Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 6/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 28a ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1 pkt 3a, art. 89a1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S.- t. s. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B., po rozpatrzeniu odwołania S. z siedzibą w B. w Bułgarii, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr 302010-6680-60/10, w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan sprawy:

W dniu 20 sierpnia 2010 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w L. przeprowadzili kontrolę dokumentów posiadanych przez Z. S. B., kierowcę pojazdu samochodowego marki DAF z przyczepą marki Schmitz, o stosownych numerach rejestracyjnych, użytkowanego przez S. z siedzibą w B., w Bułgarii. W trakcie kontroli kierujący okazał dokumenty: dowody rejestracyjne ciągnika siodłowego i naczepy, paszport, międzynarodowy list przewozowy CMR, dokument tranzytowy, zezwolenie ukraińskie typu kr-3. W wyniku kontroli stwierdzono, że kierujący wykonuje przewóz towaru z Ukrainy do Polski bez zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół, kierowca odmówił jego podpisania.

Mając na uwadze fakt, że kierowca pojazdu nie posiadał wymaganego przepisami prawa zezwolenia, decyzją z dnia 23 sierpnia 2010 r., wydaną z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w L., nałożono na przewoźnika z Bułgarii karę pieniężną w kwocie 10.000 zł.

W odwołaniu od decyzji przewoźnik podniósł, że w odpowiednim trybie i odpowiednim czasie nabył wymagane zezwolenie od Ministerstwa Transportu Technologii Informatycznych i Komunikacji Republiki Bułgarii. Otrzymane zezwolenie wydane przez Ministra Infrastruktury RP posiada nr 0045548 i jest ważne do dnia 31 stycznia 2011 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a Rządem Ludowej Republiki Bułgarii o międzynarodowych przewozach drogowych podróżnych i ładunków, sporządzonej w Sofii dnia 22 grudnia 1972 r. (M.P. z 2003 r., Nr 24, poz. 341).

Organ wywiódł, iż przepisy polskiej ustawy wymagają dla wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Powołana umowa międzynarodowa z 1972 r. stanowi, iż przewozy ładunków między obu Państwami oraz tranzytem przez ich terytoria, z wyjątkiem przewozów wymienionych w artykule 5 niniejszej umowy, podlegają systemowi zezwoleń. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie in blanco zezwolenia na wykonywanie przewozów ładunków w granicach określonych we wzajemnym porozumieniu kontyngentów. Władze te również określają we wzajemnym porozumieniu rodzaje stosowanych zezwoleń. Zezwolenia, o których wyżej mowa, wydawane są przewoźnikom przez właściwe władze Państwa rejestracji pojazdu samochodowego.

Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia najpóźniej przed wjazdem na terytorium RP pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

W ocenie organu bezspornym jest, iż w omawianej sprawie przewóz towaru z Ukrainy do Polski wykonywany był bez zezwolenia wymaganego przez ustawę o transporcie drogowym. Fakt ten wynika z ustaleń organu celnego dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2010 r. i potwierdzonych w protokole.

W trakcie kontroli kierowca pojazdu posiadał jedynie zezwolenie władz ukraińskich, które nie uprawniało do wykonywania przewozu na terytorium RP. Zezwolenie to w polu 5 określa trasę przejazdu na terytorium Ukrainy tj. Kowel – Jagodzin.

Zezwolenie, na które powołuje się strona w odwołaniu, zostało dostarczone przez kierowcę po wydaniu zaskarżonej decyzji, gdyż niezbędne było do kontynuowania transportu drogowego na terytorium RP. Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia, organ uprawniony do kontroli kieruje lub usuwa pojazd samochodowy, na koszt podmiotu wykonującego przewóz, na najbliższy parking strzeżony. Zwrot pojazdu samochodowego z parkingu następuje po przedstawieniu organowi prawidłowo wypełnionego wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozu.

Fakt przedstawienia zezwolenia po dacie przeprowadzenia kontroli pojazdu, potwierdzają zapisy w części C: Adnotacje służb kontrolnych, tego zezwolenia. W polu 2 widnieje pieczęć organu celnego i data "23.08.2010 r."., podczas gdy kontrola dokonana została w dniu 20 sierpnia 2010 r.

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w ustawie o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy dokumenty związane w przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów wiążących RP umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do ustawy. W przedmiotowym przypadku wysokość kary pieniężnej wynosi 10.000 zł.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na to, że narusza ona przepisy prawa oraz przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że zezwolenia na międzynarodowy przewóz rzeczy są wydawane w formie decyzji in blanco, bez wskazania adresata, co jest naruszeniem prawa. Zarzucono także, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu złożenia zezwolenia przez stronę skarżącą. W tej sytuacji bezpodstawne jest twierdzenie organu, iż wykonywanie transportu drogowego odbywało się bez wymaganego zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Wbrew twierdzeniom strony, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i właściwie dokonał subsumcji ustalonego stanu pod powołane w decyzji normy prawne.

Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie, czy kontrolowany w dniu 20 sierpnia 2010 r. pojazd samochodowy marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą marki Schmitz o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez Z. S. B. posiadał zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kontrola przedmiotowego pojazdu dokonana została na terenie Oddziału Celnego w L. przez funkcjonariuszy celnych tegoż Oddziału. Z okazanego dokumentu CMR wynikało, iż pojazd wyżej wymieniony bułgarskiego przewoźnika S. wykonywał przewóz drogowy z Kowla (Ukraina) do Polski. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego.

Oznacza to, że transport drogowy rzeczy nie był wykonywany pomiędzy dwoma krajami Unii Europejskiej, w związku z tym w przypadku transportu drogowego rzeczy pomiędzy terytorium jednego państwa członkowskiego, a terytorium państwa nie należącego do Unii Europejskiej zezwolenie zagraniczne jest wymagane. Stanowi o tym art. 28 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej ustawą. Zgodnie z jego treścią wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Z umowy zawartej dnia 22 grudnia 1972 r. pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a Rządem Ludowej Republiki Bułgarii o międzynarodowych przewozach drogowych podróżnych i ładunków (M.P. z 2003 r. Nr 24, poz. 341) wynika, że każda z Umawiających się Stron przyznaje przewoźnikom drugiej Umawiającej się Strony prawo wykonywania zgodnie z postanowieniami tej umowy przewozów podróżnych i ładunków między obu Państwami oraz tranzytem przez ich terytoria pojazdami samochodowymi, zarejestrowanymi na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

W art. 4 tej umowy stwierdzono, że przewozy ładunków między obu Państwami oraz tranzytem przez ich terytoria, z wyjątkiem przewozów wymienionych w artykule 5 niniejszej umowy, podlegają systemowi zezwoleń. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie in blanco zezwolenia na wykonywanie przewozów ładunków w granicach określonych we wzajemnym porozumieniu kontyngentów. Władze te również określają we wzajemnym porozumieniu rodzaje stosowanych zezwoleń. Zezwolenia, o których wyżej mowa, wydawane są przewoźnikom przez właściwe władze Państwa.

Zezwolenie to powinno znajdować się w pojeździe i powinno być okazywane na każde żądanie kontrolującego.

Zdaniem sądu organ udowodnił, że kontrolowany transport drogowy wykonywany był pomiędzy terytorium państwa nie należącego do Unii Europejskiej, a terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej. Wymagał więc stosownego zezwolenia, którym to uprawnieniem kierowca winien legitymować się podczas kontroli. Obowiązek ten nakładał na kierowcę pojazdu art. 87 ust. 1 pkt 3 a ustawy. Ponadto skutkiem nowelizacji ustawy o transporcie drogowym został dodany art. 28 a przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 43, poz. 246) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 3 kwietnia 2010 r., stanowiący w ust. 1, że zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Konsekwencja niezachowania tego wymogu została określona w ust. 2 art. 28a stwierdzającym, iż w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywane bez zezwolenia.

Zarzut skargi sprowadza się do faktu, iż po dokonanej kontroli, wymagane zezwolenie zostało dostarczone do organu i powinno być uwzględnione przez organ drugoinstancyjny rozpoznający sprawę. Wydany przedsiębiorcy S. dokument – zezwolenie nr [...], mógł być wykorzystany tylko przez niego i na wskazanej tam trasie, dlatego uważa, iż wypełnił wymóg posiadania zezwolenia na wykonywanie transportu międzynarodowego. Według skarżącego nie ma znaczenia, kiedy okaże organowi kontrolującemu wypełniony dokument zezwolenia.

Zdaniem sądu, interpretacja art. 28 i 28a ustawy o transporcie drogowym, dokonana przez skarżącego nie może być uwzględniona, ponieważ powyższe przepisy prawa wyraźnie określają termin wypełnienia blankiety zezwolenia, tj. najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także nakazują by dokument ten znajdował się w pojeździe i okazywany był na każde żądanie kontrolujących. Nieokazanie tego dokumentu w momencie kontroli oznacza, iż skarżący takiego zezwolenia na międzynarodowy przejazd drogowy rzeczy nie posiada.

Skarżący nie zaprzecza w skardze, iż w momencie kontroli dokument zezwolenia nie został okazany funkcjonariuszowi Służby Celnej. Dlatego też po stwierdzeniu braku przedmiotowego zezwolenia obowiązkiem organu kontrolującego było nałożenie kary pieniężnej, z zastosowaniem przepisu art. 92 ust. 1 pkt 7 i 4 w zw. z przepisem Lp. 2.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Późniejsze okazanie wypełnionego zezwolenia na wykonywanie przewozu międzynarodowego umożliwiło zwrot pojazdu z parkingu i kontynuowanie przejazdu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 89a1 ustawy o transporcie drogowym).

Jak wynika z zezwolenia nr [...] kontrola tego dokumentu miała miejsce 23 sierpnia 2010 r., a więc trzy dni po przeprowadzonej kontroli.

Zdaniem sądu organy oparły się na materiale dowodowym prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy i wydawaniu zaskarżonych decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ innych przepisów procedury administracyjnej , stąd też zawarty w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 6, 7, 8, 9, 77, 80 k.p.a. przy braku dokładnego sprecyzowania przedmiotu tego naruszenia jest chybiony.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzeniem przez sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.

Z tych względów sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.