Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 401/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok w kwocie 47853,12 (czterdzieści siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt trzy 12/100) złotych; 2. uchyla decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok w kwocie 47853,12 (czterdzieści siedem tysięcy osiemset pięćdziesiąt trzy 12/100) złotych; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. kwotę 1400 (tysiąc czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M.K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

M.K. złożyła w dniu 18 maja 2010 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 93,67 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 60,68 ha. Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych we wniosku działek.

W dniu 26 czerwca 2009 r. M.K. wycofała z jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej działkę rolną I/I1 o powierzchni 11,70 ha, położoną na działce ewidencyjnej 749/4.

W dniu 15 grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni zgłoszonej w toku postępowania. Ponadto umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej przez stronę z płatności działki rolnej.

Następnie w dniu 21 czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a następnie w dniu 18 lipca 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność wyżej wymienionej decyzji wskazując w treści uzasadnienia, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 w związku z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień wskazując w treści pisma z dnia 15 marca 2012 r. iż w toku postępowania stwierdzono nieprawidłowości na działkach ewidencyjnych nr 39/2 i 40/1. W odpowiedzi M.K. złożyła formularz korekty wniosku, w którym dokonała podziału działek rolnych położonych na nieprawidłowych działkach ewidencyjnych.

W dniu 11 kwietnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą w pomniejszonej wysokości oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej działki rolnej I/I1. Od decyzji tej M.K. wniosła odwołanie.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia 29 sierpnia 2012 r. uchylił ww. decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości. Organ wskazał, że pomniejszenie należnej stronie płatności wynika z wykluczenia z płatności części powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1. Ponadto umorzył postępowanie w części dotyczącej działki rolnej, którą skarżąca wycofała z płatności.

W odwołaniu M.K. nie zgodziła się z wyznaczoną przez organ I instancji powierzchnią kwalifikującą się do płatności na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 i wniosła o przyznanie płatności do powierzchni, do której przyznana została pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW).

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 stycznia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ, powołując się na treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 t.j.), wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, których celem zgodnie z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest płatność. Dodać należy, iż w myśl art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. U.UE.L 2009.30.16) kontrole administracyjne są przeprowadzane dla każdego wniosku, natomiast kontrole na miejscu stanowią uzupełnienie systemu kontroli administracyjnych i są przeprowadzane dla próby kontrolnej wyłonionej zgodnie z zapisami art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.

Ponadto organ wskazał, że przepis art. 24 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać porównania "zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich". W celu realizacji obowiązku nałożonego we wskazanym powyżej przepisie, podczas kontroli administracyjnej wniosku organ administracji, w oparciu o dane zawarte w systemie ZSZiK, w tym w oparciu o bazę referencyjną powierzchni PEG, oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, ustala powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności w ramach zgłoszonych do płatności działek.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni zgłoszonej do płatności na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1, na których położone były działki rolne D/Dl, E, A/A l, F/F l i G. W wyniku badania zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych i weryfikacji kwalifikowalności tych terenów, organ I instancji ustalił, że część zgłoszonej we wniosku powierzchni wskazanych działek nie spełnia jednego z warunków przyznania płatności, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Organ powtórzył, że w myśl wskazanego przepisu do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się grunty, o których mowa w art. 143b ust. 5 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003. Wraz z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 uchylone zostało Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1782/2003 i zgodnie z zapisem art. 146 ust. 2 akapit 2 tego Rozporządzenia, odniesienia do Rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Zgodnie z tą tabelą, wymieniony w art. 7 ust. 1 ustawy art. 143b ust. 5 akapit 1 Rozporządzenia 1782/2003 został zastąpiony przez art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady 73/2009, który stanowi, że do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Na podstawie analizy dostępnych w systemie ZSZiK cyfrowych ortofotomap organ I instancji ustalił, że część powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Tym samym nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego nieprecyzyjności pomiarów przeprowadzonych na pozostających w dyspozycji organu ortofotomapach, organ odwoławczy wyjaśnił, że dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa cyfrowa jest to mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii. W niniejszej sprawie oceny kwalifikowalności zgłoszonych do płatności obszarów dokonano w oparciu o analizę ortofotomap wykonanych w dniu 30 lipca 2004 r. (znajdujące się w aktach sprawy wydruki nr 1, 3, 5 to ortofotomapy dla działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 wykonane w dniu 30 lipca 2004 r., natomiast wydruki nr 2, 4 i 6 to ortofotomapy wykonane dla tych działek w dniu 12 września 2010 r., na których zaznaczono tereny nieuprawnione oraz tereny uwzględnione podczas ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności. Organ wyjaśnił, że obszary kwalifikujące się do płatności to obszary użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. znajdujące się wewnątrz żółtej linii. Obszary wyłączone z płatności to zadrzewienia i zakrzaczenia znajdujące się w obrębie działek poza żółtą linią. W wyniku pomiaru przeprowadzonego w systemie ZSZiK, polegającego na zliczeniu liczby pikseli wewnątrz żółtej linii (wydruk nr 2, 4 i 6) organ I

instancji ustalił, że powierzchnia działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 kwalifikująca się do płatności wynosi odpowiednio: 1,65 ha, 1,12 ha i 5,78 ha. W opinii organu odwoławczego tak wykonane pomiary powierzchni kwalifikujące się do płatności oraz wykluczenie z płatności pozostałych obszarów wyżej wymienionych działkach ewidencyjnych nie budzą wątpliwości. Dyrektor ARiMR podkreślił, że ortofotomapy wykonane w dniu 30 lipca 2004 r. są czytelne, a wyraźnie widoczne na nich gęste zadrzewienia i zakrzaczenia występują na obszarze zwartym, co uwidocznia przebieg granic pomiędzy obszarami użytkowanymi rolniczo a nieużytkami i pozwala na dokładny pomiar powierzchni kwalifikującej się do płatności. Ponadto z faktu, że zdjęcia wykonano w 2004 r., a więc po dniu 30 czerwca 2003 r. wyprowadzić można wniosek, iż grunty te nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. i tym samym nie kwalifikują się do płatności.

Ustosunkowując się natomiast do tej części odwołania, w której strona podnosi, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr 39/2 wynosi 5,29 ha organ odwoławczy wyjaśnił, że dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków, do której odwołuje się strona, stanowią dowód jedynie tego co zostało w niej urzędowo potwierdzone, czyli co do danych dotyczących działek ewidencyjnych, sposobu ich oznaczenia, rodzaju użytków gruntowych. I mimo, iż wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, nie może stanowić przesądzającego dowodu co do danych dotyczących działek rolnych, ich powierzchni, albowiem tych danych ewidencja gruntów i budynków nie zawiera. W świetle powyższego organ stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą przesądzać o kwalifikowalności gruntu do płatności.

Dyrektor ARiMR w Ł. wskazał, że organ nie kwestionuje, iż w chwili obecnej strona prowadzi działalność rolniczą na spornych gruntach i działalność ta jest prowadzona zgodnie z normami, okoliczność tę potwierdzają ortofotomapy wykonane w dniu 12 września 2010 r. oraz wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 4-5 października 2007 r. oraz w dniu 25 lipca 2011 r., to jednak warunek wynikający z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 nie został spełniony tj. działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ zaznaczył, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW), są to dwie odrębne formy wsparcia finansowego regulowane odrębnymi przepisami prawa. Przepisy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiają zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i ich przyznanie poprzedza weryfikacja warunków zawartych w tym akcie, w tym warunku, o którym mowa w art. 124 ust. 2 tego rozporządzenia. Warunek wynikający ze wskazanego powyżej przepisu nie dotyczy obszarów zgłoszonych do płatności ONW, stąd powierzchnie, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. zostały uwzględnione podczas ustalania należnej stronie płatności ONW.

Ustosunkowując się natomiast do argumentu skarżącej, zgodnie z którym na działce ewidencyjnej nr 39/2 była prowadzona uprawa leszczyny, organ odwoławczy wskazał, że przedstawione przez stronę dowody tj. oświadczenie R.P. oraz zdjęcia wykonane na działce w dniu 11 sierpnia 2012 r., nie wpływają na zmianę stanowiska organu. Nie potwierdzają bowiem, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. działka ta była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Organ podkreślił, że na wykonanych przez stronę zdjęciach prezentujących wschodnią część działki ewidencyjnej nr 39/2 widoczny jest obszar zadrzewiony, na którym występuje zarówno leszczyna, jak i kilkunastoletnie drzewa z gatunków lasotwórczych, które wprawdzie nie przesądzają o istnieniu lasu na tym obszarze, ale przeczą twierdzeniu strony o prowadzeniu działalności sadowniczej na tym terenie.

Podsumowując organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności, ciężar dowodowy spoczywa na stronie i mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających, iż działki ewidencyjne nr 39/2, 40/1 i 216/1 były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i tym samym został spełniony warunek, o którym mowa w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Nie narusza zatem prawa takie postępowanie organu, gdy wobec braku dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ opiera swoje ustalenia na wynikach kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o dane pochodzące z systemu LPIS, w tym ortofotomapy cyfrowe spornych działek.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na 2009 r. powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 81,97 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 77,59 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 4,38 ha, co stanowi 5,67 % powierzchni stwierdzonej. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3 % powierzchni stwierdzonej, stąd powierzchnia stwierdzona tj. 77,59 ha, została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 8,76 ha, co dało powierzchnię 68,83 ha, na którą została naliczona płatność JPO. Stawka płatności JPO na jeden hektar gruntu w 2009 roku wynosiła 506,98 zł. Ze względu na powyższe należna wnioskodawczyni płatność JPO wyniosła 34.895,44 zł.

W zakresie Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) za 209 r. organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 48,98 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, kwalifikująca się do objęcia płatnością wyniosła 44,77 ha. Różnica między tymi powierzchniami wyniosła 4,21 ha, co stanowi 9,40% powierzchni stwierdzonej. Ponieważ przekroczyła ona 3% powierzchni stwierdzonej, powierzchnia stwierdzona została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia 8,42 ha, co dało powierzchnię 36,35 ha, na którą została naliczona płatność UPO. Stawka płatności UPO na jeden hektar gruntu w 2009 r. wynosiła 356,47 zł, zatem należna wnioskodawczyni płatność wyniosła 12.957,68 zł.

W skardze z dnia 4 marca 2013 r. M.K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepełnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, braku oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, art. 11 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy oraz art. 8 k.p.a. W ocenie skarżącej organy naruszyły również treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu powierzchni kwalifikującej do przyznania płatności oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, jak również art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego. Skarżąca wskazała, że w wykazie powierzchni w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. zamieszczonych na stronie internetowej organu żadna z działek, na rzecz których strona wnioskuje o płatność nie była obarczona kodem DR 10, a także z informacji przesyłanych przez organ takie wnioski nie wypływają. Zdaniem skarżącej prowadzi to do wniosku, że stanowisko organu jest wewnętrznie sprzeczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 4 lipca 2013r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował skargę w ten sposób, że skarży jedynie tę część decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2009r. w pomniejszonej wysokości. Nie skarży natomiast tej części decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji o częściowym umorzeniu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga M.K. jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że skarga dotyczy jedynie części decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2009r. w pomniejszonej wysokości. Na rozprawie w dniu 4 lipca 2013r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował bowiem skargę podnosząc, że nie skarży tej części decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji o częściowym umorzeniu postępowania. W związku z czym przedmiotem skargi jest jedynie przyznanie płatności bezpośrednich na 2009r. w pomniejszonej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzenie przez organ administracji w toku przeprowadzonej kontroli faktu nieutrzymania wnioskowanych do płatności działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dotyczy to działek o numerach ewidencyjnych 39/2, 40/1 i 216/1.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). W myśl przepisu art. 7 ust.1 wskazanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (...) (Dz.U.UE.L nr 30 poz. 16 ze zm.) do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...).

Należy zaznaczyć, iż do dnia 31 stycznia 2009r. obowiązywało rozporządzenie Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. UE. L.2003.270.1), które zostało uchylone i w jego miejsce w dniu 1 lutego 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r.

Jednakże, zgodnie z brzmieniem art. 146 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonywane w niniejszym rozporządzeniu traktowane są jako odniesienia do tego rozporządzenia obowiązującego przed uchyleniem. Odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Z tabeli tej wynika, że art. 143b ust. 4, ust. 5 i ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 odpowiada art. 124 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Analiza przepisów art.7 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. oraz art.124 ust.2 rozporządzenia nr 73/2009 wskazuje, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych kluczowe znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało jednolity pogląd, który skład orzekający w tej sprawie podziela, że regulacje unijne stanowiąc o warunkach przyznawania płatności obszarowych podkreślają, iż beneficjent musi wykazać dobry stan upraw rolnych w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności. Powoływanie się natomiast na dobry stan gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. nie znajduje oparcia w przepisach unijnych. Pozostaje też w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według którego warunkiem przyznania płatności jest między innymi "utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności". Oznacza to, że stan "dobrej kultury rolnej" musi istnieć w roku ubiegania się o przyznanie płatności a nie na dzień 30 czerwca 2003r.(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1324/10, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 500/10, z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II GSK 911/10, z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1016/10, publ. baza orzeczeń CBOIS).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że na gruncie poprzednio obowiązującego przepisu art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L nr 270 poz. 1), którego odpowiednikiem jest przepis art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiący m.in. podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że regulacje wynikające z treści tego przepisu odnoszą się do Państwa Członkowskiego – w tym również Polski, a nie do indywidualnego beneficjenta pomocy. Przepis ten reguluje między innymi zasadę przekazywania nowym Państwom Członkowskim funduszy do celów przyznawania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, zasady stosowania systemu jednolitej płatności czy też roli Komisji w tym zakresie. Za takim rozumieniem cytowanego przepisu przemawia ust. 13 artykułu 143b. rozporządzenia nr 1782/2003, który stanowi, że "nowe Państwa Członkowskie informują szczegółowo Komisję o środkach podjętych w celu wykonania niniejszego artykułu" (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 91/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Mając na uwadze powyższy pogląd należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach stanowisko organów obu instancji, iż skarżącej nie mogą być przyznane płatności obszarowe na 2009 rok we wnioskowanym zakresie, bowiem wskazane obszary działek o numerach ewidencyjnych 39/2, 40/1 i 216/1 nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W tym zakresie organy powołały się na analizę ortofotomap cyfrowych wykonanych w dniu 30 lipca 2004 r. i 12 września 2010r. Opierając się na ich zestawieniu organy wywiodły, że skarżąca nie utrzymywała wskazanych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. W świetle wyżej przedstawionych rozważań uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia 31 stycznia 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 grudnia 2012 r. organy naruszyły treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Wymagania jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych regulują ww. wskazane przepisy krajowe i unijne, z których jednoznacznie wynika, że grunty muszą być w dobrej kulturze rolnej w roku, którego dotyczy wniosek a nie na dzień 30 czerwca 2003r.

Zatem uznać należy, że ponownie rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 18 maja 2009 r. o przyznanie płatności bezpośrednich organ zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy wnioskowane grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2009 r., jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Jednocześnie podkreślić należy, że w decyzji z dnia 31 stycznia 2013r. organ odwoławczy sam przyznał, że strona prowadzi działalność rolniczą na spornych gruntach i działalność ta prowadzona jest zgodnie z normami. Organ dysponuje bowiem ortofotomapami cyfrowymi sporządzonymi w dniu 12 września 2010 r. oraz wynikami kontroli przeprowadzonej w dniach 4 - 5 października 2007r. i w dniu 25 lipca 2011 r.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), bowiem nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2009 r. w odniesieniu do zadeklarowanej powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 poprzez brak analizy stanu "dobrej kultury rolnej" w 2009 roku.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2009r. w pomniejszonej płatności. Sąd także uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich na 2009r. w pomniejszonej wysokości. Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej stanowił przepis art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 t.j.). Na koszty postępowania złożyły się: wpis sądowy od skargi (200 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (1200 zł).

bg