Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2792/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1 w zw. z art. 160
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Izabela Ostrowska (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. P. i A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwanej dalej Ministrem decyzją z dnia

[...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosków S.P. i A.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] znak: [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie przyznania na podstawie art. 160 kpa odszkodowań za bezprawne przejęcie działek ew. nr [...] oraz bezumowne korzystanie z działki nr [...], pochodzących z dawnej nieruchomości ziemskiej "[...]"- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną, które Minister przedstawił na wstępie uzasadnienia decyzji.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] znak: [...] stwierdził, że decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] znak: [...] - na mocy których przejęto nieruchomość ziemską "[...]" na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13) - wydane zostały z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek o nr [...]. Decyzja z dnia [...] w zakresie dotyczącym działki nr [...] została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 września 1996 r., sygn. akt II SA 3037/95.

Następnie Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] znak: [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzją z dnia [...] znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] znak: [...] w części dotyczącej działki o numerze ew. [...] o pow. [...] m ² obręb ewidencyjny nr [...] miasta [...] wchodzącej w skład nieruchomości ziemskiej "[...]".

Pismem z dnia [...] J.P. i S.P. wnieśli o odszkodowanie w trybie art. 160 kpa uzasadniając to decyzjami Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] oraz z dnia [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] znak: [...] umorzył postępowanie, co w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - uczynił ponownie decyzją z dnia [...] znak: [...] z tego powodu, że wnioskodawcy nie wykazali, że są uprawnieni do występowania o odszkodowanie za działki rozdysponowane przed [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2004r., sygn. akt IV SA 629/03 uchylił obie decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

w uzasadnieniu wskazując, że w ocenie Sądu Minister zobowiązany był do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie ponieważ bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 66 § 3 Kpa zwrócił wnioskodawcom wnioski o odszkodowanie wskazując, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004r. właściwe jest - bez względu na datę wydania decyzji nadzorczej - tylko postępowanie przed sądami powszechnymi.

Po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu podał, że na etapie składania wniosków o odszkodowanie był właściwy do ich rozpatrzenia, a zatem brak jest podstaw do uznania niewłaściwości organu administracji przy wnoszeniu ww. wniosków. Tym samym stwierdził, że wnioski polegają rozpatrzeniu.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie na mocy art. 105 § 1 kpa z tego powodu, że stało się ono bezprzedmiotowe w wyniku braku występowania stosownych regulacji prawnych dających podstawę do wydania decyzji administracyjnej.

Po rozpatrzeniu wniosków S.P. i A.B., o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że podstawą wniosków złożonych w niniejszej sprawie jest przepis art. 160 § 4 i 5 kpa, który stanowi, że o odszkodowaniu przysługującym od organu, którego decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność tej decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 kpa albo stwierdził w myśl art. 158 § 2 kpa, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 kpa. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 kpa następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.

Minister podkreślił, że przepis art. 160 kpa został uchylony ustawą z dnia

17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 5 ww. ustawy do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie (tj. 1 września 2004r.) stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 4201, art. 4202 i art. 421 kc oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 kpa

w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie tej ustawy. Zaznaczył jednak, że o ile do podjętych przed dniem 1 września 2004r. ostatecznych decyzji administracyjnych, co do których została stwierdzona nieważności lub wydanie

z naruszeniem prawa znajduje zastosowanie art. 160 § 1, 2, i 3 kpa, o tyle brak podstaw do stosowania do tych decyzji przepisów art. 160 § 4 i 5 kpa (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011r., sygn. akt III CZP 112/10).

Minister wskazał, że w niniejszej sprawie wyeliminowane z obrotu prawnego decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] znak: [...] wydane zostały przed dniem 1 września 2004r. W świetle powyższego Minister uznał, że brak jest podstaw do uchylenia własnej decyzji z dnia [...] znak [...], którą umorzył postępowanie w niniejszej sprawie z powodu braku przedmiotu postępowania przejawiającym się w nieistnieniu stosownych regulacji prawnych dających podstawę do wydania decyzji administracyjnej.

Dalej, w uzasadnieniu Minister ustosunkował się do zarzutów podnoszonych we wnioskach i stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Wyjaśnił, że organy administracji państwowej prowadząc postępowanie muszą kierować się treścią art. 153 p.p.s.a, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie było przedmiotem zaskarżenia. Dodał także, że ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydanym wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Minister podkreślił, że w niniejszej sprawie w trakcie trwania niniejszego postępowania administracyjnego doszło do zmiany przepisów na podstawie których został sformułowany wniosek. Art. 160 kpa został uchylony z dniem 1 września 2004r. na mocy art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, a zatem w ocenie Ministra zasadne jest twierdzenie, że zaszła okoliczność powodująca utratę mocy oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004r., sygn. akt IV SA 629/03.

Minister w niniejszej sprawie nie podzielił wykładni przepisu art. 5 ustawy z dnia

17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw wyrażonej w ten sposób, iż w wypadku wszczęcia postępowania o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 4 kpa przed dniem 1 września 2004r. organy administracji powinny zakończyć sprawę decyzją merytoryczną. Wskazał, że przepis art. 5 ww. ustawy nie rozstrzyga o czasowym zakresie zastosowania art. 160 § 4 i 5 kpa, w związku z czym w kwestii właściwego trybu dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej decyzją administracyjną po wejściu w życie tej ustawy miarodajne są jedynie ogólne procesowe normy intertemporalne, w tym wypadku zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa. Zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed dniem 1 września 2004r. jest bez względu na datę wydania ostatecznej decyzji nadzorczej tylko postępowanie przed sądami powszechnymi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 207/06, z dnia 9 października 2012r., sygn. akt I OSK 1302/11 oraz z dnia 9 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 2063/12). Żadne racje, leżące u podstaw ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw nie przemawiają za dalszym stosowaniem art. 160 § 4 i 5 kpa.

Minister nie zgodził się z zarzutem błędnej, niezgodnej z zasadą proporcjonalności wykładni art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Podkreślił, że w dziedzinie prawa procesowego podstawową regułą intertemporalną stosowaną w przypadku braku wyraźnego rozgraniczenia stosowania norm dawnych i nowych, jest zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa. Zgodnie z tą zasadą przepisy nowe należy stosować do wszelkich stanów począwszy od dnia wejścia w życie ustawy. Minister dodał, że nie ma przy tym znaczenia, że w dacie wniesienia żądania organ administracji był kompetentny do załatwienia sprawy - ponieważ w wyniku zmiany stanu prawnego kompetencję tę organ utracił. Zdaniem Ministra nie może być uwzględniony także argument, że efektem umorzenia postępowania będzie wątpliwość co do tego, czy został przerwany bieg terminu przedawnienia do wniesienia powództwa o odszkodowanie (z art. 160 § 6 kpa). Minister wyjaśnił, że po pierwsze bowiem chodzi tu nie o przesłankę warunkującą prawidłowość niniejszego rozstrzygnięcia administracyjnego lecz o ocenę skutków tego rozstrzygnięcia. Po drugie zaś z przepisu art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego wynika że bieg terminu przedawnienia przerywa m.in. każda czynność podjęta przed organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju.

Minister zaznaczył, że skoro w chwili wniesienia wniosku J. i S.P. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi władny był przyznać odszkodowanie, można niewątpliwie mówić o przerwaniu biegu przedawnienia. Na koniec Minister wskazał, że zgodnie z art. 124 § 2 Kc przedawnienie biegnie na nowo po zakończeniu postępowania przed danym organem, co w realiach przedmiotowej sprawy następuje z datą wydania niniejszej decyzji.

Skargę go Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli S.P. i A.B. wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji jej poprzedzającej z dnia [...] znak: [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1). przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw.

z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez dokonanie oceny prawnej oraz oceny okoliczności sprawy w sposób sprzeczny z poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2004 r. (sygn. IV SA 629/02) oraz zawartymi

w uzasadnieniu wskazaniami co do dalszego postępowania, zobowiązującymi organ administracyjny do rozpoznania sprawy co do istoty i wydania decyzji merytorycznej, nie zaś wydania decyzji formalnej, jaką jest decyzja umarzająca postępowanie;

2). przepisu art. 5 ustawy z dnia 17 września 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (U. Nr 162 poz. 1692) w zw. z art. 160 § 4 i 5 kpa i art. 105 § 1 kpa poprzez wadliwe uznanie, iż w stosunku do wszczętych przed dniem 1 września 2004r., spraw o odszkodowanie za wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa w wypadku gdy decyzja nadzorcza została wydana przed 1 września 2004r., organy administracji są zobowiązane do zakończenia postępowania poprzez umorzenie postępowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 5 ustawy z dnia 17 września 2004r., o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz postępowania

o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 4 kpa przed dniem 1 września 2004r. za wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa której decyzja nadzorcza została wydana przed 1 września 2004 r., przepis organy administracji powinny zakończyć sprawę decyzją merytoryczną;

3). przepisu art. 5 ustawy z dnia 17 września 2004r., o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 162 poz. 1692) w związku z art. 160 § 4 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 123 § 1 kc poprzez wykładnie przepisu intertemporalnego niezgodnie z zasadą proporcjonalności, co może skutkować uwzględnieniem zarzutu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego

w precedensie sądowym z uwagi na umorzenie postępowania z uwagi na brak kognicji organu administracyjnego do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy pomimo, iż był on niewątpliwie właściwy do rozpoznania wniosku w dacie jego złożenia.

Zdaniem skarżących Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji wadliwie ocenił uchwałę SN z dnia 31 marca 2011r. i w konsekwencji niesłusznie przyjął, iż na skutek uchylenia art. 160 kpa mocą art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw ( Dz. U. nr 162, poz. 1692) utracił on właściwość do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. poz. 270).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] mocą której umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie odszkodowanie w trybie art. 160 kpa w związku z decyzjami Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] oraz z dnia [...] stwierdzającymi nieważność decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] znak: [...] w części dotyczącej działki o numerze ew. [...] o pow. [...] m ² obręb ewidencyjny nr [...] miasta [...] wchodzącej w skład nieruchomości ziemskiej "[...]". Zdaniem bowiem organu postępowanie stało się bezprzedmiotowe w wyniku braku występowania stosownych regulacji prawnych dających podstawę do wydania decyzji administracyjnej.

W tym miejscu należy wskazać, iż przepis art. 160 k.p.a. został uchylony ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692). Uległ zatem zmianie stan prawny w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powstałe w następstwie wydania ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem. W myśl art. 5 ww. ustawy do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 160 k.p.a., w brzmieniu dotychczasowym. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, tj. od dnia 1 września 2004 r. nie ma już zastosowania art. 160 k.p.a.

W dniu 31 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w pełnym składzie Izby Cywilnej, po rozstrzygnięciu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego podjął uchwałę, sygn. akt III CZP 112/10, w której uznał, że do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. Jednocześnie w uchwale tej przyjęto, iż w sytuacji, gdy ostateczna wadliwa decyzja administracyjna została wydana przed dniem wejścia w życie Konstytucji, odszkodowanie przysługujące na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejmuje korzyści utraconych wskutek jej wydania, choćby ich utrata nastąpiła po wejściu w życie Konstytucji.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż roszczenia o naprawienie szkody powstałej na skutek wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności są roszczeniami cywilnymi, które począwszy od dnia 1 września 2004 r. rozpoznawane są w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), która weszła w życie z dniem 1 września 2004 r., nadała nowe brzmienie art. 417 kodeksu cywilnego oraz wprowadziła do kodeksu cywilnego przepisy art. 417¹ i następne, normując w nich kompleksowo odpowiedzialność za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej.

W przedmiocie odpowiedniego trybu dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (wydaniem decyzji administracyjnej) po wejściu w życie ustawy zmieniającej kodeks cywilny, a więc od dnia 1 września 2004 r., właściwe są ogólne normy intertemporalne o charakterze procesowym. W dziedzinie prawa procesowego podstawową regułą interpretacyjną jest zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa. Zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie kodeksu cywilnego (od 1 września 2004 r.) właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez delikt administracyjny, który powstał przed tym dniem, są wyłącznie sądy powszechne. Nie ma tu znaczenia data wydania decyzji nadzorczej. W związku z powyższym nie będzie miał zastosowania art. 160 § 4 i 5 k.p.a. O odszkodowaniu przysługującym od organu, który wydał wadliwą decyzję nie będzie zatem orzekał organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. nawet w sytuacji gdy był on właściwy w dacie złożenia wniosku odszkodowawczego.

Powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie także w przywołanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego w której rozważano kwestie rozgraniczenia stosowania art. 160 k.p.a. do "zdarzeń i stanów prawnych" powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej k.c., tj. 1 września 2004 r. oraz ustanowionego z mocą od tego dnia art. 4171 § 2 k.c. Uwzględniono przy tym, iż w art. 4171 § 2 k.c. nie przewidziano specjalnego trybu dochodzenia roszczeń, ani nie unormowano odrębnie, wzorem art. 160 k.p.a., przedawnienia.

Sąd Najwyższy uznał, iż art. 160 k.p.a. stanowi podstawę odpowiedzialności za szkody wyrządzone podjęciem przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych nawet jeżeli ich nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu. Dotyczy to jednak wyłącznie art. 160 § 1 do 3 k.p.a., a także, choć z innych przyczyn – art. 160 § 6 k.p.a. Tak więc, po wejściu w życie ustawy nowelizującej k.c., art. 160 k.p.a. stosuje się tylko w zakresie dotyczącym określenia czynu niedozwolonego i przesłanek odpowiedzialności (§ 1 do 3), a także przedawnienia (§ 6). Nie stosuje się natomiast w zakresie trybu dochodzenia roszczeń (§ 4 i 5).

Zdaniem Sądu Najwyższego, choć nie wynika to wprost z art. 5 ustawy nowelizującej, to wniosek taki wyprowadzić można z ogólnej procesowej normy intertemporalnej - zasady bezpośredniego stosowania nowego prawa. Według Sądu Najwyższego: "Zgodnie z tą zasadą należy przyjąć, że od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej właściwe do dochodzenia roszczenia za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed tym dniem jest bez względu na datę wydania ostateczne decyzji nadzorczej tylko postępowanie przed sądami powszechnymi." W uchwale wskazano, iż wykładnia taka znajduje potwierdzenie w ustawie nowelizującej ordynację podatkową (ustawa z 16 listopada 2006 r., Dz. U. Nr 217, poz. 1590). Nie stoi zaś jej na przeszkodzie praktyka dalszego, po wejściu w życie ustawy nowelizującej k.c., występowania przez strony o odszkodowanie w postępowaniu przed organami administracji.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o wypłatę odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem decyzji administracyjnej której nieważność następnie stwierdzono bowiem organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania administracyjnego w sprawie, której nie jest kompetentny rozstrzygnąć w drodze władczego aktu administracyjnego. Roszczenie odszkodowawcze za delikt administracyjny stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., a do rozpoznawania odszkodowania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne (art. 2 § 1 k.p.c.).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisu art. 5 ustawy z dnia 17 września 2004r., o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 162 poz. 1692) w związku z art. 160 § 4 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 123 § 1 kc poprzez wykładnie przepisu intertemporalnego niezgodnie z zasadą proporcjonalności, co może skutkować uwzględnieniem zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego –należy odesłać skarżących do uzasadnienia cytowanej już Uchwały Sądu Najwyższego- III CZP 112/10 , w której Sąd Najwyższy wyjaśnił ,iż " stosowanie art. 160 § 1, 2 i 3 k.p.a. bez § 6, dotyczącego przedawnienia, byłoby nie do pogodzenia z założeniami przyświecającymi ustanowieniu przewidzianej w tych przepisach odpowiedzialności odszkodowawczej. Wobec możliwości domagania się na podstawie art. 160 k.p.a., w związku z jego mocą wsteczną, odszkodowania także za szkody wyrządzone decyzjami wydanymi przed kilkudziesięciu laty - jeżeli tylko ich nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa stwierdzono po dniu 31 sierpnia 1980 r. (por. art. 156 § 2 k.p.a.) - jedynym odpowiednim rozwiązaniem było przyjęcie, że przedawnienie roszczenia o odszkodowanie rozpoczyna bieg od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Zastosowanie innego rozwiązania, spośród spotykanych sposobów określenia początku biegu przedawnienia roszczenia, czyniłyby tę odpowiedzialność iluzoryczną lub w najlepszym razie sprzyjało wikłaniu się stron w spory na tle przedawnienia dochodzonego roszczenia.

Gdyby w trakcie takiego sporu doszło do przedawnienia roszczenia o odszkodowanie, do ochrony poszkodowanego przed zarzutem przedawnienia mogłaby zostać wykorzystana instytucja nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Wyraźne wskazanie na potrzebę udzielenia w takich przypadkach ochrony poszkodowanemu zawiera art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, według którego, jeżeli doszło do umorzenia postępowania w sprawie o odszkodowanie przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej, do okresu przedawnienia nie wlicza się czasu trwania umorzonego postępowania".

W kwestii podnoszonego zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a, Sąd podziela argumentację organu, iż w niniejszej sprawie w trakcie trwania niniejszego postępowania administracyjnego doszło do zmiany przepisów na podstawie których został sformułowany wniosek. Art. 160 kpa został uchylony z dniem 1 września 2004r. na mocy art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, a zatem zaistniała okoliczność powodująca utratę mocy oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004r., sygn. akt IV SA 629/03.

Mając powyższe na uwadze Sąd, uznając zarzuty skargi za chybione, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.