Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 988/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 140
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej z tytułu wydobycia kopaliny bez koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z dnia [...]r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.) w związku z art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196, późno zm., dalej: p.g.g.), po rozpatrzeniu odwołania H. M. od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z dnia [...]r., znak: [...], ldz. [...], ustalającej wysokość opłaty podwyższonej za wydobycie w [...] roku [...]Mg kruszywa naturalnego w miejscowości H. (gmina O., powiat o., województwo w [...]) w wysokości [...] zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja ta została wydana na skutek przeprowadzonego postępowania dowodowego wywołanego anonimowym pismem z dniu [...]r. (wpływ do organu [...]r.) skierowanym do Okręgowego Urzędu Górniczego w P. informującym m.in. o nielegalnym wydobyciu piasku z działki nr [...] w miejscowości H.. W dniu [...] r. pracownicy OUG w P. przeprowadzili wizję terenową w miejscu prawdopodobnego prowadzenia nielegalnej eksploatacji piasku. W wyniku tej czynności ustalono, że działka nr [...] została uprzednio podzielona na [...] o nr: [...]-[...]. W efekcie dotychczas przeprowadzonych prac na działkach o nr [...] i [...]powstało wyrobisko odkrywkowe o powierzchni [...] m2 i głębokości od [...] do [...] m.p.p.t. Zdjęty humus złożono wzdłuż zachodniej krawędzi wyrobiska (hałda o powierzchni [...] m2 i wysokości do [...] m). W trakcie wizji nadinspektor OUG w P. ds. miernictwa z uprawnieniami mierniczego górniczego dokonał pomiarów, na podstawie których ustalono objętość wydobytego kruszywa naturalnego (piasku) w ramach prac prowadzonych na działkach nr [...] i [...] , która wyniosła [...] m3. Do obliczenia ilości wydobytej kopaliny w tonach przyjęto ciężar objętościowy kopaliny [...] Mg/m3 dla piasku (zgodnie z PN - 81/B-03020, jest to najniższa wartość ciężaru objętościowego piasku). Tak więc w sumie ustalono, że ilość kruszywa naturalnego (piasku) wydobytego z części działek m [...] i [...] wyniosła [...] Mg ([...] m3 x [...]Mg/m3).

Po otrzymaniu od Starosty [...] informacji z bazy danych ewidencji gruntów i budynków ustalono, że właścicielem działek nr [...] - [...] jest H. M., a Dyrektor OUG w P. zawiadomił go o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydobywania kruszywa naturalnego (piasku) bez wymaganej koncesji na działkach nr [...] i [...]. W dniu [...] r. H. M. złożył zeznania, w których stwierdził m.in., że na działkach nr [...] i [...] prowadził prace ziemne przy pomocy koparki jednonaczyniowej, która jest jego własnością, tzn.:

- zebrał warstwę humusu, którą następnie wywiózł na swoją sąsiednią działkę nr [...] celem podwyższenia terenu (likwidacji zaniżenia);

- wykonał wkop w piasku o głębokości ok. [...] m na powierzchni ok. [...] m 2, część piasku wywiózł na swoją sąsiednią działkę nr [...] celem podwyższenia terenu (likwidacji zaniżenia), a część na działkę nr [...] w celu podwyższenia terenu przy stawie; następnie, zagarnął tą ilość piasku, która pozostała, tak aby zniwelować teren pod budowę i go obniżyć.

Decyzją z dnia [...] r., Dyrektor OUO w P. ustalił Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie w [...] r. [...] Mg kopaliny - kruszywa naturalnego w wysokości [...]zł.

Pismem z dnia [...] r. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie, w ocenie strony, miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 11 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g., poprzez nie podjęcie przez organ wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również rozstrzyganie wszelkich wątpliwości wyłącznie na niekorzyść strony, a także nie zgromadzenie i rozpatrzenie w sposób nie wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie jego arbitralnej oceny sprzecznej z zasadą swobodnej oceny dowodów, a także brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, niewskazanie w sposób wystarczający przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję. Zdaniem Strony, konsekwencją powyższych uchybień były ,,( ... ) błędne ustalenia faktyczne przejawiające się w błędnych ustaleniach, co do ilości, jakości, czasu i przeznaczenia wydobytego na przedmiotowej działce surowca, a także błędne przyjęcie, że zaszły w przypadku tegoż wydobycia okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisów art. 140 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. i błędne nałożenie na skarżącego opłaty podwyższonej w kwocie [...] zł". Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Na poparcie swoich zarzutów Strona m.in. przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 758/07 (lex m 532761), w którym wyrażono pogląd, iż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.) jest działalnością o charakterze zarobkowym, odbywającym się w sposób zorganizowany i ciągły. Tym samym tylko tak rozumiana działalność gospodarcza, podlegać będzie ustawie - Prawo geologiczne i górnicze. Strona stwierdziła również, że "(00) powołana ustawa nie zawiera rozwiązań dotyczących wydobywania kopalin w celu zaspokojenie zw. potrzeb własnych". Ponadto strona wskazała na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 650114, lex nr 1513706.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego po przeanalizowaniu obowiązujących przepisów, materiałów zgromadzonych w sprawie oraz treści odwołania z dnia [...] r. nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organowi pierwszej instancji można zarzucić uchybienie, które nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Mianowicie, w sentencji zaskarżonej decyzji wskazano, że opłata podwyższona ustalana jest za wydobycie kruszywa naturalnego z działek nr [...] - [...]w miejscowości H.. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że do wydobycia kopaliny doszło jedynie na działkach nr [...]i [...]. Opisane uchybienie jako wada nieistotna nie uzasadnia jednak uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie decyzja organu pierwszej instancji jak i poprzedzające je postępowanie były prawidłowe.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie dokumentacja ustalająca ilość wydobytej kopaliny, jak i poprzedzające ją pomiary zostały wykonane przez pracownika OUG w P., posiadającego stwierdzone kwalifikacje mierniczego górniczego. W sprawie nie było więc potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Przywołany w odwołaniu pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2008 r. został sformułowany na tle przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.). W ustawie tej nie została przewidziana regulacja dotycząca wydobycia piasków lub żwirów na potrzeby własne osoby fizycznej, a więc brak było "odpowiednika" art. 4 p.g.g. aktualnie obowiązującego. W obecnym stanie prawnym pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2008 r. jest nieaktualny. Poza tym, twierdzenie strony, iż "(00) powołana ustawa nie zawiera rozwiązań dotyczących wydobywania kopalin w celu zaspokojenie tzw. potrzeb własnych", wobec treść art. 4 p.g.g. jest oczywiście nietrafne.

W przywołanym w odwołaniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2014 r. wyrażono stanowisko, zgodnie z którym z wydobyciem mamy do czynienia nie tylko w przypadku zbycia uzyskanych kopalin, ale nawet wówczas, gdy odłączona substancja nie była sprzedawana albo przeznaczona do sprzedaży. Jedynie jej zdatność do sprzedaży (a nie faktyczne przeznaczenie) jest cechą istotną dla uznania substancji za kopalinę. Zdaniem organu przywołane stanowisko przemawia na niekorzyść Strony. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 i 19 p.g.g., złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą, zaś kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Prezes WUG nie ma wątpliwości, że na terenie działek nr [...]i [...]w miejscowości H., niezależnie od motywów jakimi kierowała się Strona, doszło do odłączenia kopaliny (piasku) od złoża, a zatem do jej wydobycia, co udokumentowano zdjęciami oraz pomiarem powstałego wyrobiska w dniu [...] r. Pomiar wyrobiska przez organ pierwszej instancji został wykonany prawidłowo, a ilość wydobytej kopaliny ustalono właściwie. Prawidłowo określono rodzaj kopaliny (piasek), uwzględniono przy ustalaniu jego kubatury miąższość nadkładu ([...] m). Tak obliczona ilość wydobytego piasku ([...]m 3) jest spójna ze wskazaną przez odwołującego się w czasie przesłuchania w dniu [...]r.

W myśl art. 140 ust. 1 p.g.g., działalność wykonywana bez wymaganej koncesji podlega opłacie podwyższonej. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 pkt 2 p.g.g. koncesji wymaga działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Zgodnie z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny.

Pismem z dnia [...] r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie, względnie o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 11 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g., poprzez nie podjęcie przez organ wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji realizacji zasady dążenia do prawdy obiektywnej, jak również rozstrzyganie wszelkich wątpliwości wyłącznie na niekorzyść strony, a także nie zgromadzenie i rozpatrzenie w sposób nie wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie jego arbitralnej oceny sprzecznej z zasadą swobodnej oceny dowodów, a także brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, a także niewskazanie w sposób wystarczający przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję,

i w konsekwencji

- błędne ustalenia faktyczne przejawiające się w błędnych ustaleniach, co do ilości, jakości, czasu i przeznaczenia wydobytego na działce surowca, a także błędne przyjęcie, że zaszły w przypadku tegoż wydobycia okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 140 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. i błędne nałożenie na skarżącego opłaty podwyższonej w kwocie 6.290, 35 zł,

- naruszenie prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 4 ust 3 oraz art. 140 ust. 1 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt tejże ustawy poprzez ich zastosowanie pomimo braku zaistnienia przesłanek do tego prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi skarżący w całości podtrzymał swe stanowisko w sprawie oraz towarzyszącą mu argumentację. Nadto odwołał się do art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdzie działalność gospodarcza została zdefiniowana jako działalność o charakterze zarobkowym wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż odbywająca się w sposób zorganizowany i ciągły, a takich cech nie posiada działalność skarżącego na jego działkach polegająca na przemieszczaniu mas ziemnych. Taki stan faktyczny winien być odróżniony od wydobywania kopaliny w celu zaspokojenia tzw. "potrzeb własnych" ze złoża objętego prawem własności. Z wydobyciem mamy do czynienia w przypadku kopaliny zdatnej do sprzedaży w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g., a wydobyty surowiec w tym znaczeniu ni e może być uznany za kopalinę ze względu na swój skład, a w tym zakresie organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego. Skarżący kwestionuje wyliczenia stanowiące podstawę naliczenia opłaty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016r. skarżący oświadczył, że teren był przygotowywany pod inwestycje, został uzbrojony, zbudował drogę, którą przekazał gminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz.718) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przy tym przez granice sprawy w tym przypadku górniczej. W konsekwencji treść i zakres rozpoznania sądu administracyjnego determinują właściwe, w każdej sprawie wymagające indywidualnego ustalenia, normy prawa materialnego, które w ostatecznym rezultacie wyznaczają nieprzekraczalne granice tożsamości sprawy podatkowej. Oznacza to, iż niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy opartymi o właściwie ustaloną hipotezę badanej normy prawnej.

Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej.

W pierwszym rzędzie należało dokonać analizy przepisów prawnych regulujących kwestię wydobycia kopalin oraz sankcji za nieprzestrzegania. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 p.g.g. złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 p.g.g., działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.

Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1. p.g.g. przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:

1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;

2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;

3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Jednak ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 p.g.g.

W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 p.g.g.

W odniesieniu do kwestii wydobycia kopalin w celu zaspokojenia "potrzeb własnych", koniecznym jest ustalenie charakteru tego wydobycia, jak również tytułu prawnego do wydobywanego złoża. W praktyce chodzi o wydobycie złoża objętego prawami podmiotowymi (prawem własności, wieczystego użytkowania), pozbawionego cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173., poz. 1807 z późn. zm.) – bez prawa do rozporządzania kopaliną. W takim przypadku stosuje się złagodzone rygory prawa górniczego, lecz co do zasady działalność taka prawu temu podlega.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w aktach sprawy znajduje się anonimowe pismo z dnia [...]r. zawiadamiające Okręgowy Urząd Górniczy w P. o nielegalnym wydobywaniu przez skarżącego, na jego działkach, piachu i torfu. W dniu [...]r. inspektorzy OUG w P. dokonali ustalenia stanu faktycznego i stwierdzili, że na działce nr [...] nie można wykluczyć eksploatacji piasku, a to ze względu na to, że rzędne terenu sąsiednich działek są o ok. 0,5 m wyższe, zaś w dniu wizji lokalnej stwierdzono wyrównanie powierzchni działki i użytkowanie jej rolniczo. Natomiast na działce [...] znajdowała się koparka kołowa [...] z osprzętem do skarpowania, w remoncie. W wyniku robót usunięto z części działek nr [...],[...],[...] humus z powierzchni [...] m2 do głębokości [...]m, który złożono w pryzmę wzdłuż zachodniej granicy wykopu (hałda o pow. [...]m2 i wys. [...]m). Z części działek nr [...],[...]usunięto humus i piasek pylasty do głębokości [...]m, powstało wyrobisko o pow. [...] m2 i głębokości od [...] do [...]p.p.t. Objętość wyeksploatowanej kopaliny- piasku wynosi [...] m 3 . Zdjęto również humus z drogi dojazdowej do wydzielonych działek w pasie [...] m i długości [...] m, a przestrzeń tą uzupełniono tłuczniem. Natomiast na działce nr [...] stwierdzono prowadzenie prac ziemnych polegających na czyszczeniu bagniska, nie stwierdzono eksploatacji torfu. W trakcie wizji dokonano pomiaru urządzeniem GPS-GRS-2 i obliczono wyeksploatowaną kubaturę piasku za pomocą programu Win-Kalk.

Strona skarżąca przyznała, że jest właścicielem działek, podała, że dokonała jej podziału na działki budowlane, prowadziła prace ziemne przy pomocy koparki, zebrany humus wywieziono na sąsiednią działkę celem podwyższenia terenu. Piasek z wykopu o głębokości [...]m i powierzchni [...]m 2 został wywieziony na działkę nr [...] celem podwyższenia terenu i na działkę nr [...] w celu podwyższenia tereny przy stawie. Nie posiada pozwolenia na budowę.

Skarżący nie miał koncesji na wydobywanie kopalin, nie zawiadomił organu nadzoru górniczego o zamiarze wydobycia piasku na własne cele.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należało, że czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły działalność górniczą, polegającą na wydobyciu kopaliny. Świadczy o tym stan skarpy i pryzmy kopaliny zobrazowane na zdjęciach, a sam skarżący nie przeczył tym ustaleniom jedynie przypisywał im inny walor niż eksploatacja złoża piasku. Fakt, że odłączone masy piasku nie zostały wywiezione ani sprzedane nie ma dla sprawy istotnego znaczenia, jeśli zważyć, że zbywanie wydobytego materiału nie stanowi przesłanki uznania odłączenia kopalin za ich wydobycie. Z wydobyciem mamy bowiem do czynienia nie tylko w przypadku zbycia uzyskanych kopalin, ale nawet wówczas, gdy odłączona substancja nie była sprzedawana albo przeznaczona do sprzedaży. Jedynie jej zdatność do sprzedaży (a nie faktyczne przeznaczenie) jest cechą istotną dla uznania substancji za kopalinę, gdyż sposób zagospodarowania oddzielonych kopalin nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Również pobudki, jakimi kierował się skarżący nie mogły przesądzać o tym, że prowadzona działalność nie stanowi wydobycia kopalin, jeśli zważyć, że w jej trakcie dokonywał on oddzielenia kopaliny od złoża. W tym miejscu podkreślić należało, że sam skarżący stwierdził, że co najmniej przemieszczał złoże w związku z podziałem geodezyjnym nabytej działki dla potrzeb sprzedaży jej pod budownictwo jednorodzinne, w tym też celu wydzielił i po części urządził drogę dojazdową oraz uzbroił ja w media, a w konsekwencji komercyjny cel jego działań jest niewątpliwy.

W świetle przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej dokonującej nielegalnego wydobycia kopaliny podwyższoną opłatę. Należy bowiem zauważyć, że udzielenie koncesji może nastąpić na wniosek podmiotu, który spełni rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze do jej uzyskania. W szczególności może ona zostać udzielona w sytuacji, gdy wnioskujący przedsiębiorca dokonał szczegółowego określenia jej zakresu, zbadania złoża, spełnienia szeregu warunków formalnych, złożył szereg załączników potwierdzających sposób prowadzenia i fachowość planowanej działalności m.in. w postaci projektu zagospodarowania złoża. Powyższe uregulowania mają na celu charakter działalności górniczej jako działalności skomplikowanej, wymaga wiedzy specjalistycznej, a jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie. Natomiast w przypadku wydobycia piasku przez osobę fizyczną na własne potrzeby w ilości nie przekraczającej 10 m3 rocznie wymagane jest uprzednie zawiadomienie o tym organu nadzoru górniczego. Tego warunku skarżący również nie dopełnił.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym zarzutu niezasadnego przyjęcia, że skarżący wydobył [...] Mg kopaliny, piasku zauważyć należy, że pomiar wydobytego piasku organy ustaliły w oparciu o wielkość istniejącego wyrobiska, przez osobę posiadającą specjalistyczne kwalifikacje i sprzęt do dokonania takich obliczeń. Tej okoliczności skarżący nie kwestionował, domagając się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności i kwestionując wartości kopaliny ustalone w zaskarżonej decyzji. Zarzut ten nie może jednak być skuteczny, natomiast skarżący zasadnie w tej kwestii odwołał się do art. 84 kpa. Przepis ten pozwala organowi administracji publicznej, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W niniejszej sprawie kwestią wymagającą wiedzy specjalistycznej była konieczność ustalenia wielkości wydobytego złoża, która wymagała wiadomości specjalnych w zakresie geodezji. W sprawie nie ulega wątpliwości, że pomiarów i obliczeń dokonał nadinspektor OUG w P. ds. miernictwa z uprawnieniami mierniczego górniczego. Kwestie uprawnień górniczych w Ustawie Prawo geologiczne i górnicze zawarto w Dziale IV "Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa, Rozdziale 2 zatytułowanym "Kwalifikacje w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego" (art. 53). Znajduje się tam wykaz stanowisk, w odniesieniu do których określa się wymagania i stwierdza kwalifikacje, a wśród nich znajduje się mierniczy górniczy. Nie budzi zatem wątpliwości posiadanie przez osobę dokonującą pomiarów i obliczeń, uprawnień do tych czynności, a w konsekwencji nie było konieczności zasięgania opinii biegłego w tym zakresie. W tym miejscu podkreślić należy, że organ dokonując obliczeń przyjął wartości najkorzystniejsze dla skarżącego.

Stwierdzić zatem należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa geologicznego i górniczego, a jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 140 p.g.g.

Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., 11 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 140 ust. 3 pkt 3 p.g.g., gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.