Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 255/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 5, art. 230 par. 4-6, art. 266 (1), art. 273,
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie Andrzej Kuba NSA Zofia Przegalińska Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 3102/08 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 1 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 3102/08, oddalił skargę K. G. - P.P.H.U. E.-I. "U." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego.

Relacjonując przebieg postępowania administracyjnego Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu [...] września 2002 r. na podstawie dokumentu SAD nr [...] strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z Niemiec towar w postaci obuwia, ze stawką celną konwencyjną w wysokości 17%. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in., fakturę handlową nr [...] z [...] lipca 2002 r. wystawioną przez eksportera N. Co. Ltd z Wietnamu, fakturę transportową oraz świadectwo pochodzenia FORM A nr A [...] wystawione przez eksportera i potwierdzające wietnamskie pochodzenie towarów.

Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie decyzją nr [...] z [...] października 2002 r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego.

W ramach kontroli postimportowej przeprowadzonej po zwolnieniu towaru w trybie art. 83 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, organ celny zweryfikował całość dokumentów przedłożonych do odprawy celnej dokonanej wg. zgłoszenia celnego. W związku z wątpliwościami dotyczącymi autentyczności przedłożonego dowodu pochodzenia i podejrzeniem stosowania procederu fikcyjnego potwierdzania pochodzenia obuwia z Wietnamu, które faktycznie mogło pochodzić z Chin, organ zwrócił się do władz celnych Wietnamu z wnioskiem o dokonanie weryfikacji świadectwa pochodzenia. W odpowiedzi Wietnamska Izba Handlowo-Przemysłowa (VCCI) poinformowała, iż nie wystawiła świadectwa pochodzenia FORM A nr A [...] i oświadczyła jednocześnie, że przedstawione do weryfikacji świadectwo jest sfałszowane (sfałszowano podpisy i pieczęcie).

W wyniki weryfikacji dokumentu pochodzenia towaru, Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego zakończone decyzją ostateczną z [...] października 2002 r., a następnie decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2004 r. uznał je za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia, wymiaru cła i na tej podstawie określił podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Kwotę wynikającą z długu celnego określono z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Organ pierwszej instancji obciążył stronę również odsetkami wyrównawczymi oraz określił kwotę odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Dyrektor Izby Celnej w W., orzekając na skutek odwołania strony, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2004 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że jej rozstrzygnięcie wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu zastosowanie prawidłowej stawki celnej.

Naczelnik Urzędu Celnego w C., w związku z powyższym, zwrócił się do władz celnych Wietnamu z wnioskiem o dokonanie weryfikacji faktury handlowej nr [...] z [...] lipca 2002 r. wystawionej przez N. Co., Ltd. z Wietnamu, dołączonej do zgłoszenia celnego.

Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] września 2004 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie do czasu otrzymania wyników weryfikacji wskazanej faktury.

W odpowiedzi, wietnamska administracja celna pismem z [...] marca 2005 r. poinformowała, że firma N. Co. nie figuruje w rejestrze wietnamskich firm handlowych i nie wystawiła przedmiotowej faktury. Władze wietnamskie stwierdziły, że faktura jest sfałszowana.

Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z [...] maja 2005 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie pismem z [...] listopada 2006 r. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych przez administrację celną Niemiec. Przy piśmie nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. została przesłana przez władze niemieckie dokumentacja stanowiąca odpowiedź na ten wniosek.

Organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z [...] stycznia 2008 r., uchylił decyzję nr [...] z [...] października 2002 r. w części dotyczącej stawki celnej i obliczył ponownie kwotę długu celnego (z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej) oraz określił kwotę podatku od towarów i usług. Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi.

Dyrektor Izby Celnej w W., na skutek odwołania strony, decyzją nr [...] z [...] października 2008 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] stycznia 2008 r. w części dotyczącej określenia kwoty podatku od towarów i usług i umorzył postępowanie w tym zakresie. W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził m.in., że kwestia pochodzenia towaru oraz poprawności i autentyczności przedłożonych przez stronę dokumentów została wystarczająco rozstrzygnięta dowodem w postaci wyników weryfikacji przeprowadzonej przez wietnamskie władze celne. Miały one również decydujący wpływ na obciążenie strony odsetkami wyrównawczymi. Organ podkreślił, że obowiązek prawidłowego ustalenia statusu pochodzenia towaru i jego udokumentowanie w sposób przewidziany prawem spoczywał na importerze towaru. Strona posłużyła się sfałszowanymi dokumentami załączając je do zgłoszeń celnych w celu zastosowania w stosunku do importowanego towaru, stawki celnej niższej niż prawnie należna. Wyniki weryfikacji wykazały bowiem, że świadectwo pochodzenia przedłożone przez stronę, nie zostało wystawione przez uprawniony do tego podmiot, a pieczęcie sfałszowane.

Jednocześnie odnosząc się do okoliczności wymierzenia należności podatkowych organ odwoławczy uznał zarzuty strony w zakresie przedawnienia należności podatkowych za zasadne i uchylając decyzję w tej części, umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie zarzut dotyczący wydania decyzji z naruszeniem art.65 § 5 Kodeksu celnego organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę K. G., w pierwszej kolejności rozważył zarzut dotyczący braku podstaw do zawieszenia biegu terminu przedawnienia i wydania decyzji po upływie okresu przedawnienia. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji podniósł, że w rozpoznawanej sprawie kwestionowana jest zasadność przyjęcia zawieszenia biegu przedawnienia w związku z prowadzeniem postępowania karnego przeciwko dłużnikowi postępowania celnego. WSA wyjaśnił, że postanowieniem z [...] grudnia 2003 r. Komenda Powiatowa Policji w C. przedstawiła K. G. zarzuty posługiwania się w okresie od września do października 2002 r. fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych oraz podatku od towarów i usług. Następnie Prokuratura Rejonowa w C. przesłała do Sądu Rejonowego w C. akt oskarżenia z [...] marca 2004 r. przeciwko K. G. oskarżonemu o czyn z art. 270 § 1 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. i art. 87 § 1 k.k.s. w związku z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 k.k. Sąd Rejonowy w C. przekazał sprawę do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w S., w którym postępowanie karne toczy się nadal (sygn. akt II K 324/04).

W ocenie Sądu pierwszej instancji prowadzenie postępowania karnego w sprawie wprowadzenia w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych pozostaje z rozpoznawaną sprawą celną w związku uzasadniającym zawieszenie biegu terminów przedawnienia określonych w art. 65 i 230 Kodeksu celnego. Tak więc spełnione zostały przesłanki ustawowe określone w art. 230 § 5 Kodeksu celnego, które stanowią podstawę do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W następstwie wszczęcia postępowania karnego doszło bowiem do zawieszenia biegu 3 letniego terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Termin ten z uwagi na fakt, że postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone, nie zaczął biec dalej. W związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że należności, wbrew stanowisku skarżącego, nie uległy przedawnieniu.

WSA uznał też za prawidłowe, orzeczenie w zakresie obciążenia skarżącego odsetkami wyrównawczymi. Podstawę prawną orzeczenia o odsetkach wyrównawczych stanowił przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego zgodnie z którym, w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Przepis ten znajdował rozwinięcie rozporządzeniu Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 z późn. zm.). Stosownie do § 1 i 2 powołanego rozporządzenia, w wypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. Natomiast w myśl § 1 ust. 3 rozporządzenia, nie pobiera się odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. WSA zauważył, że przepis § 1 ust. 3 rozporządzenia, w części stanowiącej wyjątek od ogólnej zasady poboru odsetek wyrównawczych i określającej przesłanki, w których znajduje zastosowanie do odstąpienia od poboru, nakłada jednocześnie obowiązek ich wykazania na dłużnika, tj. stronę postępowania.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący posłużył się sfałszowanymi dokumentami załączając je do zgłoszeń celnych w celu zastosowania w stosunku do importowanego towaru, stawki celnej niższej niż prawnie należna. Wyniki weryfikacji wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że świadectwo pochodzenia przedłożone przez skarżącego nie zostało wystawione przez uprawniony do tego podmiot. W związku z tym należało przyjąć, że importer nie wykazał w sposób wiarygodny, iż posłużenie się tym dokumentem nie było wynikiem jego świadomego działania lub zaniechania. W ocenie Sądu uzasadniało to stanowisko Dyrektora Izby Celnej o braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia odsetek wyrównawczych. Zgłaszający nie wykazał bowiem należytej staranności przy dokonywaniu transakcji z zagranicznym kontrahentem.

Odnosząc się do rozważań dotyczących świadectwa pochodzenia FORM A, WSA uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w konsekwencji zastosował właściwą stawkę celną. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że strona do zgłoszenia celnego załączyła świadectwo pochodzenia FORM A, potwierdzające wietnamskie pochodzenie sprowadzonych towarów. Na tej podstawie zastosowano dla sprowadzonych towarów konwencyjną stawkę celną. W związku z uzyskaniem informacji od władz wietnamskich o sfałszowaniu świadectwa pochodzenia, organy celne zasadnie zakwestionowały zastosowanie w stosunku do towarów objętych zgłoszeniem celnym SAD z [...] września 2002 r., konwencyjnej stawki celnej i prawidłowo postąpiły określając dług celny z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej zgodnie z przepisami prawa celnego dotyczącymi ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Zdaniem Sądu, dokumenty uzyskane na zasadzie pomocy prawnej od państwa obcego winny być traktowane jako dowody i stosownie ocenione w ramach całego zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z tym nie było w ocenie WSA możliwości zastosowania stawki celnej konwencyjnej. W przypadku braku świadectwa pochodzenia towaru wymaganego dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej, dokumentem uprawniającym do zastosowania autonomicznej stawki celnej jest dokument spełniający przesłanki wymienione w § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania zweryfikowano również fakturę handlową nr [...] z [...] lipca 2002 r. Władze wietnamskie poinformowały, że jest to dokument fałszywy, a zatem zapis o wietnamskim pochodzeniu znajdujący się na tej fakturze nie mógł być uznany za wystarczający do zastosowania stawki celnej autonomicznej w podstawowej wysokości.

W konkluzji WSA stwierdził, że rozstrzygnięcia oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony. Zaskarżona decyzja zawiera także wskazanie podstawy prawnej, którą szczegółowo uzasadniono. W ocenie Sądu, organy celne zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wydały rozstrzygnięcia w sprawie, wskazując fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dano wiarę, jak również przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności.

K. G. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono :

1) naruszenie prawa materialnego:

a) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 65 § 5 w związku z art. 230 § 4, 5 i 6 Kodeksu celnego poprzez błędne przyjęcie, że w zaskarżonej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminów do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe;

b) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 266¹ § 1 w związku z art. 65 § 5 Kodeksu celnego poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten spowodował zawieszenie postępowania celnego w zaskarżonej sprawie.

2) naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów celnych prowadzone było z naruszeniem wskazanych przepisów;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 155, 187, 188, 191, 210, 229 i 233 Ordynacji podatkowej przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego;

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził m. in., że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów art. 65 § 5 w związku z art. 230 § 4, 5 i 6 Kodeksu celnego. Zdaniem strony skarżącej, naruszenie to jest wynikiem uznania przez organy celne, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na prowadzone postępowanie karne. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że nie każde wszczęcie postępowania karnego powoduje skutek zawieszenia biegu przedawnienia, lecz tylko postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem zobowiązania z tytułu długu celnego, którego dotyczy przedawnienie. Natomiast w dniu wszczęcia postępowania karnego wobec skarżącego nie istniało niewykonane zobowiązanie z tytułu długu celnego, a także nie toczyło się postępowanie celne zmierzające do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe lub nieprawidłowe. Wszczęcie dochodzenia przez Komendę w C. nie przerwało biegu żadnego postępowania celnego, toczącego się wobec skarżącego. Według skarżącego zapłacenie należności celnych z zastosowaniem 17% stawki celnej nie może być traktowane jako przestępstwo uszczuplenia należności celnych. Natomiast wynik toczącego się postępowania karnego dotyczącego posługiwania się sfałszowanymi dokumentami nie miał i nie ma wpływu na wydanie decyzji w sprawie celnej w sytuacji, gdy fakt posłużenia się przez skarżącego sfałszowanym świadectwem był bezsporny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której żadna z przesłanek określonych w § 2 powołanego przepisu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Nie są trafne zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 65 § 5 w związku z art. 230 § 4 - 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 75, poz. 802 ze zm., dalej: Kodeks celny), poprzez nietrafne przyjęcie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminów do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W tym miejscu należy zauważyć, że art. 65 § 5 nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania art. 230 § 4 Kodeksu celnego, a więc w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej jest oczywiście niesłuszny.

Wskazać należy, że art. 65 § 5 Kodeksu celnego znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na mocy art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), określa trzyletni termin, po upływie którego nie było możliwe wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Nie jest to termin przedawnienia, które jest pojęciem prawa materialnego. Z upływem terminu przedawnienia następuje wygaśnięcie zobowiązań i taki skutek przewiduje w odniesieniu do długu celnego art. 244 pkt 3 Kodeksu celnego. Upływ terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego wywoływał skutki, dotyczące innej, bo procesowej materii. Po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego stawała się niemożliwa weryfikacja zgłoszenia celnego. Omawiany termin, możnaby określić jako termin przedawnienia orzekania. Jednocześnie, na podstawie art. 65 § 5 a Kodeksu celnego do omawianego terminu odpowiednie zastosowanie znajdują art. 230 § 5 i 6 tego kodeksu. W myśl art. 230 § 5 Kodeku celnego bieg terminów ulega zawieszeniu, w szczególności z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Zawieszenie to następuje z mocy prawa i trwa aż do prawomocnego zakończenia postępowania, które spowodowało zawieszenie biegu terminów (art. 230 § 6 Kodeku celnego).

Wprawdzie art. 230 § 5 Kodeksu celnego nie stwierdza wprost, że postępowanie karne (karne skarbowe), powinno pozostawać w związku ze sprawą uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, jednakże ratio legis omawianego przepisu skłania do przekonania, że taki związek zarówno podmiotowy jak i przedmiotowy musi istnieć i w rozpoznawanej sprawie zaistniał, jeśli zważyć, że postanowieniem z dnia 4 grudnia 2003 r. przedstawione zostały K. G. zarzuty posługiwania się w okresie od września do października 2002 r. fałszywymi świadectwami pochodzenia FORM A przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych oraz podatku od towarów i usług, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. i art. 87 § 1 k.k.s. w związku z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 k.k.

Związek ten nie sięga jednak tak daleko by obydwa postępowania nie mogły się toczyć równolegle, gdyż zgodnie z art. 273 Kodeku celnego prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowiło przeszkody do prowadzenia postępowania celnego z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, które w rozpoznawanej sprawie nie znajdują zastosowania.

Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy nie znajduje zastosowania powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 9/04. Dotyczy on bowiem unormowanych w art. 22 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) kwestii intertemporalnych w odniesieniu do czynów zabronionych określonych w art. 85-96 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, popełnionych przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, w dacie wszczęcia postępowania karnego istniało zobowiązanie do zapłaty cła. Dług celny powstał bowiem znacznie wcześniej bo w dacie dokonania zgłoszenia celnego (art. 208 § 2 Kodeku celnego), a tylko jego wysokość została określona w zaskarżonej decyzji.

Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że w dacie wszczęcia postępowania karnego nie toczyło się postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe gdyż zostało wszczęte później, jest bez prawnego znaczenia. Zasadnicze znaczenie ma natomiast to, że nie istniała związana z upływem czasu przeszkoda do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż termin określony w art. 65 § 5 Kodeku celnego uległ zawieszeniu z mocy prawa ze względu na niezakończone jeszcze postępowanie karne. Zarzut naruszenia art. 65 § 5 w związku z 230 Kodeku celnego jest więc chybiony.

W świetle dotychczasowych rozważań, argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia art. 2661 w związku z art. 230 § 5 pkt 2 Kodeku celnego przez przyjęcie, że na podstawie tych przepisów doszło do zawieszenia postępowania celnego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Jak już wyżej wspomniano do upływu terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeku celnego nie doszło, gdyż bieg tego terminu był zawieszony z mocy prawa ze względu na toczące się i niezakończone postępowanie przed sądem karnym. Dodać także należy, że wbrew stanowisku skarżącego, Sąd pierwszej instancji w ogóle nie stosował przepisów wymienionych w pkt 2 skargi kasacyjnej, ani nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia o błędnym podaniu przez organy celne podstawy zawieszenia postępowania.

Przed przystąpieniem do rozważenia zasadności pozostałych zarzutów, które dotyczą naruszenia przepisów postępowania przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy według skarżącego doszło do naruszenia w postępowaniu celnym wymienionych w ramach tych zarzutów przepisów Ordynacji podatkowej, niezbędne jest przywołanie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega więc wątpliwości, że brak potencjalnego związku naruszenia przepisu procedury z wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej powoduje, że zarzut taki nie jest usprawiedliwiony. Podkreślenia wymaga, że prawidłowo zbudowany zarzut powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na czym naruszenie polega.

W tym kontekście uznać należy, że nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut wymieniony w pkt 3 skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W jego uzasadnieniu brak jest sprecyzowania co do naruszeń poszczególnych przepisów, natomiast odnosząc się do nich w sposób łączny skarżący zarzuca, że przewlekłość prowadzonego postępowania celnego w sytuacji, gdy polskie organy celne już od dnia 7 sierpnia 2003 r. miały pochodzącą od wietnamskich władz celnych opinię, że załączone przez stronę świadectwo pochodzenia towaru było fałszywe, spowodowała niemożność zastosowania konwencyjnej stawki celnej. Jest to pogląd całkowicie błędny, bo jakkolwiek postępowanie celne prowadzone było w sposób przewlekły, to nie miało to żadnego wpływu na zastosowanie stawki celnej. Zastosowanie stawki autonomicznej było wyłącznie wynikiem braku świadectwa pochodzenia. Z tego też względu zbędne było prowadzenie dowodów z przesłuchania funkcjonariuszy służby celnej na okoliczność "przewlekłości postępowania celnego".

Kwestia prawidłowości zastosowania stawki celnej ze względu na pochodzenie towaru należy do prawa materialnego, natomiast sposób dokumentowania pochodzenia towaru jest zagadnieniem procesowym i ta problematyka została szczegółowo i prawidłowo wyjaśniona przez Sąd pierwszej instancji. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851, ze zm.) pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3, który obejmuje między innymi obuwie, zamieszczonym w zał. 3 do rozporządzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia i wówczas jest możliwe zastosowanie stawki konwencyjnej wynoszącej 17%.

W przypadku gdy świadectwo pochodzenia jest sfałszowane, co jest równoznaczne z brakiem świadectwa, to w myśl Postanowień wstępnych część A pkt 10 Taryfy celnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 146, poz. 1639, ze zm.), gdy można ustalić kraj lub region pochodzenia towarów stosuje się stawkę autonomiczną lub konwencyjną jeżeli jest wyższa od autonomicznej. Z powyższego wynika, że dla zastosowania stawki celnej, o której jest mowa w powołanym przepisie Taryfy celnej, w warunkach braku świadectwa pochodzenia nie jest konieczne ustalenie kraju wystarczy region pochodzenia towaru, tak jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie.

W świetle powyższego chybiony jest także zarzut objęty pkt 4 skargi kasacyjnej uzasadniony brakiem ponownego przesłuchania biegłej J. Z. celem uzyskania "sprecyzowania kraju wchodzącego w obszar rejonu azjatyckiego", gdyż zarówno w przypadku ustalenia kraju jak i regionu niepreferencyjnego pochodzenia towaru znajduje zastosowanie taka sama stawka taryfy celnej, a zatem taki dowód był zbędny.

Niezasadny jest także podniesiony w ramach tego zarzutu brak wyjaśnienia wpływu postępowania karnego na "wydanie decyzji celnej", gdyż wyrok sądu karnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Powtórzyć wypada, że art. 273 Kodeku celnego wyraźnie stwierdza, iż prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie kodeksu celnego, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, które mogą stanowić inaczej, lecz w rozpoznawanej sprawie nie wchodzą w grę.

Biorąc powyższe pod uwagę należało, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

Wydanie orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie, stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.