Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 707/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2  par. 2,  art. 3  par. 1  pkt 3,  art. 13  par. 1,  art. 29  par. 1,  art. 35  par. 1,  art. 211  par. 1,  par. 2,  par. 3  pkt 2,  art. 222  par. 3,  art. 223  par. 2,  art. 262
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Sałuda (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008r. przy udziale - sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołania A. T. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 623 z 2004 r.) oraz art. 2 § 2, art. 3 § 1 pkt. 3, art. 13 § 1, art. 29 § 1, art. 35 § 1, art. 211 § 1, §2, § 3 pkt 2, art. 222 § 3, art. 223 § 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 75. poz. 802 z późn. zm.), ust. 1 lit. b i ust. 3 części pierwszej - Postanowienia wstępne A Stawki celne i części drugiej Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 146 poz. 1639) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wskazano następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] r. funkcjonariusze Działu Operacyjnego Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę samochodu marki [...] posiadającego [...] tablice rejestracyjne o numerach [...]. Pojazd użytkował K. G. będący kierowcą pojazdu. W trakcie kontroli K. G. poinformował kontrolujących, że "częściowo jest właścicielem pojazdu", gdyż przekazał zaliczkę na poczet zakupu pojazdu, jednak nie przedstawił umowy kupna pojazdu. Poinformował też, że na przejście graniczne przyjechał wraz z A. T.. A. T. oświadczył, że pomaga K. G. w dokonaniu zakupu i załatwieniu formalności celnych dotyczących w/w pojazdu. Do kontroli celnej K. G. przedstawił następujące dokumenty: dowód rejestracyjny nr [...], brief nr [...] oraz polisę ubezpieczeniową graniczną dotyczącą pojazdu [...] rok produkcji [...] nr nadwozia [...]. Ponieważ status celny kontrolowanego pojazdu zarejestrowanego za granicą nie został uregulowany, a zarówno kierujący pojazdem jak i jego pasażer byli osobami krajowymi, które nie posiadały wizy pobytowej za granicą pojazd został zatrzymany, a wskazane osoby przesłuchane.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie celne w sprawie wprowadzenia na polski obszar celny samochodu marki [...] celem ustalenia kwoty długu celnego.

W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] działając w trybie art. 166 ustawy Ordynacja podatkowa połączył toczące się postępowania wobec K. G. i A. T. Postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone, ze względu na prowadzone w sprawie kradzieży pojazdu postępowanie przez Komendę Powiatową Policji w [...].

Pismem z dnia [...] r. Prokuratura Rejonowa w [...] poinformowała organy celne, iż dochodzenie przeciwko osobie, która zaoferowała do sprzedaży przedmiotowy w sprawie samochód, to jest S. K. posługującego się nazwiskiem T. W. zostało zawieszone, a ww. poszukiwany jest listem gończym. Z dokumentów uzyskanych ze śledztwa prowadzonego przez Policję i Prokuraturę wynikały następujące fakty: numer identyfikacyjny pojazdu został przerobiony - pierwotny numer identyfikacyjny pojazdu to [...]. Dokumenty przedstawione przez stronę dotyczyły innego samochodu, również skradzionego w [...], ale odzyskanego przez właściciela. Samochód o numerze [...] został skradziony w dniu [...] r. w [...] w [...]. Właścicielem pojazdu byłą [...] firma ubezpieczeniowa "A".

W toku postępowania uzyskano informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, iż przedmiotowy pojazd nie był zarejestrowany w Polsce oraz że samochód będący przedmiotem przestępstwa został wydany prawowitemu właścicielowi.

Po podjęciu w dniu [...] r. postępowania w sprawie wprowadzenia na polski obszar celny samochodu marki [...] i po jego zakończeniu organ celny I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr: [...], w której stwierdził, iż w sprawie powstał dług celny w związku z usunięciem spod dozoru celnego w dniu [...] r. towaru -samochodu marki [...], numer nadwozia [...], w miejsce którego metodą pozafabryczną naniesiono nieoryginalny numer o treści [...], określił dłużnika w osobie A. T. i określił dług celny w kwocie [...] zł.

W odwołaniu od decyzji wniesionym przez pełnomocnika strony adwokata R. Ł. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Rejonowej w [...] na okoliczność ustalenia, iż samochód samochodu marki [...] został wywieziony poza polski obszar celny i oddany właścicielowi, który to został rozstrzygnięty negatywnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...].

Organ celny II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Na podstawie art. 2 § 2 Kodeksu celnego (Dz. U. z 2001r. Nr 75 poz. 802), wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje powstanie z mocy prawa obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego jego przywozu (art. 2 § 1 i § 2 Kodeksu celnego), a towary od tej chwili podlegają dozorów celnemu (art. 35 § 1 Kodeksu celnego). Spełnienie obowiązków związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny następuje z kolei poprzez czynność przez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Nielegalnym wprowadzeniem towaru jest zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art.39, i art. 180 § 2, zaś § 2 artykułu 9 Kodeksu celnego stanowi, iż jeżeli w trakcie kontroli celnej nie można ustalić, że wprowadzonym na polski obszar celny towarom, których ilość i rodzaj wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, zostało nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, uważa się że towary te zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. W danym wypadku ilość i rodzaj towaru nie wskazuje jednoznacznie na przeznaczenie gospodarcze, tak więc fakt, iż podczas kontroli towaru nie można ustalić czy zostało mu nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, nie stanowi podstawy do uznania, iż pojazd został wprowadzony nielegalnie na polski obszar celny.

Wskazano , że na podstawie art. 145 ustawy Kodeks celny istnieje możliwość procedury odprawy czasowej pozwalającej na wykorzystywanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania tych towarów, z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych i bez stosowania wobec nich środków polityki handlowej. Pozwolenie takie na taką odprawę udzielane jest na wniosek osoby, która ma użytkować towary lub organizować ich użytkowanie. Procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych mogą być objęte wyłącznie towary, o których mowa w §128 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 z 2001 r. z późniejszymi zmianami), w tym pojazdy samochodowe lub pojazdy samochodowe wraz z przyczepami lub naczepami zarejestrowane za granicą (§128 pkt 2 w/w rozporządzenia w związku z art. 148 pkt 2 Kodeksu celnego), po spełnieniu łącznie następujących warunków :

1) stanowią własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym,

2) nie będą wykorzystywane w innych celach niż określone w § 128,

3) będą użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej, chyba że osobą tą jest organizator użytkowania, o którym mowa w art. 145 § 2 Kodeksu celnego (§129 w/w rozporządzenia).

Stosownie do § 130 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia - pojazdy samochodowe, o których mowa w § 128 pkt 2 mogą być przedmiotem odprawy czasowej pod warunkiem, że : zostaną przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym, zostaną przywiezione przez osobę krajową, przebywającą za granicą w związku z zatrudnieniem, studiami, działalnością naukowo badawczą lub leczeniem, jeżeli w tym okresie przybywają na polski obszar celny. Pojazdy samochodowe stanowiące przedmiot odprawy czasowej przywiezione przez wskazane osoby nie muszą stanowić ich własności( § 130 ust.2 rozporządzenia).

Pojazdy te powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (§ 130 ust 3 w/w rozporządzenia).

Organ celny wskazał, iż bezspornie osoby będące w posiadaniu pojazdu, t j. K. G. jak również S. K. (podający się za S. W.) nie były osobami uprawnionymi do korzystania z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, gdyż były osobami krajowymi i jednocześnie nie były osobami przebywającymi za granicą w związku z zatrudnieniem, studiami, działalnością naukowo badawczą lub leczeniem, która w okresie kontroli przybyła na polski obszar celny.

W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy organ celny II instancji stwierdził że z uwagi na charakter towaru - pojazd poruszający się po drogach należy uznać że samochód ten wprowadzony został przez jedno z drogowych przejść granicznych i został zgłoszony do procedury, w jednej z dopuszczalnych form np. ustnie do procedury odprawy czasowej bądź procedury tranzytu. Dodano, że w niniejszej sprawie brak jest dokumentów poświadczających objęcie przedmiotowego towaru procedurą tranzytu, wymaganych zgodnie z § 31 ww. rozporządzenia, zasadnym zatem jest przypuszczenie iż faktycznie towar został objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w formie ustnej.

Podczas kontroli w dniu [...] r. przez funkcjonariuszy celnych do kontroli nie zostały przedstawione żadne dokumenty potwierdzające prawo do użytkowania pojazdu przez S. K. (przedstawiającego się jako S. W.). Natomiast K. G. do kontroli przedstawił wyłącznie [...] dokumenty pojazdu oraz Polisę Ubezpieczenia Granicznego nr [...], którą wykupił osobiście.

W dalszej kolejności wskazano, że zgodnie z przepisem art. 211 § 1 ustawy Kodeks celny, dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Powstaje on z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego. Na mocy art. 211 § 3 ww. ustawy - dłużnikami są:

1) osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

2) osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego ,

3) osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego,

4) osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, która, towar został objęty.

Zdaniem organu celnego II instancji z powyższego wynika, że za dłużnika może, więc być uznana zarówno osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego, jak i osoba, która uczestniczyła w usunięciu towaru i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego, a także osoba, które nabyła, posiadała lub posiada towar o którym mowa w § 1, i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar usunięty spod dozoru celnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że chociaż nieznany pozostaje sposób wprowadzenia towaru na polski obszar celny , to jednak nie zaprzeczalnie nieustalona osoba towar ten wprowadziła i nie został on objęty procedurą dopuszczenia do obrotu , czym naruszono art. 39 Kodeksu celnego .

W trakcie postępowania ustalono, że nr identyfikacyjny samochodu [...][...] jest przerobiony, a pierwotnie pojazd posiadał nr identyfikacyjny o treści [...]. Z informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika , iż przedmiotowy pojazd nie figuruje w tej ewidencji , natomiast baza ta obejmuje dane z terytorium całego kraju. Powyższe świadczy o tym że pojazd o tym numerze nie został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym.

W świetle wskazanych okoliczności zdaniem organu odwoławczego, prawidłowym było przyjęcie, że A. T. uczestniczył w usunięciu towaru spod dozoru celnego jego bowiem pośrednictwo doprowadziło do wejścia w posiadanie pojazdu przez osobę nieuprawnioną. Powyższe stwierdzenie potwierdzają także zeznania K. G., który to zeznał "byłem zainteresowany kupnem samochodu dostawczego, w tym celu skontaktowałem się z p. T., który zaoferował mi samochód marki [...]". A. T. biorąc udział w przekazaniu pojazdu tj. kontaktując K. G. ze sprzedającym pojazd "handlarzem z T." uczestniczył w usunięciu towaru spod dozoru celnego - przejęciu pojazdu przez osobę do tego nieuprawnioną.

By przypisać odpowiedzialność za dług celny z art. 211 § 3 pkt 2 Kodeksu musi być także spełniona przesłanka , iż osoba wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że towar został usuniętym spod dozoru celnego. O spełnieniu tej przesłanki świadczyły zdaniem organu odwoławczego następujące fakty: pojazd w chwili przejmowania przez K. G. posiadał [...] tablice rejestracyjne, zgodnie z przedstawionymi dokumentami pojazdu – dowodem rejestracyjnym jego właścicielem był G. M. , strona chcąc najpierw nabyć pojazd a potem oferując go innej osobie nie zażądała od handlarza - posługującego się nazwiskiem S. T. W. dokumentów potwierdzających uprawnienie np. do sprzedaży oferowanego pojazdu, jak również dokumentów potwierdzających tożsamość osoby oferującej do sprzedaży samochód , przeciwnie nazywała tę osobę "handlarzem z T.".

W tej sytuacji gdy A. T. posiadając świadomość braku uregulowania statusu celnego pojazdu, gdyż pomoc w jego uregulowaniu sam zaproponował K. G., nie podjął żadnych działań w zakresie uzyskania wiedzy (np. w urzędzie celnym), co do zasad uregulowania tego statusu , pozwala w ocenie organu odwoławczego na uznanie, iż nie zachował on należytej staranności, co do uzyskania wiedzy, że pojazd jest usunięty spod dozoru celnego.

W odniesieniu do daty powstania długu celnego organ celny II instancji stwierdził, iż prawidłowym jest przyjęcie że powstał on w dniu [...] r. Ustalenie to ma uzasadnienie w treści art. 222 § 3 Kodeksu celnego, który to stanowi, iż jeżeli można ustalić, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez organ celny, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych za ten towar ustalana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu celnego mogło zostać ustalone na podstawie zebranych dowodów.

Jako miejsce powstania długu celnego organ celny II instancji uznał C. W myśl bowiem art. 223 § 1 i § 2 Kodeks celnego dług celny powstaje w miejscu, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące jego powstanie. Jeżeli nie można ustalić miejsca, o którym mowa w § 1, uważa się, że dług celny powstał w miejscu, w którym, z zastrzeżeniem § 3, organ celny ustalił, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego.

Dalej wskazano także, że prawidłowym było przyjęcie, że w sprawie należało zastosować przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego dot. ustalenia wartości celnej. Zgodnie bowiem z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. W myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego , wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w § 1, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego .

W konsekwencji zastosowania przepisu zawartego w art. 23 § 7 Kodeksu celnego możliwym było ustalenie wartości celnej jedną z metod zastępczych wymienionych w art. 25 - 29 Kodeksu celnego.

Przepisy art. 25 i art. 26 Kodeksu celnego dają możliwość ustalenia wartości transakcyjnej w oparciu o wartość towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie , co towary dla których jest ustalana wartość celna. Metod tych nie zastosowano bowiem niemożliwym było znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia .

Dalsza metoda ustalenia wartości celnej przewidziana w art. 27 Kodeksu celnego – metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych nie znalazła zastosowania w przedmiotowej sprawie , jako dotycząca sprzedaży towarów masowych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie , w jakim są towary dla których jest ustalana wartość celna .

Także ustalenie wartości celnej metodą wartości kalkulowanej wynikającej z art. 28 Kodeksu celnego nie miało zastosowania w sprawie bowiem organ celny nie posiadał niezbędnych danych dot. kosztów wynikających z art. 28 tej ustawy dot. : kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów, kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczonej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju, jak i te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów w kraju wywozu w celu przywozu takich towarów na polski obszar celny, kosztów lub wartości, o których mowa w art.30 § 1 pkt 5.

W konsekwencji organ celny II stwierdził, że wartość celną prawidłowo ustalono zgodnie z postanowieniami wynikającymi z art.29 § 1, który stanowi, że .jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art.23 i art.25-28, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1) artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.

3) przepisów niniejszego działu.

Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 1999r. Nr 80 poz.908).

Zgodnie z postanowieniami wskazanego Porozumienia (pkt 23 ww. studium 1.1) w przypadku ustalenia wartości celnej importowanych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z katalogów lub wyspecjalizowanych czasopism zawierających bieżące ceny rynkowe tych towarów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc pod uwagę za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę towaru tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" (ustalonej w oparciu o ww. źródła) zwyczajowej marży, podatku VAT, akcyzy i cła. Jeżeli w katalogach zawierających wartości pojazdów na polskim obszarze celnym, cena rynkowa pojazdu bazowego nie obejmuje danego elementu kalkulacji (np. podatku VAT), wówczas w przeprowadzanej kalkulacji wielkości tej nie należy uwzględniać. Jednocześnie należy uwzględniać stan towaru i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (np. ponadnormatywny lub niższy od normatywnego przebieg, uszkodzenia stosując w tym celu odpowiednie korekty.

W konsekwencji przywołanych uregulowań organ odwoławczy wskazał, że organ celny I instancji prawidłowo postąpił uwzględniając te regulacje i przyjmując przy określaniu wartości rynkowej kwotę [...] zł w oparciu o wydawnictwo INFCO EKSPERT-ll/2002 r. Uwzględniając ujemną korektę 10% ze względu na nieznaną historię eksploatacji do kalkulacji prawidłowo przyjęto wartość samochodu w wysokości [...] zł.

Do określenia należności celnych przywozowych dokonano kalkulacji polegającej na odliczeniu od wartości rynkowej samochodu 10% marży, 22 % podatku VAT, oraz cła w wysokości 35%. Wartość celną ustalono na kwotę [...] zł.

Do tak ustalonej wartości zgodnie z Tabelą Stawek Celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 146, poz. 1639 z 2001 r. )zastosowano stawkę celną autonomiczną – 35 % wartości celnej i określono kwotę długu celnego w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do zarzutu odwoławczego, iż strona nie miała świadomości i nie mogła się dowiedzieć, że pojazd został usunięty spod dozoru celnego, gdyż " odwołujący przybył na teren parkingu przy przejściu granicznym w C. wraz z osobą podającą się za właściciela - osobę uprawnioną do dysponowania samochodem – S. T. W." organ odwoławczy stwierdził ,że twierdzenia te nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym, gdyż A. T. na teren parkingu w C. przyjechał wyłącznie z K. G., co wynika z jego wyjaśnień z dnia [...] r. jak też wyjaśnień K. G. Z wyjaśnień wynika także , iż S. T. W. w dniu [...] r. opuścił kupujących pozostawiając samochód i umówił się na ponowne spotkanie w C. w dniu [...] r.

Za nietrafne organ odwoławczy organ uznał zarzuty dot. naruszenia przez organ celny I instancji art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w związku i art. 35 § 1 i art. 184 i art. 211 § 1 Kodeksu celnego przez uznanie, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających fakt usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego samochodu, brak dowodu na potwierdzenie nielegalności wprowadzenia na polski obszar celny, nie ustalenie ewentualnie jakiej procedurze celnej podlegał samochód i czy doszło do jej naruszenia, istnienia sprzeczności w sprawie polegającej na uznaniu usunięcia przedmiotowego samochodu spod dozoru celnego w sytuacji, gdy samochód ten został wydany przez organy celne właścicielowi i został za zgodą organów celnych i w oparciu o ich decyzję powrotnie wywieziony poza polski obszar celny . Wyjaśnił przy tym, że niewątpliwym jest fakt braku dowodów na potwierdzenia nielegalności wprowadzenia towaru na polski obszar celny jednakże sporna decyzja nie rozstrzyga w tym zakresie . Rozstrzyga bowiem o powstaniu długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Na potwierdzenie prawidłowości stanowiska organów celnych zajętego sprawie powołano się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 października 2000 r. sygn. akt V SA 2796/1999 , gdzie stwierdzono " Mając na uwadze zmianę osoby dysponenta pojazdów bez zawiadomienia o tym organów celnych i bez wiedzy tych organów o osobie innego użytkownika niż podmiot uprawniony do korzystania z procedury odprawy czasowej pojazdów, stwierdzić należy, że organy celne mogły dokonać oceny uznającej, że zaistniały w sprawie stan faktyczny wyczerpuje pojęcie usunięcia towaru spod dozoru celnego w rozumieniu art. 211 § 1 i art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego".

Za niezgodne ze stanem faktycznym uznano twierdzenia , że organy celne wydały właścicielowi samochód , który został wywieziony powrotnie. Samochód wydany został właścicielowi przez Prokuraturę prowadzącą w sprawie postępowanie karne . Za niemające znaczenia dla prawidłowości zakwestionowanej decyzji uznano to , że towar został wywieziony powrotnie . Nie stanowi to bowiem zarówno podstawy do zwrotu bądź umorzenia należności celnych . Nie powoduje też stosownie do treści przepisu art. 244 Kodeksu celnego wygaśnięcia długu celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucono naruszenie: art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 35 § 1 i art. 184 , art. 211§ 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie ,że samochód [...] został usunięty spod dozoru celnego, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających nielegalność wprowadzenia na polski obszar celny oraz nie ustalono jakiej procedurze celnej podlegał przedmiotowy samochód i czy doszło do naruszenia tej procedury , a okoliczności te nie mogą skarżącego obciążać gdyż nie ma on wiedzy co do tego kiedy, przez kogo i w jakich okolicznościach samochód ten został wprowadzony na polski obszar celny i jaką procedurę zastosowano , kwestionowane usuniecie spod dozoru celnego nastąpiło mimo tego, że samochód został wydany przez organy celne właścicielowi i powrotnie wywieziony poza polski obszar celny; naruszenie art. 211 § 1 i 3 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że skarżący uczestniczył w usunięciu samochodu spod dozoru celnego i wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć że został on usunięty spod tegoż dozoru , podczas gdy w rzeczywistości na parking przyjechał on za osobę podającą się za właściciela samochodu – S. W., nadto pojazdem tym poruszano się swobodnie po kraju, był on ubezpieczony i wpuszczony na teren przejścia granicznego w C., a jak wynika z decyzji pierwszo instancyjnej mógł on zostać wprowadzony na polski obszar celny poprzez tranzyt; naruszenie art. 188 w związku z art. 121, 122,180, 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprze odrzucenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Rejonowej w [...] iż samochód [...] został wydany jego właścicielowi ewentualnie innemu uprawnionemu podmiotowi i wywieziony poza polski obszar celny, nie oświadczenie się przez organ II instancji co do dowodu na okoliczności podnoszone w odwołaniu oraz nie przeprowadzenie tego dowodu mimo wniosku dowodowego w tym zakresie złożonego .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro więc zdarzenie warunkujące wszczęcie przedmiotowej sprawy miało miejsce w dniu [...] r., to zasadnym było zastosowanie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.). Natomiast z mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 Kodeksu celnego dług celny oznacza powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Zaś na podstawie art. 262 tego Kodeksu do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy Działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 2 § 1 ustawy Kodeks celny wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny lub jego faktycznego wywozu z tego obszaru. Na podstawie art. 35 § 1 i § 3 ustawy Kodeks celny towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w wypadku towarów niekrajowych - aż do czasu kiedy ich status zostanie zmieniony, bądź, gdy zostaną powrotnie wywiezione.

W myśl art. 211 § 1 Kodeksu celnego Dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym.

§ 2. Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego.

§ 3. Dłużnikami są:

1) osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

2) osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego,(...).

Bezspornym w sprawie jest że samochód [...] znajdował się na polskim obszarze celnym. Niewiadomym jest sposób jego wprowadzenia na tenże obszar jednakże przyjąć należało, wobec braku jakichkolwiek dokumentów wskazujących na zastosowanie wobec tegoż samochodu procedury tranzytu, że jak słusznie organy celne uznały, został on zgłoszony do procedury odprawy celnej czasowej w formie ustnej stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. z 2001 Nr 117. poz. 1250). Samochód został legalnie wprowadzony na polski obszar celny przez właściciela, który to nie dopełnił formalności związanych ze zmianą przeznaczenia celnego. Zatem odprawa czasowa trwała nadal, a rezydent wydał samochód osobie trzeciej. Bezsporną jest zatem okoliczność, że nastąpiła zmiana osoby dysponującej samochodem na rzecz innych osób to jest K. G. użytkującego samochód w dniu [...] r. (dłużnika solidarnego ) i A. T. znajdującego się wraz z K. G. podczas kontroli celnej w tymże samochodzie. Zmiana ta miała miejsce bez powiadomienia o tym fakcie organów celnych i bez ich wiedzy co oznacza, że w sprawie doszło do usunięcia spod dozoru celnego rzeczonego pojazdu (tak też NSA w W-wie w wyroku sygn. akt V SA 2796/1999 z dnia 27 października 2000 r.), co skutkuje powstaniem długu celnego w przywozie, do którego uregulowania jako dłużnik solidarny zobowiązany jest A. T. Jego zachowanie wyczerpuje bowiem przesłanki uprawniające do przypisania mu odpowiedzialności z tego tytułu w oparciu o art. 211 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego, gdyż uczestniczył on w usunięciu przedmiotowego towaru spod dozoru celnego i wiedział, iż jest to towar spod tegoż dozoru usunięty.

W posiadaniu przedmiotowego pojazdu wraz z kluczykami i dokumentami był K. G. Do posiadania tego doszło wskutek pośrednictwa A. T. Wynika to wprost z zeznań zarówno samego skarżącego jak też i K. G. Z zeznań A. T. z dnia [...] r. wynika, że początkowo zainteresowany kupnem samochodu od tego zamiaru z braku środków finansowych odstąpił. Zaoferował kupno tegoż pojazdu K. G. do którego w dniu [...] r. tymże samochodem się udał wraz z handlarzem oferującym jego sprzedaż. W dniu [...] r. wraz z K. G. udali się na przejście graniczne w C. gdzie na stronę [...] miał się udać skarżący celem zgłoszenia do odprawy celnej. Wiedzę co do nieuregulowanego statusu celnego przedmiotowego samochodu potwierdzają także zeznania K. G. z dnia [...] r. Wynika z nich że A. T. zaproponował mu samochód marki [...] i skontaktował go ze sprzedającym ten samochód handlarzem. W trakcie kontroli, jak wynika z notatki funkcjonariusza służby celnej z dnia [...] r., K. G. nie okazał jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prawo do użytkowania tegoż samochodu przez handlarza. Okazane zostały jedynie dokumenty [...] pojazdu, Polisa Ubezpieczenia Granicznego nr [...] wykupiona przez K. G. osobiście .

W zakresie istnienia drugiej przesłanki z art. 211 § 3 Kodeksu celnego uzasadniającej odpowiedzialność A. T. za dług celny świadczą następujące okoliczności. Pojazd w chwili przejmowania przez K. G. miał [...] tablice rejestracyjne, skarżący chcąc go początkowo nabyć na własne potrzeby nie zażądał od handlarza okazania się dokumentami uprawniającymi do jego sprzedaży. Nie zażądał także okazania dokumentów potwierdzających tożsamość osoby chcącej zbyć przedmiotowy samochód. Ponadto jak wprost wynika z zeznań samego skarżącego miał on świadomość braku uregulowania statusu celnego samochodu, gdyż sam zaproponował pomoc w załatwieniu formalności celnych i podatkowych K. G. Wskazane okoliczności uzasadniają zatem przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za dług celny z tytułu usunięcia spod dozoru celnego samochodu [...]. Powyższe powoduje, iż za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 211 § 1 i 3 pkt 2 Kodeksu celnego. W tym miejscu podnieść należy ,że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy zarzut skargowy dotyczący przybycia skarżącego na teren parkingu przy przejściu granicznym w C. wraz z osobą podająca się za właściciela samochodu S. K. Z zeznań samego skarżącego jak też K. G. wyraźnie wynika , że w dniu [...] r. na parking przy przejściu granicznym przybyli obaj panowie i nie było z nimi osoby podającej się za właściciela samochodu .

Jako miejsce powstania długu celnego organ celny II instancji prawidłowo uznał C., to jest miejsce w którym ujawniono przedmiotowy pojazd . W myśl bowiem art. 223 § 1 i § 2 Kodeks celnego dług celny powstaje w miejscu, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące jego powstanie. Jeżeli nie można ustalić miejsca, o którym mowa w § 1, uważa się, że dług celny powstał w miejscu, w którym, z zastrzeżeniem § 3, organ celny ustalił, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia: art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 35 § 1 i art. 184 , art. 211§ 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie ,że samochód [...] został usunięty spod dozoru celnego , w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających nielegalność wprowadzenia na polski obszar celny oraz nie ustalono jakiej procedurze celnej podlegał przedmiotowy samochód i czy doszło do naruszenia tej procedury zauważyć należy, że pozostają one bez znaczenia dla legalności spornej decyzji. W sprawie nie dowodzono bowiem, iż towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny i w konsekwencji orzekano o powstaniu długu celnego z tego tytułu. Rozstrzygano o powstaniu długu celnego w związku z usunięciem spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym. W tym zaś zakresie nie było zaś koniecznym wykazanie przez organy celne jakim procedurom celnym podlegał przedmiotowy towar oraz czy i w jakim zakresie procedury te zostały naruszone.

Także bez znaczenia dla prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostaje argument wydania samochodu właścicielowi i wywiezienia go poza polski obszar celny .

W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał z mocy prawa gdyż nastąpiło usunięcie towaru spod dozoru celnego, w tej sytuacji strona skarżąca jest obowiązana do uregulowania długu celnego i bez wpływu na ten obowiązek pozostaje fakt wydania towaru właścicielowi. Dodać trzeba, że nie nastąpiło to jak strona wywodzi za zgodą i w oparciu o decyzje organów celnych lecz w oparciu o orzeczenie prokuratury, która to prowadziła postępowanie w sprawie karnej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 188 w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 181 , art. 187 § 1 ordynacji podatkowej zauważyć należy, że jest chybiony. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględniać jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Rejonowej w [...] nie miał znaczenia w sprawie bowiem – jak wyżej wskazano – dotyczyła ona określenia długu celnego na skutek usunięcia spod dozoru celnego samochodu marki [...]. Zatem słusznie organ celny II instancji postąpił odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego dowodu na okoliczność wywiezienia samochodu poza teren Rzeczypospolitej. W odniesieniu natomiast do zarzutu nie oświadczenia się przez organ celny co do dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczności w odwołaniu podniesione zauważyć należy, iż organ okoliczności te ocenił nie uznając ich zasadności o czym świadczy treść wydanej decyzji, ponadto takiej konieczności nie było gdyż w odwołaniu wniosek taki w sposób wyraźny nie został sprecyzowany .

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.