadto wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia bowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez UTD; w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Natomiast reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 Kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa Kpa.

Odnosząc się kolejno do stwierdznych naruszeń GITD podkreślił, że:

1. wg Ip. 1.12 załącznika nr 3 do UTD sankcjonuje się karą pieniężną w wysokości 500,00 zł niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 UTD za każdy dokument, a w czasie kontroli kierowca nie okazał dokumentu wymaganego zgodnie z art. 87 UTD wypisu z licencji; okazał oryginał licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a zgodnie z przepisami kierowca musi być wyposażony w wypis z licencji.

Odnośnie tego naruszenia pełnomocnik strony wskazał, iż z protokołu kontroli nie wynika, by kierowca nie okazał powyższego dokumentu, jednakże organ stwierdził, że w trakcie kontroli wykonano fotokopię wszystkich okazanych w czasie kontroli dokumentów. Wśród nich znajduje się również fotokopia oryginału licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, a przepis obliguje przedsiębiorcę do wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, nie zaś w jego oryginał. Zatem zarzuty uznano za bezpodstawne, a nałożoną karę w wysokości 500,00 zł za nałożoną zasadnie.

2. Ip. 4.7 załącznika nr 3 do UTD sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transpor-towanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach karą pieniężną w wysokości 10.000,00 zł, a w czasie kontroli wykazano, iż pojazdem marki [...] o nr rej. [...] przewożono odpady o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe. Kierowca w czasie kontroli wskazał, iż pojazdem przewożone są odpady o kodzie 19 08 01 oraz 19 08 02. W toku kontroli inspektorzy WIOŚ w K. drogą elektroniczną otrzymali protokół przekazania odpadu o kodzie 19 08 05 z Gminnego Zakładu Oczyszczania Ścieków z miejscowości M.. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów.

Odnośnie tego naruszenia pełnomocnik wskazał, iż z protokołu kontroli drogowej nie wynika wprost, że kierowca nie posiadał przy sobie wymaganego dokumentu, jednak organ wskazał na sporządzone fotokopie okazanych dokumentów; fakt nieokazania wymaganego dokumentu potwierdza protokół kontroli [...] rok nr [...]; Strona nie przedstawiła również żadnych dowodów potwierdzających, iż kierowca posiadał przy sobie wymagane dokumenty. Zatem zarzuty pełnomocnika uznano za bezpodstawne, a nałożoną karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za zasadną.

3. Ip. 4.11 załącznika nr 3 do UTD - sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej karą pieniężną w wysokości 10.000,00 zł. Natomiast w czasie kontroli ustalono, że pojazdem marki [...] o nr rej. [...] przewożono 12 szt. dużych pojemników do przewozu luzem ([...]) wypełnionych odpadami o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe; pojemniki miały odcięte górną ściankę, w celu napełnienia odpadami; w wyniku tej ingerencji w budowę pojemnik stracił swoje właściwości. Pojemniki z odpadami zostały zabezpieczone przy pomocy folii strech, co nie chroniło przed wydostawaniem się odpadów na zewnątrz, nadto poprzez nieszczelne zawory spustowe wypływał płyn koloru ciemnego o odrażającej woni. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz filmowa sporządzona w trakcie kontroli.

Odnośnie powyższego naruszenia pełnomocnik wskazywał na postać stałą przewożonego ładunku, niewielką ilość cieczy, która mogła się wydostać się w czasie czynności załadunkowych oraz w trakcie transportu; zaprzeczał aby ciecz wydostawała się z zaworów; podważał sporządzony materiał filmowy i fotograficzny. Organ odwoławczy wskazał jednak na poczynione uslalenia co do szczelności pojemników i rozprzestrzenianie się cieczy i jej zapachu, w stopniu przekraczającym normalne użytkowanie pojemników, co udokumentowano na zdjęciach. Zatem kara pieniężna w wysokości 10.000,00 zł została nałożona na stronę zasadnie.

4. Ip. 4.13 załącznika nr 3 do UTD sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków karą pieniężną w wysokości 10.000,00 zł, a w czasie kontroli ustalono, że przewożone sporne pojemniki, wypełnione odpadami zostały zamocowane za pomocą 6 szt. pasów mocujących, wykorzystując metodę mocowania odciągiem przepasującym od góry; pasy miały zniszczone, nieczytelne etykiety, były postrzępione, ponacinane, a ich napinacze skorodowane. W wyniku wycieku cieczy na przestrzeń ładowną zmniejszyła się siła tarcia wytworzona przez pasy zabezpieczające pojemniki, a do przewozu wykorzystano pojazd pomocy drogowej, nieprzystosowany do przewozu tego typu odpadów i pojemników. Na dokumentacji fotograficznej widać, że pojemniki nie mieszczą sią na przestrzeni ładunkowej. Z uwagi na powyższe okoliczności stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków.

Odnośnie tego naruszenia pełnomocnik zarzucił niewykazanie, że pojemniki uległy przemieszczeniu lub przewróceniu; wskazano na ustalenie odległości pojemników od ściany czołowej oraz zanegowano fakt nieposiadania homologacji przez pasy użyte do zabezpieczenia transportu.

Organ odwoławczy nie uznał zasadności wyjaśnień i stwierdził prawidłowość nałożonej kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł.

5. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut organ wskazał na Ip. 5.11 załącznika nr 3 do UTD i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006podkreślając, że na podstawie analizy danych karty kierowcy i z tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca Pan R.L. w dniu 23 sierpnia 2020 r. - od godz. 07:18 do godz. 15:33 prowadził pojazd przez 6 godziny 36 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minu i nie podzielenie obligatoryjnej przerwy spowodowało, że norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 2 godziny 6 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.

Z uwagi na powyższe okoliczności kara pieniężna w wysokości 1.050,00 zł została nałożona na stronę zasadnie.

6. Odnośnie naruszenia niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy organ wskazał na Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do UTD i art. 34 rozporządzenia 165/2014 podkreślając, że karą pieniężna w wysokości 50,00 złotych sankcjonuje się niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę łub kartę kierowcy - za każdy wpis, a analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż łącznie kierowca nie dokonał 19 wpisów manualnych.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 950,00 zł została nałożona na stronę zasadnie.

7. Odnośnie naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy organ powołał się na Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do UTD i art. 34 rozporządzenia 165/2014 podkreślając, że w toku kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 3 września 2019 r. na podstawie analizy danych cyfrowych z karty kierowcy stwierdzono, iż w okresie od godz. 12:29 w dniu 2 września 2019 r. do godz. 07:23 w dniu 3 września 2019 r. kierowca niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu tj. ustawił przełącznik na "inną pracę" zamiast na "odpoczynek". W związku z powyższym stwierdzono dwukrotne dokonanie naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do UTD, a zatem kara pieniężna w wysokości 200,00 zł została nałożona na stronę zasadnie.

Natomiast analizując możliwość zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych organ wskazał, iż art. 92 b UTD nie znajdzie zastosowania; Strona nie przedstawiła dowodów wskazujących na prawidłową organizację pracy w przedsiębiorstwie oraz prawidłowe planowanie zleceń transportowyeh. Naruszenie czasu pracy wskazuje, iż w przedsiębiorstwie brak jest stałego nadzoru nad działaniem kierowcy, a kierowca nie jest prawidłowo przeszkolony. Odnośnie zastosowania w sprawie art. 92e UTD organ odwoławczy wskazał, iż nie przedstawiono dowodów aby do naruszeń doszło w okolicznościach, których nie można było przewidzieć, i na które strona nie miała wpływu. Wykonywanie przewozu odpadów z naruszeniem przepisów o ich przewozie nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, której strona nie mogła zapobiec. Podkreślił źle przygotowany przewóz, zniszczone pasy i przerobione pojemniki na odpady co stwarzało zagrożenie dla ruchu drogowego i dla środowiska.

Podsumowano, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie naruszenia załącznika nr 3 do UTD wyniosła 32.700,00 zł, ale z uwagi na art. 92a ust 3 UTD została ona zredukowana do 12.000,00 zł.

Odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Podkreślił kompleksowe zebranie materiału dowodowego i podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; decyzja zawierała wszystkie wymagane elementy; strona winna była upewnić się czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu; obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami pracowników, ustalenie ich zakresu obowiązków. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.

Organ zaakcentował, iż to przedsiębiorea powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92e ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Nadto w tej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt UTD, który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.1 naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz nie podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zaniechaniu wyważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu strony wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi;

1.2 naruszenie art. 107, art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. Kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji w szczególności z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a w konsekwencji działanie poza granicami prawa, wbrew obowiązkowi obligującemu organ do stania na straży praworządności;

1.3 naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 1 i art. 129 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez rozstrzygnięcie organu odwoławczego utrzymujące w całości w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy powyższe wykroczyło poza zakres zaskarżenia określony przez stronę skarżącą w odwołaniu, w konsekwencji skutkujące nieważnością decyzji.

2. Błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieuprawnione przyjęcie, że strona skarżąca podjęła się jako przewoźnik transportu odpadów z naruszeniem obowiązków i wymagań określonych w przepisach art. 87 ust. 1 pkt 1 UTD, art. 24 ust. 1 i 7 ustawy o odpadach w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016r. w sprawie szczegółowych wymagań w sprawie transportu odpadów oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016r. w sprawie szczegółowych wymagań w sprawie transportu odpadów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła:

- o uchylenie decyzji ostatecznej w części, w której organ odwoławczy orzekł w przedmiocie naruszeń z tyt. Ip. 4.11, Ip. 4.13, Ip. 1.12 oraz Ip. 4.7 załącznika nr 3 do UTD oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

- o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w części, w której organ odwoławczy orzekł w przedmiocie naruszeń nie objętych odwołaniem strony;

- o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślono wadliwości decyzji organu II instancji polegającej na wydaniu rozstrzygnięcia wykraczającego poza zakres zaskarżenia określony przez stronę skarżącą w odwołaniu i wykroczenie poza wyznaczone nim granice kompetencji organu odwoławczego poprzez poddanie kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji. Podczas gdy decyzja organu I instancji w zakresie niezaskarżonym przez stronę staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania (art. 16 Kpa), zatem z tego też względu nie może zostać poddana kontroli w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji. Zaakcentowano niezgodny z prawdą stan faktyczny co nie dowodzi, iż w przedmiotowej sprawie przedsiębiorca dopuścił się naruszeń, z tytułu których winien ponieść odpowiedzialność. Stwierdzenie wskazywanego przez organ zużycia pasów mocujących przewożony ładunek w żadnej mierze nie może być traktowane jako brak wymaganego zabezpieczenia, uzasadniający nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej; z protokołu podczas kontroli nie stwierdzono aby przewożone pojemniki [...] ulegały jakimkolwiek przemieszczeniom podczas transportu lub były przewrócone. O braku właściwego zabezpieczenia przewożonego ładunku nie świadczy również fakt, iż pasy użyte do mocowania zgodnie z twierdzeniem kontrolującego nie miały homologacji, żaden bowiem przepis prawa nie łączy faktu homologacji z prawidłowym zabezpieczeniem. Przewożone odpady posiadały postać stałą z niewielką zawartością cieczy zatem przedsiębiorca zaprzeczył jakoby efekt ten był następstwem uszkodzenia czy nieszczelności zaworów. Podniesiono, że pominięto fakt, iż decyzja pierwszoinstancyjną w zakresie uzasadnienia dotyczącego naruszeń z tyt. Ip. 4.11 oraz Ip. 4.13 zał. nr 3 do UTD zawierała opisy stanu faktycznego dotyczącego kontrolowanego przewozu, które odbiegały od ustaleń w tym zakresie wynikających z protokołu kontroli. Organy obydwu instancji nie powołały żadnej podstawy prawnej, z której wynikałoby, iż "brak etykiety lub nieczytelność danych na nią wpisanych dysklasyfikuje środek mocujący z użycia".

Wskazano także, że z protokołu kontroli nie wynika nie okazanie przez kierowcę dokumentów, gdyż takiego dowodu nie mogą stanowić zdjęcia dokumentów wykonane podczas kontroli. Podobnie za niepoparte żadnymi dowodami, ogólnikowe i niezasadne należy uznać te sugestie organu jakoby strona transportując odpady świadomie nie zastosowała się do obowiązujących regulacji prawnych, czym przyczyniła się do powstania stwierdzonych naruszeń. Nadto odnośnie możliwości zastosowania względem strony przepisu art. 92b i art. 92c UTD organ ograniczył się do przytoczenia ogólnych, powielanych niemal automatycznie opinii, jakie wypracowane zostały na przestrzeni lat w praktyce działania organu, w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Obowiązkiem przedsiębiorcy jako profesjonalisty jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. W odpowiedzi na zarzuty strony organ wskazuje, że strona w składanych wyjaśnieniach ogranicza się do podnoszenia tez kwestionujących własną odpowiedzialność bez przytaczania równolegle dowodów na ich poparcie, a obowiązkiem przedsiębiorcy jako profesjonalisty jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. Za niezasadne uznano zarzuty naruszenia norm procesowych z Kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jej zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ostateczna utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za poszczególne naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli drogowej - tj:

1. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument;

2. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

3. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej;

4. wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków;

5-7. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;

8. niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

9. niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień.

Łączna suma kar za te naruszenia wyniosłaby 32.700 zł, a organ z mocy art. 92a ust. 3 UDT zredukował ją do kwoty 12 tys zł.

Strona kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne, jak i zasadność zastosowa-nych norm prawnych; podważa prawidłowość decyzji wobec naruszenia przez organ zasad procesowych oraz dopuszczalność utrzymania w mocy w całości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego wobec objęcia odwołaniem jednie 4 z 9 stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem nie podważono ustaleń co do naruszeń z pkt. 5 - 9.

Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.189a § 2 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Podkreślić należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W przepisie art. 92b i art. 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi więc na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art. 189a § 2 K.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IV A Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 UTD podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Jednak suma kar nie może przekroczyć 12.000 zł (ust. 3).

Natomiast w tej sprawie istotą sporu jest zgodność z prawem nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenia opisane w załączniku nr 3 do UTD pod pozycjami l.p.:

- 1.12 - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym – tj. brak wypisu z licencji;

- 4.7 - wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów;

- 4.11- wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej;

- 4.13 - wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków.

Sąd badając czy organy prawidłowo ustaliły fakty świadczące o niedopełnieniu ww. obowiązków przez kierowcę wykonującego przewóz na zlecenie skarżącego przedsiębiorcy przyjął, że organy oparły swoje ustalenia na materiale dowodowym, którym jest: protokół kontroli, fotokopie dokumentów okazanych przez kierowcę w trakcie kontroli, dokumentacja fotograficzna, protokół przekazania odpadów.

W ocenie Sądu należy więc podzielić stanowisko organów, że zarzuty skarżącego w tej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło twierdzeń skarżącego, a jednoznacznie wykazało okoliczności, które legły u podstaw zaskarżanych decyzji. Fakt niewyposażenia kierowcy w obligatoryjny wypis z licencji oraz dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów wynika jednoznacznie z protokołu kontroli oraz sporządzonych w jej trakcie fotokopii poszczególnych dokumentów, wśród których w/w dowody się nie znajdowały. Zatem zarzuty strony skarżącej w tym zakresie należało uznać za bezpodstawne, tym bardziej, że w żaden sposób nie udowodniła, że takie dowody posiadała.

Odnośnie kary za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowe tut. Sąd podziela w pełni stanowisko organów. Nie do zaakceptowania jest twierdzenie strony skarżącej, że stanem naturalnym jest, iż podczas transportu odpadów nawet będących w postaci stałej z niewielką zawartością cieczy z pojemników mogła wydostawać się nieznaczna ilość cieczy. Zgodnie bowiem z normą art. 24 ust. 1 i 7 ustawy o odpadach transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować. Natomiast z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów transport ten odbywa się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu, w szczególności ich wysypywanie, pylenie i wyciek, oraz ograniczający do minimum uciążliwość zapachową. Natomiast z dokumentacji zdjęciowej i protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że pojazdem przewożono pojemniki wypełnione odpadami o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe. Pojemniki te miały odcięte górną ściankę, w celu napełnienia odpadami przez co straciły swoje właściwośc i nie chroniły przed wydostawaniem się odpadów na zewnątrz. Jak zaakcentował organ z pojemników, poprzez nieszczelne zawory spustowe, wypływał płyn koloru ciemnego o odrażającej woni, co potwierdzają filmy sporządzone w trakcie kontroli pokazujące wycieki cieczy z pojemników. Jest to wyciek stały, niedopuszczalny przy przewozie odpadów. Skoro zatem skarżący nie dopełnił obligatoryjnych w/w wymogów nałożona kara jest zasadna.

Analizując kolejne wskazywane przez organ naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób niezabezpieczający przed przemieszczaniem i przewracaniem się pojemników lub worków bowiem sporne pojemniki zostały zamocowane za pomocą 6 szt. pasów mocujących, metodą mocowania odciągiem przepasującym od góry, do której należy używać pasów w dobrym stanie, z wszytymi etykietami potwierdzającymi parametry pasów bowiem opisy na etykiecie umożliwiają również kierowcy zastosowanie odpowiedniego mocowania. Natomiast pasy użyte do zabezpieczenia ładunku w dniu kontroli miały zniszczone, nieczytelne etykiety, pasy były postrzępione, ponacinane, a ich napinacze skorodowane. Nadto – jak zaznaczył organ - w wyniku wycieku cieczy na przestrzeń ładowną zmniejszyła się siła tarcia wytworzona przez pasy zabezpieczające pojemniki, a do przewozu wykorzystano pojazd pomocy drogowej, nieprzystosowany do przewozu tego typu odpadów i pojemników. Na dokumentacji fotograficznej widać, że pojemniki nie mieszczą sią na przestrzeni ładunkowej.

Z normy art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie wynika wymóg aby ładunek umieszczony na pojeździć był zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu ani wydzielać odrażającej woni. Nadto § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2018r w sprawie sposobu przewozu ładunku przestrzeń ładunkowa powinna być utrzymana w czystości; ładunek powinien być umieszczony na podłodze przestrzeni ładunkowej pojazdu w sposób zapewniający jego stabilność (§ 3); zamocowany z uwzględnieniem współczynnika tarcia, w taki sposób, aby nie mógł przemieszczać się podczas przewozu lub spowodować wywrócenia pojazdu w wyniku drgań oraz sił działających na ładunek, oraz z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym; zastosowane metody mocowania ładunku powirmy być odpowiednie do rodzaju pojazdu, rodzaju ładunku, właściwości fizycznych ładunku i opakowań oraz elementów mocowania i zabezpieczenia ładunku (§ 6).

W konsekwencji zatem również w tym zakresie zarzuty Skarżącego należało uznać za chybione, a nałożoną sankcję pieniężną za zasadną.

Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego twierdzeń należy wyjaśnić, że wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika przewidują przepisy art. 92b i art. 92c ustawy. Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców wskazanych w tej normie przepisów m.in.: rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014.

Powyższy przepis – jak słusznie skonkludował organ - nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie bowiem strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na prawidłową organizację pracy w przedsiębiorstwie oraz prawidłowe planowanie zleceń transportowych.

Natomiast w przypadku zaistnienia naruszeń przedsiębiorca może zwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Sąd także w tym zakresie podziela pogląd organów obu instancji, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Okoliczności wskazywane przez skarżącego jako mające uwalniać go od odpowiedzialności nie mogą być ocenione w niniejszej sprawie jako świadczące o braku wpływu skarżącego na powstanie naruszenia w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał również wystąpienia okoliczności opisanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, to jest okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot, organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym, zasady rozkładu ciężaru dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowców, którymi przedsiębiorca się posługuje przy wykonywaniu przewozu, przedstawiają się w ten sposób, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów ustawy oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu , natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami art. 92c ustawy, a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciąża przedsiębiorcę. Obowiązkiem organu jest natomiast przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, których celem jest wykazanie istotnych okoliczności dla zwolnienia się przez nią z odpowiedzialności administracyjnoprawnej.

Natomiast w niniejszej sprawie organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi.

Na zakończenie odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że w każdym postępowaniu organ administracji publicznej zobowiązany jest do zgromadzenia dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy i poczynienia na tej podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, nie zaś subiektywne przekonanie strony. Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wszystkie fakty, które miały istotne znaczenie, zostały przez organy prawidłowo ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Także ocena tych ustaleń dokonana przez organ nie może być uznana za niezgodną z prawem.

Prawidłowo także organ odwoławczy analizując sprawę w drugiej instancji objął swoim rozstrzygnięciem całość sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo podniesionych w odwołaniu zarzutów jedynie co do naruszeń z pkt 1 – 4, z pominięciem pięciu ostatnich. Zgodnie bowiem z art. 138 § 1 Kpa regulującym rodzaje decyzji organu odwoławczego - organ II instancji wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Pod pojęciem decyzji należy rozumieć rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończące sprawę w danej instancji. Natomiast w rozpoznawanej sprawie takim rozstrzygnięciem było nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego w kwocie 12.000 zł w związku z ustalonym stanem faktycznym, który obejmował stwierdzenie 9 naruszeń UTD. Zresztą za każde z tych nieprawidłowości należna była inna kwota kary, które w sumie wyniosły 32.700 zł. Natomiast na organie spoczywał obowiązek zredukowania ich do wysokości maksymalnej tj. 12.000 zł. Zatem niedopuszczalne byłoby wskazywane w skardze rozstrzygnięcie o częściowym umorzeniu postępowania i merytorycznym orzeczeniu w zaskarżonej części, bowiem nieobjęte odwołaniem naruszenia nie podlegały osobnemu rozstrzyganiu, ale stanowiły część składową stanu faktycznego skutkującego dokonaniem przez organy stosownej subsumpcji tworzącej konkretną sentencję wydanej przez organ I instancji decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

-----------------------

3