Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1230/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6137 Ochrona środowiska morskiego
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Energii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi B. E. [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Energii z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Energii z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]; 2. umarza prowadzone przez Ministra Energii w pierwszej instancji postępowanie o zaopiniowanie wniosku B. E. [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zmodyfikowanego pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]"; 3. zasądza od Ministra Energii na rzecz skarżącego B. E. [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Energii, po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] o negatywnym zaopiniowaniu wniosku [...] S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w [...] o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]".

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zwrócił się do Ministra Energii o zaopiniowanie wniosku inwestora [...] S. A. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w [...] o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]", zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Minister Energii negatywnie zaopiniował wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]".

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] S. A. Spółka Komandytowo-Akcyjna zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. W swoim wniosku Spółka oświadczyła, iż nie wnosi i nie wprowadza zmian w parametrach zamieszczonych w pkt 1.1 iw tabeli 4 wniosku skierowanego w piśmie do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] września 2016 r. Spółka wskazała, iż planowana realizacja przedsięwzięcia wpisuje się m. in. w planowany rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Polsce oraz w politykę energetyczną do 2030 r., jak też wskazała, iż obecnie obserwuje się znaczną rezerwację mocy przyłączeniowej pod planowane na północy kraju lądowe farmy wiatrowe, które prawdopodobnie nigdy nie powstaną. Spółka podniosła także, iż w przypadku morskiej farmy wiatrowej przyłączenia do [...] wydaje się na podstawie złożonego przez inwestora kompletnego wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, a także wpłacenia zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie do sieci. W ocenie Spółki, na obecnym etapie nie jest możliwe szczegółowe określenie wpływu planowanego Przedsięwzięcia na bezpieczeństwo energetyczne państwa oraz interes gospodarki narodowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy inwestor wyjaśnił obszar położenia planowanej inwestycji oraz jego położenie względem morskich wód wewnętrznych Polski.

Minister Energii postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że działalność polegająca na wytwarzaniu energii ze źródeł odnawialnych jest koncesjonowana na podstawie ustawy - Prawo energetyczne i podlega reglamentacji. Stanowisko Ministra, wyrażone w oparciu o przepis art. 23 ust. 2 w zw. z ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2145 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", może być oparte na ocenie racjonalności gospodarki złożami kopalin oraz interesu gospodarki narodowej w zakresie zadań Ministra z działu: "Energia". Wobec braku w przepisach ustawy ograniczeń, co do podstawy i zakresu opinii tylko do przesłanek z art. 23 ust. 3 ustawy Minister zajął stanowisko w oparciu o akty normatywne, którymi jest związany jako członek Rady Ministrów.

Minister wskazał, że kształtuje politykę państwa w sektorze energetyki i bezpieczeństwa energetycznego kraju. Obowiązkiem Ministra jest realizacja: - programu Polityka Energetyczna Polski do 2030 r., przyjętego przez Radę Ministrów uchwałą z dnia 10 listopada 2009 r., nr 202/2009, - Krajowego Planu Działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, określającego udział energetyki odnawialnej w miksie energetycznym do roku 2020, tj. osiągnięcia co najmniej 15% udziału w końcowym zużyciu energii brutto, - Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, przyjętej uchwałą Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r. Dokumenty te za cel podają wdrożenie do miksu energetycznego energetyki jądrowej w Polsce północnej, wskazują na potrzebę modernizacji sektora energetycznego, dywersyfikacji źródeł energii, zwiększenia efektywności energetycznej.

Dalej Minister zauważył, że ze Strategii wynika cel polegający: na modernizacji i rozbudowie sieci przesyłu, tworzeniu warunków do inwestowania w konwencjonalną infrastrukturę wytwórczą, wykorzystaniu stabilnych źródeł energii odnawialnej, tworzeniu nowych form działalności - klastrów energetycznych, spółdzielni energetycznych, wdrożeniu energetyki jądrowej, wsparciu infrastruktury paliw alternatywnych. W części dotyczącej działu "Energia" nie wspomniano o potrzebie rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej.

Organ odwoławczy zaznaczył, że [...] S.A. w zakresie energetyki wiatrowej zawarły już 2 umowy o przyłączenie morskich farm wiatrowych - o mocy [...] MW z Elektrownią Wiatrową [...] Sp. z o.o. i o mocy [...] MW z [...] Sp. z o.o. [...] będzie zatem rozbudowywać stacje elektroenergetyczne [...] i [...]. Podanie napięcia i przyłączenie MFW: do [...] grudnia 2020 r. - [...], do [...] lutego 2021 r. - [...]. Będzie też modernizować i rozbudowywać sieć przesyłową na podstawie Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej, uwzględniającego cele strategiczne rozwoju odnawialnych źródeł energii w Krajowym Programie Działania i Polityce Energetycznej Państwa.

Biorąc pod uwagę: to, że priorytetowy dostęp do sieci mają podłączeni producenci energii odnawialnej, zachowanie pełnej mocy sieci elektroenergetycznej, zachowanie poziomu bezpieczeństwa i niezawodności pracy systemu elektroenergetycznego, strukturę i parametry pracy [...] i źródeł przyłączonych do tego systemu, zapewnienie przez [...] równoważenia dostarczania energii elektrycznej z zapotrzebowaniem na nią, konieczność zapobiegania zagrożeniu interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców energii (art. 1 ust. 2 Prawa energetycznego), planowy wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, liczbę jednostek wytwórczych innych, niż fermy wiatrowe - [...] S.A. dokonały analizy bilansów mocy [...] dla 2020 r. i określiły dopuszczalną moc farm wiatrowych możliwych do przyłączenia do [...] do 2020 r. na poziomie 8-9 tyś. MW. W Krajowym Planie Działania do 2020 r. moc zainstalowana farm wiatrowych winna wynieść 6650 MW. W Polityce Energetycznej Polski do 2030 r. wskazano, że do 2030 r. wartość ta powinna wzrosnąć do 7900 MW.

Zatem Minister uznał, że już teraz są spełnione cele wynikające z KPD i PEP, uwzględniając wartość 8-98 tyś. MW i wartość mocy wynikającą z wydanych przez operatorów systemów elektroenergetycznych warunków przyłączenia. W ocenie Ministra, plany Spółki [...] wykraczają poza poziom [...] (8-9 tyś. MW) wartości mocy w wydanych przez operatorów warunkach przyłączenia.

Następnie Minister zauważył, że podjęte przez inwestorów działających w Polsce plany rozwoju [...] przekraczają o [...] MW mocy zainstalowanej (biorąc pod uwagę już zawarte umowy o przyłączenie) postanowienia KPD dotyczące energii ze źródeł odnawialnych, natomiast Spółka [...] (co wynika z wniosku) o 3201,5 MW mocy zainstalowanej. KPD zakłada iż moc farm wiatrowych w 2020 r. osiągnie poziom 6650 MW, a udział elektrowni lądowych - 5600 MW, morskich 500 MW, małych instalacji 550 MW. Na dzień [...][...] grudnia 2016 r. moc zainstalowana elektrowni wiatrowych już wynosi 5807,416 MW. Cel wynikający z KPD dla elektrowni wiatrowych do 2030 r. został już zrealizowany. [...] S.A. już od połowy 2012 r. stwierdzają brak możliwości odbioru wyprodukowanej energii elektrycznej z farm wiatrowych ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. W zakresie planowanych do przyłączenia do sieci przesyłowej [...] S.A. odmówiły wydania warunków przyłączenia dla [...] S.A.

Aktualnie brak jest możliwości do 2020 r. odbioru całej generowanej energii elektrycznej z farm wiatrowych, dla których występuje brak warunków bilansowych - brak równoważenia zapotrzebowania odbiorców z wytwarzaną mocą.

Według Ministra, przyłączenie całej wnioskowanej mocy do [...] spowodowałoby: - wyłączenie jednostek wytwórczych z minimum technicznego [...] (zagrożenie bezpieczeństwa pracy systemu), - ograniczenie generacji mocy przez farmy (nieuzasadnione ekonomicznie - roszczenia o utracone zyski), niekorzystny efekt dla odbiorcy końcowego (niekontrolowany rozwój tego sektora spowoduje wzrost kosztów dostarczanej energii).

Minister zwrócił też uwagę na wydanie negatywnej opinii dla realizacji przedsięwzięcia pn. "[...]".

Na koniec organ odwoławczy wskazał, że negatywna opinia została podjęta w oparciu o przepisy prawa, przesłanki ekonomiczne, społeczne (interes społeczny, ochrona zasobów naturalnych, racjonalna gospodarka złożami kopalin), interes gospodarki narodowej, priorytet dotyczący wdrożenia energetyki jądrowej.

Od postanowienia Ministra Energii z dnia [...] marca 2017 r., nr [...][...] S. A. Spółka Komandytowo - Akcyjna z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie art. 23 ust. 2, 3 i 4 ustawy poprzez wydanie negatywnej opinii pomimo braku przesłanek, w szczególności w postaci zagrożeń interesu gospodarki narodowej, powołaniu się na akty, które nie mają przymiotu przepisów; 2) naruszenie art. 7 - art. 11, art. 16, art. 77 i art. 127 w zw. z art. 139 Kpa; 3) naruszenia art. 8 d pkt 3 ustawy - Prawo energetyczne poprzez błędną wykładnię zakładającą, że przed wydaniem opinii wskazanych w art. 23 ustawy inwestor jest zobowiązany uzyskać warunki przyłączenia do [...] pomimo, że z wnioskiem takim można wystąpić dopiero po uzyskaniu pozwolenia na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp; 4) naruszenie art. 78 ust. 3 pkt 5 oraz art. 72 ust. 1 i 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii; 5) wydanie opinii pomimo nieustalenia stanu faktycznego, w szczególności nieprzeprowadzenie w sposób dostateczny wskazanego w art. 106 § 4 Kpa postępowania wyjaśniającego. W oparciu o powyższe zarzuty oraz zarzuty wskazane w treści uzasadnienia skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonych postanowień w całości; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 3) przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]; postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2012 r., nr [...],[...]; postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2012 r.; postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2012 r., nr [...],[...]; postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] września 2012 r., nr [...]; decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]; pisma [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.; postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.; postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] września 2013 r.; pisma [...] z dnia [...] września 2016 r.; postanowienia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia[...] października 2016 r.; wniosku o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]", pisma Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r.; postanowienia Ministra Energii z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...]; postanowienia Ministra Energii z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] marca 2017 r. - na okoliczność przebiegu postępowania, braku przesłanek do wydania negatywnej opinii, w szczególności braku zagrożenia dla interesów gospodarki narodowej, racjonalnej gospodarki złożami kopalin, naruszenia podstawowych zasad Kpa oraz innych przepisów prawa wymienionych w zarzutach i uzasadnieniu; 4) połączenie do wspólnego rozpoznania niniejszej skargi ze skargą [...] i [...] S. A. Spółki Komandytowo - Akcyjnej z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Energii z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Ministra Energii z dnia [...] marca 2017 r., nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że do chwili wydania przez Ministra Gospodarki postanowień pozytywnie opiniujących przedsięwzięcie, [...] S.A. oraz operatorzy systemów dystrybucyjnych określili warunki przyłączenia farm wiatrowych o mocy

19,1 tyś. MW (w tym [...] ok. 7,8 MW, gdzie 1,2 tyś. MW dotyczy

MFW), zawarli umowy przyłączeniowe dla farm wiatrowych o mocy 13 tyś. MW (w tym [...] ok. 4,4 tyś. MW). Minister Gospodarki stwierdził brak możliwości określenia wpływu przedsięwzięcia [...] na funkcjonowanie [...]. Uważa, że będzie to możliwe w procedurze wydawania przez [...] warunków przyłączenia do sieci, a to jest możliwe dopiero po uzyskaniu pozwolenia. Rozpatrzenie wniosku będzie wymagać sporządzenia przez [...] ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń na funkcjonowanie [...]. Wydano pozytywną opinię zobowiązując [...] do uzyskania warunków przyłączenia do [...].

Zdaniem skarżącej Spółki, [...], [...], czy [...] nie mają charakteru przepisów - uchwały Rady Ministrów do których te akty stanowią załączniki nie są źródłami prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Sam Minister określa je jako dokumenty. Żaden z tych dokumentów nie uznaje morskiej energetyki wiatrowej za stwarzającej zagrożenie dla interesów gospodarki narodowej. Dokumenty te preferują inne rodzaje energii odnawialnej. Energetyka wiatrowa wytwarza energię w bezemisyjnych źródłach - preferowanych w tych dokumentach. Minister pomija, że MFW stabilizują system, pracują ciągle, wykorzystują 40-50% mocy, a elektrownie lądowe - 20-25%.

Skarżąca Spółka zauważyła, że w niniejszej sprawie organ wydał postanowienie z naruszeniem art. 16, art. 127 § 3 i art. 139 Kpa (na niekorzyść strony). Decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r. udzieliła Spółce pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]". Złożony od tej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczył jedynie pkt IV ust. 4 tej decyzji odnoszącej się do oddziaływania przedsięwzięcia na bezpieczeństwo związane z badaniami, eksploatacją i rozpoznawaniem zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi. Brak było zatem podstaw do wydania negatywnej opinii przez Ministra Energii, ponieważ decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej była już ostateczna.

Organ nie wyjaśnił na czym ma polegać kolizja między wdrożeniem energetyki jądrowej na północy Polski i MFW. Rozwój obu tych energetyk będzie się nawzajem harmonizował, spowoduje rozwój sieci przesyłowej - obopólne korzyści, efekt synergii. Organ błędnie utożsamia energetykę wiatrową morską z energetyką wiatrową lądową, a są tu istotne różnice z punktu widzenia gospodarki narodowej. Brak w tym zakresie postępowania dowodowego, badań na poparcie tez organu, opinii biegłych.

Organ wydał pozytywną opinię, a następnie sprzeczną z nią opinię negatywną. Takie stanowisko wymagało uzyskania opinii biegłego lub powołanie nowych faktów, dowodów, które organ winien zakomunikować stronie (art. 77 § 4 Kpa). Minister tego nie zrobił przez co naruszył art. 10 § 1 Kpa. Organ naruszył też art. 24 ust. 1 pkt 5 Kpa, ponieważ prawdopodobnie ten sam pracownik przygotowywał dokumenty do podpisu.

Zdaniem Spółki [...] to, że Strategia nie wspomina o potrzebie rozwoju MFW nje świadczy o zagrożeniu dla interesów gospodarki narodowej. To, że [...] S.A. zawarło 2 umowy o przyłączenie MFW dla [...] i [...] nie oznacza wytwarzania energii elektrycznej i jej wejścia do [...]. Najpierw mus być wydane pozwolenie na budowę i użytkowanie ferm energii wiatrowych. Decyzje środowiskowe ograniczają okresowo produkcję energii (np. z uwagi na okresowe przeloty ptaków). Celowe jest zatem umożliwienie produkcji energii z MFW kolejnym podmiotom, spowoduje to równoważenie produkcji, w okresach niedziałania innych farm.

Skarżąca uważa, że Minister pomija w swych ocenach ustawę o odnawialnych źródłach energii, tj. art. 78 ust. 3 pkt 5, z którego wynika, że negatywne opinie spowodują niemożność uczestniczenia w aukcjach dwóch podmiotów mających umowy o przyłączenie do sieci (wymagane są trzy podmioty). Minister pomija art. 72 ust. 1 i 2 tej ustawy. Negatywne opinie Ministra Energii mogą spowodować brak możliwości wydania przez Radę Ministrów rozporządzeń w sprawie maksymalnej ilości i wartości energii elektrycznej z OZE, z uwzględnieniem bezpieczeństwa funkcjonowania [...], zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, potrzeb ochrony środowiska.

Minister nie uwzględnił art. 15 ustawy zmieniającej z dnia 2 czerwca 2016 r. ustawę o OZE, który umożliwi wypowiedzenie niezrealizowanych umów o przyłączeniu do sieci, niedostosowanych do wymagań z nowego art. 7 ust. 2a ustawy - Prawo energetyczne w terminie ustawowym. Minister pominął to, że w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej 1 stycznia 2017 r. doszło do wypowiedzenia umów dotyczących podłączenia ferm energii wiatrowej, co wpłynie na dane podane przez Ministra Energii. Nie mają zatem znaczenia dane o mocy 8-9 tyś. MW, jeżeli podłączenie inwestycji skarżącego nie nastąpi przed 2020 r.

Błędne jest stanowisko Ministra, że skarżąca spółka jest powiązana kapitałowo z [...] S.A. Organ nie podaje też żadnych dat odmowy podłączenia przez [...] S.A. do sieci MFW. Zapewne odmowy nastąpiły przed 1 stycznia 2017 r., co umożliwiało wypowiadanie umów przez [...].

W ocenie Spółki [...], hipotetyczny wpływ na gospodarkę narodową może być bez problemu usunięty przez [...], skoro [...] ma możliwość odmowy przyłączenia, jeżeli będzie to szkodliwe dla [...]. Zatem odmowa zaopiniowania przedmiotowego przedsięwzięcia była przedwczesna.

Dalej skarżąca podała, że od negatywnej opinii dla przedsięwzięcia [...] skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jej zdaniem, Minister naruszył art. 7- art. 10 i art. 77 Kpa. Wskazał, że ma dokładne dane, a nie podał źródeł informacji, uniemożliwił zapoznanie się z materiałami. Skarżący bazował na danych z postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r. Minister podał, że kierował się przesłankami racjonalnej gospodarki złożami kopalin, nie jest to poparte dowodami. Minister błędnie wskazał, że jego opinia ma charakter uznaniowy. Z art. 23 ust. 4 ustawy wynika, że opinia wydawana jest wyłącznie na podstawie przepisów. Minister pominął, że skarżący zmienił wniosek z dnia 26 września 2016 r., co nakazywało zwrot wniosku i ponowną analizę dokumentacji Spółki. Jeżeli organ uznał, że powrót do pierwotnego wniosku zgłoszony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uniemożliwiał wydanie opinii (skarżący uważa, że zmiana ta nie miała istotnego wpływu na interes gospodarki narodowej, czy racjonalną gospodarkę złożami kopalin), winien zwrócić wniosek organowi właściwemu do wydania pozwolenia.

Minister pominął to, że [...] będzie rozwinięta w PEP do 2050 r., co jest aktualne w przypadku MFW, które cechują się największym postępem technologicznym w kierunku stabilizacji źródła. Z dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Energii Załącznika Nr 2 do PEP do 2050 r. wynika, że udział OZE w mocy zainstalowanej w 2030 r. będzie na poziomie 23%. Opinia jest przedwczesna, skoro to [...] określa dopiero warunki przyłączenia do sieci i może odmówić przyłączenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Energii wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Z akt administracyjnych i uwierzytelnionych odpisów dokumentów załączonych do skargi wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na skutek wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. wydał dla [...] S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna w [...] pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]". W pkt IV decyzji organ określił warunki realizacji tego przedsięwzięcia, w tym w pkt IV ust. 4 tej decyzji Minister, na podstawie art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy, zobowiązał inwestora do przedstawienia organowi wydającemu pozwolenie ekspertyzy w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na bezpieczeństwo związane z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi. Podaniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka [...] zwróciła się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że zakres zaskarżenia obejmuje jedynie pkt IV ust. 4 tej decyzji. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] wznowił z urzędu, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, postępowanie zakończone decyzją nr [...], ponieważ decyzja ta została podpisana przez tego samego pracownika organu, co decyzja nr [...]. Następnie Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] zawiesił, na podstawie art. 98 § 1 Kpa, postępowanie wznowieniowe. Z kolei na wniosek Spółki [...] Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...] podjął postępowanie wznowieniowe. Aktualnie postępowanie wznowieniowe jest zawieszone na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy (notatka służbowa z dnia [...] października 2017 r., k-71 akt sądowych). Z powyższego wynika, że decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] udzielająca [...] S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna w [...] pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]" oraz określająca w pkt IV decyzji warunki realizacji tego przedsięwzięcia stała się ostateczna. Postępowanie wznowieniowe prowadzone aktualnie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej dotyczy jedynie postępowania odwoławczego, zainicjowanego wnioskiem Spółki [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, które dotyczyło tylko określonego w decyzji nr [...] rozstrzygnięcia w zakresie warunku z pkt IV ust. 4.

Uszło uwadze Ministra Energii, że postępowanie o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy jest otwarte jedynie w zakresie dotyczącym zaopiniowania wniosku Spółki [...] w zakresie wystąpienia zagrożenia (bezpieczeństwa) związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi

Sąd zwraca uwagę, że obszar kompetencji Ministra Energii obejmuje następujące działy administracji rządowej: energia i gospodarka złożami kopalin (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego działania Ministra Energii z dnia 9 grudnia 2015 r. - Dz. U. z 2015 r. poz. 2087).

Jak wynika z przepisów art. 7a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543 ze zm.) dział energia obejmuje sprawy energii, surowców energetycznych i paliw, w szczególności polityki energetycznej państwa oraz udziału w kształtowaniu polityki energetycznej Unii Europejskiej, rynków energii, surowców energetycznych i paliw, efektywności energetycznej, rozwoju i wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz energii jądrowej na potrzeby społeczno-gospodarcze, bezpieczeństwa energetycznego kraju, w tym bezpieczeństwa dostaw energii, surowców energetycznych i paliw; infrastruktury energetycznej, w tym funkcjonowania systemów energetycznych, z uwzględnieniem zasad racjonalnej gospodarki i potrzeb bezpieczeństwa energetycznego kraju, inicjowania, koordynowania i nadzorowania współpracy międzynarodowej w dziedzinie energii, surowców energetycznych i paliw oraz udział w pracach organów Unii Europejskiej. Minister właściwy do spraw energii sprawuje nadzór nad Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego.

Z powyższego wynika, że opiniowanie Ministra Energii w zakresie tego działu administracji może odnosić się do takich zagrożeń jak wymienione w art. 23 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy, tj. interesu gospodarki narodowej, bezpieczeństwa państwa (do którego można zaliczyć także bezpieczeństwo energetyczne, bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej, bezpieczeństwo pracy sieci elektroenergetycznej - art. 3 pkt 16, 16a, 16b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.).

Z kolei, jak wynika z przepisu art. 11a ustawy o działach administracji rządowej dział gospodarka złożami kopalin obejmuje sprawy: prowadzenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, racjonalnej gospodarki złożami węglowodorów, węgla brunatnego, węgla kamiennego, siarki rodzimej, soli kamiennej, soli potasowej, soli potasowo-magnezowej, w obszarze objętym wydobyciem; uzgadniania koncesji na wydobywanie udzielanych przez ministra właściwego do spraw środowiska, w zakresie kopalin objętych własnością górniczą Skarbu Państwa; współpracy w nadzorze nad wydobywaniem kopalin, o których mowa wyżej, kwalifikacji w zakresie górnictwa.

Z powyższego wynika, że opiniowanie Ministra Energii w zakresie tego działu administracji może odnosić się do takich zagrożeń jak wymienione w art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy, tj. dotyczących racjonalnej gospodarki złożami kopalin (w tym i kopalnymi surowcami energetycznymi), w szczególności górniczej (art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm.). W zakresie wskazanych wyżej zagrożeń właściwy może być także Minister Środowiska (art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o działach administracji rządowej w zw. z art. 1 pkt 1 lit. a, art. 3 pkt 39, art. 125 i art. 126 ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r.- Prawo ochrony środowiska - Dz. U. z 2016 r. poz. 672 ze zm.).

Sąd zauważa, że warunek z pkt IV ust. 4 określony w decyzji nr [...] odnosi się do zagrożenia wymienionego w art. 23 ust. 3 pkt 8 ustawy. Kwestie dotyczące zaś bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego należą do organów administracji morskiej (art. 42 ust. 1 i 2 ust. 4 ustawy), a więc działu administracji wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o działach administracji rządowej, obejmującego sprawy gospodarki morskiej (obszarów morskich i ochrony środowiska morskiego). Ten zaś dział podlega Ministrowi Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej - Dz. U. z 2015 r. poz. 1909 ze zm.). Krajowy Plan uwzględniający analizy istniejących zagrożeń wynikających z rozwoju eksploatacji zasobów mineralnych znajdujących się pod dnem morskim zatwierdzany jest przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, w uzgodnieniu m. in. z ministrem właściwym do spraw środowiska, ale bez uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw energii i gospodarki złożami kopalin (§ 8 ust. 3 pkt 3 i § 9 rozp. Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie organizacji i sposobu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu - Dz. U. z 2015 r. poz. 358). To samo dotyczy kwestii dotyczących zagrożenia związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją podmorskiego wnętrza ziemi. Podmorskie wnętrze ziemi wchodzi w skład tzw. obszaru morskiego (art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z art. 15 ustawy). Sprawy gospodarki morskiej (w tym i obszarów morskich) należą do zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Wobec tego, że wody polskich obszarów morskich z ich naturalnymi zasobami mineralnymi, a także zasobami naturalnymi dna i wnętrza ziemi tworzą tzw. strategiczne zasoby naturalne kraju (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu

narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju - Dz. U. Nr 97, poz.

1051 ze zm.), to zagrożenia dotyczące morskich zasobów mineralnych mogą także znaleźć się w zakresie zadań Ministra Środowiska, co wynika z przepisu art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o działach administracji rządowej w zw. z art. 34 ustawy oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Minister Energii w niniejszej sprawie nie był uprawniony do wydania postanowienia o zaopiniowaniu wniosku Spółki [...], dotyczącego planowanego przedsięwzięcia pn. "[...]".

Faktem jest to, że ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 266 ze zm.) w art. 2 pkt 1 wprowadziła do art. 23 ust. 2 ustawy wymóg zaopiniowania przez Ministra Energii przedsięwzięcia dotyczącego wznoszenia lub wykorzystywania sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich w sprawie o wydanie pozwolenia ustalającego lokalizację tego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania tychże obiektów. Ustawa ta weszła w życie w dniu 17 marca 2016 r. (art. 41 tej ustawy) i nie zawiera przepisów przejściowych, jeżeli chodzi o prowadzone w dniu jej wejścia w życie postępowania o wydanie pozwolenia z art. 23 ust. 1 ustawy. Wobec tego wymóg zaopiniowania przez Ministra Energii odnosi się do wszystkich będących w toku spraw o wydanie pozwolenia z art. 23 ust. 1, w tym także do spraw tego rodzaju toczących się w trybie wznowienia postępowania.

Uszło jednak uwadze Ministra Energii, że decyzja nr [...] jest ostateczna. Jedynie w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt IV ust. 4 tej decyzji toczy się postępowanie wznowieniowe. Jednakże zakres przedmiotowy zawarty w rozstrzygnięciu z pkt IV ust. 4 tej decyzji nie dotyczy zadań Ministra Energii, dlatego też wydanie przez Ministra Energii postanowienia opiniującego przedmiotowe przedsięwzięcie nie mogło mieć miejsca, a to postępowanie było bezprzedmiotowe.

W tej sytuacji Sąd uznał, że Minister Energii wydając zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r., bez wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia i rozważenia powyższych okoliczności, naruszył przepisy art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 23 ust. 3 ustawy, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro niniejsze postępowanie opiniodawcze nie mogło się toczyć, bo decyzja nr [...] była ostateczna w zakresie zagrożeń, warunków i wymagań wynikających z przepisów, co do których Minister Energii jest właściwy, to Sąd uznał za zasadne umorzenie na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 Kpa, jako bezprzedmiotowego, prowadzonego przez Ministra Energii w pierwszej instancji postępowania o zaopiniowanie wniosku [...] i [...] S.A. Spółka Komandytowo- Akcyjna w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zmodyfikowanego pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., o wydanie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "[...]".

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 3 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).