Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 51/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, art. 35 par. 3, art. 35 par. 5, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi J.H. na bezczynność Starosty Słupeckiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. zobowiązuje Starostę Słupeckiego do wydania w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia wyroku i akt administracyjnych decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki o numerach geodezyjnych [...] i [...] II. zasądza od Starosty Słupeckiego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ J. Zieliński /-/ J. Szaniecka /-/ W. Batorowicz


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 grudnia 1992 r. skierowanym do Urzędu Miasta w S. J.H. wniósł o zwrot szeregu wywłaszczonych w latach siedemdziesiątych działek, w tym działek położonych w S., oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...] wywłaszczonych decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 20 października 1976 r. nr [...].

Z akt sprawy (zob. uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...] - k. 46 i 47 akt adm.) wynika, iż postanowieniem z dnia 25 września 2006 r. nr [...] Starosta S. na wniosek J.H. zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonych decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 20 października 1976 r. We wniosku o zawieszenie postępowania J.H. wskazał, że wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Pismem z dnia 8 listopada 2007 r. (k. 37 akt adm.) J.H. (reprezentowany przez B.B.) wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. W motywach wniosku podał, że postępowanie nieważnościowe prowadzone przez Wojewodę zostało zawieszone.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2007 r. nr [...] (k. 38 akt adm.) Starosta S., działając na podstawie art. 97 § 2 oraz art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej. K.p.a.), odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Wyjaśnił, że postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony oraz z urzędu w oparciu o przepisy art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 ust. 1 K.p.a. z uwagi na to, że strona wystąpiła do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, a Wojewoda nie orzekł w tej sprawie.

Od powyższego postanowienia J.H. (zastępowany przez B.B.) wniósł zażalenie (k. 42 akt adm.).

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...] (k. 47 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie (w części dotyczącej odmowy podjęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości o nr [...] i [...]). Organ wyjaśnił, że postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony, na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej oparte jest na zasadzie pełnej dyspozycyjności stron. Zdaniem Kolegium, gdy żądanie podjęcia zawieszonego postępowania złoży strona, na której wniosek zawieszono postępowanie, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Nie mają w takim przypadku znaczenia przesłanki, z powodu których zawieszono postępowanie.

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r. nr [...] (k. 49 akt adm.) Starosta S., działając na podstawie art. 97 § 2 w zw. art. 123 § 2 K.p.a., podjął zawieszone postępowanie.

Jednakże postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r. nr [...] (k. 50 i 99 akt adm.) Starosta postępowanie znowu zawiesił. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 25 sierpnia 2006 r. J.H. zawiadomił, iż wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 20 października 1976 r. nr [...]. Wojewoda nie orzekł w tej sprawie, natomiast pismem z dnia 14 stycznia 2008 r. poinformował, iż załatwi sprawę do 29 sierpnia 2008 r.

Pismem z dnia 22 lutego 2008 r. J.H. (reprezentowany przez B.B.) wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 20 lutego 2008 r. Wyjaśnił, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy wskazanym przez organ zagadnieniem wstępnym a załatwieniem sprawy nr [...].

Postanowieniem z dnia 25 marca 2008 r. nr [...] (k. 58 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżone postanowienie. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ zawiesza z urzędu postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć element postępowania zasadniczego, bez którego nie można rozstrzygnąć sprawy. Zdaniem Kolegium związek pośredni pomiędzy dwoma postępowaniami administracyjnymi nie mieści się w pojęciu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nawet wówczas, gdy końcowe rozstrzygnięcia tych postępowań wzajemnie na siebie oddziałują. Wskazując na powyższe organ odwoławczy wskazał, że postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może toczyć się równolegle z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. (k. 59 akt adm.) Starosta S. wyznaczył termin do załatwienia sprawy zwrotu działek nr [...] i [...] do dnia 30 listopada 2008 r.

Pismem z dnia 28 marca 2008 r. (k. 60) J.H. (reprezentowany przez B.B.) wniósł zażalenie na bezczynność organu. Wskazał, że organ naruszył termin określony w art. 35 § 3 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2008 r. nr SKO-GG-4100/1106/46/2008 (k. 65 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 36 § 1 i 2 oraz art. 37 ust. 1 i 2 K.p.a., uznało zażalenie za nieuzasadnione. W ocenie Kolegium Starosta S. dopełnił obowiązku poinformowania strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r., w którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2008 r.

Pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. (k. 66 akt adm.) J.H. (reprezentowany przez B.B.) złożył kolejne zażalenie na niezałatwienie sprawy. Podkreślił, że organ od dnia 4 kwietnia 2008 r. do 24 listopada 2008 r. nie podjął żadnych czynności w sprawie.

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2009 r. nr [...] (k. 72 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 36 § 1 i 2 oraz art. 37 ust. 1 i 2 K.p.a., uznało zażalenie za nieuzasadnione. W ocenie Kolegium Starosta S. dopełnił obowiązku poinformowania strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie pismem z dnia 24 listopada 2008 r., w którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 maja 2009 r.

Następnie J.H. złożył skargę na bezczynność organu, jednakże została ona odrzucona postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SAB/Po 8/09 z uwagi na jej nieopłacenie (k. 83 akt adm.).

Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...] (k. 172 akt adm.) Starosta S., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 123 § 2 K.p.a., ponownie zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 20 października 1976 r. nr [...] oznaczonych nr geod. [...] i [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pismem z dnia 25 sierpnia 2006 r. J.H. zawiadomił, iż wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji wywłaszczeniowej. W dniu 8 lipca 2009 r. Wojewoda poinformował strony, że nie jest możliwe rozpoznanie tego wniosku w terminie określonym w art. 35 K.p.a. i wskazał, że przewidywany termin załatwienia sprawy to 31 grudnia 2009 r. W ocenie Starosty istnieją przesłanki do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia o nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Jest to zagadnienie wstępne, ponieważ ewentualna nieważność decyzji wywłaszczeniowej spowoduje, że postępowanie o zwrot stanie się bezprzedmiotowe.

J.H. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Starosty S. (k. 173 akt adm.). Podniósł, iż tryby postępowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i stwierdzenia decyzji wywłaszczeniowej nie są ze sobą konkurencyjne, co oznacza, że uprzednie rozstrzygnięcie jednego z nich nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do drugiego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. nr [...] (k. 179 akt adm.) Wojewoda Wielkopolski, w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał postanowienie w mocy. Stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z 20 października 1976 r. o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne w prowadzonym obecnie przed Starostą S. postępowaniu o zwrot tej działki.

J.H. nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody wniósł skargę na powyższe postanowienie. Wskazał, iż w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 marca 2008 r. nr [...], uchylające wcześniejsze postanowienie Starosty S. w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania w przedmiocie zwrotu działek nr [...] i [...] z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, polegającego na wydaniu aktu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Zdaniem skarżącego Wojewoda zważywszy na to postanowienie, rozpatrując zażalenie na postanowienie Starosty S. z dnia 16 listopada 2009 r., powinien uchylić je jako naruszające powagę rzeczy osądzonej.

Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 3/10.

Wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 3/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 18 grudnia 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty S.. Stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie starosty S. z dnia 16 listopada 2009 r. zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Związek przyczynowy, o którym mowa w tym przepisie nie występuje w sprawie, gdyż wynik postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozpatrzenia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Prawomocny wyrok II SA/Po 3/10 został doręczony Staroście S. wraz z aktami sprawy dnia 19 sierpnia 2010 r. (k. 231 akt adm.).

Pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. J.H. (reprezentowany przez syna K.H.) złożył skargę na bezczynność Starosty S. w zakresie załatwienia wniosku jego ojca z dnia 29 grudnia 1992 r. W uzasadnieniu wskazał, że działania organu sprowadzały się wyłącznie do pism informacyjnych o wyznaczeniu kolejnych terminów załatwienia sprawy w oparciu o art. 36 § 1 K.p.a. Dodał, że ostatnie postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało uchylone przez Sąd wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 3/10. Skarżący nadmienił także, iż wcześniej złożył już zażalenie na bezczynność organu, ale postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2008 r. [...] zostało ono uznane za nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że prawomocny wyrok w sprawie II SA/Po 3/10 otrzymał w dniu 19 sierpnia 2010 r. W związku z tym 7 września 2010 r. podjął postępowanie i wyznaczył na 5 października 2010 r. rozprawę administracyjną. Organ zauważył też, że ostatnie zażalenie na bezczynność złożone przez skarżącego zostało uznane przez Wojewodę Wielkopolskiego za niezasadne (postanowienie z dnia 24 września 2010 r.).

Wraz z pismem z dnia 21 marca 2011 r. Starosta S. przesłał dokumentację sprawy, z której wynika, że dnia 19 października 2010 r. odbyła się w sprawie nr [...] rozprawa administracyjna. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawieszono na wniosek skarżącego. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2010 r. zostało ono ponownie podjęte (k. 49 akt sądowych) i tego samego dnia zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego (k. 47 akt sądowych). Z akt nie wynika, iżby do dnia rozprawy wydano w sprawie rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów określonych w tym przepisie nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.).

W tej sprawie J.H. reprezentowany przez K. H. wniósł skargę na bezczynność Starosty S. w zakresie załatwienia sprawy znak [...] w dniu 30 sierpnia 2010 r.

W pierwszej kolejności należy podkreślić z całą stanowczością, że wniosek J.H. w sprawie zwrotu działek nr [...] i [...] jest rozpatrywany nader opieszale. Dotychczasowy sposób procedowania w sprawie [...], z uwagi na okres jej załatwiania oraz ilość wadliwych orzeczeń procesowych, bardzo poważnie i negatywnie rzutuje na zaufanie obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz uchybia zasadzie szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.). Należy chociażby zauważyć, że pierwotny wniosek w sprawie został złożony w 1992 r., natomiast od daty pojęcia postępowania, co nastąpiło postanowieniem Starosty S. z dnia 4 lutego 2008 r., czynności postępowania w istocie sprowadzały się do naruszającego prawo zawieszania postępowania (począwszy od postanowienia z dnia 20 lutego 2008 r. nr [...]) oraz do niepopartego adekwatnym przyczynami wyznaczania kolejnych, odległych terminów załatwienia sprawy (art. 36 ust. 1 K.p.a.).

Mając na uwadze powyższe ocena czy w sprawie Starosta S. dopuścił się bezczynności nie może ograniczać się jedynie do badania terminowości czynności podjętych przez organ po dacie doręczenia wyroku z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 3/10 wraz z aktami sprawy. Trzeba zaznaczyć, że wyrok ten nie dotyczył decyzji wydanej co do istoty sprawy, a w jego efekcie nie otwierał się ponownie termin do jej całościowego, ponownego rozpoznania in meriti. Wyrok z dnia 12 maja 2010 r. został wydany tylko i wyłącznie na skutek konsekwentnego wykorzystania przez skarżącego środków zaskarżenia na kolejne już z rzędu postanowienie procesowe o zawieszeniu postępowania (postanowienie Starosty S. z dnia 16 listopada 2009 r. utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia 18 grudnia 2009 r.). Fakt wydania postanowienia o charakterze procesowym dotyczącego zawieszenia postępowania i jego istnienie w obrocie prawnym do czasu wyeliminowania go przed Sąd administracyjny formalnie usprawiedliwiało nie działanie organu tylko w tym ostatnim okresie (od daty zawieszenia postępowania do daty uprawomocnienia się wyroku II SA/Po 3/10). Naruszające prawo zawieszenie postępowania nie może jednak stanowić okoliczności pozwalającej organowi całkowicie uchylić się od zarzutu bezczynności, jeżeli organ dopuścił się naruszenia terminów załatwienia sprawy jeszcze przed podjęciem postanowienia o zawieszeniu.

W sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości nr [...] Starosta S. mógł bez żadnych przeszkód podejmować czynności postępowania od dnia, w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem nr [...] (25 marca 2008 r.) uchyliło postanowienie Starosty S. o zawieszeniu postępowania (zob. k. 58 akt adm.). Od tej daty, przez ponad dziewiętnaście miesięcy (do dnia zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r.) biegł termin do załatwienia sprawy, a organ nie podjął żadnych czynności, które rzeczywiście zmierzałyby do wydania decyzji w sprawie. W okresie od dnia 25 marca 2008 r. skarżący dwukrotnie wykorzystał środki zaskarżenia z art. 37 § 1 K.p.a. - pierwszy raz wniósł zażalenie pismem z dnia 28 marca 2008 r. (k. 60 akt adm.), a następnie, po upływie wyznaczonego terminu do załatwienia sprawy przez Starostę S. (k. 59 akt adm.), złożył zażalenie ponownie pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. (k. 66 akt adm.). Oba te zażalenia zostały uznane za niezasadne przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zob. k. 65 i 72 akt adm.).

Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku Kolegium, które rozpatrywało zażalenia skarżącego (co do właściwości tego organu - czyt. niżej) - już przed dniem 16 listopada 2009 r. (kiedy to po raz kolejny zawieszono postępowanie) Starosta S. dopuścił się daleko idącej bezczynności. Działania Starosty dotyczące sprawy sprowadzały się bowiem wyłącznie do informowania J.H. o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy (zob. k. 59 i nast. akt adm.). Tego rodzaju czynności nie uwalniają organu od zarzutu bezczynności, jeżeli nie są poparte rzeczywistymi postępami w załatwieniu sprawy (tak: wyrok z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 687/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Długotrwała bezczynność organu i dwukrotne bezskuteczne składanie środków zaskarżenia (zażaleń) otworzyło J.H. prawną możliwość skorzystania z instytucji skargi na bezczynność. Kolejne zawieszenie postępowania przez Starostę S. dnia 16 listopada 2009 r. nie mogło w takiej sytuacji stanowić skutecznego instrumentu uniknięcia przez organ konsekwencji bezczynności, jakiej już się dopuścił. Istnienie w obrocie postanowienia o zawieszeniu postępowania w świetle art. 35 § § 5 K.p.a. mogło być zatem traktowane wyłącznie jako zdarzenie formalnie usprawiedliwiające okres przerwy w czynnościach postępowania od dnia 16 listopada 2009 r. do dnia prawomocnego uchylenia tego postanowienia przez Sąd (II SA/Po 3/10).

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zarzut bezczynności postawiony w skardze był zasadny - gdyż na datę jej wniesienia terminy do załatwienia sprawy nr [...] określone w art. art. 35 § 1 i 3 K.p.a. były już wielokrotnie przekroczone. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody Wielopolskiego, że z uwagi na doręczenie prawomocnego wyroku Sądu (uchylającego postanowienie o zawieszeniu) w dniu 19 sierpnia 2010 r. na dzień 30 sierpnia 2010 r. nie upłynął jeszcze termin do załatwienia sprawy. Termin ten upłynął już znacznie wcześniej, natomiast zawieszenie postępowania i orzekanie przez Sąd, z punktu widzenia art. 35 ust. 3 i 5 K.p.a. miało tylko takie znaczenie, że od 16 listopada 2009 r. do 19 sierpnia 2010 r. istniała przyczyna usprawiedliwiająca formalnie Starostę S. w stanie bezczynności.

Trzeba też podkreślić, że przyczyna nie działania organu całą pewnością ustała 19 sierpnia 2010 r., a pomimo to organ do daty orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie załatwił sprawy. To umożliwiło i zobligowało Sąd orzekający w tej sprawie do wydania orzeczenia na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie skargi na bezczynność uwzględnia się stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania (zob. wyrok z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1380/07, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl oraz Lex nr 437951). Na datę orzekania w niniejszej sprawie - pomimo upływu kolejnych ośmiu miesięcy od doręczenia Staroście prawomocnego wyroku, który usunął z obrotu postanowienie o zawieszeniu postępowania - organ nadal nie załatwił sprawy. Stwierdzenie tak długotrwałej bezczynności organu nie daje się także usprawiedliwić tymczasowym zawieszeniem postępowania, jakie miało miejsce w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego w dniach od 6 grudnia 2010 r. do dnia 28 lutego 2010 r. (zob. k. 49 i 57 akt sądowych).

Uzupełniając powyższy wywód wskazać trzeba, że Sąd oceniając działanie Starosty S. miał na względzie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie było organem właściwym do załatwienia zażaleń na bezczynność (powinien w tym zakresie orzekać Wojewoda - zob. art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sąd doszedł jednak do przekonania, że nie ma podstawy do uznania, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zażaleń przez organ niewłaściwy nie może bowiem rodzić skutków prawnych niekorzystnych dla skarżącego, a już na pewno nie może ograniczyć mu prawa do sądu (por. postanowienie z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 614/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że J.H. wyczerpał środki zaskarżenia przysługujące mu na bezczynność Starosty S. już poprzez złożenie zażaleń do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy nr [...]. Natomiast ostatnie z zażaleń, jakie do Wojewody Wielkopolskiego w imieniu J.H. złożył w dniu 30 sierpnia 2010 r. B.B. nie miało już znaczenia z punktu widzenia wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do okoliczności podniesionych w odpowiedzi na skargę Sąd wyjaśnia (na co wskazano już wyżej), że skorzystanie przez stronę z uprawnienia do zaskarżenia postanowienia procesowego o zawieszeniu postępowania i uchylenie tego postanowienia przez Sąd nie otwiera organowi ponownie terminu do załatwienia sprawy in meriti. W sprawie nr [...] Sąd nie uchylił decyzji (co spowodowałoby konieczność ponownego załatwienia sprawy), a jedynie kontrolował zagadnienie procesowe (przyczyny zawieszenia). Stąd - w świetle art. 35 i nast. K.p.a. - wyrok II SA/Po 3/10 miał tylko taki skutek, że usunął przyczynę uzasadniającą nie działanie organu (art. 35 § 5 K.p.a.).

Mając na uwadze powyższe Sąd - w oparciu o art. 149 P.p.s.a. - zobowiązał organ do załatwienia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmującej działki o numerach [...] i [...] w terminie dwóch miesięcy. Wyznaczając maksymalny ustawowy termin do załatwienia sprawy (w kontekście art. 35 § 3 K.p.a.) Sąd miał na względzie, że sprawa ta należy do kategorii szczególnie skomplikowanych.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

/-/ J.Zieliński /-/ J.Szaniecka /-/ W.Batorowicz