Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 121/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004r. sprawy ze skargi B. P. na w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...] 2. nieuiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 złotych (dwustu zł) wykłada budżet Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.


UZASADNIENIE

B. P., zwany dalej skarżącym, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] zarzucając jej naruszenie prawa.

Skarżący złożył dnia [...] grudnia 2002r. do Starostwa Powiatowego w [...] wniosek o dokonanie wymiany posiadanego przez niego dokumentu – pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej wydanego dnia [...] czerwca 1964r.przez prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...].

Decyzja z dnia [...] września 2003r. wydana została na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 2 i art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zmianami ), § 7 ust. 1 pkt 4 lit.a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 150, poz. 1680 ) i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany prawa jazdy ( Dz. U. Nr 69, poz. 640 ), z upoważnienia Starosty Powiatowego w [...]. Wskazaną decyzją odmówiono wymiany pozwolenia na prowadzenie pojazdów kat. motocyklowej nr [...] wydanego [...] czerwca 1964r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż skarżący nie uzupełnił niezbędnej dokumentacji o świadectwo lekarskie, które stwierdzałoby brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, a świadectwo które znajduje się w aktach ewidencyjnych skarżącego stwierdza predyspozycje do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej z bezterminowym okresem ważności. Organ przyjął, że kategoria amatorska równa się obowiązującej kategorii B prawa jazdy i dokonując, na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy, weryfikacji dokumentów, stwierdził brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów kategorii motocyklowej. Organ podkreślił, że uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego wiąże się z wymogiem, że kierującym pojazdem mechanicznym może być osoba sprawna pod względem psychicznym i fizycznym, a sprawność tę ustala się na podstawie badania lekarskiego. Organ wydał dnia [...] marca 2003r. skarżącemu prawo jazdy kategorii B z bezterminowym okresem ważności, ponieważ w aktach ewidencyjnych skarżącego znajdowało się orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów kategorii amatorskiej, ale odmówił zaskarżoną decyzją wydania prawa jazdy na prowadzenie pojazdów motocyklowych, z uwagi na to, że wydane zaświadczenie nie opiewało na te pojazdy. Przywołał przepis art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawo jazdy otrzymuje osoba, która uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, o ile jest ono wymagane.

Wskutek złożonego przez skarżącego odwołania od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało, że Starosta winien rozpatrzyć sprawę ponownie mając na uwadze, że posiadany przez skarżącego dokument, o którego wymianę się ubiega, stanowi prawo jazdy kategorii III i IV i został wydany pod rządami rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. nr 61, poz. 295 ), a rozporządzenie Ministrów Komunikacji, Spraw Wewnętrznych i Spraw Wojskowych z dnia 27 października 1937r. o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych ( Dz. U. Nr 85, poz. 616 ze zmianami ), w którym występowały pojęcia pozwoleń na prowadzenie pojazdów mechanicznych m.in. kategorii amatorskiej utraciło w 1964r. swą moc.

Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał dnia [...] grudnia 2003r. decyzję odmawiającą wymiany prawa jazdy kat. IV nr [...] wydanego skarżącemu dnia [...] czerwca 1964r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Powtórzył, iż w toku przeprowadzonej weryfikacji akt ewidencyjnych skarżącego stwierdzono, że w wydanym w dniu [...] marca 1964r. świadectwie lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych, lekarz wystawiający świadectwo stwierdził, że skarżący posiada predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej z bezterminowym okresem ważności. Kategoria amatorska, jak wywodzi organ, w dniu wydania pozwolenia, równała się kategorii III prawa jazdy i aktualnie obowiązującej kategorii B prawa jazdy. Brak jest więc świadectwa lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów kategorii IV, a kategoria amatorska i kategoria III prawa jazdy nigdy nie zawierały uprawnień kategorii IV prawa jazdy. Mając na uwadze art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w zgodzie z dyspozycją § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o orzeczenie lekarskie stwierdzające stan zdrowia dla celów wydania prawa jazdy kat. A. Niedostarczenie dokumentu musiało więc skutkować decyzja odmowną.

W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdziło, że skarżący posiadał prawa jazdy kategorii III i IV, o czym świadczy treść wstemplowanych w dokumencie zezwalającym na prowadzenie pojazdów mechanicznych o nazwie "Pozwolenie" zapisów oraz to, że został on wydany pod rządami rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. Nr 61, poz. 295 ). Negatywna weryfikacja dokumentów ewidencyjnych skarżącego, dokonana zgodnie z § 7 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy, pozwoliła stwierdzić, że zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych wystawione przez lekarza w dniu [...] marca 1964r. odnosi się do pojazdów mechanicznych wg kategorii amatorskiej ( kat. III ), które to kategorie nie uprawniały do kierowania motocyklami. W aktach zatem brak jest świadectwa lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami w odniesieniu do kategorii motocyklowej, dawniej kategorii IV, a obecnie kat. A. Dlatego organ uznał, że w celu wymiany prawa jazdy brak ten należy wyeliminować, mimo że skarżący posiadał wcześniej uprawnienie do kierowania takimi pojazdami. Zdaniem Kolegium, każdy rodzaj prawa jazdy wiąże się z określonym zakresem uprawnień do kierowania pojazdem. Wymóg co do określonego poziomu stanu zdrowia pozostaje w odpowiedniej zależności od kategorii prawa jazdy. Ponieważ mimo wezwania, skarżący nie dostarczył ważnego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami według kat. A tj. motocyklami, decyzje Starosty uznano za prawidłową i zgodną z prawem.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, B. P. zakwestionował rozstrzygnięcie SKO w [...] twierdząc, że na podstawie jednego badania lekarskiego wydanego bezterminowo, otrzymał pozwolenie na prowadzenie pojazdów dwóch kategorii i nie rozumie dlaczego żąda się od niego nowych orzeczeń lekarskich i pozbawia się go prawa prowadzenia motocykli, z którego korzystał wiele lat na podstawie wydanego wcześniej dokumentu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając zaskarżone rozstrzygnięcie pod tym kątem należy stwierdzić, że złożona skarga jest uzasadniona.

Skarżącemu odmówiono ostatecznie, na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zmianami ), § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. Nr 69, poz. 640 ) i § 7 ust. 1 pkt d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 150, poz. 1680 ), dokonania wymiany posiadanego przez niego prawa jazdy kategorii IV na prawo jazdy kategorii A. Wyłączną podstawą faktyczną rozstrzygnięcia był, jak stwierdził organ, brak koniecznego dokumentu tj. orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdu kategorii motocyklowej, którego to braku skarżący mimo wezwania nie uzupełnił. Orzeczenie lekarskie znajdujące się w aktach ewidencyjnych skarżącego, na podstawie którego m.in. wydano pozwolenie na prowadzenie, jak wynika z wpisów w dokumencie nazwanym "pozwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej" pojazdów kategorii III i IV, stwierdzało wyłącznie zdolność skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej, tak więc należało, zdaniem SKO w [...], uzupełnić dokumentację o orzeczenie lekarskie dotyczące zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów motocyklowych – pojazdów kategorii A.

Z rozumowaniem takim nie sposób się zgodzić zarówno na tle konkretnego stanu faktycznego badanej sprawy, jak też w świetle przepisów wskazanych przez organ jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżący składał w 1964r. wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych, jak podał podaniu – kategorii amatorskiej + motor i decyzję w tej sprawie uzyskał [...] czerwca 1964r. Całe postępowanie przeprowadzone zostało w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962r. w sprawie ruchu na drogach publicznych ( Dz. U. Nr 61, poz. 295 ). W dacie wydawania decyzji nie istniała już kategoria prawa jazdy "amatorska", a jedynie wskazane w § 193 ust. 3 powołanego rozporządzenia kategorie: I, II, III, IV, Va i VB i ciągnikowa. Kategoria III, zgodnie z § 196 ust. 1 cyt. rozporządzenia uprawniała do kierowania samochodami osobowymi nie przeznaczonymi do publicznego transportu drogowego, samochodami ciężarowymi o ciężarze do 3,5 tony i pojazdami samochodowymi trójkołowymi o ciężarze własnym powyżej 400kg. Kategoria IV, jak stanowił § 197 ust. 1 rozporządzenia uprawniała do kierowania motocyklami z bocznym wózkiem lub bez wózka oraz motocyklami o trzech kołach i podobnymi im pojazdami samochodowymi, których ciężar własny nie przekracza 400kg. Skarżący, jak wynika z akt sprawy i co potwierdza organ, otrzymał dokument - pozwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej, z którego treści wynika, że uprawniony on jest do kierowania pojazdami odpowiadającymi kategorii III i IV. Dokument wydany został na podstawie: wniosku opisanego wyżej, wyniku egzaminu stwierdzającego uprawnienie do otrzymania pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej + motor oraz decyzji z [...] czerwca 1964r. w której stwierdza się, że "zarządza się wydanie B. P. pozwolenia na prowadzenie pojazdów mechanicznych kategorii amatorskiej + motor na podstawie badania lekarskiego i oceny Komisji Egzaminacyjnej". Konieczność posiadania odpowiedniego stanu zdrowia jako warunku wydania prawa jazdy kategorii III i IV przewidywał § 196 ust. 2 pkt 3 i § 197 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 1962r. Świadectwo lekarskie o zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych z dnia [...] marca 1964r. załączone zostało do akt sprawy. Choć odnosi się ono do pojazdów mechanicznych niewystępującej już wówczas kategorii amatorskiej, to zostało przez organ uznane jako spełniające warunki wydania skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wymienionymi w pozwoleniu, a odpowiadającymi w 1964r. kategorii III i IV. Uznano zatem, że wydane zaświadczenie stwierdza, wymagany przepisami § 196 ust. 2 pkt 3 i § 197 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, "odpowiedni stan zdrowia" ubiegającego się o uprawnienie. Nie można z faktu, że skarżącemu wydano, na podstawie jednego zaświadczenia lekarskiego posługującego się nieaktualną terminologią, jeden dokument obejmujący dwie kategorie prawa jazdy, twierdzić że w aktach brak jest odrębnego świadectwa lekarskiego dokumentującego stan zdrowia uprawniający do kierowania pojazdami motocyklowymi i na tej podstawie żądać, aby skarżący dostarczył je organowi jako niezbędne do dokonania wymiany prawa jazdy kategorii IV - motocyklowej na prawo jazdy kategorii V.

Powołane przez organ przepisy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy i § 7 ust. 1 pkt 1 d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, nie mogły stanowić podstawy do odmowy wymiany prawa jazdy kategorii IV z powodu braku orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów tej kategorii. Jak stanowi powołany przez organ przepis § 7 ust. 1 pkt d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2001r. znajdujący zastosowanie w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy, w celu wydania prawa jazdy należy m. in. przeprowadzić weryfikację dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 obejmującą sprawdzenie zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów oraz orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienia. Przepis stawia więc inny warunek, niż ten który stał się podstawą odmowy dokonania wymiany prawa jazdy. Organ postawił bowiem skarżącemu wymóg dostarczenia aktualnego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów motocyklowych, podczas gdy przepis dozwalał mu zbadać jedynie czy w dokumentach ewidencyjnych zainteresowanego nie występuje orzeczenie stwierdzające przeciwwskazanie zdrowotne do prowadzenia pojazdami. Innymi słowy, przepis § 7 ust. 1 pkt 1d cyt. rozporządzenia dozwalał organowi przeprowadzenie weryfikacji dokumentacji, dotyczącej wydania/wymiany prawa jazdy, jedynie w zakresie wskazanym w tym przepisie tzn. ewentualnego istnienia orzeczenia lekarskiego uniemożliwiającego ze względu na swą treść wydanie /wymianę prawa jazdy.

Z uwagi na fakt, iż organ nie stwierdził w aktach ewidencyjnych skarżącego istnienia orzeczenia lekarskiego uniemożliwiającego wydanie mu prawa jazdy określonej kategorii ze względu na stan zdrowia, nie mógł, powołując się na przepis § 7 ust. 1 pkt 1 d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 150, poz. 1680 ze zmianami ) w powiązaniu z art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zmianami ), odmówić dokonania wymiany posiadanego przez skarżącego prawa jazdy w takim zakresie, które wcześniej posiadał i które zostało wydane przy uwzględnieniu warunku przedstawienia zaświadczenia o odpowiednim stanie zdrowia.

Mając na uwadze, iż organ działaniem swoim naruszył wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji. O wpisie sądowym orzeczono na podstawie art. 242 p.p.s.a.