Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 432/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit. d, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 2 i pkt 7 lit. "d", art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Ż. od decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza N. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...], nr [...], o uchyleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na K. Ż. i N. Ż. w okresie od dnia 1 do dnia 31 sierpnia 2009 r., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podniesiono, że decyzją z dnia [...], nr [...], działająca z upoważnienia Burmistrza N. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. orzekła o uchyleniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynikających z decyzji z dnia [...], nr [...], na K. Ż. i N. Ż. za okres od dnia 1 do dnia 31 sierpnia 2009 r. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że P. Ż. w czasie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na K. Ż. i N. Ż. otrzymał alimenty bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego. Powyższe, w ocenie organu pierwszej instancji oznacza, iż w takim przypadku wypłacone świadczenia są świadczeniami nienależnymi, co skutkowało uchyleniem prawa do nich w okresie sierpnia 2009 r. Decyzja została doręczona P. Ż. w dniu 16 kwietnia 2010 r.

Od decyzji odwołał się P. Ż. Odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Podał, że zaległości w alimentach na rzecz jego dzieci sięgają już kwoty ponad 25.000 zł. Stąd też, pomimo otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, miał uprawnienie do zaliczenia otrzymanych alimentów bezpośrednio od dłużniczki na poczet alimentów zaległych. Stąd też, w jego ocenie, nie można mówić o świadczeniach nienależnie pobranych, ponieważ otrzymane alimenty nie dotyczą okresów, za jakie pobrał świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Organ pierwszej instancji podtrzymując swoje stanowisko, odwołanie wraz z aktami przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu jako organowi odwoławczemu wraz z pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r., doręczonym w dniu 28 kwietnia 2010 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie, stwierdziło co następuje:

Celem ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwanej dalej "ustawą", jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, które nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów. Świadczeniem określonym przepisami tej ustawy jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Świadczenie to przysługuje na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wysokość świadczenia, co wynika z art. 10 ust. 1 ustawy, przysługuje w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna albo osoba nienależnie pobrała świadczenia.

Ostateczną decyzją z dnia [...]., nr [...], działająca z upoważnienia Burmistrza N. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., po rozpoznaniu wniosku z dnia 14 października 2008 r., przyznała P. Ż. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na:

1) K. Ż. w wysokości 250 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r.

2) N. Ż. w wysokości 250 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r.

Świadczenie zostało przyznane m. in. na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego w B. D. L. z dnia 29 września 2008 r., że egzekucja alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt R III C 85/05, od B. Ż. na rzecz K. Ż. i N. Ż. okazała się bezskuteczna. W toku realizacji decyzji organ pierwszej instancji pozyskał wiedzę, że P. Ż. otrzymał bezpośrednio od B. Ż. alimenty w kwotach po 500 zł, których wpłat dokonano w dniach 28 sierpnia 2009 r., 1 października 2009 r. i 16 listopada 2009 r. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji w dniu 28 grudnia 2009 r. wszczął postępowanie w celu wyjaśnienia tych nowych faktów. P. Ż. na tę okoliczność złożył w dniu 12 stycznia 2010 r. oświadczenie, że otrzymane pieniądze od B. Ż. zaliczył na zaległe alimenty, których kwota wyniosła już około 16.000 zł. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] nr [...], odmówił świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. Ż. i N. Ż. za okres od 1 sierpnia 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r. i uznał, że świadczenia alimentacyjne wypłacone w kwocie 500 zł za wymieniony okres są świadczeniami nienależnie pobranymi. Wskutek odwołania wniesionego przez P. Ż. decyzja ta została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...], [...], uchylona i sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji zwrócił się do komornika sądowego o wyjaśnienie, w jaki sposób rozliczył alimenty otrzymane przez P. Ż. bezpośrednio od dłużniczki alimentacyjnej. Komornik odpowiedział, że skoro te kwoty nie zostały wyegzekwowane przez komornika, to wierzyciel powinien się oświadczyć, jak rozliczył otrzymane wpłaty: czy na alimenty bieżące, czy też na alimenty zaległe. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji wydał decyzję zaskarżoną w tym postępowaniu odwoławczym.

Istotą odwołania jest brak zgody P. Ż. na weryfikowanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego z tego powodu, że otrzymał alimenty bezpośrednio od dłużniczki alimentacyjnej i samodzielnie zaliczył je na poczet alimentów zaległych. W sprawie wydaje się niekwestionowane, że istnieje znaczna kwota nie wyegzekwowanych alimentów na rzecz K. Ż. i N. Ż. oraz że na bieżąco egzekucja tych alimentów jest bezskuteczna. Odwołujący się tę kwotę określił na ponad 25.000 zł. Z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 29 września 2008 r. o bezskuteczności egzekucji wynika, że kwota zobowiązań dłużniczki alimentacyjnej z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych wyniosła 8.925 zł, a z tytułu należności wierzyciela alimentacyjnego 16.879,14 zł. Jednakże na podstawie art. 2 pkt 7 lit. "d" ustawy nienależnie pobranym świadczeniem są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Kwota alimentów egzekwowanych na rzecz dzieci odwołującego się wynosi miesięcznie 500 zł. Taką też kwotę alimentów od B. Ż. otrzymał w sierpniu 2009 r. odwołujący się, co wynika wprost z jego oświadczenia z dnia 12 stycznia 2010 r. oraz treści dowodu pocztowego przelewu wpłaty alimentów. Tym samym w sierpniu 2009 r. odwołujący się na rzecz swoich dzieci otrzymał kwotę 500 zł świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz kwotę 500 zł alimentów od dłużniczki alimentacyjnej. Nadmienić przy tym należy, że odwołujący się o sumie otrzymanej od dłużniczki alimentacyjnej nie zawiadomił organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ odwoławczy nie zgadza się z poglądem zaprezentowanym przez odwołującego się, iż jego oświadczenie o zaliczeniu otrzymanej kwoty alimentów powinno przesądzić o tym, czy wystąpił przypadek nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ odwoławczy wskazuje, że ustawa w art. 28 określiła kolejność zaspokajania przez organ egzekucyjny poszczególnych należności w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że w pierwszej kolejności zaspokajane są należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia. A zatem gdyby przedmiotowa wpłata 500 zł dokonana przez B. Ż. w sierpniu 2009 r. została uiszczona do rąk organu egzekucyjnego - komornika sądowego - to została by ona zaliczona na poczet świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odwołujący się otrzymywałby nadal świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a organ właściwy wierzyciela miałby zgodnie z ustawą refinansową kwotę wypłaconych świadczeń. Pominięcie przez dłużniczkę alimentacyjną sposobu wywiązania się z zobowiązania poprzez wpłatę z pominięciem organu egzekucyjnego mogłoby prowadzić do sytuacji, w której niezaspokajanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego byłyby wypłacane jednocześnie z alimentami. W ocenie organu odwoławczego zabezpieczeniem przed taką sytuacją jest właśnie regulacja art. 2 pkt 7 lit. "d" ustawy, która nakazuje uznanie za świadczenie nienależnie pobrane świadczenie pobrane wraz z alimentami.

Stąd też zdaniem organu odwoławczego, skoro odwołujący się otrzymał w sierpniu 2009 r. i alimenty w pełnej miesięcznej kwocie 500 zł, i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to kwota tych świadczeń jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji oparł na art. 24 ust. 1 ustawy powołując się na to, że skoro nienależnie zostały pobrane świadczenia, to zachodzą podstawy do zmiany decyzji przyznającej te świadczenia, poprzez odmowę prawa do nich za sierpień 2009 r. Skoro, jak to zostało przedstawione powyżej, wystąpił przypadek otrzymania za sierpień 2009 r. nienależnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to zaistniała podstawa do zmiany decyzji z dnia [...], nr [...], poprzez uchylenie prawa do tych świadczeń na K. Ż. i N. Ż. za okres od dnia 1 do dnia 31 sierpnia 2009 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł P. Ż. Skarżący podniósł, że bezpodstawnie organy orzekające w sprawie pominęły jego oświadczenie o zaliczeniu wpłaconych przez dłużniczkę alimentacyjną alimentów na zaległe alimenty (sprzed okresu, na jaki przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego). Stąd też jego zdaniem nie można mówić o nienależnie pobranych świadczeniach z funduszu alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.

W piśmie z dnia 10 listopada 2010r. (data wpływu do Sądu 15 listopada 2010r.) P. Ż. wskazał nowe elementy, które jego zdaniem – wzmacniają argumentację skargi co do prawa skarżącego zaliczenia alimentów wpłaconych przez dłużniczkę alimentacyjną na poczet zaległych świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 2 pkt 7 "d" i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organy administracyjne przyjęły, że była podstawa do zastosowania przepisów art. 2 pkt 7 "d" i art. 24 ust. 1, gdyż w sytuacji gdy osoba uprawniona otrzymuje świadczenie alimentacyjne od osoby zobowiązanej, obojętnie czy zaległe, czy bieżące - wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu. W takiej sytuacji następuje bowiem kumulacja świadczeń, co powoduje, że świadczenie z funduszu staje się świadczeniem nienależnie pobranym. To zaś uzasadniało, w ocenie organów, uchylenie z urzędu od dnia 1 sierpnia do 31 sierpnia 2009r. decyzji przyznającej K. i N. Ż. prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Wykładnia powyższa została zakwestionowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku NSA z dnia 28 lipca 2010r. I OSK 597/10, Lex nr 603373, przedstawiono na tę okoliczność następującą argumentację.

Podkreślono, że uchwalona w dniu 7 września 2007r. ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wspiera osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji.

Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy od 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 18 ust 1 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy). Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami. W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami (art. 27 ust. 1 i 9).

Podstawowym warunkiem uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji (art. 3 ust, 1 ustawy), która zdefiniowana została przez ustawodawcę w art. 2 pkt 2 ustawy jako egzekucja, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,

b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. W kontekście tak zdefiniowanej bezskuteczności egzekucji należy uznać, że dobrowolna wpłata przez dłużnika alimentacyjnego, z pomięciem komornika, do rąk przedstawicielki ustawowej wierzycieli alimentacyjnych pewnej kwoty pieniędzy na poczet istniejących zaległości alimentacyjnych, nie uprawnia do przyjęcia, że egzekucja stała się skuteczna.

Zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadkach wymienionych w tym przepisie tj.:

- jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń,

- egzekucja stała się skuteczna,

- członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo

- osoba nienależnie pobrała świadczenia

organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Art. 2 pkt 7 tej ustawy wymienia sytuacje, w których świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy zakwalifikować jako świadczenie pobrane nienależnie.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit d), gdy mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty.

Punktem wyjścia do dalszych rozważań jest definicja ustawowa pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia" zawarta w art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy. Z treści przepisu wynika, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego będzie można uznać za nienależnie pobrane wówczas, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty.

Sformułowanie "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł. W ocenie NSA obydwa świadczenia muszą być także wypłacone za ten sam okres. Świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi przyznawanymi i płatnymi najczęściej miesięcznie i podobnie świadczenia wypłacane z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wypłacane są w okresach miesięcznych (art. 20 ust. 1 ustawy). Aby można było mówić o jednoczesności pobierania obu świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenia wypłacono, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. Odmienna interpretacja niweczyłaby cel ustawy, jakim było zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów, gdyż nawet jednorazowe dobrowolne wypłacenie przez dłużnika alimentacyjnego uprawnionemu niewielkiej części zaległych alimentów w trakcie pobierania świadczenia z ustawy skutkowałoby utratą tego świadczenia w okresie świadczeniowym. (Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2010 r. sygn. II SA/Łd 325/10 - odmienny pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 16 grudnia 2009 r. sygn. IV SA/Wr 416/09 (Lex nr 603376).

Jak już podkreślono powyżej świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 7 stycznia 2009 r. II CSK 409/08. "Tym różni się świadczenie okresowe od jednorazowego, spełnianego sukcesywnie lub ratalnie, że wpłacane okresowo kwoty nie są zaliczane na poczet jednego świadczenia. Mamy więc do czynienia z wieloma świadczeniami okresowymi, z których każde wymagalne jest w innym terminie, w innym też terminie ulega przedawnieniu. W rezultacie, każde z tych świadczeń stanowi odrębny dług, chociaż jest to dług tego samego rodzaju.(...)"

W obowiązującym stanie prawnym zasady zarachowania zapłaty i kolejności spłaty długów są uregulowane w art. 451 § 1-3 Kodeksu cywilnego. M.in. przepis ten przewiduje, że dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. To zaś, co przypada na poczet tego długu (za konkretnie wskazany okres), wierzyciel może zarachować na związane z tym konkretnym świadczeniem należności uboczne Jeżeli z kolei dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, wierzyciel może wystawiając pokwitowanie zaliczyć otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów. W braku zaś oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się na poczet najdawniej wymagalnego długu. Reasumując, zawsze zatem konieczne jest w takiej sytuacji ustalenie, na poczet którego długu (za który miesiąc) uiszczona dobrowolnie przez dłużnika kwota ma być zaliczona. Dopiero wówczas będzie możliwa ocena czy osoba uprawniona otrzymała alimenty w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w przytoczonym wyroku NSA.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien jeszcze raz rozważyć, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 24 ust. 1 ustawy, a w szczególności przyjęty przez organ przypadek pobrania przez skarżącego nienależnego świadczenia i w tym zakresie ocenić jednoczesność świadczeń.

Jeżeli zatem wypłacona dobrowolnie przez dłużnika do rąk przedstawiciela ustawowego wierzycieli kwota nie została zaliczona przez niego na poczet należności alimentacyjnych przypadających w okresie objętym decyzją przyznającą świadczenia z funduszu i prawnie skuteczne byłoby oświadczenie przedstawiciela ustawowego wierzycieli o zaliczeniu otrzymanej kwoty na poczet zaległych alimentów, nie byłoby mowy o równoczesności, pobierania świadczeń. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż jakkolwiek fakt istnienia zaległości alimentacyjnych był wykazywany przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, nie był on przedmiotem ustaleń i oceny organu.

Organ winien zatem ustalić czy i jakie zaległości alimentacyjne oraz za jaki okres posiada zobowiązany, a następnie ocenić prawną skuteczność oświadczenia o zaliczeniu wypłaconej kwoty na poczet zaległych alimentów. Tylko w przypadku ustalenia, że wpłacona tytułem alimentów kwota obejmowała należności alimentacyjne pokrywające się czasowo z należnościami przyznanymi z funduszu alimentacyjnego, można uznać, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego były świadczeniami nienależnie pobranymi.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.