Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1275/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia o przymusowym zarządzie oraz orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Minister Gospodarki utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. o stwierdzeniu nieważności zarządzenia Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r. [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "M. w mieście Z. woj. [...]" oraz orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dot. przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że przedmiotowe przedsiębiorstwo stanowiło w przeszłości własność B. B. w 2/3 częściach i J. K. w 1/3 części. Zarządzeniem Ministra Aprowizacji z Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r. [...] nad przedsiębiorstwem ustanowiono przymusowy zarząd na podstawie dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz.U. R.P. Nr 21, poz. 67, ze zm.). Na podstawie zgromadzonych dokumentów, opisanych w zaskarżonej decyzji, organ orzekający ustalił, że omawiane młyny w chwili ustanowienia nad nimi przymusowego zarządu państwowego były czynne i niezagrożone bezruchem, mimo, że nie znajdowały się w rękach właścicieli, ale były dzierżawione przez R. S., P. W. i S. L. w określonych częściach, którzy byli zainteresowani dalszym prowadzeniem omawianego przedsiębiorstwa. Użytkowanie młynów przez dzierżawców zgodnie z przeznaczeniem gospodarczym nie kwalifikowało ich do uznania zaistnienia sytuacji, która ze względu na interes Państwa wymagała dodatkowej ingerencji lub podjęcia działalności młynów. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ orzekający wskazał, że ratio legis przepisów dekretu z dnia 18 lipca 1918 r. polegało nie na upaństwowieniu przedsiębiorstw, lecz jedynie na podtrzymywaniu działalności gospodarczej w przypadku, gdy ich właściciele nie mogli lub nie chcieli prowadzić działalności, której podtrzymywanie lub wznowienie było koniczne ze względu na interes Państwa. Skutkiem tego wskazano, że młyny pszenny i żytni, nie mogły być uznane za przedsiębiorstwo o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie w ruchu miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa, skoro nawet

zdolność przemiałowa każdego z nich wy nosiła poniżej 15 ton na dobę. Na tej podstawie, w zaskarżonej decyzji stwierdzono brak spełnienia przesłanek z dekretu z dnia 18 lipca 1918 r. wobec przedmiotowego przedsiębiorstwa do objęcia go przymusowym zarządem państwowym, dlatego zarządzenie Ministra Aprowizacji z Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r. uznano za rażąco naruszające wskazany dekret.

Ponadto, powołanemu zarządzeniu Ministra Aprowizacji z Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r, zarzucono naruszenie art. 44 oraz art. 75 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341, ze zm.), ponieważ zarządzenie to, mimo, iż ograniczało właścicieli w ich prawie własności wobec przedsiębiorstwa, nie zawiera, wbrew wskazanym podstawom prawnym, prawnego i faktycznego uzasadnienia.

Oceniając orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa w części dot. przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]", wydane na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17), organ orzekający wskazał, że zarówno Wojewódzka jak i Główna Komisja do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw, podejmując swoje orzeczenia poprzedzające wydanie orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach teoretycznej zdolności przemiałowej znacjonalizowanych młynów, przyjmując za podstawę min. opinię biegłego inż. A. T. z dnia 28 lutego 1947 r. W opinii tej, sporządzonej z uwzględnieniem Instrukcji Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] marca 1946 r., wskazano bowiem, że teoretyczna zdolność przemiałowa obu młynów łącznie wynosiła 35,87 ton zboża na dobę. Wprawdzie biegły określił w opinii także praktyczną zdolność przemiałowa, wynoszącą 23,29 tony zboża na dobę dla obu młynów łącznie, lecz również ta zdolność stanowi ona - zdaniem organu orzekającego -teoretyczną zdolność przemiałowa, ponieważ opiera się na metodologii zmierzającej do wyliczenia wielkości idealnej przy zastosowaniu teoretycznych współczynników wydajności wynikających z zastosowanego przemiału oraz stopnia zużycia maszyn. Tak wyliczona zdolność przemiałowa, nazwana praktyczna zdolnością przemiałowa, nie uwzględnia rzeczywistego stanu technicznego zamaszynowienia młynów w dacie ich nacjonalizacji. Biegły dowolnie przyjął omawiane współczynniki, nie biorąc pod uwagę stanu techniki faktycznie istniejącego w dacie budowy młynów, stopnia zużycia w odniesieniu do wszystkich maszyn i urządzeń, ani czynników ograniczających zdolność przemiałową

młynów w dniu 5 lutego 1946 r., jako w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r.

Również, wyliczona we własnym zakresie przez Wojewódzką Komisję do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w L., na podstawie uchwały Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 1947 r. w sprawie jednolitego obliczania zdolności produkcyjnej młynów, zdolność przemiałowa 29,97 ton zboża na dobę dla obu młynów łącznie, jest zdolnością teoretyczną, a nie praktyczną, ponieważ nie uwzględnia rzeczywistego stanu technicznego maszyn i urządzeń młynów w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej.

Wojewódzka Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w L., nie przyjęła do materiału dowodowego protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 14-16 stycznia 1946 r., sporządzonego najbliżej daty 5 lutego 1946 r, zwierającego szczegółowy opis młynów żytniego i pszennego w Z. przy ul [...] [...], ich stanu technicznego oraz wyposażenia, na podstawie którego można było ustalić kryterium nacjonalizacji.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ orzekający stwierdził, że art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęcie na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, dotyczył tylko tych młynów, których rzeczywista, a nie teoretyczna, zdolność przemiałowa wynosiła w dniu 5 lutego 1946 r. (jako w dniu wejścia w życie powołanej ustawy nacjonalizacyjnej) ponad 15 ton zboża na dobę. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie, do nacjonalizacji przyjęto mało miarodajne dowody, skoro dowody te dotyczą wyliczenia teoretycznej, a nie praktycznej zdolności przemiałowej i to nie na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej.

Analiza wartości dowodowej dokumentów przyjętych za podstawę do wyliczenia zdolności przemiałowej nie pozwala na jednoznaczne określenie, czy znacjonalizowane przedsiębiorstwo spełniało kryteria jego upaństwowienia określone w ustawie nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r, dlatego też organ orzekający, stosownie do art. 77 §1 kpa, uznał za słuszne pozyskanie dodatkowego dowodu z ekspertyzy uprawnionych rzeczoznawców w zakresie faktycznego stanu przemiałowości młynów w Z. w dniu 5 lutego 1946 r. Z opinii sporządzonej w listopadzie 2005 r. przez mgr inż. A. O. wynika, że młyny stanowiły dwa oddzielnie wybudowane i oddzielnie zlokalizowane obiekty, funkcjonując niezależnie od siebie. Pod względem technologicznym (rodzaj przemiału) oraz technicznym (oddzielne niezależne wyposażenie) i eksploatacyjnym (oddzielne zatrudnienie pracowników fizycznych), były to dwa odrębne młyny funkcjonujące niezależnie od siebie. Biegły określił zdolność

przemiałową dla każdego z młynów oddzielnie, w trzech wariantach, tj. według literatury naukowej, według analizy mocy zainstalowanych w młynach silników elektrycznych oraz według zarządzenia Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia 18 listopada 1945 r. W każdym z wyliczonych wariantów, zdolność przemiałowa każdego z młynów oddzielnie w dniu 5 lutego 1946 r. wynosiła poniżej 15 ton zboża na dobę. Także zdolność przemiałowa obu młynów łącznie, nie przekraczała 15 ton zboża na dobę. Na tej podstawie organ orzekający uznał, że nie została spełniona przesłanka nacjonalizacji młynów w rozpatrywanej sprawie, dlatego orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa w części dot. przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]", należało uznać za rażąco naruszające przepisy ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r.

W zaskarżonej decyzji przyjęto, że oceniane zarządzenie Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r, oraz orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]", nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 §2 kpa. Poszczególne składniki majątkowe przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]", ustalone zostały w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 14 lipca 1949 r. (sprostowanym protokołem z dnia 1 kwietnia 1950 r), który został zatwierdzony orzeczeniem Prezesa Centralnego Urzędu Skupu i Kontraktacji z dnia 4 grudnia 1952 r. Skoro zaś organem właściwym do oceny powołanego orzeczenia jest obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to do tego organu należy ocena skutków prawnych orzeczenia z dnia 4 grudnia 1952 r., jako orzeczenia określającego, które ze składników majątkowych znacjonalizowanego przedsiębiorstwa przeszły na własność Państwa, a które obecnie stały się przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, w tym przedmiotem nabycia przez S. sp. z o.o. aktem notarialnym z dnia [...] maja 2003 r. [...]. Dopiero bowiem orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1952 r. ustalone zostało, które składniki przedsiębiorstwa przeszły na własność Państwa. Orzeczenie to stanowi integralną część orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r, lecz nadal pozostaje w obiegu prawnym, ponieważ Minister Gospodarki nie jest właściwy do jego oceny.

W skardze na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. sp. z o.o. zarzuciła nieuwzględnienie przez organ orzekający zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948

r, polegających na nabyciu przez skarżącą w drodze umowy prawa użytkowania wieczystego działki nr ew. [...], wchodzącej niegdyś w skład przejętego w drodze nacjonalizacji przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]".

Prawo użytkowania wieczystego wskazanej działki było już wielokrotnie po nacjonalizacji nabywane w drodze odpłatnych czynności prawnych od osób ujawnionych w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty. Nabycia te są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i stanowią nieodwracalny skutek prawny orzeczenia nacjonalizacyjnego, ponieważ nie jest możliwe przywrócenie - przy pomocy jakichkolwiek działań prawnych leżących w kompetencji organu administracji - prawa własności tej nieruchomości spadkobiercom jej byłych właścicieli.

Zgodnie z §71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, Państwo stało się właścicielem nieruchomości przedsiębiorstwa z dniem 26 czerwca 1948 r., jako w dacie publikacji orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu. Późniejsze wydanie orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego ustalającego składniki majątkowe przedsiębiorstwa, nie przeczy temu, że skutek własnościowy w stosunku do wszystkich składników nacjonalizowanego przedsiębiorstwa zawartych w protokole nastąpił z datą publikacji i na mocy samego orzeczenia nacjonalizacyjnego. Późniejsze zatwierdzenie protokołu, mające charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdzało inwentarz znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Ocena zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych powinna być zatem dokonana wobec aktu, mocą którego wywołane zostały skutki prawne w sferze prawa własności, tj. orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r.

Ocena legalności orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Skupu i Kontraktacji z dnia [...] grudnia 1952 r. nie ma w tym względzie znaczenia. To na Ministrze Gospodarki spoczywał obowiązek ustalenia, czy stwierdzenie nieważności aktu nacjonalizacyjnego daje podstawę do odwrócenia przez ten organ skutków - w tym przypadku prawnorzeczowych - które wywołało orzeczenie nacjonalizacyjne. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie prowadzi do konsekwencji niemożliwych do zaakceptowania. Skutkiem stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego jest stwierdzenie nieważności orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczym, na co wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt OSK 232/04, publ. LEX nr 148891. Nie może być zatem badana przesłanka nieodwracalności skutków prawnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego.

W skardze zakwestionowano również prawidłowość ustaleń Ministra Gospodarki w zakresie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu orzeczenia nacjonalizacyjnego Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. Przedmiotem nacjonalizacji było jedno przedsiębiorstwo, dlatego ocena przekroczenia granicznej zdolności przerobowej młynów powinna być dokonana na podstawie wielkości ustalonej dla całego przedsiębiorstwa młynarskiego, a nie dla każdego z młynów z osobna. W opinii biegłego z 1947 r. posłużono się praktyczną zdolnością przemiałową, gdyż wielkości teoretyczne obniżono o współczynniki uwzględniające zużycie urządzeń, nawet jeśli tego nie przedstawiono uzasadnienia dla przyjętych współczynników. Również szacunki zdolności przemiałowej obu młynów łącznie, podane przez osoby odwołujące się w przeszłości od orzeczenia Wojewódzkie Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w L. wskazują na przekroczenie 15 ton zboża. Także w opinii sporządzonej na zlecenie Ministra Gospodarki wskazano, że w jednym z wariantów, zdolność przemiałową przekraczała 15 ton. Opinia ta sporządzona została po blisko sześćdziesięciu latach, dlatego w oczywisty sposób opiera się o szacunki, których dokładność nie przeważa nad dokładnością szacunków wynikających z opinii sporządzonej na użytek nacjonalizacji. Nie może być zatem mowy o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu orzeczenia nacjonalizacyjnego, jeżeli materiał dowodowy przeczy ustaleniu objęcia nacjonalizacją młynów nie osiągających wielkości przerobowej uzasadniającej nacjonalizacje, natomiast opinia sporządzona w jednoznaczny sposób nie potwierdza wadliwości tego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu prawa uprawniającego organ administracji do wydania decyzji administracyjnej w zakresie danej sprawy. Rażące naruszenia prawa polega natomiast na tym, że istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana, lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi

przy tym tkwić w samej decyzji od chwili jej wydania, a więc treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Zdarzenia i okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie prawa tkwiące w samej decyzji.

Oceniając legalność decyzji administracyjnej organ nadzoru zobowiązany jest zatem dokonać oceny, czy rozstrzygnięcie zawarte w ocenianej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana i czy ustalenia organu wydającego ocenianą decyzje znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Uwzględniając powyższe, ustalenia Ministra Gospodarki oraz dokonana przez niego ocena zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie uzasadniają stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] stycznia 1946 r. [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "M. w mieście Z. woj. [...]" oraz orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dot. przedsiębiorstwa "M., Z. ul. [...] [...]".

Akta sprawy potwierdzają ocenę nie spełnienia się przesłanek do objęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa przymusowym zarządem państwowym na podstawie przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz.U. R.P. Nr 21, poz. 67, ze zm.), skoro przedsiębiorstwo to pozostawało w ruchu, i nie mogło być, ze względu na skalę zatrudnienia oraz zdolności przemiałowe, a także sam jego charakter usługowy, traktowane w świetle art. 1 pkt 3 powołanego dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. za mające znaczenie dla interesu Państwa. Należy podzielić utrwalone w tym względzie poglądy dotychczasowego orzecznictwa sądowego, że przepisy dekretu dotyczyły przedsiębiorstw mających znaczenie dla gospodarki narodowej, bez działania których Państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji, dlatego wykorzystywanie tych przepisów do małych, lokalnych zakładów przemysłowych lub usługowych wychodzi daleko poza cele wspomnianego dekretu i pozostaje w sprzeczności z treścią jego przepisów.

W odniesieniu do oceny legalności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedmiotowego przedsiębiorstwa, w zaskarżonej decyzji prawidłowo organ nadzoru skorzystał z uprawnień określonych w art. 84 kpa, powołując biegłego do oceny praktycznej zdolności przemiałowej obu młynów w sprawie, na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. na dzień 5

lutego 1946 r. Organ dokonał w tym względzie wnikliwej oceny tej opinii na podstawie art. 80 kpa, rozważając wszystkie zawarte w niej ustalenia i założenia w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza dokumentów archiwalnych, jakie zachowały się z postępowania nacjonalizacyjnego. Ocena organu odpowiada zakresowi jego uprawnień wyznaczonych w art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa.

Za prawidłowe należy uznać w szczególności ustalenia organu, poparte opinią biegłego z listopada 2005 r., że zdolność przemiałowa młynów żytniego i pszennego w rozpatrywanej sprawie, nie przewyższała limitu 15 ton zboża na dobę, skutkiem czego nie została w sprawie spełniona przesłanka z art. 3 ust. 1A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. W tym względzie Sąd podziela wypowiadany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym i przytoczony przez organ nadzoru pogląd, że powołany art. 3 ust. 1A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r., dotyczył tylko tych młynów motorowych, których rzeczywista (a nie teoretyczna) zdolność przemiałowa wynosiła w dniu przejęcia młyna powyżej 15 ton zboża na dobę.

Trafna jest ocena organu nadzoru, że wyliczenia zawarte w opinii sporządzonej przez inż. A. T. w 1947 r. należy uznać za nieokreślające praktycznej zdolności przemiałowej młynów, ponieważ nieuwzględniono w nich rzeczywistego stanu zużycia maszyn i urządzeń znajdujących się w znacjonalizowanych młynach, które to zużycie określone zostało w załączniku do tej opinii na poziomie od 30% do 60% względem wskazanych silników elektrycznych i mlewników.

Nie ma przy tym znaczenia okoliczność podnoszona przez skarżącą spółkę S., oparcia oceny zdolności przemiałowej na opinii sporządzonej w listopadzie 2005 r., a więc po blisko sześćdziesięciu latach od dokonania nacjonalizacji młynów, skoro opinia ta sporządzona została z uwzględnieniem wszystkich dowodów archiwalnych, zawierających bardzo obszerny i zarazem precyzyjny opis składników obu młynów. Określenie zdolności przemiałowej bez dokonania faktycznego przemiału zawsze ma charakter szacunkowy. Chodzi o to, aby przyjęte szacunki, w ramach dostępnej w tej mierze wiedzy i doświadczenia, nie pozostawały w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym i uwzględniały wszystkie jego elementy mogące mieć wpływ na wysokość tych szacunków. Tych kryteriów, opinia sporządzona w 1947 r. nie spełnia, dlatego nie mogła być podstawą do uznania spełnienia się przesłanki nacjonalizacji z art. 3 ust. 1A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r.

Należy również podzielić ocenę organu nadzoru, że młyny stanowiły dwa oddzielne obiekty, do kwalifikowania ich jako odrębne przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 3 ust. 1A pkt 13 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r, co potwierdza

opinia sporządzona w listopadzie 2005 r. w zakresie zastosowanych technologii i rozdzielności eksploatacyjnej. Znajduje potwierdzenie w aktach sprawy okoliczność obejmowania obu młynów odrębnymi świadectwami rejestracyjnymi, co pozwalało na ich traktowanie, jako odrębnych przedsięwzięć gospodarczych, zwłaszcza dla zastosowania przepisów dekretu z dnia 3 stycznia 1946 r, których skutki nacjonalizacyjne nakazywały dokonywać wnikliwej oceny ich zastosowania, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej.

W odniesieniu do zarzutu skargi o zaistnieniu nieodwracalnego skutku prawnego orzeczenia nacjonalizacyjnego Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., w rozumieniu art. 156 §2 kpa, w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego do działki nr ew. 34 przez S. sp. z o.o. w drodze czynności cywilnoprawnej, której skutki nie mogą być zniesione przez organ nadzoru w drodze decyzji administracyjnej, należy stwierdzić, iż jakkolwiek ocena organu nadzoru braku zaistnienia takich skutków w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowa, o tyle wynika to z innych okoliczności, aniżeli wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z akt wynika, iż działka nr ew. [...], znajdująca się w użytkowaniu wieczystym S. sp. z o.o., wchodząca w skład majątku znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, objęta została decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r. o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego tej działki z mocy samego prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez O. w J.. Następnie, aktem notarialnym z dnia [...] września 1993 r. [...] prawo użytkowania wieczystego tej działki zostało przeniesione na rzecz Z. sp. z .o.o., które aktem notarialnym z dnia [...] października 1999 r. sprzedały to prawo A. i T K.. Następnie, aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2000 r., małż. K. zbyli prawo użytkowania wieczystego na rzecz "A. sp. z o.o., a spółka ta, aktem notarialnym z dnia [...] maja 2003 r. [...] przeniosła to prawo na rzecz S. sp. z o.o.

Powyższe oznacza, że prawo użytkowania wieczystego, przysługujące obecnie S. sp. z o.o., powstało z mocy samego prawa, ale dopiero w dniu 5 grudnia 1990 r, z racji, że wobec działki nr ew. [...] udokumentowano, iż w tym dniu znajdowała się w zarządzie państwowej osoby prawnej. Powstałe w przedstawiony sposób prawo użytkowania wieczystego nie jest więc skutkiem prawnym orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., jak również nie jest skutkiem prawnym orzeczenia Prezesa Centralnego Urzędu Skupu i Kontraktacji z dnia [...] grudnia 1952 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa.

Wprawdzie, z powołanych orzeczeń wywodzone jest wobec działki nr ew. [...] prawo własności Skarbu Państwa, na którym w dniu [...] grudnia 1990 r. powstało prawo użytkowania wieczystego z mocy samego prawa na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.), to jednak powstanie tego prawa w żaden sposób nie stanowi skutku prawnego powołanych orzeczeń, ponieważ nie jest ono ani przedmiotem ich rozstrzygnięć, ani wynikiem ich wydania, ani też wynikiem ich wykonania. Prawo to powstało w oderwaniu od zakresu i skutków powołanych orzeczeń nacjonalizacyjnych, które to orzeczenia nie zawierały jakichkolwiek rozstrzygnięć w zakresie konieczności ustanawiania na przedmiotowej działce prawa użytkowania wieczystego.

Mając zaś na uwadze, że przysługujące S. sp. z o.o. do działki nr ew. [...], prawo użytkowania wieczystego, nabyte zostało w drodze kolejnej czynności cywilnoprawnej w całym szeregu takich czynności, jakich prawo to było przedmiotem po jego powstaniu, nabycie to może mieć znaczenie dla oceny skutków prawnych związanych z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r., ponieważ to ta decyzja stanowi ustawowo określony dowód powstania prawa użytkowania wieczystego do działki nr ew. [...], na obrót którym, w drodze czynności cywilnoprawnych, powołuje się skarżąca Spółka.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.