Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 588/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 2 pkt 4, art. 33 ust. 4, art. 48 ust. 1, art. 49a ust. 1, art. 50, art. 51 ust. 1, art. 53 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 10, art. 2 pkt 12, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 12 lit. f
journal: Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Janusz Zajda (spr.) del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Z. Ch. M. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1259/10 w sprawie ze skargi S. Z. Ch. M. w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 25 listopada 2010 r., V SA/Wa 1259/10 oddalił skargę [...] M. w L. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2010 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

[...] M. w L. wystąpiły o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, w związku z wydatkiem inwestycyjnym - zakupem samochodu osobowego marki S., dokonanym na podstawie Indywidualnego Programu Rehabilitacji Osoby Niepełnosprawnej – J.K., pełniącego funkcję prezesa zarządu, posiadającego umiarkowany stopień niepełnosprawności z powodu schorzenia narządu ruchu.

Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia o pomocy na kwotę [...] zł.

W ocenie organu orzekającego samochód osobowy nie stanowi wyposażenia stanowiska pracy prezesa, który poprzednio te same obowiązki wykonywał nie mając do dyspozycji samochodu; obecnie jego zakup poprawi jedynie komfort pracy na określonym stanowisku, niezależnie od tego, czy prace wykonuje pracownik niepełnosprawny, czy pełnosprawny. Z uwagi na zakres obowiązków nie można uznać, że zakup samochodu stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń związanych z rodzajem i stopniem niepełnosprawności. Stwierdził, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie mogą być pretekstem do wyposażenia zakładu w nowoczesny sprzęt, urządzenia i środki transportu.

Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

Podkreślił, iż indywidualne programy rehabilitacji tworzone są w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem, w ramach których są finansowane w szczególności koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności pracownika. W sprawie wątpliwości budzi fakt eliminowania ograniczeń zawodowych pracownika zatrudnionego na stanowisku prezesa, poprzez zakup samochodu osobowego marki S., ponieważ trudno znaleźć związek między zakupem w/w środka transportu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika. Argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie gdyż wyposażenie pracownika niepełnosprawnego w samochód, ze względu na dysfunkcję wrodzoną stawu biodrowego, nie może zostać uznane za dostosowanie stanowiska pracy, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Pracownik nie utracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, a wręcz odwrotnie - uznano, że można powiększyć zakres jego obowiązków.

Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że finansowanie w ramach IPR kosztów zmiany stanowiska pracy, czy też tworzenie nowych stanowisk pracy - jest niedopuszczalne, gdyż celem tych programów jest dostosowanie już istniejących miejsc pracy do potrzeb pracowników niepełnosprawnych, tak aby zmniejszyć lub wyeliminować ograniczenia wynikające z ich niepełnosprawności. Z IPR mógłby zostać sfinansowany wydatek np. na dostosowanie pojazdu do potrzeb pracownika, a więc dostosowanie konkretnych podzespołów auta, jak fotel, czy układ kierowniczy, tak aby ułatwić pracownikowi niepełnosprawnemu świadczoną pracę. Zapewnienie wyposażenia stanowiska pracy w elementy konieczne, nie oznacza dowolności ponoszonych wydatków, lecz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych w wyniku jego poniesienia z ZFRON na rzecz osoby niepełnosprawnej.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zwrócił uwagę, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz.U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. WE L 10 z 13.01.2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379 z 28.12.2006, s. 5).

Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.), a także rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. nr 53, poz. 354), obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia de minimis. W sprawie istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 245, poz. 1810 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie zakładowego funduszu).

Jak stanowi art. 33 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust. 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Zatem podstawą zakwalifikowania pomocy, jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmioty do tego upoważnione. Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty, o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 rozporządzenia. W jego pkt 12 wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji. Warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w powoływanym § 2 ust. 1 pkt 12, jest opracowanie programu rehabilitacji. Powyższe przepisy wskazują, w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy, jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot.

Oceniając zarzuty podniesionych w skardze Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niezasadnym jest twierdzenie o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z wydaniem postanowienia w I instancji przez Zastępcę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przez podmiot udzielający pomocy publicznej należy rozumieć organ administracji publicznej lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej, a podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenia stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis. Stosownie do art. 50 ustawy o rehabilitacji organami Funduszu są Rada i Zarząd. Na mocy art. 51 ust. 1 tej ustawy w skład Zarządu Funduszu wchodzą Prezes Zarządu Funduszu i jego dwaj zastępcy. Do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni Prezes Zarządu lub każdy z jego zastępców samodzielnie (art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy). Zatem Zastępca Prezesa Zarządu może reprezentować Fundusz i w jego imieniu wydawać oświadczenia. Wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis jest działaniem władczym i o charakterze majątkowym, polegającym na oświadczeniu w imieniu Funduszu, czy można potwierdzić, jako pomoc de minimis konkretny wydatek. Wystarczającą podstawą prawną do podpisania przez Zastępcę Prezesa Zarządu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis stanowi art. 53 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Oceny Sądu w omawianym zakresie nie zmienia argumentacja skargi w której strona skarżąca odwołuje się do treści artykułów ustawy o rehabilitacji, które wskazują na konkretne uprawnienia, przeznaczone wyłącznie do kompetencji Prezesa Zarządu PFRON. Żaden z powołanych przepisów nie przyznaje wyłącznej kompetencji Prezesowi Zarządu PFRON do wydawania zaświadczeń de minimis.

Nieuzasadnione są również pozostałe zarzuty podniesione w skardze.

Wydatek na sfinansowanie zakupu samochodu osobowego S. został zrealizowany w ramach Indywidualnego Programu Rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy – J.K., kierownika [...] M., wobec którego orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. Treść programu wskazuje, że rodzaj niepełnosprawności to: schorzenie narządu ruchu, wrodzone zwichnięcie lewego stawu biodrowego, skrócenie lewej kończyny dolnej. Przyczyną niepełnosprawności jest wada wrodzona. Pracownikowi powierzono ostatnio dodatkowe obowiązki związane z pozyskaniem nowych rynków zbytu na produkowane przez [...] M. wyroby. W Indywidualnym Programie Rehabilitacyjnym w Dziale III "Diagnoza sytuacji zawodowej i społecznej osoby niepełnosprawnej w zakładzie pracy chronionej" wskazane zostało, że w związku z powierzeniem pracownikowi dodatkowych obowiązków związanych z pozyskaniem nowych rynków zbytu na produkowane przez [...] M. wyroby pojawiły się ograniczenia funkcjonalne wynikające z braku przystosowanego środka transportu umożliwiającego swobodne przemieszczanie się i pokonywanie barier przestrzennych. W programie zapisane zostało również, że zakup samochodu osobowego przystosowanego do niepełnosprawności pracownika w znacznym stopniu wyeliminuje bariery przestrzenne i zdrowotne. W dziale V Indywidualnego Programu Rehabilitacji "Potrzeby wynikające z przeprowadzonej diagnozy sytuacji zawodowej i społecznej osoby niepełnosprawnej w zakładzie pracy chronionej" zapisano: z uwagi na wykonywane czynności zawodowe stanowisko pracy należy wyposażyć w samochód z dostosowanym oprzyrządowaniem min. (klimatyzacja, ABS, profilowany i regulowany fotel, regulowana kolumna kierownicy...).

Sam fakt sfinansowania wydatku w ramach IPR nie oznacza, że spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis. Wydatek taki winien służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu, przy czym otwarty katalog kosztów zawarty w tym przepisie nie oznacza dowolności w zakresie dokonywania wydatków przez wnioskodawcę, a tym bardziej nie może stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi, czy też nabyciem środków transportu. Przedmiotem wydatkowania są bowiem środki publiczne przekazane do dyspozycji pracodawcy przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które winny być wykorzystywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

W sprawie nie doszło zatem do naruszenia § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu. Organ orzekający nie stwierdził, że - co do zasady - przepisy nie pozwalają na sfinansowanie w ramach IPR zakupu samochodu. Brak jest jednak związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, objętego Indywidualnym Programem Rehabilitacyjnym. Wymienione w IPR wyposażenie samochodu (klimatyzacja, ABS, profilowany i regulowany fotel, regulowana kolumna kierownicy...) wskazane jako "dostosowane oprzyrządowanie" stanowi raczej wyposażenie standardowe, przewidziane dla danego modelu samochodu. Nie wskazuje ono natomiast,aby związane było ze wskazanymi schorzeniami osoby niepełnosprawnej, objętej opieką ortopedyczną i rehabilitacją narządu ruchu. W tej sytuacji organy prawidłowo zauważyły, że zakupiony samochód m-ki S. nie zawiera żadnego przystosowania do stopnia niepełnosprawności pracownika, w szczególności brak jest dowodów, które mogłyby potwierdzić, że w samochodzie dokonano zmian w omawianym zakresie. Zatem organy orzekające nie naruszyły wskazanego powyżej przepisu rozporządzenia uznając, że zakup samochodu nie zmniejszał ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ, do którego skierowany zostaje wniosek o wydanie zaświadczeniama obowiązek zbadać, czy objęta wnioskiem pomoc może być uznana za pomoc de minimis. Organ poddał analizie IPR oraz pozostały materiał dowodowy, a dokonane ustalenia faktyczne i ich ocena prawna znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu. Tym samym nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 kpa, zgodnie z którymi organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.Nieuzasadnione są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 i 9 kpa, które określają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę informowania stron i pozostałych uczestników postępowania.

[...] M. w L. zaskarżyły w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji:

I. 1/naruszenie przepisów prawa materialnego,tj. przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa) przez błędną wykładnię art. 53 ust. 3 pkt 1 oraz art. 50 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zw. z art. 2 pkt 12 i art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, polegającą na błędnym przyjęciu, że skoro do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie, to Zastępca Prezesa PFRON ma także kompetencje organu administracji uprawnionego do wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis;

2/niezastosowanie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji i w konsekwencji błędne przyjęcie, że wydatek na wyposażenie stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej w postaci samochodu nie zmniejsza ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, gdy tymczasem nie ma merytorycznych ograniczeń, co do możliwości wykorzystania wszelkich pomocy technicznych dla osób niepełnosprawnych, jako sprzętu rehabilitacji zawodowej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa), tj.:

1/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane przez podmiot niebędący organem administracji;

2/ art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 5 i w zw. z art. 141 § 4 ppsa poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 106 § 5 ppsa oraz w zw. z art. 7, 77 i 124 § 2 kpa poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy Sąd przyjął za organami orzekającymi, że otwarty katalog wydatków w ramach IPR-ów nie może stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń, czy też nabyciem środków transportu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy skargi kasacyjnej, którymi zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, nie znajdują uzasadnienia.

Autor skargi kasacyjnej oparł środek prawny w pierwszym rzędzie na zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego, to jest art. 53 ust. 3 pkt 1 oraz art. 50 ustawy o rehabilitacji zawodowej w zw. z art. 2 pkt 12 i art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz na związanym z nim,najdalej idącym w możliwych skutkach, zarzucie naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Zgodnie z art. 2 pkt 10 i 12 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przez pomoc de minimis należy rozumieć "pomoc spełniającą przesłanki określone we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de minimis", ... "udzielaną przez organ administracji publicznej lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej", w tym przedsiębiorcę publicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców (Dz.U. Nr 191, poz. 1411 i Nr 245, poz. 1775), czyli "każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na sposób działania oraz formę organizacyjno-prawną, ... na którego działalność organ publiczny wywiera decydujący wpływ.

Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nakłada na podmioty wskazane w art. 2 pkt 12 tej ustawy obowiązek określonego działania polegającego na podejmowaniu czynności materialno-technicznych sprowadzających się do wydawania zaświadczeń, w których następuje urzędowe potwierdzenie stanu faktycznego lub prawnego, z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis.

Wydawane w tym trybie zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia lub obowiązku. Jako dokument urzędowy zaświadczenie korzysta z domniemania dwojakiego rodzaju: domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi.(por. J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 37 i n.)

W konkretnej sytuacji dane te potwierdza osoba upoważniona do wydania zaświadczenia, podająca swoje imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe.(v. § 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego).

Zaświadczenie organu jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego ani interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a ewentualnie podejmowane postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia.(v. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 733).

Rozporządzenie o pomocy de minimis nie stanowi kompleksowej regulacji w sprawie udzielania zaświadczeń o pomocy de minimis. W zakresie przez nie nieuregulowanym znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy Działu VII kpa (art. 217-220 kpa). Wydanie zaświadczenia o określonej treści nie powoduje zatem stanu powagi rzeczy osądzonej. Można zanegować jego wartość, zarzucając poświadczenie nieprawdy, z tym że wraz ze zmianą faktów lub stanu pierwotnego zaświadczenie wydane wcześniej staje się nieaktualne i może być wydane nowe uwzględniające aktualny stan faktyczny i prawny.

Będące w dyspozycji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środki publiczne są m.in. przeznaczane na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.

Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 50 ust. 1 i 51 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych organami Funduszu są Rada Nadzorcza i Zarząd, w którego skład wchodzą Prezes Zarządu Funduszu i dwaj jego zastępcy. Stosownie zaś do art. 53 ust. 3 powołanej ustawy "do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie". Zgodnie z tą regulacją, także Zastępca Prezesa Zarządu może reprezentować Fundusz i w jego imieniu wydawać oświadczenia. Wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis jest urzędowym oświadczeniem w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu, polegającym na stwierdzeniu, czy można zaakceptowaćkonkretny wydatek jako pomoc de minimis. Wystarczającą podstawą prawną do podpisania przez Zastępcę Prezesa Zarządu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis stanowi art. 53 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Słusznie również Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że żaden z przepisów ustawy o rehabilitacji nie przyznaje wyłącznej kompetencji Prezesowi Zarządu PFRON do wydawania zaświadczeń de minimis, gdy jednocześnie niektóre artykuły ustawy wskazują na konkretne uprawnienia, zastrzeżone wyłącznie do jego kompetencji (v. m.in. art. 48 ust. 1, 49a ust. 1 ustawy).

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji oraz pozostałych zarzutów procesowych, sprowadzających się do podważania stanowiska Sądu pierwszej instancji, zajętego - zdaniem autora skargi kasacyjnej - na podstawie powierzchownego, nieprecyzyjnie ustalonego stanu faktycznego, należy stwierdzić, iż są one chybione. W tej części skarga kasacyjna jest w istocie jedynie polemiką z prawidłowymi ustaleniami i ocenami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ww. ustawy o rehabilitacji środki Funduszu są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Tworzone w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowychindywidualne programy rehabilitacji, uwzględniające rodzaj i stopień niepełnosprawności pracownika objętego programem, stwarzają podstawę finansowania w szczególności kosztów dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności pracownika.

Właściwy organ Funduszu, rozważając sposoby realizacji celu określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, dysponuje jednak ustawową podstawą oceny prawidłowości doboru odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia (art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy j.w.). Wątpliwości w sprawie budził fakt eliminowania ograniczeń zawodowych pracownika zatrudnionego na stanowisku prezesa, poprzez zakup samochodu osobowego marki S., z wyposażeniem w istocie standardowym, przewidzianym dla danego modelu pojazdu. Niewskazującym, aby było ono związane z konkretnymi schorzeniami osoby niepełnosprawnej, objętej opieką ortopedyczną i rehabilitacją narządu ruchu.

Zasadnie także zwrócono uwagę, że wyposażenie pracownika niepełnosprawnego, z wrodzoną dysfunkcją stawu biodrowego,w samochód, nie może zostać uznane za dostosowanie stanowiska pracy.Pracownik nie utracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, a wręcz odwrotnie - uznano, że można powiększyć zakres jego obowiązków. Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że przepis §2 ust. 1 pkt 12 lit. f/ rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu w otwartym katalogu wydatków nie dopuszcza ich dowolności, lecz kładzie nacisk na wykazanie związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych w wyniku jego poniesienia na rzecz osoby niepełnosprawnej.

Zatem także i te zarzuty nie stanowią usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 ppsa orzec jak w sentencji wyroku.