Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 6/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
article: art. 233 par. 1 pkt 2 lit. b, art. 243 par. 1, art. 244, art. 245 par. 1 pkt 1,  art. 247 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2, art. 152, art. 200 oraz art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 27 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr [...], 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 października 2014 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 lipca 2014 r. (nr [...]), którą organ orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2012 r. (nr [...]) w części dotyczącej określenia podatku od towarów i usług, określił wysokość tego podatku i odstąpił od poboru odsetek.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego – działając na podstawie 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, ust. 16, art. 33 ust. 2 art. 34 ust. 4, art. 37 ust. la, art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. Nr 177 poz. 1054 z 2011 r.), art. 7 ust. 1, art. 8 ustawy z dnia 7 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 35) - po przeprowadzeniu postępowania wznowionego z urzędu postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]) w sprawie podatku VAT należnego z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r., orzekł:

1. uchylił pkt 3. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (nr [...]) z dnia 19 października 2012 r.;

2. określił podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 40.554 zł;

3. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług od kwoty w wysokości 836 zł.

Decyzja została skierowana do P. M.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 15 listopada 2011 r. "A" sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu P. M. (dalej: "strona", "skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] P. M., zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Malezji towar w postaci siatki z włókna szklanego do dociepleń, który zaklasyfikowała do kodu 7019 59 00 11. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem [...].

Obejmując towar przedmiotową procedurą, strona jako kraj wysyłki i pochodzenia towarów zadeklarowała Malezję. Wysokość należności celnych (A00) określona została w kwocie 3.632 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej w wysokości 3,5 % na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...], a wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określona została w kwocie 24.705 zł.

W dniu 25 lipca 2012 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 196/1 z 24.07.2012 r.).

Mając na uwadze wejście w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 19 października 2012 r. (nr [...]), określił dla towarów objętych wskazanym zgłoszeniem celnym: stawkę cła antydumpingowego w wysokości 62,9 %; kwotę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 65.277 zł; oraz kwotę należnego podatku VAT w wysokości 39.718 zł. Na dzień wydania tej decyzji brak było podstaw (dowodów) do podważenia zadeklarowanej przez stronę preferencyjnej stawki celnej i kraju pochodzenia importowanych towarów.

Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Dyrektora Izby Celnej, który decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W dniu 26 lipca 2013 r. do organu wpłynął sporządzony przez przedstawicieli Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: "OLAF") raport nr [...] z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego z Malezji do Unii Europejskiej. Dochodzenie OLAF przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, iż towar deklarowany w kraju importu jako pochodzący z Malezji, faktycznie pochodzi z Chin.

Celem unijnej misji było zbadanie, wspólnie z Ministerstwem Handlu Zagranicznego (dalej: "MITI"), czy tkaniny siatkowe z włókien szklanych importowane z Malezji kwalifikowały się do uzyskania preferencyjnego pochodzenia malezyjskiego, a jeżeli nie miało to miejsca, skąd w rzeczywistości pochodziły towary. Ustalono, że tkaniny siatkowe z włókien szklanych pochodziły z Chin. Dochodzenie pozwoliło na zebranie dowodów umożliwiających państwom członkowskim Unii Europejskiej wszczęcie postępowań celem odzyskania od unijnych importerów niezapłaconych ceł konwencyjnych i antydumpingowych.

Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji misji zawarte zostały w raporcie OLAF z dnia 12 kwietnia 2013 r. oraz w raporcie końcowym z dnia 2 maja 2013 r. nr [...] i przekazane zainteresowanym krajom Unii Europejskiej. Organ podkreślił, że w trakcie misji OLAF prowadzonej wspólnie z malezyjskim Ministerstwem Handlu Zagranicznego (MITI) ustalono, iż dla firmy "B" zostało wystawionych łącznie 41 świadectw GSP, które potwierdzały preferencyjne malezyjskie pochodzenie towarów. Zgodnie z ustaleniami kontrolujących przy ubieganiu się o świadectwa pochodzenia FORM A firma "B" przedstawiała MITI fałszywe informacje, a zatem wszystkie przesyłki, na które ww. firma wystawiła świadectwa FORM A, podlegają cłom konwencyjnym.

Przekazany przez OLAF materiał dowodowy stanowił podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie stawki celnej (A00), zakończonego zostało decyzją Naczelnika Urzędu Celnego (nr [...]) określającą w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym: m.in. kraj pochodzenia towaru – Chiny oraz stawkę celną erga omnes w wysokości 7%, a także podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu kwotę cła (A00) w wysokości 3.633 zł. Zmiana wskazanych powyżej elementów kalkulacyjnych zgłoszenia celnego ma wpływ na wysokość podstawy obliczeń a tym samym kwoty należnego podatku VAT.

Organ powołał się na art. 240 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazując, że organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 §2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie.

Organ wskazał, że w piśmie z dnia 20 czerwca 2014 r. (data wpływu 25.06.2014r.) strona wypowiedziała się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego podważając wyniki dochodzenia OLAF, jak i zawarte w nim ustalenia, jednakże zastrzeżenia strony odnoszą się w większości do prowadzonych równolegle postępowań w sprawie stawki i należności z tytułu cła antydumpingowego. W przypadku przedmiotowego towaru sprawa cła antydumpingowego rozstrzygnięta została decyzją z dnia 19 października 2012 r. utrzymaną w mocy przez organ II instancji.

Podczas trwania misji ujawniono wiele nieprawidłowości, w tym również fakt wprowadzania w błąd malezyjskich organów, odpowiedzialnych za legalizacje świadectw FORM-A. Zdobyte na podstawie fałszywych danych dowody pochodzenia miały uprawdopodobnić w imporcie do UE, iż towar pochodzi z Malezji, podczas gdy faktycznie pochodził z Chin - co zostało wykazane przez OLAF również w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem. Raport OLAF, na którym Naczelnik Urzędu Celnego oparł swoje rozstrzygnięcie ma charakter dokumentu urzędowego (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej) i jako taki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że jego treść nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie dowodowe. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu.

Organ stwierdził, że dowody przekazane w raporcie OLAF stanowiły nową okoliczność mającą wpływ na wysokość należnego z tytułu importu podatku VAT. W związku z powyższym zasadnym stało się wznowienie postępowania w tym zakresie, co zostało uczynione postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]).

Organ stwierdził, że określone decyzją (nr [...]) w oparciu o ustalony przez OLAF rzeczywisty status towaru elementy kalkulacyjne w nowej wysokości zasadniczo wpływają na wysokość należnego z tytułu importu podatku VAT dlatego należało uchylić tę decyzję w części dotyczącej określenia wysokości tego podatku i orzec ponownie w tej sprawie uwzględniając wysokość cła obliczonego w oparciu o stawkę erga omnes – 7%.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług import towaru podlega opodatkowaniu. Jak wynika z art. 19 ust. 7 ustawy o VAT obowiązek podatkowy w przypadku importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego (czyli przyjęcia zgłoszenia celnego - art. 201 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu celnego). W myśl art. 29 ust. 13 ustawy o VAT podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Do podstawy opodatkowania, określonej w ust. 13, dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności (art. 29 ust. 16 ustawy o VAT). Stawka podatku VAT wynosi 23% - zgodnie z art.41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że strona wypełniła wszelkie formalności związane ze zgłoszeniem towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, jakie są wymagane przepisami prawa, a dopiero dochodzenie OLAF przy współdziałaniu wielu innych instytucji malezyjskich pozwoliło na stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie działania firmy "B" i ustalenie iż towar pochodzi faktycznie z Chin. Wobec powyższego organ stwierdził, iż podanie przez stronę w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania, ani tym bardziej świadomego działania i przyjął, iż w niniejszej sprawie są podstawy do odstąpienia od naliczania odsetek wynikających z art. 37 ust. 1 lit. a/ ustawy o podatku od towarów i usług.

Strona odwołała się od ww. decyzji organu pierwszej instancji kwestionując ustalenia dotyczące pochodzenia towaru i raportu OLAF.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 27 października 2014 r. (nr [...]), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że po zakończeniu postępowania w kwestii określenia podatku od towarów i usług Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z 15 kwietnia 2014 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 19 października 2012 r.

Dochodzenie OLAF ujawniło nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję, zatem stanowiły w myśl art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa przesłankę do wznowienia postępowania.

Po zakończeniu postępowania, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. (nr [...]) uchylił pkt 3. decyzji z dnia 19 października 2012 r. (dot. określonego podatku VAT), określił podatek od towarów i usług (B00) w wysokości 40.554 zł, albowiem ustalona decyzją celną kwota należności celnych (A00) podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3.633 zł wchodzi do podstawy opodatkowania, oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług od kwoty w wysokości 836 zł.

Organ stwierdził, że w istocie spór dotyczy kraju pochodzenia, przywiezionego z Malezji towaru i nałożonego nań cła erga omnes w wysokości 7 % z uwagi na wyniki postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez OLAF. Sprawa wymiaru podatku jest w istocie pochodną od sprawy określenia 7 % stawki celnej i wyliczenia należnej kwoty cła. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że w dniu składania zgłoszenia celnego importer przedłożył świadectwo pochodzenia Form A nr [...], potwierdzające malezyjskie pochodzenie importowanego towaru, na podstawie którego dla tego towaru zastosowano stawkę celna 3,5 %.

Organ stwierdził, że importowane towary mogą korzystać z preferencji celnych, jeżeli warunki określone tymi przepisami będą spełnione łącznie.

Do celów stosowania preferencji celnych określonych w art. 20 ust. 3 lit. e/ rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L 302 z 19.10.1992r). z późn. zm. - dalej w skrócie WKC) w ramach Generalnego Systemu Preferencji, mając na uwadze postanowienia rozporządzenia Rady (WE) nr 732/2008 z dnia 22 lipca 2008 r. wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych (Dz. Urz. WE L 211 z dnia 06 sierpnia 2008 r.) oraz art. 66-91 v RWKC) winny być spełnione nast. warunki:

- dla danej pozycji towarowej w Taryfie celnej winna być określona stawka preferencyjna,

- pochodzenie towaru winno zostać udokumentowane świadectwem pochodzenia sporządzonym na formularzu A, spełniającym warunki określone w art. 66-97x RWKC,

- towary zgłoszone do dopuszczenia do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej muszą być dokładnie tymi samymi produktami, co wywiezione z kraju korzystającego, uznanego za kraj ich pochodzenia (art. 74 RWKC),

- nastąpił bezpośredni przywóz towaru do Wspólnoty z kraju korzystającego.

Jak wynika z raportu OLAF towar objęty ww. zgłoszeniem celnym został zarejestrowany w danych ZB1/ZB2 wykazanych w FCZ [...] i krajem pochodzenia towaru są Chiny. Wprowadzenie do FCZ i przeładunek miał na celu spowodowanie wystawienia nowych dokumentów transportowych i handlowych celem ukrycia ich faktycznego pochodzenia. Towar został zarejestrowany w FCZ [...], jako przywieziony z Chin - deklaracja ZB1 [...], następnie po przeładunku z kontenera do innego kontenera wywieziony do Unii Europejskiej - deklaracja ZB2 [...] (wyciąg z zał. 19. do raportu OLAF nr [...]). Tak więc, eksport nastąpił z FCZ [...], a nie - jak sugerowała deklaracja strony - z Malezyjskiego Obszaru Celnego.

Ponadto, przeprowadzone w trakcie misji OLAF dochodzenie wykazało, że organ odpowiedzialny za wystawianie i legalizację świadectw pochodzenia GSP - Ministerstwo Handlu Zagranicznego (MITI) został wprowadzony w błąd, bowiem przy ubieganiu się o świadectwa GSP potwierdzające preferencyjne malezyjskie pochodzenie firma "B" przedstawiła MITI fałszywe informacje. W związku z tym wszystkie świadectwa wymienione w załączniku 10. do raportu OLAF, w których jako eksporter figuruje firma "B", nie stanowią podstawy dla udzielenia preferencji celnych. Zdobyte na podstawie fałszywych danych dowody pochodzenia miały uprawdopodobnić w imporcie do Unii Europejskiej, iż towar pochodzi z Malezji, podczas gdy faktycznie pochodził z Chin - co zostało wykazane przez OLAF również w stosunku do towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem.

Organ stwierdził, że kontrola przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w trybie art. 78 WKC wykazała, że dla towaru klasyfikowanego do kodu Taric 7019 59 00 11 Taryfa Celna Wspólnot Europejskich przewiduje stawkę celną erga omnes 7 %, a zatem Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie określił w decyzji z dnia 11 lipca 2014 r. niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3.633 zł, odstępując od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne. Określone decyzją elementy kalkulacyjne w nowej wysokości, tj. stawka celna erga omnes 7% oraz wyższa kwota należności celnych (A00) wpłynęły na wielkość podstawy i kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu.

W związku z powyższym zadeklarowanie malezyjskiego pochodzenia towaru spowodowało zaniżenie należności celnych.

P. M. zaskarżył wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa polegające na niewyjaśnieniu na jakiej podstawie organ celny uznał za udowodnione chińskie pochodzenie towarów, podczas gdy z treści raportu OLAF jednoznacznie wynika, że twierdzenie o preferencyjnym pochodzeniu malezyjskim tkanin siatkowych z włókien szklanych importowanych z "B" nie zostało skutecznie podważone. Stanowisko organu doprowadziło do wniosku, że towar ma chińskie pochodzenie, co kwalifikuje go do nałożenia cła antydumpingowego, zgodnie z treścią rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

W ocenie skarżącego decyzja została w całości wydana w oparciu o ustalenia wynikające z raportu OLAF. Tymczasem z raportu tego wynika, że kontrolujący wiele wniosków wysnuli jedynie na zasadzie przypuszczeń lub domysłów, gdyż część transakcji powiązań lub nawet transportów nie została znaleziona, powiązana lub zwyczajnie ustalona.

Niewątpliwie decyzja wymiarowa powinna opierać się na dowodach lub nie budzących wątpliwości ustaleniach, szczególnie gdy dotyczy obciążenia obowiązkiem zapłaty znacznej kwoty. Ponadto, raport OLAF będący dokumentem urzędowym powinien być dokumentem wiarygodnym, tak by nie pozostawiał wątpliwości, co do swojej przydatności dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "p.p.s.a.", polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia takiego naruszenia sąd uchyla zaskarżoną decyzję bądź stwierdza jej nieważność albo wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola musi zatem przebiegać wg określonego porządku, tzn. w pierwszej kolejności sąd zobowiązany jest dokonać oceny zaskarżonego aktu pod kątem ewentualnego istnienia wad powodujących jego nieważność a ustalenie którejkolwiek z tych wad czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, lecz niedopuszczalną. W takiej sytuacji sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje zostały przy wydaniu obarczone wadą powodującą ich nieważność.

W tym kontekście, na wstępie rozważań należy wskazać, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

W art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "o.p.", ustanowione zostały przypadki określające kwalifikowaną wadliwość wydanych przez organy (m.in. organy celne) decyzji administracyjnych, stanowiące podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Jedną z podstaw nieważnościowych określonych w tym przepisie jest wadliwość decyzji ostatecznej polegająca na wydaniu jej z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 247 § 1 pkt 1 o.p.).

Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych jakim jest uregulowany w Rozdziale 17. Ordynacji podatkowej (art. 240-246 o.p.) tryb wznowienia postępowania.

Przedmiotem rozpoznania (weryfikacji) w niniejszej sprawie była sprawa zakończona ostateczną decyzją wydaną przez Dyrektora Izby Celnej w dniu 19 lutego 2013 r. (nr [...]), którą wymieniony organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 19 października 2012 r. (nr [...]) określającej: 1/ dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r. stawkę rozszerzonego cła antydumpingowego w wysokości 62,9 %; 2/ kwotę ostatecznego cła antydumpingowego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 65.277 zł; 3/ podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 39.718 zł.

Zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że w niniejszym postępowaniu zakresem weryfikacji w trybie wznowieniowym objęta została ww. decyzja wyłącznie w części dotyczącej określenia wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym.

Kwestię właściwości organu procedującego w trybie wznowienia postępowania reguluje art. 244 o.p. Stosownie do tego przepisu:

§ 1. Organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

§ 2. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działanie organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 243 § 2.

§ 3. Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, w których decyzja w ostatniej instancji została wydana przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub samorządowe kolegium odwoławcze.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków wskazanych w art. 244 § 2 i § 3 o.p., a zatem właściwym do wznowienia postępowania i przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty ww. sprawy był – na podstawie art. 244 § 1 o.p. - organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, tj. Dyrektor Izby Celnej, który w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r. orzekł w decyzji ostatecznej z dnia 19 lutego 2013 r. (nr [...]).

Wydanie zatem przez Naczelnika Urzędu Celnego postanowienia o wznowieniu postępowania w ww. sprawie na podstawie art. 243 § 1 o.p., a następnie wydanie przez ten organ decyzji wzruszającej ostateczną (dotychczasową) decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzeczenie (na nowo) co do istoty sprawy na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 o.p., stanowiło ewidentne naruszenie art. 244 § 1 o.p. w związku z powołanymi przepisami. Opisana wadliwość w działaniu organu I instancji nie została dostrzeżona przez organ odwoławczy, co – w realiach istniejącego w sprawie stanu faktycznego - stanowi rażące naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b/ o.p. poprzez jego nie zastosowanie w sprawie.

W konsekwencji, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zaistniały przesłanki uzasadniające wyeliminowanie kontrolowanych decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności: decyzji organu I instancji, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, to jest z uwagi na zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 1 o.p., zaś decyzji organu II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. b/ o.p., gdyż powołany przepis nie pozwala organowi odwoławczemu na pozostawienie w obrocie decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Wobec zaistnienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu brak było konieczności analizowania zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji organów obu instancji z uwagi na ich wadliwość polegającą na niewłaściwości organu prowadzącego postępowanie w sprawie pociąga za sobą konieczność usunięcia z obrotu prawnego również postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]) wydanego w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie określonego w decyzji ostatecznej podatku od towarów i usług w związku z importem towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r., jako aktu wydanego z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 243 § 1 w zw. z art. 244 § 1 o.p.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, natomiast na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Sąd uchylił ww. postanowienie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.