Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1607/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B. 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 4 ust.1 pkt 1-5, § 15 ust. 4 i § 21 ust. 1 "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B." stanowiącego załącznik do tej uchwały, 2/ orzeka, że zaskarżona uchwała podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, 3/ zasądza od Rady Miejskiej w B. na rzecz Wojewody [...] kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Rada Miejska w B. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B.

Wojewoda [...], jako organ nadzoru otrzymał przedmiotową uchwałę w dniu 3 czerwca 2003r. i w tym dniu, na postawie art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. zostało wszczęte z urzędu postępowanie określone w rozdziale 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w celu kontroli legalności tej uchwały, o czym zawiadomił Radę Miejską w B. pismem z dnia 24 czerwca 2003 r.

Zdaniem Wojewody [...] treść niektórych postanowień “Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B." stanowiącego załącznik do ww. uchwały była sprzeczna z przepisami art. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz U. Nr 132, poz. 662 z późn. zm.). W szczególności zastrzeżenia organu nadzoru budziła treść:

1/ § 4 ust. 1 pkt 1-6, nakładającego na właścicieli nieruchomości obowiązki dotyczące utrzymania porządku na należących do nich nieruchomościami; 2/ § 15 ust. 4 zakładającego zakup w firmie wywozowej worków z tworzywa do gromadzenia odpadów komunalnych; 3/ § 19 ust. 1 ustalającego normatywne ilości stałych odpadów komunalnych drobnych wytworzonych przez jedna osobę w ciągu miesiąca; 4/ § 21 ust. 1, nakładającego na właściciela nieruchomości obowiązek zawarcia umowy na odbiór odpadów w określonej uchwałą ilości.

W piśmie z dnia 30 czerwca 2003 r., które wpłynęło do Delegatury Ł. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu 4 lipca 2003 r, tj. po upływie 30- dniowego terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego Rada Miejska w B. ustosunkowała się do przedstawionych zarzutów, wyjaśniając motywy jakie spowodowały uchwalenie zakwestionowanych przepisów.

Wyjaśniła, że po zasięgnięciu opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w § 4 ust. 1 pkt 1-6 Regulaminu sprecyzowano jedynie sposób postępowania zmierzający do utrzymania porządku i czystości oraz uzyskania odpowiedniego stanu sanitarno-higienicznego na nieruchomościach.

Zakup worków w firmie wywozowej miał na celu dobranie odpowiednich dobrych jakościowo worków na odpady, gdyż często zdarza się, że właściciele nieruchomości gromadzą odpady w nieodpowiednich słabych workach, co powoduje szereg komplikacji . Nie jest możliwe wystawianie worków bez oznaczenia firmy, gdyż powoduje znaczne utrudnienie w sposobie identyfikacji właściciela odpadów, ich ilości i rozliczenia się z firmą wywozową.

Zapisy zakwestionowane w § 19 Regulaminu mają kluczowe znaczenie dla skonstruowania systemu postępowania z odpadami. Pozwalają na doprecyzowanie obciążającego właścicieli nieruchomości obowiązku rozliczania się z legalnego usunięcia odpadów komunalnych . Określenie w regulaminie średniej ilości odpadów wytworzonych przez jednego mieszkańca, daje możliwość ustalenia i rozliczenia właścicieli nieruchomości z wytwarzanych przez nich odpadów. Podobne rozwiązania wprowadziły także inne gminy np. gmina Warszawa –Wawer. Konsekwencją przyjęcia normatywu jest zapis § 21 ust. 1 , który zobowiązuje właściciela do udokumentowania legalnego usunięcia odpadów, zgodnie z aret. 6 ust. 1. Zobowiązanie właścicieli nieruchomości do zawierania określonej treści ma zapobiec tworzeniu się dzikich wysypisk lub usuwaniu ich inaczej niż za pomocą firmy wywozowej. Ustawa wyklucza możliwość usuwania odpadów z terenu nieruchomości inaczej niż za pośrednictwem firmy wywozowej.

Pismem z dnia 25 lipca 2003 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.)wezwał Radę Miejską w B. do usunięcia naruszenia prawa powstałego w § 4 ust. 1 pkt 1-5, § 15 ust. 4 i §21 ust. 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta B., stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B.

Na wezwanie to Rada Miejska w B. odpowiedzi nie udzieliła.

W dniu 22 października 2003 r. Wojewoda [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B., w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Wojewoda [...] zaskarżył powyższą uchwałę w części dotyczącej § 4 ust. 1 pkt 1-5, § 15 ust. 4 i § 21 ust. 1 “Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta B." stanowiącego załącznik do uchwały i zarzucił jej istotne naruszenie prawa polegające na:

- obrazie przepisów art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 622 z późn. zm.) przez przekroczenie zawartej w nich delegacji ustawowej.

Zarzucając powyższe wniósł o:

1/ stwierdzenie nieważności § 4 ust. 1 pkt 1-5, § 15 ust. 4 i § 21 ust. 1 “Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta B.", stanowiącego załącznik do uchwały;

2/ zasądzenie na rzecz Wojewody [...] kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu organ nadzoru podkreślił na wstępie, że zachował termin do wniesienia skargi, który wynosi 30 dni od dnia, w którym upłynął maksymalny 2-miesięczny termin przewidziany w art. 35§ 3 k.p.a. dla załatwienia sprawy przez Radę Miejską w B. w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadniając zarzut obrazy art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazał, że w § 4 ust. 1 pkt 1-5 Regulaminu postanowiono, że właściciele nieruchomości obowiązani są do utrzymania porządku, czystości oraz należytego stanu sanitarno – higienicznego nieruchomości przez 1/ systematyczne sprzątanie nieruchomości w sposób nie powodujący zanieczyszczenia powietrza, wody i gruntu; 2/ utrzymanie zabudowań, elementów małej architektury i ogrodzeń w stanie gwarantującym czysty i estetyczny wygląd; 3/ systematyczne wykaszanie traw i chwastów; 4/ utrzymanie zbiorników przeznaczonych do gromadzenia nieczystości ciekłych w stanie w stanie nie grożącym zanieczyszczeniem gruntu i wód; 5/ wymiany piasku w piaskownicach zlokalizowanych na placach zabaw co najmniej 1 raz w roku, nie później niż do 31 maja każdego roku; 6 / usuwanie sopli i nawisów śnieżnych z dachów budynków bezpośrednio przyległych do ciągów pieszych i jezdni. Właściciele nieruchomości oraz inne podmioty wskazane ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mają obowiązek niezwłocznego oczyszczenia ze śniegu i lodu oraz usuwania błota i zanieczyszczeń z chodnika.

Ponadto w § 15 ust. 4 Regulaminu wprowadzono zapis, iż w sytuacjach wyjątkowego krótkotrwałego zwiększenia ilości odpadów komunalnych dozwolone jest gromadzenie ich w szczelnych workach tworzywa o pojemnościach znanych tj. 60 l, 120 l, zakupionych w firmie wywozowej.

Natomiast w § 19 ust. 1 Regulaminu Rada Miejska w B. ustaliła normatywne ilości stałych odpadów komunalnych drobnych wytwarzanych przez jedną osobę w ciągu miesiąca, zaś § 21 ust. 1 zobowiązano właścicieli nieruchomości do zawarcia umowy na odbiór odpadów co najmniej w ilości wynikającej z wyliczenia dokonanego w oparciu o przepisy ww. przepisu.

Wojewoda [...] stwierdził, że nie mógł uwzględnić wyjaśnień Rady Miejskiej zawartych w piśmie z dnia 30 czerwca 2003 r. z następujących powodów:

Zgodnie z przepisami art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 622 z późn. zm.) rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, ustala, w drodze uchwały, szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań i obowiązków określonych w pkt 1-6 tego artykułu ustawy.

Katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty. Takie rozwiązanie legislacyjne jest uzasadnione z uwagi na wkroczenie poprzez przepisy prawa miejscowego w sferę praw i wolności obywateli. Dlatego też organ uchwałodawczy gminy może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został wyraźnie do tego upoważniony.

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że obowiązki, które nałożono w § 4 ust. 1 pkt 1-5 Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie Gminy Miasta B. na właścicieli nieruchomości, wykraczają poza materię zawartą w art. 4 pkt 1- 6 ww. ustawy, i Rada Miejska nie miała uprawnienia do ich wprowadzenia.

Również nakładając na obywateli obowiązek zakupu worków służących do gromadzenia odpadów w sytuacjach wyjątkowego, krótkotrwałego zwiększenia ilości odpadów komunalnych Rada Miejska w B. przekroczyła zakres kompetencji nadanych jej ustawą z dnia 13 września 1996 r.

Określając rodzaj urządzeń do gromadzenia odpadów ( w tym wypadku worków) zgodnie z umocowaniem wynikającym z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Rada Miejska władna była ustalić, i to w sposób szczegółowy, że na terenie Gminy stosowane mogą być worki w określonych parametrach , gabarycie, kształcie, wielkości, materiale z jakiego są wykonane, pojemności, kolorystyce, w zależności od rodzaju odpadów itp. Przy czym, w ocenie organu nadzoru, przy ustalaniu rodzaju tych worków pożądane byłoby zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony nie doszło do zbyt ogólnego ich określenia, z drugiej zaś – by ich określenie nie było nazbyt drobiazgowe.

Decydującym czynnikiem przy ustaleniu rodzaju pojemników winny być niewątpliwie ich walory użytkowe i estetyczne. Tymczasem rada Miejska w zaskarżonej części uchwały zdecydowała się ustalić jedynie pojemność worków do gromadzenia odpadów wskazując przy tym, iż mogą to być wyłącznie worki zakupione w firmie przewozowej. Takie rozwiązanie, zdaniem skarżącego, jest naruszeniem prawa, przy tym z jednej strony ogranicza swobodę obywateli , zaś z drugiej nie zapewnia, iż worki zakupione w firmie wywozowej, co sugerowano w piśmie z dnia 30 czerwca 2003 r., będą odpowiednio dobrane jakościowo. Powołano się przy tym na stanowisko jakie zajął, w sprawie dot. ograniczenia zakupu pojemników na odpady, Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 1999 r. Sygn. akt S.A./Ka 1288/99 (publ. Pr. Gos. 2000/2/39.)

Zdaniem organu nadzoru przekroczeniem ustawowego zakresu materii, którą mogła normować Rada Miejska w B. jest również zapis zawarty w § 21 ust. 1 Regulaminu. Ustawodawca nałożył bowiem na właścicieli nieruchomości obowiązek zawarcia umowy z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie usuwania odpadów, udokumentowania korzystania z tych usług przez okazanie umowy i dowodów płacenia za te usługi. Nie upoważnił natomiast do kształtowania stosunków prawnych pomiędzy ww. podmiotami właścicielami nieruchomości poprzez nakładanie na strony umowy o usuwanie odpadów obowiązku zawierania umów określonej treści. Rada nie posiada upoważnienia do zobowiązania stron takiej umowy do określania w umowie minimalnych ilości odpadów, które maja być odbierane. W ocenie zaś organu nadzoru powoływanie się na argument, iż takie zapisy wykluczają niepożądane działania w postaci tworzenia “dzikich wysypisk", czy podrzucanie odpadów na inne nieruchomości, nie może stanowić podstawy do wykraczania poza delegacje ustawową. W celu przeciwdziałania niepożądanym zjawiskom związanym z nielegalnym pozbywaniem się odpadów, ustawodawca bowiem ustanowił w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przepisy karne (art.10) i w ocenie organu jest to wyczerpujące uregulowanie tego zagadnienia.

W dniu [...] Rada Miejska w B. podjęła uchwałę NR [...] w sprawie udzielenia odpowiedzi na skargę Wojewody [...]. Wykonanie uchwały powierzyła Prezydentowi Miasta.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. wniosła o odrzucenie skargi Wojewody [...] na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, względnie o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o NSA, sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, niedopuszczalna z innych przyczyn, a także gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków skargi.

Art. 35 ust. 1 ustawy o NSA stanowi, że skargę wnosi się bezpośrednio do sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dni, w którym skarżący dowiedział się lub mógłby się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu, uzasadniającej wniesienie skargi.

Przedstawione powyżej regulacje ustawy o NSA ulegają uszczegółowieniu na gruncie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Przepis art. 91 ust. 1 tej ustawy przyznaje organowi nadzoru uprawnienie do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w całości lub w części w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia tego aktu. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, po upływie terminu do podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego , organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Dla określenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie niezbędne jest przywołanie regulacji art. 102 a ustawy o samorządzie gminnym stanowiącego, że w powyższej sprawie nie stosuje się regulacji art. 34 ust. 3 ustawy o NSA.

Zatem do wniesienia skargi przez organ nadzoru do sadu administracyjnego nie jest wymagane wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa do właściwego organu (post. NSA z dnia 27 września 2001 r. III SA 136/02, OSP 2003/4/49.

Z uwagi zatem na to, że uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] Wojewoda [...] otrzymał 3 czerwca 2003 r., termin do podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego upłynął w dniu 3 lipca 2003 r. z tym też dniem zaczął płynąć termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Termin ten zakończył swój bieg w dniu 2 sierpnia 2003 r., który był ostatnim dniem do wniesienia skargi (post. SN z dnia 4 października 2001 r., ICZ 116/01; post. NSA z dnia 16 września 2003 r. II S.A./Łd 1032/03 r.).

Z uwagi zatem na to, że skarga Wojewody [...] została wniesiona dopiero w dniu 22 października 2003 r., to jako wniesiona po terminie, winna zostać odrzucona na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o NSA.

Jednakże w przypadku, gdyby Sąd nie podzielił powyższych wywodów prawnych, Rada Miejska w B. wnosiła o oddalenie skargi Wojewody [...] jako nieuzasadnionej.

Wskazywała, że po zasięgnięciu opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego ustaliła szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie miasta, w znacznym zakresie uwzględniając dotychczasowe zasady obowiązujące na terenie miasta.

Zapisy § 4 ust. 1 pkt 1-6 zawierają w swej treści wymagania w zakresie utrzymania porządku i czystości na nieruchomościach i terenach użytku publicznego. W jej ocenie, zasady postępowania zostały sprecyzowane z uwzględnieniem delegacji zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku, a także aktualnie obowiązujących przepisów z zakresu ochrony środowiska, gospodarki odpadami oraz zabezpieczeń sanitarno – higienicznych w warunkach zabudowy miejskiej.

Wprowadzenie w § 15 ust. 4 Regulaminu przyzwolenia na gromadzenie odpadów komunalnych w workach zakupionych w firmie wywozowej dotyczy sytuacji wyjątkowych, w których następuje krótkotrwałe zwiększenie ilości odpadów komunalnych. Taka regulacja ma na celu zarówno zapewnienie gromadzenia odpadów komunalnych w odpowiednich jakościowo workach, jak wliczenie w cenę zakupu worka w firmie wywozowej należności za wykonaną usługę wywozu odpadów. W przypadku gromadzenia odpadów w workach nie pochodzących od firmy wywozowej niemożliwa byłaby identyfikacja właściciela odpadów, ich ilości, a tym samym rozliczenie się z firmą wywozową . § 15 ust. 4 wychodzi naprzeciw oczekiwaniom właścicieli nieruchomości, gdyż upraszcza sposób odbioru od właściciela nieruchomości powstałej nadwyżki odpadów. Zapis ten mieści się w granicach określenia sposobu pozbywania się odpadów komunalnych.

Działając na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Rada Miejska w B. określiła też częstotliwość pozbywania się odpadów komunalnych poprzez ustalenie w Regulaminie normatywnej ilości stałych odpadów komunalnych wytworzonych przez jedna osobę w ciągu miesiąca. Konsekwencją przyjęcia takiego normatywu było wprowadzenie do regulaminu obowiązku zawierania umów z firmami wywozowymi, które uwzględniały będą w swej treści ustalenia w zakresie normatywnych ilości stałych odpadów komunalnych.

Zatem § 21 ust. 1 Regulaminu zapewnia realizacje określonej częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i w tym zakresie nie wychodzi poza delegację ustawową.

Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r pełnomocnik Wojewody [...] popierał skargę, pełnomocnik Rady Miejskiej wnosił o odrzucenie skargi ,a ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań wskazać jednak należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).

W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, jest więc właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej

Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [p.p.s.a.]( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. ( art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

W myśl art.147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5i 6 , stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności

W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną do zaskarżenia przez Wojewodę [...] do sądu administracyjnego przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej w B. jest art. 93 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ).

Przepis ten przewiduje, że po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 (termin 30 dni od dnia otrzymania uchwały) organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy . W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie określa terminu, w którym organ nadzoru może wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie składu orzekającego przepisy tej ustawy w sposób wyczerpujący regulują tryb postępowania nadzorczego i wnoszenia skarg do sądu administracyjnego i nie można w tym zakresie odwoływać się do regulacji zawartej w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( obowiązującej w dacie wnoszenia skargi).

Przepisy ustawy o samorządzie gminnym traktować należy jako przepisy szczególne w stosunku do przepisów ustawy o NSA, a obecnie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakładając kompletność regulacji zawartej w ustawie o samorządzie gminnym należy stwierdzić, że organ nadzoru nie jest ograniczony w czasie w możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały rady gminy. W tym zakresie Sąd podziela poglądy wyrażone w wyroku NSA z dnia 31 marca 2003 r w sprawie II SA/Łd 1379-1386/02, w wyroku z 18 lutego 2003 r. w sprawie II SA/Łd 1135-1139/02 , w wyroku z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie II SA/Ka 644/02, w wyroku z dnia 4 listopada 2002 r w sprawie II SA/Ka 259/02 i w wyroku z dnia 9 listopada 1999 r SA/Rz 2241/98.

Ustosunkowując się do merytorycznych zarzutów skargi stwierdzić należy, że zakwestionowane przez organ nadzoru postanowienia “Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta B.", stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, nie znajdowały oparcia w obowiązującym prawie.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm. ) określa zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku ( art. 1).

Obowiązki właścicieli nieruchomości określone zostały w art. 5 ustawy. Określony w tym przepisie katalog obowiązków właścicieli nieruchomości ma charakter zamknięty i tylko ustawodawca może katalog ten zmieniać albo rozszerzać ( wyrok NSA z dnia 9 lutego 1999 r II SA/Kr 557/98 – nie publikowany) W katalogu tym, w ocenie Sądu, nie mieści się obowiązek systematycznego sprzątania nieruchomości w sposób nie powodujący zanieczyszczenia powietrza, wód i gruntu, obowiązek utrzymywania zabudowań, elementów małej architektury i ogrodzeń w stanie gwarantującym czysty i estetyczny wygląd, obowiązek systematycznego wykaszania traw i chwastów , obowiązek utrzymywania zbiorników przeznaczonych do gromadzenia nieczystości ciekłych w stanie nie grożącym gruntu i wód, czy obowiązek wymiany piasku w piaskownicach zlokalizowanych na placach zabaw.

Podobnie z przekroczeniem delegacji ustawowej Rada Miejska w B. uchwaliła § 15 ust. 4 Regulaminu stanowiący, że w sytuacjach wyjątkowego krótkotrwałego zwiększenia ilości odpadów komunalnych dozwolone jest gromadzenie ich w szczelnych workach z tworzywa o pojemnościach znanych tj. 60 l, 120 l, zakupionych w firmie wywozowej.

Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy rada gminy mogła ustalić rodzaj urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych , a także wymagań dotyczących ich rozmieszczania oraz utrzymywania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.

Należało więc podzielić pogląd wyrażony w skardze, że określając rodzaj urządzeń do gromadzenia odpadów Rada Miejska władna była ustalić w szczegółowy sposób, parametry pojemników jakie mogą być stosowane na terenie gminy ich gabaryty, kształty, wielkość i pojemność, kolorystykę i materiał z jakiego mogą być wykonane. W tym zakresie Rada ograniczyła się tylko do określenia pojemności worków.

Brzmienie cytowanego wyżej przepisu nie daje natomiast Radzie uprawnienia do wskazywania podmiotu , u którego , jako jedynego, można nabyć worki na odpady.

Takie unormowanie istotnie ogranicza swobodę obywateli , rozszerzając ponad upoważnienie ustawowe obowiązki mieszkańców.

Podobne poglądy wyrażone zostały w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1999 r II S.A./Ka 1288/99 ( opublikowanym Pr.Gosp.2000/2/39) , w którym stwierdzono, że określenie przez radę gminy rodzaju urządzeń do gromadzenia odpadów nie może sięgać wskazania pojemników na odpady produkowanych przez konkretnych producentów.

Wprawdzie w wyroku z dnia 10 lipca 2002 r. ( II SA/Kr 1183/02 – nie publikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. Nr 132 poz.622 ze zm. ) nie konkretyzują formy i metody zbierania opłat za usługi, o których mowa w art. 6 ust. 1 i nie ma żadnych przeszkód ustawowych, żeby rada gminy ustaliła je w postaci ceny za obowiązkowy zakup worków foliowych, służących do zbierania odpadów – to jednak w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę uchwalony przez Radę zapis, taka sytuacja nie zachodzi. Zakwestionowany przez organ nadzoru zapis nie określa bowiem górnych stawek opłat za odbieranie odpadów.

W myśl art. 4 pkt 3 ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, ustala, w drodze uchwały, szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz terenów przeznaczonych do użytku publicznego.

Uprawnienie do określenia częstotliwości usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości , nie oznacza jednak uprawnienia do kształtowania treści stosunku prawnego między właścicielem nieruchomości a firmą wywożącą odpady.

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na właścicieli nieruchomości w art. 6 obowiązek udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na odbieranie odpadów oraz daje radzie gminy możliwość ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za te usługi. Nie daje natomiast podstaw do określenia za jaką ilość odbieranych odpadów właściciel nieruchomości ma zapłacić przedsiębiorcy.

Z powyższych względów Sąd uznał , że zaistniały prawne przesłanki dla stwierdzenia nieważności zakwestionowanych w skardze zapisów “Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto B." stanowiącego załącznik do uchwały z dnia [...] i na podstawie art. 93 ust. 1 wskazanej ustawy o samorządzie gminnym i art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w określonej na wstępie części.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.