Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2305/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Ministra Transportu z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poświadczenia posiadania przez stację kontroli pojazdów wyposażenia i warunków lokalowych zgodnych z wymaganiami. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] sierpnia 2006 r. a także decyzji Ministra Transportu o nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. oraz uchylonej tą decyzją decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] listopada 2005 r.; 2. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu na rzecz skarżącego H. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. R., wnioskiem z dnia [...] października 2005r. i stosownie do wymogu przepisu art. 83 ust. 3 pkt 5 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwrócił się o wydanie poświadczenia zgodności wyposażenia i warunków lokalowych stacji kontroli pojazdów w miejscowości O. z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów.

Służby Transportowego Dozoru Technicznego, jak wynika ze sporządzonego protokołu oględzin i badań [...] nr [...] z dnia [...] października 2005r. stwierdziły, iż prowadzona przez wnioskującego H. R. stacja zarejestrowana jest jako podstawowa stacja kontroli pojazdów AB/cdef, wykonująca badanie pojazdów ww. w zakresie podstawowym. Odnosząc warunki stacji do obowiązków określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 1 lutego 2005r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. Nr 25, poz. 209), osoby dokonujące oględzin oceniły, że wymogom rozporządzenia nie odpowiada:

1. stanowisko kontrolne wysokości w zakresie jego szerokości,

2. kanał przeglądowy w zakresie jego długości,

3. wentylacja z uwagi na brak mechanicznej wentylacji nawiewnej,

4. tablica informacyjna, gdyż nie zawiera uaktualnionego wykazu czynności kontrolnych,

5. wyposażenie technologiczne w zakresie nieprawidłowego montażu czujnika nadmiernego poziomu gazu ziemnego.

Zainteresowany H. R. nie zgodził się z wynikami oględzin i w złożonych do protokołu uwagach stwierdził, iż wnioski zawarte w uwagach końcowych protokołu są niezgodne ze stanem faktycznym.

Wobec powyższego, w zakładzie wnioskodawcy przeprowadzono w dniu [...] listopada 2005r. ponowne oględziny – protokół oględzin i badań [...] nr [...]. Stwierdzono ostatecznie, że stacja nie odpowiada warunkom cyt. wyżej rozporządzenia w zakresie niedostatecznej wysokości zmywalnej ścian stanowiska kontrolnego. Stwierdzono także, iż urządzenie rolkowe do kontroli działania hamulców nie umożliwia przeprowadzenia badań hamulców motocykli.

Z powyższych względów, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, dalej Dyrektor TDT, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej – prd., odmówił poświadczenia, że stacja kontroli pojazdów firmy "H." ul. [...] S. posiada wyposażenie i warunki lokalowe stacji pojazdów zgodne z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań przez przedsiębiorców prowadzących podstawową stację kontroli pojazdów A, B o rozszerzonym zakresie badania c, d, e, f.

Pismem z dnia [...] listopada 2005r. H. R., zwany dalej skarżącym, złożył do Ministra Transportu i Budownictwa odwołanie, w którym domagał się uchylenia decyzji w całości ze względu na sprostanie przez prowadzoną przez niego stacje wymogom cyt. już rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Skarżący zwrócił uwagę organu odwoławczego na rozbieżność w treści dwóch protokołów oględzin, a mianowicie w kwestii zmywalności ścian protokół wcześniejszy nie odnotował nieprawidłowości, które pojawiły się w protokole późniejszym. Co do urządzenia rolkowego do kontroli działania hamulców skarżący podkreślił, że na posiadanym przez niego urządzeniu badane mogą być pojazdy do tego przeznaczone, nie motocykle, dla badania których skarżący posiada urządzenie takie, jakiego wymaga ustawodawca.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Minister Transportu po rozpatrzeniu, jak podał, odwołania "H.", działając na podstawie art. 138 §2 k.p.a. i art. 83 ust. 4 prd. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006r. zmienione zostały § 10 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 cyt. już rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów. Ponieważ niespełnienie wymogów tych przepisów było podstawą decyzji odmownej Dyrektora TDT, sprawa spełnienia obowiązujących wymogów musi być ponownie zbadana przez organ I instancji w świetle złożonego wniosku z dnia [...] października 2005r.

W tym stanie rzeczy, służy TDT przeprowadziły kolejne oględziny stacji skarżącego. W sporządzonym protokole nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. w § 14 ust. 1 stwierdzono, że urządzenie rolkowe do kontroli działania hamulców pojazdów, jako urządzenie składowe linii diagnostycznej, nie umożliwia przeprowadzenia badań hamulców motocykli. Powyższe stwierdzenie stało się podstawą faktyczną dla wydania na podstawie art. 83 ust. 4 prd. przez Dyrektora TDT dnia [...] sierpnia 2006r. decyzji nr [...] ponownie odmawiającej poświadczenia, że stacja [...] H. w S. posiada wyposażenie i warunki lokalowe stacji zgodne z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań przez przedsiębiorców prowadzących podstawową stację kontroli pojazdów A, B o rozszerzonym zakresie badania c, d, e, f.

W złożonym, pismem z dnia [...] sierpnia 2006r., do Ministra Transportu odwołaniu skarżący wnosił o uchylenie decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 8, art. 10, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Skarżący uznał za wątpliwą samą formułę decyzji - "odmowa wydania poświadczenia" co do całego zakresu przeprowadzanych przez stację badań w sytuacji braku zastrzeżeń organu co do warunków niezbędnych do przeprowadzania badań w zakresie właściwym dla stacji prowadzonej przez skarżącego. Ponadto, skarżący zwrócił uwagę organu na nieprawidłową procedurę w zakresie przeprowadzonych oględzin, ponieważ osoby dokonujące tych oględzin nie zawiadomiły skarżącego o swoich spostrzeżeniach przed wydaniem decyzji. Odnosząc się do zarzutu, że urządzenie rolkowe do kontroli działania hamulców nie umożliwia przeprowadzania badań hamulców motocyklowych, skarżący stwierdził, iż zmieniony zapis rozporządzenia jest manipulacją, wpisaniem treści nieprzemyślanej, które prowadzi do tego, że skarżący jako fachowiec nie wie w jaki sposób można badać pojazdy motocyklowe na rolkach. Będąc przekonany o swojej racji tzn. o braku jest technicznych możliwości badania równomierności siły hamowania na urządzeniu rolkowym jakichkolwiek motocykli, skarżący zaproponował wręcz, żeby pracownicy TDT zaprezentowali skarżącemu jak można wjechać motocyklem na urządzenie rolkowe i dokonać skuteczności pomiaru hamowania.

Minister Transportu decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawna podał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 83 ust. 4 prd. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 marca 2006r. w sprawie szczegółowych wymagań (...). Decyzję skierował do "H." w S. Minister stwierdził, iż w sytuacji w której stacja kontroli pojazdów przeznaczona również do kontroli motocykli, nie spełnia wymogu § 14 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, nie może być uznana za stację odpowiednią dla kontroli pojazdów, stosownie do wniosku, typu A. Organ zwrócił uwagę na przepis ust. 5 cyt. paragrafu rozporządzenia, który dopuszcza badanie skuteczności hamowania poprzez pomiar opóźnienia hamowania, w przypadku pojazdów, których cechy uniemożliwiają przeprowadzenie badania na urządzeniu płytowym lub rolkowym.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, H. R. domagał się uchylenia decyzji Ministra i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora TDT. W obszernej skardze kwestionował wymóg badania hamulców motocykli na urządzeniu rolkowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając zaskarżoną decyzję pod tym właśnie kątem należy stwierdzić, że narusza ona prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Stosownie do przepisu art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) - prd., stację kontroli pojazdów może prowadzić przedsiębiorca, który posiada poświadczenie zgodności wyposażenia i warunków lokalowych odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów. Poświadczenie takiego stanu rzeczy wydaje, w drodze decyzji, Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, po dokonaniu sprawdzenia stacji kontroli pojazdów (art. 83 ust. 4 prd.).

W rozpatrywanej sprawie, wniosek o wydanie poświadczenia, o którym mowa w art. 38 ust. 4 prd. złożył przedsiębiorca H. R. prowadzący, jak wynika z zaświadczenia wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontrolne pojazdów, "H." i pod szyldem tej firmy – [...]. Załatwiając sprawę, organy administracji publicznej, tak pierwszej jak i drugiej instancji, wszystkie wydane w sprawie decyzje zaadresowały na "H." jako na stronę postępowania. Wynika to zarówno z informacji komu doręczono decyzję jak też ze sformułowania treści rozstrzygnięć tj. dokonania odmowy wydania poświadczenia dla H.", rozpatrzenia odwołania H. (decyzja Ministra Transportu z [...].07.2006r. oraz z [...].10.2006r.) i stwierdzenia, iż sprawa rozpatrywana jest wskutek wniosku tegoż przedsiębiorstwa (str. 1 decyzji MT zdanie pierwsze uzasadnienia obu decyzji).

Należy stwierdzić, iż takie postępowanie organu rażąco narusza prawo.

Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie strony postępowania, zaś stroną postępowania, odpowiednio do przepisu art. 28 k.p.a. jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak stanowi art. 29 k.p.a. stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Tylko takie osoby mogą formalnie dochodzić swego interesu prawnego na drodze postępowania administracyjnego.

W badanej przez Sąd sprawie wnioskodawcą był H. R. (wniosek z dnia [...] października 2005r. opieczętowany nazwą firmy i podpisany przez jej właściciela) prowadzący działalność gospodarczą, co wynikało nie tylko z treści złożonego wniosku, ale przede wszystkim z zaświadczenia o wpisie przedsiębiorcy do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący w niniejszej sprawie H. R. złożył wniosek stosownie do treści art. 83 ust. 3 prd. i tylko on jako osoba fizyczna – przedsiębiorca prowadzący stację kontroli pojazdów - mógł być stroną postępowania o wydanie poświadczenia, o którym mowa w art. 83 ust. 4 prd. Prowadzone przez skarżącego przedsiębiorstwo pod nazwą "H." jest wyłącznie firmą, pod którą działa przedsiębiorca. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod określoną firmą wynika z przepisu art. 432 K.c. i spoczywa na każdym przedsiębiorcy, zarówno gdy jest nim osoba fizyczna, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, jak i wtedy gdy jest to osoba prawna czy jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 K.c. prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, musi być realizowane zgodnie z cyt. przepisami kodeksu cywilnego oraz przepisami art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 281, poz. 2777 ze zm.) - usdg. tzn. pod firmą w przypadku osoby fizycznej jako przedsiębiorcy. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi przez przedsiębiorcę, w razie wystąpienia przez tego przedsiębiorcę do organu administracji publicznej z wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne, nie może powodować przekonania organu, że stroną postępowania może być firma, którą ten przedsiębiorca prowadzi.

Firma prowadzona przez osobę fizyczną nie może być stroną postępowania administracyjnego. Wynikająca z przepisów prawa okoliczność, iż osoba fizyczna działa pod określoną firmą, a firma ta stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 usdg. podlega wpisowi do ewidencji, stanowiąc wraz z innymi danymi o zakresie tego wpisu, nie może mieć wpływu na to, że stroną postępowania administracyjnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest zawsze tylko przedsiębiorca tzn. określona osoba fizyczna lub prawna prowadząca tę działalność.

Podobne stanowisko zajął w postanowieniu z dnia 4 września 1996r. Sąd Najwyższy (II ARN 33/96, OSNAPU 1997/6, poz. 89), który stwierdził, iż jeżeli osoba fizyczna prowadzi przedsiębiorstwo (firmę), to w zakresie praw i obowiązków wynikających z prawa celnego ich podmiotem jest ta osoba, a nie przedsiębiorstwo. Z kolei w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 15/04 Sąd stwierdził, iż poprzestanie na oznaczeniu nazwy, pod którą osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą bez wymienienia imienia i nazwiska tej osoby, powoduje konieczność przyjęcia, iż doszło do naruszenia bezwzględnego wymogu, jakiemu powinna odpowiadać decyzja tj. wymogu oznaczenia strony. W powyższej sprawie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 29 listopada 2006r. (sygn. akt I OSK 106/06) wypowiedział się, iż nawet w przypadku spółki cywilnej nie jest możliwe adresowanie decyzji do tej spółki poprzez podanie jej nazwy tzn. firmy, pod którą działają przedsiębiorcy. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach zewnętrznych mogą być tylko wspólnicy.

W rozpatrywanej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa tj. do rażącego naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. polegającego na wadliwym oznaczeniu strony postępowania i przyznaniu zdolności prawnej firmie osoby fizycznej wbrew dyspozycji art. 29 k.p.a. w związku z art. 30 § 1 k.p.a. Rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy naruszenie jest oczywiste, a dotyczyć ono może tak przepisu prawa materialnego jak też procesowego. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa mającym zastosowanie w danej sprawie. Naruszenie prawa, jakiego dopuścił się organ w rozpatrywanej sprawie, niezależnie od treści merytorycznych zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie może zostać nie zauważone przez Sąd, bowiem prowadziłoby do usankcjonowania niedopuszczalnej zmiany jednoznacznej treści cyt. wyżej przepisu art. 29 k.p.a.

Organ, ponownie rozpatrując wniosek złożony przez H. R., uwzględni wykładnię prawa dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie i zwróci uwagę na tryb w jakim dokonywały się oględziny stacji skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem rozbieżnych stwierdzeń trzech protokołów oględzin w zakresie niespełniania przez stację warunków określonych w cyt. wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury oraz zagwarantowania prawa skarżącego jako strony postępowania wypowiedzenia się odnośnie do stwierdzonych nieprawidłowości.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzając naruszenie przez organ zaskarżonym rozstrzygnięciem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność decyzji Ministra Transportu oraz decyzji Dyrektora TDT utrzymanej nią w mocy oraz na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji wcześniej wydanych w tej samej sprawie, dotkniętych wadą nieważności.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.