Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 281/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S.-M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej A. S.-M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] r. A. S.-M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania oraz o orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...] (omyłkowo wskazanym jako [...]) [...] r. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] i do chwili obecnej organ nie wydał decyzji. Podniosła, że dziewięciokrotnie była zawiadamiana o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy, jednakże każdorazowo organ wskazywał, że przyczyną nierozpoznania odwołania jest duża ilość innych spraw. W ocenie skarżącej przyczyny te nie uzasadniają notorycznego przekładania terminu, przez co odwołanie pozostaje bez rozpoznania już [...] lata.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że strony postępowania były regularnie informowane o braku możliwości rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jednocześnie były powiadamiane o powodach opóźnienia sprawy i przewidywanym terminie jej rozpatrzenia. W ostatnim piśmie wskazano, że sprawa zostanie rozpoznana do dnia [...] r. Organ zważył również, że sprawy rozpoznawane są według kolejności wpływu, a na dzień wpłynięcia przedmiotowego odwołania było nierozpoznanych 1933 sprawy. Tym samym obiektywnie uzasadnione przedłużanie terminu rozpoznania sprawy winno skutkować oddaleniem skargi.

Pismem z [...] r. skarżąca przedstawiła stanowisko wskazując jednocześnie, że treść odpowiedzi na skargę potwierdza zarzut bezczynności organu. Podniosła, że rolą organu jest zapewnienie odpowiedniej liczby pracowników pozwalającej na rozpoznanie spraw w ustawowych terminach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.

Nie jest kwestionowanym w sprawie, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] zostało wniesione przez skarżącą w dniu [...] r., oraz, że odwołanie to wraz z aktami administracyjnymi wpłynęło do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] r. (data prezentaty wpływu do organu).

Od tej więc daty rozpoczął swój bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

W ocenie Sądu postępowanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Wskazówka sprawnego procedowania w sprawie indywidualnej wypływa z treści art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy organy władzy publicznej pozostają bierne uznając, że uzasadnieniem dla ich bezczynności jest duża ilość spraw wpływająca do organu i konieczność rozpoznawania ich zgodnie z kolejnością wpływu. W niniejszej sprawie odwołanie nie zostało rozpoznane przez [...] lata, a w tym okresie aktywność organu sprowadzała się jedynie do informowania stron o nowym terminie rozpoznania sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie podejmował bowiem żadnych czynności merytorycznych zmierzających do rozpoznania sprawy. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania, a tym samym do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu odwołaniu skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Ministrowi miesięcznego terminu do załatwienia sprawy oraz stwierdzenia, że powyższa zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.)

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.