Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1232/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Marek Stojanowski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 801/05 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Decyzją z dnia 25 listopada 1970 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cel budowy Szpitala Powiatowego w L., nieruchomości położonej w L., obejmującej p.gr.1.kat. 5/2, 6, 7, 8, 9/2, 11/4, 12/30, 2184, 13/1, objętej wykazem hipotecznym Lwh 510 gminy katastralnej S., stanowiące współwłasność P. S. w 10/64 części z zaznaczeniem "zmarł", A. Z. w 39/64 części z zaznaczeniem "adresat nieznany" i A. S. w 15/64 części z zaznaczeniem "zmarł" oraz ustalono za w/w nieruchomości odszkodowanie na rzecz spadkobierców P. S. i A. S. oraz na rzecz A. Z.

Trzema postanowieniami - z dnia 18 grudnia 1997 r. (sygn. akt I Ns 665/95), z dnia 20 czerwca 2002 r. (sygn. akt I Ns 354/01) oraz z dnia 23 marca 2004 r. (sygn. akt I Ns 477/03) - Sąd Rejonowy w L. stwierdził nabycie przez E. S. w drodze zasiedzenia z dniem 31 grudnia 1969 r. własności działek składających się na wywłaszczoną nieruchomość, aktualnie oznaczonych numerami: 17/6, 16/3, 16/4, 12/1, 11/1 (pierwszym postanowieniem), 16/5, 16/7, 16/8, 16/13, 16/14, 12/2 w 54/64 części w miejsce A. Z. i A. S. (drugim postanowieniem), 16/6, 17/7, 11/2, pgr 5/2 oraz pgr 7/5 (trzecim postanowieniem) . Pismem z dnia 24 listopada 1998 r. E. S. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania odnośnie części wywłaszczonej nieruchomości, do której prawo własności zostało mu przyznane postanowieniem z dnia 18 grudnia 1997 r., jednakże z uwagi na przekroczenie terminu organ odmówił wznowienia postępowania. Następnie spadkobierczyni po E. S. – E. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 19 lipca 2002 r. Postanowieniem dnia 26 marca 2003 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 25 listopada 1970 r. o wywłaszczeniu. Po wznowieniu postępowania Wojewoda [...] decyzją z dnia 9 maja 2003 r. wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 kpt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 listopada 1970 r., która to decyzję uchylił Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 21 lipca 2003 r.

Następnie decyzją z dnia 31 sierpnia 2004 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 25 listopada 1970 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że spełnione zostały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia nieruchomości w L. zawarte w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Ponadto brak było podstaw do uchylenia i zmiany dotychczasowej decyzji z dnia 25 listopada 1970 r., gdyż w dacie jej wydania nie istniał dowód, który potwierdzałby nabycie w drodze zasiedzenia przez E. S. z dniem 31 grudnia 1969 r. własności wywłaszczonej nieruchomości. Fakt zasiedzenia kolejnych jej części przez E. S., potwierdzony został dopiero stosownymi postanowieniami Sądu Rejonowego w L. z roku 1997, 2002 i 2004. Skoro w dacie wydania decyzji z dnia 25 listopada 1970 r. nie istniał dowód potwierdzający nabycie własności wywłaszczonej nieruchomości przez E. S., to brak było podstaw do uchylenia i zmiany decyzji. Organ orzekający wskazał w uzasadnieniu decyzji, że organem ubiegającym się o wywłaszczenie nieruchomości była Okręgowa Dyrekcja Inwestycji Miejskich w K. na cele budowy Szpitala Powiatowego w L. zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr 36/69 z dnia 16 października 1969 r., a zatem spełnione zostały przesłanki materialnoprawne z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Znani właściciele brali udział w postępowaniu tj. E. S. i M. S.

Od powyższej decyzji E. K. wniosła do Ministra infrastruktury odwołanie. Decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż jak wynikało z postanowień Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 grudnia 1997 r. sygn. akt I Ns 665/95, z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt I Ns 345/01 oraz z dnia 23 marca 2004 r. sygn. akt I Ns 477/03 E. S. nabył w drodze zasiedzenia z dniem 31 grudnia 1969 r. udział w 54/64 części we własności wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. - w miejsce figurujących poprzednio A. Z. i A. S. Minister stwierdził również, że cel na jaki nieruchomość została wywłaszczona - to jest budowa Szpitala Powiatowego w L. - spełniał wymogi z art. 3 w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r. tj. cel użyteczności publicznej. Wskazał też, iż art. 6 ust. 4 w/w ustawy zwalniał z obowiązku rokowań w uzasadnionych przypadkach oraz, że E. S. wiedział o terminie i miejscu rozprawy, w której zresztą brał udział - tym samym więc mógł zgłaszać wnioski i żądania oraz podnosić fakt, iż jest posiadaczem przedmiotowych nieruchomości. Tymczasem nie przedstawił on żadnych dokumentów potwierdzających fakt, że był spadkobiercą po P. S., jak również nie podniósł kwestii, że był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Był on traktowany jako strona postępowania i mógł złożyć odwołanie od decyzji wywłaszczeniowej, którą otrzymał. Minister Infrastruktury powołał się na treść art. 19 w/w ustawy zgodnie z którym osoba nie ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, która w toku postępowania zgłosiła i udowodniła swoje prawo własności do nieruchomości mogła zostać dopuszczona przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony, oraz wskazał na przepis art. 23 powyższej ustawy, który stanowił, że jako osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania należało w orzeczeniu wskazać właściciela nieruchomości, a w przypadku przewidzianym w art. 19 - osobę uczestniczącą w postępowaniu w charakterze strony. Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że skoro odszkodowanie zostało ustalone na rzecz spadkobierców m. in. P. S., to należało uznać, że byli oni traktowani jako strona postępowania. Ponadto zauważył, że decyzja o wywłaszczeniu z dnia 25 listopada 1970 r. skierowana została także do E. S., zatem uznał za bezzasadny zarzut strony mówiący o tym, że E. S. nie mógł wnieść odwołania. Wskazał również, że decyzja została wydana w oparciu o wyciąg hipoteczny Lwh 510 gminy katastralnej S., gdzie jako właściciele nieruchomości ujawnieni byli P. S., A. S. i A. Z. W konkluzji organ stwierdził, że E. S. brał udział w całym postępowaniu wywłaszczeniowym, a zatem nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na którą powoływała się strona, jak również w jego ocenie nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Powyższą decyzję E. K. zaskarżyła do sądu administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 10, 28, 127, 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 801/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił niniejszą skargę, podkreślając, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, ale jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, iż Minister Infrastruktury prawidłowo uznał, iż E. S. był traktowany jako strona postępowania wywłaszczeniowego, był obecny na rozprawie wywłaszczeniowej, był adresatem decyzji wywłaszczeniowej z dnia 25 listopada 1970 r. oraz odebrał przyznane jego ojcu P. S. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W związku z powyższym nie został on pominięty przez organ od udziału w postępowaniu i był traktowany jako jego strona, a tym samym mógł złożyć odwołanie od decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast fakt, że z tego prawa nie skorzystał przez kilkanaście lat, ale złożył wniosek o wznowienie postępowania oraz odebrał odszkodowanie, świadczy tylko o tym, że od decyzji wywłaszczeniowej po prostu nie chciał się odwoływać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd organów obydwu instancji, iż cel wywłaszczenia nieruchomość, jakim była budowa Szpitala Powiatowego w L. spełniał wymogi z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości tj. cel użyteczności publicznej. Zakwestionował także zarzut skarżącej o pojawieniu się nowej okoliczności faktycznej nieznanej dotychczas organowi, jaką było nabycie w trybie zasiedzenia z dniem 31 grudnia 1969 r. przez E. S. 54/64 części nieruchomości, a które to zdarzenie istniało już w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej. Sąd stwierdził, iż to nie fakt zasiedzenia udziału w przedmiotowej nieruchomości, ale trzy kolejne postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia wydanie przez Sąd Rejonowy w L. stanowią nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Postanowienia te jednak nie istniały w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej, a zatem nie można stwierdzić, aby została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana we wskazanym przepisie.

Od powyższego orzeczenia w ustawowym terminie skarżąca za pośrednictwem swojego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrok zaskarżyła w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. Podstawy skargi kasacyjnej oparła na zarzucie:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 3, art. 151, art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art 7, art. 10, art. 28, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 86, art. 90 § 2 pkt 1, art. 92, art. 107 § 1 i 3, art. 127, art. 128, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 146 § 1, art. 151 § 2, art. 156 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 158 § 2 kpa, poprzez przyjęcie w wyroku:

- że fakt nabycia przez E. S. w drodze zasiedzenia 54/64 części wywłaszczonej nieruchomość w miejsce A. Z. i A. S., nie stanowi nowej istotnej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie znanej organowi w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej tj. w dniu 25 listopada 1970 r.;

- że E. S. brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowym w charakterze strony, co do części nieruchomości w 54/64, mimo że prawo do tej części nieruchomości uzyskał dopiero z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zasiedzeniu z 2002 r., jak i że brał udział w postępowaniu jako strona udziału po P. S. wraz z K. S.;

- że P. S. był stroną postępowania wywłaszczeniowego, chociaż zmarł jeszcze przed jego wszczęciem, a zatem decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;

- że A. Z. i A. S. byli stronami toczącego się postępowania

wywłaszczeniowego, chociaż jak wynika z postanowień Sądu Rejonowego

przynależące im udziały w wywłaszczonej nieruchomości nabył przez zasiedzenie E. S., a zatem decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do osób nie będących stroną w spawie;

2. naruszenia przepisów prawa materialnego:

- przez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 2 i niezastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez zaniechanie przeprowadzenia w stosunku do E. S., domniemanego spadkobiercy P. S., postępowania zmierzającego do dobrowolnego odstąpienia wywłaszczanej nieruchomości (podczas gdy w analogicznej sytuacji procedura ta została wyczerpana wobec M. S. domniemanej spadkobierczyni A. S.),

- poprzez nie zastosowanie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i nie wypłacenie E. S. należnego mu odszkodowania w zakresie, w jakim zasiedział on nieruchomość tj. w 54/64 nieruchomości.

Naruszając w/w przepisy Sąd nie stwierdził, że decyzja o wywłaszczeniu została

wydana z naruszeniem prawa i nie wskazał upływu terminu, o którym mowa w art.

156 § 2 w zw. art. 158 § 2 kpa, z powodu którego nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności skarżąca przedstawiła szczegółowo stan faktyczny sprawy, a następnie podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając w sprzeczności z art. 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 3 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie dokonał rzeczowej i dogłębnej analizy stanu faktycznego ustalonego przez Ministra Infrastruktury, a w następstwie tego dokonał nieprawidłowej subsumcji prawnej. Sąd I instancji nie odniósł się również do zarzutów podniesionych w tym zakresie przez skarżącą m.in. do zarzutu, że organ wywłaszczeniowy nie traktował E. S. jak strony toczącego się postępowania wywłaszczeniowego, bowiem w protokole rozprawy wywłaszczeniowej organ pouczając spadkobierców P. S. tj. E. S. i K. S., uzależnił wypłatę odszkodowania od przedłożenia przez nich postanowienia o nabyciu spadku. Tym samym organ wywłaszczeniowy (co zresztą potwierdził sam Minister) uzależnił przyznanie przymiotu strony E. S. i K. S. od wykazania w trybie prawem przewidzianym praw do spadku po P. S. Skoro zatem E. S. nie miał postanowienia o nabyciu spadku, to nie był traktowany przez organ jako strona toczącego się postępowania wywłaszczeniowego, a tym samym nie mógł złożyć odwołania od decyzji wywłaszczeniowej. Samo zaś doręczenie decyzji przy tak stanowczo sformułowanym stanowisku organu – wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - nie świadczy o prawidłowości przeprowadzonego postępowania i możliwości brania w nim czynnego udziału na każdym jego etapie, w tym na etapie postępowania odwoławczego. Błędne pouczenie i stanowisko organu co do przymiotu strony spowodowało, iż E. S. nie złożył odwołania, a co za tym idzie bez własnej winy nie brał w nim udziału. Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu było ustalenie kręgu spadkobierców i wykazanie ich praw do nieruchomości tym bardziej, że spadkobiercy ci byli organowi znani. Organ zatem powinien był podjąć stosowne, przewidziane przepisami prawa działania, zmierzające do potwierdzenia przez właściwy sąd faktu spadkobrania, albo powinien był wyznaczyć spadkobiercom odpowiedni termin celem przeprowadzenia stosownego postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku. Tymczasem już na pierwszej rozprawie organ wydał decyzję opiewającą na nieżyjących już P. i A. S., czyli nie na rzeczywiste strony postępowania, którymi byli już spadkobiercy zmarłych. W następstwie tego ani E. S. ani K. S. (spadkobiercy po P. S.), ani również M. S., Z. S. i L. S. (spadkobiercy po A. S.) nie wnieśli odwołania, bowiem nie byli traktowani przez organ wywłaszczający jako strony postępowania. Wobec powyższego - jak podkreśliła skarżąca - organ wywłaszczeniowy naruszył w sposób rażący szereg przepisów kpa, a w szczególności prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu w tym prawo do złożenia odwołania, co stanowiło podstawę do jego wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skoro bowiem prawo do wniesienia odwołania zostało uzależnione od przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku, to de facto z uwagi na krótki termin odwołania i niemożliwość wykazania w tym terminie praw do spadku pozbawiono spadkobierców tego prawa.

W dalszej kolejności skarżąca zakwestionowała pogląd Sądu I instancji, iż to nie fakt nabycia przez zasiedzenie części nieruchomości, ale fakt wydania w tym przedmiocie trzech kolejnych postanowienia stanowi nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Podkreśliła, że postanowienia mają jedynie deklaratoryjny charakter i potwierdzają fakt nabycia ze skutkiem, w tym wypadku sprzed wszczęcia postępowania, prawa własności części nieruchomości. A zatem to nie postanowienie ale nabycie przez zasiedzenie prawa własności stanowi nową okoliczność istniejąca w dniu wydania decyzji lecz nie znaną organowi. Skutek nabycia nastąpił z mocy prawa po upływie terminów określonych w art. 172 § 1 i 2 kodeksu cywilnego i ta właśnie okoliczność stanowi nową w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jeżeli do zmiany stanu prawnego nieruchomości doszło przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, to obowiązkiem organu było ustalenie stron postępowania. Ani zatem K. S., ani E. S. spadkobiercy P. S., czy spadkobiercy A. S. nie byli traktowani jako strona i nie wnieśli odwołania. Fakt uczestniczenia w rozprawie E. S. jak i doręczenia mu decyzji nie spełnia przesłanek udziału strony w postępowaniu.

Ponadto skarżąca podniosła, iż nie do przyjęcia jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakoby organ wywłaszczeniowy nie naruszył art. 6 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, bowiem z powodu nieznajomości właściciela, czy też jego miejsca pobytu był zwolniony z obowiązku ugodowego załatwienia sprawy, o którym mowa we wskazanym przepisie. Skoro bowiem o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym zawiadomiono E. S. jako domniemanego spadkobiercę po P. S. (co przyznaje także Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji), to twierdzenia, iż właściciel był nieznany, a zatem organ mógł uchylić się od obowiązku ugodowego załatwienia sprawy pozbawione są podstaw. Sąd zatem albo powinien był uznać, że E. S. był znany organowi wywłaszczeniowemu jako spadkobierca-właściciel wywłaszczanej nieruchomości, a co za tym idzie, iż organ ten naruszył art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, albo też, że nie był on znany organowi i potrzeba przeprowadzenia takowego postępowania ugodowego odpadła. Takie jednak stanowisko Sądu skutkowałoby przyznaniem, iż organ rażąco naruszył przepisy ustawy wywłaszczeniowej oraz kpa, bowiem pozbawił E. S. prawa do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze strony, a to rodziłoby skutek w postaci przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W rozpoznawanej sprawie, co znajduje potwierdzenie w zawiadomieniu i protokole rozprawy wywłaszczeniowej, organ wywłaszczeniowy ustalił, iż domniemanym spadkobiercą po P. S. jest E. S., jednakże oferta dobrowolnego odstąpienia nieruchomości nie została do niego skierowana ani przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, ani w jego trakcie. Organ wywłaszczeniowy naruszył zatem w sposób rażący art. 6 ust 1 ustawy wywłaszczeniowej, na co jednak Sąd I instancji nie zwrócił uwagi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wnioskiem skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia, jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej i nie może z własnej inicjatywy badać innych niż przedstawione w skardze kasacyjnej naruszeń prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonego wyroku zgodnie z art. 183 § 1 powołanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Decyzją z dnia 25 listopada 1970 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K., wydaną na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t. j. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, zwanej dalej ustawą), dokonało wywłaszczenia nieruchomości oznaczonych w tej decyzji, a stanowiących współwłasność A. Z. w 39/64 części, A. S. w 15/64 części i P. S. w 10/64 części, które to działki objęte były Lwh 510/kw PBN w L., a które na skutek podziałów przyjętych do ewidencji geodezyjnej zostały oznaczone wskazanymi w decyzji numerami. Tytuł własności uregulowany był zatem w księdze wieczystej na rzecz wyżej wskazanych współwłaścicieli. Cel na jaki nieruchomość ta została wywłaszczona spełniał warunek z art. 3 ustawy, a mianowicie nieruchomość była niezbędna na budowę Szpitala Powiatowego w L., a zatem na cel użyteczności publicznej. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymał E. S. jako domniemany spadkobierca, jak i adwokat będący pełnomocnikiem M. S. domniemanej spadkobierczyni (dowody w aktach sprawy), nadto zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń.

Na rozprawę, jaka miała miejsce w dniu 28 września 1970 r. zgłosiła się zarówno M. S., E. S. jak i K. S. M. S. oświadczyła, że występuje w imieniu zmarłego męża – A. S., natomiast E. S. i K. S. oświadczyli, że są spadkobiercami P. S. Wszyscy zostali pouczeni o konieczności złożenia postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym P. i A. S. celem udokumentowania swoich praw do nieruchomości. A. Z. ponieważ miejsce jej pobytu było nieznane, została zawiadomiona o rozprawie poprzez obwieszczenie (art. 16 ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 19 ustawy, osoba która zgłaszała swoje prawo do nieruchomości wywłaszczonej, a nie była ujawniona w księdze wieczystej, obowiązana była udowodnić swoje prawo własności do nieruchomości. E. S. ani M. S. ani inne osoby nie udowodniły swojego prawa do nieruchomości w toku postępowania wywłaszczeniowego. Dopiero kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna w 1971 r. E. S. na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po P. S. będąc jedynym spadkobiercą pobrał odszkodowanie w tej części. Natomiast zasiedzenie przez E. S. udziału w części niektórych nieruchomości w miejsce A. Z. i A. S. nastąpiło postanowieniem z dnia 18 grudnia 1997 r. Sądu Rejonowego w L., a co do pozostałych nieruchomości na podstawie postanowienia z dnia 20 czerwca 2002 r. tego Sądu. W związku z powyższym należy podkreślić, iż E. S. okoliczności tych nie podnosił w toku postępowania wywłaszczeniowego. Należy także zauważyć, iż formy nabycia nieruchomości zostały określone w przepisach kodeksu cywilnego i tylko nabycie nieruchomości w sposób prawem przewidziany i wykazanie tego w dniu wywłaszczenia mogło wywoływać skutki prawne w postępowaniu wywłaszczeniowym. Decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości i przyznaniu odszkodowania otrzymali zarówno M. S., jak i E. S. i K. S. Żadna z tych osób nie odwołała się jednak od tej decyzji. Wobec powyższych ustaleń zarzut skargi kasacyjnej, że E. S. nie brał udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym jako strona, jest gołosłowny. Należy podkreślić, że w decyzji zostali wykazani współwłaściciele i przypadające im ułamkowe części, ale wyraźnie zaznaczono, że wyliczone odszkodowanie zostanie wypłacone spadkobiercom nieżyjących współwłaścicieli dopiero po wykazaniu przysługującego im tytułu. Inna treść decyzji nie mogła być podjęta w takiej sytuacji.

Wbrew zarzutom skargi P. S. nie otrzymał decyzji tylko jego spadkobiercy – E. S. i K. S., a zatem twierdzenie, że organ traktował P. S. i A. S., mimo że oni już nie żyli, jako stronę postępowania, a Sąd to zaakceptował, nie znajduje pokrycia w materiale dowodowym.

Jeżeli zaś chodzi o A. Z., to stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy wobec tego, że miejsce jej pobytu nie było znane w kwestii doręczenia orzeczenia zastosowanie miał art. 16 ust. 2 ustawy. Przepis art. 16 ust. 1 wyraźnie stanowił, że orzeczenia o wywłaszczeniu doręcza się oprócz wnioskodawcy, właścicielowi, posiadaczowi i osobom zainteresowanym. I w taki też sposób organ doręczył orzeczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli decyzji Ministra Infrastruktury i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 31 sierpnia 2004 r., tym samym nie mógł naruszyć art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również nie mógł naruszyć art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, który to określa zakres kontroli działalności administracji publicznej. Skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzje wydane zostały bowiem zgodnie z powołanymi przez skarżącego przepisami. Brak również podstaw dla podniesionego, a bliżej nie uzasadnionego zarzutu naruszenia wyżej wskazanego przepisu, skoro Sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy i nie stwierdził, aby zostały naruszone przepisy ustawy z dnia12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przez organ orzekający o wywłaszczeniu nieruchomości.

Organ administracji publicznej po wznowieniu postępowania wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej lub uchyla decyzje dotychczasową. W rozpoznawanej sprawie najpierw Wojewoda [...] (decyzją z dnia [...]), a następnie Minister Infrastruktury (decyzją z dnia [...]) stwierdzili brak podstaw do uchylenia decyzji wywłaszczeniowej z dnia 25 listopada 1970 r., a zatem odmówili jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli zgodności z prawem tych decyzji prawidłowo ocenił, że nie naruszają one prawa. W związku z powyższym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 3 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 2 i niezastosowania art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez zaniechanie przeprowadzenia w stosunku do E. S. postępowania zmierzającego do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości należy stwierdzić, że również ten zarzut skargi nie znajduje uzasadnienia. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy miał bowiem zastosowanie wyłącznie do właściciela nieruchomości, natomiast E. S. nie wykazał w procesie wywłaszczeniowym praw do wywłaszczonej nieruchomości, a zatem nie był właścicielem i nie mógł odstąpić nieruchomości, do której nie wykazał swojego prawa własności. Gdyby E. S. wykazał, że jest właścicielem nieruchomości, to umowa jej odstąpienia mogłaby być zawarta w toku postępowania wywłaszczeniowego. Wydane postanowienia przez Sąd Rejonowy w L. o zasiedzeniu wywłaszczonych nieruchomości stanowiące dowód własności nie istniały w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, dlatego wszelkie podnoszone zarzuty w tym zakresie są bezpodstawne.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.