Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 534/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2022 r. nr SKO.4113/3/2021 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia prawa do stypendium szkolnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "Kolegium"), decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. nr SKO.4113/3/2021, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), po rozpoznaniu odwołania B.K. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z dnia 29 października 2021 r. znak: nr R0.4462.II.21.2021 w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 26 lutego 2020 r., nr RO.4462.2.k-o.II.2019/2020 w sprawie ustalenia prawa do stypendium szkolnego w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym przyznane na córkę A. oraz córkę K. decyzją nr R0.4462.2.K-o.II.2019/2020 na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 kwietnia 2020 r. na łączną kwotę 1 488,00 zł. i odmowy przyznania świadczenia w formie stypendium szkolnego na rzecz jej córek K. oraz A., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Wójt decyzją z 29 października 2021 r. uchylił ostateczną decyzję z 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia prawa do stypendium szkolnego w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym przyznane na córkę A. oraz córkę K. na okres od 1 stycznia do 31 kwietnia 2020 r. na łączną kwotę 1 488,00 zł i odmówił Skarżącej przyznania tego świadczenia W odwołaniu Skarżąca nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją wskazując, że córki mieszkają wraz z nią a jedynie sporadycznie nocują u dziadków. Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Naprowadziło, że podstawę prawną pierwotnej decyzji były przepisy art. 90b - 90u ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.2021.1915, dalej: "u.s.o."). Zgodnie z tą regulacją, pomoc udzielana jest uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych. Stosownie do art. 90f. u.s.o., rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W myśl wydanego na podstawie tego przepisu § 1 ust. 3 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r., poz. [...], ze zm.), uprawnionymi do otrzymania pomocy materialnej są tylko mieszkańcy Gminy [...].

Wójt w toku postępowania wznowieniowego ustalił, że Skarżąca prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej córki zamieszkują u ojca w innej miejscowości położonej na terenie innej gminy (K. - od 30 sierpnia 2019 r., zaś A. - od października 2017 r.). Wobec tych ustaleń Wójt uchylił własną decyzję z dnia 26 lutego 2020 r. i odmówił przyznania świadczenia w formie stypendium szkolnego na rzecz córek Skarżącej. W postępowaniu odwoławczym, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie ustalono, że obie córki Skarżącej w dacie wydania decyzji o przyznaniu pomocy stypendialnej, tj. 26 lutego 2020 r. były zameldowane na pobyt stały w miejscu zamieszkania ojca na terenie innej gminy, co zgodnie oświadczyły. W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy materialnej o charakterze socjalnym córkom odwołującej, gdyż uprawnionymi do otrzymania pomocy materialnej o charakterze socjalnym są wyłącznie uczniowie, którzy zamieszkują na terenie Gminy [...]. Przyczyny uzasadniające przyznanie stypendium szkolnego nie istniały już w dacie przyznania, jak i w trakcie korzystania z tego świadczenia.

W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie zaległości. W uzasadnieniu wyjaśniła, że młodsza córka mieszka z jej rodzicami oraz z nią, starsza bywa u ojca. Konsultacje z GOPS [...] odbywały się telefonicznie. Skarżąca zarzuciła byłemu mężowi kłamstwo, że obie córki mieszkają z nim i on je utrzymuje. Środki ze stypendium zostały wykorzystane na potrzeby córek, w słusznym celu. Zawnioskowała o wezwanie córek, ponieważ są pełnoletnie i mogą poświadczyć, jaka jest prawda.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest nieuzasadniona.

I.1. Stan sprawy jest następujący. Ostateczną decyzję z 26 lutego 2020 r. Wójt przyznał Skarżącej stypendium szkolne w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym na córkę A. oraz córkę K. na okres od 1 stycznia do 31 kwietnia 2020 r. na łączną kwotę 1 488,00 zł.

2. W związku z uzyskaną od ojca A. i K. informacją o zamieszkiwaniu córek u niego (na terenie innej gminy niż miejsce zamieszkania Skarżącej - pismo z 26 września 2019 r.), Wójt pismem z 25 czerwca 2020 r. wystąpił o dodatkowe dane informując jednocześnie ojca o wydanych na rzecz Skarżącej decyzjach w przedmiocie stypendium szkolnego dla A. i K. na okresy od 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz od dnia 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. W związku z uzyskanymi informacjami (pismo z dnia 30 czerwca 2020 r., Wójt zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia stypendium szkolnego (zawiadomienie z 2 lipca 2020 r.). Następnie uzupełnił materiał dowodowy m.in. o dodatkowe oświadczenia córki A. oraz jej ojca, po czym decyzją z dnia 30 lipca 2020 r. cofnął Skarżącej stypendium szkole przyznane na córki A. i K. dwiema decyzjami na okresy od 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz od dnia 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. Na skutek odwołania Skarżącej, Kolegium decyzją z dnia 8 października 2020 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyło postępowania organu I instancji w całości wskazując w uzasadnieniu na sposób procedowania w tej sprawie.

3. Wójt, postanowieniem z dnia 6 listopada 2020 r., wznowił z urzędu postępowania w sprawie zakończonej wydaną przez siebie ostateczną decyzją z dnia 26 lutego 2020 r. o ustaleniu prawa do stypendium szkolnego w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym dla córek A. oraz K. na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 kwietnia 2020 r. Po kolejnych zawiadomieniach o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, 5 października 2021 r. poinformował Skarżącą w trybie art. 10 § 1 K.p.a., po czym decyzją z dnia 29 października 2021 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji własnej z 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia prawa do stypendium szkolnego w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym dla córki Skarżącej – A. oraz córki K. na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 kwietnia 2020 r. na łączną kwotę 1 488,00 zł. i jednocześnie odmówił Skarżącej przyznania świadczenia w formie stypendium szkolnego na rzecz jej córek K. i oraz A. W związku z odwołaniem Skarżącej, Kolegium postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., w trybie art. 136 § 1 K.p.a., zleciło Wójtowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania przez odebranie oświadczeń od córek Skarżącej, na okoliczność miejsca zamieszkania w dacie wydawania decyzji przyznającej stypendium; postanowienie to doręczone zostało Skarżącej. Wójt odebrał oświadczenia od obu córek oraz dodatkowo uzyskał informacje dotyczące ich zameldowania. Dysponując uzupełnionym materiałem dowodowym Kolegium odwołania nie uwzględniło i decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia 29 października 2021 r. Rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.

II. Kontrolowana decyzja wydana została po przeprowadzeniu postępowania w trybie wznowieniowym. Sąd stwierdza, że Wójt, począwszy od postanowienia z dnia 6 listopada 2020 r., którym wznowił z urzędu postępowania w sprawie zakończonej wydaną przez siebie ostateczną decyzją z dnia 26 lutego 2020 r. o ustaleniu prawa do stypendium szkolnego dla córek Skarżącej – A. oraz K. na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 kwietnia 2020 r., nie dopuścił się naruszenia przepisów regulujących ten tryb nadzwyczajny. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wedle którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przez "istotną dla sprawy nową okoliczność" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

III. W rozpoznawanej sprawie przesłanką, która m.in. decydowała o przyznaniu stypendium szkolonego było to, aby córki Skarżącej - Aleksandra oraz Kinga zamieszkiwały na terenie Gminy [...]. Przypomnieć bowiem należy, że podstawę udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie tej gminy stanowił § 1 ust. 3 Regulaminu będącego załącznikiem do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...]. Przepis ten przewiduje, że uprawnionymi do otrzymania pomocy materialnej są tylko mieszkańcy Gminy [...].

Z akt wnika, że Wójt, w dniu 18 czerwca 2020 r. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: "GOPS") o informacje dotyczące miejsca zamieszkania i przebywania córek Skarżącej. GOPS przekazał oświadczenia ojca A. i K. z których wynika, że córki od rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020 zamieszkują wraz z nim na terenie innej gminy, niż Skarżąca (nie na terenie Gminy [...]). Oświadczenia te były złożone we właściwym dla miejsca zamieszkania ojca GOPS w dniach 26 września 2019 r. oraz 21 stycznia 2020 r. W związku z tymi oświadczeniami Wójt przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło okoliczność zamieszkania A. i K. u ojca poza terenem Gminy [...]. Na podstawie tych ustaleń oraz mając na uwadze, że córki Skarżącej w okresie objętym decyzją tego organu z dnia 26 lutego 2020 r. o ustaleniu prawa do stypendium szkolnego dla córek Skarżącej – A. oraz K. na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 kwietnia 2020 r. nie były mieszkańcami Gminy [...] uznał, że jest to "nowa, istotna okoliczność", która istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej (z 26 lutego 2020 r.) i nie była znana organowi.

Sąd ustalenia te podziela i stwierdza, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania przewidziana przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Natomiast twierdzenia Skarżącej o zamieszkaniu córek na terenie Gminy [...] (u Skarżącej względnie u jej rodziców), nie mają oparcia nie tylko w oświadczeniach ojca A. i K. z dnia 26 września 2019 r. oraz 21 stycznia 2020 r., ale pozostają także w opozycji do uzupełnionego materiału dowodowego. Wskazać w tym miejscu należy na oświadczenia ojca złożone po wznowieniu postępowania z dnia 30 czerwca 2020 r. i z dnia 11 lipca 2020 r. (k. 22, 27 akt adm.) oraz na oświadczenie córki A. z 11 lipca 2020 r. (k. 28 akt j.w.), jak również na informacje o zameldowaniu K. i A. (k.86, 87 akt adm.), a także na oświadczenia obu córek złożone pod odpowiedzialnością karną w dniu 14 lutego 2022 r. (k. 88 i 89 akt j.w.). Z dowodów tych jednoznacznie wynika, że córki Skarżącej w okresie od 1 stycznia do 31 kwietnia 2020 r. (tego okresu dotyczy decyzja Wójta z dnia 26 lutego 2020 r.), nie były mieszkankami Gminy [...]. Zatem stwierdzić należy, że wznawiając postępowania zakończone decyzją ostateczną z dnia 26 lutego 2020 r. o ustaleniu prawa do stypendium szkolnego Wójt nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Wystąpiła bowiem przesłanka wznowienia przewidziana przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji uchylającej decyzję ostateczną i wydania rozstrzygnięcia o odmowie przyznania stypendium szkolnego.

Reasumując Sąd stwierdza, że organy obu instancji w zakresie ustalania stanu faktycznego nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik spraw (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") i nie naruszyły prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.).

Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.