Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 297/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 31 zp ust.4
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 75 § 1zd.1, art. 81a  § 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095, dalej jako ustawa COVID - 19) odmówił R.Z. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ wskazał, że decyzja ta jest wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za miesiące marzec-maj 2020 r. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 473/2, którym Sąd uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję ZUS z [...] lutego 2021 r. nr [...] o odmowie zwolnienia R.Z. z obowiązku opłacanie składek należnych za w.w. okres. W powyższym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał uchybienia organu wydającego decyzję w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W konsekwencji Zakład uchylił decyzję ZUS z [...] lutego 2021 r. znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przystąpił do rozpatrzenia wniosku Pani R.Z. z [...] stycznia 2021 r. o rozpatrzenie sprawy w zakresie zwolnienia z opłacania składek za okres marzec - maj 2020 r. Organ przytoczył treść art. 31 zo ust. 1 ustawy COVID-19, zgodnie z którym płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres marzec - maj 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca

2020. r.

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. (art. 31 zp ust. 1).

Pismem z [...] stycznia 2021 r. Pani R.Z. powiadomiła, że na początku kwietnia złożyła wypełniony wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności w formie papierowej w Oddziale ZUS. Skarżąca została wezwana przez Zakład do wskazania świadków na dowód złożenia przez nią wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności w skrzynce podawczej w Oddziale ZUS

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przekazała pisemne oświadczenie swojego małżonka – S.Z. Skarżąca podtrzymała swoje oświadczenie, że wrzuciła osobiście wniosek do skrzynki. Poinformowała, że jej ówczesną księgową była Pani K.R. z Biura Rachunkowego [...] (od ponad roku nie jest już klientem biura). Oświadczyła też, że żadna z wymienionych osób nie była naocznym świadkiem wrzucenia wniosku do skrzynki podawczej. Zakład przyjął jako dowód przekazane przez skarżącą pisemne oświadczenie świadka – S.Z. z [...] lutego 2022 r., w którym oświadczył, że nie był bezpośrednim świadkiem wrzucenia wniosku do skrzynki podawczej, natomiast [...] kwietnia 2020 r. odebrał żonę samochodem spod siedziby ZUS, gdzie była w celu złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r.

S.Z. podał, że żona przekazała mu informację, że idzie do swojego biura rachunkowego w celu wypełnienia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za miesiące marzec-maj 2020 r. oraz przekazała, że na ów moment nie ma możliwości sporządzenia i wysłania wniosku drogą elektroniczną przez biuro rachunkowe. Z uwagi na fakt, że kwota zwolnienia ze składek była dla żony znacząca i że została przymuszona do zamknięcia swojego salonu kosmetycznego, Państwo Z. chcieli złożyć wniosek jak najszybciej. W oświadczeniu S.Z. wskazał, że w tamtym okresie żona nie posiadała profilu zaufanego, wszelkie sprawy z ZUS były realizowane przez biuro rachunkowe. Małżonkowie nie mieli wglądu w korespondencję i nie mieli wiedzy, czy wniosek został zatwierdzony.

S.Z. oświadczył również, że z uwagi na to, iż żona otrzymywała świadczenie postojowe z ZUS byli przekonani, że wszystkie formalności zostały prawidłowo dopełnione.

W dniu [...] marca 2022 r. R.Z. została przesłuchana w sprawie na okoliczność złożenia przez nią w Oddziale ZUS wniosku o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec - maj 2020 r. Skarżąca zeznała, że wrzuciła do skrzynki podawczej wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec, kwiecień i maj 2020 r. Z protokołu zeznań wynika, że świadek nie pamięta jak wyglądała skrzynka, pamięta natomiast że skrzynka była podpisana - na dokumenty - i stała w tym miejscu, w którym stoi w chwili przesłuchania, świadek skrzynki nie szukała, nie pamiętała koloru skrzynki. R.Z. zeznała również, że skrzynka była raczej duża. Nie pamiętała dokładnie w jaki sposób można było umieścić w skrzynce dokumenty, zeznała, że chyba była dziura w skrzynce. Przesłuchiwana zapamiętała, że na skrzynce umieszczona była informacja, z której wynikało, że jest to właściwa skrzynka do złożenia dokumentów. Na pytanie - ile skrzynek podawczych stało świadek udzieliła odpowiedzi, że stała jedna skrzynka, która była podpisana i nie szukała innej. Na pytanie, czy ktoś pilnował skrzynki, przesłuchiwana odpowiedziała, że chyba ktoś z ochrony, ale z nikim nie rozmawiała, wrzuciła i wyszła. Nie potrafiła opisać osoby pilnującej. Nie widziała też żadnej pieczątki, aby wbić datę ani nie pamiętała, czy drzwi na Salę Obsługi Klienta były otwarte, nie miała potrzeby wejść do środka. Na pytanie, czy w innym okresie również składała coś osobiście, świadek odpowiedziała, że nic więcej nie składała osobiście, a akurat ten wniosek otrzymała do wypełnienia w biurze i w związku z tym, że nie pracowała z powodu lockdownu sama zaniosła do ZUS w tym samym dniu, w którym go wypełniła. Przesłuchiwana zeznała, że nie ma bezpośredniego świadka faktu wrzucenia wniosku do skrzynki podawczej.

Dalej organ wskazał, że przeprowadzono również postępowanie wyjaśniające z pracownikami Wydziału Obsługi Klientów i Korespondencji Zakładu, którzy przedstawili sposób obsługi korespondencji składanej w ZUS. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w kwietniu 2020 r. były udostępnione dla klientów dwie zielone skrzynki każda posiadała bieżącą datę i opis o treści: pierwsza - "składanie korespondencji", druga - " Wnioski przedsiębiorców Tarcza Antykryzysowa". Skrzynki były postawione na stoliku przy uchylonych drzwiach wejściowych bez możliwości wejścia do przedsionka, gdzie obecnie znajduje sią tylko jedna inna biała skrzynka na dokumenty. Dwie skrzynki były pod stałym nadzorem pracownika OKK. Dokumenty ze skrzynek podlegały 3 dniowej kwarantannie. Po tym okresie były otwierane przez pracowników OKK sortowane, opieczętowywane datą wpływu i wprowadzane do systemu informatycznego. W przypadku błędnych wniosków dot. tarczy antykryzysowej papierowe wnioski były przekazywane do komórek merytorycznych w celu uzupełnienia braków. Po uzupełnieniu dokumenty były wprowadzane do systemu informatycznego. Po zakończeniu akcji wnioski papierowe płatników zostały zarchiwizowane. Wszystkie wnioski papierowe znajdujące się w archiwum zostały sprawdzone przez pracowników Oddziału i nie stwierdzono wpływu wniosku Pani R.Z.

Organ wskazał, że nie istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków w okresie wskazanym przez wnioskodawczynię. Ewidencja wniosków w każdej jednostce jest ustandaryzowana, nie istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej do pojemników na dokumenty albo inny system tego rodzaju ewidencji korespondencji. Korespondencja ewidencjonowana jest. wyłącznie elektronicznie. Każdy wniosek podlegał ewidencji elektronicznie, jednak nie można całkowicie wykluczyć podłączenie innego wniosku, w związku z czym przeszukano zarchiwizowane wnioski złożone przez innych płatników składek w celu sprawdzenia, czy wniosek R.Z. nie został przypadkowo podpięty do innych wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. ZUS nie odnalazł wniosku. Zdaniem organu zagubienie bądź błędne zarejestrowanie wniosku złożonego w skrzynce podawczej było niemożliwe. Kilkukrotnie przeszukano wszystkie zarchiwizowane wnioski związane ze zwolnieniem z obowiązku opłacania składek złożone do ZUS we wskazanym przez płatnika okresie. Wniosku R.Z. o zwolnienie z opłacania składek RDZ nie zaewidencjonowano. Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że wniosek w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. nie został przez R.Z. złożony, a w konsekwencji skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] marca 2020 do [...] maja 2020 r.

Od powyższej decyzji ZUS R.Z. wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z wymienionych przepisów przez niepodjęcie realnych działań zmierzających do ustalenia w jakim terminie nastąpiło złożenie wniosku przez skarżącą w sytuacji gdy organ I instancji był zamknięty dla osób z zewnątrz i skarżąca nie mogła złożyć wniosku bezpośrednio w biurze ZUS oraz braku wskazania jakie procedury i działania umożliwiają prawidłowe określenie daty wpływu korespondencji złożonej za pośrednictwem skrzynki podawczej znajdującej się przed budynkiem organu I instancji i w jaki sposób organ ustalił brak złożenia wniosku przez skarżącą; 2) brak wszechstronnego rozpoznania istoty sprawy, w szczególności stronnicze i wybiórcze przesłuchanie skarżącej, a następnie przeprowadzenie wniosków odmiennych od treści złożonych zeznań.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przyjmowanie wniosków oraz opróżnianie skrzynki oddawczej ZUS winno opierać się na ustalonych procedurach dotyczących obiegu dokumentów, a z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby takie procedury zostały wprowadzone. Organ nie wyjaśnił w jaki sposób i kiedy była wyjmowana korespondencja wrzucana do skrzynki, czy istnieje procedura ewidencjonowania korespondencji oraz ewentualnie w jakim trybie następuje ewidencjonowanie korespondencji. Nie wyjaśniono czy na skrzynce umieszczone zostały pouczenia dla składającego pismo co do braku potwierdzenia złożenia pisma. Skarżąca wskazała, że miały miejsce przypadki zaginięcia wniosku złożonego do skrzynki oddawczej ZUS. Dalej skarżąca podniosła, że wbrew stanowisku organu treść złożonych przez nią zeznań nie pozostaje w diametralnej sprzeczności z ustaleniami ZUS i nie daje podstaw do uznania, że wnioski RDZ nie zostały przez nią wrzucone do skrzynki. Powyższą okoliczność należy oceniać z uwzględnieniem okoliczności w jakich był składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek. Organ zaniechał zbadania monitoringu , który jest zainstalowany wewnątrz i na zewnątrz budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej - p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 1 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania R.Z. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia terminowości złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zgodnie z art. 31zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID - 19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. - w przypadku składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r.

Z art. 31zp ust. 4 ustawy o COVID-19 w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 24 czerwca 2020 r. wynika, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek mógł być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS. Z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491), Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował w komunikach z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.zus.pl, mając na względzie treść art. 31zp ust.4 ustawy o COVID-19, iż umożliwia płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach: - drogą elektroniczną - przez PUE ZUS, - drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej), - w formie papierowej - za pośrednictwem poczty, a także osobiście w placówce ZUS, do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS). Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika). Skarżąca twierdzi, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek złożyła do skrzynki wystawionej w Oddziale ZUS oraz, że uczyniła to [...] kwietnia 2020 r., natomiast według twierdzeń organu wniosek skarżącej nie wpłynął do organu. Brak wniosku złożonego w określonym ustawowo terminie uniemożliwia przyznanie skarżącej określonego prawa.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że sprawa była już ona przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 473/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Warto wskazać, że wydając orzeczenie kasacyjne Sąd wskazał, iż organ nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary skarżącej, że wniosek faktycznie złożyła. Obciążając skarżącą obowiązkiem wykazania, że wniosek złożyła przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19 ZUS nie podał, czy w procedurze składania wniosków do pojemników strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn nie uwzględnił jej stanowiska. Na tle art. 31zp ust. 4 ustawy o COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania wniosków o zwolnienie osobiście w placówce ZUS - do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa", Sąd uznał - podzielając stanowisko wyrażane w orzecznictwie w podobnych stanach faktycznych (por. wyroki WSA w Poznaniu: z 19 maja 2021 r., III SA/Po 371/21, z 29 kwietnia 2021, III SA/Po 817/20) - iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do skrzynek, czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków za okres, w którym skarżąca - jak twierdzi - wniosek złożyła, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS, czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 473/21 przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy były dla Sądu wiążące.

Wskazać należy, że rozpoznając ponownie sprawę w celu ustalenia okoliczności i daty złożenia przez skarżącą wniosku o zwolnienie z opłacania składek organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Zdaniem organu podjęte czynności nie doprowadziły do ustalenia, że wniosek został złożony, bowiem wniosek ten nie został "odnaleziony". W szczególności okoliczności złożenia wniosku nie potwierdziła analiza dokumentacji archiwalnej ZUS danego okresu, w której brak było przedmiotowego dokumentu. W toku postępowania na okoliczności dotyczące złożenia wniosku organ przesłuchał skarżącą w charakterze świadka. W ocenie organu treść zeznań skarżącej jest kolejnym argumentem za przyjęciem, że wniosek o przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania składek nie został w ogóle przez skarżącą złożony.

Sąd takiego stanowiska nie podziela. W ocenie Sądu ocena dowodu w postaci zeznań skarżącej wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności związanych z przeprowadzeniem tego rodzaju dowodu, czyli dowodu którego żródłem jest osoba. Trzeba mieć zatem na uwadze, że zeznania skarżącej złożone zostały prawie dwa lata po zdarzeniu, którego dotyczy sprawa, gdyż pochodzą z dnia [...] marca 2022 r. Oceniając treść zeznań należy uwzględnić upływ czasu i jego wpływ na możliwość odtworzenia przez świadka wszystkich okoliczności zdarzenia. Nadto trzeba pamiętać, ze zarówno w kwietniu 2020 r. (ze względu na ogłoszony wówczas stan epidemii) jak i podczas przesłuchania w dniu [...] marca 20202 r. świadkowi mógł towarzyszyć stres, który może mieć wpływ na prawidłowość procesu zapamiętywania a następnie odtworzenia wszystkich szczegółów zdarzenia. Wreszcie zwrócić należy uwagę na szczegółowość pytań zadawanych świadkowi podczas przesłuchania, które dotyczyły takich elementów jak: wygląd skrzynki, jej opisania, sposobu wrzucania korespondencji, umiejscowienia skrzynki. Zdaniem Sądu, ze względów wyżej przedstawionych, ewentualna rozbieżność pomiędzy zeznaniami świadka , a stanem faktycznym jaki miał miejsce w kwietniu 2020 r. nie prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że faktycznie stosowny wniosek nie został przez skarżącą złożony. Wskazać zatem przyjdzie, że pomimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania skarżącej, w rozpatrywanej sprawie nadal pozostają wątpliwości co do terminowości złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Powyższą wątpliwość należy oceniać przy uwzględnieniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zatem kierując się treścią art. 80 kpa. Należy zauważyć, że w toku postępowania skarżąca konsekwentnie podtrzymywała swoje twierdzenia o tym, że wniosek został przez nią złożony w dniu 7 kwietnia 2020 r. Przedstawiona tu wersja zdarzeń znajduje pośrednio potwierdzenie w oświadczeniu złożonym przez małżonka skarżącej – S.Z., który wprawdzie nie był bezpośrednim świadkiem wrzucania wniosku do skrzynki odbiorczej ZUS, ale odbierał skarżącą w tym dniu spod budynku siedziby ZUS. Wreszcie zwrócić należy uwagę, że przyjęty przez organ sposób "odbierania" korespondencji ze skrzynki oddawczej i następnie jej ewidencjonowania nie pozwala na jednoznaczne ustalenie obiegu korespondencji, która została przez wnioskodawcę wrzucona do skrzynki oddawczej. Z akt sprawy wynika, że wnioski ewidencjonowane były elektronicznie i nie prowadzono ewidencji wpływu w formie papierowej, jednakże w toku postępowania nie wykluczono możliwości podłączenia wniosku do innej sprawy, co oznacza również, że nie jest wykluczona możliwość jego zagubienia.

Jak wyżej podniesiono, pomimo przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, w sprawie nadal pozostają wątpliwości dotyczące terminowości złożenia przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. W ocenie Sądu rozstrzygając powyższe wątpliwości należy mieć na względzie treść art. 81 a § 1 kpa. Po myśli tego przepisu jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organ wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego.

Zastosowanie art. 81a § 1 kpa (tj. zasady uwzględnienia wątpliwości na korzyść strony skarżącej) jest dopuszczalne w sytuacji, w której po zebraniu wszelkiego dostępnego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy będzie niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje zatem, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta bowiem oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80 - 81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Wchodzą bowiem w grę dwie (lub więcej) równie prawdopodobne wersje zdarzeń. W takim przypadku organ jest zobligowany wybrać taką, która jest najbardziej korzystna dla strony. Taka sytuacja ma miejsce właśnie w rozpoznawanej sprawie - wobec niemożności jednoznacznego wykluczenia, że wniosek w dniu 7 kwietnia 2020 r. został złożony organ uprawniony jest do zastosowania w sprawie art. 81a kpa. Nie bez znaczenia jest również to, że ustawodawca w § 2 art. 81a k.p.a. przewidział granice zastosowania zasady przyjętej w § 1 tego przepisu. Wskazał na negatywne przesłanki zastosowania zasady in dubio pro reo. Należą do nich między innymi sporny charakter sprawy administracyjnej i bezpośrednie oddziaływanie w wyniku postępowania na interesy faktyczne osób trzecich. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeszkody powyższe nie występują.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. "c" p.p.s.a., zaskarżona decyzja została uchylona.