Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 344/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 13,  par. 57,  par. 60
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 28, art. 145  par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 36a
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 26 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego istotnych odstępstw od projektu budowlanego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

W dniu 8 marca 2017 r. G. i B. R. zawiadomili

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy

realizowanej na podstawie decyzji Starosty z dnia "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie obejmującym rozbudowę budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na cele mieszkalne i gospodarcze, z lokalizacją na działce nr "[...]" położonej przy ul. A w A.

W dniu 27 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

(PINB, organ I instancji) wszczął z urzędu postępowanie

administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z 2007 r.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia "[...]" umorzył wskazane

postępowanie administracyjne. Decyzja została doręczona wyłącznie inwestorom -

G. i B. R..

Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2018 r. (data wpływu 8 stycznia 2018 r.)

J. K. (skarżący) zwrócił się do organu I instancji o wznowienie postępowania administracyjnego, wszczętego przez ten organ w dniu 27 listopada

2017 r.. Jako przesłankę do wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia "[...]" PINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia 2 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy, organ II instancji, WINB) postanowieniem z dnia "[...]" uchylił wyżej wskazane postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania, to może być ona badana dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego.

PINB postanowieniem z dnia "[...]" na podstawie art. 145

§ 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie z wniosku skarżącego.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia "[...]", odmówił uchylenia decyzji z dnia "[...]" umarzającej postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

WINB decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że wprawdzie pomiar dokonany przez organ I instancji od strony ogrodzenia (które przypuszczalnie usytuowane jest na granicy między działką nr "[...]" i "[...]") nie przesądza o tym, że warunek techniczny został naruszony, jednak okoliczność, iż istnieją wątpliwości w tym przedmiocie uzasadnia uznanie skarżącego za stronę postępowania administracyjnego. Wykonanie okna w rozbudowanej części w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki nr "[...]" będzie powodować bowiem objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu

w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

PINB decyzją z dnia "[...]", ponownie odmówił uchylenia decyzji z dnia "[...]" umarzającej wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia "[...]" w zakresie obejmującym rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr geod. "[...]" przy ul. A w A.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wykonana rozbudowa na działce nr "[...]" nie wpływa w sposób szkodliwy na działkę sąsiednią nr "[...]", tak więc nie można uznać działki nr "[...]" jako znajdującej się w obszarze oddziaływania wykonanej rozbudowy. Podobnie odległość części rozbudowanej bez okien od granicy działki (3,65 m) nie koliduje z warunkami technicznymi. Podniesiono również, że dnia 30 października 2018 r. do PINB wpłynęło pismo G. R., w którym wyjaśniła ona, iż sporne okno zlokalizowane od strony działki skarżącego zostało zamurowane. Dnia 27 grudnia 2018 r. organ I instancji przeprowadził przy udziale inwestorów oraz skarżącego oględziny przedmiotowej nieruchomości. W trakcie oględzin potwierdzono, że okno zlokalizowane wcześniej od strony działki nr "[...]" (należącej do skarżącego) zostało zamurowane. Załączniki do protokołu oględzin stanowią szkice sytuacyjne oraz fotografie. Na podstawie zebranych dowodów oraz przełożonych wniosków przez skarżącego organ nie znalazł przepisu materialnego pozwalającego zakwalifikować jego interes w załatwieniu sprawy, jako interes prawny. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu statusu strony zgodnie z art. 28 k.p.a.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, który zarzucił organowi

I instancji nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie szeregu przepisów materialnych oraz procesowych. Skarżący wyjaśnił m.in., że w jego ocenie otwór okienny nadal istnieje, tylko został z zewnątrz wypełniony styropianem, zatynkowany i pomalowany. Stwierdził, że w konsekwencji dokonania rozbudowy niezgodnie z przepisami prawa oraz z treścią decyzji powstały obiekt zaciemnia działkę skarżącego, zasłaniając przestrzeń i promienie słoneczne.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją

z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że stan faktyczny ustalony na etapie wydania decyzji kasacyjnej uległ istotnej zmianie. Nie zmieniło się wprawdzie samo usytuowanie budynku, ale usunięty został otwór okienny w ścianie znajdującej 3,65 m od granicy działki nr geod. "[...]". Okoliczność ta, mimo że jest kwestionowana przez skarżącego w ocenie organu odwoławczego nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Brak jest bowiem przepisu, który nakazywałby użycie podczas zaślepienia (zamurowania) otworu okiennego, określonego materiału budowlanego. Styropian oraz zaprawa tynkarska są materiałami

budowlanymi. W ocenie organu odwoławczego, mimo że styropian jest materiałem służącym przede wszystkim do ocieplenia budynków, to płyta styropianowa może służyć do wypełnienia otworu okiennego. Wszelkie obciążenia konstrukcyjne przyjmuje bowiem istniejąca nadproże. Z materiału fotograficznego bezsprzecznie wynika, że otwór został zaślepiony przy użyciu materiałów nieprzepuszczających światła oraz, że brak jest możliwości jego otwarcia czy rozszczelnienia. Dodatkowo zaznaczono, że miejsce zabezpieczone zostało w sposób estetyczny (pomalowane na ten sam kolor, co cała elewacja). W efekcie wskazanych robót budowlanych otwór okienny został zlikwidowany.

W ocenie organu odwoławczego, żeby ocenić czy w niniejszej sprawie skarżący posiada interes prawny należy odpowiedzieć na pytanie czy istnieje możliwość wywołania przez inwestycję zrealizowaną na działce nr geod. "[...]" szkodliwego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, tj. na działkę nr "[...]". W niniejszej

sprawie skarżący, mimo że kierował liczne pisma dotyczące istnienia jego interesu

prawnego, nie wykazał potencjalności naruszenia jego prawa w związku

z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Podobnie organy I i II instancji po

dokonaniu analizy sprawy, przepisów ustawy prawo budowlane oraz

rozporządzeń wydanych na podstawie tej ustawy, nie znalazły podstaw do

zakwalifikowania interesu skarżącego jako interesu prawnego w rozumieniu

ustawy Prawo budowlane.

Dolegliwości zaś, na które powołują się skarżący, nie znajdują potwierdzenia

w okolicznościach faktycznych i wbrew temu co wywodzi skarżący nie są

prawdopodobne. Nie można zgodzić się również z zarzutem, że rozbudowana część

zwiększyła wysokość budynku. W tym przypadku najwyżej położone elementy

znajdują się w części istniejącej, a nie rozbudowanej, co widać zarówno na fotografiach

wykonanych podczas oględzin, jak również szkicu sporządzonym na rysunku elewacji

wschodniej.

Organ odwoławczy skonkludował, że organy nadzoru budowlanego nie mogą

w tym przypadku oprzeć interesu skarżącego wyłącznie na ogólnych zarzutach. Tak rozumiany interes nie jest bowiem ani indywidualny, ani konkretny, ani sprawdzalny obiektywnie. Ustalając przymiot strony w postępowaniu przed nadzorem budowlanym nie bierze się natomiast pod uwagę hipotetycznych utrudnień, jakie może przynieść zrealizowane przedsięwzięcie, a jedynie takie, które faktycznie mogłyby naruszyć interes prawny, a nie interes faktyczny skarżącego. Tym bardziej interesu prawnego nie powinno się opierać wyłącznie na sporze sąsiedzkim lub poczuciu skarżącego, że działa w interesie publicznym.

Skargę na tę decyzję wywiódł skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że toczące się postępowanie dotyczyło jedynie rozstrzygnięcia co do tego, czy skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym, pomimo

że status ten został przyznany skarżącemu na wcześniejszym etapie postępowania;

w konsekwencji nie odniesienie się przez organ II instancji do kwestii związanych ze

zgodnością z prawem dokonanej rozbudowy na działce "[...]";

- naruszenie przez organ II instancji art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw.

z art. 15 i 7 k.p.a., bowiem organ II instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odniósł się ponownie, całościowo do treści decyzji organu I instancji, tj. co do ustaleń stanu faktycznego, oceny dowodów i oceny prawnej w zakresie niezgodności

z prawem dokonania rozbudowy na działce "[...]"; w konsekwencji organ nie poczynił

własnych ustaleń w tym zakresie i naruszył zasadę dwuinstancyjności i zasadę

dążenia organów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego;

- błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że otwór okienny na działce 295

został zlikwidowany, co w konsekwencji powoduje obrazę przepisów art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a., polegającą na błędnym przyjęciu, iż rozbudowany obiekt budowlany nie oddziałuje na działkę skarżącego, dlatego też skarżący nie może uzyskać przymiotu strony w postępowaniu;

- obrazę art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zmiany dokonane w projekcie budowlanym nie są istotne, pomimo że dokonane zmiany przez

projektanta spowodowały niezgodność rozbudowy z warunkami decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu, niezgodność z ustaleniami obecnie

obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

- obrazę art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zmiany dokonane w rozbudowie nie doprowadziły do powstania nowej kondygnacji w budynku, co spowodowało zwiększenie jego wysokości i kubatury;

- błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że w wyniku rozbudowy

powstało pomieszczenie nie kwalifikujące się na pobyt ludzi, które nie zwiększa

kubatury budynku zasadniczego;

- braki w ustaleniach faktycznych, polegające na nieustaleniu czy dokonana rozbudowa

nie powoduje zaciemnienia działki skarżącego oraz czy w inny pośredni lub

bezpośredni sposób nie narusza prawa własności skarżącego, w konsekwencji

naruszenia przepisów o ochronie własności wskazanych w Kodeksie cywilnym, tj. art.

od 140 k.c. do 154 k.c.;

- obrazę art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i obrazę art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie,

że rozbudowana nieruchomość nie oddziałuje na działkę skarżącego, pomimo tego że

dokonana rozbudowa doprowadziła do zacienienia działki i domu skarżącego;

- obrazę art. 80 k.p.a, w zw. z art. 7 k.p.a, poprzez nierozpoznanie wszystkich wniosków

dowodowych skarżącego składanych w toku postępowania, w tym w szczególności

wniosków złożonych w piśmie skarżącego z dnia 18 września 2018 r. oraz fotografii

obrazujących zacienienie nieruchomości skarżącego;

- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się przez skarżącego z materiałem

dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem decyzji zarówno przez organ

I jak i II instancji.

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie przez organy

administracji, że dokonana rozbudowa nie narusza interesu skarżącego jako osoby

trzeciej, pomimo że oddziałuje ona na jego nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i nie zgadzając się z zarzutami skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa

w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Zadaniem sądu administracyjnego jest też ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

W rozpoznawanej sprawie wznowione postępowanie administracyjne dotyczy etapu ustalenia wystąpienia podstawy wznowienia postępowania, czyli potwierdzenia, że zakończone ostateczną decyzją postępowanie administracyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu skarżącego udziału w postępowaniu. Tylko pozytywne ustalenia w tym względzie pozwalają na przejście do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istota sporu między stronami dotyczy ustalenia, czy skarżącemu winien być przyznany przymiot strony w toczącym się wcześniej postępowaniu w przedmiocie istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnej kontroli, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte wadą przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Stosownie do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania określa art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia – przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Inaczej rzecz ujmując przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Związek trybu kontrolnego z postępowaniem rozpoznawczym powoduje, że punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną.

Zwrócić należy uwagę, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), Prawo budowlane, nie określa kto może być stroną postępowania w sprawie istotnych (nieistotnych) odstępstw od projektu budowlanego. Wskazuje natomiast w art. 36a, co stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego (ust. 5) i co nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (ust. 5a). Natomiast w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego uregulowano, że projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a w przypadku uznania, że jest ono nieistotne, obowiązany jest zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

W takim stanie prawnym, jeśli chodzi o ustalenie stron postępowania, zastosowanie znajduje przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego, stwarzając dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10, z 10 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK1059/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

W wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10 Naczelny Sąd Administracyjny szczególnie przekonująco argumentował, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa

i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).

Podkreślić należy, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa, a więc trzeba, aby istniała konkretna norma prawna, która gwarantuje podmiotowi określone prawa, albo była źródłem ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia budowlanego. Same przepisy Kodeksu cywilnego statuujące prawo własności (art. 140 i 143 k.c.), czy wprowadzające ogólny zakaz zakłócania korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.), nie są wystarczające do wyznaczenia obszaru oddziaływania. Zastosowanie art. 144 k.c. nie jest zależne od odległości występującej pomiędzy nieruchomościami. Immisje mogą dotykać nieruchomości nawet znacznie oddalonych od źródła oddziaływań (tak: S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości. Problematyka prawna, Kraków 1998, s. 23, także Anna Sylwestrzak Sąsiedztwo nieruchomości, Komentarz, publ. WK 2014).

Istotnym jest natomiast dla oceny legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym, aby te immisje były określone normami prawnymi, gdyż oddziaływanie musi być sprawdzalne. Tylko wówczas możliwe jest obiektywne ustalenie kręgu stron postępowania. Dlatego w celu wykazania interesu prawnego,

w rozumieniu art. 28 k.p.a., prawo własności musi zostać powiązane z odrębną normą prawną przyznającą właścicielowi określone prawa, czy rodzącą obowiązki, w związku z planowaną zabudową sąsiedniego terenu.

W kontekście ustalenia przymiotu strony postępowania zwrócić należy uwagę również na art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, który wskazuje, że obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych. Odesłanie niewyraźne, zawarte w tym przepisie, wskazuje na wszystkie obowiązujące przepisy prawa, inne niż wynikające z Prawa budowlanego – zawarte

w innych ustawach i przepisach doń wykonawczych i aktów wykonawczych do Prawa budowlanego – w tym przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Z. Kostka "Prawo budowlane. Komentarz" oddk 2007 s. 30 uw. 1, s. 36 uw. 1; red. Z. Niewiadomski – op. cit. s. 84 nb 18).

Organ rozstrzygający o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją w przedmiocie istotnych (nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego), obowiązany jest zatem ocenić czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w kontekście możliwego naruszenia przepisów prawa materialnego, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), dalej rozporządzenie. Zatwierdzona przebudowa polegająca na przedłużeniu istniejącej połaci dachowej nad projektowanym pierwotnie tarasem winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego jest zweryfikowanie czy rzeczywiście na podstawie istniejących materiałów i zmian dokonanych przez projektanta można dokonać oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków,

a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować.

Organy nie przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowania w tym zakresie, pomimo że skarżący podnosił zarzuty w tym przedmiocie w odwołaniu, wskazując, że zatwierdzona przebudowa ogranicza mu dostęp światła do jego pomieszczeń mieszkalnych. Zauważyć należy również, że załączone do skargi fotografie potwierdzają wpływ dokonanej przebudowy na pewne ograniczenie w nasłonecznieniu nieruchomości skarżącego. Dostrzec trzeba także, że dobudowane zadaszenie nie jest usytuowane pod takim samym kątem nachylenia jak dach głównego budynku. Oczywiście Sąd nie rozstrzyga tu czy tego typu ingerencja ma wpływ na naruszenie interesu prawnego skarżącego, a więc czy doszło do uchybienia określonym przepisom prawa materialnego w tym zakresie. Organy jednak zupełnie nie odniosły się do tej kwestii i nie zbadały jej. Nie można natomiast przyjąć argumentacji organu odwoławczego zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę, gdzie odnosząc się do zarzutu zacienienia podniesiono, że to skarżący nie wykazał ani nie przedstawił żadnych dowodów na to, że sporna rozbudowa spowodowała zacienienie skutkujące naruszeniem przepisów. Organ nie może bowiem przerzucać ciężaru przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na stronę, ponieważ to obowiązkiem organu było wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a co za tym idzie przeprowadzenie odpowiednich dowodów. To zatem rolą organu było dokonanie stosownej analizy i obliczeń w zakresie zacieniania nieruchomości skarżącego, w wyniku wykonania przedmiotowej przebudowy polegającej na wykonaniu zadaszenia tarasu, a następnie odniesienie ich do konkretnych przepisów prawa materialnego regulujących tę kwestię oraz dokonanie oceny ich potencjalnego naruszenia w kontekście interesu prawnego skarżącego.

Przed wydaniem decyzji zaś strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia (wyrok WSA w Gdańsku z 18.X.2007 r., II SA/Gd 173/07, ZNSA 3/08/146; wyrok WSA w Poznaniu z 4.2.2009 r., II SA/Po 559/08). Ustalenia i rozważania w tej materii winny zaś znaleźć się w uzasadnieniach decyzji obu instancji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

Bez wątpienia organy obu instancji w niniejszej sprawie nie odniosły się w sposób należyty do kwestii związanych z "przesłanianiem i zacienieniem", określonych w § 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organy zobowiązane są zatem do przeprowadzenia postępowania w zakresie weryfikacji zacieniania nieruchomości skarżącego w wyniku wykonania zadaszenia tarasu, a następnie odnieść się do konkretnych przepisów prawa materialnego regulujących tę kwestię oraz dokonać oceny ich potencjalnego naruszenia w kontekście interesu prawnego skarżącego.

Wobec stwierdzonych naruszeń przedwczesne byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.