Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 508/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] w K. nr [...] z dnia [...], 2. orzeka, że do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. kwotę 10 (dziesięciu) złotych na rzecz A. K. tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Decyzja Nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] w K., na podstawie art. 92 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r.o Policji (Dz.U. z 2000r. Nr 101 poz. 1092 z późń.zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. 106 poz. 1212 z późń..zm.) wstrzymał od dnia 12 grudnia 2001 r. A. K. wypłatę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem rodziny.

W uzasadnieniu podniesiono, że w związku z zaproponowaniem funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego nr 11 w B. przy ul. A nr 34 oraz złożoną przez skarżącego w piśmie z dnia 20 grudnia 2001r. rezygnacją z przyjęcia proponowanego lokalu mieszkalnego podjęto przedmiotową decyzję.

W odwołaniu A. K. argumentował, że jego stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 20 grudnia 2001 roku wynikało z podjętych wcześniej zobowiązań zakupu budynku mieszkalnego w miejscowości R. 93 gm. K. i poczynionej na ten cel wpłaty w kwocie 5000 złotych. Budynek mieszkalny w miejscowości R. skarżący miał zakupić do końca 2002 roku. Dodatkowo jak podnosił skarżący, miejsce jego pracy jak również miejsce pracy oraz stanowisko żony skarżącego, wymagające dyspozycyjności w soboty i niedziele, uzasadnia odmowę przyjęcia lokalu mieszkalnego w B. z uwagi na jego znaczne oddalenie i problemy komunikacyjne.

Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucał ponadto brak uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego opisanych w art. 7-9 i 11 kpa.

W wyniku wniesionego odwołania Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] w K. działając na podstawie art. 132 § 1 kpa zmienił swoją decyzję nr [...] w części dotyczącej uzasadnienia w ten sposób, że do istniejącej treści uzasadnienia dodano dodatkowe argumenty. W uzupełnionym uzasadnieniu organ I instancji ustosunkował się do zawartej umowy przedwstępnej zakupu budynku mieszkalnego w miejscowości R. oceniając ją jako niewiarygodną bowiem nie została sporządzona w formie aktu notarialnego. W ocenie organu administracyjnego policjant nie udowodnił również faktu dokonanej przedpłaty w kwocie 5000 złotych. W tej sytuacji w ocenie Komendanta Powiatowego Policji decyzja jest zgodna z regulacją § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia MSWiA , a więc jest merytorycznie prawidłowa i zgodna ze stanem faktycznym i prawnym.

W odwołaniu skarżący zarzucił powyższej decyzji, że została wydana na skutek błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż zgłoszone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dowody z dokumentów są pozbawione mocy prawnej i posiadają walor dowodów pozornych przez co należy im odmówić dania wiary przy wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie, podczas gdy przedstawione dowody są w pełni autentyczne, spójne, logiczne i wywołują zamierzony skutek prawny. Skarżący wnosi o uchylenie skarżonej decyzji i wydanie decyzji o przyznaniu wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem rodziny.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołując się na obowiązujące przepisy prawa organ odwoławczy argumentował, że propozycja złożona funkcjonariuszowi była realizacją jego uprawnienia polegającego na przydzieleniu funkcjonariuszowi nie posiadającemu lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służy lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego.

Jednocześnie w myśl § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. nr 106 poz. 1212 z późń. zm.) policjant nie posiada prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Zaproponowany funkcjonariuszowi w B. lokal mieszkalny odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia i znajduje się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. W ocenie organu odwoławczego z treści pisma z dnia 20 grudnia 2001 r., które przedstawił A. K. można wysnuć wniosek, że skarżący jest zainteresowany realizacją swojego prawa do lokalu, wynikającego z ustawy pragmatycznej w formie zastępczej to jest przez wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie zaś poprzez przydział lokalu.

Mając więc na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny organ odwoławczy uznał, że decyzja w przedmiocie wstrzymania wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu jest zgodna z obowiązującymi przepisami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania w związku z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa – przez błędną i dowolną ocenę materiału dowodowego w sprawie i bezpodstawne przyjęcie, że skarżący bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. W ocenie skarżącego z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do sposobu rozumienia pojęcia "bezzasadna odmowa przyjęcia lokalu mieszkalnego", przeszedł do porządku dziennego nad faktem zawarcia umowy przedwstępnej na zakup domu jednorodzinnego oraz w zasadzie zignorował wszelkie argumenty podniesione w odwołaniu. Skarżący udowadnia, że przedstawione przez niego argumenty świadczą o uzasadnionej odmowie dotyczącej propozycji przydzielenia lokalu mieszkalnego w B.

Dodatkowo skarżący wskazał na uchybienia procesowe popełnione przez organ I instancji, który w trybie art. 132 § 1 kpa dokonał uzupełnienia swojej wcześniejszej decyzji w zakresie uzasadnienie w sytuacji, gdy nie została wydana nowa decyzja, uchylająca lub zmieniająca decyzję poprzednią.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzut, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do spornej kwestii bezzasadności odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego stwierdzono, że zamiar zakupu w najbliższym czasie domu mieszkalnego udokumentowany przedstawioną przez skarżącego, nie spełniającą wymogów art. 158 kc umową przedwstępną, nie może być uznany za zasadną odmowę przyjęcia proponowanego lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skargę należało uwzględnić.

W skardze oprócz zarzutów merytorycznych strona skarżąca wskazała również na niedopuszczalne jej zdaniem zastosowanie przez organ I instancji art. 132 § 1 kpa celem uzupełnienia uzasadnienia wcześniejszej decyzji w sytuacji, gdy nie została wydana nowa decyzja uchylająca lub zmieniająca wcześniejszą decyzję. Zarzut ten należy uznać za w pełni uzasadniony, a wskazane uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa, powodujące nieważność tej decyzji.

A. K. wnosząc odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] w K. nr [...] z dnia [...] zarzucał przede wszystkim bezpodstawność pozbawienia go równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jak również bak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7-9 i 11 kpa.

Organ I instancji, podejmując w dniu [...] decyzję nr [...] w trybie art. 132 § 1 kpa, uzupełnił tylko uzasadnienie decyzji nr [...] z dnia [...] poprzez podanie argumentów potwierdzających zasadność podjętej decyzji.

W świetle art. 132 § 1 kpa jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

Możliwość dokonania przez organ pierwszej instancji samokontroli, kpa opiera więc na dwóch podstawowych kryteriach. Pierwsze, jest to kryterium o charakterze formalnym, bo chodzi o wniesienie odwołania przez wszystkie strony danego postępowania. Drugie kryterium ma już charakter merytoryczny, bo istota jego tkwi w tym, że stanowisko organu musi się pokrywać ze stanowiskiem stron. Przepis ten pozwala więc organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, na dokonanie samokontroli i uchylenie bądź zmianę własnej decyzji, jednakże tylko wtedy, gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Natomiast jeżeli organ ten uzna, że odwołanie tylko częściowo jest słuszne (jak to miało miejsce w tym wypadku), to nie wolno mu dokonywać żadnych zmian w decyzji i w takim wypadku odwołanie wraz z aktami sprawy należy przesłać do organu odwoławczego. Nie postępując w ten sposób organ I instancji rażąco naruszył art. 132 § 1 kpa. Takie stanowisko zaprezentował również NSA w wyroku z dnia 27 marca 1985r w sprawie sygn.akt III SA 119/85 (ONSA 1985/1/16).

Natomiast organ II instancji, w swym rozstrzygnięciu utrzymującym w mocy decyzję Powiatowego Komendanta Policji powiatu [...] w K. nie zwrócił uwagi na to rażące naruszenie prawa i akceptował je.

Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie, że do czasu uprawomocnienia wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu jest zgodne z art. 152 w/w ustawy.

O zwrocie kosztów postępowania, na które składają się uiszczony przez skarżącego wpis w kwocie 10 złotych orzeczono na podstawie art. 200 i 205§ 1 w/w ustawy.

W tej sytuacji należy nadać właściwy bieg odwołaniu strony od decyzji Powiatowego Komendanta Policji powiatu [...] w K. nr [...] z dnia [...] i organ II instancji – rozpatrując to odwołanie – powinien wydać decyzję stosownie do art. 138 kpa, ustosunkowując się w jej uzasadnieniu do podnoszonych przez stronę zarzutów.