Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 728/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 122, art. 187, art. 191, art. 210
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2021 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2020 r. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. (dalej: PMK, organ I instancji) decyzją z dnia 17 sierpnia 2020 r., znak: [...] określił M. B. (dalej: Strona, Skarżący) podatek od środków transportowych za 2020 r. w kwocie 5064,00 zł.

PMK wskazał, że z dokumentów będących w jego posiadaniu wynika, że Strona w dniu 27 czerwca 1994 r. nabyła autobus marki A. o nr rej. [...], a następnie go zarejestrowała. Wymieniony autobus nadal figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako własność podatnika. W dniu 24 sierpnia 2001 r. Strona zakupiła kolejny autobus - tym razem marki T. o nr rej. [...]. Nabywca nie przerejestrował rzeczonego pojazdu na siebie, co pozostaje bez wpływu na powstały po jego stronie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Organ I instancji zaznaczył, że w trakcie prowadzonych w latach ubiegłych postępowań podatkowych M. B. składał sprzeczne wyjaśnienia w zakresie stanu posiadania przedmiotowych pojazdów. Podatnik początkowo twierdził, że pojazdy zostały zdewastowane przez nieznanych sprawców. Potem podał, że zostały skradzione. Innym razem utrzymywał, że je zbył. Strona nie poparła powołanych okoliczności żadnymi dowodami.

PMK dodał, iż zwrócił się też o wykreślenie opodatkowanych autobusów z ewidencji komputerowej organu rejestrującego pojazdy. Postępowania w powyższym zakresie zostały jednak zakończone ostatecznymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 maja 2012 r., znak: [...], utrzymującymi w mocy rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. z dnia 27 stycznia 2012 r., znak: [...] i znak: [...] o odmowie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdów.

Podjęte przez organy obu instancji decyzje były podyktowane faktem nieprzedłożenia przez Stronę dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdów. Aby jednoznacznie wyjaśnić kwestię własności spornych pojazdów, w dniu 5 lipca 2013 r. wystąpiono do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Sąd Rejonowy dla [...] w K., [...] wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. o sygn. akt [...] ustalił, że Strona była właścicielem pojazdu marki A. o nr rej. [...] oraz pojazdu marki T. o nr rej. [...] w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Wyrok jest prawomcny.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, PMK stanął na stanowisku, iż w świetle prawa Strona pozostaje właścicielem opisanych pojazdów i ciąży na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

W odwołaniu M. B. zakwestionował obciążenie go podatkiem od środków transportowych od autobusów, których nie posiada. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia 29 marca 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 9 ust.1, ust. 3-5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 . o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) i wskazało, że istotą sporu w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego spraw organ I instancji uznał Stronę za właściciela pojazdów A. o nr rej. [...] oraz autobus marki T. o nr rej. [...] i tym samym podatnika podatku od środków transportowych, określając mu w konsekwencji tego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2020 r.

Zdaniem Kolegium, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i wypracowanego stanowiska judykatury, nie sposób podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak wynika z ustaleń Strona w dniu 27 czerwca 1994 r. nabyła autobus marki A. o nr rej. [...], a w dniu 24 sierpnia 2001 r. zakupiła kolejny autobus - tym razem marki T. nr rej. [...]. W dniu 18 kwietnia 2011 r. Strona złożyła wprawdzie wniosek o wykreślenie przedmiotowych pojazdów z ewidencji komputerowej organu rejestrowego, jednakże SKO ostatecznymi decyzjami z dnia 18 maja 2012 r. utrzymało w mocy decyzje PMK z dnia 27 stycznia 2012 r. odmawiające Stronie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu tych pojazdów ze względu na niedołączenie dokumentu potwierdzającego tę okoliczności. Nie można przy tym pominąć, że prawomocnym wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] ustalił, że Strona była właścicielem ww. autobusów w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. Ponadto w toku całego postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o zmianie w prawie własności rzeczonych pojazdów po dniu 31 grudnia 2011 r. Pojazdy te nadal figurują w ewidencji pojazdów. Nie nastąpiło ich wyrejestrowanie.

W ocenie SKO w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął, że właścicielem przedmiotowych pojazdów również w 2020 r. była Strona i to na Niej ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Dalej Kolegium podniosło, że dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w konsekwencji nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Ponadto podkreślić należy, że okolicznością o charakterze prawotwórczym (przesądzającą o zmianie stanu prawnego w odniesieniu do konkretnego podatnika) jest czynność wyrejestrowania pojazdu, z natury rzeczy potwierdzająca zaistnienie sytuacji, w której ktoś wolny jest od ciążącego na nim wcześniej obowiązku podatkowego. Ma ona tym samym znaczenie porządkowe, tworząc podstawę dla ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji likwidacji (zniszczenia) pojazdu. Wyrejestrowanie pojazdu jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Dopóki pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada, czy z niego nie korzysta.

Następnie SKO wskazało, że fakt istnienia wyroku ustalającego, że Strona była właścicielem pojazdów do 31 grudnia 2011 r. sam w sobie nie może prowadzić do uznania, iż był nim również w roku objętym przedmiotową decyzją. Nie mniej jednak jak wynika z okoliczności sprawy, Strona w toku całego postępowania podatkowego nie przedstawiła żadnego dowodu, który umożliwiłby wykazanie, iż wbrew ustaleniom organów podatkowych nie była Ona w 2020 r. właścicielem spornych pojazdów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący wniósł o zmianę decyzji SKO "gdyż jest ona niezgodna ze stanem prawnym a mianowicie całokształtem zebranego materiału dowodowego z uwagi na to że nie daje podstawy wydania takiej decyzji która jest podstawą do naruszenia prawa materialnego obywatela".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia 2 sierpnia 2021 r., będącym repliką na odpowiedź na skargę, Skarżący podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 t., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, natomiast Skarżący o przeprowadzenie rozprawy zdalnej. W zaistniałej sytuacji Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 9 lutego 2022 r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję PMK określająca Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2020 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2020 r. (tj. Dz.U. z 2019., poz. 1170, ze zm.;)

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.).

Z kolei, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust. 3 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

Zaznaczyć trzeba, iż ustawodawca powiązał powstanie (i istnienie) obowiązku podatkowego z własnością pojazdu (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), a nie z realizacją obowiązku rejestracyjnego. Przepis art. 9 ust. 5 u.p.o.l. dotyczy wyłącznie momentu ustania obowiązku podatkowego w sytuacji wyrejestrowania środka transportowego, czyli elementu wtórnego względem istnienia (powstania) obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.p.o.l. (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018r., sygn. akt II FSK 3161/16; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istotą sporu w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego spraw, organy obu instancji uznały skarżącego za właściciela pojazdów A. nr rej. [...] oraz T. nr rej. [...] i tym samym podatnika podatku od środków transportowych, określając mu w konsekwencji tego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2020 r.

W ocenie bowiem Skarżącego naliczanie podatku od pojazdów, których nie posiada oraz od czegoś, co nie istnieje, jest bezpodstawne.

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i wypracowanego stanowiska judykatury, nie sposób podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jak wynika bowiem z ustaleń organów Skarżący w dniu 27 czerwca 1994 r. nabył autobus marki A. o nr rej. [...], a w dniu 24 sierpnia 2001 r. zakupił kolejny autobus - tym razem marki T. o nr rej. [...]. W dniu 18 kwietnia 2011 r. złożył on wprawdzie wniosek o wykreślenie przedmiotowych pojazdów z ewidencji komputerowej organu rejestrowego, jednakże SKO ostatecznymi decyzjami z dnia 18 maja 2012 r. utrzymało w mocy decyzje PMK z dnia 27 stycznia 2012 r. odmawiające Skarżącemu przyjęcia zawiadomienia o zbyciu tych pojazdów ze względu na niedołączenie dokumentu potwierdzającego te okoliczności. Nie można przy tym pominąć, że prawomocnym wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] w K. [...], ustalił, że pozwany był właścicielem ww. samochodów w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. Ponadto w toku całego postępowania administracyjnego jak i sądowego w przedmiotowej sprawie Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o zmianie w prawie własności rzeczonych pojazdów po dniu 31 grudnia 2011 r. Co więcej z akt sprawy wynika, że pojazdy te nadal figurują w ewidencji pojazdów (karta informacyjna pojazdów – karty nr 1 i 2 akt administracyjnych). Nie nastąpiło ich wyrejestrowanie.

W świetle powyższego zasadnie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe przyjęły, że właścicielem przedmiotowych pojazdów również w 2020 r. był właśnie Skarżący i to na nim ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Uzupełniająco w kwestii obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych należy dodać, że dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. Ponadto podkreślić należy, że okolicznością o charakterze prawotwórczym (przesądzającą o zmianie stanu prawnego w odniesieniu do konkretnego podatnika) jest czynność wyrejestrowania pojazdu, z natury rzeczy potwierdzająca zaistnienie sytuacji, w której ktoś wolny jest od ciążącego na nim wcześniej obowiązku podatkowego. Ma ona tym samym znaczenie porządkowe, tworząc podstawę dla ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji likwidacji (zniszczenia) pojazdu. Można wobec tego powiedzieć, że wyrejestrowanie pojazdu jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 330/05, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008r., sygn. akt II FSK 1094/07, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1473/06, wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3301/14).

Z tych wszystkich względów, działanie organów podatkowych ocenić należy jako prawidłowe i w pełni odzwierciedlone tak w materiale dowodnym, jak i argumentach zaskarżonej decyzji.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie znajdują zatem uzasadnienia. Jeszcze raz podkreślić należy, że o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych decyduje fakt wyrejestrowania pojazdu przez właściciela. Dopóki pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada, czy z niego nie korzysta (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3302/14).

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.; dalej: O.p.) obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w tym przepisie, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p.. Uzasadnienie decyzji spełnia również wymagania z art. 210 § 4 O.p., zawiera bowiem wyczerpujące uzasadnienia zarówno faktyczne jak i prawne.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze i piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2021 r. Sąd wskazuje, że z punktu widzenia legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, argumentacja skargi nie mogła mieć żadnego znaczenia, gdyż odwołuje się ona przede wszystkim do interesu Skarżącego i interesu społecznego. Sąd wyjaśnia, że interes podatnika czy interes społeczny, to z reguły przesłanki, które mogą być uwzględnione w postępowaniu w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych a nie w postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.