Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 80/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 247
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 816/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 29 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 816/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. S. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 29 sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia z dnia 8 lipca 2011 r. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a.", bowiem została wniesiona od orzeczenia organu I instancji i – jako taka – jest skargą niedopuszczalną. Skarżącemu wyjaśniono w uzasadnieniu postanowienia, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Następnie postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r. Sąd I instancji oddalił wniosek Skarżącego (złożony wraz ze skargą) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazano w uzasadnieniu tego postanowienia, w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie wbrew pouczeniu zawartym w postanowieniu organu I instancji o przysługującym zażaleniu, wniesiono skargę do sądu administracyjnego, narażając się na zarzut pominięcia toku instancji w zaskarżaniu orzeczenia. W takich okolicznościach – zdaniem Sądu I instancji – skarga jest skargą oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a.

W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o jego zmianę poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego żądania wskazano, iż Skarżący nie podziela wykładni zastosowanej przez Sąd I instancji o niedopuszczalności jego skargi na "akt administracyjny organu administracji publicznej II instancji". Odwołując się ogólnie do stanowiska doktryny i niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (bez wskazania konkretnych publikacji ani orzeczeń) Skarżący zarzucił, iż istnieje uzasadniona obawa, że został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 8 lipca 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r., w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320-321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09 LEX nr 551912; z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, iż skarga Strony jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Skarga ta została bowiem wniesiona bez wyczerpania stosownych środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.): w niniejszej sprawie od orzeczenia organu I administracji – zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 29 sierpnia 2011 r. – przysługiwało zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Jak wynika z odpowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej na skargę taki środek zaskarżenia również został przez Skarżącego wniesiony.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż w rozpatrywanej sprawie odrzucono skargę "na postanowienie organu administracji publicznej II instancji", zauważyć należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego – jak słusznie wskazano w postanowieniu z dnia 21 listopada 2011 r. – jest organem I instancji.

Niezrozumiały jest ponadto zarzut zażalenia o "obawie, że (Skarżący) został pozbawiony prawa do sądu poprzez brak merytorycznego rozpoznania jego skargi na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 8 lipca 2011 r.", skoro Strona w niniejszym postępowaniu usiłowała zaskarżyć do sądu administracyjnego postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 29 sierpnia 2011 r.

Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.