Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 681/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.
article: art. 50 ust. 1, art. 50 ust. 3, art. 50 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. ał


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku I.D., przyznał pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 30 czerwca 2019 r., w wymiarze 7 dni w tygodniu, w ilości: 6 godzin dziennie w dni robocze, 3 godzin dziennie w soboty oraz 4 godzin dziennie w niedziele i święta, ustalając przy tym zakres i miejsce świadczenia przyznanych usług. W zakresie kwestii finansowych organ rozstrzygnął o ustaleniu odpłatności za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 16,96 zł w dni robocze oraz 17,60 zł w soboty, niedziele i święta, co stanowi 80% ceny za jedną godzinę tych usług w poszczególnych dniach. Jednocześnie orzekł o częściowym zwolnieniu wnioskodawczyni od ustalonych opłat, ustalając jej odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 0,39 zł w dni robocze oraz 0,41 zł w soboty, niedziele i święta, co stanowi 1,85% ceny za jedną godzinę tych usług w poszczególnych dniach. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I.D., wnosząc o zwiększenie ilości przyznanych jej godzin opiekuńczych do 8 godzin dziennie w dni robocze oraz 6 godzin dziennie w soboty, niedziele i święta, a ponadto o całkowite zwolnienie jej od ustalonych opłat.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), art. 50 ust. 1, 3 i 5, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.), § 3 ust. 1 i 2, § 5, § 7 ust. 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz.Urz. Woj. [...] poz. 3800 z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że istota pomocy z art. 50 u.p.s. sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony. Wobec bardzo ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie przyznanie takiej pomocy wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wiąże się z uwzględnieniem także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Dlatego w każdej konkretnej sprawie organ pomocy społecznej jest zmuszony rozważyć sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc, jej stan zdrowia i na tej podstawie ustalić zakres niezbędnych dla niej usług opiekuńczych, biorąc pod uwagę realne możliwości świadczenia ww. pomocy przez ośrodek pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacjach, o których mowa w art. 50 ust. 1 i 2 u.p.s. Organ wyjaśnił, że świadczenia opiekuńcze to świadczenia polegające na realizowaniu szeroko pojmowanej opieki. Przyczyną otoczenia opieką jest nieporadność życiowa i brak samodzielności podopiecznego, w tak wysokim stopniu, że pozostawienie takiej osoby bez opieki spowodowałoby zgubne dla niej skutki. Stopień samodzielności, zaradności życiowej, sprawności psychicznej i kondycji fizycznej osoby zainteresowanej uzyskaniem świadczeń opiekuńczych podlega ocenie organu pomocy społecznej w ramach postępowania wyjaśniającego poprzedzającego przyznanie świadczenia. Zakres pojęcia "opieka" obejmuje tylko to, co niezbędne do zapewnienia należytego poziomu życia, rozwoju i zachowania zdrowia osoby podopiecznej. Usługi opiekuńcze kierowane są więc przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych. Osobą samotną jest zaś osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny, jednakże w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny. Organ wyjaśnił, że I.D. (ur. w [...] r.) zwróciła się o przyznanie jej usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 kwietnia 2019 r. w wymiarze 7 dni w tygodniu, w ilości 8 godzin dziennie w dni robocze oraz 4 godzin dziennie w soboty, niedziele i święta, a zatem w ilości zwiększonej w stosunku do ilości usług opiekuńczych przyznanych jej na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 marca 2019 r. (6 godzin dziennie w dni robocze, 3 godziny w sobotę, 4 godziny w niedziele i święta). Jednocześnie wniosła o całkowite zwolnienie jej z odpłatności. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada wstępnych ani zstępnych, a zatem jest osobą samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 i art. 50 ust. 1 u.p.s. Jest osobą ciężko chorą: ma przyznaną I grupę inwalidzką, cierpi na zanik mięśni, astmę oskrzelową, skrzywienie kręgosłupa, zniekształcenie klatki piersiowej, nadciśnienie tętnicze. Organ uznał, że z uwagi na swoją chorobę niewątpliwie wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Dochód strony z miesiąca poprzedzającego wniosek, na który składała się renta rodzinna, wynosił 2450,19 zł i mieścił się w przedziale 300-400% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (701 zł), określonym w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały nr [...]. Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, według którego ze względu na stan zdrowia i sytuację rodzinną I.D. przysługują usługi opiekuńcze na odpowiednim poziomie. Przyjęło jako własną argumentację tego organu wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym powołano się na ograniczone środki finansowe będące w dyspozycji MOPS w Ł., powodujące, że jednostka ta nie jest w stanie w pełni zrealizować wszystkich potrzeb zgłaszanych w zakresie usług opiekuńczych. W konkluzji stwierdził, że pomoc przyznana wnioskodawczyni w zakresie określonym w kwestionowanej przez nią decyzji, na dotychczasowym poziomie, jest wynikiem kompromisu płynącego z wyważenia okoliczności związanych z jej sytuacją osobistą i rodzinną oraz ograniczonych możliwości finansowych zaspokojenia jej potrzeb przez Miasto Ł.. W § 2 pkt 6 uchwały nr [...] przewidziane w budżecie na dany rok budżetowy środki finansowe na realizację zadania zostały wskazane jako jedno z obligatoryjnych kryteriów oceny dokonywanej przez organ pomocy społecznej przy przyznawaniu usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Organ wskazał, że powszechnie znany jest fakt, iż ośrodki pomocy społecznej dysponują niewystarczającymi środkami finansowymi, które muszą zostać podzielone pomiędzy stale rosnącą liczbę osób potrzebujących wsparcia. Biorąc więc pod uwagę - z jednej strony - dostępność środków finansowych na realizację tego zadania, z drugiej zaś ilość osób ubiegających się o świadczenie, oczywistym jest, że posiadane środki nie zabezpieczają wszystkich potrzeb każdej z osób wymagających pomocy. Ustosunkowując się do kwestii odpłatności za przyznane stronie usługi opiekuńcze, organ wyjaśnił, że w świetle przepisów prawa miejscowego nie było możliwe całkowite zwolnienie jej od opłat. Po pierwsze, dochód strony przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co wyłącza nieodpłatność świadczenia w stosunku do niej usług opiekuńczych w oparciu o § 4 uchwały nr [...]. Po drugie, jak słusznie uznał organ pierwszej instancji, strona spełnia tylko jedną z przesłanek określonych w § 7 ust. 1 tej uchwały, mianowicie ponosi stałe, niezbędne i uzasadnione wydatki, których wysokość zagraża egzystencji, związane: a) z potrzebami mieszkaniowymi, b) z procesem leczenia, w tym z koniecznością rehabilitacji, zakupu leków, artykułów higienicznych lub pielęgnacyjnych, a także stosowania określonej diety (pkt 3). W toku postępowania wnioskodawczyni nie wykazała natomiast okoliczności, o której mowa w § 7 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały, polegającej na poniesieniu przez nią strat materialnych w wyniku zdarzenia losowego. Zdaniem Kolegium, przesłanki tej nie można rozpatrywać w kategoriach zwykłej sytuacji życiowej strony, niezależnie od tego, jak bardzo byłaby ona ciężka. Spełnienie tej przesłanki wymaga zaistnienia wyjątkowego, nadzwyczajnego zdarzenia o charakterze losowym, co więcej - powodującego konkretne straty materialne. Wystąpienie tylko jednej z przesłanek, o których mowa w § 7 ust. 1 uchwały nr [...], wykluczało możliwość całkowitego zwolnienia strony od opłat na podstawie § 7 ust. 2 tej uchwały. Organ wspomniał jednocześnie o znacznym zakresie zastosowanego wobec strony częściowego zwolnienia od opłat za przyznane jej usługi opiekuńcze - z 80% ceny ustalonej w § 3 ust. 1 i 2 wzmiankowanej uchwały (odpowiednio 16,96 zł w dni robocze, 17,60 zł w soboty, niedziele i święta) do 1,85 % (odpowiednio 0,39 zł w dni robocze, 0,41 zł w soboty, niedziele i święta).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła I.D. Skarżąca stwierdziła, że śmierć jej ojca, długa i kosztowna choroba jej matki, a z czasem jej śmierć, konieczność wynajmowania prywatnej opieki dla niej i jej chorej matki, konieczność zakupu platformy przyschodowej, spowodowały ogromne straty finansowe, co zmusiło ją do zaciągnięcia kredytów. Została pozbawiona opieki najbliższych jej osób. Te wszystkie wydarzenia zdruzgotały ją emocjonalnie i były trudnym zdarzeniem losowym, na które nie miała wpływu. Jest całkowicie zdana na pomoc MOPS-u, do wszystkich podstawowych czynności życiowych potrzebuje pomocy osób trzecich. Skarżąca uważa, że w jej przypadku zaistniała szczególna sytuacja i spełnia także drugą z przesłanek, które warunkują całkowite zwolnienie od opłat. Dodała, że koszty usług opiekuńczych są dla niej nie do udźwignięcia i zagrażają godnej egzystencji. Skarżąca podniosła, że w jej sprawie ponownie doszło do zaniedbań, bowiem sąd administracyjny w wyroku sygn. akt II SA/Łd 112/18 zobowiązał do należytego zbadania przez organ, czy spełnia obydwie przesłanki do całkowitego zwolnienia z odpłatności, czego organ zaniechał.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium przesłanka określona w § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały dotyczy innego rodzaju okoliczności niż te, na które powołuje się skarżąca, mianowicie strat materialnych poniesionych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych niezależnych od codziennej sytuacji życiowej osoby, uzasadniającej przyznanie jej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

. W przedmiotowej sprawie skarżąca zaskarżyła korzystną dla siebie decyzję, przyznającą jej usługi opiekuńcze w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 30 czerwca 2019r., kwestionując zakres przyznanych usług opiekuńczych oraz brak całkowitego zwolnienia z odpłatności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, o których mowa w art. 50 ust. 1 u.p.s. ma charakter obligatoryjny co oznacza, że usługi te muszą być przyznane w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, niemniej jednak decyzje w sprawie tych usług mają charakter uznaniowy zarówno w zakresie rozmiaru przyznanego świadczenia (ilości godzin), jak też w części odnoszącej się do okresu i miejsca świadczenia, czy też ewentualnej odpłatności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wyznacznikami ustalenia zakresu przyznania usługi są - z jednej strony - rozmiar potrzeb i sytuacja wnioskodawcy, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Oczywiście osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust. 1 i 3 u.p.s., nie może oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania, jednakże podkreślić należy, że pomoc ta musi realizować ustalone przez ustawodawcę cele społeczne zakreślone w art. 2 i 3 u.p.s. Zakres swobody działania organu administracyjnego, wynikający z przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 50 ust. 5 u.p.s., ograniczony jest przy tym ogólnymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2665/16; wyrok WSA w Rzeszowie z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1129/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 512/17 – dostępne w CBOSA).

Niewątpliwie co do zasady sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a także czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy następnie dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i jego zakresu (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 715/08 – dostępny w CBOSA).

Prawidłowe uzasadnienie, zwłaszcza na gruncie decyzji uznaniowej, powinno stwarzać nie tylko stronie postępowania, ale i sądowi administracyjnemu, możliwość kontroli prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia.

Należy podkreślić, że wydanie decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony, nie tylko sytuacji materialnej, ale całej sytuacji życiowej wnioskodawcy, a więc w tym przypadku także stanu zdrowia i ograniczeń z tym związanych, sytuacji mieszkaniowej, kosztów utrzymania i opłacenia niezbędnych leków, środków medycznych i usług bez których strona nie jest w stanie funkcjonować (np. rehabilitacja, przewóz i sprzęt specjalistyczny, czy pozostałe usługi opiekuńcze itp.), a uzasadnienie decyzji niewątpliwie musi zawierać adekwatną ocenę tej sytuacji.

Z akt sprawy wynika, że źródło dochodu skarżącej stanowi renta rodzinna w wysokości 2450,19 zł, z której opłaca świadczenia mieszkaniowe (czynsz 460 zł, energia 100,00 zł, gaz 40,00 zł), telefon i Internet – 100 zł, koszty związane z rehabilitacją – 300 zł, prywatną opieką - popołudnia, niedziela i święta około 700 zł miesięcznie, leki około 350-400 zł miesięcznie, przewóz miejskim transportem dla osób niepełnosprawnych około 130 zł. Strona spłaca również kredyt zaciągnięty na zakup i instalację platformy do wózka inwalidzkiego. Skarżąca jest panną, rodzice nie żyją, mieszka sama. Nie ma rodziny, która mogłaby świadczyć pomoc. Strona od dzieciństwa choruje na zanik mięśni, w związku z czym nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Jest osobą leżącą i pampersowaną, co więcej porusza jedynie prawą ręką, często dochodzi do powstawania odleżyn.

Z uwagi na ww. sytuację zdrowotną i rodzinną skarżącej, organ uznał za zasadne częściowe zwolnienie z odpłatności za usługi opiekuńcze. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy wyważył interes społeczny i słuszny interes strony.

W tym miejscu podkreślić należy, że sprawa w przedmiocie odpłatności za usługi opiekuńcze, do których została skarżąca zobowiązana, była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dwukrotnie. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 112/18, Sąd uwzględnił skargę I.D. i w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. W uzasadnieniu do powyższego wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy przekroczyły granice uznania administracyjnego stwierdzając, że skarżąca jest w stanie ponieść wskazane koszty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, a opłacanie opieki w wysokości określonej kwestionowaną decyzją nie stwarza sytuacji niebezpiecznej dla funkcjonowania strony. Sąd stwierdził, że organ nie rozważył należycie zasadności określenia wysokości odpłatności i nie ustalił, czy istnieją podstawy do zastosowania § 7 ust. 2 uchwały i zwolnienia całkowicie strony z obowiązku uiszczania opłaty za przyznane usługi opiekuńcze (§ 7 ust. 3 pkt a – np. wydatki związane z zakupem platformy, § 7 ust. 3 pkt b – wydatki związane z procesem leczenia).

Powyższe wskazania powtórzył Sąd w wyroku z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 149/19, wskazując, że skoro w prawomocnym wyroku, wydanym w oparciu o prawie identyczny stan faktyczny, w sprawie o przyznanie skarżącej usług opiekuńczych i odpłatności z tym związanej (tyle że za okres od 1 do 31 października 2017 r.) sąd wyraził pogląd, że organ administracji powinien rozważyć całkowite zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia opłat za przyznane usługi opiekuńcze, ale nie tylko w kontekście sytuacji dochodowej skarżącej, ale przede wszystkim w kontekście postępującej choroby skarżącej i stałego zwiększania się potrzeb w zakresie sprawowania nad nią opieki, to ten pogląd ma również zastosowanie w niniejszej sprawie. Obowiązkiem organu administracji było zatem uwzględnić okoliczność, że wobec łącznego wystąpienia przesłanek częściowego zwolnienia skarżącej z opłat za usługi opiekuńcze, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 uchwały w sprawie usług opiekuńczych, skarżąca kwalifikuje się do całkowitego zwolnienia z tychże opłat na podstawie § 7 ust. 2 ww. uchwały.

Uwzględniając powyższe w przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że decyzja organu I instancji zawiera wyłącznie lakoniczne stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia całkowitego z odpłatności, a Kolegium uzasadniło swoje stanowisko "wyważeniem interesu społecznego z interesem strony". Organ II instancji nie wyjaśnił jednak jaki interes społeczny przemawia za odmową całkowitego zwolnienia skarżącej z opłat za usługi opiekuńcze. Ponadto, w odpowiedzi na skargę Kolegium zaznaczyło, że jego zdaniem przesłanka określona w § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały dotyczy innego rodzaju okoliczności niż te, na które powołuje się skarżąca, mianowicie strat materialnych poniesionych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych niezależnych od codziennej sytuacji życiowej osoby, uzasadniającej przyznanie jej pomocy w formie usług opiekuńczych. Tymczasem w wydanych poprzednio wyrokach Sąd zarzucił organom, że nie ustaliły, czy nie istnieją podstawy do zastosowania całkowitego zwolnienia z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze w oparciu o dwie przesłanki z ust. 3 § 7 (pkt a – wydatki związane z zakupem platformy i pkt b – wydatki związane z procesem leczenia). Organ rozpoznając niniejszą sprawę również w niniejszej sprawie nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń.

Co więcej, na marginesie już tylko można wskazać, że organ nie wyjaśnił także dostatecznie rozmiaru przyznanych usług, zważywszy na postępujący proces choroby powoływany przez skarżącą w toku prowadzonego postępowania. Rozpoznając wniosek skarżącej, organy powinny były dokonać oceny, jakie są realne możliwości finansowe skarżącej, w kontekście potrzeb odpowiadających godności człowieka, uwzględniając konieczne przy jej chorobie koszty leczenia, rehabilitacji i opieki. Jest przy tym oczywiste, że sama choroba skarżącej (zanik mięśni) generuje znaczne koszty, które co trzeba zaakcentować, rosną wraz z jej postępem. Trzeba zaznaczyć, że skarżąca stara się w większości ponosić je we własnym zakresie. I choć co do zasady zastosowane przez organ stawki i wyliczenia odpowiadają kryteriom przewidzianym w załączniku do uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia 30 sierpnia 2017r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze (...), to jednak w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie spełniają wymogów i celów określonych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 3 u.p.s.

Wskazane powyżej uchybienia prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Z uwagi na powyższe uchybienia, sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

D.P.