Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3654/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 5 i 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 136/18 w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S.J. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 maja 2018 r. IV SA/Gl 136/18, oddalił skargę S.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujące okoliczności sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S.J. , utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: S.S. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. w kwocie - 500 zł miesięcznie i T.J. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. w kwocie - 500 zł miesięcznie i odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko: M.J. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że świadczenie wychowawcze nie przysługuje na pierwsze dziecko – M.J., z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – Dz. U. z 2017 r., poz. 1851). SKO ustaliło, że mąż strony – M.J. ma naliczony podatek rolny za 2016 r. od 14.9718 ha przeliczeniowego. Z tego tytułu strona uzyskała w roku 2016 dochód w wysokości 38.582,32 zł (14.9718 x 214,75 zł x 12 miesięcy). Do dochodu tak ustalonego należy doliczyć dochód z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 24.325,66 zł. Z powyższych ustaleń wynika, że przeciętny miesięczny dochód rodziny strony za rok 2016 wynosi 5.242,33 zł, co daje na członka rodziny kwotę 1.048,47 zł i przekracza kryterium ustawowe wynoszące 800,00 zł. Ustosunkowując się do odwołania strony SKO skonstatowało, że dochód ustala się stosownie do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z jej art. 3 pkt 1 - do dochodów należy doliczyć inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Zatem, dopłaty bezpośrednie dla rolników ze środków UE stanowią dochód, stąd całkowicie bezzasadny jest pogląd strony, że dopłaty bezpośrednie nie stanowią odrębnego dochodu rolnika.

Oddalając skargę S.J. na decyzję SKO z [...] grudnia 2017 r., wskazanym wyżej wyrokiem z 15 maja 2018 r. IV SA/Gl 136/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że spór koncentruje się wokół uznania, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy zasadnie uznały, że strona nie nabyła prawa do świadczenia wychowawczego i odmówiły przyznania jej tego prawa na pierwsze dziecko M.J. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. Tym samym osią sporu jest zasadniczo to, czy organy prawidłowo, odmawiając stronie przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia wychowawczego ustaliły dochód w rodzinie strony i de facto stwierdziły przekroczenie kryterium dochodowego na pierwsze dziecko, będące wynikiem sposobu wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Zdaniem strony skarżącej organy tak pierwszej jak i drugiej instancji błędnie wyliczyły dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, przyjmując, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, powinny być zaliczane do dochodów rolników. W jej ocenie nie powinny być one zaliczane do dochodu rolnika.

Kluczowym jest zatem to czy dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, powinny być zaliczane do dochodów rolników - jak twierdzi organ, czy wprost przeciwnie - jak wywodzi strona skarżąca.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 214 ze zm., dalej rozporządzenie). Celem świadczenia wychowawczego, jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Przysługuje ono matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2 ww. artykułu) do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 3 ww. artykułu) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy). Jednocześnie świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, wskazanym explicite w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Przy tym (w myśl art. 5 ust. 4 ustawy) jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł. Istotnym jest, że ustawodawca na potrzeby tego świadczenia wychowawczego zdefiniował pojęcie dochodu stanowiąc, że przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1–3 (art. 2 pkt 2 ustawy), a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy). Jednocześnie ustanowił, w art. 7 ust. 5 ustawy, sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym. Wymienione wyżej przepisy precyzyjnie wskazują sposób obliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie oraz zawierają ustawową definicję dochodu, określając również, jakie należności można od nich odliczyć. W art. 7 ust. 6 normuje w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych, że ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem:

1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego;

2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;

3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Tym samym wyłącznie powyższe, enumeratywnie wskazane zdarzenia prawne stanowią - jako wyjątek - podstawę do nie ujmowania ich w ustalaniu dochodu na potrzeby świadczenia wychowawczego. W składnikach tych ustawodawca nie wskazał do wyłączenia dopłat unijnych czy innych form pomocy publicznej. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "wyłącznie" stanowi jednoznaczną powinność organu do wliczania do dochodu z gospodarstwa rolnego wszystkich innych składników majątkowych nie ujętych w odliczeniach, co też dowodzi słuszności w tym zakresie działania organów tak I i II instancji. Zatem sposób wyliczenia dochodów i jego składników został jasno wyrażony przez ustawodawcę, co właściwie odczytały organy obu instancji. Wskazały bowiem tak podstawę prawną, jak i składniki stanowiąc o jego wysokości. Zasadnie przy tym odwołując się do art. 3 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, normującego, że dochód stanowi, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód stanowią również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym alimenty na dzieci oraz dochody z gospodarstwa rolnego (odpowiednio art. 3 ust. 1 lit. c tiret 14 i tiret 23 ww. ustawy). I jak jednoznacznie wskazał ustawodawca – w przytoczonym powyżej art. 3 ust. 1 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych – dochód stanowią również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym alimenty na dzieci oraz – co istotne – dochody z gospodarstwa rolnego. Nie wyłączając z nich żadnych dopłat.

Biorąc za punkt odniesienia dochód rodziny skarżącej za rok 2016 organy prawidłowo ustaliły, że M.J. ma naliczony podatek rolny za ten rok od 14.9718 ha przeliczeniowego. Tym samym zasadnie uznały, że zgodnie z powyżej przytoczonymi przepisami należy przyjąć, że z tego tytułu strona uzyskała w roku 2016 dochód w wysokości: 38.582,32 zł (będący wynikiem równania: 14.9718 x 214,75 zł x 12 miesięcy). Do dochodu tak ustalonego należy – wobec braku podstaw do ich nie sumowania – doliczyć dochód z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 24.325,66 zł, gdyż, czego nie dostrzega strona skarżąca, nie są wyłączone z dochodu, liczonego i ustalonego wyłącznie na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia. Z powyższych ustaleń wynika, że przeciętny miesięczny dochód rodziny strony skarżącej za rok bazowy 2016 wynosi 5.242,33 zł, co z kolei daje na członka rodziny 1.048,47 zł i przekracza kryterium ustawowe, które wynosi 800 zł.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że kwota osiągniętego w roku 2016 dochodu jest wyższa od kwoty kryterium dochodowego uprawniającej do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie.

Ponieważ spór w niniejszej sprawie dotyczył zaliczenia do dochodu rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego męża strony, w przypadku obliczania dochodu osób będących właścicielami gospodarstw rolnych, zasadą jest, że dopłaty (jakiekolwiek) i w jakiejkolwiek wysokości nie są ujęte jako niepodlegające ujawnieniu, a tym samym nie niepodlegające zsumowaniu z innymi dochodami. W tym miejscu jawi się uwaga, że sama wysokość dopłat jest wielce zróżnicowana i zależna od wielu czynników (jej rodzaju, ilości obszaru nią objętego) i założenie – jak uznaje strona – nie wliczania ich do dochodu dla ustalenia dochodu w ramach programu 500+ jest nie do pogodzenia ze sposobem liczenia dochodu z gospodarstwa rolnego unormowanym w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, od którego zależne jest świadczenie na pierwsze dziecko w rodzinie.

Konkludując Sąd I instancji nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 maja 2018 r. IV SA/Gl 136/18, wniosła S.J. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:

1. prawa materialnego – art. 5 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym wyliczeniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do treści pisma otrzymanego przez skarżącą od Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Polityki Rodzinnej z [...] sierpnia 2017 r.

W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2335 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Nie jest wprawdzie zasadny zarzut postawiony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. – gdyż w aktach sprawy brak jest pisma Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Polityki Rodzinnej z [...] sierpnia 2017 r., do którego to Sąd I instancji miał się nie odnieść. Zasadny jest za to zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego.

Przepis art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (w brzmieniu z grudnia 2017 r.) wskazywał, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in.: środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc (tiret 9) oraz dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (tiret 23).

Jednocześnie, art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stanowił, że w przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się. Z powołanego przepisu wynika, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne do dochodu rodziny, ustalanego w celu przyznania świadczenia wychowawczego, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wlicza dochód z gospodarstwa rolnego i dochód pozarolniczy.

Ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego określone zostało w art. 7 ust. 5 i 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zgodnie z art. 7 ust. 5 w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Ponadto, stosownie do art. 7 ust. 6 ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie ustalono, że przepis art. 7 ust. 5 określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego i nie przewiduje on wyjątków od przyjętej w nim zasady (zob. wyrok NSA z 19 października 2017 r., I OSK 640/17). Ustawodawca przyjął zatem domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim rzeczywiście pracuje. Z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (zob. wyrok NSA z 26 września 2018 r., I OSK 785/18). O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu (zob. L. Zacharko, J. Glumińska – Pawlic, J. Blicharz, Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Komentarz, LEX/el 2019). Przepis ten nie mówi o dochodzie rzeczywistym, faktycznie osiągniętym z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, lecz zawiera założenie, że określona kwota jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2018 r., I OSK 587/18). Ustawodawca na potrzeby stosowania przepisów ustawy przyjął więc domniemanie, że z gospodarstwa rolnego jego właściciel uzyskuje ściśle określony dochód. Organ rozpoznający wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego nie prowadzi więc żadnego postępowania wyjaśniającego (zob. L. Zacharko, J. Glumińska – Pawlic, J. Blicharz, Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Komentarz, LEX/el 2019).

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2019 r. I OSK 1738/17 wskazał, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, mimo, że ściśle związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, nie mogą być dodatkowo doliczane do dochodu z gospodarstwa rolnego, wyliczanego na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny powyższe stanowisko oparł na notatce informacyjnej n.t. metody szacowania dochodów do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie dla potrzeb określenia dochodu z pracy na 1 ha przeliczeniowy, sporządzonej przez Główny Urząd Statystyczny. W notatce tej GUS wyjaśnił, że wysokość dochodu do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie stanowi wartość dodana brutto powiększona o inne przychody związane z produkcją oraz od 2004 r. o wypłaty faktycznie dokonane z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w ramach funduszy UE dla rolnictwa i pomniejszoną o sumę obciążeń podatkowych i innych zobowiązań finansowych.

Podzielając w całości to stanowisko stwierdzić należy, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, uwzględnione są w ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, a tym samym uwzględnione są już w dochodzie z gospodarstwa rolnego, wyliczanym na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w brzmieniu z grudnia 2017 r. uznać należy za zasadny, a w konsekwencji zasadny jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując ponownie wniosek S.J. o przyznanie świadczenia wychowawczego z [...] sierpnia 2017 r. organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną i w oparciu o nią rozstrzygnie o prawie do świadczenia wychowawczego na dzieci wnioskodawczyni, o których mowa we wniosku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z 193, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.