Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 352/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Środowiska
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 246 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. w B. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie F. w B. złożyło skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości.

W dniu 8 kwietnia 2008 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Stowarzyszenie złożyło na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie F. w B. działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego, działa dla dobra publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma zysków i dochodów. Podkreślono także, że przedmiot niniejszej sprawy związany jest z działalnością statutową Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego. W rubryce nr 8 formularza "Wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu" wskazano: "strata za 2007 r.= [...] zł". Z informacji podanych w piśmie z dnia 19 marca 2008 r. wynika, iż Stowarzyszenie w 2007 roku otrzymało wpłaty w wysokości [...] zł, natomiast koszty działalności Stowarzyszenia za wskazany rok wyniosły [...] zł, na co złożyły się koszty realizacji zadań statutowych oraz koszty usług. Wynik finansowy Stowarzyszenia za 2007 r. to strata w wysokości [...] zł, jednak doliczając stratę za ubiegły rok [...] zł, łączne koszty wyniosły [...] zł. Wynik zatem finansowy Stowarzyszenia za 2007 r. to strata w wysokości [...] zł.

W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Z regulacji prawnej zawartej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zwanej dalej P.p.s.a., dotyczącej kosztów sądowych wynika, że podstawową zasadę stanowi ponoszenie kosztów sądowych przez każdego kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 219, art. 220, art. 230 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., możliwe jest zwolnienie osoby prawnej wnoszącej skargę od kosztów sądowych poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym w sytuacji gdy wykaże ona, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), a także statut Stowarzyszenia F. w B. oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, przewidują możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto Stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych.

Skarżące Stowarzyszenie chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaniechanie prowadzenia własnej działalności zarobkowej, pobierania składek czy pozyskiwania darowizn prowadzi do przerzucenia kosztów własnej działalności na Skarb Państwa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (Sygn. akt II OZ 1433/06). Podzielając powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny doszedł również do wniosku, iż stowarzyszenie nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, nie gwarantuje jednak wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo. Wynika z tego, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków.

Należy mieć na uwadze, że z zapisów statutu Stowarzyszenia F. w B. wynika, iż członkowie Stowarzyszenia zadeklarowali pomoc finansową na jego rzecz. Tak więc argumentacja przedstawiona przez skarżące Stowarzyszenie nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy, bowiem Stowarzyszenie pozbawiając się środków finansowych, które mogłoby uzyskać zgodnie ze swoim statutem, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na rzecz Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu, skarżące Stowarzyszenie, we wniosku o prawo pomocy nie wskazało przeszkód, które uniemożliwiałyby prowadzenie działalności gospodarczej lub pobieranie od członków Stowarzyszenia składek członkowskich.

Skarżące Stowarzyszenie w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazało, iż występuje w niniejszej sprawie realizując swoje cele statutowe. W takim wypadku, należy mieć na uwadze, że skoro Stowarzyszenie chce aktywnie realizować cele statutowe, winno liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. W szczególności w sytuacji, gdy powołując się na swoje cele statutowe, zdecydowało się skorzystać z drogi sądowoadministracyjnej, powinno przeznaczyć środki na pokrycie kosztów sądowych.

Mając powyższe na względzie uznać należy, że Stowarzyszenie nie wykazało, iż została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., pozwalająca na przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Z tych względów, na podstawie art. 245 i 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.