Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 417/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 25 ust. 1 pkt 8a
journal: Dz.U. 1999 nr 72 poz 802
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
article: art. 109, art. 230
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 ze zm.) z dniem [...] sierpnia 2003 r. zwolnił M.Ż. ze służby. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z dyspozycją w/w przepisu funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.

W dniu [...] sierpnia 2002 r. Prokurator Okręgowy skierował akty oskarżenia ([...]) o czyn z art. 271 § 2 k.k., a w dniu [...] lutego 2003 r. ([...]) o czyny z art. 228 § 3 k.k. i art. 271 § 3 k.k. w zb. z art. 11 § 2 k.k.

Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy, przyjął, że czyny zarzucone M.Ż. z art. 271 § 2 k.k. stanowią wypadek mniejszej wagi i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. na skutek przedawnienia postępowanie karne wobec skarżącego umorzył.

Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2006 r. [...] Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego ([...]) z aktu oskarżenia [...], w którym M.E.Ż. został uznany winnym tego, iż w dniu [...] grudnia 2000 r. w [...], w celu osiągniecia korzyści majątkowej, będąc funkcjonariuszem Urzędu Celnego, pełniąc funkcję kontrolera Oddziału Celnego, w dokumentach odprawy celnej nr [...] poświadczył fakt przeprowadzenia rewizji celnej towaru i kontroli dokumentów, gdy w rzeczywistości towar fizycznie nie był przedłożony do kontroli, a dokumenty jego dotyczące były podrobione, tj. o czyn z art. 271 § 3 k.k. i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 3 letni okres próby oraz karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna wynosi 20 zł, oraz karę dodatkową zakazu zajmowania stanowisk w administracji publicznej na okres 2 lat.

W dniu 14 listopada 2012 r. M.Ż. osobiście złożył w Izbie Celnej wniosek o przywrócenie do służby i wypłatę świadczeń. Powołując się na treść art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wniósł o przywrócenie do służby na stanowisko kontrolera celnego bądź temu stanowisku stanowisko odpowiadające i wypłatę świadczenia pieniężnego równego uposażeniu na stanowisku przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy, a na podstawie art. 161 tej ustawy o wypłatę 50% wynagrodzenia potrąconego w toku biegu zawieszenia w obowiązkach służbowych w latach 2002 i 2003. W uzasadnieniu wniosku powołał się na treść wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2012 r., w którym to sąd umorzył postępowanie wobec niego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 109 w związku z art. 230 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 poz.1323) odmówił przywrócenia M.Ż. do służby w Izbie Celnej.

W uzasadnieniu organ podał, że przyczyną zwolnienia ze służby skarżącego były wniesione akty oskarżenia do sądu w dwóch sprawach. W jednej ze spraw [...] Sąd postępowanie umorzył, a w drugiej [...] skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 271§ 3 k.k. Jednocześnie organ przytoczył treść uzasadnienia projektu ustawy o Służbie Celnej z którego to wynika, że przepisy prawne określające zasady przywrócenia do służby winny łagodzić konsekwencje rygoryzmu unormowań dotyczących zwolnienia ze służby w odniesieniu do osób, które zostały bezzasadnie oskarżone o popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary albo aresztowane.

M.Ż. został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a poprzedniej ustawy o Służbie Celnej. Aby skutecznie wnosić o przywrócenie do służby musiałby wykazać, że w stosunku do niego zapadło orzeczenie sądowe wskazujące na bezzasadność przesłanek do wniesienia aktu oskarżenia. Takim wyrokiem nie jest wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2005 r., gdzie skarżący został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu. Jednocześnie organ podał, że wniosek o przywrócenie do służby został wniesiony z uchybieniem 7 dniowego terminu o jakim mowa w art. 109 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten mówi, że funkcjonariusz powinien zgłosić się do służby w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego. Prawomocny wyrok w którym Sąd umorzył postępowanie wobec skarżącego zapadł [...] września 2012 r., a skarżący wniosek o przywrócenie do służby wniósł 14 listopada 2012 r.

Od powyższej decyzji M.Ż. wniósł odwołanie. Podał, że jego obrońca złożył wniosek o odpis wyroku do sądu, ale do dnia złożenia wniosku o przywrócenie do służby nie został mu on doręczony. Nadto podniósł, że w postępowaniu dyscyplinarnym został uniewinniony. Dlatego tez uważa, że decyzja jest niesłuszna i wnosi o przywrócenie do służby i wypłatę zaległego wynagrodzenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 poz. 1323) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że M.Ż. został zwolniony ze służby decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. na podstawie art. 25 ust. 1pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Przyczyną zwolnienia ze służby był fakt wniesienia aktu oskarżenia w sprawie [...] zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2012 r. sygn. akt [...] w którym sąd umorzył postępowanie wobec skarżącego na mocy art. 17 § 2 pkt. 6 k.p.k. w związku z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. oraz aktu oskarżenia w sprawie [...] zakończonej prawomocnym wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2005 r. sygn. akt [...].

A zatem skutecznie mógł wnosić o przywrócenie do służby tylko wtedy gdyby wykazał, że w każdej z prowadzonych przeciwko niemu spraw karnych zapadło orzeczenie sądowe wskazujące na bezzasadność przesłanek wniesienia aktu oskarżenia, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Tymczasem skarżący tylko w jednej ze spraw [...] może wykazać się wyrokiem, w którym na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. Sąd umorzył postępowanie. Natomiast druga sprawa [...] zakończyła się prawomocnym wyrokiem skazującym, co wyklucza możliwość przywrócenia do służby na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej.

Co prawda zgodnie z art. 106 k.k. we wspomnianej sprawie nastąpiło już zatarcie skazania i obecnie M.Ż. jest osobą niekaraną, lecz nie może ubiegać się o przywrócenie do służby na zasadzie art. 109 ustawy, a żadna przesłanka z tego przepisu nie zawiera okoliczności związanej z zatarciem skazania.

Poza sporem pozostaje także okoliczność, iż wniosek o przywrócenie do służby został złożony po terminie 7 dni, o którym mowa w art. 109 ust. 2, co spowodowało wygaśnięcie praw o charakterze materialnym i termin ten nie podlega przywróceniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.Ż., domagając się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej. Podniósł w szczególności, iż w czasie postepowania karnego było także prowadzone przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne, gdzie zapadło orzeczenie uniewinniające. Przekroczenie terminu do złożenia wniosku nastąpiło na skutek okoliczności nie zawinionych przez skarżącego, bo wniosek o przywrócenie do służby należało złożyć wraz z dokumentem pozwalającym na wykazanie, że nie jest osobą karaną. Nadto w toku postępowania doszło do zmian prawa, co pogorszyło sytuację prawną skarżącego i załamało zasadę, że prawo nie działa wstecz.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji a dodatkowo podał, że w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczeniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2003 r. uchylono zaskarżone orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego wymierzające skarżącemu karę upomnienia i umorzono postępowanie w sprawie. Przedmiotem postępowania dyscyplinarnego były zarzuty tak jak w sprawie karnej [...], gdzie Sąd uznał małą szkodliwość czynu i postępowanie sądowe umorzył tym bardziej iż w sprawie nastąpiło przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 53 poz. 311). Przywołany przepis art. 25 ust. 1 pkt. 8a wyżej cytowanej ustawy stanowił, że funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby w niniejszej sprawie było wniesienie przeciwko niemu dwóch aktów oskarżenia z dnia [...] sierpnia 2002 r. ([...]) i [...] lutego 2003 r. ([...]) o przestępstwa z art. art. 271 § 3 i 228 § 3 kk.

Poza sporem pozostaje także, że w pierwszej ze spraw [...] Sąd postępowanie umorzył, a w drugiej [...] skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 271 § 3 k.k. i ukarany karą pozbawienia wolności z zawieszeniem i wyznaczeniem okresu próby oraz karą dodatkową.

Trafnie zatem wywodzi organ, że w tej sytuacji nie zaszły przesłanki umożliwiające przywrócenie skarżącego do służby określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U Nr 168 poz. 1323 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa.

Zgodnie z art. 230 ustawy, do funkcjonariusza celnego zwolnionego ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie art. 25 ust. 1 pkt. 8a i 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120 po.1122) stosuje się odpowiednio przepis art. 109 ustawy. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza przywraca się na jego wniosek do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego :

- umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 6 k.p.k.

- uniewinnienia

- uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.

Żadna z wymienionych przesłanek nie zachodzi w przypadku skarżącego w odniesieniu do sprawy z aktu oskarżenia [...], w której to skarżący został uznany winnym i skazany na w/w kary.

Skarżący tę okoliczność całkowicie pomija i wyłącznie powołuje się na orzeczenie Sądu Okręgowego w sprawie [...], w której postępowanie przeciwko niemu zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. A przypomnieć należy, iż za dwa czyny przestępcze skierowano przeciwko niemu akty oskarżenia nie tylko w jednej sprawie.

Okoliczność, iż w sprawie w której Sąd wymierzył skarżącemu karę w zawieszeniu i wyznaczył okres próby, nastąpiło zatarcie skazania ma wyłącznie ten skutek, iż może on ubiegać się o przyjęcie do służby celnej na ogólnych zasadach jak każdy nie karany obywatel w naszym kraju. Natomiast powoływanie się skarżącego na przesłanki przywrócenia do służby z art. 109 ustawy w ocenie Sądu jest bezzasadne.

Dlatego też bez znaczenia dla niniejszej sprawy są okoliczności uchybienia terminu żądania skarżącego o przywrócenie do służby, skoro nawet gdyby wniosek ten został złożony w terminie 7 od dnia jak stanowi przepis art. 109 § 2 ustawy, to i tak brak było podstaw dla uwzględnienia jego wniosku.

Nadto powoływanie się skarżącego na postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się orzeczeniem uniewinniającym, nie może stanowić przesłanki przywrócenia do służby wobec jej braku w cytowanym przepisie art. 109.

Te zatem okoliczności zadecydowały, iż skargę jako niezasadną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd oddalił.