Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 366/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 783/10 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. na rzecz A. A. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 783/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej po wznowieniu postępowania – uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz A. A. zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1358/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł., wydaną w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2005 r., nr [...], przyznającą A. A. płatności bezpośrednie za 2004 r. - uznając, że nie można nowego dowodu – pozwu A. A. skierowanego do Sądu Rejonowego Sądu Pracy przeciwko I. K. o zapłatę za wykonanie prac na spornych działkach rolnych - uznać za istotny dla sprawy.

Wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 99/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2007 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] września 2005 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), wskazując na nowe okoliczności które miały stanowić dowód na to, że A. A. nie była posiadaczem gruntów rolnych objętych wnioskiem o dopłaty, a następnie orzekł o odmowie przyznania płatności bezpośrednich za 2004 r. i nałożył sankcje.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do odmowy przyznania płatności bezpośrednich za 2004 r. i orzeczenia sankcji oraz orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2005 r. i odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej za 2004 r. W ten sposób organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 963/09, uchylił decyzję drugoinstancyjną.

Sąd nie podzielił stanowiska organu zarówno, co do tego, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody jak i co do tego, że protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 2 lipca 2004 r. jak i oświadczenie M. M. miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] września 2005 r. w części odnoszącej się do odmowy przyznania płatności bezpośrednich i orzeczenia o sankcji oraz orzekł o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej za 2004 r. W ten sposób organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części odnoszącej się do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że co prawda w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia [...] października 2008 r. wskazane były okoliczności, to jednak, postanowienie to nie zawęża granic postępowania tylko do wskazanej w nim podstawy wznowienia, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być również wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, jak wskazał dalej organ, przeprowadzono postępowanie dowodowe, w wyniku którego powzięto dodatkowe, nowe informacje o stanie faktycznym sprawy, których organ nie posiadał w dniu wydania decyzji ostatecznej. Punktem wyjścia dla organu stały się wyjaśnienia G. H. złożone w toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 24 lutego 2009 r. oraz w dniu 15 kwietnia 2009 r., na podstawie których organ uznał, że była ona faktycznym użytkownikiem działki nr 6/7 i części działki o nr 3 o powierzchni 3 ha. Zeznania G. H. co do zakresu wykonanych przez nią na tych gruntach prac rolnych zostały, w ocenie tego organu, potwierdzone przez zeznania S. A. (męża producentki), M. M., przeprowadzone przez organ w dniach 9 i 12 czerwca 2009 r. oględziny działek oraz zdjęcia lotnicze terenu wykonane w kwietniu 2005 r. Dowody te stały się również podstawą do uznania przez organ, że działka ewidencyjna nr 33/10 oraz część działki nr 3 o powierzchni 32 ha, nie kwalifikuje się do przyznania płatności bezpośrednich w związku z brakiem spełnienia wymogów wynikających z przepisów art. 143 b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003. Jednocześnie organ wskazał, że zeznania A. A. złożone w dniu 15 kwietnia 2009 r. oraz G. H. potwierdziły, że część działki rolnej nr 12, oznaczonej we wniosku symbolem J (łąka i pastwisko), nie spełnia definicji użytkowania rolniczego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając, że w związku z wydanymi decyzjami doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na brak przesłanek do wznowienia postępowania oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie wyroku WSA w S. z dnia 8 kwietnia 2010 r,. sygn. akt I SA/Sz 963/09. W skardze wskazano też na naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia w całości oraz w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz naruszenie zasad wskazanych w art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. rozpoznając skargę stwierdził, że wskazane przez organ podstawy wznowienia nie dawały podstaw do uchylenie decyzji po wznowieniu postępowania, co skutkowało naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 w zw. art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawową kwestią dla rozpoznania sprawy była problematyka związana ze wznowieniem postępowania, a w szczególności podstaw uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej jednolite płatności bezpośrednie na rok 2004 oraz trafność zastosowanej w sprawie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oceny wystąpienia owych przesłanek.

Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą prawną wznowienia w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w ocenie organu wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznane organowi, który ją wydał oraz nowe dowody. Jednocześnie wskazał, że postępowanie wznowieniowe nie może służyć do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej, gdyż sprzeczne byłoby to z przepisami ustawy – kodeks postępowania administracyjnego, w tym z wynikającą z nich zasadą trwałości decyzji administracyjnej.

W wyniku przeprowadzonej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu zarówno, co do tego, że wskazane przez niego okoliczności, tj. fakt, iż użytkownikiem faktycznym działki nr 6/7 i części działki nr 3 o powierzchni 3 ha nie była A. A. są nowe, jak i co do tego, że były to okoliczności nieistniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Wskazał również na fakt, że poprzedzająca zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r., decyzja tego organu z dnia [...] października 2009 r. wydana po wznowieniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r. była przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 963/09, uchylił decyzję organu z dnia [...] października 2010 r., zawierając stosowną ocenę prawną. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

"W ocenie Sądu opartej na materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy administracyjnej organy już wcześniej miały informacje o okolicznościach, które podały jako podstawę wznowienia postępowania. Podniosły bowiem okoliczność przekazania gruntu protokołem zdawczo-odbiorczym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2005 r. przyznającej A. A. płatności bezpośrednie dla gruntów rolnych za 2004 r. Wynika to z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 maja 2008r. W treści tego wyroku Sąd wskazał, że okoliczność przekazania gruntu w dniu 2 lipca 2004r. nie pozostaje w zgodności z zeznaniami świadków, którzy byli przesłuchiwani w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Powyżej podane okoliczności wskazują, że organy wiedziały o fakcie przekazania nieruchomości już przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Ponadto Sąd uznał, że co do oświadczenia M. M. z dnia 2 października 2008 r., to okoliczności w nim wskazane były znane organom wcześniej – przy wydaniu decyzji ostatecznej - gdyż dysponowały dokumentem z dnia 15 października 2004 r., w treści którego I. K. ustaliła z M. M., że w dniu 30 września 2004 r. przekazuje mu w użytkowanie swoją część nieruchomości a M. M. zobowiązał się działki przejąć w użytkowanie z tym dniem i opłacać podatek gruntowy oraz czynsz dzierżawny a zatem nie można uznać, że oświadczenie to wskazuje na "nowe okoliczności"."

W konkluzji Sąd I instancji uznał, że organy na etapie postępowania zwykłego posiadały wiedzę na temat faktu, że A. A. nie użytkowała rolniczo działek, a pomimo to nie podjęły się ustalenia stanu faktycznego sprawy, ustalenia obiektywnej prawdy warunkującej przyznanie płatności.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że powoływanie się przez organ w tym zakresie na nowe dowody tj. zeznania G. H., A. A. nie mogą w tej sytuacji odnieść zamierzonego skutku. Organ mógłby powołać się na zeznania G. H. z dnia 24 lutego 2009 r. i z dnia 15 kwietnia 2009 r. oraz A. A. z dnia 15 kwietnia 2009 r. tylko w sytuacji, gdyby okoliczność braku użytkowania działek przez A. A. była nieznana organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Sąd I instancji uznał za uzasadniony zarzut skarżącej, że organ pomimo związania wyrokiem sądu z dnia 8 kwietnia 2010 r. nie zastosował się do oceny prawnej w nim zawartej, skutkiem czego doszło do naruszenia art.153 p.p.s.a., art. 6 i art. 7 k.p.a., a nadto wskazał, że nawet przeprowadzone dodatkowe postępowanie dowodowe przez organ nie może zmienić powyższego związania z uwagi na zakres prowadzonego postępowania, tj. na okoliczności. Wbrew stanowisku organu tą okolicznością jest fakt braku użytkowania przez A. A. przedmiotowych działek a nie, kto faktycznie użytkował przedmiotowe działki.

Odnosząc się do ustaleń organu, co do braku utrzymania w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003 r. nast fakt nie działki ewidencyjnej nr 33/10 i części działki nr 3 o pow. 32 ha opartych na "nowych dowodach", tj. zdjęciach lotniczych działek, które zostały wykonane w kwietniu 2005 r., zeznań G. H. oraz oględzin, Sąd I instancji wskazał, że bezspornie zdjęcia są dowodami istniejącymi przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r. i zdaniem Sądu będącymi w posiadaniu organu przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r. Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r.) i art. 143 b ust. 4 i 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 powoływane przez organ okoliczności, tj. fakt utrzymania w dobrej kulturze, należą do ustaleń kwalifikujących do płatności. Ponadto jak wynika to z wyroku WSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. Akt V SA/Wa 99/08, organ w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie płatności przeprowadził "kontrolę administracyjną przedmiotowego wniosku, (...)". Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie bezspornie okoliczności stanu utrzymania działek na dzień 30 czerwca 2003 r. były znane organowi, który decyzją z dnia [...] września 2005 r. przyznał skarżącej płatności. Następnie Sąd I instancji wskazał, że zeznania świadka G. H. z dnia 24 lutego 2009 r. i 15 kwietnia 2009 r. oraz oględziny z dnia 9 czerwca 2009 r. na okoliczność kultury rolnej przedmiotowych gruntów są bezspornie dowodami zgromadzonymi po wydaniu decyzji ostatecznej i które nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r.

Podobnie Sąd I instancji ocenił stanowisko organu, co do działki rolnej nr 12 uznającego, że działka ta nie spełnia definicji użytkowania rolniczego, ponieważ porośnięta była samosiewami. Jako nowy dowód w sprawie organ powołał również zeznania świadka G. H. z dnia 24 lutego 2009 r. i dnia 15 kwietnia 2009 r. oraz A. A. z dnia 15 kwietnia 2009 r., a zatem zgromadzone dowody są bezspornie dowodami zgromadzonymi po wydaniu decyzji ostatecznej i nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2005 r.

Zatem co do stanowiska organu odnośnie przesłanek do odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie płatności w przypadku działki nr 33/10, nr 3, nr 12, Sąd I instancji wyraził pogląd, że powierzchowna ocena materiału dowodowego w postępowaniu zwykłym nie może być korygowana w ramach postępowania wznowieniowego, które jest nadzwyczajnym postępowaniem, które nie zastępuje postępowania zwykłego. Uznał, że zeznania świadka, oględziny terenu, które stanowić powinny środki dowodowe w postępowaniu w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za 2004 r., z uwagi na zakres rozstrzygnięcia, tj. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru i art. 143 b ust. 4 i 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, zostały zgromadzone po wydaniu decyzji ostatecznej i w istocie posłużyły temu organowi jako uzupełnienie materiału dowodowego oraz pozwoliły mu na dokonanie odmiennej oceny istniejących okoliczności w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co czyni podjętą przez organ ocenę wadliwą.

Sąd I instancji wskazał, że wbrew stanowisku organu sam fakt, że dokonane ustalenia w postępowaniu wznowieniowym mają walor istotnych nie powoduje jeszcze uprawnienia organu do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Okoliczności lub dowody muszą istnieć przed wydaniem decyzji ostatecznej i muszą być nieznane organowi na dzień wydania decyzji ostatecznej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem stanowiło podstawę uchylenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2010 r., tj.

a) art. 153 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż skarżący naruszył związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 963/09, pomimo, że skarżący w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wskazał m.in. na następującą podstawę wznowienia postępowania i wydania przedmiotowej decyzji:

- wyjście na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej w postaci

braku kwalifikowalności wskazanych w powyższej decyzji działek rolnych

do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z uwagi na nie

utrzymywanie gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., która to okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania przez Kierownika Biura

Powiatowego w Ł. ARiMR decyzji z dnia [...] września 2005 r., nr [...], a nie była znana organowi w dniu jej wydania;

- wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów, które istniały w dniu

wydania przez Kierownika Biura Powiatowego w Ł. decyzji z dnia [...]

września 2005 r., nr [...], a nie były znane temu organowi,

tj. zdjęć lotniczych wykonanych w kwietniu 2005 r. przez zewnętrzny

podmiot działający na zlecenie ARiMR w W., które pomimo wykonania przez podmiot działający na zlecenia ARiMR przed datą wydania w/w decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego nie były jeszcze znane temu organowi w dniu jej wydania, a które wykazały istotną dla przyznania dopłat bezpośrednich okoliczność, - brak kwalifikowalności wskazanych w powyższej decyzji działek rolnych do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z uwagi na nie utrzymywanie gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., które to podstawy były odmienne aniżeli wskazane i ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w w/w wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 963/09 (str. 4 akapit 1, 2, 3 od góry oraz str. 5 akapit 1 od góry),

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, iż po wydaniu decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego w Ł. ARiMR z dnia [...] września 2005 r., nr [...] nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne jak i dowody istniejące w dniu wydania przedmiotowej decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), które mogły stanowić podstawę wznowienia postępowania i uchylenia powyższej decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego w Ł. ARiMR, pomimo, że:

- wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna w postaci braku kwalifikowalności wskazanych w powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego w Ł. ARiMR decyzji z dnia [...] września 2005 r., nr [...] i decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], działek rolnych do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z uwagi na nie utrzymywanie gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., która to okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego w Ł. ARiMR w/w decyzji z dnia [...] września 2005 r. a nie była znana organowi w dniu jej wydania,

- wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów, które istniały w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego w Ł. decyzji z dnia [...] września 2005 r., a nie były znane temu organowi, tj. zdjęć lotniczych wykonanych w kwietniu 2005 r. przez zewnętrzny podmiot działający na zlecenie ARiMR w W., które pomimo wykonania przez podmiot działający na zlecenia ARiMR przed datą wydania w/w decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego nie były jeszcze znane temu organowi w dniu jej wydania, a które wykazały istotną dla przyznania dopłat bezpośrednich okoliczność - brak kwalifikowalności wskazanych w powyższej decyzji działek rolnych do przyznania płatności bezpośrednich z uwagi na brak utrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

A. A. pismem z dnia 17 lutego 2011 r. wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zakres kontroli sądu odwoławczego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W skardze kasacyjnej będącej przedmiotem rozpoznania skarżący zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

Skarżący podniósł, iż Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że organ naruszył związanie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., mimo iż organ wskazał, jako podstawę wznowienia postępowania wyjście na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej wskazującej na brak podstaw do przyznania płatności bezpośrednich do wnioskowanych gruntów rolnych z uwagi na brak utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz nowych dowodów, tj. zdjęć lotniczych wykonanych w kwietniu 2005 r., a zaimplementowanych do systemu informatycznego ARiMR w dniu 13 września 2005 r., istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2005 r. i nie znanych organowi w dniu jej wydania.

Formułując ten zarzut skarżący nie zauważył jednak, iż Sąd I instancji naruszenie art. 153 p.p.s.a. wiąże nie ze wskazaną powyżej okolicznością oraz dowodami ją potwierdzającymi, lecz z brakiem podporządkowania się przez organ ocenie prawnej zawartej w wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r., co do braku "nowości" w tym, że A. A. nie była faktycznym użytkownikiem działek. Sąd wskazał bowiem, iż podstawą wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 2005 r. było uznanie przez organ, że wyszły na jaw istotne nowe okoliczności i nowe dowody, wskazujące na brak możliwości posiadania przez A. A. gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2004, co z kolei zostało zakwestionowane w wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r.

Zatem Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. był związany, na mocy art. 153 p.p.s.a., oceną prawną zawartą we wspomnianym wyroku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby w sprawie zaistniały okoliczności pozwalające na odstąpienie, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, od dokonanej w wyroku oceny prawnej – nie miała miejsca żadna zmiana stanu prawnego, ani istotna zmiana okoliczności faktycznych, ani też nie został wzruszony wyrok zawierający tą ocenę prawną. Zatem ze względu na zakres prowadzonego postępowania, tj. na okoliczność, którą jak słusznie zauważył Sąd I instancji, jest fakt braku użytkowania przez A. A. przedmiotowych działek, a nie, kto faktycznie użytkował przedmiotowe działki, nawet przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego przez organ nie mogło usunąć związania opinią prawną zawartą w wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r. Dlatego też powoływanie się przez organ na nowe dowody, tj. zeznanie G. H., A. A. mające potwierdzić okoliczność, której odmówiono przymiotu "nowości", nie mogło odnieść zamierzonego skutku i w konsekwencji narusza art. 153 p.p.s.a.

Nadto należy zauważyć, iż ze względu na nadzwyczajny charakter postępowania wznowieniowego, postępowanie to nie może służyć organowi jako uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, nawet wówczas gdyby prowadziło do dokonania odmiennej oceny istniejących okoliczności w dacie wydania decyzji ostatecznej. Podkreślić bowiem wypada, że zaniechanie przeprowadzenia znanego dowodu, czy też jego powierzchowna ocena nie może być traktowana na równi z brakiem wiedzy organu w tym zakresie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności lub nowe dowody muszą istnieć przed wydaniem decyzji ostatecznej i muszą być nieznane organowi na dzień wydania tej decyzji. Zatem moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika tego organu, decyduje o nadaniu mu przymiotu "nowości", w rozumieniu powołanego przepisu.

Powyższe uwagi natury ogólnej należy odnieść również do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W skardze kasacyjnej organ wskazał na nowy dowód w postaci zdjęć lotniczych mający świadczyć o istnieniu okoliczności w postaci braku kwalifikacji przedmiotowych gruntów rolnych do przyznania płatności bezpośrednich ze względu na brak utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., nieznany organowi na dzień wydania decyzji z dnia [...] września 2005 r.

Z poglądem tym nie sposób się zgodzić, ponieważ jak słusznie zauważył Sąd I instancji zdjęcia te nie tylko są dowodem istniejącym przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2005 r., ale także będącym w posiadaniu tego organu przed tą datą, a w związku z czym nie można mu przypisać waloru "nowości". Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, czego nie kwestionuje również skarżący, zdjęcia gruntów zostały wykonane w kwietniu 2005 r., a więc należy przyjąć iż od tego momentu istniała możliwość zapoznania się z ich treścią. Gdyby nawet podzielić stanowisko organu, że zapoznanie się z tymi zdjęciami było możliwe dopiero z momentem zaimplementowania tych zdjęć do systemu informatycznego, co nastąpiło z dniem 13 września 2005 r., to wówczas należałoby także uznać, że zdjęcia te nie istniały przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2005 r., a tym samym nie mogłyby stanowić podstawy do wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Brak wykazania przez skarżącego, że w sprawie wystąpiła jedna z przesłanek wznowieniowych, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a., powoduje z kolei, że postępowanie wznowieniowe nie może być kontynuowane.

Podsumowując, za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.