Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 131/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 1, 2, 3a i 3b
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 90 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1590
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998    r. o samorządzie województwa - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. Z., M. Z. na uchwałę Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska " X ". w P. oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia [...] stycznia 2012 r. Sejmik Województwa Wielkopolskiego (dalej: "Sejmik") na podstawie art. 135 ust. 1, 2, 3a i 3b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn zm.; dalej: "p.o.ś.") podjął uchwałę nr [...], w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (dalej też jako "OOU") dla lotniska "X" w P. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2012 r. (poz. ...) i weszła w życie po upływie 14 dni (§ 11 Uchwały), tj. z dniem [...] lutego 2012 r.

W treści Uchwały m.in.: wskazano, że zarządcą tworzonego obszaru ograniczonego użytkowania jest Port Lotniczy "X" sp. z o. o. (§1); określono izolinie stanowiące podstawę wyznaczenia granicy zewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania (§3) oraz wyodrębnienia w nim dwóch stref, zewnętrznej i wewnętrznej (§4); ustanowiono zakaz przeznaczania w OOU nowych terenów pod budowę szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży oraz pod strefy ochronne "A" uzdrowisk (§7); określono sposoby korzystania z terenów w strefie zewnętrznej i w strefie wewnętrznej (§8) oraz wprowadzono określone wymagania techniczne dotyczące budynków w każdej z tych stref (§9). Wykonanie Uchwały zostało w §11 powierzone Zarządowi Województwa Wielkopolskiego. Do Uchwały załączono m.in.: mapy ewidencyjne z zaznaczonym przebiegiem granic i stref (załączniki nr 2a i 2b) oraz wykaz działek położonych w OOU (załączniki nr 7a i 7b).

Pismem z dnia 06 listopada 2012 r. B. i M. Z. wezwali Sejmik do usunięcia naruszeń przepisów prawa powstałych wskutek przyjęcia Uchwały.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Przewodniczący Sejmiku poinformował, że ze względu na złożoność sprawy oraz harmonogram prac Sejmiku, uchwała stanowiąca odpowiedź na wezwanie zostanie podjęta podczas kolejnej sesji tego organu. Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Sejmik zdecydował nie uwzględnić wezwania wskazując na jego bezzasadność.

Pismem z dnia 03 stycznia 2013 r. B. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu, skargę na przedmiotową Uchwałę. Skarżący wskazali na zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa, tj.:

1) niezgodność Uchwały z art. 135 ust. 3a p.o.ś., z uwagi na niezgodność utworzonej strefy ograniczonego użytkowania w aspekcie przebiegu granic, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z terenów – z raportem oddziaływania na środowisko, stanowiącym podstawę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z rozbudową i modernizacją Portu Lotniczego "X" (dalej: "Port Lotniczy");

2) niezgodność Uchwały w § 5 ust. 1 i 2 z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) poprzez umożliwienie w utworzonej strefie funkcjonowania budynków o charakterze mieszkalnym i zezwolenie na budowę nowych i rozbudowę istniejących w obrębie strefy szczególnie jej wewnętrznej części, w sytuacji zagrożenia bezpiecznego użytkowania budynków mieszkalnych oraz zagrożenia zdrowia i życia ludzi i bezpieczeństwa mienia w obrębie OOU w związku z działalnością Portu Lotniczego, podowjonym wzrostem operacji lotniczych;

3) niezgodność Uchwały z § 325 i § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) wobec braku zakazu lokalizowania w obrębie OOU budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania, narażenia ich na hałas, drgania i oddziaływanie pyłów zaiweszonych przekraczające dopuszczalne normy,

4) niezgodność procedury wprowadzenia Uchwały i czynności jej poprzedzających z przepisami prawa międzynarodowego, tj. Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus w dniu 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706 i 707; dalej: "Konwencja z Aarhus" lub "Konwencja") poprzez podjęcie decyzji o ustanowieniu OOU i ograniczeniu swobody mieszkańców wbrew ich woli, z pominięciem wymaganych procedur, w szczególności szerokich konsultacji społecznych, wysłuchania wszystkich możliwych scenariuszy i wyboru wariantu w celu przyczynienia się do ochrony prawa każdej osoby i przyszłych pokoleń, do życia w odpowiednim środowisku, zgodnie z rozwojem społecznym i cywilizacyjnym

5) niezgodność procedury wprowadzenia uchwały i czynności jej poprzedzających z art. 1 ust 2, art. 33 ust 1, art. 16 ust 1 ustawy z 3 października 2008 o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2008 nr 199 poz. 1227 ze zm.) poprzez podjęcie w uchwale o zakresie strefy ograniczonego użytkowania i warunków technicznych dla budynków i budowli w oparciu o Aneks do raportu środowiskowego sporządzony bez postępowania środowiskowego i wydanych decyzji środowiskowych;

6) niezgodność procedury wprowadzenia uchwały i czynności jej poprzedzających z przepisami prawa międzynarodowego t. j. Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhaus poprzez podjęcie decyzji o ustanowieniu strefy i ograniczeń swobody mieszkańców wbrew ich woli, z pominięciem wymaganych procedur, w szczególności szerokich konsultacji społecznych;

7) niezgodność procedury wprowadzenia uchwały i czynności jej poprzedzających z art. 5, art. 74, art. 86 z Konstytucji Rzeczypospolitej Polski z 2 kwietnia 1997r. (Dz. U.nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez narażenie obecnego i przyszłego pokolenia dopuszczając do przebywania w strefie ograniczonego użytkowania wyznaczonej na podstawie nieprocedowanego Aneksu do Raportu Środowiskowego.

Wskazując na powyższe uchybienia Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Wielkopolskiego, wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu Skarżący nie wykazali istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu tego aktu. Dalej Organ wskazał, że podstawą utworzenia OOU był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "Raport") oraz wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: "RDOŚ") decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji Portu Lotniczego " X". Obszar utworzono także w oparciu o mapy ewidencyjne, a także opracowanie pn. "Założenia do wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska " X " w P" z dnia [...] maja 2012 r. Organ wyjaśnił, że w związku z koniecznością wyjaśnienia nieścisłości zawartych w Raporcie wskazane było złożenie przez spółkę Port Lotniczy " X " sp. z o. o. aneksu do dokumentacji. Na podstawie ww. dokumentów w Uchwale określono granice obszaru, ograniczenia, w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów, wypełniając tym samym wymóg określony w art. 135 ust. 3a p.o.ś. Zdaniem Organu niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi. W szczególności ten dotyczący naruszenia Konwencji z Aarhus, gdyż uchwała określająca obszar ograniczonego użytkowania nie jest dokumentem wymagającym udziału społeczeństwa oraz nie podlega obowiązkowi zamieszczenia w publicznie dostępnym wykazie. Organ podkreślił, że w toku przeprowadzonych przezeń konsultacji była możliwość składania uwag i wniosków do projektu Uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Mając powyższe uregulowania na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu mogącym skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska " X ".

Na wstępie niniejszych rozważań należy ocenić dopuszczalność skargi wniesionej w trybie i na zasadach określonych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.; dalej: "u.s.w."). Stosownie do powołanego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.

Wprowadzone przez ustawodawcę w hipotezie omawianego przepisu pojęcie "interesu prawnego" w nauce prawa odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego, a zaskarżonym aktem. Wskazuje się przy tym na konkretny, aktualny i indywidualny interes prawny (por. Wielka encyklopedia prawa pod red. E. Smoktunowicz). Z kolei przez uprawnienie rozumiany jest sposób, w jaki norma prawna wyznacza zachowanie adresata normy; w przeciwieństwie do obowiązku oznacza możliwość wyboru określonego zachowania. Uprawnienie zatem to prawem przyznana "możność działania", (np. P. Chmielnicki w: Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Warszawa 2004).

Przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 90 ust. 1 u.s.w. ma więc tylko ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone wskutek wydania aktu prawa miejscowego z zakresu administracji publicznej. Powyższe oznacza, iż w postępowaniu tym podmiotowość uczestnika jest kształtowana inaczej, niż w postępowaniu administracyjnym toczonym w trybie przepisów k.p.a., obejmując nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także jego naruszenie.

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na akt organu administracji rządowej otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., OSK 476/04 wydany na gruncie analogicznie brzmiącego art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.], wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008r. IIOSK 1765/07) .

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że przesłanka naruszenia interesu prawnego skarżących, wbrew twierdzeniu Organu została spełniona. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że Skarżący są właścicielami działki nr [...] położonej na terenie objętym kwestionowaną uchwałą. Działka ta znajduje się w strefie wewnętrznej OOU. Należy mieć jednak na uwadze, że sam fakt objęcia nieruchomości stanowiącej własność Skarżących przedmiotową uchwałą nie świadczy jeszcze o tym, że doszło do naruszenia tym aktem interesu prawnego właścicieli. Koniecznym jest wskazanie, który zapis kwestionowanej uchwały spowoduje to naruszenie. Z treści skargi, późniejszych pism i stanowiska Skarżących zajętego na rozprawie wynika, że upatrują Oni naruszenie interesu prawnego w zapisie zawartym w § 8 pkt 2 lit. d przedmiotowej uchwały. Zgodnie z tym zapisem "dopuszcza się lokalizowanie zabudowy mieszkaniowej, pod warunkiem zapewnienia właściwego komfortu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej". W ocenie Sądu powyższy zapis wpływa niewątpliwie na wykonywanie uprawnień właścicielskich, a co za tym idzie narusza interes prawny skarżących.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, iż koncepcja i konstrukcja prawna obszaru ograniczonego użytkowania jest zaliczana do obszarów specjalnych o charakterze ekologicznym. Utworzenie OOU ma na celu wykluczenie szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi oraz dla środowiska powodowanych przez przekroczenie standardów środowiska. Skutkiem zatem utworzenia takiego obszaru jest wprowadzenie stosownych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości położonych na danym obszarze. Ograniczenia te mogą polegać na przykład na uniemożliwieniu swobodnego przebywania ludzi na danym terenie lub zakazie podejmowania tam określonych czynności(zob. M. Górski, Prawo Ochrony Środowiska- komentarz C.H. Beck, Warszawa 2011, s.565).

Ustawodawca w art. 135 ust. 1 p.o.ś. wskazał w jakich okolicznościach tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Niezbędną przesłanką do wydania takiego aktu jest stwierdzenie, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza danym terenem np. lotniska. Wnioski takie muszą być wyprowadzone z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, analizy porealizacyjnej albo z przeglądu ekologicznego.

Tworząc obszar ograniczonego użytkowania sejmik województwa określa granice obszaru, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego (art. 135 ust. 3a p. o. ś.).

Podstawą ustanowienia OOU w niniejszej sprawie był Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oraz ostateczna decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...].02.2011 r. Obszar utworzono także w oparciu o mapy ewidencyjne oraz opracowanie "Założenia do wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska " X" w P".

Zgodnie z postanowieniami art. 135 ust. 3a p.o.ś. najważniejszym elementem tego aktu prawnego jest precyzyjne wyznaczenie granic obszaru ograniczonego użytkowania. W orzecznictwie wyraźnie podkreślono, że granice te powinny być bardzo precyzyjne. Powinny być one wytyczone na podstawie poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej. W związku z tym, że na obszarze ograniczonego użytkowania negatywne oddziaływania nie w każdym miejscu są tak samo intensywne, za dopuszczalne należy uznać określenie pewnych podstref, w których warunki korzystania z nieruchomości będą różne. Zatem na terenie jednego obszaru mogą występować zróżnicowane ograniczenia odpowiadające występującemu stanowi faktycznemu. Za nietrafny zatem uznać należy zarzut niezgodności uchwały z art. 135 ust. 3a ustawy. Skarżona uchwała została wydana przez upoważniony do tego organ oraz zawiera wszystkie ustawowe elementy. Określono jednoznacznie granice tego obszaru. Skala, w jakiej zostały sporządzone dokumenty stanowiące załącznik do uchwały pozwala na określenie położenia wszystkich działek objętych obszarem.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżących, odnośnie niezgodności uchwały z art. 61 ustawy Prawo budowlane, poprzez umożliwienie w utworzonej wewnętrznej strefie ograniczonego użytkowania funkcjonowania budynków o charakterze mieszkalnym i zezwolenie na budowę nowych i rozbudowę istniejących budynków. Sąd wskazuje, iż uchwała o utworzeniu OOU określa ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu. Powyższe nie oznacza, że obowiązkiem organu jest wprowadzenie zakazu nowej zabudowy z uwagi na przekroczenie norm hałasu w środowisku. Ograniczenie to może wszak polegać na wprowadzeniu innych ograniczeń niż generalny zakaz zabudowy, co zostało uczynione w § 8 ust. 2 lit. d uchwały (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.04.2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2372/07).

W oparciu o powyższe za przedwczesny należy również uznać zarzut niezgodności uchwały z § 325 i 326 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.(Dz. U. z 2002 nr 75 poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wobec braku zakazu lokalizowania w obrębie strefy budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania, narażenie ich na hałas, drgania i oddziaływanie pyłów zawieszonych przekraczające dopuszczalnej normy. Przepisy te odnoszą się do procesu budowlanego i określają wymagania jakie powinien spełniać obiekt budowlany. Zarzut ich naruszenia można podnosić dopiero na etapie ewentualnego procesu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Warto podkreślić, że kwestionowany przepis § 8 ust. 2 lit. d zaskarżonej uchwały uzależnia możliwość nowej zabudowy w strefie "wewnętrznej" obszaru ograniczonego użytkowania, pod warunkiem zapewnienia właściwego komfortu akustycznego. Powyższe oznacza, iż nie jest dozwolona każda zabudowa, tylko taka, gdzie zapewniona zostanie ochrona pomieszczeń przed hałasem. Odnośnie budynków już istniejących należy przedsięwziąć działania, które zapewnią dotrzymanie odpowiedniego klimatu akustycznego. Założenia te wynikają z wymagań polskich norm w zakresie izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych oraz dopuszczalnych poziomów dźwięków w pomieszczeniach, w tym m.in. z Polskiej Normy PN-87/B-02151.02:Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem.

Dodatkowo godzi się wskazać, że utworzenie OOU nie stanowi obejścia przepisów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku skoro ustawa stanowi, że obszar ustanawia się w sytuacji przekroczenia wskazanych m.in. w tym rozporządzeniu norm. Gdyby normy te były zachowane nie byłoby potrzeby ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania. Bez znaczenia pozostaje także fakt że w uchwale określone zostały jednakowe dopuszczalne normy hałasu w środowisku powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych dla terenów zabudowy mieszkaniowej.

Ocena zaskarżonego aktu prawa miejscowego, w tym § 8 pkt 2 lit d jest prawidłowa, także w zakresie dotyczącym jego zgodności z Konstytucją, tj. art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP. Podkreślić należy, iż władze publiczne są zobowiązane do "prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom" (art. 74 ust. 1). Sformułowanie to ma charakter typowy dla określenia zadań (zasady polityki) państwa, nie rodzi natomiast bezpośrednio jakichkolwiek praw podmiotowych po stronie jednostki. Pojęcie "bezpieczeństwo ekologiczne" należy rozumieć jako uzyskanie takiego stanu środowiska, który pozwala na bezpieczne przebywanie w tym środowisku i umożliwia korzystanie z tego środowiska w sposób zapewniający rozwój człowieka (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.03.2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1920/08). Ponadto dyspozycja art. 31 ust. 3 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw jeżeli jest to ustanowione w ustawie i jeżeli jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony środowiska – tak jak w tej sprawie – i jeżeli nie narusza istoty wolności i praw.

Sąd nie znajduje aprobaty dla twierdzenia skarżących, iż przedmiotowa uchwała narusza Konwencję z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhaus. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, że omawiana konwencja nie jest umową międzynarodową, która może być stosowana bezpośrednio bez konieczności dokonywania zmian w systemie prawnym państwa, które Konwencję tę podpisało i ratyfikowało. Przepisy tej konwencji są jedynie zobowiązaniem dla władz państwa, które ratyfikowało Konwencję, do podjęcia działań legislacyjnych i ustanowienia przepisów, które będą realizowały przepisy tej Konwencji (por. wyroki WSA w Warszawie: z 08.10.2010 r.- IV SA/Wa 72/10; z 10.04.2006 r.- VII SA/Wa 16/06; z 05.11.2010 r.- IV SA/Wa 1582/10 CBOSA). Ideą Konwencji jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska. W postępowaniu dotyczącym niniejszej sprawy, dostęp ten, został zagwarantowany.

Ponadto podkreślenia wymaga, iż Europejska Konwencja Praw Człowieka zobowiązuje organy państwowe do podejmowania działań w celu zapewnienia poszanowania życia prywatnego oraz właściwej równowagi pomiędzy interesami jednostki, a społeczności jako całości. Jednak nawet przepisy powyższej Konwencji, czy też wyroki Trybunału nie wykluczają ingerencji władz państwowych w strefę ochrony środowiska w interesie publicznym. Dlatego też Trybunał wielokrotnie stanowił, że państwa powinny ograniczać ingerencję w miarę możliwości do minimum, poszukiwać alternatywnych rozwiązań i starać się osiągnąć cele w sposób najmniej dolegliwy z punktu widzenia praw człowieka (np. orzeczenie z dnia 2 października 2001 r. w sprawie Hatton i inni przeciwko Wielkiej Brytanii, skarga nr 36022/97). Ponadto każdy projekt powinien być poprzedzony właściwymi badaniami dla znalezienia najlepszego rozwiązania pozwalającego zachować równowagę interesów (orzeczenie ETPC z dnia 2 listopada 2006 r., w sprawie Giacomelli przeciwko Włochom, skarga nr 59909/00). Dlatego też nawet w sytuacji pozytywnych obowiązków wynikających z art. 8 Konwencji (prawo do poszanowania życia prywatnego) przy poszukiwaniu wymaganej równowagi istotne znaczenie mogą mieć cele wymienione w art. 8 ust. 2 Konwencji (bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochrona porządku i zapobieganie przestępstwom, ochrona zdrowia i moralności, ochrona praw i wolności innych osób – orzeczenie ETPC z dnia 21 lutego 1990 r. w sprawie Powell and Rayner przeciwko Wielkiej Brytanii, skarga nr 9310/81). Z tych względów Trybunał stoi na stanowisku, że w razie pojawienia się skomplikowanych kwestii związanych z ochroną środowiska, tryb podejmowania decyzji przez państwo powinien obejmować odpowiednie badania i studia umożliwiające stwierdzenie i ocenę we właściwym okresie potencjalnych ujemnych skutków określonych działań na środowisko i prawa jednostki oraz zachowanie właściwej równowagi konkurujących interesów. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że w związku z oddziaływaniem lotniska nie są dotrzymane standardy jakości środowiska w zakresie dopuszczalnego średniego, długotrwałego poziomu hałasu zarówno w porze dziennej jak i nocnej oraz ekspozycyjnych poziomów hałasu do pojedynczych operacji lotniczych (w porze nocnej) pomimo wprowadzenia rozwiązań organizacyjnych i technicznych ograniczających emisje hałasu i jego skutki. Z tego względu niezbędne było ustanowienie na terenach, na których w różnym stopniu występują przekroczenia norm hałasu, środka prawnego w postaci obszaru ograniczonego użytkowania, którego podstawowym celem jest ograniczenie negatywnego wpływu działalności lotniska na środowisko, w tym na zamieszkujące obszar jednostki, m.in. poprzez zwiększone wymogi techniczne dotyczące budynków położonych w tym obszarze.

Za nieuzasadniony należy uznać także zarzut dotyczący podjęcia uchwały w oparciu o Aneks do Raportu środowiskowego sporządzony bez postępowania środowiskowego i wydanych decyzji środowiskowych. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż powołany dokument nie jest aneksem do Raportu środowiskowego, tylko aneksem do założeń do wyznaczenia OOU. Celem tegoż aneksu było doprecyzowanie wymagań w zakresie ograniczeń w OOU, w związku z niejednoznacznym zapisem zawartym w tabeli nr 10.-1 (str. 225-226 Raportu).

W ocenie Sądu nie było zatem potrzeby ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego (por. wyrok NSA z 01.02.2012 r., sygn. II OSK 2580/11, LEX nr 1138184).

Z art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca.

W ocenie Sądu § 8 pkt 2 lit d uchwały ogranicza wykonywanie prawa własności, niemniej jednak czyni to - zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji - w stopniu proporcjonalnym w odniesieniu do występujących w strefie wewnętrznej poziomów hałasu. Istota prawa własności nie została natomiast naruszona, gdyż skarżący mogą korzystać ze swej nieruchomości, choć z pewnymi ograniczeniami, a także zbyć ją.

Kwestia, czy zaskarżona uchwała wpłynęła na zmianę wartości nieruchomości leżących na terenie nią objętych, a jeśli tak - w jakim kierunku i w jakim stopniu, wykracza poza ramy niniejszego postępowania. W tym miejscu należy jedynie wskazać, że jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części (art. 129 ust. 1 p. o. ś). W związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości (art. 129 ust. 2 p. o. ś).

Z roszczeniami powyższymi można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 129 ust. 4 p. o. ś.). Tworząca obszar ograniczonego użytkowania uchwała sejmiku województwa - po ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 2 i art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 197, poz. 1172) - staje się aktem prawa miejscowego. Orzecznictwo sądów cywilnych wskazuje, że termin do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 129 ust. 4 p. o. ś. jest terminem zawitym, a nie terminem przedawnienia. Oznacza to, że jego niedochowanie powoduje wygaśnięcie roszczenia, a fakt upływu tego terminu sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu.

W razie ograniczenia sposobu korzystania ze środowiska w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania właściwymi w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowania lub wykupu nieruchomości są sądy powszechne (art. 136 ust. 1 p. o. ś.). Obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania (art. 136 ust. 2 p. o. ś.).

Powyższe rozważania wskazują, że skarga nie jest zasadna, wobec czego Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.