Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 101/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 116
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, marzec i kwiecień 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. decyzją z dnia [...] r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. M. jako członka zarządu Spółki z o.o. "A" za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące styczeń, marzec i kwiecień 2013 roku.

K. M. w odwołaniu od powyższej decyzji wyjaśnił, że w okresie 24.10.2012r. - 8.04.2013r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W czasie zwołanego w dniu 24.04.2013 r. zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki złożył rezygnację, która została przyjęta. Z kolei, działając jako prezes zarządu Spółki, w dniu 29.04.2013 r. złożył do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazując na przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm. – dalej jako: O.p.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015r., podkreślił, iż zasadniczą przesłanką odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest bezskuteczność egzekucji. Wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki jest więc możliwe wówczas, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna w całości lub w części. Nadto, do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki, organ podatkowy obowiązany jest także wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki. Jednocześnie, odpowiedzialność członka zarządu spółki może zostać wyłączona, gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Inną możliwością uniknięcia odpowiedzialności jest wskazanie przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością majątku spółki, z którego możliwa będzie egzekucja zaległości podatkowych w znacznej części.

W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie przesłanka bezskuteczności egzekucji została spełniona, bowiem prowadzona egzekucja wobec majątku Spółki nie przyniosła zakładanych rezultatów.

Ustalono, iż wobec niewpłacenia pobranych kwot podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące: styczeń, marzec i kwiecień 2013 roku (złożona w dniu 31 stycznia 2014 r. deklaracja roczna PIT-4R o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy), organ I instancji wystawił na zaległości Spółki tytuł wykonawczy z dnia 30 maja 2014 r.

W odniesieniu do zaległości podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług, również wystawiono tytuły wykonawcze na powstałe po upływie terminu płatności zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r., styczeń, marzec i kwiecień 2013 r.

Z kolei decyzją z dnia [...] r. organ I instancji określił Spółce kwotę zobowiązania podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego za okres marzec – lipiec 2013 r. i ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres marzec – lipiec 2013 r. Decyzja ta wydana została w wyniku wszczęcia postępowania podatkowego z uwagi na brak dokonania przez Spółkę zapłaty za faktury dla kontrahentów "B" s.j. (terminy ich płatności przypadały w dniach 19.10.2012 r. - 5.02.2013 r.), "C" s.j. (terminy ich płatności przypadały w dniach 15.02.2013 r. -1.03.2013 r.) oraz "D" Spółka z o.o. (terminy ich płatności przypadały w dniach 7.10.2012 r. - 12.11.2012 r.). W decyzji tej wskazano, że pomimo ciążącego na Spółce obowiązku wynikającego z art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.), nie dokonano korekt deklaracji VAT-7 podatku naliczonego do odliczenia z tytułu niezapłaconych faktur VAT ww. podmiotów, w miesiącu, w którym upłynął 150 dzień od upływu terminu płatności, jaki został określony na fakturach, tj. w okresie 15.02.2013 r. - 29.07.2013 r. W związku z powyższym organ I instancji wystawił w dniu 16 marca 2017 r. tytuły wykonawcze obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec- lipiec 2013 r. oraz kwoty dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za ten okres. Zawiadomieniem organu I instancji z dnia 21 marca 2017 r. poinformowano o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych, gdyż ustalono, że pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych Spółka nie prowadzi działalności. Nie udało się ustalić aktualnego adresu wykonywania działalności.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w związku z zaległościami w podatku od towarów i usług. W jego toku organ egzekucyjny dokonał m.in. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Bank A S.A. w Ł.; dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Bank B w W. S.A.

Organ egzekucyjny ustalił także, że Spółka z o.o. "A" nie posiada środków transportu, co potwierdza wydruk z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podsumował, iż z obszernej dokumentacji wynika, iż wobec majątku Spółki prowadzona była egzekucja przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., ZUS w Ł., Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. – N. w K., Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z..

W wyniku postępowania egzekucyjnego uzyskano środki pieniężne, jednakże wobec kwoty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w wysokości 83.312,68 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 30.988,00 zł, wyegzekwowana kwota należności głównej - w wysokości 3.732,32 zł oraz odsetek - w wysokości 102,70 zł, dała zdaniem organu podstawę do uznania, że egzekucja ta nie była skuteczna. Nadto nie uzyskano jakiegokolwiek zaspokojenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 3.598,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.341,00 zł.

W efekcie powyższego, postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Organ stwierdził, iż pod adresem Spółki w Ł. przy ul. A 102/104, nie jest prowadzona działalność od dnia 15 kwietnia 2013 r. W dniu tym przekazano wynajmowany przez Spółkę lokal, nie regulując zaległych opłat za wynajem za okres 23.08.2012 r. - 25.04.2013 r. Organ egzekucyjny nie ustalił nowego adresu siedziby Spółki, ani też miejsca wykonywania działalności. Nie stwierdzono także pod dotychczasowym adresem majątku należącego do Spółki. W oparciu o informację z aplikacji CERBER stwierdzono, że nie posiada także rachunków bankowych, co świadczy o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Z kolei, postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie 12 tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS dotyczących należności w łącznej kwocie 80.709,30 zł.

Także Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla m. st. W. postanowieniem z dnia [...] r. wobec stwierdzenia bezskuteczności umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku wierzyciela Syndyka Masy upadłości E S.A.

Z tych wszystkich względów, w ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie egzekucja zaległości podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych, była bezskuteczna.

Przechodząc do analizy kolejnej z przesłanek orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu organ odwoławczy wskazał, iż strona pełniła obowiązki członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego. Jak wynika z dokumentów, Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników Spółki powołało z dniem 19 kwietnia 2001 r. na funkcję prezesa zarządu tej Spółki - członka zarządu K. M.. W trakcie Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, w dniu 24 kwietnia 2013 r., K. M. złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki, rezygnacja została przyjęta z dniem 31 maja 2013 r. Przy czym, jak wyjaśniła strona w toku przesłuchania w dniu 24 października 2017 r., nadal pozostaje członkiem zarządu Spółki. Organ odwoławczy podsumował, iż wobec powyższego niewątpliwie w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki (w tym funkcji prezesa zarządu Spółki do dnia 31.05.2013 r.) przez stronę upływały terminy płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń, marzec, kwiecień 2013r.

W rozpatrywanej sprawie wystąpiła także przesłanka obligująca prezesa zarządu Spółki do złożenia wniosku o upadłość Spółki, tj. przesłanka zaprzestania płacenia wymagalnych zobowiązań. Jej wystąpieniu towarzyszyło podjęcie nieskutecznego - z winy Spółki - obowiązku ciążącego na członku zarządu, w postaci złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.

Wskazując na zapisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 233) organ II instancji podkreślił, iż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki należy zgłosić w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów lub ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów.

W niniejszej sprawie, istotnym jest zatem ustalenie czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości oraz jaki czas był właściwym do złożenia wniosku w tym przedmiocie.

Organ podał, iż w dniu 29 kwietnia 2013 r. strona złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej Spółki. We wniosku błędnie podano numer KRS i nie uzupełniono braków formalnych, co skutkowało wydaniem w dniu 29 maja 2013 r. zarządzenia o zwrocie wniosku. Strona także w dniu 24 marca 2016 r. składała wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, ale i ten wniosek został zwrócony Spółce przez Sąd, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci uiszczenia opłaty sądowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, iż Spółka borykała się z trudnościami finansowymi od 2010 r., kiedy to na dzień 31 grudnia 2010 r. osiągnęła stratę w wysokości 41.745,13 zł. Na dzień 31 grudnia 2011 r. strata wyniosła 82.117,26 zł., zaś na dzień 31 grudnia 2012 r. stanowiła kwotę 471.074,38 zł. Analiza danych z bilansów Spółki za lata 2009-2011, nie pokazała jednak wystąpienia przesłanki upadłości bilansowej, w tych okresach bowiem wartość zobowiązań Spółki nie przekroczyła wartości jej aktywów.

Jak wynika z akt sprawy, Spółka z o.o. "A" posiadała zaległości z tytułu:

podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za: styczeń 2013 r. w kwocie 994,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 388,00 zł, marzec 2013 r. w kwocie 1.214,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 450,00 zł, kwiecień 2013 r. w kwocie 1.390,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 503,00 zł, tj. w łącznej kwocie 4.939,00 zł,

podatku od towarów i usług za: grudzień 2012 r. w kwocie 6.684,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.667,00 zł, styczeń 2013 r. w kwocie 7.113,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.762,00 zł, luty 2013 r. w kwocie 24.829,68 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 9.415,00 zł, marzec 2013 r. w kwocie 20.029,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 7.399,00 zł, kwiecień 2013 r. w kwocie 15.160,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 5.451,00 zł, maj 2013 r. w kwocie 5.842,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.051,00 zł, czerwiec 2013 r. w kwocie 2.528,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 867,00 zł, lipiec 2013 r. w kwocie 1.127,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 376,00 zł, tj. w łącznej kwocie 114.300,68 zł,

dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za: marzec 2013 r. w kwocie 1.154,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 122,00 zł, kwiecień 2013 r. w kwocie 2.814,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 298,00 zł, maj 2013 r. w kwocie 1.752,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 185,00 zł, czerwiec 2013 r. w kwocie 758,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 80,00 zł, lipiec 2013 r. w kwocie 338,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 36,00 zł, tj. w łącznej kwocie 7.537,00 zł,

zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., obejmujących zaległości za okres VIII/2012 r. - IV/2013 r. w kwocie 80.709,39 zł (nal. gł.) i 22.775,51 zł (odsetki za zwłokę), koszty egzekucyjne w kwocie 2.351,40 zł oraz koszty upomnień w wysokości 105,60 zł.

Ponadto - jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...]r. określającej Spółce z o.o. "A" kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego: za marzec 2013 r. w wysokości 20.767,00 zł wraz z dodatkowym zobowiązaniem w kwocie 1.154,00 zł, za kwiecień 2013 r. w wysokości 15.160,00 zł wraz z dodatkowym zobowiązaniem w kwocie 2.814,00 zł, za maj 2013 r. w wysokości 5.842,00 zł wraz z dodatkowym zobowiązaniem w kwocie 1.752,00 zł, za czerwiec 2013 r. w wysokości 2.528,00 zł wraz z dodatkowym zobowiązaniem w kwocie 758,00 zł, za lipiec 2013 r. w wysokości 1.127,00 zł wraz z dodatkowym zobowiązaniem w kwocie 338,00 zł, - Spółka nie uregulowała zobowiązań z tytułu faktur VAT zakupu towarów od firmy "B" Spółka jawna K. K. i Z. K. w wysokości 89.627,46 zł, firmy "C" Spółka jawna w kwocie 2.942,09 zł, firmy "D" Spółka z o.o. w kwocie 6.230,23 zł, tj. w łącznej wysokości 98.799,78 zł, których terminy płatności obejmował okres 7.10.2012 r. - 1.03.2013 r.

W tych okolicznościach nie budzi więc wątpliwości fakt wystąpienia drugiej z przesłanek upadłości, tj. zaprzestania regulowania zobowiązań, zapoczątkowanej brakiem uregulowania zobowiązań Spółki (składek) wobec ZUS za sierpień 2012 r., następnie wobec "D" Spółka z o.o. za fakturę z dnia 23.08.2012 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 7.10.2012 r., wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-P. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. i miesiące następne, oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń 2013 r. i kolejne miesiące oraz wobec "B". Na skutek upływu terminów płatności ww. zobowiązań w dniach: 17.09.2012 r., 7.10.2012 r., 25.01.2013 r. i 20.02.2013 r., stwierdzić należy, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 8 października 2012 r. W konsekwencji więc należy przyjąć, że począwszy od tej daty, Spółka winna była podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Przesłanka ta była bowiem trwała i miała tendencję wzrostową. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki należało zatem złożyć po dniu 8 października 2012 r. W odwołaniu K. M. argumentował, że w okresie 24.10.2012 r. - 8.04.2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Zatem nawet, jeśli obowiązek ten został dopełniony dopiero po okresie choroby strony, tj. dopiero w dniu 29.04.2013 r., to fakt ten także nie może uwolnić strony od odpowiedzialności podatkowej, gdyż jak już zostało wskazane, nie został dokonany skutecznie. Wniosek z dnia 29 kwietnia 2013 r. został bowiem Spółce zwrócony przez Sąd. Samo zaś złożenie wniosku nie oznacza, że spełniony został warunek, o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. Przy czym, nawet gdyby przyjąć za wnioskodawcą, iż w rozpatrywanej sprawie dzień 29 kwietnia 2013 r. był czasem właściwym w okolicznościach sprawy do złożenia wniosku o upadłość, to jednak czynności tej dokonano nieskutecznie.

Reasumując, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka obligująca prezesa zarządu Spółki do złożenia wniosku o upadłość Spółki, tj. przesłanka zaprzestania płacenia wymagalnych zobowiązań.

W niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., bowiem K. M. nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Orzekając zatem o odpowiedzialności podatkowej K. M. za zaległości podatkowe Spółki stwierdzono wystąpienie przesłanek pozytywnych oraz brak zaistnienia przesłanek uwalniających stronę od odpowiedzialności podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. M. zarzucił, iż decyzja organu II instancji jest niezgodna z prawem, w szczególności z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 107 § 1 i art. 116 § 1 i § 2 O.p. W ocenie skarżącego organ zupełnie dowolnie przyjął, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 8 października 2012 r. W żaden sposób nie zostało wykazane, że z tym dniem Spółka zaprzestała płacenia długów. Działalność Spółki była kontynuowana, a wartość jej zobowiązań nie przekraczała wartości jej aktywów, co przyznał sam organ. Bieżąca działalność operacyjna pozwalała na regulowanie płatności, brak zatem podstaw do przyjęcia, że zaprzestanie płacenia długów miało charakter trwały i tendencję wzrostową od dnia 8 października 2012 r. Skarżący zwrócił uwagę, iż według organu główne niezapłacone zobowiązania powstały w 2013 roku, tj. w okresie gdy strona przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie mogła pełnić funkcji członka zarządu. Dopiero po powrocie ze zwolnienia lekarskiego skarżący zapoznał się z sytuacją i w terminie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Strona podkreśliła, iż nie może ponosić odpowiedzialności za działania Spółki względem tegoż wniosku, ponieważ nie pełniła już funkcji i nie miała dostępu do dokumentów Spółki, niemniej jednak w ocenie strony nie ulega wątpliwości, iż sam wniosek został złożony w terminie.

Na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. Sąd postanowił, na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako: p.p.s.a.) połączyć sprawy o sygnaturach akt I SA/Łd 101/18 oraz I SA/Łd 102/18 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Skarżący poparł skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.

Merytoryczne rozważania poprzedzić należy wyjaśnieniem zasadności postanowienia wydanego na rozprawie w dniu [...] r., mocą którego połączono do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt I SA/Łd 101/18 oraz I SA/Łd 102/18. Podstawą prawną przywołanego postanowienia był przepis art. 111 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż zastosowanie przywołanej normy prawnej uzasadnione jest względami ekonomiki procesowej, gdyż obie sprawy łączy tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, bezsprzecznie istota sporu w obu sprawach jest tożsama. Wobec powyższego Sąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, co nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę, każda ze spraw zachowuje swą odrębność.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji, w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Odnotować przy tym należy, iż w sprawie niniejszej nie ma zasadniczego sporu co do stanu faktycznego ustalonego przez organ. Skarżący nie podziela wprawdzie oceny organu co do chwili powstania stanu niewypłacalności oraz wskazuje, iż we właściwym terminie złożył stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości, a z uwagi na pobyt na zwolnieniu lekarskim w istocie nie ponosi winy za zaniedbania w organizacji działalności Spółki, niemniej jednak strona skarżąca jedynie wyprowadza odmienne wnioski i konsekwencje prawne z ustalonego przez organ stanu faktycznego, w pełni odzwierciedlonego w zgormadzonym materiale dowodowym.

Zdaniem Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury, okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu.

Zgodnie z przepisem art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do przepisu art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu można podzielić na pozytywne i negatywne, których zaistnienie winien wykazać członek zarządu aby uchronić się od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Sądu, poprzedzonej analizą okoliczności faktycznych i prawnych, w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie skarżący nie wykazał przesłanek negatywnych, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji.

W świetle wyczerpująco zgromadzonego i rzetelnie przeanalizowanego materiału dowodowego bezspornym jest, iż przesłanka bezskuteczności egzekucji została spełniona.

Jak trafnie wskazał organ, a co zostało szczegółowo opisane w pierwszej części uzasadnienia, postępowanie egzekucyjne prowadzono na podstawie sześciu tytułów wykonawczych wystawionych wobec niewpłacenia pobranych kwot podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące styczeń, marzec, kwiecień 2013 r. oraz wobec zaległości we wpłatach z tytułu podatku od towarów i usług za okres marzec- lipiec 2013 r. i dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za ten okres. W toku postępowania egzekucyjnego organ dokonał m.in. zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność z rachunków bankowych u dłużnika będącego bankiem tj. w Bank A SA w Ł.– we wszystkich pięciu przypadkach Bank C poinformował, iż realizacja zajęcia jest niemożliwa z uwagi na brak środków na rachunku w wysokości wystarczającej na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności i zbieg egzekucji administracyjnych. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia także w Bank B w W., ale i w tym przypadku Bank poinformował, iż realizacja zajęcia jest niemożliwa, gdyż bank nie prowadzi rachunku podatnika. Organ egzekucyjny, w oparciu o Centralną Ewidencję Pojazdów i Kierowców, ustalił nadto, iż Spółka nie posiada środków transportu, zaś z raportów poborców skarbowych wynika, iż w dniu 15 marca 2013 r. Spółka wypowiedziała umowę najmu lokalu i w dniu 28 października 2013 r. stwierdzono, iż Spółka nie prowadzi działalności. Z ustaleń organu wynika także, iż wobec majątku Spółki prowadzona była egzekucja także przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. oraz Komorników Sadowych przy Sądzie Rejonowym dla K. – N., dla Ł.-W. i w Z..

Ostatecznie organ podatkowy ustalił, iż nie uzyskano jakiegokolwiek zaspokojenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, zaś w podatku od towarów i usług wobec kwoty zaległości w wysokości 83312,68zł wraz z odsetkami za zwłokę, wyegzekwowana kwota należności głównej w wysokości 3732,32zł oraz odsetek, daje podstawę do uznania, iż egzekucja nie była skuteczna. W efekcie, organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wszystkich sześciu tytułów wykonawczych. Organ I instancji umorzył także postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o 12 wystawionych przez ZUS w Ł. tytułów wykonawczych. Wobec poczynionych ustaleń i podejmowanych przez organy czynności, a przede wszystkim wobec formalnego zakończenia postępowań egzekucyjnych z uwagi na brak jakiejkolwiek możliwości zaspokojenia egzekwowanych należności, Sąd nie ma wątpliwości co do trafności oceny organów, iż w sprawie niniejszej wystąpiła bezskuteczności egzekucji.

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości ustalenie organów, odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym, iż skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników Spółki z dniem 19 kwietnia 2001 r. powołało skarżącego na funkcję prezesa zarządu Spółki i z funkcji tej strona zrezygnowała w trakcie zgromadzenia w dniu 24 kwietnia 2013 r., przy czym funkcję prezesa zarządu skarżący pełnił do dnia 31 maja 2013 r. Co więcej, jak wyjaśnił skarżący w trakcie przesłuchania w dniu 24 października 2017 r., nadal pozostaje członkiem zarządu Spółki. Co jednak istotne, nie budzi wątpliwości, iż w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu upływały terminy płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2013 r. w dniu 20 lutego 2013 r., za marzec 2013 r. w dniu 22 kwietnia 2013 r. i za kwiecień 2013 r. w dniu 20 maja 2013 r.

W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje argumentacja skarżącego, iż w okresie 24 października 2012 r. – 8 kwietnia 2013 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Przepis art. 116 § 1 O.p., nie odwołuje się bowiem do faktu "wykonywania" obowiązków członka zarządu, a jedynie do ich pełnienia, co w przypadku funkcji zarządczych stanowi odpowiednik określenia "zajmować stanowisko". Tego typu określenie abstrahuje od sposobu i okoliczności faktycznego wykonywania powierzonych zadań. Okoliczność przebywania na zwolnieniu lekarskim, nawet przez okres kilku miesięcy, nie wpływa na zakres odpowiedzialności członka zarządu, bowiem pełnienie funkcji członka zarządu jest dobrowolne i wymaga zgody osoby powołanej na to stanowisko. Członek zarządu może zatem zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji.

Przystąpiwszy do oceny zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki organ zasadnie stwierdził, iż z akt sprawy nie wynika, że skarżący wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, ustalając zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 O.p., należy mieć na uwadze przepis art. 21 ww. ustawy. Na mocy tego przepisu, właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli.

I tak, jak wskazuje skarżący, w dniu 29 kwietnia 2013 r. złożył w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej Spółki Jednakże, wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, SR zwrócił wniosek w dniu 29 maja 2013 r. Kolejny wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w dniu 24 marca 2016 r., ale i ten wobec nieuzupełnienia braków formalnych został zwrócony wnioskodawcy. Oznacza to, iż wobec Spółki nie toczyło się żadne postępowanie upadłościowe.

Wyjaśnić przy tym należy, iż nie jest wystarczające samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Dla spełnienia przesłanki uwalniającej członków zarządu o odpowiedzialności za zaległości podatkowej spółki konieczne jest kontynuowanie postępowania wszczętego takim wnioskiem, aż do jego merytorycznego rozpatrzenia przez sąd upadłościowy. Sytuacja, która miała miejsce w niniejszej sprawie – zwrot wniosku – jest równoznaczna z jego brakiem, co wyklucza możliwość uwolnienia się przez skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe z powołaniem się na zgłoszenie wniosku we właściwym czasie (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 477/12; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1155/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Bez znaczenia pozostają zatem argumenty skarżącego, iż przebywał na zwolnieniu lekarskim, a po rezygnacji z funkcji prezesa nie miał już wglądu w dokumenty firmy. Skarżący przebywał bowiem na zwolnieniu lekarskim do dnia 8 kwietnia 2013 r., wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej Spółki złożył w dniu 29 kwietnia 2013 r., zaś rezygnacja z pełnienia funkcji prezesa zarządu została przyjęta za zgodą strony z dniem 31 maja 2013 r. Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. zwrócił wniosek w dniu 29 maja 2013 r., zatem w okresie wyznaczonym przez Sąd Rejonowy do uzupełnienia braków formalnych wniosku skarżący nie przebywał już na zwolnieniu lekarskim i jako członek zarządu (którym nadal pozostaje) miał dostęp do dokumentów firmy.

Podobnie ocenić należy sytuację skarżącego w odniesieniu do drugiego wniosku o ogłoszenie upadłości, który złożony został w dniu 24 marca 2016 r. Wprawdzie wówczas skarżący nie pełnił już funkcji prezesa zarządu Spółki, niemniej jednak jak sam wyjaśnił w toku przesłuchania w dniu 24 października 2017 r. nadal pozostaje członkiem zarządu, a skoro tak to miał możliwość podjęcia działań, które prowadziłyby do wszczęcia postępowania upadłościowego. Podkreślić trzeba, iż jak wynika z art. 116 O.p. adresatem decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nie jest wyłącznie prezes zarządu - za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu. Oznacza to, iż skarżący nie uchronił się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki jedynie rezygnując z funkcji prezesa zarządu.

Analizując omawianą przesłankę, w ocenie Sądu, prawidłowo ustalił organ podatkowy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Spółka nie wykonała swoich wymagalnych zobowiązań m.in. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku VAT i dodatkowego zobowiązania w podatku VAT, zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych. Nadto, co wynika z decyzji organu I instancji z dnia 15 lutego 2016 r., Spółka nie uregulowała zobowiązań z tytułu faktur VAT zakupu towarów od firm "B" s.j. (terminy ich płatności przypadały w dniach 19.10.2012 r. - 5.02.2013 r.), "C" s.j. (terminy ich płatności przypadały w dniach 15.02.2013 r. -1.03.2013 r.) oraz "D" Spółka z o.o. (terminy ich płatności przypadały w dniach 7.10.2012 r. - 12.11.2012 r.).

Nie budzi wątpliwości, iż Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, co zostało zapoczątkowane brakiem uregulowania zobowiązań (składek) wobec ZUS za sierpień 2012r., następnie wobec Spółki z o.o. "D" za fakturę z dnia 23 sierpnia 2012 r. z terminem płatności przypadającym na dzień października 2012 r., wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z tytułu podatku VAT za grudzień 2012 r. i miesiące następne oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń 2013 r. i kolejne miesiące oraz wobec "B". Na skutek upływu terminów płatności wymienionych zobowiązań w dniach: 17 września 2012 r., 7 października 2012 r., 25 stycznia 2013 r. i 20 lutego 2013 r., organ stwierdził, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 8 października 2012 r. Nie ma zatem podstawy do podzielenia oceny skarżącego, iż organ dowolnie przyjął, iż Spółka stała się niewypłacalna z dniem 8 października 2013 r. Nieuregulowanie wymagalnych zobowiązań niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W orzecznictwie przyjmuje się, że każdy kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny (wyroki NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I FSK 240/16; z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 807/14). Oznacza to, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki należało złożyć w ciągu 14 dni po dniu 8 października 2012 r. Jak wspomniano wcześniej wnioski takie zostały złożone, ale żaden z nich nie został skutecznie złożony, gdyż nie doprowadził do wszczęcia postępowania upadłościowego. Warunkiem zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności jest więc tylko prawidłowy i prawnie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Nie wywiera takich skutków wniosek zwrócony lub odrzucony przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13).

Z przedstawionych okoliczności wynika, iż niewątpliwie wystąpiła przesłanka obligująca skarżącego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, jednocześnie skarżący nie wykazał, iż takowego wniosku nie złożył skutecznie bez swej winy. Za okoliczność wyłączającą winę skarżącego nie może zostać uznany ani fakt pobytu na zwolnieniu lekarskim, ani rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, skoro skarżący nadal pozostaje członkiem zarządu Spółki.

W sprawie niniejszej bezspornym jest również ustalenie organów, iż skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Oceny tej skarżący w zasadzie nie kwestionuje, stara się wykazać, iż Spółka prowadziła działalność, a zobowiązania miały pokrycie w majątku Spółki. Stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, w szczególności w ustaleniach organów pozyskanych w toku postępowań egzekucyjnych. Wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 899/10). Skarżący nie wskazał żadnych składników majątku Spółki umożliwiających realne zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.

P.C.