Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 588/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90d ust. 9 i 10
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi małoletniej D. O. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J.O., działającego w imieniu swojej małoletniej córki D.O., decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2015 r. przyznającą D.O. stypendium szkolne w roku szkolnym 2014/2015 na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. w kwocie 85 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało co następuje:

J.O. w dniu [...] września 2014 r. złożył wniosek do Wójta Gminy R. o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym na rzecz swojej małoletniej córki D.O. na rok szkolny 2014/2015 w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym w tym w szczególności refundacje zakupu podręczników, pomocy naukowych, przyborów szkolnych itp. wymienione w § 7 Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R.

Wydana w tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2014 r. (przyznająca stypendium w wysokości 85 zł. miesięcznie przez okres wrzesień – listopad 2014 r.) została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r., z powodów naruszenia przez Wójta Gminy R. przepisów prawa procesowego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. przyznał stypendium szkolne w roku szkolnym 2014/2015 na rzecz D.O. na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. w kwocie 85 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, odnosząc się do wysokości i okresu otrzymywania przedmiotowego stypendium, wskazał na art. 90d ust. 9 i 10 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) i stwierdził, iż prawem Wójta jest przyznanie stypendium w wysokości nie niższej niż 80% i nie wyższej niż 200% kwoty zasiłku rodzinnego przewidzianego na dziecko w wieku powyżej 5 lat do ukończenia 18 roku życia (106 zł), czyli w przedziale od 84,80 zł do 212 zł na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym. Na rok szkolny 2014/2015 na okres wrzesień - grudzień Wójt Gminy R. przyjął następujące zasady przyznawania stypendium. Wnioskodawcy o dochodzie od 350 zł do 450 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 2 miesięcy (67 wniosków), wnioskodawcy o dochodzie od 150 zł do 350 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 3 miesięcy (116 wniosków), wnioskodawcy o dochodzie od 0 zł do 150 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 4 miesięcy (30 wniosków), wnioskodawcy mający dzieci niepełnosprawne uczęszczające do szkół w gminie R. oraz do Ośrodków Szkolno-Wychowawczych otrzymali stypendium w kwocie 120 zł na okres 4 miesięcy (3 wnioski). Wójt Gminy skorzystał ze swego uprawnienia z uwagi na to, że stypendia szkolne przyznawane są w głównej mierze z dotacji celowej pochodzącej z budżetu państwa, otrzymywanej przez gminę w wysokości nieadekwatnej do potrzeb, na okres roku budżetowego - czyli od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2014 r., a nie roku szkolnego. Z tych względów oraz z powodu dużej liczby osób potrzebujących takiego wsparcia w gminie, Wójt przyznał D.O. stypendium w kwocie 85 zł na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. i po przedstawieniu przez wnioskodawcę oryginałów faktur potwierdzających dokonanie zakupów przedmiotów, o których mowa w sentencji decyzji, stypendium w kwocie 255 zł zostało wypłacone w dniu [...] grudnia 2014 r. (na mocy wcześniej wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r.).

W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2015 r. J.O. podniósł, że decyzja została wydana na potrzeby organu a niezainteresowanego i zarzucił brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania. W konkluzji odwołania wnosił o zmianę lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie większej kwoty stypendium dla córki D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie podzieliło zasadności odwołania.

Organ drugiej instancji wskazał na przepisy zawarte w ustępach 90d ustawy o systemie oświaty oraz na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] - Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r., poz. [...]) i na tej podstawie ustalił, iż D.O. spełnia warunki do przyznania stypendium zapisane zarówno w ustawie o systemie oświaty jak również w Regulaminie, albowiem miesięczny dochód na jedną osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 350,14 zł.

Organ drugiej instancji odwołał się do przyjętych przez Wójta Gminy R. zasad rozdziału środków i na tej podstawie uznał, iż stypendium zostało przyznane w sposób prawidłowy, biorąc pod uwagę zarówno wysokość przyznanego stypendium jak i okres, na który zostało przyznane. Zgodnie z art. 90d ust. 9 i 10 ustawy o systemie oświaty oraz § 8 Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R.

J.O., działający w imieniu swojej małoletniej córki D.O., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2015 r. w całości i przyznanie na rzecz D.O. stypendium w wysokości 170 zł. miesięcznie, na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r., co daje łącznie kwotę 680 zł.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował skargę, w ten sposób, iż nadto zarzucił organowi naruszenie art. 90d ust. 9 i ust. 10 ustawy o systemie oświaty, poprzez brak uwzględnienia w długości okresu, na który stypendium zostało przyznane, okoliczności trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej dziecka i uzależnienie stypendium jedynie od kryterium dochodowego. Pełnomocnik wniósł także o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W tej sprawie sądem tym jest - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, w brzemieniu przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten jedynie bada czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyraźnie należy zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszej sprawy nie jest badanie uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] - Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R., ale rozstrzygnięcie sporu, czy decyzja w sprawie wysokość stypendium i okresu na który zostało ono przyznane, jest zgodna z prawem. Dlatego też przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie mogą być jedynie te przepisy art. 90d ustawy o systemie oświaty oraz te przepisy uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] - Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R., które stanowiły, albo mogły stanowić o przyznaniu D.O. przedmiotowego stypendium.

Zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. Art. 90d ust. 2 stanowi, że stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie: 1) całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą; 2) pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników. Zgodnie z art. 90d ust. 9 stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.) i nie może przekraczać miesięcznie 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym, a w przypadku słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych - na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 9 miesięcy w danym roku szkolnym (art. 90d ust. 10 niniejszej ustawy). Na podstawie art. 90f ustawy o systemie oświaty rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności:

1) sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1;

2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy;

W tym miejscu wskazać także należy, iż wysokość zasiłku rodzinnego, do którego odwołuje się art. 90d ust. 9 ustawy o systemie oświaty, poprzez wskazanie na art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w czasie na który zostało przyznane świadczenie, stanowiła kwota 106 zł, co wynika z treści § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny, albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 959).

Tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego Rada Gminy R. uchwaliła uchwałą z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] - Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] września 2013 r., poz. [...]).

Na tej podstawie, to jest wyżej wskazanych przepisów ustawy oraz § 4, § 5 Regulaminu, Wójt Gminy R. przyznając stypendia na rok szkolny 2014/2015 przyjął następujące zasady:

- wnioskodawcy o dochodzie od 350 zł do 450 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 2 miesięcy (67 wniosków);

- wnioskodawcy o dochodzie od 150 zł do 350 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 3 miesięcy (116 wniosków);

- wnioskodawcy o dochodzie od 0 zł do 150 zł na osobę otrzymali stypendium w kwocie 85 zł na dziecko na okres 4 miesięcy (30 wniosków);

- wnioskodawcy mający dzieci niepełnosprawne uczęszczające do szkół w gminie R. oraz do Ośrodków Szkolno-Wychowawczych otrzymali stypendium w kwocie 120 zł na okres 4 miesięcy (3 wnioski).

Stypendium było udzielane w formie:

- całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych (w szczególności: nauka języków obcych oraz inne zajęcia nieobowiązkowe, zajęcia wyrównawcze oraz inne zajęcia edukacyjne, wykraczające poza zajęcia realizowane w szkole w ramach programu nauczania);

- całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą;

- pomoc rzeczową o charakterze edukacyjnym w tym w szczególności: zakup podręczników, lektur, innych książek, zeszytów, artykułów papierniczych oraz przyborów szkolnych, przybory do nauki zawodu, itp., zakup tornistra szkolnego lub plecaka szkolnego, zakup pomocy naukowych typu encyklopedie, słowniki, atlasy, pomocy dydaktycznych w tym specjalistycznych edukacyjnych programów komputerowych, płyt DVD i CD, biurka, krzesła do biurka, lampki biurkowej, okularów korekcyjnych itp., wyjazdy na wycieczki szkolne organizowane przez szkolę, w tym zielone szkoły, zakup odzieży sportowej, w szczególności zakup obuwia sportowego (adidasy, halówki, tenisówki itp.- max 2 pary na rok szkolny), spodni i bluz sportowych (max. 2 pary na rok szkolny), dresów, koszulek sportowych (typu T-shirt) oraz spodenek sportowych lub gimnastycznych (max po 2 pary na rok szkolny), zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, drukarki, tusze papier do drukarki itp.;

- całkowite lub częściowe pokrycie kosztów związanych z pobieraniem nauki poza miejscem zamieszkania uczniów a w szczególności opłaty za internat, bursę szkolną, transport środkami komunikacji publicznej.

Wójt Gminy skorzystanie ze swego uprawnienia uzasadniał tym, że stypendia szkolne przyznawane są w głównej mierze z dotacji celowej pochodzącej z budżetu państwa, otrzymywanej przez gminę w wysokości nieadekwatnej do potrzeb, na okres roku budżetowego - czyli od dnia [...] stycznia do dnia [...] grudnia 2014 r., a nie roku szkolnego oraz dużą liczbą osób potrzebujących takiego wsparcia w Gminie.

J.O. w dniu [...] września 2014 r. złożył do Wójta Gminy R. wniosek o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym na rzecz swojej małoletniej córki D.O. na rok szkolny 2014/2015, w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności refundacji zakupu podręczników, pomocy naukowych, przyborów szkolnych itp. wymienionych w § 7 regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R. Skoro zatem dochód na jedną osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosił 350,14 zł., to zgodnie z treścią wyżej wskazanego Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R. i wskazanym wyżej sposobie rozdziału tych środków dokonanych przez Wójta Gminy R. – wnioskodawcy należało przyznać stypendium szkolne w roku szkolnym 2014/2015 na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. w kwocie 85 zł miesięcznie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można powyższego sposobu rozdziału posiadanych przez Wójta środków uznać za nieprawidłowy, zwłaszcza w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze zasadę wypłaty dochodzonego przez stronę skarżącą świadczenia w formie jednorazowej, z dołu, po przedstawieniu dokumentów zakupu, zasadne było, jak to tłumaczy Wójt, ustalenie jednakowej stawki miesięcznej dla wszystkich zainteresowanych (tu 85 zł) i zróżnicowanie jedynie długości okresu przyznania świadczenia – od dwóch do czterech miesięcy, w zależności od kryterium dochodu w danej rodzinie. Wskazać tu także należy, iż zadaniem Wójta było rozdysponowanie stosunkowo niewielkich środków finansowych, pośród wielu wnioskujących i to nie tylko uprawnionych do uzyskania stypendium jedynie z przyczyn niskiego średniego dochodu w rodzinie, ale także z uwagi na kryterium niepełnosprawności (3 wnioski w tym zakresie), co wynika z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Wskazać także należy, iż poprzez podanie ilości wniosków w każdej kategorii, Wójt Gminy R. wykazał, w miarę posiadanych środków, załatwienie spraw wszystkich osób potrzebujących, którzy zgłosili się i spełniali kryteria zarówno z ustawy o systemie oświaty, jak i Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy R.

Skarżący zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze nie wskazuje na leżące po jego stronie inne kryteria podziału środków na stypendium szkolne, niż kryterium dochodowe (w szczególności nie wskazuje np. na niepełnosprawność) i podnosi jedynie, iż w jego ocenie, córka nie otrzymała należnego jej stypendium w wysokości 170 zł miesięcznie, na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r., co dawałoby łącznie kwotę 680 zł.

Reasumując, przyznane na rzecz D.O. stypendium odpowiada, przedziałowi ustawowemu, zawartemu w wyżej wskazanych przepisach ustawy o systemie oświaty, zarówno pod względem wysokości miesięcznej kwoty stypendium, jak i pod względem czasu na jaki zostało przyznane. Przyznane stypendium odpowiada również zasadom wskazanym w Regulaminie i przyjętym przez Wójta Gminy R.

Dlatego nie można podzielić zarzutu skargi (uzupełnienie skargi na rozprawie), iż zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja narusza przepisy art. art. 90d ust. 9 i ust. 10 ustawy o systemie oświaty.

Nie jest także zasadny zarzut przyjęcia niewłaściwego kryterium do oceny wniosku o przyznanie stypendium, skoro zainteresowani do innych kryteriów, w trakcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie odwołali się.

Z tych przyczyn wszystkie zarzuty skargi są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja oraz utrzymana ją w mocy decyzja organu pierwszej instancji dotknięte były wadą powodującą ich nieważność, albo uchylenie i dlatego ze względów wyżej opisanych, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.