Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2330/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska –Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. I. "S..." w likwidacji z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2016 r. do czasu uregulowania zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Prezes PFRON nakazał Spółdzielni S. zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie [...] zł za okresy sprawozdawcze listopad 2014 r. i grudzień 2014 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia wpłaty na konto strony do dnia zapłaty, określając wysokość kwot do zwrotu za poszczególne miesiące.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, iż decyzja została wydana bezpodstawnie, gdyż pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. złożyła wniosek o odroczenie do dnia 31 grudnia 2015 r. terminu zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników za listopad i grudzień 2014 r., tj. stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji. W oparciu o ten wniosek skarżącej zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które jest w toku. Zarówno wniosek, jak też wszczęte na jego podstawie postępowanie administracyjne miały miejsce przed wszczęciem postępowania administracyjnego, w ramach którego została wydana zaskarżona decyzja. Wobec tego wydanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym rozpatrzeniem wniosku złożonego w tym samym zakresie jest, w ocenie skarżącej, bezzasadne gdyż wydanie decyzji pozytywnej w przedmiocie złożonego wniosku spowoduje, że zaskarżona decyzja stanie się bezprzedmiotowa.

Minister decyzją z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 2011 r., Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji" pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji stanowi, że przez koszty płacy należy rozumieć wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stosownie do art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Minister zauważył, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie pracodawca poniósł koszty płacy z uchybieniem ustawowych terminów przekraczającym 14 dni, gdyż jak wynika z zawiadomienia Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 10 lutego 2015 r., na dzień 9 lutego 2015 r. nie zostały wypłacone pracownikom Spółdzielni wynagrodzenia za miesiące listopad i grudzień 2014 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez pracodawcę, który dodatkowo wskazał, iż przyczyną braku wypłaty wynagrodzeń jest trudna sytuacja ekonomiczna. Pracodawca pobrał jednocześnie za te miesiące dofinansowanie ze środków PFRON w łącznej wysokości [...] zł. Wobec powyższego, zgodnie z treścią art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji Prezes Zarządu PFRON zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej zwrot dofinansowania jako nienależnie pobranego. Podkreślono, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Prezes Zarządu PFRON zobowiązany jest nakazać zwrot całości dofinansowania wypłaconego za dany okres bowiem ustawa o rehabilitacji nie przewiduje pomniejszania kwoty do zwrotu o część kosztów, które zostały poniesione przez pracodawcę w terminie. Jednocześnie zwrot środków PFRON w przypadku stwierdzenia uchybień w regulowaniu kosztów płacy następuje niezależnie od tego jaka była przyczyna opóźnień w płatnościach. W związku z tym argumenty dotyczące trudnej sytuacji ekonomicznej skarżącej nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Minister wskazał, iż twierdzenie skarżącej dotyczące bezprzedmiotowości decyzji nakazującej zwrot dofinansowania wobec toczącego się postępowania w przedmiocie wniosku strony o odroczenie terminu płatności jest bezpodstawne, gdyż niniejsze postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie obowiązku zwrotu dofinansowania przez pracodawcę w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami jest postępowaniem odrębnym i może toczyć się niezależnie od postępowania w przedmiocie odroczenia terminu płatności tej należności. Wydanie decyzji nakazującej zwrot dofinansowania nie stoi więc na przeszkodzie późniejszemu wydaniu decyzji w przedmiocie wniosku o odroczenie terminu płatności ustalonej należności.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2015 r. pomimo, że brak było podstaw do wydania tej decyzji z powodu toczącego się wcześniejszego postępowania w zakresie odroczenia terminu płatności tego zobowiązania, które nie zostało zakończone. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi należy uznać za niezasadne.

W rozpoznawanej sprawie podstawą decyzji Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych było ustalenie przez organ I instancji, iż pracodawca nie wypłacił w terminie wynagrodzeń za listopad i grudzień 2014 r. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu I instancji poczynionych w tym zakresie. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Przez koszty płacy rozumieć należy zgodnie z art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skoro zatem organ I instancji ustalił, iż koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę nieterminowo to konsekwencją niekwestionowanych w powyższym zakresie ustaleń stała się utrata uprawnienia do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, zaś wobec jego wcześniejszego wypłacenia - zobowiązanie do jego zwrotu. Zgodnie bowiem z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu odwoławczego, iż regulacja zawarta w art. 49e ust. 1 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tak więc w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o rehabilitacji polegającego na nieterminowym poniesieniu przez pracodawcę kosztów płacy pracodawca zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego dofinansowania. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych wyjątków, tak więc nie mógł również podlegać ocenie organu argument podniesiony w odwołaniu, iż nieterminowe wypłacenie wynagrodzenia spowodowane były trudną sytuacją ekonomiczną Spółdzielni związaną ze wzrostem zadłużenia i brakiem płynności finansowej. W istocie bowiem skutkiem stwierdzenia nieterminowego poniesienia kosztów pracy jest sankcja w postaci braku możliwości uzyskania dofinansowania przez pracodawcę, niezależnie od przyczyn opóźnienia. Prezes PFRON był zatem zobligowany do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Należy zaznaczyć, iż postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie obowiązku zwrotu dofinansowania przez pracodawcę w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie odroczenia terminu płatności tej należności.

Konkludując, w ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie po zebraniu materiału dowodowego oraz przeprowadzeniu jego oceny, a jego wyniki odzwierciedlić w treści wydanego orzeczenia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.