Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 396/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 02 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2006 rok sprawy ze skargi Z. G., B. G., M. G. z córką mał. A. G. , R. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Burmistrz S. decyzją z dnia [...] , nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 ) po przeprowadzeniu na wniosek G. K. postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu Z. G., B. G., R. G. i M. G. z dzieckiem z lokalu mieszkalnego położonego przy [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawczyni podała, iż Z. G. z rodziną nie zamieszkuje w w/w lokalu, będącego jej własnością, od sierpnia [...]. Dom pod tym adresem kupiła od Z. i B. G., którzy za jej zgodą mieszkali w nim nadal. W dniu [...] wnioskodawczyni wezwała rodzinę G. do opuszczenia lokalu w związku z planowanym remontem. Państwo G. wyprowadzili się z całą rodziną w dniu [...] zabierając meble i inne należące do nich rzeczy. Fakt opuszczenia lokalu w dniu [...] potwierdził w czasie przesłuchania Z. G., który podał, że nie zwracał się do G. K. o umożliwienie powrotu do lokalu. Rodzina G. po opuszczeniu sprzedanej nieruchomości zamieszkała w wynajętym domu, gdzie się zameldowała na pobyt czasowy – na jeden rok. Z. G. podał również, że czyni starania o uzyskanie lokalu z Urzędu Miasta i gdy go otrzyma to wymelduje się z [...]. W piśmie z dnia [...] Z. G. podał, że wymeldowanie go w sytuacji gdy nie dysponuje on lokalem, w którym mógłby się zameldować na stałe, spowoduje pozbawienie rodziny wielu praw, wynikających ze stałego zameldowania.

Organ administracji wskazał, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K. 20/01 orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy przepis art. 15 ust. 2 tej ustawy, stanowiący podstawę orzekania przez organy gminy o wymeldowaniu odczytywać w ten sposób, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a jej nowego miejsca pobytu stałego nie można ustalić.

Organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego ocenia i wyjaśnia przesłankę opuszczenia lokalu. Nie ocenia natomiast i nie wyjaśnia uprawnień do lokalu ( np. prawo własności, umowę najmu ) osoby wymeldowanej. Wskazano również, że zadaniem organów ewidencji ludności jest likwidowanie fikcji meldunkowej, polegającej na niezgodności zapisów w ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób, których obowiązek meldunkowy dotyczy. Podsumowując zebrany materiał organ administracyjny uznał, że Z. G. z rodziną opuścili dobrowolnie lokal i nie zamieszkują w nim od [...] a więc została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i niezbędna do wymeldowania decyzją administracyjną.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. G. podał, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne lecz wynikało z wystosowanego przez B. K. wezwania do niezwłocznego opuszczenia lokalu w związku z koniecznością przeprowadzenia remontu.

Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję, wskazując że w postępowaniu nie brały udziału wszystkie osoby będące stronami w sprawie, to jest B. G., R. G. i M. G., co stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i stanowi o wadliwości decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie należy uzupełnić o przesłuchanie wymienionych osób, a także wskazał, że z akt sprawy nie wynika aby G. K. była właścicielką lokalu, gdyż w świetle kserokopii aktu notarialnego lokal sprzedano małżonkom P.

Po powtórnym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 ) ponownie orzekł o wymeldowaniu Z. G., B. G., R. G. i M. G. z dzieckiem z lokalu mieszkalnego położonego przy [...].

W uzasadnieniu wskazano, że uzupełniono materiał dowodowy o dokument potwierdzający, że G. K. ( poprzednio P., rozwiedziona ze Z. P. ) jest właścicielką nieruchomości położonej w [...] . Przesłuchano wskazane w decyzji organu drugiej instancji osoby oraz ponownie Z. G. i G. K. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na dobrowolne opuszczenie lokalu należącego do wnioskodawczyni, przez rodzinę G. Z wyjaśnień składanych przez członków tej rodziny wynika, że nie zależy im na zamieszkaniu w tym lokalu, lecz na posiadaniu stałego zameldowania.

Od wydanej decyzji strona postępowania wniosła odwołanie do Wojewody, w którym zarzucała, że nie można mówić o dobrowolnym wyprowadzeniu się z lokalu, skoro nastąpiło to na skutek wezwania ich przez G. K. do opuszczenia lokalu w związku z planowanym remontem. Podniesiono również, że zawarte w decyzji stwierdzenie, iż nie zależy im na mieszkaniu tylko na stałym meldunku jest nieprawdziwe i krzywdzące. Gdyby wiedzieli, że po wyprowadzeniu się G. K. zażąda ich wymeldowania nigdy by się nie wyprowadzili z jej lokalu. Bardzo trudno jest znaleźć mieszkanie "ze stałym meldunkiem", a wymeldowanie z pobytu stałego wiąże się z utratą takich przywilejów jak sprzedaż ratalna, kredyt bankowy, otrzymanie pracy, dowodu osobistego, paszportu i mieszkania z zasobów miasta.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( kpa ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji wskazano, że zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ prowadzący postępowanie był obowiązany zatem jedynie do wyjaśnienia i oceny przesłanki opuszczenia lokalu. W sprawie było bezsporne, że takie opuszczenie lokalu przez rodzinę G. nastąpiło w dniu [...]. Bezsporne było też, że G. K. kupiła nieruchomość od B. i Z. G. w dniu [...] a wyprowadzenie się nastąpiło po wezwaniu przez G. K. pismem z dnia [...] do opuszczenia zajmowanego bezumownie lokalu. Ocena zebranego materiału wskazuje, że opuszczenie lokalu było trwałe, rodzina G. wyprowadziła się zabierając wszystkie swoje rzeczy, bez uprzedniego prowadzenia rozmów z właścicielem co do wyrażenia zgody na powrót do lokalu po remoncie. Z. G. zeznał przesłuchany w dniu [...] że z chwilą otrzymania pisma z [...] złożył w Urzędzie Miasta wniosek o przydział lokalu mieszkalnego i wynajął na rok dom w [...] lecz jego właściciel nie zgodził się na stałe zameldowanie. Miał zamiar wymeldować się z opuszczonego lokalu, jednak zrezygnował z tego gdy dowiedział się w Urzędzie Miasta od osób trzecich, że brak stałego meldunku pozbawi go np. prawa do lekarza. Te okoliczności wskazują na trwałe i dobrowolne opuszczenie mieszkania.

Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu, z zadaniem organów ewidencji ludności jest likwidacja fikcji meldunkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej przez Z. G., B. G., R. G. i M. G. skarżący podali, że nie zgadzają się z decyzją Wojewody, gdyż opuścili lokal na prośbę G. K. i tylko na czas remontu. W piśmie z dnia [...] nie ma informacji o wymeldowaniu i niemożliwości powrotu do lokalu po remoncie. Decyzje zostały podjęte na niekorzyść rodziny.

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza zarzucić nie można.

Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 15 ust.1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) z uwzględnieniem faktu utraty z dniem 19 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 (wobec jego niekonstytucyjności ), który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Oznacza to, że w dacie wydawania decyzji przez organy administracyjne obu instancji ( tj. [...] ) wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowił fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się dotychczasowego miejsca pobytu stałego; dotyczy to także osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia było jedynie to czy doszło do opuszczenia przez skarżących, bez wymeldowania się lokalu w [...] czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny.

Zgodnie z treścią art. 7 kpa obowiązkiem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku zobowiązane są one w myśl art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 kpa dokonać oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione.

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji obu instancji uczyniły zadość ciążącym na nich obowiązkom. Przeprowadziły bowiem wyczerpujące i wszechstronne postępowanie dowodowe. Przesłuchano zainteresowane strony i prawidłowo, bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów cały zebrany materiał oceniono. Okoliczności tej sprawy w zasadzie były niesporne. Skarżący nie kwestionowali faktu korzystania z lokalu za zgodą właścicielki, której uprzednio ten lokal sprzedali, do chwili otrzymania pisma z [...] bez formalnej umowy najmu. Niesporny był fakt całkowitego opuszczenia lokalu przez skarżących w [...] w związku z otrzymanym wezwaniem. Ta ostatnia okoliczność nie świadczy o braku dobrowolności przy opuszczeniu lokalu. Wprawdzie w piśmie tym mowa jest o konieczności przeprowadzenia remontu jako bezpośredniej przyczynie wezwania do opuszczenia lokalu, jednakże wskazano w nim, że lokal jest zajmowany bezumownie i nie podano w nim, że skarżący mają go opuścić tylko na czas remontu. O zamiarze bezpowrotnego i w rezultacie dobrowolnego wyprowadzenia się świadczą takie bezsporne okoliczności, jak ta, że strona skarżąca po wyprowadzeniu się miała zamiar się wymeldować, z czego zrezygnowała po uświadomieniu sobie trudności związanych z czasowym tylko zameldowaniem

( zeznania Z. G., k. 4 akt administracyjnych ), wynajęcie innego domu na rok, złożenie wniosku o przydział lokalu z zasobów miasta, brak w treści pisma z 29.11.2004 r. informacji o tym, że rodzina ma opuścić lokal tylko na czas remontu, zeznanie B. G., iż prosiła G. K. o zgodę na dalsze zameldowanie, a nie zamieszkiwanie ( k. 24 akt administracyjnych ), jak też brak jakichkolwiek uzgodnień stron co do powrotu do lokalu po jego wyremontowaniu.

W tych warunkach odmienne stanowisko skarżących co do rzeczywistej treści i znaczenia wezwania z dnia [...] stanowią nieuzasadnioną polemikę z ustaleniami zawartymi w decyzji i dokonaną oceną zebranego materiału. Prawidłowe jest zatem również ustalenie, że jedyną przyczynę sprzeciwu skarżących co do ich wymeldowania z uprzednio zajmowanego lokalu stanowi to, że mają trudności ze znalezieniem lokalu, w którym mogliby się zameldować na pobytu stały. W takiej sytuacji nie budzi wątpliwości poprawność ustalenia przez organy administracyjne, że skarżący opuścili wraz z dzieckiem w sposób dobrowolny i trwały mieszkanie przy [...] nie dopełniając ustawowego obowiązku wymeldowania się, a konsekwencji zgodność z prawem wydanych w jej sprawie decyzji.

Podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego wynika z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), przy czym zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2b/ tej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Meldunek jest czynnością techniczną związaną z rejestracją ruchu ludności.

Osoba, która opuszcza lokal winna w wykonaniu obowiązku meldunkowego zgłosić właściwemu organowi dane wymagane do wymeldowania i zameldowania w nowym miejscu pobytu. Również brak innego stałego miejsca pobytu nie stoi na przeszkodzie wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy.

W tych okolicznościach sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/B. Koś

za nieobecnego

sędziego /-/ B. Koś

JMd