Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1452/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi [....] - Stowarzyszenia [....] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 7 października 2019 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 października 2019 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz

- art. 75 ust. 1 i 5 pkt 2, ust. 6 i 7, art. 76 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 3, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2176 – dalej jako: u.r.o.d.),

po rozpatrzeniu odwołania Firma A od pkt 1 lit. a i b decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 sierpnia 2019 r. (znak: [...]) w przedmiocie: 1. stwierdzenia nabycia przez [...] Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...] położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, c) część działki nr [...] obr. [...] o pow. 57 m2 (obecnie działka o nr [...] obr. [...]) stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych; 2. odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez [...] Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 18601 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych,

uchyliło decyzję w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1 lit. a i b i w tym zakresie orzekło o odmowie stwierdzenia nabycia przez [...] Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...] położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta T. odmówił stwierdzenia, że [...] Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. nabyło prawo użytkowania nieruchomości, zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonych w T. oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr[...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, c) działka nr [...] obr. [...] o pow. 18601 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

Decyzją z dnia 12 czerwca 2018 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję organu l instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 10 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/18) oddalił sprzeciw [...] S.A. Zaznaczono, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż jego zdaniem, zawarta w zaskarżonej decyzji argumentacja, oceniana przez pryzmat zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, uzasadnia stanowisko, że decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podniesiono bowiem, że braków w materiale dowodowym, z uwagi na ich zakres i charakter, nie można było usunąć w trybie art. 136 k.p.a., zaś odmienna ocena prawna, co do możliwości stwierdzenia nabycia użytkowania na nieruchomości oddanej osobie trzeciej w użytkowanie wieczyste uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Wyjaśniono przy tym, że organ l instancji poprzestając na konkluzji, iż w ustalonym stanie faktycznym wyłączone jest stwierdzenie nabycia użytkowania działek nr [...] i nr [...] zaniechał dalszego postępowania wyjaśniającego. Stąd też wskazano, że w ocenie Sądu, próba uzupełnienia tego postępowania poprzez badanie warunków wynikających z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych w sposób oczywisty wykraczałaby poza ramy zakreślone w art. 136 k.p.a. i tym samym naruszałaby zasadę dwuinstancyjności. Zaznaczono także, że narzucony przez ustawodawcę ograniczony zakres kontroli decyzji kasatoryjnej uniemożliwił natomiast Sądowi odniesienie się do prawidłowości przyjętego przez organ II instancji poglądu, że uprzednie oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste wyłącza możliwość stwierdzenia nabycia użytkowania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 r. (znak: [...]), Prezydent Miasta T.: 1. stwierdził nabycie przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr[...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, c) część działki nr [...] obr. [...] o pow. 57 m2 (obecnie działka o nr [...] obr. [...]) stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych; 2. odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Polski Związek Działkowców [...] w W. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 18601 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że nieruchomości, zajmowane przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położone w T. przy ul. [...], stanowią własność Gminy Miasta T. i wpisane są w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych o nr: [...] obejmującą działkę nr [...] obr. [...], [...] obejmującą działkę nr [...] obr[...] [...] obejmującą działkę nr [...] obr[...] oraz [...] obejmującą działkę nr [...] obr. [...] (obecnie działka po podziale o nr [...] obr. [...] Zaznaczono przy tym, że organ prowadzący przedmiotową sprawę ustalił, iż w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, Fabryka Silników Elektrycznych [...] wystąpiła z wnioskiem w dniu 21 listopada 1991 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] obr. [...], nr [...] i [...] w obr[...] Podniesiono także, że pismem z dnia 15 stycznia 1992 r. Przedstawiciele Fabryki Silników Elektrycznych [...] oświadczyli, iż na działce nr [...] obr[...] znajduje się wyłącznie dom działkowca zmodernizowany środkami Wojewódzkiego Związku Działkowców POD. Dodatkowo wskazano, że w dniu 9 kwietnia 1992 r. został spisany protokół z przekazania nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] a następnie ustalono datę przekazania nieruchomości na dzień 15 kwietnia 1992 r. Podano jednak, że ostatecznie decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 29 kwietnia 1992 r. (znak: [...]) oddano nieodpłatnie Polskiemu Związkowi Działkowców Zarząd Wojewódzki w T. w użytkowanie na czas nieokreślony przedmiotową nieruchomość.

W dalszej kolejności wskazano, że na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 1992 r. (znak: [...]) stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] w T. prawa wieczystego użytkowania w okresie od 5 grudnia 1990 r. do dnia 4 grudnia 2089 r. nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...]

Jednocześnie podano, że na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia 19 października 1992 r. (znak: [...], [...] oraz [...]) działki objęte wnioskiem stały się własnością Gminy Miasta T., zaś na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia 19 października 1992 r. (znak: [...]) nieruchomości oznaczone jako działki nr [...], [...] i [...] obr. [...] stały się z mocy prawa własnością Gminy Miasta T..

Ponadto zaznaczono, że działka nr [...], obr[...] powstała w wyniku scalenia m.in. działek nr [...], [...], [...] zgodnie z wykazem zmian gruntowych sporządzonym do operatu geodezyjnego nr [...] z dnia 27 stycznia 1988 r., natomiast decyzją z dnia 23 stycznia 1989 r. (znak: [...]) zatwierdzono podział nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne o nr [...] i [...] obrębu [...]. Z kolei podano, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], [...], [...], zaś działka o nr [...] podzieliła się na działki o nr [...], [...], [...], [...], [...].

Podniesiono przy tym, że zgodnie z wydanym zaświadczeniem przez Wydział Rozwoju Miasta Urzędu Miasta T. z dnia 30 czerwca 2016 r. (znak: [...]) ustalono, że działki nr [...], [...] obr[...] a także dz. nr [...] obr. [...], na dzień 19 stycznia 2014 r. zlokalizowane były w terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast dz. nr [...] obr. [...] zlokalizowana była w terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie wieczyste użytkowanie zostało ustanowione z mocy prawa, a decyzja stwierdzająca jego nabycie nie określała sposobu korzystania z gruntu. Zwrócono również uwagę, że bezspornym był też fakt, iż od wielu lat grunt był użytkowany jako ogrody działkowe służące byłym i obecnym pracownikom zakładu Firma A, a nadto że nabycie użytkowania przez rodzinny ogród działkowy następuje z mocy prawa. Tym samym podano, że działki objęte były prawem użytkowania wieczystego, lecz to nie wykluczało możliwości stwierdzenia na nich prawa użytkowania. Dlatego też uznano, iż spełnione zostały przesłanki z art. 76 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 u.r.o.d. stwierdzające nabycie z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T. oznaczonych jako działki nr [...] [...] obr. [...] oraz część działki nr [...] obr. [...]

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Firma A, zaskarżając decyzję w zakresie pkt 1 lit. a i b i domagając się zmiany decyzji w zaskarżonej części poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr [...], b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. VI Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr [...]; ewentualnie – uchylenia decyzji w zaskarżonej części i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Strona odwołująca się zarzuciła zaskarżonej w części decyzji naruszenie:

1) art. 75 ust. 1 w zw. z art. 76 ust. 1 i 2 u.r.o.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione stwierdzenie nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działce nr [...] obr[...] o pow. 5281 m2 oraz działce nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2, w sytuacji gdy przedmiotowe nieruchomości w dacie wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, tj. w dniu 19 stycznia 2014 r. znajdowały się w wieczystym użytkowaniu Firma A, co powodowało niedopuszczalność stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 76 ust. 2 u.r.o.d.,

2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1 u.r.o.d., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej w części decyzji.

W uzasadnieniu odwołania strona odwołująca się rozwinęła podniesione zarzuty przedstawiając argumentację na ich poparcie, w tym m.in. podkreśliła, że w jej ocenie za niedopuszczalnością obciążenia prawem użytkowania nieruchomości, a precyzyjniej obciążenia użytkowaniem własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste przemawiał nadto fakt, iż dopuszczenie możliwości "dodatkowego" obciążenia nieruchomości prowadziłoby do obciążenia tej samej nieruchomości dwoma kolidującymi ze sobą prawami rzeczowymi, tj. jednocześnie prawem użytkowania wieczystego i prawem użytkowania, i to na rzecz dwóch odrębnych podmiotów, co w sposób oczywisty naruszałoby prawa użytkownika wieczystego. Dodano przy tym, że powyższe stanowisko znalazło również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ponadto zdaniem strony odwołującej się, w świetle przywołanych przepisów i orzecznictwa sądów administracyjnych, niewłaściwym byłoby również ewentualne dopuszczenie możliwości obciążenia prawem użytkowania samego prawa użytkowania wieczystego. Zaznaczono wprawdzie, że art. 265 k.c. dopuszcza możliwość ustanowienia prawa użytkowania na prawie użytkowania wieczystego, jednakże w takim przypadku podmiotem uprawnionym do ustanowienia takiego prawa nie jest właściciel, lecz użytkownik wieczysty, gdyż tylko on – zgodnie z art. 233 k.c. – może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób i w tych samych granicach może swoim prawem rozporządzać. Zdaniem strony odwołującej się, ingerowanie w użytkowanie wieczyste poprzez obciążenie tego prawa nieodpłatnym użytkowaniem z pominięciem woli użytkownika wieczystego stanowiłoby rażące naruszenie jego praw, tym bardziej, że to użytkownik wieczysty ponosi obciążenia w postaci opłat z tytułu wieczystego użytkowania.

Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło na wstępie treść art. 75 ust. 1, 6 i 7 oraz art. 76 ust. 1 u.r.o.d., w oparciu o które wskazało, że odwołanie należało uznać za uzasadnione. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, iż w najnowszym orzecznictwie przywołanym w uzasadnieniu odwołania w odniesieniu do problemu obciążenia prawem użytkowania na gruncie oddanym w użytkowaniu wieczystym przyjmuje się, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 u.r.o.d. może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa. Na poparcie powyższego stanowiska organ II instancji przytoczył obszerny fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt l OSK 2408/18), w którym rozwinięto ww. pogląd. Zaznaczono przy tym, że w treści uzasadnienia ww. wyroku wskazano m.in., że odwołanie się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 u.r.o.d. i jego zastosowanie w zgodzie z tą wykładnią, prowadziłoby do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy, natomiast przyjęte w przepisach przejściowych rozwiązanie – polegające na usankcjonowaniu stanów faktycznych istniejących na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (związanych z funkcjonującymi na tych terenach w określonym okresie rodzinnych ogrodów działkowych) – miało w istocie służyć uporządkowaniu ich stanów prawnych, a nie pozbawienia innych podmiotów z przynależnych im praw do nieruchomości, zwłaszcza takich, których ochrona zrównana jest z tą jaka przysługuje właścicielowi. Ponadto wskazano, że przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do nieuzasadnionego aksjologicznymi względami faworyzowania posiadaczy nieruchomości w stosunku do podmiotów, których prawa do tych nieruchomości mają umocowanie w konkretnym tytule prawnym i z tego powodu podlegają prawnej ochronie, a w związku z tym należy przyjmować, że niewskazanie w treści art. 75 ust. 6 u.r.o.d. zastrzeżenia, iż nabywane prawo nie może naruszać praw osób trzecich, nie oznacza, że takie w jego treści normatywnej w rzeczywistości nie zostało ujęte. Dodano także, że wobec powyższego uznać należy, iż poza przesłankami wyrażonymi wprost w redakcji przepisu art. 75 ust. 6 ww. ustawy (przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ust. 1 tej ustawy), stwierdzenie nabycia użytkowania, nie może nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem Polskiego Związku Działkowców, których istnienie, bądź możliwość prawidłowego wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i nast. k.c. Zwrócono nadto uwagę, że już samo zestawienie wynikające z art. 252 k.c. cech użytkowania wskazuje, iż równoczesne wykonywanie tego prawa i prawa użytkowania wieczystego nie jest możliwe. Podkreślono także, że skoro nieruchomość, której część zajęta jest pod rodzinne ogrody działkowe, w dacie wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stanowiła przedmiot zarządu, a następnie użytkowania wieczystego, to wydanej w takim stanie faktycznym i prawnym decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 75 ust. 6 w zw. z art. 75 ust. 1 u.r.o.d.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało także, że słusznie wskazano w odwołaniu, iż na podobnym stanowisku stanął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 lipca 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 466/19), a nadto analizę przesłanek stwierdzenia nabycia użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe przeprowadził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 lutego 2019 r. (sygn. akt l SA/Wa 1251/18). W tym natomiast zakresie organ odwoławczy wskazał, że z orzeczeń tych wynika, iż nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania, na gruncie, który jest co prawda własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, ale został już wcześniej rozdysponowany, w szczególności poprzez ustanowienie na tym gruncie prawa użytkowania wieczystego. Jednocześnie zwrócono uwagę, że orzecznictwo uległo doprecyzowaniu w zakresie możliwości obwiązania prawem użytkowania, prawa użytkowania wieczystego, bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego taka możliwość została dopuszczona (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt V CSK 523/15), z tym, że zaznaczono, iż według aktualnych poglądów nie jest dopuszczalne obciążenie prawem użytkowania, prawa użytkowania wieczystego, przez dotychczasowego właściciela, co nie wyklucza możliwości obciążenia dokonanego przez użytkownika wieczystego.

Wobec powyższego, w ocenie organu II instancji, nie ulegało wątpliwości, iż na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 1992 r. (znak: [...]) stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę Silników Elektrycznych [...] w T. prawa wieczystego użytkowania w okresie od 5 grudnia 1990 r. do dnia 4 grudnia 2089 r. nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...] Tym samym zdaniem organu odwoławczego, oznaczało to, że w odniesieniu do tych działek nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania na rzecz Polskiego Związku Działkowców, a w związku z tym konieczna była w tym zakresie zmiana decyzji organu l instancji.

Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, strona skarżąca – Polski Związek Działkowców, [...] w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

* art. 76 ust. 1 i 2 i art. 75 ust. 1 u.r.o.d, poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi podstawa do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia użytkowania gruntu pod Rodzinnym Ogrodem Działkowym [...]" w T. na rzecz Polskiego Związku Działkowców,

* art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że skoro nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 oraz działka nr [...] obr. [...] pow. 3932 m2 stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym Firma A, to nie jest możliwe stwierdzenie nabycia nieodpłatnego prawa użytkowania tej nieruchomości na rzecz Polskiego Związku Działkowców na dzień 14 stycznia 2014 r.,

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez niewystarczające zebranie i analizę materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że należy uchylić decyzję Prezydenta Miasta T. w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1 lit. a i b i odmówić stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T. zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr[...] o pow. 5281m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu [...] S. A., obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca kwestionując twierdzenia organu odwoławczego szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 26 lutego 2020 r. (data wpływu do Sądu – 27 lutego 2020 r.) zatytułowanym jako "odpowiedź na skargę", uczestnik postępowania Firma A wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pisma uczestnik postępowania odniósł się szczegółowo do zarzutów skargi, przedstawiając argumentację na poparcie swojego żądania wraz z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w pozostałym zakresie potrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 t.j.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zarazem, jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2019 r. (znak: [...]), którą organ odwoławczy - po rozpatrzeniu odwołania Firma A od pkt 1 lit. a i b decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 sierpnia 2019 r. (znak: [...]) w przedmiocie: 1. stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, c) część działki nr [...] obr. [...] o pow. 57 m2 (obecnie działka o nr [...] obr. [...]) stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych; 2. odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 18601 m2 stanowiącej własność Gminy Miasta T., obj. KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych -

uchylił decyzję w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1 lit. a i b i w tym zakresie orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr[...] o pow. 5281 m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

Trzeba zatem w tym miejscu podkreślić, że kontrolą Sądu objęta jest decyzja organu odwoławczego reformująca decyzję organu I instancji, gdyż w pozostałym zakresie decyzja organu I instancji nie została zakwestionowana w odwołaniu zatem się ustateczniła bez wykorzystania toku instancji. A zatem przedmiotem kontroli Sądu jest to, czy organ odwoławczy zgodnie z prawem zreformował jak wyżej treść zaskarżonej w odwołaniu decyzji organu I instancji.

Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

W kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie treść art. 75 ust. 1 i 5 pkt 2, ust. 6 i 7, art. 76 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 3, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2176).

W myśl art. 75 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, Dz.U.2017.2176 t.j., zgodnie z którą: "1. W stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego.

2. W przypadku likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, właściciel nieruchomości jest obowiązany wypłacić działkowcom oraz stowarzyszeniu ogrodowemu odszkodowania za nakłady poczynione na nieruchomości. Przy ustalaniu odszkodowań przepisy art. 22 stosuje się odpowiednio.

3. Wysokość odszkodowań i osoby uprawnione do ich otrzymania, określa się w decyzji, o której mowa w ust. 1.

4. Odwołanie od decyzji, o której mowa w ust. 1, w zakresie wskazanym w ust. 3, nie wstrzymuje jej wykonania w części dotyczącej wydania nieruchomości.

5. Organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, jest:

1) w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej;

2) w zakresie nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego - organ wykonawczy tej jednostki.

6. W przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy.7. Stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio".

W art. 76 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ustawodawca sformułował przesłanki negatywne wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego stanowiąc, że: "1. Właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków:

1) funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

2) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa;

3) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na niej rodzinnego ogrodu działkowego;

4) nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym.

2. W przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji.

3. Przepisy art. 75 ust. 5 i 7 stosuje się odpowiednio".

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja o jakiej jest mowa w art. 75 ust. 7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi tzw. decyzję deklaratoryjną uszczegóławiającą, dokonkretyzującą treść stosunku administracyjnego powstałego uprzednio bezpośrednio z mocy ustawy ukierunkowanego na wywołanie skutków prawnych także w obrębie prawa prywatnego/cywilnego. W tej sytuacji zadaniem organu właściwego w sprawie jest ustalenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące nawiązanie z mocy ustawy przedmiotowego stosunku prawnego, a następnie w zależności od ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Tymi przesłankami jest zaniechanie wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego przez właściciela nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy – powodujące/skutkujące z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nabyciem prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Jednocześnie w art. 76 ww. ustawy zawarte są przesłanki negatywne wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego determinujące prawną niemożność i bezskuteczność jej wydania, przy czym i ten przepis co istotne w ust.2 przewiduje wydawanie decyzji deklaratoryjnej. Decyzja ta dotyczy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie omawianej ustawy tj. z dniem 19 stycznia 2014 r. - a to w przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w art. 76 ust. 1 omawianej ustawy. Przepisy art. 75 ust. 5 i 7 omawianej stosuje się odpowiednio.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że ustawodawca przewidział dwa tryby nabycia użytkowania przez stowarzyszenie. Przy czym co istotne tryb nabycia prawa użytkowania z art. 76 ust. 2 ustawy ma pierwszeństwo przed trybem z art. 75 ust. 7 ustawy. W pierwszym przypadku nabycie następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy (19 stycznia 2014 r.), natomiast w drugim przypadku - z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Jednocześnie wskazane wyżej tryby nabycia mienia przez stowarzyszenie są w pewien sposób powiązane, ponieważ właściciel nieruchomości ma zakaz wydania decyzji o likwidacji rodzinnych ogródków działkowych (art. 75 ust. 1), w sytuacji gdy w dniu wejścia w życie ustawy spełniony jest przez rodzinny ogród działkowy choćby jeden warunek z art. 76 ust. 1 pkt - 4 tej ustawy.

Sąd podkreśla, że dokonując wykładni przepisów art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ustawy nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej. Konieczne jest skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Odstąpienia od tej konfrontacji nie może uzasadniać nawet pozorna jednoznaczność i jasność omawianego przepisu. Zważyć bowiem należy, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne, gdy ustalone w tej wykładni znaczenie przepisu prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi, albo gdy znaczenie to prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłaby bowiem ona do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający go bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego "wywłaszczenia" co nie mogło być celem ustawodawcy. Przyjęte przezeń w przepisach przejściowych rozwiązanie - polegające na usankcjonowaniu stanów faktycznych istniejących na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (związanych z funkcjonującymi na tych terenach w określonym okresie rodzinnych ogrodów działkowych) - służyć miało wszak uporządkowaniu ich stanów prawnych, a nie pozbawieniu innych podmiotów przynależnych im do nieruchomości praw, zwłaszcza takich, których ochrona zrównana jest z tą jaka przysługuje właścicielowi (Tak: WSA w Opolu w wyroku z dnia 6 listopada 2018r., sygn. akt: II SA/Op 298/18).

Należy zatem stwierdzić, iż jedną z koniecznych przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego jest aby rodzinny ogród działkowy zlokalizowany był na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych. Ponadto oprócz przesłanek wynikających z tego przepisu, przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ustawy, stwierdzenie nabycia użytkowania nie może naruszać przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem stowarzyszenia. Chodzi tu o te prawa, których istnienia, bądź możliwości wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i n. KC. Do praw takich należy, prawo użytkowania wieczystego gruntów objętych wnioskiem o stwierdzenie nabycia użytkowania na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych, nabyte wcześniej.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że działka nr [...] obr[...] o pow. 5281 m2 stanowi własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych, a działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowi własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, obj. KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Ksiąg Wieczystych.

W ocenie Sądu organ prowadzący przedmiotową sprawę zgodnie z wymogami k.p.a. ustalił, iż w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości - Fabryka Silników [...] wystąpiła z wnioskiem w dniu 21 listopada 1991 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] obr. [...] nr [...] i [...] w obr. [...] Pismem z dnia 15 stycznia 1992 r. Przedstawiciele Fabryki [...] oświadczyli, iż na działce nr [...] obr. [...] znajduje się wyłącznie dom działkowca zmodernizowany środkami Wojewódzkiego Związku Działkowców [...]. Wskazano, że w dniu 9 kwietnia 1992 r. został spisany protokół z przekazania nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...], a następnie ustalono datę przekazania nieruchomości na dzień 15 kwietnia 1992 r. Podano jednak, że ostatecznie decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia 29 kwietnia 1992 r. (znak: [...]) oddano nieodpłatnie Polskiemu Związkowi Działkowców Zarząd Wojewódzki w T. w użytkowanie na czas nieokreślony przedmiotową nieruchomość.

Z kolei na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 1992 r. (znak: [...]) stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] w T. prawa wieczystego użytkowania w okresie od 5 grudnia 1990 r. do dnia 4 grudnia 2089 r. nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...]

Jednocześnie prawidłowo ustalono, że na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia 19 października 1992 r. (znak: [...], [...] oraz [...]) działki objęte wnioskiem stały się własnością Gminy Miasta T., z kolei na podstawie decyzji Wojewody T. z dnia 19 października 1992 r. (znak: [...]) nieruchomości oznaczone jako działki nr [...], [...] i [...] obr[...] stały się z mocy prawa własnością Gminy Miasta T..

Zgodnie z kartami inwentaryzacyjnymi stanowiącymi załącznik do w/w decyzji komunalizacyjnych ujawniono, że przedmiotowe nieruchomości użytkowane są przez Fabrykę [...]" (ogródki działkowe) i stanowią tereny zieleni niskiej oraz ochronnej.

Zgodnie z wydanym zaświadczeniem przez Wydział Rozwoju Miasta Urzędu Miasta T. z dnia 30 czerwca 2016 r. (znak: [...]) ustalono, że działki nr [...], [...] obr. [...] a także dz. nr [...] obr. [...], na dzień 19 stycznia 2014 r. zlokalizowane były w terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast dz. nr [...] obr. [...] zlokalizowana była w terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. (Dz, Urz. Woj. Małop. Nr 14, poz 158) przedmiotowe nieruchomości zlokalizowane były:

* działka nr [...] obr[...] w terenie oznaczonym symbolami: 4/02.KZol/2 i 4/17.PN,

* działka nr [...] obr. [...] w terenie oznaczonym symbolem 4/17.PN,

* działka nr [...] obr. 108 w terenie oznaczonym symbolem 4/18.ZN.

Powyższe symbole oznaczają: KZo1/2 - droga zbiorcza obszarowa, PN - teren przemysłu nieprodukcyjnego, ZN - teren zieleni urządzonej oraz przydomowych upraw ogrodniczo -warzywnych i polowych. Sąd podziela zatem stanowisko kontrolowanego organu, że mając powyższe przepisy na uwadze funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Jednocześnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie wieczyste użytkowanie zostało ustanowione z mocy prawa, a decyzja stwierdzająca jego nabycie nie określała sposobu korzystania z gruntu. Trafnie zwrócono również uwagę, że bezspornym był też fakt, iż od wielu lat grunt był użytkowany jako ogrody działkowe służące byłym i obecnym pracownikom zakładu Firma A Zestawiając powyżej przywołane przepisy prawne ze stanem faktycznym i prawnym odnoszącym się do działek nr [...] obr. [...] - Sąd stwierdza, że podziela stanowisko organu odwoławczego i ocenia je jako zgodne z przepisami prawa.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w ocenie Sądu, kontrolowany organ odwoławczy zakresie działek nr [...] obr. [...] dokonał wystarczających jak dla toku instancji, powyżej przedstawionych, ustaleń w zakresie stanu faktycznego dla potrzeb treści art. 76 ust. 1 pkt 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, w tym przede wszystkim prawidłowo wywiódł dlaczego pomimo zaistnienia przesłanek w nim wskazanych jego rozstrzygnięcie jako organu odwoławczego jest negatywne dla skarżącego stowarzyszenia. W przedmiocie powyższej przesłanki wystarczająco wypowiada się organ I instancji na s. 4-5 uzasadnienia decyzji. Kontrolowana decyzja organu odwoławczego nie narusza - z uwagi na istotę tego wyroku - ocen WSA w Krakowie zawartych w wyroku z dnia 10 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/18). Wbrew temu co podnosi skarga, kontrolowany organ odwoławczy nie naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż w swoim akcie subsumcji prawa oparł się na wystarczająco zebranym i właściwie przeanalizowanym materiale dowodowym a w konsekwencji prawidłowo z przyczyn materialnych, o których mowa poniżej przyjął, że należy uchylić decyzję organu I instancji w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1 lit. a i b i odmówić stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W. z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T. zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy [...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr. [...] o pow. 5281m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A, b) działka nr [...] obr. [...] o pow. 3932 m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu [...] S. A.

W realiach prawnych kontrolowanej sprawy Sąd podziela stanowisko kontrolowanego organu, iż nie jest dopuszczalne ustanowienie prawa użytkowania na gruncie, który jest co prawda własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego, ale został już wcześniej rozdysponowany, w szczególności przez ustanowienie na tym gruncie prawa użytkowania wieczystego. Trafnie organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że orzecznictwo uległo doprecyzowaniu w zakresie możliwości obciążeniem prawem użytkowania, prawa użytkowania wieczystego, bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego taka możliwość została dopuszczona (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt V CSK 523/15), z tym, że zaznaczono, iż według aktualnych poglądów nie jest dopuszczalne obciążenie prawem użytkowania, prawa użytkowania wieczystego, przez dotychczasowego właściciela, co nie wyklucza możliwości obciążenia dokonanego przez użytkownika wieczystego. Obecnie orzekający skład Sądu podziela i znajduje jako znajdujące odpowiednie zastosowanie w kontrolowanej sprawie stanowisko zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Kr 466/19, podnoszące na tle art. 76 ustawy o ogródkach działkowych ,iż: "W przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z ww. warunków, stowarzyszenie [...] prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji. Przepisy art. 75 ust. 5 i 7 stosuje się odpowiednio. Wobec tego warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie [...] prawa użytkowania nieruchomości, na zasadzie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy, przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia [...], spełnienie choćby jednego z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy. Powyższe oznacza także, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości czy to na podstawie art. 75 ust. 6 czy to na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa."

Wobec powyższego, w ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, iż skoro na podstawie decyzji z dnia 12 lutego 1992 r. (znak: [...]) stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] w T. prawa wieczystego użytkowania w okresie od 5 grudnia 1990 r. do dnia 4 grudnia 2089 r. nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...] - to tym samym oznaczało to, że w odniesieniu do tych działek nie jest dopuszczalne ustanowienie w drodze decyzji deklaratoryjnej prawa użytkowania na rzecz Polskiego Związku Działkowców a w związku z tym konieczna była w tym zakresie zmiana decyzji organu l instancji.

A zatem w konsekwencji powyższych ustaleń Sąd uznaje za niezasadny zarzut skargi podnoszący naruszenie przez organ art. 76 ust. 1 i 2 i art. 75 ust. 1 u.r.o.d, przez błędne przyjęcie, że nie zachodzi podstawa do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia użytkowania gruntu pod Rodzinnym Ogrodem Działkowym [...]" w T. na rzecz Polskiego Związku Działkowców.

Wobec powyższych ustaleń i ocen Sąd stwierdza, że kontrolowany organ odwoławczy zgodnie z prawem materialnym i treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 1 lit. a i b i w tym zakresie orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia przez Polski Związek Działkowców [...] z dniem 19 stycznia 2014 r. nieodpłatnie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta T., zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", położonej w T. na działkach oznaczonych jako: a) działka nr [...] obr[...] o pow. 5281 m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A , b) działka nr [...] obr. 9 o pow. 3932 m2 stanowiąca własność Gminy Miasta T. w wieczystym użytkowaniu Firma A

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.