Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 528/01
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 4, par. 22 ust. 1 pkt 3-4
journal: Dz.U. 1998 nr 72 poz. 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów.
article: art. 103 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów /Dz.U. nr 72 poz. 462/ nie wynika, aby plac manewrowy, na którym przeprowadza się szkolenie kandydatów na kierowców musiał spełniać takie same wymagania, jak plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych /egzaminowania/. Do takiego wniosku prowadzi w pierwszym rzędzie porównanie przepisów rozporządzenia określających wymagania dotyczące dwóch rodzajów placów manewrowych. Co do placu dla celów szkoleniowych wymagania te określa przytoczony wyżej z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Natomiast stosownie do par. 22 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych powinien posiadać, z zastrzeżeniem pkt 4, nawierzchnię asfaltową lub betonową, na której wyznaczone są stanowiska umożliwiające realizację zadań egzaminacyjnych.

TEZY

Z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów /Dz.U. nr 72 poz. 462/ nie wynika, aby plac manewrowy, na którym przeprowadza się szkolenie kandydatów na kierowców musiał spełniać takie same wymagania, jak plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych /egzaminowania/. Do takiego wniosku prowadzi w pierwszym rzędzie porównanie przepisów rozporządzenia określających wymagania dotyczące dwóch rodzajów placów manewrowych. Co do placu dla celów szkoleniowych wymagania te określa przytoczony wyżej z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Natomiast stosownie do par. 22 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych powinien posiadać, z zastrzeżeniem pkt 4, nawierzchnię asfaltową lub betonową, na której wyznaczone są stanowiska umożliwiające realizację zadań egzaminacyjnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Moniki P. i Marka P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 grudnia 2000 r., (...) w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie szkolenia kandydatów na kierowców - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...)


UZASADNIENIE

W dniu 7 sierpnia 2000 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję, (...), w której, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ i par. 3-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów /Dz.U. nr 72 poz. 462 ze zm./, odmówił Monice P. i Markowi P. wydania zezwolenia na prowadzenie szkolenia kandydatów na kierowców założonej przez nich spółce cywilnej "D.-K.". W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie wystąpiły okoliczności uniemożliwiające wydanie przedmiotowego zezwolenia. Rzeczywista powierzchnia placu manewrowego nie odpowiada temu, co wynika z umowy najmu tego placu, a ponadto stanowiska "pas ruchu" i "zawracanie" nie odpowiadają wymiarom wskazanym w załączniku nr 5 tabela 1 do instrukcji przeprowadzania egzaminów państwowych stanowiącej załącznik do wymienionego rozporządzenia, a także nie zostały wyznaczone "obszary wjazdu" dla stanowisk "parkowanie skośne, parkowanie równoległe" zgodnie z powołaną instrukcją. Ponadto, linie wyznaczające stanowiska są mało czytelne, a niekiedy niewidoczne. Wnioskodawca odmówił przy tym na piśmie usunięcia wskazanych mu nieprawidłowości. Organ przytoczył przepis par. 3 ust. 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia, stosownie do którego plac do wykonania manewrów winien "umożliwić wykonanie każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym...", a zatem winien być wyposażony w oznakowane stanowiska do wykonywania manewrów odpowiadające wymiarom określonym w załączniku nr 5 tabela 1 do instrukcji przeprowadzania egzaminów państwowych. Ponadto organ przywołał par. 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, stosownie do którego zezwolenie na prowadzenie szkolenia kandydatów na kierowców jest wydane po sprawdzeniu prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz ich zgodności z wymogami określonymi w par. 3 i 4, a w przypadku niespełnienia tych wymogów wydawana jest decyzja o odmowie wydania zezwolenia.

W odwołaniu od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Monika P. i Marek P. wnieśli o jej zmianę i wydanie im zezwolenia na prowadzenie szkolenia kandydatów na kierowców. Strony zakwestionowały twierdzenie organu pierwszej instancji, że plac, którym dysponują, nie ma wymaganej powierzchni. Ponadto, ich zdaniem warunki, jakim powinien odpowiadać plac manewrowy, zostały określone w par. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia, a wprowadzanie dodatkowych warunków jest naruszeniem prawa. Żądanie namalowania linii nie znajduje uzasadnienia prawnego, bowiem gdyby prawodawca chciał wprowadzenia takiego warunku, to by go zapisał. Umożliwienie wykonania każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym jest możliwe przy wykorzystaniu pachołków o wysokości co najmniej 0,6 metra.

W dniu 29 grudnia 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję, (...), w której, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i par. 3 ust. 1 pkt 4, par. 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło szczegółowe wymagania, jakie są przewidziane dla placów manewrowych w instrukcji, o której mowa w par. 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 maja 1998 r. Zdaniem organu, wymagania dotyczące placu egzaminacyjnego dotyczą także placu manewrowego dla szkolenia kierowców. Kolegium stwierdziło, że strony nie wykonały zaleceń pokontrolnych organu pierwszej instancji. Wobec tego, że nie zostały spełnione przez Monikę P. i Marka P. ustawowe wymogi uzyskania zezwolenia na prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców, nie istniała podstawa do wydania takiego zezwolenia. Organowi administracyjnemu nie przysługuje tu uznanie administracyjne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Monika P. i Marek P. wnieśli o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji zarzucając organom naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 103 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym i par. 22 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów, następnie naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 10, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do tego, że skarżący nie dysponują placem manewrowym o wymaganej powierzchni. W obszernym uzasadnieniu skarżący zakwestionowali odnoszenie przez organy obu instancji wymagań, jakie powinien spełniać w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 18 maja 1998 r. plac manewrowy, na którym przeprowadza się egzamin, do placu manewrowego do nauki jazdy. Skarżący wyrazili pogląd, że nie znajduje to podstaw w przepisach rozporządzenia i że wystarczy, jeśli plac szkoleniowy ma wymaganą powierzchnię, a także kształt, zezwalający na wykonanie każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym. Wystarczy ponadto, ich zdaniem, że jedynym wyposażeniem placu będą pachołki. Ponadto skarżący szeroko przedstawili ujemne konsekwencje wprowadzenia nakazanych przez organy administracyjne wymagań, które utrudniłyby, ich zdaniem, albo nawet uniemożliwiły, szkolenie przyszłych kierowców na placach manewrowych. Place te musiałyby albo mieć powierzchnię większą niż określona jako minimalna na podstawie przepisów rozporządzenia, albo podmioty prowadzące szkolenia byłyby zmuszone do posiadania dwóch placów. Skarżący opisali także specyfikę kształcenia kandydatów na kierowców, które, ich zdaniem, nie sprowadza się do ćwiczenia manewrów wymaganych przy egzaminie, a poza tym podkreślili, że w czasie szkolenia powinno się uwzględniać indywidualne cechy kursantów, natomiast te cechy nie są brane pod uwagę podczas egzaminu państwowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Organ wyraził pogląd, że te same wymagania, jakie rozporządzenie z 18 maja 1998 r. przewiduje dla placów manewrowych, na których przeprowadza się egzaminy państwowe, powinny mieć zastosowanie także do placów, na których prowadzi się szkolenia. Konsekwencją niespełniania tych wymagań jest odmowa wydania przedmiotowego zezwolenia. Zdaniem organu nie jest możliwe wyćwiczenie i sprawdzenie umiejętności wykonywania manewrów wymaganych na egzaminie państwowym bez odpowiedniego zorganizowania placu manewrowego i zapewnienia osobie szkolonej tego, że będzie mogła wykonać każde z zadań przewidzianych na egzaminie w uregulowany sposób i na stanowiskach o ściśle określonych wymiarach, zgodnie z załącznikiem nr 5 do instrukcji. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że gdyby przyjąć interpretację proponowaną przez skarżących, to wymóg umożliwienia na placu manewrowym wykonania każdego z zadań przewidzianych na egzaminie byłby zbędny, a wystarczyłyby pozostałe wymagania prawne co do placu zawarte w rozporządzeniu. Wreszcie, Kolegium podjęło polemikę z twierdzeniami skarżących o tym, że dostosowanie się do wymagań rozporządzenia byłoby utrudnieniem dla szkoleń, uniemożliwiało uwzględnianie indywidualnych cech osób szkolonych i pociągało za sobą konieczność posiadania dwóch placów manewrowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Należy więc najpierw dokonać analizy stanu prawa, obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje zezwolenie na prowadzenie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, jeżeli jednostka lub szkoła posiada wymagane warunki lokalowe, wyposażenie dydaktyczne, plac do wykonywania manewrów oraz co najmniej jeden pojazd przystosowany do nauki jazdy. Z kolei art. 115 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia wymagania w stosunku do jednostek lub szkół prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych do szkolenia. Natomiast kolejny punkt /pkt 2/ art. 115 ust. 1 ustawy upoważnił Ministra do określenia w drodze rozporządzenia wymagań w stosunku do jednostek prowadzących egzaminy państwowe w zakresie wyposażenia, warunków lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych do egzaminowania. Na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy zostało wydane przytoczone wyżej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. W rozdziale 2 rozporządzenia pn. "Szkolenie" został zamieszczony par. 3 ust. 1 pkt 4 stosownie do którego szkolenie kandydatów na kierowców lub motorniczych może prowadzić jednostka, która m.in. posiada utwardzony plac manewrowy wyłączony z ruchu innych pojazdów niż przeznaczone do nauki jazdy, umożliwiający wykonanie każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym /z wyjątkiem ruszania na wzniesieniu/, o powierzchni: a/ co najmniej 120 m2, przy szkoleniu w zakresie kategorii A, A1, B lub B1 prawa jazdy - wyposażony w pachołki o wysokości co najmniej 0,6 m; b/ co najmniej 180 m2, przy szkoleniu w zakresie kategorii T, C, C1, D, D1, B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E prawa jazdy - wyposażony w pachołki i tyczki o łącznej wysokości co najmniej 2m; c/ umożliwiającej jazdę tramwajem lub trolejbusem na odcinku o długości co najmniej 100 m, przy szkoleniu w zakresie pozwolenia lub kategorii trolejbusowej prawa jazdy. Według par. 3 ust. 3, jeżeli z placu manewrowego korzysta jednocześnie więcej niż jeden pojazd, to powierzchnię określoną: 1/ w ust. 1 pkt 4 lit. a zwiększa się o 50 m2 dla każdego dodatkowego pojazdu, 2/ w ust. 1 pkt 4 lit. b zwiększa się o 100 m2 dla każdego dodatkowego pojazdu. Według par. 5 ust. 1 rozporządzenia: Starosta wydaje: 1/ zezwolenie na prowadzenie szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych, po sprawdzeniu prawdziwości danych zawartych we wniosku, o którym mowa w par. 4 ust. 2, oraz ich zgodności z wymogami określonymi w par. 3 i 4, 2/ decyzję o odmowie wydania zezwolenia, jeżeli jednostka ubiegająca się o jego wydanie nie spełnia wymogów, o których mowa w pkt 1.

Kolejny rozdział 3 rozporządzenia nosi tytuł "Egzaminowanie". Według par. 14 ust. 1 "Sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami odbywa się w formie egzaminu państwowego, który składa się /z zastrzeżeniem rodzaju uprawnień/ z części teoretycznej i praktycznej, zgodnie z zasadami określonymi w instrukcji stanowiącej załącznik nr 8 do rozporządzenia." Stosownie do par. 14 ust. 4 "Część praktyczna egzaminu państwowego, zwana dalej "egzaminem praktycznym", obejmuje sprawdzenie: 1/ umiejętności wykonywania manewrów podstawowych i jest realizowana na placu manewrowym, 2/ umiejętności jazdy w ruchu drogowym i jest realizowana na drogach publicznych." Natomiast stosownie do par. 14 ust. 7 "Podczas przeprowadzania egzaminu praktycznego warunkiem sprawdzenia umiejętności jazdy w ruchu drogowym na drogach publicznych jest uzyskanie pozytywnego wyniku z wykonywania manewrów podstawowych na placu manewrowym."

Według par. 20 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia: Egzaminy państwowe może prowadzić ośrodek egzaminowania, który dysponuje: salami egzaminacyjnymi, stanowiskami na placu manewrowym oraz pojazdami przeznaczonymi do przeprowadzania egzaminów w liczbie umożliwiającej obsługę zaplanowanych na dany dzień egzaminów.

Istotne znaczenie ma w rozważanym kontekście par. 22 rozporządzenia:

"1. Plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych powinien:

1/ być zlokalizowany:

a/ w odległości nie większej niż 200 m od ośrodka egzaminowania, przy prowadzeniu egzaminów w zakresie kategorii A, A1, B lub B1 prawa jazdy,

b/ możliwie blisko ośrodka egzaminowania przy prowadzeniu egzaminów w zakresie kategorii prawa jazdy innych niż określone w lit. "a" lub pozwolenia,

2/ być wyłączony z ruchu dla pojazdów innych niż przeznaczone do egzaminowania oraz odgrodzony od pozostałej części ośrodka egzaminowania,

3/ posiadać, z zastrzeżeniem pkt 4, nawierzchnię asfaltową lub betonową, na której wyznaczone są stanowiska umożliwiające realizację zadań egzaminacyjnych,

4/ posiadać sieć trakcyjną umożliwiającą realizację zadań egzaminacyjnych wymaganych przy sprawdzaniu kwalifikacji do kierowania trolejbusem lub sieć trakcyjną i torowisko przy sprawdzaniu kwalifikacji do kierowania tramwajem.

2. Szczegółowe wymogi w stosunku do placu manewrowego określa instrukcja, o której mowa w par. 14 ust. 1."

Załącznikiem nr 8 do omawianego rozporządzenia jest Instrukcja przeprowadzania egzaminów państwowych. W instrukcji tej znajdują się dalsze przepisy dotyczące egzaminów przeprowadzanych na placu manewrowego i samego placu. Stosownie do par. 2 ust. 3 pkt 1 instrukcji: Warunkiem przeprowadzenia egzaminu jest: przygotowanie, z zastrzeżeniem pkt 2, przez ośrodek egzaminowania przed egzaminem: e/ stanowisk na placu manewrowym odpowiadających wymaganiom określonym w załączniku nr 5 do instrukcji. W par. 9 ust. 1 instrukcji w kolejnych tabelach: 2, 2A, 3, 4 i 5 zostały określone zadania egzaminacyjne, z rozróżnieniem poszczególnych kategorii prawa jazdy, które są wykonywane na placu manewrowym oraz kryteria uznania zadań za wykonane.

Załącznik nr 5 do Instrukcji przeprowadzania egzaminów państwowych zamieszczonej w załączniku nr 8, zawiera m.in. szczegółowe określenie stanowisk, w jakie powinien być wyposażony plac manewrowy. Stanowiska te są przedstawione w tabeli 1, zawierającej 6 pozycji oraz w tabeli 2. W par. 2 załącznika nr 5 do instrukcji określone zostało, które stanowiska powinny być wyznaczone białymi lub żółtymi liniami, wraz z podaniem szerokości tych linii, a które powinny być uzupełnione pachołkami drogowymi lub tyczkami z określeniem ich wysokości, wreszcie, które stanowiska powinny mieć umieszczone na krawędzi jezdni krawężniki.

Powyższa analiza stanu prawnego, istotnego w niniejszej sprawie, wskazuje na to, że składają się nań normy zawarte w ustawie i rozporządzeniu ministra, a także w załączniku nr 8 do tego rozporządzenia, oraz w załączniku nr 5 do załącznika nr 8 rozporządzenia. Jeśli chodzi o normowaną materię, są to z jednej strony normy dotyczące szkolenia kandydatów na kierowców i wymagań dotyczących placu manewrowego na którym odbywa się szkolenie, a z drugiej strony, normy dotyczące egzaminowania i wymagań dotyczących placu manewrowego przeznaczonego do sprawdzania umiejętności wykonywania manewrów podstawowych, jako części egzaminu państwowego.

Na tym tle należy dokonać interpretacji par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r., stosownie do którego, szkolenie kandydatów na kierowców lub motorniczych może prowadzić jednostka, która posiada utwardzony plac manewrowy wyłączony z ruchu innych pojazdów niż przeznaczone do nauki jazdy, umożliwiający wykonanie każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym /z wyjątkiem ruszania na wzniesieniu/. W szczególności należy zbadać prawidłowość wykładni tego przepisu, przyjętą przez organ pierwszej i drugiej instancji, zgodnie z którą "umożliwienie wykonania każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym" wymaga spełnienia przez plac manewrowy przeznaczony dla szkolenia kandydatów dla kierowców wszelkich wymagań, jakie powinien spełniać plac manewrowy przeznaczenia dla egzaminowania, na podstawie dalszych przepisów rozporządzenia, instrukcji, stanowiącej załącznik nr 8 do rozporządzenia, a zwłaszcza wymagań załącznika nr 5 do tej instrukcji, określającego stanowiska na placu manewrowym i sposoby ich wyznaczania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r., nie wynika, aby plac manewrowy, na którym przeprowadza się szkolenie kandydatów na kierowców musiał spełniać takie same wymagania, jak plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych /egzaminowania/. Do takiego wniosku prowadzi w pierwszym rzędzie porównanie przepisów rozporządzenia określających wymagania dotyczące dwóch rodzajów placów manewrowych. Co do placu dla celów szkoleniowych wymagania te określa przytoczony wyżej z par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Natomiast stosownie do par. 22 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, plac manewrowy przeznaczony do sprawdzenia umiejętności wykonywania manewrów podstawowych powinien posiadać, z zastrzeżeniem pkt 4, nawierzchnię asfaltową lub betonową, na której wyznaczone są stanowiska umożliwiające realizację zadań egzaminacyjnych. Jak z powyższego sformułowania wynika, wymagania dotyczące dwóch rodzajów placów manewrowych nie są takie same. Różnią się one co do rodzaju nawierzchni; w przypadku placów dla celów szkoleniowych wymagania są łagodniejsze. Ponadto, obowiązek wyznaczenia stanowisk do wykonywania zadań egzaminacyjnych na placu manewrowym jest przewidziany w przepisach omawianego rozporządzenia tylko dla placów, na których przeprowadza się egzaminy państwowe, nie zaś dla placów służących szkoleniom kandydatów na kierowców.

Wymagania co do wyglądu placu manewrowego, na którym przeprowadza się egzaminy dla kandydatów dla kierowców, w tym również dokładne wymagania dotyczące poszczególnych stanowisk, tj. ich rozmiarów, kształtów i sposobów wyznaczenia ich granic, zostały bardzo drobiazgowo unormowane w rozporządzeniu, w powołanej instrukcji oraz w załączniku do tej instrukcji. Zdaniem Sądu, takie unormowanie prawne jest podyktowane kilkoma względami. Po pierwsze, wymagania te wyznaczają stopień trudności egzaminu dla kandydatów na kierowców. Po drugie te wymagania powodują ujednolicenie zasad przeprowadzania egzaminów w całym kraju. Po trzecie te wymagania ograniczają uznaniowość egzaminatorów i obiektywizują wyniki egzaminów. Powyższe względy, istotne przy przeprowadzaniu egzaminów, nie mają natomiast takiego samego znaczenia przy szkoleniu kandydatów na kierowców na placach manewrowych. Cele szkolenia nie ograniczają się jedynie do wyuczenia manewrów wymaganych na egzaminie, ale są znacznie szersze. Wynika to niewątpliwie z załącznika nr 3 do rozporządzenia pn. Program szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych, a zwłaszcza z jego par. 1 ust. 1 i par. 8. Oczywiście szkolenie powinno przygotowywać do egzaminu państwowego i z tego względu prawodawca wymaga, aby plac manewrowy umożliwiał wykonanie każdego z zadań przewidzianych na egzaminie państwowym. Nie musi to jednak koniecznie oznaczać, że place manewrowe służące dwóm różnym celom mają być identycznie urządzone.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca ponadto uwagę na to, że konstytucyjną zasadą RP jest wolność gospodarcza. Stosownie do art. 22 Konstytucji RP: "Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny." Wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia na prowadzenia szkoleń kandydatów na kierowców jest ograniczeniem wolności gospodarczej, które zostało wprowadzone w ustawie - Prawo ruchu drogowego i które daje się niewątpliwie uzasadnić ważnym interesem społecznym: zapewnieniem należytego poziomu szkoleń i wprowadzenia nadzoru nad szkoleniami. Warunki jakie powinny być spełnione dla uzyskania zezwolenia dla kandydatów na kierowców zostały określone w rozporządzeniu z dnia 18 maja 1998 r. Te przepisy rozporządzenia, które nie zostały jednoznacznie sformułowane, powinny być interpretowane w sposób uwzględniający powołaną wyżej konstytucyjną zasadę, tj. na korzyść wolności gospodarczej, jeśli tylko nie koliduje to z ważnym interesem publicznym. Taką właśnie wykładnię par. 3 ust. 1 pkt 4 omawianego rozporządzenia, należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosować w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, przyjmując restrykcyjną wykładnię par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 maja 1998 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów /Dz.U. nr 72 poz. 462 ze zm./, naruszyły prawo materialne w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 55 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przytoczonej wyżej.