Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 509/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1,art.145 par.1 pkt 1 lit. a), art.200, art.205 par.2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.17 ust.5 pkt 1 lit. b, art.24 ust.2, art.27 ust.5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza Z. (dalej jako: organ I instancji) przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 3a, ust. 3d, ust. 5, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 23b ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 4, art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako: u.ś.r.), odmówiono przyznania A. R. (dalej jako: wnioskodawczyni lub skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę, na okres od 1 sierpnia 2020 r. bezterminowo. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że matka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe, zaś stopień niepełnosprawności datuje się od 2 czerwca 2015 r., tj. od 44 roku życia. Wskazano, że z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że matka wnioskodawczyni wymaga opieki całodobowej. Stan zdrowia męża matki nie pozwala mu na opiekę nad żoną, gdyż orzeczeniem z "[...]" stwierdzono jego okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji od 2 kwietnia 2019 r. do kwietnia 2020 r. Organ I instancji uznał, że niewątpliwie wnioskodawczyni nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad matką i jest ona osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Jednakże wskazano, że strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r., na podstawie decyzji z "[...]", która nadal pozostaje w obrocie prawnym. W związku z tym w ocenie organu I instancji brak jest możliwości przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Podniesiono, że nie ma możliwości zastosowania art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdyż wybór świadczenia możliwy jest tylko wtedy, gdy strona żadnego ze świadczeń jeszcze nie pobiera lub już nie pobiera. Zatem oświadczenie pełnomocnika wnioskodawczyni o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w momencie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowi podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż nie jest tożsame z wyborem świadczenia na korzystniejsze. Ponadto wskazano, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, jest wiążący i pozostaje nadal obowiązującym przepisem prawa, a odstępstwo od niego może stanowić naruszenie przepisów prawa. Zatem w ocenie organu I instancji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe również z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. W odwołaniu zarzuciła:

- błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. polegającą na pominięciu celów tej ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w oparciu o art. 16a u.ś.r. stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku strony o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

- naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co w konsekwencji skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji strony nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa strony do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem strony;

- naruszenie tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez córkę dorosłej osoby wymagającej opieki, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że przyznało wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką od 1 listopada 2020 r. na czas nieokreślony. W uzasadnieniu Kolegium uznało, że spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia. Wskazano, że matka wnioskodawczyni ma 64 lata, jest mężatką, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga pomocy w prawidłowym funkcjonowaniu, zaś jej małżonek posiada orzeczenie o okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawczyni, która mieszka razem z matką i jej mężem, pomaga matce w codziennych czynnościach samoobsługowych, pielęgnacyjnych i gospodarczych. Podniesiono, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego okoliczność faktycznego sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką nie jest sporna, zaś charakter i zakres tej opieki uniemożliwiają wnioskodawczyni podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że wnioskodawczynię obciąża obowiązek alimentacyjny względem matki. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13) oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż przed ukończeniem 18 roku życia (lub 25 roku życia w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej), należy dokonywać z pominięciem kryterium określonego w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Tym samym, bez znaczenia pozostaje okoliczność, kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Kolegium wyjaśniło, że nie mogło jednak przyznać przedmiotowego świadczenia od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. od sierpnia 2020 r., bowiem do 31 października 2020 r. wnioskodawczyni pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja przyznająca to świadczenie nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym, przyznano stronie wnioskowane świadczenie pielęgnacyjnego od 1 listopada 2020 r. bezterminowo.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionowała decyzję w zakresie oddalającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 31 października 2020 r., zarzucając:

- naruszenie przepisu art. 24 ust 2 u.ś.r. poprzez niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy jego - niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych - dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 31 października 2020 r., pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy wniosku w dniu 4 sierpnia 2020 r., zawierającego między innymi oświadczenie skarżącej o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy,

- dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia prawidłowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

- naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co w konsekwencji skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenie pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej, pomimo dokonania przez nią wyraźnego wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 4 sierpnia 2020 r., jednocześnie wnosząc, na podstawie art. 155 k.p.a., o uprzednie uchylenie wcześniejszej decyzji przyznającej jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, którego jednoczesne pobieranie ze świadczeniem pielęgnacyjnym stanowiłoby negatywną przesłankę przyznania korzystniejszego świadczenia. Tym samym, skarżąca dokonała wyboru świadczenia w rozumieniu art. 27 ust 5 u.ś.r., Zdaniem skarżącej nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane, gdyż stawia ją to w trudnej sytuacji i wprowadza w stan niepewności. Skoro ustawodawca przewidział możliwość złożenia przez beneficjenta oświadczenia co do wyboru jednego ze świadczeń, to dokonany wybór świadczenia powinien odnosić swój skutek zgodnie z ogólną regułą z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Zatem zdaniem skarżącej wnioskowane świadczenie powinno zostać jej przyznane od 1 sierpnia 2020 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z oświadczeniem o wyborze świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego i wnioskiem o rezygnacji z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przedstawione wraz z argumentacją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że jest ona zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącą we wniesionej skardze, a przez Kolegium – w odpowiedzi na skargę. Tym samym, żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie Kolegium przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne prawidłowo oceniając, że spełniła ona wszystkie przesłanki do jego uzyskania, w tym przesłankę niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Trafnie też Kolegium uznało, że wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13), utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane art. 17 ust. 1b u.ś.r. kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Istota sporu dotyczy wyłącznie kwestii uprawnienia strony skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła ona wniosek o przyznanie tego świadczenia wraz z oświadczeniem, że rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku ustalenia, że spełnia przesłanki do wnioskowanego świadczenia, co miało miejsce w dniu 11 sierpnia 2020 r. (data wpływu wniosku do organu I instancji). Natomiast Kolegium przyznało skarżącej świadczenie od 1 listopada 2020 r., gdyż – jak podano - do 31 października 2020 r. skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja w tym przedmiocie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Należy zatem zauważyć, że dopiero w postanowieniu Kolegium z "[...]", doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 30 października 2020 r. Kolegium wezwało skarżącą do przedłożenia informacji świadczącej o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z "[...]". W związku z tym pełnomocnik skarżącej wystąpił do organu I instancji o tej uchylenie decyzji, a wniosek ten wpłynął do organu I instancji 3 listopada 2020 r. Jednakże postanowieniem z "[...]" organ I instancji odmówił wszczęcia postepowania w tej sprawie, wskazując że nie ma możliwości uchylenia decyzji z datą wsteczną, a poza tym została ona już w całości wykonana, gdyż okres zasiłkowy zakończył się 31 października 2020 r. Należy zauważyć, że wprawdzie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego w trybie art. 155 k.p.a., podczas gdy organ I instancji, odmawiając wszczęcia postępowania, powołał się na treść art. 32 ust. 1 u.ś.r., ale zmiana tej decyzji nie byłaby możliwa także w trybie art. 155 k.p.a. Użyty w art. 155 k.p.a. zwrot "decyzja na mocy której strona nabyła prawo" oznacza bowiem, że uprawnienie wykonywane na mocy tej decyzji ostatecznej musi być realizowane w dacie, w której zmiany te są dokonywane. Zatem w zasadzie przepis ten nie może mieć zastosowania do decyzji już zrealizowanych. Nie może to jednak uniemożliwiać skarżącej prawa do wyboru świadczenia już od momentu złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Zauważyć bowiem należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją (zob. np. wyrok NSA z 2 lutego 2021 r., I OSK 1530/20, dostępny w Internecie). Fakt uzyskania przez określoną osobę specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może zatem stanowić przeszkody do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej. W sytuacji zbiegu uprawnień do obydwu tych świadczeń znajduje zastosowanie art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lutego 2021 r. (sygn. akt I OSK 2508/20, dostępny w Internecie) dokonując wykładni cytowanych przepisów w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia wykluczającego możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie tego przepisu, w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Bez wpływu na przytoczoną wykładnię przepisów pozostaje fakt, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych, tj. kreujących określone uprawnienie, a nie tylko je potwierdzających. W powołanym wyroku NSA zauważył również, że przyjęcie stanowiska, według którego, w przypadku gdy osoba uprawniona otrzymuje jedno ze świadczeń, ustalenie prawa do innego świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, prowadziłoby do sytuacji, w której możliwość dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia - w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń – byłaby praktycznie niemożliwa do realizacji, a zatem uprawnienie to miałoby charakter czysto iluzoryczny. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Podobnie w wyroku z 15 września 2020 r. (sygn. akt I OSK 2199/19) NSA wyraził pogląd, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. stanowi tylko o dokonaniu wyboru świadczenia przez osobę uprawnioną (nie ma w nim mowy o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi więc konieczność uprzedniej rezygnacji przez uprawnionego z przyznanego już świadczenia, tj. jeszcze przed rozstrzygnięciem co do drugiego świadczenia objętego zbiegiem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r.. Jak stwierdził NSA wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Zdaniem NSA po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do dwóch różnych świadczeń (zbieg uprawnień) nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1676/18, dostępny w Internecie).

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że skarżąca dokonała wyboru świadczenia w piśmie, które wpłynęło do organu wraz z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 11 sierpnia 2020 r. Z uwagi na treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. skarżąca nie mogła zatem zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z oświadczeniem, tj. od 1 sierpnia 2020 r.

W związku z powyższym Kolegium winno ponownie rozpoznać odwołanie skarżącej, uwzględniając rozważania Sądu odnośnie do daty początkowej, od której należy przyznać wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018r. poz. 265).