Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 569/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 217 § 1 i 2, art. 218 § 1 i 2, art. 219
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2b, ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 789/14 w sprawie ze skargi L. E. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 789/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę L.E. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 25 listopada 2013 r. L.E. (dalej wnioskodawczyni bądź skarżąca) wniosła do Prezydenta [...] (dalej Prezydent) o wydanie zaświadczenia na podstawie danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...], o działkach stanowiących jej własność bądź będących w jej posiadaniu w latach 1970-1995, za które opłacała należny podatek. W kolejnych pismach sprecyzowała, że wnioskowane zaświadczenie winno potwierdzać stan historyczny wskazanych nieruchomości, na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ujawnienia jej prawa własności tj. po przekazaniu przez Państwowe Biuro Notarialne w [...] "odpisu" [winno być "wypisu"] aktu notarialnego sporządzonego [...] czerwca 1961 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] lutego 2014 r.) Prezydent [...] , na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 i 218 kpa, odmówił wydania zaświadczenia dotyczącego nieruchomości, według stanu i oznaczenia ujawnionego w dawnym austriackim katastrze gruntowym, obowiązującym do czasu założenia ewidencji gruntów na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu podano, że żądania L.E. dotyczące uzyskania zaświadczenia przedstawiającego opis ww. działek w zarysie historycznym sprowadzają się do wykonania wykazu synchronizacyjnego, co jest czynnością materialno-techniczną zaliczaną do prac geodezyjnych, wykonywanych przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego na zlecenie i koszt zainteresowanych. Zdaniem Prezydenta, żądanie wnioskodawczyni dotyczy czynności usługowej, której nie wykonuje organ administracji i wykraczającej poza ramy zaświadczenia, gdyż nie mieści się w zakresie danych udostępnianych z ewidencji gruntów i budynków.

W zażaleniu na postanowienie z [...] lutego 2014 r. L.E. zakwestionowała stanowisko organu I instancji wskazując, że Prezydent winien żądane zaświadczenie wydać, bowiem dysponuje niezbędnym zakresem informacji.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] kwietnia 2014 r.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej Wojewódzki Inspektor bądź [...] WINGiK), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zaświadczenie w rozumieniu przepisów kpa musi opierać się na danych wynikających z posiadanych przez organ rejestrów ewidencji czy innej dokumentacji, natomiast temu celowi nie mogą służyć zaoferowane przez stronę dowody. Zaświadczenie jest pochodną faktów, odpowiadających aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu. Przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jakiego domaga się L.E. miałoby charakter synchronizacji gruntów tj. opracowania dokumentacji geodezyjnej przedstawiającej poszczególne etapy związane z przejściem z systemu parcelowego na system działkowy, z uwzględnieniem prac geodezyjnych. Kwestia ta nie może być rozstrzygana w drodze wydania zaświadczenia, gdyż w celu dokonania tego typu ustaleń należy przeprowadzić tzw. synchronizację, czyli porównanie stanu katastralnego parcel z ich stanem ewidencyjnym uwidocznionym w aktualnie obowiązującym operacie gruntów i budynków miasta [...]. Jest to czynność techniczno-geodezyjna, której wykonanie na zlecenie zainteresowanych stron należy do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje wykonanie tego typu prac. Z uwagi na fakt, że odwołująca wyraźnie wskazała we wniosku, że żąda udzielenia informacji w trybie art. 217-218 kpa, udostępnienie żądanych informacji w trybie tym nie jest możliwe, bowiem wykracza poza zaświadczenie, czyli informację o stanie ewidencyjnym. Tym samym organ odwoławczy uznał za zasadne rozstrzygnięcie organu I instancji, co przesądziło o nieuwzględnieniu zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie z [...] kwietnia 2014 r., L.E. wniosła o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego go postanowienia I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Wydanym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, dalej udip) przez jego niezastosowanie; art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej pgk) przez jego niezastosowanie i odmowę wydania żądanego zaświadczenia oraz naruszenie szeregu przepisów kpa, przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, na podstawie którego odmówiono wydania żądanego zaświadczenia. Wskazała, że wniosek o wydanie przedmiotowego zaświadczenia złożyła w związku ze zmianami przebiegu granic, powierzchni i numeracji jej nieruchomości, dokonanych na przestrzeni kilkudziesięciu lat przez organy geodezji i kartografii. W licznych pismach wskazywała na nieścisłości między obecnie obowiązującą ewidencją gruntów i budynków, a przedstawianym przez nią aktem notarialnym, jednakże organy zaniechały wyjaśnienia przyczyny zaistnienia wskazanych nieprawidłowości. Tym samym, organ rozpatrując wniosek skarżącej winien wydać żądane zaświadczenie przedstawiające stan historyczny wskazanych nieruchomości, a w przypadku zaistnienia wątpliwości w tym zakresie, winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w myśl art. 218 § 2 kpa, z udziałem skarżącej.

W odpowiedzi na skargę [...] WINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Wniosek skarżącej o wydanie żądanego zaświadczenia podlegał rozpatrzeniu zgodnie z regulacjami zawartymi dziale VII kpa. Zaświadczenie jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 217 § 2 kpa, wydaje się je na żądanie osoby jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Celem powyższej regulacji jest uniemożliwienie żądania od strony przedstawienia zaświadczenia dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, które mogą i winny być stwierdzone w inny sposób (Piotr Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2013 r.).

W myśl art. 218 § 1 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Danymi znajdującymi się w posiadaniu organu administracji są informacje zgromadzone przez ten organ przed wystąpieniem danej osoby o wystawienie zaświadczenia. Żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji lub formułowania przez organ ocen w oparciu o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów. Organ może wprawdzie przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 kpa), jednakże spełnia ono rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia i ogranicza się do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Takie postępowanie wyjaśniające może odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów oraz innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także stwierdzenie, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.

W rozpoznawanej sprawie orzekające organy prawidłowo wskazały, że żądanie skarżącej wykracza poza charakter zaświadczenia w rozumieniu wyżej przywołanych unormowań kpa. Żądanie poświadczenia danych charakteryzujących jej nieruchomości w oparciu o dokumenty z okresu przed założeniem operatu ewidencji gruntów i budynków miasta [...] (tj. sprzed 1972 r.), które nie znajdują się w zasobie użytkowym ewidencji gruntów i budynków, czyni żądanie skarżącej niemożliwym do zrealizowania w trybie przewidzianym dla zaświadczeń. Uznanie, że organ nadzoru geodezyjnego w zakresie objętym wnioskiem winien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające sprowadzałoby się do przyjęcia, że winien on ustalić historyczny przebieg granic nieruchomości, ich powierzchnię i właściciela, a zatem w istocie rozstrzygnąć sprawę w zakresie ewentualnej zmiany danych ewidencyjnych. Słusznie wskazano, że opracowanie takie stanowi synchronizację, w której osoba uprawniona dokonuje na zlecenie zainteresowanych porównania stanu katastralnego parcel z ich stanem uwidocznionym aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków. Tym samym argumenty skarżącej związane z nieprzeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego oraz niezapewnieniem jej udziału w takim postępowaniu Sąd I instancji uznał za niezasadne.

Mając na względzie stanowisko skarżącej wyrażone w toku rozprawy przed Sądem, że jej rzeczywistą intencją było zastąpienie danych obecnie figurujących w ewidencji poprzednio istniejącymi czyli wprowadzenie stosownych zmian w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Taki "zabieg" w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego polegający na wprowadzaniu nowych danych nazywa się aktualizacją. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pgk, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa i wyszczególnionych dokumentów lub w drodze decyzji administracyjnej. Nie można zatem uznać, przewidzianej przepisami procedury aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków za czynności wyjaśniające w rozumieniu art. 218 kpa, jak tego domaga się skarżąca, bowiem aktualizacja taka rozstrzyga o istocie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 218 § 2 kpa w celu wydania żądanego zaświadczenia prowadziłoby do niedozwolonego wyłączenia wskazanej procedury aktualizacji operatu. Nie jest dopuszczalne żądanie wydania zaświadczenia, którego treść miałaby dotyczyć kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną i które miałoby niejako zastąpić decyzję (wyrok NSA z 16.9.2005 r., II OSK 36/05, cbosa).

Chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 pgk, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. W myśl art. 1 ust. 2 udip, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Prawo geodezyjne i kartograficzne zawiera kompleksową procedurę uzyskiwania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków, a zatem pozyskiwanie tych danych nie odbywa się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na taki zresztą tryb nie wskazywała skarżąca, domagając się wyraźnie wydania zaświadczenia.

Sąd I instancji nie stwierdził, by w prowadzonym postępowaniu naruszone zostały przepisy postępowania. Stan faktyczny ustalono zgodnie z wymogami kpa i w pełni mógł stanowić podstawę orzekania, a w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono przesłanki, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy.

Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiodła L.E., reprezentowana przez r. pr. R. P., zaskarżając ów wyrok w całości. Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa z uwagi na oddalenie skargi podczas gdy postanowienie z [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] i poprzedzające je postanowienie z [...] lutego 2014 r. Prezydenta [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77, 80 kpa polegającym na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem w aktach sprawy zalegają pisma które wskazują na niezgodność między aktem notarialnym z [...] czerwca 1961 r. a ewidencją gruntów wprowadzoną w 1972 r., co Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął przy rozpatrywaniu sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 217 § 1 kpa przez uznanie, że żądanie skarżącej wykracza poza ramy zaświadczenia, podczas gdy skarżąca wykazała, że domaga się wydania zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu stanu historycznego jej nieruchomości, a to nie wykracza poza ramy zaświadczenia, co miało wpływ na wynik sprawy przez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 218 § 2 kpa w zw. z art. art. 24 ust. 2b pgk z uwagi na oddalenie skargi przez uznanie przez sąd, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie [art.] 218 § 2 kpa w celu wydania żądanego zaświadczenia prowadziłoby do niedozwolonego wyłączenia procedury aktualizacji operatu, co jest stwierdzeniem mylnym, bowiem przez wydanie zaświadczenia organ jedynie stwierdza co jest mu wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy, a tym bardziej nie wyłączałoby to procedury aktualizacji operatu, co miało wpływ na wynik sprawy w przedmiocie oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 i 8 kpa przez uchylenie zaskarżonego postanowienia, mimo jego wadliwości, co doprowadziło do uchybienia zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, wyrażonym w art. 7 i 8 kpa tj. zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania, tym bardziej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w praktyce powtórzył uzasadnienia postanowień I i II instancji;

6. art. 151 ppsa przez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem skargi i uchyleniem postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta [...].

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; zasądzenie na podstawie art. 203 ppsa na rzecz skarżącej kosztów postępowania; zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku ze wskazanymi jako normy dopełnienia: art. 7, 77, 80 bądź art. 7 i 8 kpa (zarzuty 1 i 5), okazały się niezasadne. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia powołanych norm na skutek braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, żadne z pism sporządzonych przez Prezydenta nie wskazuje na "niezgodności pomiędzy aktem notarialnym z [...] czerwca 1961 r. a ewidencją gruntów wprowadzoną w 1972 r.". Przeciwnie – pismem z 10 grudnia 2013 r. Prezydent poinformował skarżącą, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie ma danych dotyczących posiadania i własności gruntów na terenie [...] przed 1972 r. – rokiem założenia operatu. Tym trafnie uzasadnił brak możliwości wydania zaświadczenia w tym zakresie. Pismem z 10 grudnia 2013 r. poinformowano skarżącą precyzyjnie o zapisach ujawnionych w operacie i jakie figurowały w roku 1980 i 1995 (które to daty – wraz z rokiem 1970 - wskazała skarżąca w piśmie z 25 listopada 2013 r.; k. 1 akt administracyjnych) na rzecz skarżącej, z numerem pozycji rejestrowej, numerami i powierzchnią poszczególnych działek ewidencyjnych. Poinformowano skarżącą, że uzyskanie tych informacji w formie zaświadczenia wymaga uiszczenia 17 zł opłaty skarbowej, na podstawie cz. II pkt 21 załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U z 2012 r., poz. 1282 ze zm.; k. 2 akt administracyjnych). Pismem z 30 grudnia 2013 r. poinformowano skarżącą, że wszystkie informacje podane w piśmie z 10 grudnia 2013 r., odnoszące się do wymienionych działek ewidencyjnych (ich oznaczeń i powierzchni), podano na podstawie danych jakie zawierał operat obowiązujący w roku 1980 i 1995, i są z nimi zgodne; w tych latach nie dokonano żadnych zmian odnoszących się do powierzchni tych działek. Sprawę dotyczącą naliczania podatku gruntowego przekazano Wydziałowi Podatków i Opłat, który udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z 21 stycznia 2014 r. (k. 5 akt administracyjnych). W odpowiedzi na pismo Prezydenta z 28 stycznia 2014 r., wzywające do wykazania interesu prawnego (art. 218 kpa), skarżąca wskazała, że zaświadczenie ma służyć "do ustalenia faktycznych powierzchni przy przekazywaniu nieruchomości" (k. 13 akt administracyjnych). W wyniku otrzymania pisma skarżącej z 13 lutego 2014 r., Prezydent dokonał analizy wszystkich posiadanych danych i dokumentów związanych z prowadzeniem operatu ewidencyjnego dla miasta [...]. Prezydent wskazał, że skarżącą w operacie ewidencji gruntów i budynków dla miasta [...], w 1972 r. (gdy założono ów operat), wpisano w pozycji rejestrowej nr [...], jako władającą gruntami o łącznej powierzchni 0,6148 ha, składającymi się z działek ewidencyjnych nr: [...] o pow. 0,1055 ha; [...] o pow. 0,0781 ha; [...] o pow. 0,1686 ha; [...] o pow. 0,0605 ha; [...] o pow. 0,1436 ha i [...] o pow. 0,0585 ha. Stan ten figurował do 1997 r. W latach 1972-1995 nie dokonano żadnych zmian dotyczących powierzchni wpisanych w tym czasie na rzecz skarżącej ww działek ewidencyjnych. Operat nie zawierał zapisów świadczących o posiadaniu i użytkowaniu innych gruntów na terenie miasta [...] przez skarżącą w latach 1980, 1990 i 1995 r. Aktami notarialnymi z: [...] września 1997 r., Rep. A nr [...] i [...] kwietnia 1998 r., Rep. A nr [...], skarżąca sprzedała Gminie [...] działki nr: [...] o pow. 0,1686 ha; [...] o pow. 0,0605 ha; [...] o pow. 0,1436 ha i [...] o pow. 0,0585 ha i od tego czasu nie stanowią one własności skarżącej. Wymienione w piśmie skarżącej z 22 stycznia 2014 r. postępowanie administracyjne dotyczyło działki nr [...] i zakończone zostało prawomocną decyzją z dnia [...] września 2006 r. znak [...] i dopiero na podstawie tej decyzji dokonano zmian w zapisach dotyczących tej nieruchomości (k. 9-10, 20-23 akt administracyjnych). W pozycji rejestrowej nr [...] działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,1055 ha, w 1999 r. oznaczona została nowym numerem ewidencyjnym nr [...] i pow. 0,1017 ha, w związku z przeprowadzoną modernizacją operatu ewidencyjnego dla Miasta [...], zatwierdzonego decyzją z [...] lutego 1999 r. znak [...] Prezydenta [...], w wyniku której utworzono obręb ewidencyjny nr [...]. Działkę nr [...] w 2004 r. na podstawie zawiadomienia z 13 lutego 2004 r. nr [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych, wpisano jako stanowiącą własność skarżącej.

Sąd I instancji trafnie uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy I i II instancji nie naruszyły art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 kpa. Przepisy § 2-4 art. 77 kpa nie znajdowały w sprawie zastosowania. Informacje udzielone skarżącej poszczególnymi pismami prawidłowo odzwierciedlały informacje zgromadzone w latach 1972-2014 w operacie gruntów i budynków dla Miasta [...] dla nieruchomości, którymi władała skarżąca i stanowiły odpowiedzi na kolejne pisma skarżącej – z zakresie przedmiotowym kontrolowanego postępowania. Odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów, na które powołuje się skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 8), wymagały wydania decyzji administracyjnych w odrębnych postępowaniach, podlegających kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej (wyrok WSA w Krakowie z 16.4.2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex 510289; wyrok NSA z 27.7.2011 r., I OSK 1353/10, Lex 1082637, akceptowane przez E. Stefańską w: Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 243-244, uw. 3; s. 257, uw. 8). Jest rzeczą oczywistą, że inny jest zakres postępowania dowodowego w postępowaniu kończonym decyzją administracyjną, a inny w postępowaniu o którym mowa w art. 218 § 2 kpa. W kontrolowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), ani zasady pogłębiania zaufania (art. 8 kpa), a informacje zawarte w uzasadnieniach postanowień obu instancji należycie wyjaśniały skarżącej stanowiska obu organów.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 217 § 1 i art. 218 § 1 kpa okazały się nieusprawiedliwione. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżąca wykazała swój interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia (art. 217 § 2 pkt 2 kpa), jednakże oczekiwała wydania zaświadczenia poza zakresem przedmiotowym postępowania o wydanie zaświadczenia co do potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez Prezydenta [...] ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 2 pkt 2 kpa). Ustawodawca przewidział na tle ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podejmowanie czynności materialno-technicznych, jak np. wypisy i wyrysy dotyczące danych zebranych w katastrze gruntów, jak i wydawanie zaświadczeń. W przepisach prawa są one traktowane rozłącznie (art. 24 ust. 3 pkt 1 i 2 pgk czy art. 26 ust. 2 i art. 27 ust. 3 kwh), inny jest też ich zakres podmiotowy. Wskazał na to wyraźnie NSA w postanowieniu z 21.7.2009 r., I OSK 848/09, Lex 552333: "1. Z danych zebranych w ewidencji gruntów istnieje możliwość wydawania zarówno wypisów i wyrysów jak i zaświadczeń w rozumieniu art. 217 § 1 kpa. O ile zaświadczenie dotyczy konkretnych danych figurujących w rejestrze gruntów, to wypis i wyrys z tego rejestru stanowi dokument charakteryzujący działkę niemalże kompleksowo, obejmując numer księgi wieczystej, jej obszar, granicę, numer ewidencyjny, położenie, rodzaj użytków, klasę gruntów i właściciela. 2. Wyrys z mapy ewidencyjnej nie może być uznany za zaświadczenie". W zakresie uregulowanym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przepisy art. 217 § 1 i 2 kpa nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 pgk, oraz do informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakich mowa w art. 24 ust. 2 pgk (wyrok NSA z 20.11.2009 r., I OSK 189/09, ONSAiWSA 2011, nr 1, poz. 14, aprobowane przez M. Jaśkowską w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 217 kpa, LEX/el 2016, uw. I.5).

Co do zasady, orzecznictwo sądów administracyjnych i doktryna dopuszczają wydawanie zaświadczeń potwierdzających "historyczny stan" w określonej we wniosku dacie, wskazując że jest to jedyne uzasadnione odstępstwo od przyjętej generalnej zasady wydawania zaświadczeń według aktualnego stanu ujawnionego w rejestrach publicznych. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może bowiem w takiej sytuacji odmówić wydania danych w formie zaświadczenia, w którym jedynie potwierdza stan prawny i faktyczny. Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia np. w przypadku konieczności wydania zaświadczenia potwierdzającego ujawniony w ewidencji gruntów i budynków stan prawny z 5.12.1990 r., czyli dzień uwłaszczenia z mocy prawa przedsiębiorstw państwowych lub w każdym innym przypadku, jeżeli osoba, która wystąpi z takim wnioskiem spełnia kryteria określone w art. 217 § 2 kpa (D. Falcenloben, Zasady udostępniania danych z katastru nieruchomości, Sam. Teryt. 2009/9/s. 26 i n.). Koniecznym warunkiem udostępniania danych odzwierciedlających stan historyczny jest jednak to, by dane te znajdowały się rzeczywiście w ewidencji gruntów i budynków (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z: 24.9.2010 r., II SA/Po 435/10, cbosa; 29.1. 2014 r., II SA/Po 909/13, Lex 1542300), co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca. Tym samym, mimo że skarżąca prawidłowo wykazała swój interes prawny w wydaniu zaświadczenia w urzędowym potwierdzeniu stanu historycznego jej nieruchomości, to wydanie zaświadczenia co do danych, które w ewidencji gruntów i budynków w rzeczywistości się nie znajdują, nie było możliwe i uzasadniało odmowę wydania zaświadczenia (art. 219 kpa). Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, wniosek że "organ dysponuje dokumentami z austriackiego katastru gruntowego" nie wynika z twierdzeń organu, że "operat nie zawiera dokumentów sprzed 1972 r." ani że "operat nie odzwierciedla w żaden sposób stanu jaki figurował w dawnym austriackim katastrze gruntowym i księgach wieczystych". Autor skargi kasacyjnej nie stawia zarzutu naruszenia art. 219 kpa.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 218 § 2 kpa w zw. z art. 24 ust. 2b pgk okazał się częściowo usprawiedliwiony w zakresie, w jakim Sąd I instancji wskazał jako wzorzec kontroli art. 24 ust. 2b pgk. Kontrola postanowienia (decyzji) dokonywana jest w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydawania zaskarżonego aktu lub podjęcia czynności, a nie dzień orzekania Sądu I instancji (art. 133 § 1 ppsa; wyrok NSA z 25.5.2005 r., OSK 1660/04, Lex 238563; A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 5 do art. 133). Przepis art. 24 ust. 2b pgk dodany został przez art. 1 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne... (Dz. U. z 2014 r., poz. 897) z dniem 12 lipca 2014 r. (art. 16 in princ. ustawy zmieniającej) i nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Art. 24 ust. 2b pgk nie powołały w podstawie prawnej organy obu instancji. Jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem instytucja aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków znana była w dacie orzekania organów obu instancji (§ 45-47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. nr 38, poz. 454, zm. z 2013 r., poz. 1551) i w zakresie normatywnym, istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, regulowana była podobnie. W kontrolowanej sprawie organy nie naruszyły art. 218 § 2 kpa, bowiem to, że przed wydaniem zaświadczenia, organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, nie obliguje organów do poszukiwania dokumentów poza przyjętymi do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Sąd I instancji prawidłowo aprobował pogląd organów, że skarżąca dla wykazania istotnych dla niej faktów może zlecić uprawnionemu podmiotowi wykonanie wykazu synchronizacyjnego.

Art. 151 ppsa zawiera normę wynikową – jeśli Wojewódzki Sąd prawidłowo nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu przemawiającym za uchyleniem zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa), obowiązany był skargę oddalić.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie odrębnego wniosku (art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ppsa).