Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 355/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 listopada 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy I. uchyla decyzję I i II instancji, II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.215 zł ( tysiąc dwieście piętnaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 31 ust. 4, art. 79 ust. 1 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. Służbie Więziennej ( Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm. ) oraz § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz. U. Nr 138, poz. 644 ) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Ośrodka Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w K. dnia [...]r. nr [...] w sprawie ustalenia M. P. ekwiwalentu pieniężnego w wysokości [...]zł za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe w wymiarze [...] dni.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zainteresowany pełnił służbę w ODK SW w K. od dnia [...]r. i według rocznej karty ewidencji posiadał urlop wypoczynkowy bieżący za [...] r. oraz urlopy zaległe za lata [...] - [...] w łącznym wymiarze [...] dni. Przedmiot sporu stanowi ekwiwalent za [...] dni zaległego urlopu za [...] r.; pozostałe [...] dni urlopu wypoczynkowego za [...] r. zainteresowany wykorzystał w [...] r. W dokumentacji przedstawionej przez Komendanta brak informacji, aby urlop wypoczynkowy za [...] r. udzielony w wymiarze [...] dni został przerwany z powodu odwołania z urlopu, wstrzymania części lub całości urlopu, przełożenia terminu urlopu na wniosek zainteresowanego, co spowodowałoby przesunięcie terminu rozpoczęcia biegu przedawnienia prawa do urlopu za [...] r. W [...] r. zainteresowany do dnia zwolnienia ze służby nie wykorzystał ani jednego dnia urlopu wypoczynkowego, powodując przerwanie biegu przedawnienia prawa do urlopu. Odwoływanie z urlopu dotyczyło okresu pełnienia służby w Areszcie Śledczym w D., jednakże zaległe urlopy wypoczynkowe za lata pełnienia służby w Areszcie Śledczym zostały wykorzystane. Wobec powyższego z dniem [...] r. przedawniło się prawo do urlopu zaległego za [...] r. Osobną kwestią jest dopuszczenie do kumulacji urlopów wypoczynkowych za lata [...] - [...] r., nie rzutuje to jednak na fakt przedawnienia roszczenia. Świadczenia okresowe, a takim jest urlop wypoczynkowy, przedawniają się z upływem 3 lat. Nie jest prawdą, że roszczenie z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego przedawni się dopiero po 3 latach od momentu, kiedy w jego miejsce zostanie sformułowane prawo do ekwiwalentu, bowiem przeczyłoby to istocie przepisu art. 103 ustawy o służbie więziennej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając błędną wykładnię art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. W dniu rozwiązania stosunku służbowego prawo do urlopu przekształca się w ekwiwalent pieniężny. Ekwiwalent przysługuje za okres nieprzedawnionego urlopu, a z dniem powstania prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczenia o to świadczenie. Zgodnie z treścią art. 80 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi, który nie wykorzystał urlopu w danym roku kalendarzowym, należy tego urlopu udzielić w ciągu 3 miesięcy następnego roku, czyli do 31 marca. Po upływie tego okresu w dniu 1 kwietnia powstaje roszczenie o udzielenie urlopu za rok poprzedni. Dopiero od tej daty należy liczyć 3 - letni okres przedawnienia roszczenia o urlop, ale nie ekwiwalentu. Bieg przedawnienia został przerwany przez zwolnienie skarżącego z dniem [...]r. ze służby i z tym dniem prawo do urlopu przekształciło się w roszczenie o ekwiwalent pieniężny. Od dnia [...]r. biegnie 3 - letni okres przedawnienia roszczenia o ekwiwalent za nie wykorzystany urlop. Nie jest więc prawdą, że prawo do urlopu za [...] r. przedawniło się i w związku z tym skarżącemu nie przysługuje ekwiwalent za okres [...] dni niewykorzystanego urlopu w [...] r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Funkcjonariusz nabywa prawo do ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy z dniem rozwiązania stosunku służbowego i od tego dnia rozpoczyna się 3 - letni okres przedawnienia. Dotyczy to ekwiwalentu za urlop, który nie przedawnił się do wykorzystania w naturze. Skarżący nie wykorzystał [...] dni urlopu za [...] r., jak również urlopów za [...],[...] i [...] r. z powodu nie wystąpienia do pracodawcy o udzielenie tych urlopów. Bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy rozpoczyna się więc ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym funkcjonariusz uzyskał prawo do urlopu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Ośrodka Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w K., ustalającą M. P. ekwiwalent pieniężny w wysokości [...]zł za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe w wymiarze [...] dni za lata [...] - [...]. Postawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm. ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz. U. Nr 138, poz. 644 ).

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczenia funkcjonariusza służby więziennej M. P. o udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego za rok [...].

Przede wszystkim należy wskazać, że stosowanie przepisów prawa pracy do niepracowniczego stosunku służbowego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy stanowi tak konkretny przepis materialnego prawa administracyjnego. Ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera generalnego odesłania do przepisów Kodeksu pracy, w związku z czym przyjmuje się domniemanie zupełności regulacji stosunków służbowych objętych tą pragmatyką i przepisami wykonawczymi do tej ustawy.

Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Ponadto przepisy rozporządzenia w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej przewidują płatne urlopy dodatkowe w wymiarze do 13 dni roboczych dla funkcjonariuszy, którzy pełnią służbę w warunkach szczególnie uciążliwych i szkodliwych dla zdrowia, osiągnęli określony wiek lub staż służby albo gdy jest to uzasadnione szczególnymi właściwościami służby.

W myśl § 3 rozporządzenia funkcjonariuszowi należy udzielić urlopu w roku kalendarzowym, w którym nabył prawo do tego urlopu. Natomiast funkcjonariuszowi, który nie wykorzystał urlopu w danym roku kalendarzowym, urlopu tego należy udzielić w ciągu pierwszych 3 miesięcy następnego roku ( art. 80 ust. 4 powołanej ustawy ).

W celu realizacji powyższych zasad sporządza się plan urlopów, w którym wyznacza się terminy urlopów funkcjonariuszy w danym roku. W planie urlopów należy uwzględnić zarówno urlopy bieżące, jaki i zaległe.

Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, który ustala kierownik jednostki organizacyjnej, biorąc pod uwagę wnioski funkcjonariuszy i konieczność zapewnienia normalnego toku służby. Funkcjonariusz powinien być zawiadomiony o terminie urlopu nie później niż na miesiąc przed jego rozpoczęciem ( § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia ).

Udzielenie urlopu, nie wykorzystanego w danym roku kalendarzowym zgodnie z planem urlopów, w ciągu 3 miesięcy następnego roku stanowi obowiązek kierownika jednostki organizacyjnej. Ze względu bowiem na swój cel, urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w naturze i w całości.

Jak wynika z planów urlopów wypoczynkowych na lata [...] - [...] sporządzanych w ODK SW w K. oraz rocznych kart ewidencji obecności w pracy M. P. za powyższe lata, skarżący z zaplanowanych w [...] r. [...] dni urlopu wykorzystał [...]dni urlopu, z zaplanowanych w [...] r. [...] dni urlopu wykorzystał [...] dni urlopu, z zaplanowanych w [...] r. [...]dni urlopu wykorzystał [...] dni urlopu oraz z zaplanowanych w [...] r. [...] dni urlopu wykorzystał [...] dni urlopu. W roku [...] do dnia zwolnienia ze służby skarżący nie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia został zawiadomiony o terminie zaplanowanego urlopu wypoczynkowego, a następnie odmówił wykorzystania tego urlopu w naturze. Powyższe okoliczności wskazują, że w ODK SW w K. nie była zapewniona przez kierownika jednostki organizacyjnej prawidłowa realizacja sporządzanych planów urlopów wypoczynkowych.

Jeżeli więc obowiązkiem Komendanta ODK SW w K. było udzielenie skarżącemu nie wykorzystanego za rok [...] urlopu wypoczynkowego w ciągu pierwszych 3 miesięcy [...] roku, to początek biegu terminu przedawnienia roszczenia skarżącego o udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego za rok [...] rozpoczyna się z końcem pierwszego kwartału [...] roku. Roszczenie skarżącego o udzielenie niewykorzystanego urlopu za [...] r. stało się wymagalne w dniu [...]r. Skarżący nabył zatem prawo do ekwiwalentu za niewykorzystane w naturze [...] dni urlopu wypoczynkowego za [...] r. w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem [...] r., skoro zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 200 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm. ).

Z uwagi na to, że przedmiotem sporu jest nie objęta decyzją kwota ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy, nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.