Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3540/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. I. C. zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie, że nieruchomości leśne wchodzące w skład majątku [...], gmina S., zapisane w księdze wieczystej [...], a także nieruchomości leśne wchodzące w skład majątku [...], gmina S., zapisane w księdze wieczystej [...], nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł, że nieruchomości leśne wchodzące w skład majątku [...], gmina S., stanowiące dawne parcele katastralne nr: [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz nieruchomości leśne wchodzące w skład majątku [...], gmina S., stanowiące dawne parcele katastralne nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że dawny majątek [...], gmina S., zapisany w aktach gruntowych [...] w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W., o obszarze [...] ha, przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa był od 1902 r. własnością C. z P. Majątek [...], który został przejęty na cele reformy rolnej, był zapisany w rejestrze katastralnym [...] , w rejestrze katastralnym [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Natomiast właścicielem majątku [...], gmina S., zapisanego w księdze wieczystej [...] w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. o powierzchni [...] ha, był od 1904 r. Z. C. ze [...]. Oba majątki przejęto na własność Skarbu Państwa na wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego na podstawie art. 2 lit. e ww dekretu.

Organ I instancji wskazał, że nieruchomości wchodzące w skład majątku [...] oznaczone w matrykule katastralnej jako las, stanowią dawne parcele katastralne nr: [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Obecnie dawnym parcelom odpowiadają współczesne działki cz. [...]. Natomiast lasy majątku [...] w matrykule katastralnej opisane były jako parcele nr: [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Dawnym parcelom leśnym odpowiadają współczesne działki: cz. [...].

Obecnymi właścicielami ww. nieruchomości leśnych są Skarb Państwa, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo L. i Nadleśnictwo D., Agencja Nieruchomości Rolnych, P. oraz Miasto i Gmina S.

Powołując się na ustalony stan faktyczny, przepisy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., przepisy wykonawcze o stosowaniu rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów, normującego przenoszenie własności nieruchomości ziemskich z dnia 1 września 1919 r., wydane w dniu 12 września 1919 r. przez Ministra Sprawiedliwości i Prezesa Głównego Urzędu Ziemskiego oraz na utrwaloną linię orzeczniczą wynikającą z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także Sądu Najwyższego, Wojewoda [...] orzekł, że ww. parcele stanowiące w dniu wejścia w życie dekretu o reformie rolnej las nie mogły być przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej. Organ wskazał, iż lasy nie mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie z zakresu produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej, nie miały zatem charakteru rolniczego. Jednak lasy stanowiące własność osób, których grunty były objęte przepisami art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej mogły podlegać nacjonalizacji niezależnie od swojego obszaru na podstawie przepisu art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. oraz Agencja Nieruchomości Rolnych Odział Terenowy w P.

Nadleśnictwo L. zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, art. 7 oraz 77 k.p.a. i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed organem I instancji.

W odwołaniu Nadleśnictwo podniosło m.in., że "organ nie ustalił kwestii przydatności lasu do prowadzenia gospodarki rolniczej w majątku (...) zabrakło ustaleń dotyczących funkcjonalnego powiązania lasu z gospodarstwem rolnym (...)", a "ze względu na powiązania funkcjonalne lasu z gospodarstwem rolnym grunty leśne podlegały przejęciu na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej". W ocenie odwołującego się Wojewoda naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego. W ocenie Nadleśnictwa, w przypadku, gdyby organ ustalił, że las nie był powiązany z gospodarstwem rolnym (po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania wyjaśniającego) przyjąć należało, że do przedmiotowych nieruchomości nie ma zastosowania § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., ani tryb postępowania administracyjnego. Nacjonalizacja takich nieruchomości, przy spełnieniu kryterium obszarowego, następowała bowiem w odrębnym trybie, tj. dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa z mocy samego prawa, a kwestię zasadności przejęcia lasów w trybie powołanego dekretu mogą badać wyłącznie sądy powszechne. W związku z tym, w ocenie Nadleśnictwa, zachodziła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego (z uwagi na brak drogi administracyjnej i brak ważnej podstawy prawnej).

Odwołująca się Agencja Nieruchomości Rolnych zarzuciła decyzji Wojewody, że została ona oparta na "błędnych przepisach prawa", a "rozstrzygnięcie w niej zawarte jest nieprawidłowe", żądając tym samym uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub zmiany zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub zmiany zaskarżonej decyzji i uznania, że nieruchomości leśne w niej określone podlegały przepisom o nacjonalizacji w myśl art. 1 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że lasy wchodzące w skład majątku [...], gmina S. oraz [...], gmina S. nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o reformie rolnej, gdyż grunty leśne nie mogły być przejęte w trybie tego dekretu. Możliwość przejęcia lasów regulował bowiem odrębny dekret z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), co zostało potwierdzone w orzecznictwie NSA.

Organ przyznał Nadleśnictwu rację co do tego, że w sytuacji, w której lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha wchodziły w skład majątku podlegającego przejęciu na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, to działanie tego przepisu nie rozciągało się na lasy i grunty leśne, co wynika z faktu braku możliwości uznania lasów i gruntów leśnych za składniki nieruchomości ziemskiej, o której mowa w powołanym dekrecie. Organ podzielił również pogląd Nadleśnictwa, że kwestię zasadności przejęcia lasów w trybie dekretu z 12 grudnia 1944 r. mogą badać jedynie sądy powszechne.

Minister nie zgodził się natomiast z Nadleśnictwem w kwestii umorzenia postępowania administracyjnego z powodu braku drogi administracyjnej oraz ważnej podstawy prawnej. Wskazał, że nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że organy administracji posiadają kompetencję w zakresie stwierdzania czy dana nieruchomość ziemska podpadała, czy też nie podpadała pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do argumentów i żądań przedstawionych przez Agencję Nieruchomości Rolnych Minister wskazał, że umocowanie organów administracji ogranicza się w przedmiotowym postępowaniu jedynie do oceny, czy przedmiotowe lasy podlegały upaństwowieniu w ramach reformy rolnej. Nie mają natomiast organy administracji uprawnienia do stwierdzenia, że Skarb Państwa nie nabył własności przedmiotowych lasów na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, niemniej nabył ją na podstawie dekretu o lasach. Takie działanie naruszyłoby bowiem zakres kompetencji organów administracyjnych wkraczając w prerogatywy sądu powszechnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, w szczególności art. 2 ust. 1 lit. e w zw. z art. 1 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., § 5 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, a także art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (a także o stwierdzenie nieważności lub uchylenie poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 135 P.p.s.a.). Jednocześnie, Nadleśnictwo wniosło o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz powtórzył argumenty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a także przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie przedstawionej argumentacji. Ponadto, skarżący wskazał na niedostrzeżenie przez organ odwoławczy faktu, iż przedmiotowa sprawa administracyjna została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną tj. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o umorzeniu postępowania. Zatem, wbrew przepisom kpa organ prowadził postępowanie administracyjne powtórnie w tej samej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczy decyzji wydanej na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 10, poz. 51). Decyzją tą orzeczono, że wymienione w niej nieruchomości leśne nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zarzuty skarżącego Nadleśnictwa koncentrują się na braku podstaw prawnych do wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z treści skargi, Nadleśnictwo co do zasady akceptuje stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż przedmiotowe nieruchomości leśne nie mogły podlegać przejęciu w trybie przepisów dekretu 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdyż przejęcie lasów i gruntów leśnych regulował odrębny akt tj. dekret PKWN z 12 grudnia 1944 r. Jednakże, w ocenie skarżącego, w tej sytuacji po stronie organu brak było ważnej podstawy prawnej do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i zachodziła podstawa do umorzenia postępowania z uwagi na brak drogi administracyjnej i brak ważnej podstawy prawnej.

W ocenie Sądu, powołane stanowisko Nadleśnictwa nie zasługuje na aprobatę. Instytucja umorzenia postępowania administracyjnego została przewidziana w art. 105 kpa. W myśl § 1 tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregokolwiek z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997; z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426–428; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577).

Z powyższego wynika, iż z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Jak prawidłowo wskazał organ w zaskarżonej decyzji, nie ulega wątpliwości, iż w obecnym stanie prawnym organy administracji posiadają kompetencje w zakresie stwierdzania czy dana nieruchomość ziemska podpadała czy też nie podpadała pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Kwestię tę przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. OPS 2/06 (ONSAiWSA 2006 nr 5, poz. 123). Stanowisko przyjęte w powołanej uchwale zostało następnie potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10 (ONSAiWSA 2011 nr 2, poz. 23). W tej ostatniej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż "przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.)".

Powyższe stanowisko zawarte we wskazanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Aktualnie nie ma zatem wątpliwości, iż w kwestiach związanych z przejęciem nieruchomości z powołaniem się na dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej dopuszczalna jest droga administracyjna. Takiej instytucji prawnej nie przewidywał natomiast ani dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82) ani rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 4, poz. 16). W konsekwencji, do oceny czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej właściwe są wyłącznie organ administracji oraz sądy administracyjne. Natomiast kwestię zasadności przejęcia lasów w trybie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, mogą badać wyłącznie sądy powszechne. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 22 kwietnia 1994 r. III CZP 50/94 (OSN nr 11, poz. 212) oraz w uchwale z dnia 27 kwietnia 1994 r. III CZP 54/94 (OSN nr 11, poz. 215) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skoro dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na rzecz Skarbu Państwa został uchylony na podstawie art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321) i nie ma przepisu, który by przewidywał właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie tego uchylonego już obecnie dekretu, to spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż – jak wynika z akt sprawy - wnioskiem z [...] stycznia 2014 r. I. C. zwróciła się do Wojewody [...] o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. decyzji, że nieruchomości leśne wskazane w tym wniosku nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zatem, przedmiotem żądania wnioskodawczyni było stwierdzenie niepodpadania wskazanych w jej wniosku nieruchomości leśnych pod działanie przepisów dekretu z 6 września 1944 r. o reformie rolnej, a nie stwierdzenie nieprzejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowych nieruchomości na podstawie dekretu PKWN z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Jak zaś już wskazano powyżej, do oceny czy dane nieruchomości podpadały pod działanie dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej właściwy jest organ administracji i sąd administracyjny. Żądanie strony dotyczyło więc przedmiotu, w którym władny jest rozstrzygać organ administracji w trybie § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W konsekwencji uznać trzeba, iż wbrew stanowisku skarżącego, istniała ważna podstawa prawna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i nie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

Jak ponadto wynika z akt administracyjnych, nieruchomości leśne wchodzące w skład majątków [...] i [...] zostały przejęte na własność Państwa w wyniku złożenia przez Wojewódzki Urząd Ziemski wniosków na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zatem, skoro z dokumentów archiwalnych nie wynika aby sporne nieruchomości leśne zostały potraktowane jako nie objęte dekretem o reformie rolnej, to w tej sytuacji trudno mówić o braku podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przez organy administracji publicznej.

Z powołanych względów za niezasadne uznał Sąd zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e w związku z art. 1 ust. 2 dekretu z 6 września 1944 r. oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r.

Podnoszona zaś w skardze kwestia niebezpieczeństwa dokonania w księdze wieczystej wpisu prawa własności wnioskodawców pozostaje poza oceną Sądu w przedmiotowym postępowaniu, gdyż nie była ona przedmiotem rozstrzygnięcia organu.

Ponadto, Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Formułując ten zarzut skarżący powołał fakt rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy inną decyzją ostateczną tj. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe z uwagi na niedopuszczalność drogi administracyjnej w sprawie z wniosku złożonego w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odnosząc się do kwestii związku między decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r. a ponownie złożonym w dniu [...] stycznia 2014 r. wnioskiem I. C. o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomości leśne nie podpadały pod przepisy dekretu o reformie rolnej uznać trzeba, iż stanowisko skarżącego, że w sprawie zapoczątkowanej wnioskiem z [...] stycznia 2014 r. zachodzi powaga rzeczy osądzonej jest błędne. Stan powagi rzeczy osądzonej wywołują orzeczenia merytoryczne orzekające co do istoty sprawy. Natomiast decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r. umarzająca postępowanie w wyniku ustalenia, że droga administracyjna jest niedopuszczalna nie rozstrzygnęła sprawy co do istoty. Zatem, nie zachodzi w tym przypadku powaga rzeczy osądzonej przy rozpoznawaniu wniosku I. C.

Zauważyć trzeba, iż stosownie do art. 105 § 1 kpa bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. W pierwszym przypadku chodzi o sytuację braku przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Musi zatem istnieć przepis prawa materialnego dający organowi podstawę materialną do orzekania w sprawie objętej wnioskiem strony. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż tym przepisem jest § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Istnienie tej podstawy prawnej do wydania decyzji przez organ administracji nie uprawnia do przyjęcia stanowiska Nadleśnictwa, że w sprawie rozstrzygającej wniosek z [...] stycznia 2014 r. zachodzi bezprzedmiotowość postępowania określona w art. 105 § 1 kpa. W obrocie prawnym istnieje powołana wyżej uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06, i wyrażone w tej uchwale uregulowanie materialnoprawne, że § 5 ww. rozporządzenia z 1 marca 1945 r. może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Jak już wskazano powyżej, stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej uchwale sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.