Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 439/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246  par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 770/14, oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 8 lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 16 października 2014r., sygn. akt I SA/Rz 770/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy R.S.

2. Według Sądu pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było stwierdzić, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu ulgi w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż podane przez niego informacje nie pozwalały na rzeczową ocenę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Wynikało to przede wszystkim z tego, że skarżący złożył oświadczenia zawierające jedynie zdawkowe i bardzo fragmentaryczne informacje, mające wpływ na rozstrzygnięcie jego wniosku, ponadto uchylił się de facto od wykonania wezwania do ich uzupełnienia i wyjaśnienia wynikłych wątpliwości.

Zdaniem Sądu na podstawie oświadczeń skarżącego nie sposób było stwierdzić, gdzie on zamieszkuje, wraz ze swoim synem. Wezwany do wskazania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu stwierdził bowiem jedynie, że takowego nie posiada, gdyż przebywa w różnych miejscach. Wyjaśnienie takie jest niewiarygodne, gdyż trudno wyobrazić sobie sytuację, w której możliwe byłoby sprawowanie pieczy nad jedenastoletnim synem, nie posiadając prawa do żadnego mieszkania. Skarżący nie wyjaśnił tych wątpliwości w jakikolwiek sposób. Podobnie nie odniósł się do kwestii sprawowania opieki nad dzieckiem i zaspokajania jego potrzeb bytowych. Utrzymując, że pozostaje w faktycznej separacji z żoną nie wyjaśnił, czy jego małżonka przyczynia się w jakikolwiek sposób do zaspokojenia potrzeb syna, nie wyjaśnił też czy pobiera na niego zasiłek rodzinny.

W ocenie Sądu wiarygodność oświadczeń skarżącego podważała również treść jego wyjaśnień, zgodnie z którymi utrzymuje siebie i syna z prac dorywczych (mimo wezwania nie określił jakich), z którego to tytułu uzyskuje miesięcznie od 300 do 400 zł. Mając na uwadze poziom cen towarów i usług w kraju trudno jest przyjąć, że kwota ta wystarcza na zaspokojenie potrzeb dwuosobowej rodziny, tym bardziej, że w dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 2 października 2014 r. zaprzeczył on, aby uzyskiwał jakiekolwiek wsparcie od osób trzecich lub pomocy społecznej. Co prawda w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego zmienił swoje wcześniejsze oświadczenie, przyznając że wsparcie takowe otrzymuje, nie wyjaśnił jednakże, od kogo i w jakiej wysokości.

3. W zażaleniu na to postanowienie, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, wniesiono o jego uchylenie i zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący nie posiada lokalu i mieszka u znajomych, którzy mu pomagają. Wyrażano zdanie, że okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, korzystania z pomocy pełnomocnika oraz nie korzystania z pomocy społecznej nie może decydować o nie przyznaniu prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja materialna skarżącego jednoznacznie wskazuje, że nie jest on w stanie uiścić wpisów od skarg, które w sumie wynoszą ponad 12.000 zł.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu pierwszej instancji, że podane przez skarżącego informacje nie pozwalały na rzeczową ocenę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Dane podane przez skarżącego ograniczały się w istocie do tego, że utrzymuje siebie i syna z prac dorywczych (mimo wezwania nie określił jakich), z którego to tytułu uzyskuje miesięcznie od 300 do 400 zł oraz tego, że zamieszkuje u znajomych, którzy mu pomagają.

W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji odnosząc się do podanych przez skarżącego okoliczności stwierdził, że skarżący nie wyjaśnił od kogo i w jakiej wysokości otrzymuje wsparcie materialne. W zażaleniu skarżący również tej kwestii nie wyjaśnia. Po za ogólnym stwierdzeniem, że otrzymuje pomoc od osób trzecich nie wskazuje nic więcej w tym zakresie. Nie przedstawia jakiegokolwiek dokumentu uprawdopodabniającego swoje twierdzenie. Wyjaśnienie tej kwestii było istotne dla dokonania rzeczywistej oceny sytuacji materialnej skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący nie odniósł się również do kwestii sprawowania opieki nad dzieckiem i zaspokajania jego potrzeb bytowych. Skarżący utrzymując, że pozostaje w faktycznej separacji z żoną nie wyjaśnił, czy jego małżonka przyczynia się w jakikolwiek sposób do zaspokojenia potrzeb syna, nie wyjaśnił też czy pobiera na niego zasiłek rodzinny. W zażaleniu skarżący, w tym zakresie stwierdza, że okoliczność pozostawania w związku małżeńskim nie może stanowić odmowy przyznania prawa pomocy. Stwierdzenie takie w żaden sposób nie odnosi się do oceny Sądu pierwszej instancji związanej z okolicznością utrzymywania przez skarżącego swojego syna. Trudno więc tutaj mówić aby i ta kwestia została wyjaśniona.

Wyjątkowość instytucji prawa pomocy oznacza, że jeśli wnioskodawca ma możliwość – bądź we własnym zakresie, bądź przy pomocy osób bliskich – poniesienia kosztów postępowania, koszty te nie powinny być przerzucane na budżet państwa, a w konsekwencji na ogół obywateli. To do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 423/14, dostępne w bazie internetowej CBOIS). Skarżący z tego zadania się nie wywiązał w sposób rzetelny, gdyż przytoczone przez skarżącego informacje rodziły uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności, były mało prawdopodobne, z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek skarżącego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "u.p.p.s.a.").

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.