Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 999/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 336-339
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 7, 77, 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi PKP SA w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z 10 listopada 2015 r. znak: [....] , po ponownym rozpatrzeniu wniosku B.K. , ustalił na jego rzecz odszkodowanie w wysokości 9 145 zł za nieruchomość, oznaczoną jako działki nr [....] o pow. 0,0053 ha i nr [....] o pow. 0,0061 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] , stanowiące fragment linii kolejowej nr [....] , przejęte z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. na własność Skarbu Państwa, zgodnie z decyzją Wojewody [....] z dnia 22 czerwca 2007 r., nr [....] oraz nakazał wypłatę ustalonego odszkodowania przez [....] – Spółka Akcyjna w W. na rzecz byłego właściciela ww. nieruchomości – B.K.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 130, art. 132 ust. 1a, 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774), dalej "u.g.n." oraz art. 37a ust. 1, 7, 8 i 9 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [....] (Dz.U. z 2014 r., poz. 1160 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji", art. 104 ustawy, z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a."

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że Wojewoda [....] decyzją z 22 czerwca 2007 r. nr [....] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,0053 ha i nr [....] o pow. 0,0061 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] stanowiące fragment linii kolejowej nr [....] [....] oraz nabycie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości przez [....] SA.

Pismem z 2 lipca 2007 r. B.K. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako ww. działki.

Prezydent Miasta K. decyzją z 1 czerwca 2009 r. nr [....] orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie 14 293 zł na rzecz B.K. za ww. nieruchomość.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 8 października 2009 r. nr [....] uchylił ww. decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji tj. przesłuchania świadków, w tym okolicznych mieszkańców oraz pracowników [....] SA.

Realizując ww. wytyczne przesłuchano B.K. , uzyskano wytworzone przez PKP dokumenty dotyczące infrastruktury znajdującej się na przedmiotowej nieruchomości, a także przeprowadzono w dniu 25 maja 2010 r. rozprawę administracyjną, połączoną z oględzinami nieruchomości i przesłuchano świadków J.K. oraz W.K.

Następnie Prezydent Miasta K. decyzją z 28 czerwca 2010 r. nr [....] orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie 14 293 zł na rzecz B.K. za ww. nieruchomość.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [....] – Spółka Akcyjna w W. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. , dalej "skarżąca".

Wojewoda [....] decyzją z 23 grudnia 2010 r. nr [....] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nieprawidłową aktualizację operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia odszkodowania.

W toku ponownie prowadzonego postępowania uzyskano operat szacunkowy z 3 czerwca 2011 r. wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości według stanu z dnia 1 czerwca 2003r. bez uwzględniania wzrostu wartości gruntu spowodowanego nakładami trwałymi poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela.

Kolejno Prezydent Miasta K. decyzją z 18 sierpnia 2011 r. nr [....] orzekł o ustaleniu i wypłacie na rzecz B.K. odszkodowania w wysokości 14 369 zł.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewoda [....] decyzją z 12 kwietnia 2012 r. nr [....] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie dokonał pełnych ustaleń dowodowych w zakresie zbadania kwestii posiadania samoistnego [....] SA lub jej poprzedników prawnych do dnia 31 maja 2003 r., przez okres co najmniej 30 lat poprzedzających tę datę.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. decyzji Wojewody [....] , Prezydent Miasta K. 11 września 2012 r. oraz 22 listopada 2012 r. dokonał przesłuchania świadków.

Zawiadomieniem z dnia 25 marca 2013 r. poinformowano strony o wykonaniu operatu szacunkowego określającego wartość ww. nieruchomości na kwotę 13 926 zł.

Prezydent Miasta K. decyzją z 29 maja 2013 r. znak [....] orzekł o ustaleniu i wypłacie na rzecz B.K. odszkodowania w wysokości 13 926 zł.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła skarżąca.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 4 marca 2014 r. znak [....] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wytknął m.in., że organ I instancji nie dokonał pełnych ustaleń dowodowych w zakresie zbadania kwestii samoistnego posiadania [....] SA lub jej poprzedników prawnych. Zalecił zwrócenie się do [....] SA o przedstawienie opracowania w przedmiocie występowania kabli urządzeń sterowania ruchem.

W związku z powyższym organ I instancji podjął czynności mające na celu zrealizowanie wytycznych organu II instancji. Ponadto zlecono uprawnionemu rzeczoznawcy majątkowego wykonanie operatu szacunkowego celem określenia wartości przedmiotowej nieruchomości.

Zawiadomieniem z dnia 23 lipca 2015 r. poinformowano strony o wykonaniu operatu szacunkowego oraz terminie rozprawy administracyjnej.

W dniu 18 sierpnia 2015 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, autora operatu szacunkowego. Strony pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiły się.

Poinformowano strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Do dnia wydania decyzji strony nie zgłaszały uwag i zastrzeżeń do zgromadzonego materiału dowodowego.

Dalej organ przywołał treść art. 37a ustawy o komercjalizacji.

Organ I instancji wskazał, iż odszkodowanie za nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowych i przejęte z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa może być ustalone po stwierdzeniu dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku przesłanki negatywnej.

Przesłankami pozytywnymi są:

1. wydanie przez właściwego wojewodę decyzji stwierdzającej przejęcie nieruchomości wchodzących w skład linii kolejowych na rzecz Skarbu Państwa oraz

2. złożenie przez poprzedniego właściciela nieruchomości wniosku o ustalenie odszkodowania, w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.

Natomiast przesłanką negatywną jest pozostawanie nieruchomości do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym [....] SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Organ stwierdził, że analiza wpisów w księdze wieczystej nr [....] wykazała, że B.K. był właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 1,2186 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 11 grudnia 1986 r. Rep. [....]. Aktualnie przedmiotowa nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, a [....] SA jest jej użytkownikiem wieczystym.

Z wpisów w księdze inwentarzowej Oddziału Drogowego w K. , założonej 2 maja 1964 r. wynika, że linia kolejowa [....] została wybudowana w 1900 r.

Z przesłuchania świadków w postępowaniu dotyczącym uchylenia Aktów Własności Ziemi z 1974 r. i z 1977 r. wynika, że 4 listopada 1971 r. samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości był C.C.

Z uwagi na stwierdzenie decyzją Wojewody [....] z dnia 22 czerwca 2007 r. nr [....] nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,0053 ha i nr [....] o pow. 0,0061 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] obejmującej fragment linii kolejowej nr [....] , a także po ustaleniu, iż wniosek B.K. (poprzedniego właściciela ww. nieruchomości) został złożony w dniu 6 lipca 2007 r. - organ I instancji stwierdził zaistnienie opisanych wyżej dwóch pozytywnych przesłanek ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie.

W zakresie zaistnienia negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania, to jest samoistnego posiadania nieruchomości przez [....] SA w okresie od dnia 31 maja 1973 r. do dnia 31 maja 2003 r., strony niniejszego postępowania przedstawiły przeciwne stanowiska.

Organ stwierdził, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy [....] SA i jej poprzednicy prawni posiadali nieruchomość oznaczoną jako działki nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] samoistnie przez okres co najmniej 30 lat przed dniem 31 maja 2003 r., a także czy posiadanie to nie zostało przerwane.

W związku z powyższym organ przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające wraz z zebraniem różnorodnych dowodów. Z zeznań świadków wynikało, że zarówno C.C. , jak i następny właściciel działek - B.K. użytkowali rzeczony teren w omawianym okresie - aż do nasypu kolejowego. Wykonywanie modernizacji linii kolejowej przez [....] nie miało charakteru ciągłego, a jedynie związane było z czasowymi, sporadycznymi pracami, których [....] nie udokumentowało (brak jakichkolwiek dowodów na przeprowadzenie na ww. działkach prac np. remontowych). Organ I instancji uznał, że aktywność [....] SA realizowana na ww. działkach nie może zostać uznana za przejaw manifestowania woli w ramach ciągłego posiadania samoistnego.

Organ I instancji wskazał, że wielokrotnie zwracał się do [....] SA w celu wyjaśnienia wyżej sygnalizowanych kwestii. Wskazał, że na rozprawie 24 kwietnia 2013 r. przedstawiciel [....] SA wyjaśnił, że nie odnaleziono dokumentów odnośnie modernizacji przedmiotowego fragmentu linii kolejowej z lat 1973-2003. We wskazanym obszarze znajdują się kable urządzeń sterowania ruchem kolejowym -zgodnie z przedstawionymi dokumentami. Sprecyzowanie ich występowania związane jest z koniecznością dokonania dodatkowych pomiarów specjalnymi urządzeniami.

W związku z powyższym i wytycznymi Wojewody organ I instancji ponownie zwrócił się do skarżącej o przedłożenie dokumentacji dotyczącej umiejscowienia kabli urządzeń sterowania ruchem oraz czasu ich realizacji. W razie braku takiej dokumentacji organ zasugerował skarżącej dokonanie stosownych pomiarów.

W odpowiedzi skarżąca przedstawiła kserokopie ksiąg inwentarzowych dla linii [....] , notatki służbowej z 9 lipca 1971 r. oraz protokołu z 7 lutego 1972 r. stwierdzających istnienie w terenie urządzeń blokady samoczynnej liniowej na przedmiotowej nieruchomości oraz mapę sytuacyjną urządzeń podziemnych.

Organ stwierdził, że przedstawiona dokumentacja znajdowała się już w aktach postępowania. Wskazał, że nie wynika z niej dokładne umiejscowienie infrastruktury, a także że nie dokumentuje ona okresu 1973-2003.

Podsumowując organ stwierdził, że zarówno C.C. , a następnie B.K. , prowadzili na rzeczonym terenie gospodarstwa, co przejawiało się w uprawie zboża i ziemniaków, jak i oraniu ziemi, co potwierdza faktyczną formę władztwa nad rzeczą.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu [....] SA, ani jej poprzedników prawnych, nieprzerwanie przez cały okres 30 lat do dnia 31 maja 2003 r.

Powyższe konstatacje organ umotywował analizą zeznań świadków dotyczących "przedłużania działki pod nasyp" oraz braki istnienia drogi pod nasypem, zdjęć lotniczych z 1975 i 1987 r. oraz orzecznictwa w przedmiocie samoistnego posiadania (art. 336 – 339 Kodeksu cywilnego), a także sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Następnie organ I instancji dokonał sprawdzenia i oceny operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Organ przywołał w szczególności § 36 i § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm.) oraz art. 156 u.g.n.

Organ wskazał m.in., że dla potrzeb szacowania przyjęto następujące cechy rynkowe: lokalizacja/otoczenie, kształt i konfiguracja terenu, infrastruktura techniczna, podstawa określenia przeznaczenia, powierzchnia działki.

Na podstawie analizy cen transakcyjnych w okresie badania rynku, tj. od sierpnia 2013 do lipca 2015 r., stwierdzono nieistotny wpływ upływu czasu na kształtowanie się cen transakcyjnych nieruchomości niezabudowanych na lokalnym rynku nieruchomości. Dodatkowo, uwzględniając aktualne tendencje, a także możliwe do wystąpienia zagrożenia na rynku nieruchomości obecną i przyszłą kondycję finansową inwestorów, sytuację na rynkach sąsiednich i krajowym oraz ogólną sytuację ekonomiczną trend przyjęto na poziomie 0%, wobec tego nie aktualizowano cen ze względu na upływ czasu.

Wyceniana nieruchomość położona jest przy ulicy [....] , w strefie peryferyjnej miasta w dalszej odległości od centrum miasta K. W sąsiedztwie nieruchomości znajduje się linia kolejowa, tereny niezabudowane oraz sporadyczna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Nieruchomości posiadają kształt regularny, zbliżony do wydłużonego trójkąta, teren jest płaski z częściową skarpą. Nieruchomość nie jest uzbrojona, bez dostępu do drogi publicznej.

Po uwzględnieniu ww. cech nieruchomości uznano, że oszacowana wartość rynkowa prawa własności przedmiotowej nieruchomości wynosi 80,22 zł/m2 gruntu, co w przeliczeniu do całej powierzchni nieruchomości, tj. 0,0114 ha, daje 9 145 zł.

[....] SA w W. , Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. , wniosła od ww. decyzji odwołanie, zarzucając powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że [....] SA nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości oraz podnosząc m. in., iż: "przede wszystkim organ I instancji całkowicie bezzasadnie oparł się na zeznaniach zainteresowanego w sprawie oraz wskazanych przez niego świadków, przy całkowitym pominięciu istotnych dowodów w sprawie w postaci ksiąg inwentarzowych, a także wydruków z programu SAP".

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że fakt, iż daty wskazane na dokumentach mogą odnosić się do różnych etapów lub odcinków budowy linii kolejowej lub poszczególnych ich części nie może dyskwalifikować przedstawionych dokumentów. (...) Dodatkowo odwołujący się podkreślił, że organ I instancji w ogóle nie zbadał kwestii położenia infrastruktury kolejowej. Odwołujący się wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ starał się uzasadnić, że [....] SA nie wykazało przy pomocy zgłoszonej tezy dowodowej miejsca usytuowania elementów infrastruktury, bowiem świadek nie potrafił się dokładnie w tym zakresie wypowiedzieć. Tymczasem jakakolwiek aktywność stron w toku postępowania nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów, które są niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Stwierdzenie, iż strona czegoś nie wykazała i zaniechanie dalszych ustaleń w tym zakresie stanowi rażące naruszenie art. 7 i 77 K.p.a.

Odwołujący zarzucił, że Prezydent Miasta K. nie ustalił położenia infrastruktury, w oparciu o opracowanie wykonane na podstawie dodatkowych pomiarów specjalnymi urządzeniami, celem ustalenia, czy owe kable urządzeń sterowania ruchem kolejowym znajdują się na przedmiotowych działkach. Ponadto odwołujący się wskazał, że organ I instancji pominął okoliczność faktycznego wykorzystywania pasa gruntu przy nasypie kolejowym.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 7 lipca 2016 r. znak [....] , na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie nie zaistniała omawiana negatywna przesłanka orzeczenia o ustaleniu i wypłacie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Organ odwoławczy przedstawił obszerne rozważania w kwestii wykładni pojęcia posiadania samoistnego i zależnego. W szczególności wskazał na decydującą dla tego rozróżnienia wolę podmiotu władającego daną rzeczą, którą należy ustalać na podstawie zamanifestowanych jej przejawów.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, wbrew twierdzeniu organu I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy dowodzi, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się od kilkudziesięciu lat "kable urządzeń sterowania ruchem kolejowym", jednakże wskazana okoliczność nie stanowi dowodu potwierdzającego, iż [....] SA była posiadaczem samoistnym tej nieruchomości nieprzerwanie przez okres 30 lat. Organ II Instancji stwierdził, że sam fakt, że na nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe, nie wystarcza do uznania nieruchomości za będącą w posiadaniu samoistnym.

Organ wskazał też na różnicę między posiadaniem samoistnym, które może zmierzać do zasiedzenia własności nieruchomości, od posiadania samoistnego zmierzającego do zasiedzenia służebności gruntowej i służebności przesyłu.

Następnie organ odwoławczy szeroko omówił prawidłowość sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Stwierdził, że rzeczoznawca majątkowy dokonał właściwego wyboru podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Tym samym wypełnił również dyspozycję art. 154 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, iż organ I instancji pominął istotny w ocenie odwołującej dowód w sprawie w postaci ksiąg inwentarzowych, a także wydruków z programu SAP, organ odwoławczy potwierdził swoje stanowisko w tym zakresie przedstawione już we wcześniejszych decyzjach Wojewody [....] , iż przedstawione do sprawy księgi inwentarzowe środków trwałych uniemożliwiają poczynienie w oparciu o nie ustaleń w interesującym zakresie (tj. pewnego ustalenia daty powstania i umieszczenia na konkretnej nieruchomości danego środka trwałego wchodzącego w skład majątku [....] SA), gdyż zawarte w nich informacje budzą duże wątpliwości i nie pozwalają na wyciągniecie, na podstawie zawartych w nich treści, precyzyjnych i jednoznacznych wniosków, a wydruki z programu SAP obejmują dane wprowadzone dopiero w 2001 r.

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odwołania, iż: "postępowanie dowodowe wykazało, iż teren ten był wykorzystywany jako droga podczas modernizacji linii i jako teren pozostawiania odpadów po oczyszczaniu torów po modernizacji i nie było to przez nikogo kwestionowane." Z zeznań świadków oraz ze zdjęć lotniczych wynika bowiem, że na przedmiotowym terenie nie było drogi gruntowej. Również na rozprawie administracyjnej w dniu 24 kwietnia 2013 r. przedstawiciel inwestora wskazał, że wskazany teren nie może być uznany za drogę gruntową ze względu na kształt działki. Z zeznań świadka wynika, że teren ten był wykorzystywany jako droga podczas modernizacji i jako teren do pozostawania odpadów po oczyszczaniu torów po modernizacji (wysiewki).

[....] SA w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, a w konsekwencji nieprawidłowym przyjęciu, że [....] SA nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację z odwołania. Dodatkowo podniesiono, że kluczowe ustalenia w każdej sprawie administracyjnej mają być dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym również w tej sprawie w oparciu o zaoferowane przez [....] SA dokumenty. Ewentualne braki w dokumentacji mogą być uzupełniane przy pomocy domniemań albo innych środków dowodowych. K.p.a. nie daje żadnych podstaw do odmowy wiarygodności takiej dokumentacji z przyczyn wskazanych przez organ I instancji. Z powołanych dowodów wynikało natomiast, że [....] SA cały przedmiotowy teren traktowało jak swój, korzystając z niego dowolnie w niezbędnym zakresie, kiedy tylko zachodziła taka potrzeba, nie pytając się nikogo o zgodę.

Ponadto skarżąca podniosła, że organ I instancji pominął okoliczność faktycznego wykorzystywania pasa gruntu przy nasypie kolejowym. Brak urządzenia w tym miejscu drogi, jako budowli spełniającej wymogi techniczne w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz prawa o drogach publicznych, nie oznacza, że teren ów musiał znajdować się w posiadaniu zainteresowanego. Przede wszystkim postępowanie dowodowe wykazało, iż teren ten był wykorzystywany jako droga podczas modernizacji linii i jako teren pozostawiania odpadów po oczyszczaniu torów po modernizacji i nie było to przez nikogo kwestionowane. Skoro tak, to nie mogły tam znajdować się ziemniaki ani zboże i sam teren nie mógł być zaorany "aż do samego nasypu", bowiem uniemożliwiałoby to dojazd i wykorzystanie terenu podczas modernizacji. Poza tym organowi I instancji umknęło, że z tego terenu znajdującego się w posiadaniu [....] SA korzystały również inne osoby, które dostawały się do swoich pól od strony nasypu kolejowego.

Na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. skarżąca przyznała, że na spornych nieruchomościach znajdują się kable urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz zaakcentowała, że kable są częścią linii kolejowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik B.K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej była ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody [....] w przedmiocie ustalenia i nakazania wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 37a ust. 1, 7, 8 i 9 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [....] (Dz.U. z 2014 r., poz. 1160 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji". Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, kształtującą uprawnienia strony do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linie kolejowe przez [....] , jest przepis art. 37a ustawy o komercjalizacji, który w ust. 1 stanowi, że grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [....] SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [....] SA, stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7.

Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji (art. 37a ust. 4). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich (art. 37a ust. 5).

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat (art. 37a ust. 7).

Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca [....] SA (art. 37a ust. 8).

Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela (art. 37a ust. 9).

W sprawie, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, niekwestionowanym jest, że spełnione są w sprawie przesłanki pozytywne określone w ust. 1 art. 37a ustawy o komercjalizacji. Wydana została decyzja, o której mowa w ust. 4, a także wniosek o odszkodowanie został złożony we właściwym terminie, o którym mowa w ust. 7.

Żadna ze stron nie podważała również prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego dla przedmiotowej nieruchomości.

Powyższe kwestie nie budzą również wątpliwości Sądu.

Natomiast sporne pozostawało, jak trafnie wskazały organy, czy [....] SA i jej poprzednicy prawni posiadali samoistnie nieruchomość oznaczoną jako działki nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] przez okres co najmniej 30 lat w okresie do dnia 31 maja 2003 r., a także, czy posiadanie to nie zostało przerwane. Ustalenia w tym przedmiocie były kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Rozpoczynając analizę ww. problemu należy podkreślić, że zasadą, przewidzianą w art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji przy przejęciu gruntów zagospodarowanych przez kolej na rzecz Skarbu Państwa, jest dokonanie tego przejęcia za odszkodowaniem. Nie może zresztą być inaczej, biorąc pod uwagę konstytucyjną ochronę prawa własności i związane z nią prawo do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie. Zatem wyjątek przewidziany w art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji należy interpretować ściśle.

Odmowa przyznania odszkodowania z art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji może nastąpić jedynie w razie jednoznacznego, niebudzącego wątpliwości wykazania zaistnienia przesłanek negatywnych, wyłączających uprawnienie byłego właściciela (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z 21 września 2011 r. sygn. I OSK 1671/10, LEX nr 1131481, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 października 2013 r., sygn. II SA/Gl 862/13, powołane orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy też wskazać, że decyzja stwierdzająca przejście własności nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza, że doszło w konkretnej sytuacji do wywłaszczenia z mocy prawa.

Wniosek wywłaszczonego podmiotu ma w istocie dwojaki charakter. Z jednej strony stanowi zgłoszenie roszczenia odszkodowawczego, z drugiej zaś zawiera w sobie żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania.

Wniosek o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod linie kolejowe nie zmierza do zachowania prawa własności, ta bowiem została już odjęta z mocy samego prawa.

Podkreślenia wymaga, że art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji stanowi, iż odszkodowanie przysługuje za grunty zajęte pod budowę linii kolejowej, a nie jej modernizację czy elektryfikację, tym niemniej ze względów systemowych wymagających uznania, iż odszkodowanie powinno być przyznawane za każdą formę odjęcia własności prywatnej na cele publiczne, przyjąć należy, że odszkodowanie przysługuje także w związku z modernizacją istniejącej linii kolejowej, w razie zajęcia dodatkowej, dotychczas niezajętej przez linię kolejową nieruchomości lub jej części. Postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania powinno jednakże w sposób niebudzący wątpliwości ustalić czy, a jeżeli tak, to jaka część nieruchomości została zajęta (przejęta w posiadanie samoistne) przez jednostkę organizacyjną – poprzednika prawnego [....] SA w związku z tymi działaniami (por. wyrok WSA w Krakowie z 23 listopada 2016 r., sygn. II SA/Kr 1008/16).

Ponadto wskazać należy, że ani w analizowanym przepisie, ani w pozostałych przepisach ustawy o komercjalizacji, jak również w przepisach, do których odsyła art. 2 ust. 6 i ust. 7 ustawy o komercjalizacji, nie została zawarta definicja posiadania samoistnego. Należy zatem przyjąć - zgodnie zresztą ze stanowiskiem, prezentowanym w sprawie przez organy administracji publicznej, że pojęcie posiadania samoistnego należy rozumieć w taki sposób, w jaki reguluje je prawo cywilne (por. wyroki WSA w Poznaniu z 17 marca 2011 r., sygn. IV SA/Po 944/10; w Krakowie z 24 lutego 2011 r., sygn. II SA/Kr 1311/10; w Gdańsku z 23 października 2008 r., sygn. II SA/Gd 543/08).

Należy wskazać, że posiadanie samoistne może występować nie tylko w sytuacji, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właścicielskich, lecz także wówczas, gdy wie, że właścicielem nie jest, ale chce posiadać rzecz i posiada ją tak, jakby był właścicielem. Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest faktyczne władanie rzeczą (corpus) oraz czynnik woli (animus domini). O charakterze posiadania nie decyduje stan prawny, na którego podstawie nastąpiło objęcie rzeczy we władanie, lecz sposób tego władania. Okoliczność, że Spółka [....] SA wiedziała o tym, że prawo własności jej nie przysługuje, nie miało znaczenia dla określenia charakteru (samoistności) przedmiotowego posiadania.

Wiedza posiadacza o istnieniu właściciela posiadanej przez niego rzeczy nie wpływa na samoistność posiadania, o ile posiadanie to wypełnia przesłanki art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, określające (definiujące) posiadacza samoistnego.

Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; A. Kunicki (w:) System..., s. 830; E. Skowrońska-Bocian (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Nie budzi szczególnych wątpliwości interpretacyjnych element "władania rzeczą" (corpus). Bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą, "zatrzymania" rzeczy, jej "używania", "korzystania" (por. Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, Lex). Drugim współwystępującym, niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania, jest psychiczny czynnik zamiaru władania ("zawładnięcia") rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Wymaga to szczególnego podkreślenia w przypadku posiadania niepopartego tytułem prawnym, który mógłby wynikać z nawiązanego stosunku prawnego, w przypadku posiadania "bezprawnego".

Zatem zamiar władania rzeczą "dla siebie" rozstrzyga o posiadaniu w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Teoretycznie decyduje tutaj wewnętrzna, subiektywna wola posiadania. W praktyce należy też dążyć w najwyższej mierze do jej uszanowania. Wobec trudności dowodowych można i trzeba kierować się według zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą. Przejawia się ona przecież w postępowaniu posiadacza wobec otoczenia (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks..., s. 769).

Posiadanie, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, może być samoistne, wówczas posiadaczem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, bądź też zależne - jeżeli posiadacz włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Wypada również zastrzec, że w myśl art. 337 Kodeksu cywilnego, posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Od posiadacza odróżnić należy również dzierżyciela, którym stosownie do art. 338 Kodeksu cywilnego jest ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego. W świetle art. 37a ust. 7 zd. 3 ustawy o komercjalizacji roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje wówczas, gdy nieprzerwane, trzydziestoletnie posiadanie było posiadaniem samoistnym.

A contrario należy więc wskazać, że nie stanowi negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania posiadanie zależne nieruchomości przez [....] , ani też jej dzierżenie. Dotychczasowe uwagi wypada uzupełnić o dwa domniemania, wynikające z przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 339 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Natomiast art. 340 Kodeksu cywilnego nakazuje domniemywać ciągłość posiadania, zastrzegając, że niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.

Zasadne będzie przytoczenie również wywodów NSA zawartych w wyroku z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1671/10 (LEX nr 1131481), w którym sąd dokonał analizy regulacji prawnej dotyczącej funkcjonowania przedsiębiorstwa [....] i wskazał, że z mocy art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym [....] (Dz.U. z 1989 r., nr 26, poz. 138), mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa [....] działającego dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. z 1970 r., nr 9, poz. 76), stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami przedsiębiorstwa działającego na podstawie ustawy. Zatem zakładając racjonalność ustawodawcy, nie można odmówić przedsiębiorstwom państwowym prawa do możliwości posiadania samoistnego nieruchomości stanowiących własność osób trzecich (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 376/14, LEX nr 1534116).

Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy należy wskazać, że słusznie organ odwoławczy stwierdził, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika istnienie na przedmiotowej nieruchomości od 1972 r. kabli urządzeń sterowania ruchem kolejowym, co zresztą zostało przyznane przez skarżącą na rozprawie sądowej. Jednakże ta okoliczność nie stanowi dowodu potwierdzającego, iż [....] SA była posiadaczem samoistnym tej nieruchomości nieprzerwanie przez okres 30 lat. Sam fakt, że na nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe nie wystarcza do uznania całości nieruchomości za będącą w posiadaniu samoistnym [....] .

Trafnie organ odwoławczy wskazał na rozróżnienie pomiędzy posiadaniem o zakresie służebności w opozycji do posiadania odpowiadającego własności nieruchomości. Cechą posiadania samoistnego służebności jest to, że władztwo posiadacza polega na korzystaniu z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności (w taki sposób, w jaki czyni to podmiot mający służebność) i może ono być wykonane sporadycznie, w miarę potrzeby.

Tym samym fakt, że na nieruchomości znajdują się podziemne urządzenia techniczne nie stanowi dowodu na posiadanie samoistne tej nieruchomości przez skarżącą, czyli że nastąpiło objęcie tej nieruchomości w faktyczne władanie jak właściciel wraz ze stosownym przejawem manifestacji takiej woli na zewnątrz.

Przekształcenie władztwa na samoistne wymaga zamanifestowania zmiany posiadania na zewnątrz, gdyż sama intencja posiadacza nie wystarcza (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt I CKN 538/98).

W tym kontekście nie mogło odnieść zamierzonych skutków twierdzenie skarżącej, że [....] SA całą nieruchomość traktowało jako swój teren, korzystając z niego dowolnie w niezbędnym zakresie, kiedy tylko zachodziła potrzeba, bez pytania nikogo o zgodę. Manifestacji powyższego nie potwierdzają bowiem zeznania świadków (w tym pracowników [....] ), dokumentacja przedstawiona przez skarżącą i zdjęcia satelitarne. Co więcej z zeznań świadków wynika, że B.K. i jego poprzednik prawny również władali nieruchomością, orając ją i zasiewając, bez pytania kogokolwiek o zgodę.

Podobnie argumenty dotyczące drogi przy nasypie kolejowym, a także pozostawiania odpadów po czyszczeniu torów, również nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym i jako takie są bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu skargi oparcia się przez organ na zeznaniach zainteresowanego oraz wskazanych przez niego świadków, należy wskazać, że jest on bezzasadny, bowiem zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organy nie traktowały przy tym wyjaśnień wnioskodawcy i zeznań świadków bezkrytycznie, a prawidłowo skonfrontowały je z pozostałym materiałem dowodowym.

Odnośnie zarzutu pominięcia dowodów w postaci ksiąg inwentarzowych, a także wydruków z programu SAP, jest on chybiony, bowiem, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, przedstawione do sprawy księgi inwentarzowe środków trwałych uniemożliwiają poczynienie w oparciu o nie ustaleń w istotnym dla sprawy zakresie (tj. pewnego ustalenia daty powstania i umieszczenia na konkretnej nieruchomości danego środka trwałego wchodzącego w skład majątku [....] S.A.). Zawarte w nich informacje budzą wątpliwości i nie pozwalają na wyciągniecie na podstawie zawartych w nich treści, precyzyjnych i jednoznacznych wniosków co do zakresu i częstotliwości manifestowania posiadania przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy nie zakwestionowały wiarygodności ksiąg inwentarzowych, a jedynie trafnie oceniły możliwość ustalenia na ich podstawie faktów istotnych dla sprawy.

Z kolei wydruki z programu "SAP" obejmują dane wprowadzone dopiero w 2001 r., co może dotyczyć jedynie dwóch ostatnich lat przed wywłaszczeniem nieruchomości.

Trafnie podniosła skarżąca, że właściciel rzeczy ma uprawnienie do niewykonywania prawa własności. Z tego jednak nie można interpretować prawa rzekomego posiadacza samoistnego do niemanifestowania posiadania i jednoczesnego żądania uznania skutków prawnych takiego posiadania.

Wszystkie wyżej wymienione okoliczności zostały ocenione przez organy zgodnie z art. 77 i art. 80 K.p.a. w sposób swobodny, ale nie dowolny, czemu organy dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.

Odnosząc się do ogółu zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy należy podkreślić, że są one bezpodstawne. Postępowanie w sprawie toczy się od 2007 r., a poddana niniejszej kontroli sądowej decyzja była poprzedzona kilkoma decyzjami Prezydenta Miasta K. oraz decyzjami Wojewody [....] uchylającymi decyzje I instancji i przekazującymi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Obecnie stan faktyczny sprawy został już należycie wyjaśniony. Zarzuty dotyczące wykorzystywania pasa gruntu przy nasypie (droga przy modernizacji, fakt orania itp.) w kontekście np. wniosków z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 24 kwietnia 2013 r., były oceniane przez organy na poprzednich etapach postępowania, m.in. w decyzji Wojewody [....] z 4 marca 2014 r. Organ również wielokrotnie zwracał się do [....] SA w celu wyjaśnienia wyżej sygnalizowanych kwestii (m.in. pismami z 23 września 2014 r., 12 czerwca 2014 r., 14 marca 2014 r.). Organy wielokrotnie również zawiadamiały skarżącą o przeprowadzaniu czynności dowodowych i możliwości wypowiedzenia się w sprawie i składania własnych wniosków dowodowych. W odpowiedzi skarżąca zachowywała się biernie, przedstawiała jedynie dokumentację, którą już wcześniej udostępniła organowi, być może licząc na odmienną jej interpretację. Dlatego też zarzuty zaniedbania organów w kwestii postępowania dowodowego nie mogą być ocenione jako zasadne. Podkreślić należy, że obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, ponieważ w swym dobrze rozumianym interesie winna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki.

Podsumowując należy wskazać, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca przez 30 letni okres poprzedzający wywłaszczenie posiadała na terenie przedmiotowej nieruchomości podziemne urządzenia techniczne, co odpowiadało w swoim zakresie posiadaniu służebności. Dodatkowo, czasowo i sporadycznie dysponowała całą nieruchomością, a to w czasie prac remontowych i konserwacyjnych.

Z akt sprawy nie wynika natomiast, by [....] SA przejawiało wolę władania jak właściciel - z wyłączeniem innych osób - całą przedmiotową nieruchomością w całym nieprzerwanym okresie objętym hipotezą normy art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji.

W konsekwencji brak było w niniejszej sprawie podstaw do przyjęcia, że przez okres co najmniej 30 lat do dnia 31 maja 2003 r. nieruchomość pozostawała nieprzerwanie w posiadaniu samoistnym [....] SA lub jej poprzedników prawnych. Ustalenie to oznacza brak negatywnej przesłanki dla ustalenia odszkodowania za grunt, o którym mowa w art. 37a ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Wyniki przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego uzasadniały orzeczenie o ustaleniu i wypłacie odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żaden z jej zarzutów nie okazał się uzasadniony, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.