Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1380/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1998-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 80, art. 145 par. 1, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 149 par. 2 Kpa regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

2. Ujawnienie dodatkowej faktury, nie znanej w czasie odprawy celnej organowi prowadzącemu postępowanie stanowi nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia wznowienie postępowania. Gdyby bowiem faktura ta została przedstawiona do oceny organom celnym, w sprawie prawdopodobnie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna, aniżeli rozstrzygnięcie dotychczasowe.

3. Organy celne są uprawnione do oceny treści i celów czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia możliwości uchylenia się przez stronę tych czynności od obowiązków o charakterze publicznoprawnym, wynikających z prawa celnego. Konstrukcje prawa cywilnego nie mogą, bowiem być wykorzystywane do uchylenia się od obowiązków wynikających z prawa daninowego albo do zmniejszania zobowiązań publicznoprawnych, nie mogą też powodować eliminowania rozwiązań publicznoprawnych dotyczących danin przyjętych w ustawodawstwie ani ograniczać stosowania prawa daninowego.

4. Wyżej wymieniona ocena przeprowadzona przez organy celne powinna mieścić się w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa.

5. Nierozpoznanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do ustosunkowania się wobec kwestii poruszonych w postanowieniu o wznowieniu postępowania nie uzasadnia zarzutu, iż strona pozbawiona została czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Nic bowiem nie stało na przeszkodzie, by strona skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowała stosowne wnioski i przedstawiła posiadane przez siebie dowody. Tym bardziej mogło to nastąpić w postępowaniu odwoławczym. Strona skarżąca nie wyjaśniła jednak powodów, dla których dowodów tych nie przedstawiła.

6. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym odnosi się do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowiąc, że następuje ono z mocy prawa, jeżeli organ, który wydał akt lub dokonał czynności, nie przedstawił Sądowi odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu skargi. Jego brzmienie nie pozostawia zatem wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o wstrzymanie wykonania aktu już wydanego będącego przedmiotem zaskarżenia, nie zaś o wstrzymanie możliwości wydania decyzji, a zatem niedopuszczenie w ogóle do zakończenia sprawy władczym rozstrzygnięciem organu administracji. Żadną miarą, nie można zatem zasadnie twierdzić, że zaskarżenie do Sądu incydentalnego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania jest przesłanką tamującą możliwość wydania decyzji wymierzającej należności celne.

TEZY

1. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 149 par. 2 Kpa regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

2. Ujawnienie dodatkowej faktury, nie znanej w czasie odprawy celnej organowi prowadzącemu postępowanie stanowi nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia wznowienie postępowania. Gdyby bowiem faktura ta została przedstawiona do oceny organom celnym, w sprawie prawdopodobnie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna, aniżeli rozstrzygnięcie dotychczasowe.

3. Organy celne są uprawnione do oceny treści i celów czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia możliwości uchylenia się przez stronę tych czynności od obowiązków o charakterze publicznoprawnym, wynikających z prawa celnego. Konstrukcje prawa cywilnego nie mogą, bowiem być wykorzystywane do uchylenia się od obowiązków wynikających z prawa daninowego albo do zmniejszania zobowiązań publicznoprawnych, nie mogą też powodować eliminowania rozwiązań publicznoprawnych dotyczących danin przyjętych w ustawodawstwie ani ograniczać stosowania prawa daninowego.

4. Wyżej wymieniona ocena przeprowadzona przez organy celne powinna mieścić się w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa.

5. Nierozpoznanie i w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do ustosunkowania się wobec kwestii poruszonych w postanowieniu o wznowieniu postępowania nie uzasadnia zarzutu, iż strona pozbawiona została czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Nic bowiem nie stało na przeszkodzie, by strona skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowała stosowne wnioski i przedstawiła posiadane przez siebie dowody. Tym bardziej mogło to nastąpić w postępowaniu odwoławczym. Strona skarżąca nie wyjaśniła jednak powodów, dla których dowodów tych nie przedstawiła.

6. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym odnosi się do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowiąc, że następuje ono z mocy prawa, jeżeli organ, który wydał akt lub dokonał czynności, nie przedstawił Sądowi odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu skargi. Jego brzmienie nie pozostawia zatem wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o wstrzymanie wykonania aktu już wydanego będącego przedmiotem zaskarżenia, nie zaś o wstrzymanie możliwości wydania decyzji, a zatem niedopuszczenie w ogóle do zakończenia sprawy władczym rozstrzygnięciem organu administracji. Żadną miarą, nie można zatem zasadnie twierdzić, że zaskarżenie do Sądu incydentalnego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania jest przesłanką tamującą możliwość wydania decyzji wymierzającej należności celne.