Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 945/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 414 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 113
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skarg A. W. i G. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 czerwca 2022 r. nr RZ.RUZ.4219.9.2022.JP w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń - skargi oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 945/22

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skarg A.W. i G.W. jest postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 3 czerwca 2022 r. nr RZ.RUZ.4219.9.2022 JP stwierdzające niedopuszczalność zażaleń.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją ostateczną z 16 kwietnia 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.86.2019.MC, sprostowaną postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.86.2019 MC/NS, Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] udzielił Prezydentowi Miasta [...] pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych (szczegółowo opisanych) w ramach inwestycji pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do projektowanej drogi KDZ".

Decyzją z 5 listopada 2021 r. nr 568/2021/ZUZ znak RZ.ZUZ.1.4210.467.2021.MC Dyrektor ZZ PGW WP w [...] wygasił w części na wniosek Prezydenta swoją decyzję z 16 kwietnia 2019 r. (w zakresie pozwoleń wodnoprawnych udzielonych w jej pkt 6 i 8) oraz udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych w zakresie przebudowy istniejącego rowu odwadniającego wraz z rozbiórką przepustu w ciągu rowu oraz odcinkowym przykryciem rowu.

Postanowieniem z 29 marca 2022 r. nr RZ.ZUZ.4.4210.157.2022.MC Dyrektor ZZ PGW WP w [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w swojej decyzji z 16 kwietnia 2019 r. poprzez zmianę zapisu zawartego w jej pkt 4, w którym błędnie przywołał przepis ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne dotyczący przesłanek wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na realizację przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych. O wydaniu ww. postanowienia strony postępowania zostały zawiadomione poprzez jego publiczne obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...] oraz umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...].

Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie zażalenie złożyło w dniach 19-25 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu I instancji) 17 mieszkańców Miasta [...], tj. [...]. W zażaleniach o identycznej treści zarzucili postanowieniu organu I instancji z 29 marca 2022 r. naruszenie przepisów postępowania, podnosząc, że w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego oraz doktryny procedury administracyjnej, korekta decyzji z 16 kwietnia 2019 r. nie spełnia "przesłanki sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej". Z treści orzeczeń wynika, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia oraz że nie jest dopuszczalne sprostowanie merytorycznego błędu w trybie art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Niedopuszczalna jest w trybie sprostowania oczywistej omyłki zmiana zapisu zawartego w treści decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego określającego przypadek wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na zapis wynikający z innego przepisu ustawy Prawo wodne. Zapis ten bowiem zmienia w sposób zasadniczy zakres uprawnienia wnioskodawcy, wydłużając czas obowiązywania prostowanej decyzji.

Po złożeniu zażalenia większość z wnoszących je osób (tj. [...]) wystąpiła do Dyrektora RZGW w Rzeszowie z wnioskiem o uznanie za stronę postępowania w którym wydano zaskarżone postanowienie.

Opisanym na wstępie postanowieniem z 3 czerwca 2022 r. Dyrektor RZGW PGW WP w Rzeszowie - działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) - stwierdził niedopuszczalność zażaleń wszystkich stron które je wniosły, z wyjątkiem G.P., której zażalenie z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych pozostawiono bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w myśl art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności zażalenia w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności zażalenia. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego zażalenie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie, zatem należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osoby które nie są stronami. Z akt sprawy wynika, że wnoszący zażalenie mieszkańcy Miasta [...] nie uczestniczyli na prawach strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia Prezydentowi M. [...] pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do projektowanej drogi KDZ" i w efekcie nie byli adresatami postanowienia Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 29 marca 2022 r. w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji tego organu z 16 kwietnia 2019 r. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że w/w mieszkańcy Miasta [...] nie byli uprawnieni do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie organu I instancji.

Odnosząc się do treści żądań przedstawionych w pismach [...] z 6-16 maja 2022 r. (data wpływu do organu odwoławczego) organ wyjaśnił, że powoływana przez nich przesłanka polegająca na nieuwzględnieniu ich w charakterze strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 16 kwietnia 2019 r. oraz postanowienia ww. organu z 29 marca 2022 r. powinna zostać rozpatrzona w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

A.W. (reprezentowana przez adwokata) w skardze na postanowienie Dyrektora RZGW PGW WP w Rzeszowie z 3 czerwca 2022 r. zarzuciła:

1. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie:

a) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej: u.P.b.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiada statusu strony pomimo spełnienia warunków określonych w tych przepisach, poprzez pominięcie okoliczności iż jest właścicielką nieruchomości która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej postępowaniem, przy czym wskazane naruszenia mają ogromny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia i wynikają z braku weryfikacji informacji podanych przez Prezydenta dotyczących nieruchomości które znajdują się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji, w zakresie której w toku postępowania głównego związanego z jej realizacją prowadzonego przed Prezydentem za stronę postępowania uznano skarżącą,

2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez naruszenie:

a) art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiada statusu strony pomimo spełnienia warunków określonych w art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 w zw. z art. 3 pkt 3 i 3a u.P.b., tj. poprzez pominięcie okoliczności, iż jest właścicielką nieruchomości która znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji Prezydenta objętej postępowaniem, przy czym niniejsze naruszenia przepisów prawa materialnego mają ogromny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a wynikają z braku weryfikacji informacji podanych przez Prezydenta dotyczących nieruchomości które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, w zakresie której w toku postępowania głównego związanego z jej realizacją prowadzonego przed Prezydentem za stronę postępowania uznano skarżącą,

b) naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w drodze zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, poprzez uznanie, że objęta postępowaniem inwestycja spełnia wszystkie wymogi z zakresu działalności organu I i II instancji bez jakiejkolwiek weryfikacji dowodowej ze strony organów obu instancji co do okoliczności podanych przez inwestora;

c) naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli poprzez uznanie, iż skarżąca mimo faktu iż jest właścicielką nieruchomości która znajduje się w obszarze oddziaływania objętej postępowaniem inwestycji, nie jest zdaniem organów stroną obecnego postępowania, a jej zażalenie wniesione na rozstrzygnięcie organu I instancji jest jak błędnie stwierdził organ odwoławczy niedopuszczalne;

d) obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, poprzez uznanie, że ww. inwestycja spełnia wszystkie wymogi z zakresu działalności organów bez jakiejkolwiek weryfikacji dowodowej ze strony organów obu instancji co do okoliczności podanych przez inwestora;

e) obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, poprzez uznanie, że skarżąca mimo faktu iż jest właścicielką nieruchomości która znajduje się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji nie jest stroną obecnego postępowania, a jej zażalenie wniesione na rozstrzygnięcie organu I instancji jest jak błędnie stwierdził organ odwoławczy niedopuszczalne;

f) obrazę art. 84 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego i oparcie się w tym zakresie jedynie na danych przedstawionych przez Inwestora, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne związane z określeniem wpływu inwestycji na zakres oddziaływania wodnego, w tym na nieruchomość skarżącej;

g) naruszenie przepisu art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez działanie organu II instancji w sposób niewpływający na pogłębienie braku zaufania stron dla działania organów administracji publicznej, w drodze błędnego wyjaśnienia skarżącej w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zasadności przesłanek którymi kierował się organ II instancji przy jego wydawaniu, zważając na brak kompleksowego rozważania zarzutów skarżącej wyrażonych w środku zaskarżenia od rozstrzygnięcia organu I instancji;

h) naruszenie art. 107 § 1 i 4 oraz art. 9 i 10 k.p.a. poprzez brak opisania w uzasadnieniu postanowienia podstaw faktycznych i prawnych jego wydania, w szczególności poprzez pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek którymi kierował się organ II instancji przy jego wydawaniu, zważając na brak kompleksowego rozważenia zarzutów podniesionych w środku odwoławczym skarżącej oraz pozostałych skarżących od rozstrzygnięcia organu I instancji.

Ze względu na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw wg norm przepisanych, a z daleko idącej ostrożności procesowej o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie postępowania organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywiodła, że w pełni aprobuje stanowisko NSA, który niejednokrotnie wskazywał, iż warunkiem uznania istnienia interesu prawnego danego podmiotu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę oraz postępowań wpadkowych (za jakie z pewnością można uznać w obecnej sprawie postępowania prowadzone w zakresie kwestii regulacji wodnoprawnych) konieczne jest wykazanie, że inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednią nieruchomość. Jest to wyznacznikiem interesu prawnego w postępowaniu także o wznowienie postępowania w sprawie. Przepisy u.P.b. wcale nie wykluczają powiązania kwestii oddziaływania obiektu budowlanego, za jaki z pewnością należy uznać sporną inwestycję, z ponadnormatywnym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość oraz z naruszeniem przysługującemu właścicielowi prawa własności nieruchomości (art. 140 i art. 144 K.c.). Tymczasem organy obu instancji całkowicie pominęły okoliczność, iż A.W. została uznana za stronę przez sam organ prowadzący postępowanie główne w zakresie przedmiotowej inwestycji, tj. przez Prezydenta M. [...] w postępowaniu prowadzonym pod znakiem sprawy AR.6740.53.63.2020.WR53.

G.W. w odrębnej skardze na postanowienie Dyrektora RZGW PGW WP w Rzeszowie z 3 czerwca 2022 r. zarzucił naruszenie przepisów formalnych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zawartych w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 w zw. z art. 126 i art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., przez co organ nie mógł prawidłowo zastosować przepisów materialnych, również dopuszczając się ich naruszenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 29 marca 2022 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podał, że decyzja z 16 kwietnia 2019 r. stała się ostateczna 30 maja 2019 r. Do chwili obecnej inwestor nie rozpoczął wykonywania objętych tą decyzją urządzeń wodnych, a tymczasem organ który wydał przedmiotową decyzję, wydał z urzędu postanowienie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w tej decyzji. Dyrektor RZGW PGW WP w Rzeszowie wydał zaskarżone postanowienie po terminie wygaśnięcia decyzji, co stanowi rażące naruszenie wymienionych na wstępie przepisów prawa formalnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności przywołanych zasad ogólnych k.p.a. oraz art. 105 i art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ pierwszej instancji dokonał nie tyle sprostowania co zmiany ostatecznej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (zmiana miała charakter istotny - co skarżący podnosił w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji - przekraczający możliwość sprostowania omyłki pisarskiej). O ile organ pierwszej instancji dokonał tej zmiany - sprostowania przed upływem trzyletniego terminu zakreślonego w decyzji z 16 kwietnia 2019 r., o tyle organ drugiej instancji nie dość że nie rozpatrzył ponownie całokształtu sprawy - ze szczególnym uwzględnieniem przesłanek mogących mieć charakter wad kwalifikowanych rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji uzasadniających jego nieważność lub mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania które powinny być uwzględnione z urzędu, to sam dopuścił się naruszenia prawa formalnego, gdyż w chwili orzekania przez ten organ decyzja której dotyczyło sprostowanie uległa wygaśnięciu stosownie do art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Warunki określone ściśle w decyzji z 19 kwietnia 2019 r. powinny być dopełnione do 30 maja 2022 r. Z uwagi na fakt, że do tej daty postanowienie organu pierwszej instancji nie uzyskało przymiotu ostateczności - przymiot taki nadany został dopiero 3 czerwca 2022 r. zaskarżonym postanowieniem organu drugiej instancji, jednak ostateczność ta nastąpiła po uprzednim wygaśnięciu decyzji z 2019 r. na skutek niedopełnienia warunku w zakreślonym terminie. Wygaśnięcie decyzji na skutek niedopełnienia przez stronę warunku następuje z mocy prawa, natomiast późniejsza decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma jedynie charakter deklaratoryjny. Przywołane wyżej okoliczności sprawy organ drugiej instancji prawdopodobnie przeoczył i dopuścił się orzekania o sprostowaniu decyzji, która w chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie pozostawała w obrocie prawnym. W tej sytuacji organ drugiej instancji powinien był uchylić postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej pochodzące od organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe po uprzednim stwierdzeniu z urzędu wygaśnięcia decyzji z 2019 r.

Ponadto treść zaskarżonego postanowienia nie wskazuje, aby organ dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy, lecz skupił się jedynie na ocenie zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji.

Na potrzeby skargi aktualne pozostają zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie Dyrektora ZZ w [...] z 29 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor RZGW PGW WP w Rzeszowie wniósł o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiot sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiło postanowienie Dyrektora RZGW PGW WP w Rzeszowie z 3 czerwca 2022 r. nr RZ.RUZ.4219.9.2022 JP stwierdzające niedopuszczalność zażaleń wniesionych m.in. przez skarżących na postanowienie Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 29 marca 2022 r. nr RZ.ZUZ.4.4210.157.2022.MC prostującego z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w swej decyzji z 16 kwietnia 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.86.2019.MC o udzieleniu Prezydentowi M. [...] pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych w ramach inwestycji pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do projektowanej drogi KDZ".

Poddawszy zaskarżone postanowienie kontroli w ramach w/w kryteriów Sąd stwierdził, że skargi nie podlegają uwzględnieniu, gdyż wynikające z tego postanowienia rozstrzygnięcie – mimo wadliwości jego uzasadnienia – odpowiada prawu.

Jako przyczynę niedopuszczalności zażaleń Dyrektor RZGW PGW WP w zaskarżonym postanowieniu z 3 czerwca 2022 r. wskazał okoliczność, że wnoszący je nie byli stronami postępowania zakończonego wydaniem w/w decyzji z 16 kwietnia 2019 r., w związku z czym status ten nie przysługuje im też w postępowaniu w którym zostało wydane postanowienie prostujące z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w tej decyzji.

Mimo że wnoszący zażalenie, w tym skarżący, faktycznie nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 16 kwietnia 2019 r., to okoliczność ta, w ocenie Sądu, sama w sobie nie mogła przesądzać o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie prostujące oczywistą omyłkę w tej decyzji. Wykluczony jest bowiem w tym względzie jakikolwiek automatyzm, bez odniesienia się (zbadania) przez organ, czy taki status rzeczywiście nie powinien im w tym postępowaniu przysługiwać. Nie zmienia tego także stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nawet w przypadku uznania, że wnoszący zażalenie powinni być stronami postępowania w którym zapadła w/w decyzja, mogłoby to ewentualnie stanowić podstawę do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak wprost, że działki skarżących nr [...] o pow. 0,0664 ha i nr [...] o pow. 0,0015 ha leżą poza terenem objętym pozwoleniem wodnoprawnym i nie będą na nich wykonywane żadne objęte nim prace. Wskazuje na to nie tylko treść operatu wodnoprawnego stanowiącego podstawę wydania decyzji z 16 kwietna 2019 r. (s. 9 i nast.), ale także operatu w oparciu o który została wydana decyzja z 5 listopada 2021 r.; z dołączonych do nich map obrazujących plan urządzeń wodnych przeznaczonych do likwidacji bądź wykonania wynika, że urządzenia te znajdują się po drugiej stronie drogi gminnej z której budową są związane i brak jest jakichkolwiek danych mogących świadczyć o ich chociażby potencjalnym oddziaływaniu na nieruchomość skarżących, którzy zresztą okoliczności świadczących o takim oddziaływaniu tych urządzeń wodnych na ich nieruchomość nie wskazują (z map tych wynika także, że bezpośrednio przy nieruchomości skarżących ma być wykonany chodnik oddzielający ją od projektowanej nawierzchni jezdni budowanej drogi, a także zjazd indywidualny na ich nieruchomość).

Dopiero te okoliczności w przypadku skarżących mogły stanowić podstawę do stwierdzenia, że wniesione przez nich zażalenia były niedopuszczalne (uwagi te dotyczą odpowiednio także nieruchomości innych osób wnoszących zażalenie).

Ponieważ wobec tego w sprawie nie mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie niż stwierdzające niedopuszczalność zażaleń, Sąd mimo wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia za niezasadne uznał jego uchylenie, gdyż podniesione w skargach naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a brak możliwości wydania innego rozstrzygnięcia skutkowałoby jedynie nieuzasadnionym przedłużaniem postępowania.

Ubocznie Sąd wyjaśnia, że nie podziela stanowiska skarżących, że kwestia której dotyczyło postanowienie Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 29 marca 2022 r. (którego stronami postępowania nie byli skarżący i którego prawidłowość kwestionowali zażaleniami, co do których zaskarżonym postanowieniem stwierdzono ich niedopuszczalność) nie kwalifikowała się do uznania za oczywistą omyłkę pisarską, co tym samym wyłączało jej sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. (zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach).

W ramach tego sprostowania Dyrektor ZZ PGW WP w [...] postanowił, że na s. 4 decyzji z 16 kwietnia 2019 r. zapis jej pkt IV zamiast "Pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli Inwestor nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne (art. 414 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego)." powinien mieć treść "Pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne (art. 414 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego)."

Jak wynika z powyższego, różnica między zamieszczonym pierwotnie a sprostowanym pouczeniem sprowadza się do terminu (3 lub 6 lat), upływ którego od dnia ostateczności udzielonego pozwolenia wodnoprawnego skutkuje jego wygaśnięciem w przypadku braku rozpoczęcia wykonywania wskazanych w nim urządzeń wodnych.

Zdaniem Sądu, mimo że objęty sprostowaniem pkt IV decyzji z 16 kwietnia 2019 r. dotyczył jej sentencji, nie ma on charakteru rozstrzygnięcia merytorycznego i z tego względu mógł podlegać sprostowaniu. Treść tego punktu wiąże się ściśle z art. 414 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) zawierającym wskazanie przesłanek powodujących wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Wg ust. 1 pkt 3 tego artykułu, "pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych, robót lub działań na podstawie pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 400 ust. 6, w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenia te stały się ostateczne". Stosownie zaś do ust. 1 pkt 4 art. 414, "pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dróg publicznych, linii kolejowych, linii przesyłowych, lotnisk lub lądowisk nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne".

Inwestycja w ramach której decyzją z 16 kwietnia 2019 r. udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne niewątpliwie dotyczy przedsięwzięcia w postaci budowy drogi publicznej, a więc przedsięwzięcia wymienionego wprost w art. 414 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, do którego zastosowanie ma określony w nim termin 6 lat na rozpoczęcie wykonywania urządzeń wodnych, a nie "ogólny" termin 3-letni na rozpoczęcie wykonywania urządzeń wodnych o którym mowa w ust. 1 pkt 3 tego artykułu.

W tej sytuacji pkt IV decyzji z 16 kwietnia 2019 r. - wobec bezwzględnie normujących kwestię wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego przepisów art. 414 ust. 1 ustawy Prawo wodne (w zależności od rodzaju inwestycji) – ma w istocie charakter pouczenia, a co za tym idzie, błędne wskazanie w nim art. 414 ust. 1 pkt 3 zamiast art. 414 ust. 1 pkt 4 mogło być uznane za oczywistą omyłkę i podlegać sprostowaniu (błędne pouczenie co do obowiązujących przepisów prawa materialnego nie może rzutować na zakres ich obowiązywania).

Niejako na marginesie należy już tylko w związku z tym zauważyć, że prawidłowe pouczenie co do terminu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego (oparte na treści przepisu art. 414 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne) zostało już zamieszczone w pkt V decyzji Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 5 listopada 2021 r., którą organ ten wygasił co do pkt 6 i 8 swoją decyzję z 16 kwietnia 2019 r. oraz udzielił Prezydentowi M. [....] pozwolenia wodnoprawnego we wnioskowanym przez niego zakresie związanym z realizacją przedmiotowej inwestycji drogowej - publicznej drogi gminnej.

Reasumując, z opisanych wyżej względów, Sąd nie podzielił argumentacji zawartej we wniesionych skargach, uznając merytoryczną prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzającego niedopuszczalność zażaleń na postanowienie Dyrektora ZZ PGW WP w [...] z 29 marca 2022 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w swej decyzji z 16 kwietnia 2019 r.

Wyraźnego zaznaczenia końcowo wymaga, że okoliczność, iż skarżącym (i pozostałym wnoszącym zażalenie) nie przysługiwał status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (a tym samym w postępowaniach dotyczących jego zmiany i sprostowania), nie oznacza jednocześnie, że nie będą oni bądź że nie powinni być stronami w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w związku z którą inwestor był obowiązany do wcześniejszego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Są to odrębne od siebie postępowania i krąg ich stron nie musi i z reguły nie jest tożsamy.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skarg jako niezasadnych.