Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 805/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art 83 ,  87 , 88
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 50 i 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2019 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie : WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w Krakowie D. J. sprawy ze skarg T. D. S.A. w K. oraz Firma B z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew skargi oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z 21 maja 2019 r., ([...] uchyliło rozstrzygnięcie Wójta Gminy G. z dnia 15 lutego 2019 r., ([...]) w przedmiocie wymierzenia T.D S.A.. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zniszczenie i uszkodzenie drzew z terenu nieruchomości położonej w [...], gm. G., na działce ewidencyjnej o numerze [...], orzekając o wymierzeniu ww. spółce administracyjnej kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł za zniszczenie i uszkodzenie drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości.

W podstawie prawnej ww. decyzji organu II instancji powołano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 85 ust. 1, 2 pkt 1, art. 88 ust. 1 pkt 3 i pkt 4, ust. 2, ust. 3, art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz.U. z 2018r., poz. 1614 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U z 2017r., poz. 1330).

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z przeprowadzonego przez organ administracyjny postępowania wyjaśniającego wynika, iż zimą 2017r. na nieruchomości ozn. jako działka ew. nr [...], położonej w C. gm. G., dokonano cięć technicznych, pięciu sztuk drzew ( 4 świerków i l magnolii pięciopniowej), mających na celu zabezpieczenie linii energetycznej przed uszkodzeniem. Działania te dokonane zostały przez przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na podstawie umowy zawartej z T. D. S. A. w dniu 5.02.2016r., której przedmiotem było wykonanie usługi wycinki i przecinki drzewostanu znajdującego się wokół linii elektroenergetycznych nN regionu N. S. obejmującej swoim zasięgiem miejscowość C..

U podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji z 15 lutego 2019 r. legło ustalenie, że przeprowadzone w grudniu 2017 roku cięcia techniczne zabezpieczające linię energetyczną przed uszkodzeniem w znaczny sposób wpłynęły na stan ocenianych drzew.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Wójt Gminy G. uznał, że jednostronne prace w obrębie korony drzew nie były związane z usuwaniem gałęzi obumarłych, bądź nadłamanych (gałęzie obumarłe występujące po przeciwnej stronie pnia nie zostały usunięte), nie były to również zabiegi polegające na utrzymaniu formowanego kształtu koron drzew ani nie były to cięcia mające na celu przywrócenie statyki drzewa.

W ocenie organu I instancji, drzewa objęte zaskarżoną decyzją nie mieszczą się również w katalogu wymienionym w art. 83f ust. 1 pkt 3 lit, c ustawy o ochronie przyrody, zatem nie ma zastosowania art. 88 ust. 10 ww. ustawy.

W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wójt Gminy G. stwierdził, że na podstawie dokonanych pomiarów zawartych w opinii biegłego dokonano obliczeń wysokości kary administracyjnej.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: T.D S.A.. Oddział w K., oraz [...] Sp. z o.o. w P. , zarzucając:

1. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 78 §1, art. 77§ 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

- błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego,

- przyjęcie błędnej podstawy faktycznej i prawnej jako uzasadniającej nałożenia kary administracyjnej na T.D S.A..,

- oparcie decyzji administracyjnej na błędnej oraz niepełnej opinii biegłego T. S.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 87a ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy,

- art. 89 ust.7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie do stanu faktycznego sprawy.

SKO w N. S. wydało w dniu 21 maja 2019 r. opisaną na wstępie decyzję, w której motywach stwierdzono, że przeprowadzone w grudniu 2017r. na działce nr [...] cięcia techniczne zabezpieczające linię energetyczną przed uszkodzeniem w znaczny sposób wpłynęły na stan ocenianych drzew.

Odnośnie drzewa nr 1 magnolii japońskiej, ustalono, iż stan poszczególnych odgałęzień znacznie się różni, i tak ubytek korony w przypadku przewodnika nr 1 wynosi 38%, korony przewodników nr 2 i nr 4 zostały całkowicie zredukowane, ubytek korony w przypadku przewodnika nr 3 wynosi 70%, zaś w przypadku przewodnika nr 5 wynosi 5%. Pozostałe drzewa zostały znacznie uszkodzone, powyżej 30% korony.

Jak wynika z treści tej oceny biegłego z dnia 28.12.2018r., do obliczeń ubytku korony przyjęto długość korony drzew, uwzględniając już uprzednie ich podkrzesanie. Biegły stwierdził, że wielkość podkrzesania w przypadku poszczególnych pni drzew była różna w zależności od miejsca "strony" pnia i wynosiła od 1,5 m do 3 m. Biegły, uwzględniając powyższe podsumował, że w wyniku cięć technicznych przeprowadzonych w 2017r. redukcja korony w przypadku tych cięć wyniosła dla poszczególnych drzew: nr 2 do 50%, nr 3 do 65%, nr 4 do 62%, nr 5 do 62%, zatem uszkodzenia wynikające z cięć technicznych przeprowadzonych w 2017r. doprowadziły do uszkodzenia korony drzew: nr 2 w 50%, nr 3 w 35%, nr 4 w 38%, nr 5 w 38%. Ponadto biegły podczas ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 08.11.2018 r. odniósł się do stanu zdrowotnego drze w i stwierdzając, iż drzewa oznaczone numerami od 2 do 5 uległy znacznemu pogorszeniu; zdrowotnemu w porównaniu do stanu z poprzedniej wizji tj. 27.04.2018 r. Wskazano, że drzewo nr 5 z gatunku świerk kłujący obumarło.

W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zawarty w odwołaniach, że z uwagi na stan zdrowotny drzew, który już w 2013r. wskazywał na ich znacznie obniżoną witalność, zachodzi konieczność uzupełnienia opinii w zakresie szczegółowego przeanalizowania przyczyn pogarszania się kondycji przedmiotowych drzew od 2013r. W kwestii tej bowiem, jak wyżej wskazano, biegły udzielił wyjaśnień.

Kolegium nie znalazło również podstaw do uwzględnienia stanowiska odwołującej się, że powołany biegły ma zbyt małą wiedzę, aby wydać prawidłową i jednoznaczną opinię w tej sprawie, na co wskazują czynione przez niego wywody zawarte w opinii oraz opinii uzupełniającej. Zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając okoliczność, posiadania przez biegłego stosownego przygotowania do dokonywania ocen, jak ta wykonana na potrzeby niniejszego postępowania (zaświadczenie dołączone do opinii), stwierdzić należy, iż sam fakt, że stanowisko biegłego nie pokrywa się ze stanowiskiem odwołującej się nie może stanowić podstawy do uznania opinii za niewiarygodną.

Zdaniem SKO, jak to już wyżej wskazano, zarówno opinia, jak i opinia uzupełniająca oraz odpowiedź biegłego, zawarta w piśmie z dnia 28.12.2018r. pozwalają na jednoznaczna ocenę stanu przedmiotowych drzew.

Powołując się na brzmienie art. 88, art. 87 a, art. 89 oraz art. 85 ustawy o ochronie przyrody, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo wymierzył administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie oraz zniszczenie wskazanych w zaskarżonej decyzji drzew.

Organ odwoławczy zakwestionował jednakże wysokość wymierzonej kary, wskazując, że w odniesieniu do drzewa nr 2 - Świerka kłującego, wysokość wymierzonej kary administracyjnej jest nieprawidłowa. W szczególności, organ I instancji obliczając wysokość kary w przypadku tego drzewa zastosował art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i ustalił ją w wysokości dwukrotnej opłaty. Jednakże w ocenie Kolegium w przypadku drzewa nr 2 nie mamy do czynienia ze zniszczeniem drzewa, ale z jego uszkodzeniem, bowiem usunięcie gałęzi nie nastąpiło w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a następnie dokonanego na ich podstawie ustalenia organu I instancji wynika, iż procent wycięcia korony w przypadku tego drzewa wynosi 50%, a zatem nie przekracza tej liczby, jak to jest przewidziane w w/w przepisie.

Zatem, organ odwoławczy dokonał ponownego wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie drzewa nr 2 z gatunku Świerk Kłujący o obwodzie 179 cm, stosując mnożnik 0,6 wynikający z art. 88 ust.2 ustawy o ochronie przyrody. Kara za uszkodzenie tego drzewa wyniosła 3 222,00 zł. (179 obwód x 30 stawka x mnożnik 0,6).

W niniejszej decyzji Kolegium ustaliło wysokość, administracyjnej kary pieniężnej odrębnie w przypadku zniszczenia drzew i odrębnie w przypadku uszkodzenia drzew.

Wskazano, że zniszczenie drzew miało miejsce w odniesieniu do trzech pni Magnolii Japońskiej , o obwodach: 41 cm, 43cm i 49 cm, gdyż zgodnie z art. 87a ust.5 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50 % korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. Powyższe wypełnia przesłankę z art. 88 ust. l pkt 3 ustawy o ochronie przyrody.

Wysokość kary w tym przypadku obliczona została przy uwzględnieniu art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty, oraz ust. 2, wg. którego, jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni - za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni. I tak wysokość kary wyniosła: 10 010 zł. ( 49 + (41+43:2)= 91 cm x 55 stawka x 2 =10 010 zł.

Natomiast uszkodzenie drzew miało miejsce w odniesieniu do jednego pnia Magnolii Japońskiej o obwodzie 53 cm oraz czterech drzew, gatunek Świerk kłujący o obwodach: 179 cm, 162 cm, 135 cm, 142 cm. W tych przypadkach usunięto bowiem gałęzie w wymiarze przekraczającym 30% korony, co wg art. 87a pkt 4 ww. ustawy stanowi uszkodzenie drzewa i wypełnia przesłankę z art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody.

W szczególności kara za uszkodzenie poszczególnych drzew wyniosła: Magnolia Japońska, pień o obwodzie 53 cm, 1749 zł. ( 53cm x 55 stawka x 0,6 ), Świerk Kłujący o obwodzie 179 cm 3222,00 zł ( 179 cm x 30 stawka x 0,6), Świerk kłujący o obwodzie 162 cm, 2736,00 zł ( 162 cm x 30 stawka x 0,6), Świerk kłujący o obwodzie 135 cm, 2430,00 zł ( 135 cm x 30 stawka x 0,6), Świerk kłujący o obwodzie 142 cm, 2556,00 zł ( 142 cm x 30 stawka x 0,6).

Dalej na podstawie analizy treści umowy z dnia 5.02.2016 r., zawartej pomiędzy T.D S.A.., a [...] Sp. z o. o. z siedzibą w B., której przedmiotem było wykonanie usługi wycinki i przecinki drzewostanu znajdującego się wokół linii elektroenergetycznych nN regionu N. S., Kolegium stwierdziło, iż nie istniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo zerwania linii elektroenergetycznej przez rosnące drzewa, dlatego nie znajduje zastosowania art. 89 ust. 7 u.o.p., zgodnie z którym w przypadku uszkodzenia drzew w okolicznościach uzasadnionym stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Organ odwoławczy wskazał, że z pomiarów obwodów pni przedmiotowych drzew na wysokości 5 cm, przeprowadzonych przez biegłego jednoznacznie wynika iż, drzewa objęte zaskarżoną decyzją nie mieszczą się w katalogu wymienionym w art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c.

W kwestionowanej decyzji odniesiono się również do przypadków w wymienionych w art. 87a ust.2 ustawy o ochronie przyrody. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego ustalono, że jednostronne prace w obrębie korony drzew nie były związane z usuwaniem gałęzi obumarłych, bądź nadłamanych (gałęzie obumarłe występujące po przeciwnej stronie pnia nie zostały usunięte), nie były to również zabiegi polegające na utrzymaniu formowanego kształtu koron drzew ani nie były to cięcia mające na celu przywrócenie statyki drzewa. W szczególności z opinii biegłego wynika, iż wykonane cięcia w znaczny sposób osłabiły ich stabilność w wyniku przesunięcia w górę oraz w kierunku wschodnim punktu ciężkości tych drzew, co zagraża ich wywróceniem czy też złamaniem.

Mając powyższe na uwadze, SKO podzieliło stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie ma zastosowania art. 88 ust. 10 ww. ustawy, zgodnie z którym, przepisu ust. 1 nie stosuje się do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust.1, pkt 1-3 i 3b-15.

Natomiast organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji w kwestii odroczenia terminu płatności wymierzonych kar za uszkodzenie drzew, które w niniejszym przypadku nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 88 ust. 4 i ust. 5 ustawy o ochronie przyrody.

W tym miejscu wskazano, że zgodnie z postanowieniami art. 88 ust. 3 u.o.p. regułą jest, że uiszczenie kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. Zgodnie jednak z postanowieniami art. 88 ust. 4 u.o.p. termin ten podlega odroczeniu na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności. Natomiast art. 88 ust. 5 przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że w obecnym stanie prawnym możliwość odroczenia terminu płatności odnosi się jedynie do kar za zniszczenie drzew wymierzanych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Oznacza to, że możliwość taka została wyłączona w stosunku do pozostałych kar wymierzanych na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p.

Ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaskarżył T.D S.A.. w K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do uchylenia wskazanej wyżej decyzji tj. 7, art 8, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego;

- błędne i niewystarczające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie go w sposób

niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: błędną wykładnię przepisów prawa materialnego tj. przepisów art. 87a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.), niezastosowanie przepisów art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 87a ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.).

W związku z przedstawionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy G. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi jej autor przede wszystkim zaakcentował oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niejednoznacznej opinii biegłego, którymi posługiwał się nieostrymi sformułowaniami w sprawie. Zarzucono biegłemu brak odniesienia się do przedstawionej przez stronę dokumentacji fotograficznej obrazującej stan zadrzewienia na przedmiotowej działce w 2013 r. Wg strony skarżącej z dokumentacji tej wynikało, ze drzewa te już wówczas chorowały i były niewłaściwie przycięte. Biegły nie wypowiedział się czy taki stan miał wpływ na dalszy stan żywotności drzew oraz w jakim stopniu ten wpływ występował. Wskazano, ze z dokumentacji tej wynikało, że drzewa wykazywały obniżoną witalność. Skarżąca wnosiła o uzupełnienie opinii w zakresie szczegółowego przeanalizowania przyczyn drastycznego pogorszenia się kondycji zdrowotnej przedmiotowych drzew od 2013 r.

Dalej wskazano, że biegły przedstawił minimalistyczne i niepełne wyjaśnienia dotyczące uwag [...] Sp. z o.o. Zdaniem strony skarżącej pomiary i obliczenia dla wszystkich drzew są orientacyjne.

Skargę na powyższą decyzję skargę złożyła także [...] Sp. z o.o. w B. zarzucając naruszenie art. 7, 8,77,80, 81 107 § 3 kpa poprzez:

1. błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego

2. błędne i niewystarczające wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn , z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej

3. oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie go w sposób niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów

4. błędną wykładnie przepisów prawa materialnego tj. przepisów art. 87a ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy G. i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy G. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wyjaśniając motywy wyroku należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, wobec tak sprecyzowanych kryteriów badania legalności, jest decyzja SKO w N. S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy G. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, iż organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć, a skargi jako nieuzasadnione podlegały w konsekwencji oddaleniu lecz z różnych przyczyn. W pierwszej więc kolejności Sąd odniesienie się do skargi [...] Sp. z o.o. W tej kwestii kluczowym bowiem zagadnieniem dla Sądu było, czy skarżącemu przysługuje status strony niniejszego postępowania. Omawiając ten problem należy zacząć od tego, że przedmiotowa sprawa, dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21.05.2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 15.02.2019 r., w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie i uszkodzenie drzew na terenie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w C.. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu sprawy z odwołania T.D S.A. Oddział w K. oraz Firma B w B. od powołanej decyzji Wójta Gminy G.. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 16.04. 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.). Powyższe rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, wg., których wójt, burmistrz, albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu oraz uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Jak przewiduje art. 88 ust. 2 ww. ustawy kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Przepis ten przesądza więc, kto może być adresatem decyzji w przedmiocie nałożenia kary za zniszczenie i uszkodzenie drzew, co w konsekwencji wskazuje na to, że stronami postępowania w tym przedmiocie jest co do zasady adresat decyzji i wydający ją organ, chyba, że podmiot spoza tego kręgu wykaże swój interes prawny w udziale w postępowaniu, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. stanowiąc, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odnośnie pojęcia "interesu prawnego" w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona - w rozumieniu procesowym - może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. O tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Jeżeli akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w uchyleniu określonej decyzji. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem łączący Firma B w B. z T.D S.A. Oddział w K. stosunek obligacyjny wynikający z umowy z dnia 5.02.2016 r., której przedmiotem było wykonanie usługi wycinki i przecinki drzewostanu znajdującego się wokół linii elektroenergetycznych obejmującej swoim zasięgiem miejscowość C., wskazuje na istnienie po stronie skarżącego jedynie interesu faktycznego.

Poza sporem jest, że skarżący nie jest ani posiadaczem działki, ani właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. W związku z tym osobie tej nie przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie zniszczenie i uszkodzenia drzew, którego wniosek dotyczył. Nie była bowiem także podmiotem legitymowanym do skutecznego wniesienia tego rodzaju wniosku. Jak wynika z wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji , okoliczność ta uszła uwadze organów administracji obu instancji. Z wyżej więc naprowadzonych powodów skarga Firma B w B. podlegała oddaleniu, bez badania merytorycznej zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie bowiem z art.. 50 § 1 p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, natomiast spółce jak wyżej wywiedziono przysługuje w istocie jedynie interes faktyczny.

Przechodząc zatem do skargi T.D S.A. Oddział w K. wypada wskazać, że z art. 87a ust. 2 ustawy wynika, że prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Przy tym, zgodnie z art. 87a ustawy, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa (ust. 4), natomiast usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony stanowi już zniszczenie drzewa (ust.5).

W ocenie Sądu, na wstępie rozważań tej części podkreślić należy, iż prawidłowo organ II instancji ustalił, że w wyniku prac wykonanych zimą 2017 r. przez Firma B w B. doszło do zniszczenia (w rozumieniu art. 87a ust. 5 ustawy) 3 pni Magnolii Japońskiej oraz doszło do uszkodzenia ( w rozumieniu art. 87a ust.4) 1 pnia Magnolii Japońskiej oraz 4 sztuk drzew gatunku Świerk kłujący, rosnących na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w C.. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, w myśl art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że zasadnicze zarzuty skargi dotyczyły kwestii związanych z ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie, przy czym skarżąca spółka wadliwości dokonanych ustaleń upatrywała w tym, że organ dokonał błędnej oceny opinii biegłego T. S.. W świetle art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Organ ocenia opinię biegłego swobodnie na podstawie zasad wiedzy, nie jest zatem związany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179). Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. (wyrok NSA z 5 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1444/08). Przede wszystkim więc należy wskazać, że trafnie ocenił organ wiarygodność sporządzonej na zlecenie organu pierwszej instancji. Opinia ta, jak wynika z jej treści, zawiera stanowisko biegłego co do tego określenia rozmiaru przycięcia drzew po przeprowadzonych zabiegach związanych z zabezpieczeniem linii energetycznej przed uszkodzeniami oraz określenie rozmiaru ubytku korony w całym okresie rozwoju drzewa. Biegły dokonał także oceny zdrowotności, żywotności i stabilności drzew wskazując po oględzinach dokonanych w kwietniu 2018 r., że grupa świerków kłujących to drzewa w wieku 35 – 45 lat, magnolia zaś o formie wielopiennej (pięć konarów) wyrastających z jednego pnia to drzewo w wieku 15-25 lat. Autor opinii wskazał, że sąsiedztwo tych drzew z linią energetyczną spowodowało konieczność wykonania ciec technicznych zabezpieczających linie przed uszkodzeniem. Wykonane cięcia doprowadziły do okrzesania świerków do wysokości 12 m oraz przycięcia korony magnolii do wysokości 5 m., skutkiem czego doszło do znacznego okaleczenia drzew i utraty efektu dekoracyjnego nasadzeń. Biegły dokonując analizy cięć wykonanych na przedmiotowych drzewach stwierdził, że w przypadku maqnolii stan poszczególnych konarów jest różny: ubytek korony przewodnika (1) wynosi 38% i jego rokowania są dobre, przewodniki (2) i (4) zostały całkowicie zredukowane i w związku z tym słabe rokowania na odbudowę korony, ubytek korony przewodnika (3) to 70% , jedynie w przypadku pnia (5) ubytek korony wyniósł 9% i jego rokowania są dobre. Natomiast w przypadku świerków biegły przede wszystkich zwrócił uwagę na wcześniejsze podkrzesania dokonane w zależności od miejsca na pniu poszczególnych drzew na wysokości od 1,5 do 3m. Rany po tych cięciach były częściowo zabliźnione. Następnie dopiero biegły odniósł się do cięć technicznych dokonanych w 2017 r. wskazując, że: - świerk nr 2 w wyniku cięć został silnie zdeformowany poprzez okrzesanie z dwóch stron (zachód, południe) na wysokości 12m – ubytek korony wyniósł 50%, natomiast biegły zwrócił uwagę, że w kierunku wschodnim pozostałe gałęzie tego drzewa do wysokości 12m tworzą posusz, co wynika z bezpośredniego sąsiedztwa drzew nr 2 i 5 zacieniających tę partię korony, - świerk nr 3 okrzesany został od strony południowozachodniej do wysokości 12m – ubytek korony wynosi 35%, natomiast zaznaczył, że do 8m od strony wschodniej występuje posusz,

- świerk nr 4 okrzesany został od strony południowozachodniej do wysokości 12m – ubytek korony wynosi 38%, natomiast do 7m występuje posusz, - świerk nr 5 okrzesany został od strony północnej do wysokości 12m – ubytek korony wyniósł 38%, natomiast do 7m występuje posusz. Nadto biegły zwrócił uwagę, że uformowanie drzew nr 2-4 powoduje ich małą stabilność, zaś na skutek podkrzesania nastąpiło przesunięcie punktu ciężkości tych drzew, co zagraża przy silnych wiatrach zachodnich wywróceniem czy też ich złamaniem. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w toku postępowania biegły wyjaśnił dodatkowo, że przedstawione w ekspertyzie wyliczenia dotyczące redukcji korony odnoszą się do cięć technicznych przeprowadzonych w 2017 r. doprowadzając do zmniejszenia powyżej 30% korony drzew nr 2, 3, 4, 5. Nadto obliczenia przedstawione na str. 11-15 opinii odnoszą się do długości korony tych drzew przed cięciami technicznymi, uwzględniając już uprzednie ich podkrzesanie. Podsumowując biegły w piśmie z dnia 28.12.2018 (vide str. 28 akt adm.) stwierdził, że w wyniku cięć technicznych w roku 2017 redukcja korony w przypadku tych cięć wyniosła dla poszczególnych drzew : nr 2 do 50%, nr 3 do 65%, nr 4 do 62%, nr 5 do 62% czyli uszkodzenia wynikające z cięć technicznych z roku 2017 doprowadziły do uszkodzenia korony drzew : nr 2 w 50%, nr 3 w 35%, nr 4 w 38%, nr 5 w 38%. Odnosząc się natomiast do stanu drzew z 2013 r. biegły wskazał, że od daty pierwszej wizji terenowej w dniu 27 kwietnia 2017 r. nastąpiło w stosunku do wizji w dniu 8 listopada 20128 r. pogorszenie stanu ocenianych drzew, co zostało zawarte w aneksie do ekspertyzy, a wręcz jedno z ocenianych drzew nr 5 obumarło (vide: str.28 akt. adm.) Nie budzi wątpliwości Sądu, że autor opisanej opinii legitymuje się wymaganymi uprawnieniami zawodowymi wymaganymi do sporządzenia stosownej ekspertyzy dla potrzeb niniejszego postępowania co wynika z załączonego do opinii zaświadczenia Zarządu Ochrony i Konserwacji Zespołu Pałacowo-Ogrodowego z dnia 16.01.1992 r. Zdaniem Sądu, analiza omawianego dowodu pozwala stwierdzić, że przedłożona opinia została sporządzona zgodnie z przepisami prawa, jest logiczna i zupełna, wykonana i podpisana przez uprawnioną osobę, zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Biegły w sposób wyczerpujący określił wszystkie istotne dla sprawy kwestie dotyczące wykonanych cięć technicznych opisanych wyżej drzew w 2017 r. Odnosząc się do bezzasadnych zarzutów skargi T.D S.A. Oddział w K. wypada wskazać, że biegły wbrew stanowisku skarżącej w swych twierdzeniach był stanowczy co do żywotności drzew i ich stanu w wyniku dokonanych cięć w 2017 r., dlatego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest ocena pogarszającego się stanu drzew począwszy od 2013 r. Biegły także wprost w opinii, co wyżej zostało wyeksponowane, miał na uwadze uprzednie podkrzesywanie świerków do wysokości 3m. Biegły co istotne odnosił się i oceniał cięcia techniczne dokonane do wysokości 12 m badanych świerków w 2017 r. co miało wpływ następnie na ustalenie procentowego ubytku korony tych drzew. Biegły natomiast w opinii na str. 18 opisując badane świerki odnosił się osobno do stwierdzonego posuszu, występującego w innych miejscach niż oceniane cięcia. Dlatego twierdzenia skarżącej, że biegły błędnie uwzględniał obszar posuszu do obliczenia obszaru uszkodzonej lub zniszczonej korony drzew są całkowicie chybione.

Podobnie należy ocenić i zarzut naruszenia art. 83f ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 87a ust.6 ustawy o ochronie przyrody, z którego wynika, że brak było podstaw do naliczenia kary za zniszczenie drzew opisanych w pkt I decyzji albowiem obwód żadnego z pni nie przekroczył 50 cm. Otóż umknęło uwadze skarżącego, że magnolia, jak wynika z treści uzupełniającej opinii biegłego (karta 23 akt adm.) do wysokości 53 cm wzrasta jako jeden pień i dopiero od tej wysokości rozgałęzia się na pięć przewodników tworzących koronę tego drzewa. Z dokonanych zaś pomiarów wynika jednoznacznie, że obwód pnia magnolii na wysokości 5 cm wynosił 165 cm. Stosownie natomiast do treści art. 83f ust. 1 pkt 3 lit.c przepisów art. 83 ust. nie stosuje się w przypadku drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 50 cm. Powyższe ustalenia wskazują, że i ten zarzut okazał się bezzasadny. Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, nie można skutecznie zakwestionować ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonej decyzji. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm