Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 176/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 7 ust. 2 z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2097; dalej: "ustawa z 8 lipca 2005 r."),oraz art. 104 k.p.a., odmówił K. K. (Skarżąca) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], pow. [...], woj. [...].

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organu było ustalenie, że W. K. nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu. Miejscem zamieszkania Pani W. K. były [...] gdzie toczyło się jej życie prywatne. Na byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, W. K. przyjeżdżała okresowo, w celach wypoczynkowych - na wakacje. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie została spełnione przesłanka wymieniona w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) decyzją z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 9 ustawy z 8 lipca 2005 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że podziela w pełni ustalenia faktyczne dokonane przez Wojewodę jak również ich ocenę prawną.

Minister wskazał następnie, że w rozumieniu przedwojennych przepisów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Tym samym fakt, że właściciel nieruchomości pozostawionej zamieszkiwał przez wybuchem drugiej wojny światowej na obecnym terytorium RP nie wyklucza, że właściciel taki posiadał "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów, tj. być miejscem na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszkał z zamiarem stałego pobytu" (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych, dalej "ustawa z 2 sierpnia 1926 r." lub miejscowością, w której pozwany przebywał z zamiarem stałego pobytu (art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego - Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934, dalej "k.p.c. z 1932 r.") lub zajmowaniem w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych (§ 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r. Ministra Spraw Wewnętrznych wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu, co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych, co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych, co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489, dalej "rozporządzenie z 1934 r.").

Organ uznał zatem, że decydującym o miejscu zamieszkania jest uczynienie danej miejscowości przez jednostką przebywającą na jej terenie w sposób stały centrum swoich interesów życiowych.

Po przeanalizowaniu akt sprawy, Minister stwierdził, że W. K. nie zamieszkiwała na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem stałego pobytu. Miejscem jej zamieszkania były [...], gdzie toczyło się jej życie prywatne. Na byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej W. K. przyjeżdżała okresowo, w celach wypoczynkowych na wakacje. Zamiar jakim kierowała się wyjeżdżając na byłe terytorium RP nie był ukierunkowany na zmianę miejsca zamieszkania, gdyż wyjeżdżając kierowała się chęcią krótkotrwałego wypoczynku. W. K. posiadała na byłym terytorium RP majątek [...] ale nigdy w nim na stałe nie zamieszkiwała i nie stanowił on centrum jej życiowej działalności. Nieruchomość ta, zakupiona na podstawie umowy z 1932 r., na dzień sporządzenia aktu była nieruchomością gruntową. Zatem możliwość zamieszkania na tej nieruchomości była wątpliwa. Fakt, iż w dniu wybuchu II Wojny Światowej W. K. przebywała u znajomych w majątku "[...]" także nie potwierdza, że znajdowało się tam jej miejsce zamieszkania.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra ewentualnie o jej uchylenie z uwagi na naruszenie art. 8, art. 86, art. 81 a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła również wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a., że organy prowadzące w tej sprawie od 31 lat postępowanie dopuściły się przewlekłości o i ukaranie Ministra Spraw Wewnętrznych grzywną za przewlekłe prowadzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w wydanej w jej sprawie decyzji z [...] lipca 2009 r. Minister Skarbu stwierdził: "Z dokumentów załączonych w sprawie wynika jednoznacznie, że właścicielką przedmiotowej nieruchomości była W. K., która zamieszkiwała w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP", a poniżej wytłuszczonym drukiem napisano: Na zamieszkiwanie na byłym terytorium RP wskazują dokumenty załączone w sprawie, a zwłaszcza karta repatriacyjna właścicielki mienia Pani K. K. z dnia [...] stycznia 1945 r."

Tymczasem, dziesięć lat później, przy tym samym stanie dowodowym, Minister w decyzji z [...] kwietnia 2019 r. uznał, że W. K. jednak nie mieszkała na [...], a zatem nie spełniła jednej z przesłanek art. 2 Ustawy uprawniających do rekompensaty. Oznacza to, że prawo do odszkodowania za mienie pozostawione przez Skarżącą na byłym terytorium RP Ministrowie uzależniają od własnej, dowolnej, krańcowo różnej, interpretacji słów - synonimów - "zamieszkiwał, mieszkał".

Skarżąca wskazała, że w zaskarżonej decyzji, aby uzasadnić interpretacją słowa "zamieszkanie" Minister przywołał Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 23 maja 1934 r., którego § 3 mówi "przez zamieszkanie w gminie rozumie się fakt zajmowania w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych". Ale §9 tego Rozporządzenia mówi " za miejsce zamieszkania osoby zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba zainteresowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność".

Skarżąca podkreśliła fakt posiadania przez W. K. na [...][...] hektarowej majętności "[...]" w gminie [...] nigdy w toku całego postępowania nie był kwestionowany podobnie jak fakt, że mieszkanie rodziny K. w [...] zostało sprzedane w lipcu/sierpniu 1939 r.

Skarżąca podkreśliła, że przed [...] czerwca 1939 r. miejscem, gdzie ześrodkowane były interesy W. K. były [...]. Natomiast z całą pewnością po wyjeździe na [...], na skutek zdarzeń historycznych, miejscem tym stała się [...]. W jej ocenie świadczyły o tym następujące fakty:

R. K. mąż W. oficer Wojska Polskiego świetnie znający sytuację polityczną, świadomy, że lada chwila wybuchnie wojna sprzedał mieszkanie w [...] i przeniósł się ze sztabem WP do [...]. Polecił żonie z synem zostać na [...]. W. K. nie wróciła na dzień 1 września 1939 r. do [...] mimo, że jej syn powinien kontynuować naukę. Pozostała na [...] do marca 1945 r. czyli do momentu repatriacji.

Zamieszkała w [...] u rodziny S., a nie we własnym majątku, ponieważ dom w [...] nie był jeszcze wykończony i stał na uboczu, a trwała wojna. Rodzina S. zapewniła jej bezpieczeństwo i pracę, była bowiem nauczycielką ich dzieci K. S. i jej brata J., z którymi repatriowała do Polski ( są wpisani w jej kartę repatriacyjną).

Podkreśliła, że Minister pomija całkowicie fakt, że w czasie 6 letniego pobytu na [...] W. K. prowadziła tam, jak na warunki wojenne normalne życie, a repatriowała się do [...] nie do [...]. Wszystkie te fakty wynikają z dokumentów zgromadzonych w sprawie, oświadczeń i pism R. K. syna W..

Końcowo skarżąca wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku zastosowania przez Ministra w poprzednim postępowaniu decyzji kasacyjnej, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r., (SK 11/12),

Podkreśliła, że Minister był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2013, sygn. akt I OSK1307/11 nakazującym wykonanie orzeczenia Trybunału. Zamiast tego miało miejsce przewlekanie postępowania w oczekiwaniu na zmianę ustawy. Minister musiał przecież wiedzieć o prowadzonych w tym zakresie pracach legislacyjnych i uchylając się do załatwienia sprawy co do meritum, spowodował wydanie kończącego postępowanie orzeczenia już w stanie prawnym, który zmienił się, zdejmując z organów administracji podkreślony przez NSA w wyżej wymienionym orzeczeniu obowiązek wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Takie zachowanie w ocenie Skarżącej jest nie do pogodzenia z normą art. 8 k.p.a. czyli zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Bez wątpienia też takie celowe przewlekanie przez Ministra postępowania administracyjnego, miało nie tyle istotny, co decydujący wpływ na wynik sprawy i stanowiło obejście nakazu związania organu prawomocnym wyrokiem sądowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa dotycząca przyznania prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez W. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej była już kilkakrotnie rozpoznawana przez organy administracji oraz przez sądy administracyjne.

Powołana w skardze decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] lipca 2009 r., uchylająca decyzję Wojewody z [...] września 2008 r., została uchylona wyrokiem tutejszego sądu z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1390/09

Skoro decyzja ta wyeliminowana została z obrotu prawnego i to na skutek działań skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że kwestia ustalenia miejsca zamieszkania W. K. przed wybuchem II Wojny Światowej została przesądzona rozstrzygnięciem organu administracji. Nie ma również podstaw do stawiania Ministrowi zarzutu, że dokonał obecnie odmiennych ustaleń faktycznych niż te, które legły u podstaw wydania innej decyzji w tej samej sprawie, skoro decyzja ta została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu.

Kolejna decyzja wydana przez Ministra Skarbu Państwa, to jest decyzja z [...] lipca 2010 r., odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty również została zaskarżona przez skarżącą do tutejszego sądu, który wyrokiem z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1880/10 oddalił skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1307/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] lipca 2010 r.

Sąd kasacyjny przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12. Wyjaśnił, że wyrokiem tym TK stwierdził, że art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji (prawo do równej ochrony praw majątkowych w związku z zasadą proporcjonalności w ograniczaniu ochrony konstytucyjnych wolności i praw).

Z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzje, którymi odmówiono K. K. prawa do rekompensaty, już w chwili ich wydania naruszały prawa podmiotowe skarżącej, wynikające z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wskazał następnie, że w świetle nowych okoliczności, jakie powstały na skutek wydania przez TK wyroku o sygn. akt SK 11/12, uzasadnione jest uchylenie zaskarżonego wyroku, a także decyzji, którymi skarżącej odmówiono przyznania prawa do rekompensaty. Podstawą prawną tych decyzji był bowiem przepis, którego niekonstytucyjność stwierdził TK wyżej powołanym wyrokiem. Tym samym uzasadnione jest ponowne rozpoznanie sprawy z wniosku K. K. o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Sąd kasacyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny przyjąć, że norma wynikająca z art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. nie wymaga, aby właściciel nieruchomości zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. Natomiast zbadania wymaga spełnienie przez Skarżącą pozostałych przesłanek przyznania prawa do rekompensaty, wynikających z ustawy z 8 lipca 2005 r.

Na marginesie sąd kasacyjny wskazał, że z punktu widzenia zasad prawa intertemporalnego błędne jest dokonywanie wykładni ustawowego pojęcia "zamieszkiwanie" 1 września 1939 r. na podstawie art. 25 Kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. Ustalenie "zamieszkiwania" w RP 1 września 1939 r. oznacza konieczność ustalenia określonej sytuacji prawnej, w jakiej - w tym czasie - znajdował się właściciel nieruchomości. Odtworzenie w tym celu legalnej definicji pojęcia "miejsce zamieszkania" powinno więc następować w oparciu o przepisy obowiązujące na ziemiach polskich w 1939 r., a nie na podstawie Kodeksu cywilnego, który wszedł w życie 25 lat później.

Analiza zarzutów skargi wskazuje, że w ocenie Skarżącej rozpoznając sprawę po wyroku NSA organy nie uwzględniły wynikających z niego wytycznych.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że już po wydaniu wyroku przez NSA weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195, dalej "ustawa nowelizująca").

Powstaje zatem pytanie, czy wobec wejścia w życie ustawy nowelizującej, precyzującej m.in. pojęcie miejsca zamieszkania i to w sposób zgodny ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwe jest stawianie organom zarzutu, że rozpoznały sprawę z uwzględnieniem znowelizowanych przepisów.

Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, że zasada związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny nie obowiązuje w przypadku zmiany stanu prawnego. W realiach niniejszej sprawy, pomiędzy wydaniem wyroku przez NSA a wydaniem niniejszej decyzji doszło do zmiany stanu prawnego. Ustawa nowelizująca nadała nowe brzmienie art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w sposób zgodny zresztą z uwagą sądu kasacyjnego, co do sposobu rozumienia pojęcia miejsca zamieszkania. Na podstawie art. 1 tej ustawy dokonano zmiany przepisu art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r., który w aktualnym brzmieniu stanowi, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z 2 sierpnia 1926 r. lub b) art. 24 k.p.c. z 1932 r. lub c) § 3-10 rozporządzenia z 23 maja 1934 r. oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie.

Dodatkowo wskazać należy że Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] maja 2013 r., uchylił decyzję Wojewody z [...] września 2008 r., w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi wojewódzkiemu. Skarżąca również od tej decyzji wniosła skargę do tutejszego sądu, który wyrokiem z 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1740/13 oddalił skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1765/14 oddalił skargę kasacyjną.

Rozpoznając ponownie sprawę organy obu instancji uwzględniły obowiązujący stan prawny oraz wytyczne wynikające z wyroków sądów administracyjnych uwzględniając przy ocenie spełnienia przesłanki miejsca zamieszkania przepisy obowiązujące w okresie międzywojennym, w tym w szczególności przeanalizowały czy w przypadku W. K. można mówić o posiadaniu przez nią drugiego stałego miejsca pobytu w rozumieniu tychże przepisów.

Sąd w pełni podziela ustalenia faktycznie poczynione przez organy i ich ocenę prawną, w tym stanowisko Ministra, zgodnie z którym przepisy przedwojenne pozwalały na posiadanie kilku miejsc zamieszkania.

W razie kilku miejsc zamieszkania ważne było – jak wynika z tychże przepisów - gdzie skupiał się główny i przeważający zakres działalności, pod pojęciem której mieści się czasowo najdłuższy pobyt, wykonywanie pracy, prowadzenie bieżących spraw codziennych. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, pod pojęciem miejsca zamieszkania (nawet dodatkowego) nie mieści się czasowy pobyt w celu załatwiania konkretnych spraw. Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia z 1934 r. stanowił, że przez zamieszkanie w gminie rozumie się fakt zajmowania w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych. Z kolei zgodnie z ust. 3 pojęcie czasowego pobytu obejmuje stan przebywania w jakimkolwiek domu bez zamiaru obrania sobie tam miejsca zamieszkania. Z akt sprawy wynika że miejscowość [...] w której położona była nieruchomość nabyta przez W. K. była co najwyżej miejscem jej czasowego pobytu, skoro miała ona miejsce zamieszkania w [...], a na byłe terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przyjeżdżała na wakacje. Również fakt, że W. K. pozostała na [...] w związku z wybuchem wojny po dniu 1 września 1939 r. nie może być uznana za posiadanie przez nią na tym terytorium miejsca stałego pobytu.

Stosownie bowiem do § 5 lit. c) rozporządzenia z 1934 r. do czasowo nieobecnych w miejscu swego zamieszkania zalicza się osoby przebywające w innej gminie dla wypoczynku, kuracji itp., albo w szpitalach i innych tym podobnych zakładach publicznych lub prywatnych dla poprawy zdrowia.

W toku trwającego wiele lat postępowanie ni zostało też, by w W. K. była wpisana do rejestru mieszkańców gminy właściwej dla miejscowości [...] czy też majątku [...], co w myśl § 3 ust. 4 rozporządzenia z 1934 r. było dowodem zamieszkania.

Dodatkowo, odnosząc się do § 9 rozporządzenia 1934 r. wskazać należy, że zgodnie z nim "(z)a miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych – gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania". Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że warunkiem jego zastosowania było w pierwszej kolejności ustalenie, że dana osoba "zwykle mieszka w dwóch lub więcej miejscowościach" co w okolicznościach sprawy, jak poprawnie ustalono, nie miało miejsca. Dodatkowo, wymienione w tym przepisie kryteria "siedziby głównej", "wykonywania zawodu lub urzędu", "znajdowania się majętności" dla ustalenia miejsca zamieszkania osoby interesowanej przyjmowane były "stosownie do okoliczności". Nie można uznawać ich jako równorzędnych i przyjmować że to fakt posiadania majątku w danej miejscowości (kryterium miejsca położenia majętności) świadczy o posiadaniu miejsca zamieszkania. Podstawowym kryterium dalej pozostaje fakt zamieszkiwania, a więc stałego pobytu (art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r.), który w stosunku do W. K. nie został wykazany.

Końcowo wskazać należy również, że stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z 2 sierpnia 1926 r. mężatka sądownie nie rozłączona idzie co do miejsca zamieszkania za mężem. W realiach niniejszej sprawy niesporne jest, że mąż W. K. zamieszkiwał w [...] a przed wybuchem wojny przeniósł się do [...] w związku z przeniesieniem do tego miasta [...] O/Sztabu Głównego gdzie pracował. Mąż W. K. nie podjął decyzji, gdzie rodzina ma ostatecznie zamieszkiwać polecił jedynie, by w związku z jego wyjazdem żona pozostała na [...] gdzie będzie wśród bliskich (pismo z [...] października 2008 r.). Okoliczność ta jednak nie może przesądzać o uznaniu, że stałym miejscem zamieszkania W. K. w okresie międzywojennym była właśnie [...].

Sąd przypomina w tym miejscu, że jak wynika z oświadczeń i zeznań K. S., nie spotykała ona męża W. K. gdyż nie przyjeżdżał do majątku [...] w gm. [...]. Według świadka rodzina K. mieszkała przed wojną w [...]. Pani W. K. przyjeżdżała do majątku wraz synem podczas wakacji. Pojawiające się wzmianki o budowie domu na nieruchomości położonej w [...] również nie mogą świadczyć o posiadaniu przez W. K. przed II Wojną Światową miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić należy w tym miejscu, że według zeznań świadka K. S. na nieruchomości zaczęto budować drewniany dom, świadek nie pamiętała jednak czy dom ten został ostatecznie wybudowany. K. S. nie była również w stanie odpowiedzieć, czy W. K. przyjechała w 1939 r. do majątku [...] z zamiarem stałego pobytu, według niej przyjazd ten miał charakter przyjazdu wakacyjnego.

W ocenie sądu rozpoznającego sprawę powyższe okoliczności świadczą o tym, że W. K. nie miała stałego miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów międzywojennych powołanych w art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Przyjeżdżała ona na [...] na wakacje. Okoliczność, że wybuch wojny zastał ją w majątku [...] i że następnie pozostała ona na [...] również nie może być uznany za fakt posiadania stałego miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W konsekwencji, sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji oraz ich ocenę prawną. Skoro nie został spełniony jeden z warunków przyznania prawa do rekompensaty jakim było posiadanie miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. organy postąpiły prawidłowo odmawiając skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W konsekwencji, znając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie ar. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.