Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1910/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. K. i K. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku P.K. i K. K. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1969r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z księgi wieczystej [...] w części 2859 m. kw., oznaczonej jako działki nr [...], stanowiącej własność M.B. w części dotyczącej przyznanego odszkodowania.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1968 r. nr [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem 7 działek uregulowanych w księdze wieczystej p.n. "[...]" oznaczonych nr [...], gdzie prawo własności było wpisane na rzecz M.B..

Decyzją z dnia [...] 1969 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...], po wznowieniu postępowania, uchyliło w całości decyzję w/w z dnia [...] stycznia 1968 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1969r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], pochodzącej z księgi wieczystej "[...]" o łącznej powierzchni 2859 m. kw., na którą składały się działka nr [...] o pow. 1480 i działka nr [...]o pow. 1379 m.kw., stanowiące własność M.B. nieznanej z miejsca pobytu. Z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości przyznano odszkodowanie w kwocie 10.292,40 zł.

Skarżący wystąpili do Wojewody [...], o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] grudnia 1969r. – w części dotyczącej przyznania odszkodowania, który przekazał wniosek Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1969r w części dotyczącej przyznanego odszkodowania.

Organ zwrócił uwagę na specyfikę postępowania nieważnościowego. Dalej stwierdził, że oceniana decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 21 tej ustawy odszkodowanie ustalane było na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Z przepisu tego wynikał obowiązek przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie taka rozprawa odbyła się w dniu [...]stycznia 1968r. i nie wziął w niej udziału ani biegły, ani właściciel nieruchomości.

W dniu [...] listopada 1967 r. rzeczoznawca Prezydium Rady Narodowej [...] inż. K.S. sporządził opinię szacunkową dla przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 8 ustawy wywłaszczeniowej oraz zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, w myśl którego cena 1 m. kw. gruntu wynosiła 3,60 zł. Biegły nie wziął udziału w rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, która odbyła się dnia [...] stycznia 1968 roku, brał natomiast udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej. Nieobecność biegłego na rozprawie nie stanowi rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy odszkodowanie ustalone było w prawidłowej wysokości. Organ wskazał też na specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczania nieruchomości pod rządami ustawy z 1958 r. przejawiającą się brakiem wolnego rynku i szacowaniem gruntu w oparciu o "sztywne stawki". Mając na uwadze te zasady odszkodowanie w wysokości 10.292,40 zł (2859 m.kw. x 3,60 zł) zostało ustalone prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutu skierowania zaskarżonej decyzji do osoby nieżyjącej organ zauważył, że odszkodowanie przyznano na rzecz nieznanej z miejsca pobytu M.B.. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Powiatowego dla [...] w W. Wydział [...] Ksiąg Publicznych, właścicielem hipotecznym nieruchomości pod nazwą "[...]" powiatu dawniej [...] na dzień [...] marca 1964 r. była M.B.. Z akt archiwalnych wynika, że Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] podjęła działania celem ustalenia właściciela nieruchomości i jego adresu. Uzyskano informację, że M.B nie figuruje w ewidencji podatników od nieruchomości. Centralne Biuro Adresowe podało, że do ustalenia aktualnego adresu w/w konieczne są pełne dane osobowe. We wniosku wywłaszczeniowym z dnia [...] grudnia 1967 r. jako właściciela hipotecznego wskazano M. B. o nieznanym miejscu pobytu.

Ustawa z 12 marca 1958 r. przewidywała wywłaszczenie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, gdy osoba właściciela lub miejsce jego pobytu były nieznane. Wówczas zawiadomienie o wywłaszczeniu (odszkodowaniu) następowało w formie obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu. W przedmiotowej sprawie o wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 1969r. ze wskazaniem przedmiotu wywłaszczenia, jego celu, hipotecznego właściciela oraz skutkiem jego wywieszenia zawiadomiono obwieszczeniem wywieszonym na tablicy urzędowej Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] oraz na tablicy urzędowej Prezydium Rady Narodowej [...] w dniach od [...] grudnia 1969r. do dnia [...] stycznia 1970r. W decyzji ocenianej w postępowaniu nieważnościowym wskazano, że w przypadku niezgłoszenia się właściciela w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji kwota odszkodowania miała być przekazana do depozytu sądowego. Sformułowanie o przyznaniu odszkodowania M.S. oznacza, że organ odniósł się do zapisu w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Aktualni w dacie wywłaszczenia właściciele nie dopełnili obowiązku ujawnienia się w księdze wieczystej.

Organ wskazał w oparciu o art. 22 ust. 1 ustawy, że decyzja wywłaszczeniowa winna zawierać ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, jakie prawa rzeczowe obciążające nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie wnioskodawcy wywłaszczenia, ustalenie odszkodowania i terminu jego zapłaty, wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania (imię, nazwisko, adres), szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych. Zgodnie z art. 23 w/w ustawy jako osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania należało wskazać właściciela nieruchomości lub osobę, która nie jest ujawniona w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów jako właściciel, lecz w toku postępowania zgłosi i udowodni swoje prawo własności do nieruchomości (art. 19). Ustawa z 12 marca 1958 r. nie precyzowała kogo należy umieścić w decyzji jako uprawnionego do otrzymania odszkodowania w sytuacji, gdy za pomocą dostępnych źródeł nie można było ustalić, czy osoba ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel żyje. Skoro ustawa dopuszczała wywłaszczenie nieruchomości o nieustalonym stanie prawnym, to organ wywłaszczeniowy w oczywisty sposób mógł nie wpisać w decyzji osoby uprawnionej do odszkodowania. Zaskarżonej decyzji nie można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa, gdyż jej treść nie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą. W przedmiotowej sprawie organ wywłaszczeniowy procedował w trybie wywłaszczania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, stosując przy tym prawidłowo określone przepisy prawa tj. przede wszystkim obwieszczenia, które były skierowane do wszystkich uprawnionych. Organ przytoczył treść art. 45 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji i uznał, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy wywłaszczeniowej oraz k.p.a. gdyż organ wywłaszczeniowy zastosował przepisy adekwatne do sytuacji, w której adres zamieszkania osoby figurującej w księdze wieczystej jest nieznany. Wywłaszczenie, jako przymusowa forma odjęcia prawa własności dotyczyła nieruchomości, a uprawnionym przysługiwało odszkodowanie. Decyzja odnosiła się zatem do nieruchomości, a nie nieznanego z miejsca zamieszkania właściciela, którego wymienienie stanowiło element opisu nieruchomości wedle zapisu w księdze hipotecznej i nie wiązało się ze skierowaniem decyzji do zmarłego właściciela. Wskazanie, że decyzja była wywieszona na tablicy ogłoszeń oznaczało, że nastąpiło doręczenie decyzji w trybie art. 45 k.p.a. spadkobiercom zmarłej M.S..

Skarżący nie zgodzili się z powyższą decyzją Ministra i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia decyzji z [...] maja 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze zarzucili naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skierowanej do osoby zmarłej, w sytuacji gdy organ administracyjny który wydał kwestionowaną decyzję dopuścił się rażącego naruszenia przepisów, a mianowicie art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie udziału stronom postępowania, art. 109 § 1 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c. poprzez brak realizacji zasady praworządności przejawiający się prowadzeniem postępowania wobec osoby zmarłej, kierowaniem do tej osoby wezwań na rozprawę, zawiadomień o wszczęciu postępowania, a ostatecznie decyzji o wywłaszczeniu i przyznaniu odszkodowania w sytuacji, gdy organ administracyjny miał pełną świadomość tego, że osoba ta nie żyje, o czym świadczą podejmowane czynności poszukiwawcze;

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 21, 22 ust. 1 i art. 23 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji brak wskazania w decyzji osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania podczas gdy obowiązujące ówcześnie przepisy przewidywały w postępowaniu odszkodowawczym konieczność wskazania osoby uprawnionej do otrzymania odszkodowania rozgraniczając tym samym postępowanie wywłaszczeniowe w stosunku co do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym a postępowanie odszkodowawcze, które winno toczyć się z udziałem osób uprawnionych do jego otrzymania, nadto naruszenie w/w przepisów polegające na przyjęciu, że ustalenie odszkodowania za grunt, przy "braku wysłuchania opinii biegłego" na rozprawie administracyjnej przez ustną opinię biegłych bądź przez odczytanie pisemnej – było prawidłowe, podczas gdy organ miał obowiązek ustalić wysokość odszkodowania, zgodnie z obowiązująca procedurą;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a tym samym uzasadnienie decyzji w sposób niewłaściwy, naruszający tym samym podstawowe zasady postępowania administracyjnego, nadto poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skarżący wskazali między innymi, że mając na uwadze treść przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym i możliwości zawiadamiania właścicieli wywłaszczanej nieruchomości w drodze obwieszczenia uznać należy, że wada powodująca nieważność decyzji dotyczy tylko tej części decyzji orzekającej o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania na rzecz nieznanej z miejsca pobytu osoby nieżyjącej. Ponadto, w ocenie skarżących organ wywłaszczeniowy naruszył również w sposób rażący przepisy ustawy wywłaszczeniowej uniemożliwiając uczestniczenie w rozprawie administracyjnej zarówno właścicielowi nieruchomości, jak i nie wzywając na rozprawę biegłych sporządzających opinię w tej sprawie. Dodatkowo organ nie wskazał w sposób prawidłowy w decyzji w części ustalającej odszkodowanie osoby uprawnionej do jego otrzymania, a tym samym dopuścił się naruszenia szeregu przepisów ustawy z 12 marca 1958 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Tytułem przypomnienia wyjaśnić należy, iż będąca przedmiotem kontroli tutejszego Sądu decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2016r. została podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, które jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego organ administracji publicznej nie przeprowadza ponownie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, lecz bada wyłącznie, czy objęty tym postępowaniem akt administracyjny dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

W niniejszej sprawie skarżący formułując wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] w sprawie wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] pochodzącej z księgi wieczystej [...] w części 2859 m.kw., oznaczonej jako działki nr [...] i [...] stanowiącej własność M. B. w części dotyczącej przyznanego odszkodowania, podnieśli zarzut rażącego naruszenia prawa polegający na tym, że zmarła w dniu [...] października 1969 r. właścicielka nieruchomości nie mogła być stroną zaskarżonej decyzji, a także rażące naruszenie art. 22 ustawy wywłaszczeniowej z uwagi na nieprzeprowadzenie rozprawy i w konsekwencji nie wysłuchanie biegłego na rozprawie. Powyższe zarzuty – w przekonaniu składu orzekającego - nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa o braku przesłanek do uznania, że decyzja Prezydium w zakresie objętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto organ zasadnie ocenił, że w tej sprawie nie wystąpiły żadne inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide wyrok NSA z 14 marca 2012 r., II OSK 2525/10 – LEX nr 1145613). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego wyżej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (vide wyrok NSA z 4 kwietnia 2012r. I OSK 2565/10 – LEX nr 1219119).

W świetle powyższego należy podzielić stanowisko organu, że zarzuty będące podstawą wniosku nieważnościowego nie wypełniają przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa. Odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość ustalono na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94), a zatem w aspekcie zgodności z tymi przepisami oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie wydania kontrolowanej decyzji należy ją oceniać.

Jak wynika z treści przepisu art. 21 cyt. ustawy odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W sprawie niniejszej rozprawa wywłaszczeniowo – odszkodowawcza odbyła się w dniu [...] stycznia 1968 roku w lokalu Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział [...]. W rozprawie tej nie wziął udziału biegły, co stanowi naruszenie art. 21, jednakże takie naruszenie, jego charakter, należy rozważyć w kontekście całości prowadzonego postępowania. Istotnym jest więc stwierdzenie, czy powyższe uchybienia miały wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania. W dniu [...] listopada 1967 r. rzeczoznawca Prezydium Rady Narodowej [...] inż. K.S. sporządził opinię szacunkową dla przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 8 ustawy wywłaszczeniowej oraz zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, w myśl którego cena 1 m. kw. gruntu wynosiła 3,60 zł. (elaborat szacunkowy k. 4-7 akt administracyjnych). W tym miejscu wskazać należy na specyfikę opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczania nieruchomości pod rządami ustawy z 1958 r. przejawiającą się w szczególności brakiem wolnego rynku i szacowaniem gruntu w oparciu o jednolite i sztywne stawki, które nie podlegały negocjacjom oraz fakt związania biegłych przy sporządzaniu wycen ówczesnymi przepisami, a także fakt, że obliczenie należnego odszkodowania miało charakter działania matematycznego polegającego na przemnożeniu obowiązujących stawek przez liczbę metrów kwadratowych wywłaszczanego gruntu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, odszkodowanie w wysokości 10.292,40 zł (2859 m.kw. x 3,60 zł) zostało ustalone prawidłowo. Tak więc aczkolwiek biegły nie wziął udziału w rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, brał jednak udział w postępowaniu wywłaszczeniowym poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej. Nieobecność biegłego na rozprawie nie stanowi rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy odszkodowanie ustalone zostało w prawidłowej (maksymalnej) wysokości.

Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty skarżących dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania dotyczących braku zawiadomienia właściciela nieruchomości o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że decyzja z [...] grudnia 1969r. została wydana w wyniku wznowienia postępowania - wobec mylnego określenia granic wywłaszczonych działek w planie pomiarowym z dnia [...] września 1964 r. Ks. Rob. [...] zatwierdzonym przez Wydział [...] w dniu [...] października 1964 r., w oparciu o który została wydana decyzja w dniu [...] stycznia 1968 r. znak [...] Prezydium Rady Narodowej [...] orzekająca o wywłaszczeniu za odszkodowaniem 7 działek uregulowanych w księdze wieczystej [...] oznaczonych nr [...] o powierzchni ogólnej 9933 m. kw., gdzie prawo własności wpisane było na rzecz M.B..

O toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją z [...] stycznia 1968 r., w trakcie którego wyznaczono rozprawę administracyjną na dzień [...]stycznia 1968 r. hipoteczna właścicielka nieruchomości była powiadomiona prawidłowo, bo w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń w Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z [...] grudnia 1967 r. W obwieszczeniu tym zawiadamia się nieznaną z miejsca pobytu M. B. in. o wszczęciu postępowania, możliwości przeglądania akt, składania wniosków, dokumentów, terminie rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] stycznia 1968 r. i skutkach z art. 45 k.p.a., iż po upływie 14 dni od daty wywieszenia obwieszczenia zawiadomienie o wszczęciu postępowania i rozprawie będzie uważane za doręczone osobom zainteresowanym (k. 35-37 akt związkowych). Podkreślić trzeba, że M.B. żyła w tej dacie (zmarła dopiero [...]października 1969 r.).

Taki tryb zawiadamiania o wszczęciu postępowania przewidziany był w art. 16 ust. 2, 3 w/w ustawy z 12 marca 1958 r. w stosunku do osób zainteresowanych, których miejsce pobytu nie było znane. Zauważyć też trzeba, że w księdze wieczystej p.n. "[...]" wpisany został wniosek o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego do działek nr [...] stanowiących własność w/w o nieznanym miejscu pobytu, zmierzający do odjęcia prawa własności – art. 16 ust. 4 cyt. ustawy. Decyzję z [...] stycznia 1968 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu pozostawiono w aktach zgodnie z przepisem art. 45 k.p.a. O wydaniu decyzji zawiadomiono w drodze obwieszczeń na tablicy ogłoszeń w Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1968 r. wskazując w obwieszczeniu, że osoby uprawnione do otrzymania odszkodowania winny zgłosić się po odbiór decyzji (k. 38). Taki sam tryb zastosowano też przy wydawaniu kontrolowanej decyzji z [...] grudnia 1969r. Z akt archiwalnych wynika bowiem, że obwieszczenie wisiało na tablicy urzędowej Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] i na tablicy urzędowej Prezydium Rady Narodowej [...].

Mając na uwadze treść przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości w części dotyczącej wywłaszczania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym i możliwości zawiadamiania właścicieli wywłaszczanej nieruchomości w drodze obwieszczeń, co jak wynika z powyższego miało miejsce w toku kontrolowanego postępowania, rozważyć jeszcze trzeba czy z rażącym naruszeniem prawa orzeczono o przyznaniu odszkodowania bowiem kwestię braku rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu jego wysokości przeanalizowano wyżej. W treści decyzji z [...] grudnia 1969 r. wskazano, że określa się odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia na sumę 10292,40 zł za grunt tej nieruchomości na rzecz M.B. o nieustalonym miejscu zamieszkania. Wynika z tego, że organ działał w zaufaniu do ksiąg wieczystych urządzonych dla wywłaszczanej nieruchomości. Wskazano też, że w przypadku niezgłoszenia się właściciela w terminie 3 miesięcy od daty prawomocności decyzji kwota odszkodowania ma być przekazana do depozytu sądowego (art. 26 ustawy z 12 marca 1958 r.). Decyzję dla właściciela nieruchomości pozostawiono w aktach zgodnie z art. 45 k.p.a. Rozważając powyższe należy mieć na uwadze, że skoro przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. z jednej strony dopuszczały możliwość wywłaszczania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 6 ust. 4 , art. 28 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 2), a z drugiej strony nakazywały wskazać osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania, to oznacza że przepisy ustawy wywłaszczeniowej były w tym zakresie niejednoznaczne. Natomiast wątpliwości interpretacyjne związane z wykładnią przepisu nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności.

Dodatkowo - jak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. P 46/13 dokonywanie oceny rażącego naruszenia prawa po upływie kilkudziesięciu lat po wydaniu decyzji, w powiązaniu z nieostrością tej przesłanki, rodzi możliwość zarzucania wywołania takiej wadliwości organom administracyjnym, którym - w momencie ich działania, a nie z obecnej perspektywy – niekiedy trudno w istocie postawić zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest mowa o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ale w praktyce podczas oceny tej przesłanki, która dokonywana jest w późniejszym czasie, uwzględniany jest dorobek orzeczniczy, który powstał po wydaniu decyzji. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której obecna interpretacja stosowanych wówczas przez organ przepisów np. została ugruntowana w orzecznictwie sądowym po kilkudziesięciu latach (...). Omówiona przesłanka jest więc przesłanką ocenną, a jej stosowanie nie jest ograniczone czasowo. Zarazem jest ona podstawą daleko idącej ingerencji w regułę trwałości decyzji administracyjnej, a tym samym w zasadę pewności prawa i zasadę zaufania obywatela do państwa prawa.

Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.