Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3308/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant starszy referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Funkcjonariusz Policji – [...] J. D. (zwany dalej: skarżący, policjant) został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] z dniem [...] lutego 2020 r. Na dzień zwolnienia ze służby skarżącemu przysługiwał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w wymiarze 152 dni.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (doręczonym w dniu [...] lutego 2020 r.) Komendant Wojewódzki Policji w [...] (zwany dalej: KWP, organ I instancji) zawiadomił skarżącego, że w dniu [...] lutego 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie przyznania ww. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy przysługujący na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm., zwana dalej: u.p.).

Jednocześnie postanowieniem KWP znak [...] z dnia [...] lutego 2020 r. przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone, z uwagi na konieczność ukształtowania nowego stanu prawnego wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zwany: TK) z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (opublikowany 6 listopada 2018 r. - Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).

W dniu [...] listopada 2020 r. policjantowi wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w kwocie 48.776,36 zł brutto, którego wysokość ustalono: za niewykorzystany urlop przed dniem 6 listopada 2018 r. w kwocie 17.642,60 zł brutto (68 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień) i za niewykorzystany urlop po dniu 6 listopada 2018 r. w kwocie 31.133,76 zł brutto (84 dni urlopu z zastosowaniem przelicznika 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień).

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. organ I instancji z urzędu podjął zawieszone postępowanie.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. KWP, działając na podstawie oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, zwana dalej: ustawą zmieniającą), orzekł o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie organu I instancji, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

W dniu [...] listopada 2020 r. skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, przysługujący na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. Obliczenie należnego ekwiwalentu nastąpiło na podstawie posiadanych przez właściwą komórkę merytoryczną informacji o posiadanych przez funkcjonariusza na dzień zwolnienia ze służby niewykorzystanych dniach urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego i wyliczona zgodnie z regułą określoną w art. 115a u.p. Wypłata tak obliczonego ekwiwalentu zakończyła postępowanie w tej sprawie, bezprzedmiotowe stało się dalsze prowadzenie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

W odwołaniu złożonym na powołane wyżej rozstrzygnięcie – nazwanym "zażaleniem" skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 105 § 1 k.p.a. co przejawiło się przyjęciem mylnego poglądu jakoby w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie wypłaty ekwiwalentu jako bezprzedmiotowego, chociaż w rzeczywistości z uwagi na charakter sprawy w niniejszym przypadku należało wydać decyzję merytoryczną, a jej brak spowodował pozbawienie strony prawa do wniesienia odwołania w sytuacji znacznego obniżenia wypłaconej kwoty ekwiwalentu.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Komendant Główny Policji (zwany dalej: KGP, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem wszczęte z urzędu przez KWP postępowanie, którego przedmiot stanowiło przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, należnego w związku ze zwolnieniem z Policji, zostało zakończone faktycznie - wypłatą należnego świadczenia w dniu [...] listopada 2020 r. Jednocześnie konieczne było zakończenie wszczętego i prowadzonego postępowania w sposób formalny poprzez umorzenie, z uwagi na bezprzedmiotowość dalszego orzekania o świadczeniu, które zostało przyznane i wypłacone.

KGP wskazał, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. W sytuacji, w której dokonana została czynność wypłaty tego ekwiwalentu dalsze orzekanie w sprawie nie było celowe, bowiem nie istniało świadczenie, które było w dalszym ciągu - tj. po dokonanej wypłacie - należne policjantowi, i którego wypłaty organ I instancji odmawiałby. Organ I instancji prawidłowo wykazał, że postępowanie administracyjne okazało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z tej racji, że brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego wysokości wypłaconego ekwiwalentu organ odwoławczy wskazał, że z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa zmieniająca, na podstawie której art. 115a u.p. otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej przepis art. 115a u.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.

Zdaniem KGP, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. W konsekwencji, od dnia 1 października 2020 r. policjantowi zwolnionemu ze służby po dniu 6 listopada 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Na podstawie ww. ustawy dokonano naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy należny skarżącemu - w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego (tj. na starych zasadach) – łącznie za 68 dni oraz w wymiarze 1/21 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego (tj. na nowych zasadach) – łącznie za 84 dni.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego wadliwego zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania KGP wskazał, że z uwagi na dokonanie czynności materialno-technicznej, dalsze orzekanie w sprawie było bezcelowe. Wysokość ekwiwalentu została ustalona w sposób prawidłowy, dokonano jego wypłaty, a zatem postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., obliguje organ administracyjny do jego umorzenia. Prawidłowo więc organ I instancji ocenił skutki prawne jakie z tej okoliczności wynikają.

W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.

Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.p. w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. 2018 poz. 2102), a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zarzucił nadto organom działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy zmieniającej, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP sygn. akt K 7/15.

Skarżący podał, iż jego "zażalenie" od decyzji KWP pozostawało w związku z wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. w sprawie sygn. akt K 7/15. Wyrokiem swym TK wyeliminował z obrotu prawnego fragment art. 115a u.p. określający wymiar 1/30 części miesięcznego uposażenia jako stanowiący ekwiwalent za urlop, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu techniczne przesłanki do prawidłowego dokonania naliczenia ekwiwalentu. Uważa, że decyzja która odmawia wypłacenia należnego mu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jest pozbawiona podstaw prawnych. Ustawa zmieniająca nie może pozbawiać go należnego świadczenia, którego ma prawo dochodzić w wyniku wydania przez TK wyroku z dnia 30 października 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawą prawną decyzji organu I instancji był art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, zwana dalej: ustawą zmieniającą). Organ orzekł o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Dodać trzeba, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu.

Organ I instancji wziął pod uwagę, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy został skarżącemu wypłacony w dniu [...] listopada 2020 r. Skoro nastąpiła wypłata, postępowanie w sprawie przyznania ekwiwalentu należało umorzyć z uwagi na bezprzedmiotowość dalszego orzekania. Konieczne stało się zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją.

Zdaniem Sądu czynności organów orzekających w sprawie, w odniesieniu do wszczętego z urzędu postępowania, były prawidłowe.

Jeżeli zdaniem skarżącego, wypłacony mu ekwiwalent nie został prawidłowo wyliczony, może wystąpić ze stosownym wnioskiem do organów, których zadaniem będzie rozpoznanie wniosku w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Dalsze czy dodatkowe żądania skarżącego oraz wydane w ich następstwie rozstrzygnięcia mogą ewentualnie (jeśli będą dla skarżącego niekorzystne) stać się przedmiotem kontroli Sądu w kolejnym postępowaniu.

Zadaniem Sądu Administracyjnego jest tylko i wyłącznie kontrola zaskarżonych decyzji, a one okazały się prawidłowe.

Mając to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.