Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 384/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: par. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 5 poz 34
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1 z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług  pocztowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela, gminę Miasto K., Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął wobec B. K. postępowanie egzekucyjne, w celu wyegzekwowania zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych.

B. K. wniósł zarzuty egzekucyjne, w których podniósł, że nie doręczono mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ egzekucyjny na podstawie art. 34 ww. ustawy wystąpił do Prezydenta Miasta K. o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów.

W postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta K. uznał zarzuty Zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył sygnatury i daty upomnień załączonych do tytułów wykonawczych oraz stwierdził, że upomnienia nr [...] i [...] z dnia 24 września 2009 r. "w związku z odmową przyjęcia listu przez podatnika [...] zostały uznane

za dostarczone w dniu 05.10.2009 r.", a pozostałe upomnienia "doręczono osobiście podatnikowi dn. 30.06.2010 r." i 28.09.2010 r.

W zażaleniu na to postanowienie wierzyciela B. K. podniósł, że nie zgadza się z treścią i uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia, a Prezydent Miasta K. nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego fakt doręczenia upomnień.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że w aktach sprawy znajdują się cztery upomnienia poprzedzające tytuły wykonawcze wystawione na zaległy podatek od środków transportowych, tj.:

- upomnienie nr [....] z dnia 24 września 2009 r. na łączną kwotę

[...] zł, doręczone w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego [dalej w skrócie: "k.p.a."] w dniu 9 października 2009 r. (doręczenie, tzw. zastępcze);

- upomnienie nr [...] z dnia 24 września 2009 r. na łączną kwotę [...] zł, doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 9 października 2009 r. (doręczenie, tzw. zastępcze);

- upomnienie nr [...] z dnia 28 czerwca 2010 r. na łączną kwotę [...] zł, doręczone adresatowi w dniu 30 czerwca 2010 r.;

- upomnienie nr [...] z dnia 24 września 2010 r. na łączną kwotę [...] zł, doręczone adresatowi w dniu 28 października 2010 r.

Przytaczając brzmienie art. 44 k.p.a. organ wskazał, że stronie żalącej pozostawiono dwa zawiadomienia (tzw. awizo), pierwsze w dniu 25 września 2009 r., drugie w dniu 5 października 2009 r., wobec tego - zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. - uważa się, że dwa upomnienia z 24 września 2009 r. zostały doręczone stronie po upływie 14 dni, czyli w dniu 9 października 2009 r.

W związku z tym Kolegium uznało, że "zaskarżone postanowienie ma podstawy prawne i faktyczne i słusznie odmawia słuszności zarzutom żalącego".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. B. K. wniósł o:

1) uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.,

2) uchylenie wszystkich tytułów wykonawczych w całości,

3) umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego,

4) zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości do czasu rozpatrzenia niniejszej sprawy,

5) dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków - doręczycieli działających

z upoważnienia Prezydenta Miasta K. - w zakresie doręczenia Skarżącemu decyzji, upomnień i wezwań, związanych z należnościami zawartymi w przedmiotowych tytułach wykonawczych.

Uzasadniając skargę, Skarżący stwierdził, że Prezydent Miasta K. nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego fakt doręczenia upomnień,

w związku z czym Skarżący podtrzymuje stanowisko przedstawione w treści zarzutów z dnia 31 października 2011 r. Ponadto Skarżący zakwestionował sposób doręczania mu wszelkich pism pochodzących od Prezydenta Miasta K., w tym decyzji administracyjnych dotyczących podatku od środków transportowych, upomnień, wezwań i tytułów wykonawczych w przedmiotowej sprawie.

Skarżący stwierdził, że nie można zgodzić się z faktem, że pisma od Prezydenta Miasta K. były doręczane Skarżącemu zgodnie z art. 42 k.p.a., ponieważ nie były doręczane do jego mieszkania lub miejsca pracy. Pisma te nie były też doręczane zgodnie z art. 43 k.p.a., ponieważ nie były one doręczane za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, zaś jakiekolwiek zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z ewentualną informacją o możliwości jego odbioru w określonym miejscu i terminie nie były umieszczane w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata bądź w innym widocznym dla adresata miejscu. Przesyłki od Prezydenta Miasta K. do adresatów, w tym do Skarżącego, doręczne były przez innego operatora niż Poczta Polska, który to operator nie wykonywał nałożonych na niego przez organ ustawowych obowiązków w zakresie właściwego doręczania przesyłek - łamiąc w całości przepisy art. 42 i 43 k.p.a. Dowodem na to jest fakt, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały doręczone Skarżącemu w dniu 15 września 2011 r., a zostały one wystawione przez Prezydenta Miasta K. kolejno w okresie od 2009 r. do 2010 r., i w terminie ich wystawienia winny być doręczone Skarżącemu. Wszystkie cztery tytuły wykonawcze wystawione przez Prezydenta Miasta K. Skarżący odebrał osobiście w Urzędzie Skarbowym w K. w dniu 15 września 2011 r., "a podstawą do prowadzenia egzekucji w postępowaniu administracyjnym jest prawomocny tytuł wykonawczy, a nie upomnienie".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz: J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego

je postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdził, że ze strony organów administracji doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymujące postanowienie wierzyciela - Prezydenta Miasta K., zawierające negatywne stanowisko wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych wniesionych przez B. K., dotyczących braku doręczenia upomnień.

Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.e.a. - egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a stosownie do § 4 tego artykułu, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W myśl § 5 tego artykułu, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Zgodnie natomiast z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. podstawą zarzutu

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9

i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie.

Z przytoczonego wyżej przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że dla prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego istotny jest dzień doręczenia upomnienia.

Fakt doręczenia upomnienia musi być zatem bezsporny. Skuteczność doręczenia zachodzi zaś jedynie wówczas, gdy doręczenia dokonano z zachowaniem wszystkich przesłanek określonych przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ, sposobu doręczenia.

W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uregulowano

w sposób odrębny instytucji doręczania pism. Stąd, zgodnie z art. 18 u.p.e.a.,

w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, o których mowa w Rozdziale 8 k.p.a., w tym regulujące kwestie doręczeń zarówno w sposób standardowy (do rąk adresata – art. 42 k.p.a.), jak i zastępczy (za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi – 43 k.p.a.; doręczenie fikcyjne – art. 44 k.p.a.) (por.: Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2008, str. 72-74).

Zgodnie z treścią art. 39 k.p.a. – przepisy tego kodeksu przytoczono w brzmieniu obowiązującym w październiku 2009 r. - organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Ponadto, w myśl art. 42-44 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Mogą one być także doręczone w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 §§ 1-3). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43).

Zgodnie z art. 44 k.p.a.: "§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu,

o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.".

Stosownie natomiast do art. 47 § 1 k.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Skutki odmowy przyjęcia pisma należy oceniać w oparciu o § 2 tego artykułu, w myśl którego, "uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata". Ustanowiona w tym przepisie fikcja prawna doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia przez adresata będzie miała zastosowanie w każdym przypadku, gdy adresat odmówi przyjęcia pisma, bez względu na sposób jego doręczenia. Warunkiem jednak takiego doręczenia będzie prawidłowe udokumentowanie faktu odmowy.

Przytoczone zasady doręczania pism umożliwiają dokonanie skutecznego prawnie doręczenia, nawet jeśli adresat uchyla się od odbioru pisma lub odmawia jego przyjęcia. Każdy z tych sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym, także do doręczenia zobowiązanemu upomnienia lub odpisu tytułu wykonawczego. Skuteczność doręczenia zachodzi zaś jedynie wówczas, gdy doręczenia dokonano z zachowaniem wszystkich warunków wymaganych przepisami przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ sposobu doręczenia. Ocena skuteczności doręczenia pisma zależy zatem od dochowania warunków formalnych ściśle określonych przepisami k.p.a., co musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy.

Odnosząc powyższą regulację prawną do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest wszystkich dowodów na potwierdzenie prawidłowości doręczenia Skarżącemu upomnienia nr [...] i [...]

Wskazać należy, że organ I instancji (wierzyciel) stwierdził, że upomnienia

nr [...] i [...] z dnia 24 września 2009 r. "w związku z odmową przyjęcia listu przez podatnika [...] zostały uznane za dostarczone w dniu 05.10.2009 r.", a pozostałe upomnienia "doręczono osobiście podatnikowi dn. 30.06.2010 r." i 28.09.2010 r. Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził natomiast, że upomnienia nr [...] i [...] zostały "doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 9 października 2009 r. (doręczenie, tzw. zastępcze)". Organ ten wskazał dalej, że "stronie żalącej pozostawiono dwa zawiadomienia (tzw. awizo), pierwsze w dniu 25 września 2009 r., drugie w dniu 5 października 2009 r., wobec tego - zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. - uważa się, że dwa upomnienia z 24 września 2009 r. zostały doręczone stronie po upływie 14 dni, czyli w dniu 9 października 2009 r.".

Odnosząc się do tych rozbieżnych stwierdzeń organów obu instancji zauważyć należy, że żaden ze wskazanych sposobów doręczenia nie został w sposób prawidłowy – zgodny z ww. przepisami - udokumentowany.

Gdyby bowiem przyjąć, iż wierzyciel uczynił więcej niż był zobowiązany,

tj. dokonał - oprócz doręczenia w trybie art. 47 § 1 k.p.a. - skutecznego doręczenia upomnień nr [...] i [...] w trybie art. 44 § 2 k.p.a., to w dokumentacji rozpoznawanej sprawy powinien być udokumentowany fakt zawiadomienia strony o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni. W aktach sprawy brak takiego dowodu.

Nie można również uznać za skuteczne doręczenie upomnień nr [....] i [...] w sposób przewidziany w art. 47 § 1 k.p.a., gdyż dyspozycja tego przepisu wymaga, aby pismo w takiej sytuacji zostało zwrócone nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika,

że w dokumentach "Potwierdzenie odbioru" dotyczących tych upomnień znajduje się tylko adnotacja: "odmowa odebrania listu", brak jest natomiast adnotacji co do daty odmowy odbioru pisma.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia, że niezasadny jest zarzut Skarżącego braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1 (w zw. z art. 33 pkt 7) u.p.e.a.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji przyjął, że doszło do prawidłowego doręczenia Skarżącemu przesyłki zawierającej upomnienia nr [...] i[...] ,

w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze). Jednak, jak wyżej wskazano, materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie nie zawiera istotnych dowodów niezbędnych dla oceny, czy skutecznie doręczono ww. upomnienia, a mianowicie brak dokumentów wskazujących, że adresat pisma (Skarżący) wiedział o takiej przesyłce oraz, gdzie i kiedy może ją odebrać.

Stanowisko przyjęte przez organ II instancji budzi także wątpliwości w związku

z faktem, że skoro adresat odmówił przyjęcia tych przesyłek, to należało takie pisma zwrócić nadawcy z adnotacją wymaganą ściśle przepisem art. 47 § 1 k.p.a., pozostawiając je w aktach jako skutecznie doręczone w dniu odmowy przyjęcia przez adresata. Tym samym zbędne jest stosowanie trybu doręczenia przewidzianego

w art. 44 k.p.a. Opisane tryby doręczania przesyłek (z art. 44 i art. 47 k.p.a.) wykluczają się bowiem wzajemnie. Ponadto – jak wyżej wskazano - nawet gdyby przyjąć, że doręczenie zastępcze było możliwe, wskazać należy na nieprawidłowe opisanie potwierdzeń odbioru przesyłki, w których nie zaznaczono, w jakim miejscu - tj. w oddawczej skrzynce pocztowej czy na drzwiach adresata - umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 14 dni. Dla wykazania, że spełnione zostały opisane wyżej przesłanki warunkujące skuteczność doręczenia dokonanego

w trybie cytowanego wyżej przepisu, na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, natomiast stemple pocztowe na kopercie i "zwrotce" winny potwierdzać w sposób niebudzący wątpliwości datę pozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia i powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Brak zawiadomienia i zawiadomienia powtórnego, jak też istniejące wątpliwości, czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym. Podkreślić należy, że wynikająca z art. 44 k.p.a. zastępcza forma doręczenia pism rodzi jedynie domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Domniemanie takie może jednak zostać obalone dowodem przeciwnym, w sytuacji gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych.

W rozpoznawanym przypadku nie można również uznać by doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej upomnienia nr [...]

i [...] w trybie przewidzianym w art. 47 k.p.a. Skuteczne wykorzystanie tego trybu doręczenia pisma, uzależnione zostało od:

1) odmowy jego przyjęcia przez adresata;

2) udokumentowania tego faktu stosowną adnotacją;

3) wskazaniem daty odmowy.

Skoro omawiany tryb doręczenia dotyczy wyłącznie odmowy przyjęcia pisma przez adresata (a nie przez jakąkolwiek inną osobę, której doręczyciel próbował doręczyć fizycznie pismo), jest oczywiste, że zarówno adnotacja o odmowie musi precyzować w swojej treści, że to adresat pisma odmówił jego przyjęcia, jak i data odmowy powinna się odnosić do odmowy dokonanej przez ten, a nie inny, podmiot. Dopiero adnotacja o takiej treści może być wiarygodnym dowodem na to,

że w konkretnym przypadku znajdowało zasadne byłoby uznanie doręczenia w tym trybie za skuteczne.

Przedstawioną interpretację wspomnianego przepisu wspierają dodatkowo

przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). Stosownie do § 37 ust. 2 zdanie pierwsze: "Nie traktuje się jako odmowy przyjęcia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego odmowy pokwitowania odbioru przez osobę pełnoletnią zamieszkującą wraz z adresatem, a niebędącą jego pełnomocnikiem lub przedstawicielem ustawowym". Prawodawca potwierdza tym samym zasadę dopuszczalności stosowania restrykcji przewidzianych w razie odmowy przyjęcia przesyłki wyłącznie w odniesieniu do adresata, zrównując z jego osobistą odmową jedynie odmowę pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego adresata. Jest zrozumiałe, że dla uniknięcia wątpliwości co do osoby odmawiającej odbioru pisma konieczne jest stwierdzenie tożsamości tej osoby, natomiast uprawnienie doręczyciela w tym ostatnim zakresie przewiduje wprost § 36 tego rozporządzenia, w którym wskazano katalog dokumentów, na podstawie których dokonuje się stwierdzenia tożsamości osób uprawnionych do odbioru przesyłek rejestrowanych lub przekazów pocztowych.

Uwzględnienie wszystkich opisanych rozwiązań normatywnych (art. 47 k.p.a. oraz § 36 i § 37 ww. rozporządzenia) skłania do ostatecznej konkluzji, że organ będzie mógł powoływać się skutecznie na fikcję prawną doręczenia dokonanego

w trybie art. 47 k.p.a. tylko wówczas, gdy adnotacja i data na przesyłce zawierającej pismo, będzie konkretyzować osobę adresata, jako podmiot, który odmówił przyjęcia pisma. Tożsamość adresata powinna być przy tym stwierdzona na podstawie jednego z dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia, o czym należy uczynić wzmiankę w ramach adnotacji o odmowie.

Przedstawionemu standardowi nie odpowiada adnotacja na przesyłce zawierającej ww. przedmiotowe upomnienia. Jej lakoniczna treść: "Odmowa odebrania listu" nie pozwala ani na identyfikację osoby, która odmówiła odbioru decyzji, ani nawet na stwierdzenie, kiedy odmowa miała miejsce. Datownik wskazujący na dzień 25 września 2009 r. i 5 października 2009 r. określa bowiem przede wszystkim datę awizowania przesyłki, nie ma natomiast daty zwrotu przesyłki do nadawcy. Zgodnie z art. 47 § 1 in fine k.p.a., data odmowy powinna być objęta treścią samej adnotacji, o której mowa w tym przepisie. Zdaniem Sądu, w przedstawionej sytuacji - wobec niespełnienia wymogów formalnych określonych w art. 47 § 1 k.p.a., które powinny być przestrzegane rygorystycznie - nie można było przyjąć fikcji doręczenia, przewidzianej w § 2 tegoż artykułu.

Wszystkie podniesione wyżej wątpliwości w zakresie sposobu doręczeń Skarżącemu upomnień, umknęły uwadze organu II instancji. Niedopełnienie przez organ odwoławczy wskazanych obowiązków nastąpiło zatem z naruszeniem

ww. przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu, naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ

na wynik sprawy, tylko bowiem prawidłowe uprzednie doręczenie upomnienia może stać się podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego

w administracji.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że jedynie dwa spośród czterech upomnień zostały prawidłowo doręczone adresatowi, a mianowicie upomnienia

o nr [....] i[....] , których odbiór Skarżący własnoręcznie potwierdził, co wynika

z akt administracyjnych sprawy. Odnośnie natomiast doręczenia upomnień o nr [....] i [....] stwierdzić należy, że brak daty odmowy przyjęcia przez adresata przesyłki zawierającej te upomnienia skutkuje brakiem podstaw do przyjęcia, że upomnienia te zostały doręczone skutecznie. W dokumentacji sprawy znajduje się wprawdzie dwukrotne awizo, ale brak dowodu w aktach, co do zawiadomienia Strony w trybie

art. 44 § 2 k.p.a. również nie pozwala uznać takiego doręczenia za skuteczne.

W konsekwencji należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie brak jest niebudzącego wątpliwości dowodu, że upomnienia o nr [....] i [....] zostały kiedykolwiek skutecznie doręczone adresatowi. Za nieprawidłowe uznać więc należy przyjęcie przez organ I instancji, że ww. upomnienia wskutek odmowy ich przyjęcia przez Skarżącego zostały doręczone skutecznie, bądź – jak przyjął organ II instancji - w sposób zastępczy, przewidziany art. 44 k.p.a. Powyższe nieprawidłowości spowodowały naruszenie przez organy art. 15 § 1 w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a., skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Wobec tego, że wskazane wyżej wady wystąpiły już na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji, zasadne było także uchylenie postanowienia tego organu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel dokona oceny zgłoszonego przez B. K. zarzutu, przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej przez Sąd

w uzasadnieniu wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz

art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200

w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.