Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 882/94
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1994-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: W świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o zwolnieniu od podatku od towarów i usług lub o odmowie takiego zwolnienia.

TEZY

W świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o zwolnieniu od podatku od towarów i usług lub o odmowie takiego zwolnienia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Haliny K. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 30 grudnia 1993 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia od podatku od towarów i usług za 1993 r. i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w Ł., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej sto tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

W podaniu złożonym w Urzędzie Skarbowym w Ł. w dniu 1 września 1993 r. Halina K., powołując się na art. 48 i 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/, wniosła o zwolnienie od podatku od towarów i usług. Uzasadniając podanie, wnioskodawczyni podała, że w 1992 r. obroty jej firmy wyniosły 479 069 700 zł, że w dniu 1 lipca 1993 r. dokonała zgłoszenia rejestracyjnego, a w lipcu i sierpniu 1993 r. złożyła deklarację podatkową do podatku od towarów i usług. Wobec tego, że odbiorcy towarów produkowanych przez podatniczkę nie są płatnikami podatku od towarów i usług, obecnie odmawiają współpracy, co wywiera negatywne skutki w sferze działalności gospodarczej jej firmy.

Decyzją z dnia 30 września 1993 r. Urząd Skarbowy w Ł. odmówił Halinie K. udzielenia zwolnienia od podatku od towarów i usług za 1993 r. W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wnioskodawczyni była obligatoryjnie zwolniona od podatku VAT. Wystawiając rachunki VAT i składając deklarację podatkową do podatku od towarów i usług, stała się dobrowolnie podatnikiem VAT zgodnie z art. 33 cytowanej ustawy. Obecnie nie może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 48 ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Halina K. podniosła, że skoro dobrowolnie mogła stać się płatnikiem podatku od towarów i usług, to powinna także skorzystać z prawa do zwolnienia od podatku.

Decyzją z dnia 30 grudnia 1993 r. Izba Skarbowa w (...) nie uwzględniła odwołania, podkreślając, że oświadczenie o wyborze zwolnienia stosuje się tylko do podatników, którzy na podstawie art. 14 ust. 2 mogli dokonać wyboru, to znaczy podatników, u których wartość sprzedaży towarów w poprzednim roku podatkowym wynosiła przeszło 600 mln do 4 mld zł.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Halina K. utrzymywała, że korzysta z ustawowego zwolnienia od podatku od towarów i usług z mocy art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w (...) wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 206 Kpa Sąd nie jest związany granicami skargi i władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia aniżeli przytoczone w skardze.

W świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o zwolnieniu od podatku od towarów i usług lub o odmowie takiego zwolnienia.

Zwolnienie następuje z mocy prawa w ściśle określonych wypadkach /art. 7 i art. 14 powyższej ustawy/. Z mocy zatem art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa decyzja organu I instancji jest nieważna, gdyż została wydana bez podstawy prawnej, a decyzja organu II instancji także dotknięta jest nieważnością, albowiem utrzymała w mocy decyzję zawierającą takie naruszenie prawa.

Organy podatkowe - uznając, że skarżąca nie jest zwolniona od podatku od towarów i usług - powinny rozważyć zasadność zgłoszonego wniosku w świetle przesłanek uzasadniających ewentualne zaniechanie poboru podatków /art. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, albowiem zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wystąpienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania /art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/. Stwierdzenie natomiast, że skarżąca korzysta ex lege ze zwolnienia od podatku z mocy art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie uzasadnia wydania decyzji o zwolnieniu lub odmowie zwolnienia od podatku (...).

Postępowanie wszczęte wskutek wniosku podatnika, który korzysta z ustawowego zwolnienia, należałoby uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa i umorzyć. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnych uprawnieniach lub obowiązkach stron, ale stwierdza, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy /Adamiak Barbara, Borkowski Janusz: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1993, s. 167/. Wobec tego, że organy podatkowe nie są uprawnione do zwalniania podatników od podatku od towarów i usług, a zatem nie mają uprawnień do określania praw i obowiązków stron w zakresie zwolnienia lub odmowy zwolnienia od podatku od towarów i usług, brak jest przesłanek do orzekania co do istoty sprawy.

Mając powyższe na względzie, należało na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.