Wyrok NSA, sygn. akt II SA 644/91
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-10-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Teza: 1. Brak jest podstaw prawnych do traktowania wina mszalnego w sposób odmienny od innego rodzaju napojów o tej samej zawartości alkoholu.

2. Używane do celów liturgicznych wino gronowe, jest napojem alkoholowym i zasady jego sprzedaży powinny być zgodne z wymaganiami zawartymi w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ i wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych.

TEZY

1. Brak jest podstaw prawnych do traktowania wina mszalnego w sposób odmienny od innego rodzaju napojów o tej samej zawartości alkoholu.

2. Używane do celów liturgicznych wino gronowe, jest napojem alkoholowym i zasady jego sprzedaży powinny być zgodne z wymaganiami zawartymi w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ i wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Barbary P. na decyzję Wojewody S-kiego z dnia 23 maja 1991 r. w przedmiocie odmowy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 kwietnia 1991 r. Prezydent Miasta S. odmówił Barbarze P. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości od 4,5 procent do 18 procent w postaci wina mszalnego w sklepie z artykułami dewocjonalnymi, położonym w S. przy ul. P. nr 30. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nastąpiło pełne wykorzystanie limitu punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 procent alkoholu, ustalonego zarządzeniem Wojewody S-kiego nr 15/90 z dnia 14 sierpnia 1990 r.

Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania złożonego przez Barbarę P., Wojewoda S-ki decyzją z dnia 23 maja 1991 r. nr RG.6427-2/26/91 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że - wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu - wino mszalne jest napojem alkoholowym, którego sprzedaż obwarowana jest powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Oprócz wyczerpania limitu, o którym była mowa w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, udzielenie zezwolenia byłoby sprzeczne: z przepisami par. 2 ust. 1 i  5 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, albowiem sklep położony jest w odległości zaledwie 50 m. od Centrum Kultury i Sztuki, a ponadto placówki prowadzące sprzedaż artykułów dewocjonalnych nie mogą uzyskać zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w tym także do celów liturgicznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Barbara P. zarzuciła, że wino mszalne jest jednym z typowych artykułów sprzedawanych w sklepach z dewocjonaliami. Sklep ten prowadziła przez 40 lat i przez cały ten okres wino takie, produkowane z zastosowaniem szczególnej technologii, było przedmiotem sprzedaży, przy czym nabywcami byli wyłącznie księża i zakonnicy. Wyraziła pogląd, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie mają zastosowania do wina mszalnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda S-ki, wnosząc o jej oddalenie, ponownie stwierdził, iż sprzedaż wina mszalnego podlega takim samym rygorom prawnym jak inne napoje alkoholowe. Takie też stanowisko wyraziła Kuria Diecezjalna w piśmie z dnia 4 lipca 1991 r. Podkreślono przy tym, że przedsiębiorstwo prowadzące uprzednio w S. przy ul. P. nr 30 sklep z dewocjonaliami nie miało zezwolenia na sprzedaż  wina gronowego przeznaczonego wyłącznie do celów liturgicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga rozstrzygnięcia zasadniczy problem, czy wino mszalne jest napojem alkoholowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./.

W sprawie jest niesporne, że wino, które skarżąca zamierzała wprowadzić do obrotu, ma zawartość alkoholu powyżej 4,5 procent do 18 procent. Wspomniana ustawa nie zawiera rozróżnienia napojów pod względem ich przeznaczenia, lecz jedynie pod względem zawartości alkoholu /do 4,5  procent od 4,5 procent do 18  procent i powyżej 18 procent/. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do traktowania wina mszalnego w sposób odmienny od innego rodzaju napojów o tej samej zawartości alkoholu. Jak to już bowiem powiedziano wyżej, o zaliczeniu danego napoju do napojów alkoholowych decyduje nie jego hipotetyczne przeznaczenie do celów związanych z obrzędem religijnym, lecz zawartość w nim alkoholu.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, iż takie samo stanowisko zajmuje Kuria Diecezjalna w piśmie skierowanym do Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia 4 lipca 1991 r.

Skoro zatem wino gronowe używane do celów liturgicznych jest napojem alkoholowym, to - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - zasady jego sprzedaży powinny być zgodne z wymaganiami zawartymi w cytowanej wyżej ustawie z dnia 26 października 1982 r. i wydanych na podstawie tej ustawy aktach wykonawczych.

Organ pierwszej instancji, wydając decyzję odmowną, powołał się wyłącznie na fakt pełnego wykorzystania limitu punktów sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5 procent na terenie miasta S., ale nie podał podstawy prawnej takiego stanowiska. Jest to uchybienie, które jednak ze względu na trafność samego rozstrzygnięcia nie miało wpływu na jego treść. Zauważyć zatem należy, iż kwestię tę regulują przepisy art. 12 omawianej ustawy, a w szczególności ustęp 3 tego artykułu, dający wojewodzie uprawnienie do ustalenia maksymalnej liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, jakie mogą być prowadzone w poszczególnych miastach.

W aktach sprawy znajduje się kserokopia zarządzenia Wojewody S-kiego nr 15/90 z dnia 14 sierpnia 1990 r., ustalającego w załączniku limit punktów sprzedaży napojów o zawartości powyżej 4,5  procent alkoholu w mieście S. W aktach znajdują się też odpisy udzielonych uprzednio zezwoleń, świadczące o wyczerpaniu powyższego limitu. Już więc ta okoliczność stanowiła wystarczającą podstawę do wydania decyzji odmownej, bez potrzeby rozszerzania katalogu przyczyn tej odmowy.

Skoro jednak to uczyniono, to należy wskazać, iż także każda z pozostałych dwóch wymienionych na wstępie przyczyn /brak wymaganej odległości minimum 100 metrów od placówek oświatowo-wychowawczych oraz niewłaściwa do sprzedaży napojów alkoholowych branża sklepu: artykuły dewocjonalne/ również stanowiłaby wystarczającą podstawę faktyczną do wydania takiej decyzji.

Skarżąca ani w odwołaniu, ani też w skardze nie kwestionowała powyższych ustaleń, lecz jedynie -jak to podano wyżej - wyrażała pogląd o braku możliwości zastosowania omawianej ustawy do wina gronowego przeznaczonego do celów liturgicznych. Skoro jednak wykazano wyżej nietrafność tego zarzutu, skarga uległa oddaleniu na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.