Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 188/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9o, art. 9xb pkt 2, art. 9zb ust. 1b
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M. P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 3 grudnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...], z dnia 01 kwietnia 2021 r. w sprawie nałożenia na P. C. prowadzącego działalność pod nazwą "M. " P. C. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za złożenie po terminie sprawozdania kwartalnego w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a także w sprawie zobowiązania strony do uiszczenia tej kary w terminie 30 dni od dnia uostatecznienia się decyzji.

Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym.

P. C. prowadzący działalność pod nazwą "M. " P. C. (dalej również jako: "przedsiębiorca" albo "skarżący") uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. Równocześnie został on zobowiązany do składania sprawozdania kwartalnego w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości.

W dniu 28 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta [...] wszczął postępowania w sprawie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z uwagi na złożenie po terminie sprawozdania kwartalnego w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Równocześnie organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i ewentualnego przedłożenia zaległych sprawozdań. W odpowiedzi, pismem z dnia 17 lutego 2021 r. P. C. wyjaśnił, iż wydana wobec niego decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. obejmowała zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych wyłącznie na potrzeby własnego przedsiębiorstwa. Firma "M. " P. C. nie świadczyła odpłatnych usług w tym zakresie. P. C. wskazał przy tym, iż nieczystości ciekłe ze swojej firmy przekazywał odpłatnie do spółki G. sp. z o.o. w P., która sporządzała na tę okoliczność sprawozdania. Dodatkowo przedsiębiorca zwrócił uwagę, iż ustawodawca wskazując w art. 9o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1297 ze zm., dalej jako: "ustawa") na "podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych" miał na uwadze przedsiębiorcę prowadzącego zarobkową działalność gospodarczą, co w jego przypadku nie miało miejsca. Jako załącznik do pisma przedstawił sprawozdania z zakresu opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres od grudnia 2016 r. do września 2020 r.

Ponieważ w sprawozdaniach tych natrafiono na błędy i niejasności, strona została wezwana przez organ do złożenia dodatkowych wyjaśnień, które wraz z korektami sprawozdań za IV kw. 2017, IV kw. 2018, II kw. 2019 oraz II kw. 2020 zostały złożone do Urzędu Miasta P. w dniu 08 marca 2021 r. W dniu 16 marca 2021 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną dotyczącą zagadnień prowadzonego postępowania wyjaśniając stronie uregulowania prawne oraz przedstawiając ustalenia faktyczne w tej sprawie, a następnie decyzją z dnia 01 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] nałożył na P. C. prowadzącego działalność gospodarczą "M. " P. C. karę pieniężną w wys. [...] zł z tytułu nieprzekazania w terminie sprawozdań kwartalnych dot. opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za okres od IV kw. 2016 r. do III kw. 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż przedsiębiorca już od grudnia 2016 r. prowadził działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości płynnych i bez znaczenia dla sprawy jest to czy działalność tę wykonywał w odniesieniu do zbiorników bezodpływowych zlokalizowanych na terenie własnego przedsiębiorstwa czy też czynił to "na zewnątrz" - jako działalność zarobkową. Zdaniem organu przedsiębiorca profesjonalnie zajmuje się działalnością gospodarczą i bez potrzeby odrębnego informowania go o obowiązkach sprawozdawczych winien je wykonywać, tym bardziej że wynikają one wprost z treści decyzji z dnia 14 grudnia 2016 r. stanowiącej zezwolenie na opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych.

Powyższą decyzję zaskarżył P. C. podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez niezbadanie możliwości skorzystania ze sprawozdań z ilości oddawanych przez przedsiębiorcę do spółki G. w P. nieczystości płynnych, a także niewyjaśnienie okoliczności opróżniania przez przedsiębiorcę zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na terenie jego firmy jedynie w celu zaspokajania własnych potrzeb, a ponadto naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności poprzez nałożenie rażąco dolegliwej kary pieniężnej.

Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stosownie do postanowień art. 9o ust. 1 podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy (ust. 2). Kwestie odpowiedzialności za nieprawidłowości przy składaniu sprawozdań z zakresu opróżniania zbiorników bezodpływowych zawarte są natomiast w art. 9xb. Podmiot prowadzący taką działalność, który przekazuje sprawozdanie po terminie podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni (art. 9xb pkt 2). Karę pieniężną nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (art. 9zb ust. 1b ustawy).

W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, iż przedsiębiorca P. C., jako podmiot posiadający od dnia [...] grudnia 2016 r. zezwolenie Prezydenta Miasta P. na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezpodpływowych i transport nieczystości ciekłych, był zobowiązany do sporządzania sprawozdań kwartalnych, m.in. z zakresu ilości i rodzaju nieczystości ciekłych. Podmiot ten, będący wyspecjalizowaną jednostką m.in. w zakresie usług asenizacyjnych, winien przestrzegać i śledzić przepisy prawa, które regulują sferę działalności, którą wykonuje. Skoro więc ustawodawca (a pośrednio organ gminy) nałożył na niego określony obowiązek sprawozdawczy oraz przewidział sankcję za jego niewypełnienie, przedsiębiorca miał obowiązek wywiązania się z powyższego obowiązku. Brak złożenia przez przedsiębiorcę sprawozdań do dnia 31 stycznia 2017 r. (za IV kw. 2016 r.), do dnia 30 kwietnia 2017 r. (za I kw. 2017 r.), do dnia 31 lipca 2017 r. (za II kw. 2017 r.), do dnia 31 października 2017 r. (za III kw. 2017 r.), do dnia 31 stycznia 2018 r. (za IV kw. 2017 r.), do dnia 30 kwietnia 2018 r. (za I kw. 2018 r.), do dnia 31 lipca 2018 r. (za II kw. 2018 r.), do dnia 31 października 2018 r. (za III kw. 2018 r.), do dnia 31 stycznia 2019 r. (za IV kw. 2018 r.), do dnia 30 kwietnia 2019 r. (za I kw. 2019 r.), do dnia 31 lipca 2019 r. (za II kw. 2019 r.), do dnia 31 października 2019 r. (za III kw. 2019 r.), do dnia 30 stycznia 2020 r. (za IV kw. 2019 r.), do dnia 30 kwietnia 2020 r. (za I kw. 2020 r.), do dnia 31 lipca 2020 r. (za II kw. 2020 r.) oraz do dnia 31 października 2020 r. (za III kw. 2020 r.) o ilości i rodzaju nieczystości ciekłych odebranych w danym kwartale z obszaru gminy P., bezwzględnie musiało skutkować nałożeniem przez organ kary pieniężnej odpowiadającej stawce 100 zł za każdy dzień opóźnienia. W analizowanej sprawie, w związku ze znacznym, ponad rocznym opóźnieniem w złożeniu sprawozdań za lata 2016 - 2019, kara ta wyniosła maksymalną wielkość jak za 365 dni opóźnienia, tj. [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało, że bez znaczenia w sprawie pozostaje, czy działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych wykonywana była na rzecz podmiotów zewnętrznych czy tylko na potrzeby własne. Skoro przedsiębiorca uzyskał w 2016 r., na swój wniosek, zezwolenie na prowadzenie takiej regulowanej działalności i trafił do rejestru przedsiębiorców prowadzących odpłatnie usługi opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych to znaczy, iż zamierzał ją wykonywać komercyjnie. Opróżnianie własnego zbiornika bezodpływowego nie wiąże się z koniecznością uzyskiwania na to zezwolenia w drodze decyzji administracyjnej. Skoro jednak przedsiębiorca wykonywał takie czynności (jak twierdzi wyłącznie na własny użytek) to i tak - zgodnie z posiadanym zezwoleniem - zobowiązany był składać kwartalne sprawozdania o ilości i rodzaju odebranych nieczystości ciekłych. Obowiązku tego nie zmienia także fakt, że za usługę zlewania nieczystości przedsiębiorca ponosił na rzecz Gminy (formalnie spółki gminnej) opłatę oraz że stacja zlewna prowadziła na swoje potrzeby ewidencję dostaw ścisków.

Kolegium podniosło również, że nie ma możliwości miarkowania wysokości kary. Choć przepisy ustawy, w art. 9zc ust, 1, w odniesieniu do innych kategorii sprawozdań, przewidują przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych branie pod uwagę stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia przepisów oraz dotychczasowej działalności podmiotu, to jednak w odniesieniu do kary za opóźnione sprawozdanie w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, nie ma możliwości negocjowania wysokości takiej kary. Zasady nałożenia tej kary regulowane są tzw. przepisami bezwzględnie obowiązującymi, które muszą być stosowane wobec każdego podmiotu. Również okoliczności zawarte w treści odwołania nie stanowią podstawy do weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia, choć - w ocenie Kolegium - mogą być argumentem podlegającym rozważeniu w razie złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności kary pieniężnej, rozłożenia jej zapłaty na raty lub umorzenia (art. 67a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M. " P. C. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym: niewyjaśnienie czy istniała możliwość złożenia przez Gminę własnych sprawozdań, pomimo nie złożenia sprawozdań przez skarżącego, na podstawie danych z raportów z urządzeń zainstalowanych w miejscu zrzutu nieczystości w spółce G. sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz faktur wystawianych przez ten podmiot na podstawie wskazanych raportów; niewyjaśnienie okoliczności, że skarżący nie prowadzi zarobkowej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i wywozu nieczystości, a czynności powyższe wykonuje wyłącznie w celu zaspokajania własnych potrzeb poprzez wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika stanowiącego własność skarżącego, a tym samym nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie;

2. naruszenie art. 9xb pkt 2 oraz 9zb ust. 1b ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowania wobec skarżącego w sytuacji, kiedy nie prowadzi on zarobkowej działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i wywozu nieczystości, a czynności powyższe wykonuje wyłącznie w celu zaspokajania własnych potrzeb poprzez wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika stanowiącego własność skarżącego;

3. art. 2 Konstytucji - zasady proporcjonalności - poprzez zastosowanie art. 9xb pkt 2 oraz 9zb ust. 1b ustawy i nałożenie kary rażąco dolegliwej pomimo nieosiągania przez skarżącego dochodów z tytułu opróżniania należącego do skarżącego zbiornika bezodpływowego transportu nieczystości ciekłych.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 01 kwietnia 2021 r.

Skarżący podniósł, że decyzją z dnia 14 grudnia 2016 r. Prezydent Miasta [...] zezwolił mu na rozszerzenie prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej o opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych na terenie miasta P.. Organ II instancji pominął natomiast istotną dla sprawy okoliczność, że prowadzone przez skarżącego wywozy nieczystości były wykonywane wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb skarżącego, bez świadczenia usług w wyżej wymienionym zakresie w charakterze zarobkowym na rzecz osób trzecich. Dokonując wywozu nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego stanowiącego własność skarżącego podpisał on z G. sp. z o.o. z siedzibą w P. umowę, która upoważniała skarżącego do zlewania we wskazanym podmiocie nieczystości. Z informacji posiadanych przez skarżącego wynika, że G. sp. o.o. sporządzała sprawozdania uwzględniające ilość nieczystości ciekłych, które w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. były odprowadzone przez skarżącego. Umowa zawarta ze spółką G. sp. z o.o. miała charakter odpłatny, a wynagrodzenie na rzecz odbiorcy nieczystości było przez skarżącego regulowane. Okoliczność ta połączona z faktem, iż skarżący nigdy nie świadczył usług o charakterze komercyjnym (zarobkowym) w zakresie wywozu nieczystości ciekłych na rzecz osób trzecich, wytworzył u skarżącego przekonanie, że ciążącym na nim obowiązkom sprostał. Jest to o tyle istotne, że od grudnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. Prezydent Miasta [...] nigdy nie wzywał odwołującego się do przedkładania jakichkolwiek sprawozdań z pouczeniem o możliwości nałożenia kary w przypadku niewykonania tego obowiązku.

Następnie skarżący wskazał, że możliwość nałożenia kary pieniężnej za przekazywanie prezydentowi po terminie kwartalnych sprawozdań w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych dotyczy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym zakresie, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie prowadził bowiem działalności gospodarczej w zakresie wywozu nieczystości ciekłych, albowiem nie miała ona charakteru zarobkowego, a wykonywana jest wyłącznie w celu zaspokojenia własnych potrzeb skarżącego, z czego nie czerpie on korzyści. Z tych względów nałożenie na skarżącego kary pieniężnej miało miejsce z naruszeniem prawa.

Skarżący wskazał wreszcie, że w świetle art. 2 Konstytucji RP przyjąć należy, że art. 9xb ust. 1b administracyjna kara pieniężna jest nadmiernie represyjna w stosunku do okoliczności stosowania przepisu sankcjonującego, co stanowi o jej niekonstytucyjności. Skarżący nie osiąga dochodu z działalności objętej zezwoleniem, gdyż prowadzi ją na własne potrzeby. Tymczasem nałożona na skarżącego kara administracyjna wynosi [...] zł. Kara jest bardzo dolegliwa i nie podlega miarkowaniu. co jest niezgodna z Konstytucją. W powyższym zakresie skarżący odniósł się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 dotyczącym analogicznej normy w zakresie kary administracyjnej za nieterminowe przekazywanie zbiorczego zestawienia danych.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której utrzymano decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 01 kwietnia 2021 r. w sprawie nałożenia na P. C. prowadzącego działalność pod nazwą "M. " P. C. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za złożenie po terminie sprawozdania kwartalnego w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a także w sprawie zobowiązania strony do uiszczenia tej kary w terminie 30 dni od dnia uostatecznienia się decyzji.

Podstawą prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 9o ust. 1 ustawy, podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań, które stosownie do ust. 2 tego przepisu, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczą. Z kolei zgodnie z art. 9xb pkt 2 ustawy, podmiot zobowiązany, który przekazuje po terminie sprawozdanie, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Karę nakłada w drodze decyzji wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (art. 9zb ust. 1b ustawy).

W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje fakt posiadania przez skarżącego decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (decyzja z dnia 14 grudnia 2016 r. – k. [...] akt administracyjnych) oraz fakt braku złożenia przez skarżącego sprawozdań za poszczególne kwartały począwszy od IV kwartału 2016 r., aż do III kwartału 2020 r. Zostały one złożone dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pienięznej.

Jak zasadnie wyjaśniono w treści decyzji I instancji obowiązek sprawozdawczy skarżącego wynika wprost z ustawy (art. 9o ust. 1) i nie jest zależny od pouczenia, przypomnienia czy poinformowania o upływie terminu do złożenia sprawozdania, jak również nie jest zależny od wezwania do dokonania tej czynności. Wymierzenie kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania nie zostało również przez ustawodawcę ukształtowane jako oparte na zasadzie winy. Kara ma przymusić do terminowego sporządzania i przekazywania sprawozdań, a decyzja o jej nałożeniu ma charakter decyzji związanej. Konsekwentnie, wobec stwierdzenia naruszenia obowiązku z art. 9o ust. 1 ustawy, organ jest zobowiązany do ukarania na podstawie art. 9xb pkt 2 ustawy niezależnie od stopnia zawinienia strony, jak też niezależnie od tego, czy przypominał stronie o obowiązku sprawozdawczym (takiego obowiązku nie nakłada na organ ustawa).

Przedsiębiorca (a więc również skarżący), prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych jest profesjonalistą, z czym wiążą się określone konsekwencje, w tym świadomość obowiązku sprawozdawczego i podlegania ukaraniu za jego nieterminowe wykonanie. Ryzyko bycia podmiotem ukaranym karą pieniężną na podstawie art. 9xb pkt 2 ustawy, jak i ryzyko związane z wysokością tej kary, obciążają przedsiębiorcę w sposób czytelny. Ustawodawca nie uzależnia ukarania od jakichkolwiek działań organu wydającego decyzję w tym przedmiocie. Podobnie fakt możliwości ustalenia ilości odpadów na podstawie informacji, którymi dysponuje inny podmiot – w przedmiotowej sprawie G. sp. z o.o., która przyjmowała od skarżącego nieczystości – nie stanowi podstawy zwalniającej skarżącego z konieczności złożenia sprawozdania. Obowiązek wynikający z art. 9o ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący.

W tym miejscu należy zauważyć, że argumentacja skarżącego opiera się na przyjęciu, że nałożenie na niego kary nie znajduje uzasadnienia, gdyż nie prowadził on działalności gospodarczej w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Argument powyższy uznać należało za nietrafny. Ustawodawca, nakładając obowiązki sprawozdawcze wskazał krąg podmiotów, które są do tego zobowiązane w art. 9o ustawy, wyjaśniając, że podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Równocześnie prowadzenie tego typu działalności wymaga, stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy uzyskanie zezwolenia. Faktem w przedmiotowej sprawie pozostaje, że skarżący odprowadzał nieczystości przemysłowe do G. sp. z o.o. w następujących ilościach: grudzień 2016 r. (a więc od momentu uzyskania zezwolenia – przyp. Sądu) – [...] Mg, 2017 r. – [...] Mg, 2018 r. – [...] Mg, 2019 r. – [...] Mg, 2020 r. – [...] Mg. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotowe ilości nie mogą być zakwalifikowane jako ilości nieznaczne. Co więcej, skarżący nie podniósł, aby w przedmiotowym okresie zawiesił działalność gospodarczą. Oznacza to w ocenie Sądu, że brak było podstaw do przyjęcia, aby skarżący nie prowadził działalności gospodarczej polegającej na w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, a organy administracji nie były obowiązane do prowadzenia postępowania administracyjnego w powyższym zakresie. Przepisy ustawy nie nakładają bowiem na organy obowiązku udowodnienia, czy wywóz nieczystości odbywał się w ramach prowadzonej działalności, czy też nie miał takiego charakteru.

Sąd podkreśla w tym miejscu, że ustawodawca jednoznacznie ukształtował wysokość kary, tj. 100 zł za każdy dzień opóźnienia "w przekazaniu po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9o, nie więcej jednak niż za 365 dni" (art. 9xb pkt 2 ustawy). Zdaniem sądu, z tego przepisu wynika, a uprawnia do takich wniosków wykładnia językowa której rezultat w tym wypadku nie budzi wątpliwości i nie wymaga dla swej weryfikacji sięgania do innych rodzajów wykładni, że kara 100 zł przewidziana została przez ustawodawcę za "każdy dzień opóźnienia: w złożeniu "sprawozdania" a nie sprawozdań, przy czym nie więcej niż za opóźnienie wynoszące 365 dni w złożeniu "sprawozdania" (liczba pojedyncza).

Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi, w których strona podejmuje próbę podważenia wysokości kary z powołaniem się na zbyt późne wszczęcie postępowania w przedmiocie wymierzenia kary i zbyt długie jego prowadzenie (zdaniem strony, noszące znamiona bezczynności i przewlekłości). Wiedzę przedsiębiorcy o obowiązku złożenia kwartalnych sprawozdań ustawodawca traktuje jako okoliczność istniejącą obiektywnie, niepodlegającą ocenie czy ustalaniu w toku postępowania o wymierzenie kary na podstawie art. 9xb pkt 2 ustawy, w tym niezależną od reakcji czy braku reakcji organu na opóźnienia sprawozdawcze. Podobnie jak i wysokość kary jest zależna od długości opóźnienia, a nie od reakcji czy braku reakcji organu na to opóźnienie.

Podobnie za bezskuteczny uznać należało zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, w tym zasady proporcjonalności sformułowanej wprost w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd w sprawie niniejszej wskazuje, że wybór sankcji oraz jej konstrukcja należy do ustawodawcy, a ocena czy rozwiązanie to jest adekwatne i proporcjonalne do typu deliktu oraz zakresu i przedmiotu ochrony, wykracza poza ocenę legalności decyzji administracyjnej dokonywaną przez sąd administracyjny w indywidualnej sprawie (vide np. wyroki w sprawach II SA/Op 149/19, II SA/Go 924/18, CBOSA). W ocenie sądu, przewidziany w art. 9xb pkt 2 ustawy sposób ustalania wysokości kary nie budzi wątpliwości w świetle zasady proporcjonalności, skoro wysokość tej kary obliczana jest proporcjonalnie do dni opóźnienia, a jednocześnie ustawodawca określił jej maksymalną, górną granicę. Jako niekonstytucyjny tego przepisu nie postrzega również Naczelny Sąd Administracyjny (vide wyroki w sprawach II OSK 2700/17 czy II OSK 1477/17, CBOSA) oraz sądy wojewódzkie w orzeczeniach wyżej wskazanych. Przywołany w tym kontekście przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013 r. w sprawie sygn. akt P 26/11 dotyczył innej sytuacji i innej w skutkach regulacji niż regulacja kwestionowana w sprawie niniejszej. Wyrok powyższy dotyczył bowiem przepisu art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie 12 marca 2010 r. - [...] lipca 2011 r., który przewidywał niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Trybunał stwierdzając jego niezgodność z art. 2 Konstytucji RP uznał za zasadny zarzut nieproporcjonalności wskazując, że zbytnia dolegliwość tej kary wynika ze szczególnej kumulacji kilku elementów sankcji: bezwzględnej wysokości kary pieniężnej w stosunku do czynu, automatyzmu jej wymierzania oraz braku występowania w praktyce możliwości miarkowania jej wysokości. Zdaniem Sądu, konstrukcja kary przewidzianej w art. 9xb pkt 2 ustawy jest odmienna, gdyż nie określa bezwzględnej jej wysokości, ale uzależnia ją od ilości dni opóźnienia w złożeniu sprawozdania. Brak jest zatem wątpliwości co do konstytucyjności wskazanego przepisu, który nie został również naruszony sposobem wyliczenia kary.

Dodać na marginesie należy, że ustawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zróżnicował odpowiedzialność za poszczególne rodzaje uchybień. W art. 9zc ust. 1 ustawy wskazał okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu niektórych kar wymierzanych na podstawie ustawy, w tym np. kary wymierzanej na podstawie art. 9xb pkt 1 ustawy (za nierzetelnie przekazane sprawozdanie, o którym mowa w art. 9o). Takich okoliczności nie wskazał jeśli chodzi o obowiązek dotrzymania kwartalnego terminu sporządzania sprawozdań. Zróżnicowanie to, zakładając racjonalność ustawodawcy, ocenić należy jako zamierzone.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.