Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 603/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 3 ust 1 i 4, art. 8
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art.32ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 r. I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. H. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie [...], które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie; III. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa kwotę [...] z tytułu nieuiszczonego wpisu od skargi, od którego skarżący został zwolniony.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2007r. w kwocie 7.691,00 zł uchyliło decyzję organu podatkowego I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zaległości podatkowej w kwocie 20.666,90 zł i w tej części umorzyło postępowanie w sprawie, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] dokonał A. W. i H. W. wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 r. Wymiaru podatku dokonano na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe.

W odwołaniu od przedmiotowej decyzji H. W. zarzucił organowi podatkowemu nie dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i naruszenie zasady równości wobec prawa, o jakiej mowa w art. 32 pkt 1 Konstytucji RP. Wnosił o dokonanie podziału nieruchomości na dwie równe części, zgodnie z zapisem w księdze wieczystej nr Kw. [...] oraz ustalenie wymiaru podatku od tej nieruchomości w części jemu przypadającej jak od "pozostałych budynków i gruntów", a nie od "budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", którą to działalność prowadzi jedynie A. W. Argumentował, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana pod działalność gospodarczą jedynie w części należącej do jego byłej żony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów odwołania na tle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa nie podzieliło argumentów i wniosków w nim zawartych. Stwierdziło na wstępie, że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości związane jest ściśle z prawem własności nieruchomości, gdyż przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zmianami / stanowi, iż podatnikami podatku od nieruchomości są miedzy innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Przytaczając art. 6 ust. 1 tej ustawy /obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku/ organ odwoławczy zauważył, że obowiązek podatkowy w podatku od przedmiotowej nieruchomości powstał wobec A. W. w dniu 1 stycznia 2006 r. Z dniem 9 grudnia 2005r. dokonano ostatecznej zmiany w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, z uwagi na prawomocne postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny z dnia 21 marca 2005r. sygn. akt [...] wydanym w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków H. W. i A. W., w którym ustalono, że w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi miedzy innymi nieruchomość położona w R. przy ul. C. 29, oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 1,1593 ha. W księdze wpisano, że prawo własności z udziałami po ½ tych gruntów oznaczonych w operatach ewidencyjnych symbolem Ba /tereny przemysłowe/, zabudowanych budynkiem o powierzchni zabudowy 506 m2., którego funkcje wg klasyfikacji środków trwałych /KŚT/ oznaczono jako budynki niemieszkalne handlowo-usługowe /KŚT103/ przysługuje A. W. i H. W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, która jest jednolitym dla kraju systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym również w postępowaniach podatkowych, a rodzaj świadczenia zależy od sklasyfikowania nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków.

Wywodziło, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych różnicuje stawki podatku od nieruchomości od gruntów i budynków w zależności od ich rodzaju, a na stronie ciąży obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu wg ustalonego wzoru – art. 6 ust. 6 tej ustawy. Wykaz nieruchomości jest jednym z dowodów w sprawie.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość zajęta jest w części na prowadzenie działalności gospodarczej przez A. W. Na potrzeby prowadzonej działalności wykorzystywane są budynki o powierzchni 445 m2 oraz grunty o powierzchni 1087 m2, pozostałe grunty stanowią 506 m2. Ustaleń tych podatnik nie kwestionował w odwołaniu.

Organ odwoławczy wskazał, że sam fakt zgłoszenia przez jednego ze współwłaścicieli prowadzenia na w/w nieruchomości działalności gospodarczej powoduje, że podlega ona opodatkowaniu wg stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, albowiem uwzględnić należy przepis art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Solidarność w zapłacie podatku, oznacza natomiast, że zobowiązanie podatkowe współwłaścicieli nieruchomości jest wspólne i wszyscy pozostają zobowiązani tak długo, jak długo nie nastąpi zupełne uregulowanie należności podatkowych. Wierzyciel /organ podatkowy/ może żądać całości lub części świadczenia /uiszczenia należnego podatku/ od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani /art. 366 k.c. w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej/. Rozliczenie zaś pomiędzy wspólnikami następuje poza organem podatkowym i pozostaje bez wpływu na podmiot i przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości.

O ile organ odwoławczy uznał, że podatek od nieruchomości został ustalony w zaskarżonej decyzji zasadnie i we właściwej wysokości, to nie podzielił rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji w przedmiocie naliczenia wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, uzasadniając, że nie znajduje ono podstaw prawnych.

Zauważył, że w wyniku nowelizacji z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /tj. Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zmianami) od 1 stycznia 2003 r. zmieniona została dotychczasowa reguła, zgodnie z którą do naliczania odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat zobligowany był przede wszystkim organ podatkowy. W obecnym brzmieniu przepisu art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 48 § 1 pkt 2 i 3, art. 53a, art. 62 § 4 i art. 66 § 5 i art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej, kiedy to odsetki nalicza organ podatkowy. Tym samym obowiązek naliczania odsetek wynika z mocy prawa, a wskazany przepis określa podmioty, które są zobligowane do skonkretyzowania ich wielkości i jednocześnie do ich zapłacenia. Każdy z tych podmiotów obowiązany jest do powiększenia swojej zaległości podatkowej lub należności traktowanej na równi z zaległością podatkową o naliczone przez siebie odsetki od tych należności. Wobec czego postępowanie organu I instancji w części zakończonej określeniem wysokości odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat podatku organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe.

Odnośnie zarzutu o nierównym traktowaniu podmiotów organ podatkowy stwierdził, iż nie znajduje on potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W skardze na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. W., wniósł o jej uchylenie w części podtrzymującej rozstrzygnięcie organu podatkowego co do ustalenia skarżącemu wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Domagał się również wystawienia dla niego nowej decyzji dotyczącej przedmiotowego zobowiązania podatkowego zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy informacją w sprawie podatku od tej nieruchomości na 2007r. złożoną na urzędowym formularzu IN-l w Urzędzie Miasta w dniu 7 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu skargi podtrzymał w pełni zarzuty odwołania i argumentację w nim zawartą, podkreślając, że A. W. jest dla niego osobą obcą, gdyż wspólność ustawowa małżeńska została zniesiona z dniem 24 stycznia 2003 r., a w 2006 r. zakończona została sprawa rozwodowa. Wywodził, że w tej sytuacji nieporozumieniem jest pominięcie złożonej przez niego informacji w sprawie podatku od przedmiotowej nieruchomości na 2007 r. w sytuacji, gdy oczywistym dla wszystkich jest, że wielkość nieruchomości do opodatkowania podatkiem w wysokości takiej jak od budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest wielkością zmienną i tak też postępuje organ podatkowy w stosunku do innych właścicieli nieruchomości. Stosowanie wobec Skarżącego innych zasad narusza art. 32 pkt 1 i pkt 2 Konstytucji RP. Nie zgodził się też z argumentacją organów podatkowych, że rodzaj świadczenia zależy od sklasyfikowania nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, gdyż wszystkie nieruchomości i cały teren przy ul. C. 29 w R sklasyfikowany jest tak samo, a jednak podatki dla poszczególnych właścicieli nieruchomości są zróżnicowane i ani stan techniczny, ani przeznaczenie tych nieruchomości nie są przyczyną tego zróżnicowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając chronologiczny przebieg zdarzeń w przedmiocie opodatkowania spornej nieruchomości nie podzieliło zarzutów skargi i wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, rozpatrując wniosek H. W. o przyznanie prawa pomocy, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami / stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Na wstępie zgodzić należało się ze stroną skarżącą, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy zasadniczej wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne /ust. 1/ oraz, że nikt nie może być z jakiejkolwiek przyczyny dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym /ust. 2/. Nie można jednak podzielić zarzutu skargi, że w przedmiotowej sprawie w zaistniałym stanie faktycznym w oparciu o mające zastosowanie do niego przepisy prawa ta konstytucyjna zasada została naruszona.

Organy podatkowe podejmując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Dokonały prawidłowej subsumcji zaistniałego w sprawie stanu faktycznego do właściwej normy prawnej, a w toczącym się postępowaniu realizowały zasadę prawdy obiektywnej podejmując wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ich aktywność wyrażała się w zebraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostawało, iż H. W. i A. W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. Wydział Cywilny z dnia 21 marca 2005 r. sygn. [...] są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R przy ul. C. 29 (działki nr [...]i nr[...] – Księga Wieczysta nr [...]).

Nie było też kwestią sporną, że oboje są właścicielami wymienionej nieruchomości po ½, oraz, że tylko na części nieruchomości A. W. prowadzi działalność gospodarczą. Z ewidencji gruntów i budynków (kserokopia zawiadomienia o zmianach z dnia 17 stycznia 2006 r. – k.1 akt podatkowych wraz z załącznikiem do zawiadomienia w postaci wykazu dokonanych zmian w danych rejestru gruntów) wynika także, że grunt, którego sprawa dotyczy, oznaczony został symbolem Ba – co oznacza tereny przemysłowe, a budynki – określone zostały jako niemieszkalne handlowo-usługowe (według klasyfikacji środków trwałych) .

Kwestią sporną pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym było, czy H. W. nie prowadzący na terenie nieruchomości działalności gospodarczej od 2004 r. (a zatem nie wykorzystujący gruntu i budynków na nim się znajdujących do celów działalności gospodarczej) – zobowiązany jest do zapłaty podatku od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, czy też, jako osoba nie prowadząca takiej działalności powinien płacić podatek w wysokości ustalonej dla pozostałych budynków.

Krąg podatników podatku od nieruchomości wyznacza art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U z 2006 r., Nr 121 poz. 844 ze zmianami/

Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące miedzy innymi: 1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3. użytkownikami wieczystymi gruntów /.../. Jeżeli zaś nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania /ust. 4 /.

Brzmienie przepisu art. 3 ust. 4 w/w ustawy jednoznacznie wskazuje, iż obowiązek podatkowy w przypadku obiektu stanowiącego współwłasność obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, a zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli (wyrok z dnia 31 sierpnia 2005 r. III SA/Wa 648/05 LEX nr 179020). Skoro zatem zobowiązanie podatkowe współwłaścicieli jest wspólne, to fakt, że skarżący nie prowadzi działalności w budynku, którego jest współwłaścicielem, jest bez znaczenia.

W rozpatrywanej sprawie występuje właśnie sytuacja, gdy działalność gospodarczą na przedmiotowej nieruchomości prowadzi jedynie A. W. W tej sytuacji, jak wyjaśniono wyżej, jeżeli choćby jeden ze współwłaścicieli, będący przedsiębiorcą, wykorzystuje nieruchomość do celów prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas opodatkowanie podatkiem od nieruchomości następuje według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, także w sytuacji, gdy drugi współwłaściciel działalności gospodarczej nie prowadzi.

Zgodzić się też należy z argumentacją organów podatkowych, iż z uwagi na treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne o kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027 ze zmianami), który stanowi, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, to podstawę zastosowania stawki podatku do nieruchomości wobec gruntów i budynków jest stan prawny tych gruntów i budynków, wynikający z ewidencji, o której mowa w art. 21 ustawy powołanej wyżej ustawy. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów ( wyrok WSA z 28 października 2004 r. sygn. akt III SA 3016/03, LEX nr 171496).

Wobec powyższego uznać należało, że jeżeli grunt oznaczony został w operatach ewidencyjnych jako "Ba" – tereny przemysłowe, to organ podatkowy nie mógł opodatkować spornej nieruchomości według stawek przewidzianych dla "pozostałych budynków i gruntów", czyniąc zadość żądaniom skarżącego, zwłaszcza, że nieruchomość, stanowiąca współwłasność skarżącego, faktycznie była wykorzystywana zgodnie z zaklasyfikowaniem jej w ewidencji przez jednego ze współwłaścicieli, czego skarżący w sprawie nie kwestionował.

Zgodzić należy się z organem podatkowym, iż rozliczenia wzajemne A. W. i H. W. pozostają bez wpływu na podmiot i przedmiot opodatkowania w podatku od nieruchomości.

W oparciu o powyższe rozważania, na podstawie przepisu artykułu 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 223 § 2 powołanej ustawy. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalono na podstawie art. 250 ppsa w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit a oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)