Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 290/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski (spr.) p.o. sędziego WSA: Arkadiusz Blewązka Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 290/02

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "(Dz. U. Nr 89, poz. 414)", nakazał J. P. rozbiórkę budynku mieszkalnego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr 530/4, położonej w miejscowości O., gm. Ł. Decyzja organu nadzoru budowlanego I instancji wydana została po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego na wniosek Komendy Powiatowej Policji w Ł. Po przeprowadzeniu oględzin organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, iż w lipcu 1998 r. J. P. rozpoczął budowę budynku mieszkalnego o wymiarach 16,20 m x 10,00 m. Roboty nie zostały zakończone, wciąż trwały prace wykończeniowe, polegające na wykonaniu podłóg i tynków wewnętrznych. Prace wykonane zostały bez pozwolenia na budowę, co uzasadnia wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki.

Od decyzji z dnia [...] odwołanie wniósł J. P. Autor odwołania podniósł, iż budynek wybudował na miejscu istniejącej wiaty. Doszło więc jedynie do zmiany sposobu użytkowania budynku. Nie spowodowało to naruszenia praw osób trzecich i nie pogorszyło stanu środowiska. Zaznaczył, iż poniósł znaczne nakłady finansowe.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż w zaistniałym stanie faktycznym, ustalonym przez organ nadzoru budowlanego I instancji podczas oględzin nieruchomości, potwierdzonych protokołem kontroli z dnia 14 grudnia 2001 r., prawidłowo uznano przedmiotowy budynek mieszkalny za samowolę budowlaną. Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, a co za tym idzie roboty budowlane prowadził bez zatwierdzonego projektu, dziennika budowy i bez nadzoru osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Wobec powyższego, zdaniem organu nadzoru budowlanego II instancji, należało zastosować sankcję przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego, czyli nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż twierdzenie odwołującego się, że roboty nie naruszyły praw osób trzecich i nie pogorszyły stanu środowiska, nie może być brane pod uwagę.

Organ odwoławczy stwierdził również, iż fakt wybudowania budynku mieszkalnego w obrębie istniejącej wiaty nie stanowi jedynie zmiany sposobu użytkowania lecz nosi znamiona budowy. Dodał również, że samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu też obłożona jest sankcjami. Podniesiona natomiast kwestia nakładów finansowych nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Autor skargi podniósł, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także przepisów k.p.a. Nakaz rozbiórki powinien, zdaniem skarżącego, dotyczyć jedynie części budynku, niezwiązanej z poprzednio istniejącą i legalnie wybudowaną wiatą. Ponownie podkreślił, iż doszło jedynie do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Podniósł też, iż uniemożliwiono mu w postępowaniu administracyjnym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż uniemożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, organ stwierdził, iż skarżący otrzymywał wszelką korespondencję oraz decyzje, brał udział w oględzinach, a także zapoznał się z treścią protokołu kontroli i podpisał go. Nie wnosił do sprawy żadnych uwag, nie próbował też zapoznać się z aktami sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przeprowadzając taką kontrolę, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

W rozpoznawanej sprawie podjęta została decyzja nakazująca J. P. dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego zrealizowanego w warunkach tzw. samowoli budowlanej.

Z treści motywów rozstrzygnięć organu I instancji wynika, że w lipcu 1998 r. skarżący przystąpił do budowy domu o wymiarach 16,20x10,00 m, roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone, a inwestor nie legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy powyższe ustalenia przyjął do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i dodatkowo podniósł, że "zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części także wymaga stosownego pozwolenia, a w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania ustawa Prawo budowlane przewiduje nałożenia na inwestora określonych sankcji".

Powyższa konstatacja dokonana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zdaje się przesądzać o tym, że w ocenie tego organu bez względu na to, czy doszło do wybudowania nowego obiektu bez uprzedniego uzyskania wymaganej decyzji administracyjnej, czy też do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, podjęta przez organ I instancji decyzja rozbiórkowa w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) jest legalna. Poglądu takiego nie sposób zaaprobować. Skarżący podpisał co prawda treść protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 14 grudnia 2001 r., z treści którego wynika, iż na działce oznaczonej numerem 530/4 istnieje budynek mieszkalny, na budowę którego nie posiada wymaganego prawem pozwolenia, jednakże już w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] podnosił, że "dokonał zmiany sposobu użytkowania budynku w istniejącej zabudowie".

Podnieść zatem należy, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, zgodnie z regułami wynikającymi z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., czy rzeczywiście skarżący dokonał zmiany sposobu użytkowania istniejącego na przedmiotowej nieruchomości obiektu budowlanego, na czy owa zmiana polegała gdy idzie o rodzaj i charakter wykonanych robót budowlanych, czy tez zrealizował, bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia, od podstaw nowy budynek mieszkalny (tak jak to przyjął organ I instancji), czy też dokonał rozbudowy bądź przebudowy istniejącego obiektu.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z treści przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W razie zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji, którą wydano bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, sąd ten nie ma możliwości oceny, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dodatkowo tylko podnieść należy, że likwidacja samowoli polegająca na zmianie użytkowania obiektu budowlanego może nastąpić na podstawie art. 71 ust. 3 w zw. z art. 50 i 51 ustawy (podobnie wyrok NSA z dnia 29 listopada 2001 r., sygn. akt II S.A./Ka 458/00 - nie publ.). W wydanej następnie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, właściwy organ może wydać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Dopiero w razie niewykonania nałożonych obowiązków można nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.

Z powyższych względów, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).