Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 185/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 8; art. 20 ust. 1 pkt 1; 20 ust. 2 pkt 1; art. 22 ust. 1; art. 24 ust. 1; art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: §  10 ust. 1; § 36; §  44; §  45; §  47; §  49 ust. 1; §  49  ust. 2; §  60 ust. 1; §  61
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art.  6 ust. 1; art. 9 ust. 1; art. 9 ust. 3; art. 9 ust. 3a; art. 9 ust. 3b; art. 9 ust. 4; art. 9 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2067
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., (nr [...]), L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. – po rozpatrzeniu odwołań J. P. i M. S. – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów

i budynków obrębu ewidencyjnego W., G. R., poprzez usunięcie wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Starosta [...] w dniu [...] stycznia 2011 r. wprowadził zmianę

w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] W., G. R. polegającą na wpisaniu numeru rejestru zabytków do działki nr [...] (stanowiącej własność M. S. i J. P.) oraz do działek o numerach [...] i [...] należących do G. R.). Zmiany te wynikały z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...] w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków.

J. P. zakwestionował wpisanie działki nr [...] do rejestru zabytków i w dniu [...] czerwca 2011 r. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie tego wpisu z ewidencji gruntów i budynków.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Starosta odmówił wprowadzenia żądanej zmiany.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego

w L. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji

i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie ją rozpatrując oraz mając na uwadze dodatkowe informacje uzyskane od L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (w tym zawarte w piśmie tego organu z dnia [...] listopada 2014 r.) oraz dokonany w 2014 r. podział działki nr [...] (wyodrębniono działki nr [...] i nr [...]), Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie poprzez usunięcie wpisu o numerze rejestru zabytków przypisanego do działki nr [...] oraz o odmowie usunięcia wpisu o numerze rejestru zabytków w odniesieniu do działki nr [...].

Organ II instancji rozpatrzył odwołania J. P. i M. S. i decyzją z dnia [...] października 2015 r. orzekł o uchyleniu skontrolowanej decyzji organ I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu dodatkowych dowodów (w tym dokonaniu oględzin nieruchomości i zasięgnięciu opinii biegłego geodety) Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. orzekł o usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz odmówił usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta argumentował m.in., że w świetle opinii biegłego teren ochrony konserwatorskiej obejmuje część działki nr [...].

Decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. została zaskarżona przez J. P. i M. S..

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. i w uzasadnieniu stwierdził m.in., że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności umożliwiające aktualizację danych ewidencyjnych w zakresie działki ewidencyjnej nr [...]. Wyjaśnił, że ustawodawca ogranicza rolę organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków tylko do ujawnienia numeru rejestru zabytków i nie nakłada obowiązku określenia zakresu ochrony konserwatorskiej, w tym przebiegu granic ochrony konserwatorskiej w treści mapy ewidencyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. P., zarzucił naruszenie przepisów:

1) § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz. 454), poprzez rozpatrywanie przez Starostę K. sprawy niezgodnie z wezwaniem;

2) art. 16 k.p.a. poprzez wprowadzenie przez Starostę K. do ewidencji gruntów i budynków informacji niezgodnych z treścią ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. oraz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2011 r., a w konsekwencji naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, poprzez faktyczną zmianę jej treści w trybie nieprzewidzianym przez przepisy prawa;

3) art. 24 ust. 2a i art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 650, 1669), poprzez bezpodstawne dokonanie przez Starostę K. wpisu o numerze rejestru zabytków dla działki nr [...] w oparciu o obwieszczenie L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L.;

4) art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2067, 2245), poprzez przekroczenie przez Starostę K. uprawnień innego organu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji L. Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] marca 2019 r. oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W., G. R.. Zmiana danych ewidencyjnych polegała na usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...].

Z uwagi na charakter sporu należy wskazać, że sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków uregulowano w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "p.g.i.k.").

Zgodnie z art. 2 pkt 8 powołanej ustawy, ilekroć jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in. położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k.). Wykazuje się także informację o wpisaniu do rejestru zabytków (art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.i.k.). Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy). Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 2 p.g.i.k., właściciele nieruchomości oraz podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się nieruchomości, w szczególności osoby lub inne podmioty, które władają gruntami na zasadach samoistnego posiadania są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji.

Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny (art. 24 ust. 1 p.g.i.k.). Według art. 24 ust. 2a p.g.i.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja ewidencji z urzędu następuje wówczas, gdy zmiany informacji wynikają z : a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. Aktualizacja tych informacji, w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a-h p.g.i.k. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast w pozostałych przypadkach w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k.). Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków również następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.).

W niniejszej sprawie informację o wpisie do rejestru zabytków ujawniono w ewidencji gruntów i budynków w dniu [...] stycznia 2011 r. w drodze czynności materialno – technicznej.

Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie" lub "rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r.").

Stosownie do § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia, ewidencja obejmuje:

1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali;

2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa.

Dodatkowe dane wykazywane w ewidencji wymienione zostały w § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.

W ewidencji wykazuje się granice działek ewidencyjnych (§ 36 rozporządzenia). W świetle powołanego przepisu przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Kwestię pomiarów geodezyjnych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych unormowano w § 37 rozporządzenia.

Stosownie do § 44 cyt. rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy:

1) utrzymywanie systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy;

2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi;

3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych;

4) udostępnianie danych ewidencyjnych;

5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem;

6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych;

7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;

8) modernizacja ewidencji.

Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 2).

Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 3).

Przepis § 47 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. normujący tryb i przebieg aktualizacji operatu ewidencyjnego określa w ust. 1, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Z akt sprawy wynika, że w grudniu 2010 r. Starosta [...] powziął wiadomość o decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...] w sprawie wpisania zabytkowego dworu z parkiem w W. do rejestru zabytków województwa [...]

Według § 49 ust. 1 rozporządzenia, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia:

1) organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego;

2) wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego - w wypadku zmian danych objętych działem I ksiąg wieczystych;

3) właściwe miejscowo jednostki statystyki publicznej - w wypadku zmian w cechach adresowych nieruchomości oraz dopisywania i wykreślania budynków;

4) właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 - w przypadku gdy zmiana została dokonana w trybie czynności materialno-technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dotyczyła:

a) pola powierzchni działki ewidencyjnej,

b) rodzaju lub pola powierzchni użytków gruntowych,

c) głównej funkcji budynku,

d) numeru działki ewidencyjnej;

5) starostów sąsiednich powiatów - w przypadku gdy zmiana dotyczy punktów granicznych położonych na granicy tych powiatów.

Stosownie do § 49 ust. 2 rozporządzenia, zawiadomienia, o których mowa w ust. 1, zawierają w szczególności:

1) oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę wprowadzenia zmiany;

2) oznaczenia odpowiednich jednostek rejestrowych gruntów, budynków i lokali oraz pozycji kartotek budynków i lokali, w których nastąpiły zmiany;

3) zestawienie odpowiednich danych ewidencyjnych przed zmianą i po zmianie;

4) wyszczególnienie organów i jednostek organizacyjnych, do których przekazane zostało zawiadomienie;

5) podpis organu lub upoważnionej przez niego osoby.

O dokonaniu wspomnianego wcześniej wpisu dotyczącego zarejestrowania rejestru zabytku zawiadomiono skarżącego.

W wezwaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący domagał się usunięcia z ewidencji gruntów i budynków wadliwego wpisu dotyczącego ujawnienia działki nr [...] jako nieruchomości zabytkowej (k. 68-69 akt adm. tom IV).

Stosownie do § 60 ust. 1 danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są:

1) identyfikator działki ewidencyjnej, o którym mowa w ust. 6-8 załącznika nr 1 do rozporządzenia;

2) numeryczny opis granic działki ewidencyjnej;

3) pole powierzchni działki ewidencyjnej;

4) informacje określające pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach działki ewidencyjnej;

5) wartość gruntu, jeżeli została ustalona, oraz data ustalenia tej wartości;

6) numer jednostki rejestrowej gruntów, do której przyporządkowana została działka ewidencyjna, stanowiący część składową identyfikatora tej jednostki rejestrowej;

7) oznaczenie księgi wieczystej, a w przypadku gdy księga wieczysta nie jest założona - oznaczenie dokumentów określających własność;

8) oznaczenie dokumentów określających inne prawa do działki ewidencyjnej niż własność i prawo użytkowania wieczystego;

9) numer rejestru zabytków prowadzonego na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury;

10) identyfikator rejonu statystycznego, do którego należy działka ewidencyjna;

11) adres działki.

W świetle przytoczonych przepisów umieszczenie w ewidencji gruntów i budynków informacji o wpisie numeru rejestru zabytków było czynnością konieczną. Obowiązek ujawnienia faktu zarejestrowania zabytkowej nieruchomości przewiduje art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.i.k. oraz § 60 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.

Kwestię numerycznego opisu granic uregulowano w § 61 rozporządzenia. W ust. 1 tego przepisu określono, że numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.

Sposób obliczania pola powierzchni działek ewidencyjnych określa § 62 ust. 1-3 rozporządzenia.

Odrębnym zagadnieniem od dokonywania zmian danych ewidencyjnych (związanych z ujawnieniem informacji o zabytkowym charakterze nieruchomości) jest kwestia dokonywania wpisu zabytku nieruchomego do rejestru zabytków, obecnie uregulowana przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy (art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

W trybie określonym w ust. 1, do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku (art. 9 ust. 2 cyt. ustawy).

Wpis do rejestru historycznego układu urbanistycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych (art. 9 ust. 3).

Informację o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru oraz o ostatecznym zakończeniu tego postępowania wojewódzki konserwator zabytków przekazuje niezwłocznie właściwemu staroście (art. 9 ust. 3a).

Informację o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru do czasu ostatecznego zakończenia tego postępowania podaje się do publicznej wiadomości na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej starostwa powiatowego, na obszarze którego znajduje się zabytek, a ponadto w siedzibie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w której znajduje się zabytek (art. 9 ust. 3b).

Wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej danej nieruchomości na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji o wpisie do rejestru tego zabytku (art. 9 ust. 4).

Decyzja o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, stanowi podstawę wpisu w katastrze nieruchomości (art. 9 ust. 5).

Na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków informację o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 9 ust. 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

Przechodząc do szczegółowych rozważań zauważyć należy w pierwszej kolejności, że w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] opublikowane zostało obwieszczenie Nr [...] L. Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] czerwca 2010 r. w sprawie wykazu zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych "A" województwa lubelskiego. Pod numerem [...], w wykazie zbytków zarejestrowano dwór i park ze stawami i aleją dojazdową w W.. W związku z założeniem nowej księgi rejestru zabytków, dwór i park w W. wpisano po numerem [...] zabytków nieruchomych województwa lubelskiego.

Zdaniem Sądu, organy służby geodezyjnej prawidłowo wypełniły wynikające z art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.i.k. w związku z § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca zadanie polegające na aktualizacji operatu ewidencyjnego, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Podstawowym dokumentem źródłowym w sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...] w sprawie wpisania zabytkowego dworu z parkiem w W. do rejestru zabytków województwa lubelskiego. Decyzja ta (mająca walor decyzji ostatecznej) została wydana na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach.

W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne (zdanie pierwsze). Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (zdanie drugie)..

Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach (art. 16 § 2 k.p.a.).

Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (art. 16 § 3 k.p.a.).

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady trwałości decyzji, poprzez bezprawną i samowolną interpretację decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...]

Podobnie należy ocenić zarzut, że doszło do naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Naruszenie to miało polegać – zdaniem skarżącego – na przekroczeniu przez Starostę K. uprawnień innego organu (wojewódzkiego konserwatora zabytków). Skarżący podnosi, że kwestionowana decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. jest konsekwencją wcześniejszych nieprawidłowych działań związanych z dokonaniem w 2011 r. wpisu świadczącego o istnieniu zabytku na działce nr [...] (obecnie działce nr [...]) przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, który bezzasadnie (z przekroczeniem kompetencji) uwzględnił decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania:

1) zabytki nieruchome będące, w szczególności:

a) krajobrazami kulturowymi,

b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi,

c) dziełami architektury i budownictwa,

d) dziełami budownictwa obronnego,

e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi,

f) cmentarzami,

g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni.

Z powyższego przepisu wynika, że podlega ochronie zabytkowy murowany dwór w W. (jako dzieło architektury i budownictwa) oraz otaczający go teren z parkiem.

Należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest dokonana zmiana (aktualizacja) danych ewidencyjnych polegająca na usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...] oraz o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...] w sytuacji, kiedy bezspornym jest, że w obrocie prawnym nadal występuje prawomocna decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1982 r., znak: [...] w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków (murowanego barokowego dworu w W. z XVII/XVIII w. z parkiem i ogrodem). Bez znaczenia jest więc dla oceny legalności zaskarżonej decyzji okoliczność podniesiona w uzupełnieniu skargi (pismo uczestniczki M. S. z dnia [...] kwietnia 2019 r.), że na etapie kupowania działki nr [...] (pierwotnie działki nr [...]) od A. nie przekazano nabywcom dokumentów i informacji, że nieruchomość ta objęta jest ochroną konserwatorską (wpisem do rejestru zabytków). Nie można bowiem pomijać, że przy dołożeniu należytej staranności skarżący z łatwością mógł się dowiedzieć, że zabytkowa nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...] Sama treść wezwania skarżącego z dnia [...] grudnia 2010 r. do usunięcia przez organ naruszenia prawa poprzez aktualizację z urzędu ewidencji gruntów w zakresie działki nr [...] (k. 13 akt adm. tom I) świadczy o tym, że skarżący jeszcze przed dokonaniem w dniu [...] stycznia 2011 r. zmiany w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] W., G. R. polegającej na wpisaniu numeru rejestru zabytków do działki nr [...] o pow. [...] ha (stanowiącej własność M. S. i J. P. od dnia [...] lipca 2010 r.) oraz działek o numerach [...] i [...] (należących do G. R.) mógł wiedzieć o istnieniu spornego zabytku. Dowodzi tego sformułowanie zawarte we wspomnianym wezwaniu "stwierdziłem również inne nieprawidłowości związane z wcześniejszym niezgodnym z podziałem nieruchomości, z której została wyodrębniona działka [...], związana z wpisaniem jej do zabytków województwa [...]".

Z akt sprawy wynika, że "dwór i park w W." położony jest na działkach nr [...], [...] (działki te objęte są w całości ochroną konserwatorską) i [...] (ochrona konserwatorska obejmuje tylko część tej nieruchomości przylegającej do działki nr [...]). Świadczy o tym pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2011 r. (k. 31 akt adm. tom I). Narodowy Instytut Dziedzictwa w opinii z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie uściślenia przebiegu granicy ochrony konserwatorskiej zabytkowego parku w W. podaje w pkt. VIII "Ocena wniosku w sprawie podziału działki ewidencyjnej nr [...] według propozycji zgłoszonej przez właściciela działki" str. 18 opinii (k. 80 akt adm. tom II), że po wpisaniu ośrodka dworsko – parkowego do rejestru zabytków, działka ta stanowi około 30 % obszaru wpisu.

Z uwagi na zgłaszane przez skarżącego J. P. uwagi odnośnie zakresu ochrony konserwatorskiej, Starosta podjął działania w przedmiocie uściślenia przebiegu granicy tej ochrony, czego przejawem była nie tylko decyzja tego organu z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków polegająca na zmniejszeniu powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha (k. 178 akt adm. tom II), ale również - wydana w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] o ustaleniu linii brzegu rzeki W. (przepływającej przez działkę nr [...]). W wyniku ustalenia linii brzegu rzeki uległy podziałowi działki - nr [...] (podzielono tę nieruchomość na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha; obie te działki są rozdzielone rzeką), [...] (wydzielono z tej nieruchomości działkę nr [...] i [...]), nr [...] (powstały z tej nieruchomości działki [...] i [...]), nr [...] (wyodrębniono z niej działkę nr [...] i [...]). Z działki nr [...] wydzielono powierzchnię [...] ha wchodzącą w skład działki nr [...] (o pow. [...] ha – rzeka). Dokonano zaktualizowania mapy zasadniczej w zakresie działki nr [...] położonej w W..

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] o zmniejszeniu powierzchni działki nr [...] z [...] ha na [...] ha. Prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. III SA/Lu 96/13 oddalono skargę Marszałka Województwa L. na wspomnianą wyżej decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] października 2013 r. nr [...]

Zaskarżona decyzja uwzględnia zmiany wywołane podziałem działki nr [...] (dokonanym decyzją Starosty z dnia [...] sierpnia 2014 r.).

Jak wcześniej wykazano, podstawą wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych jest dokumentacja geodezyjna sporządzona w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości. Do zadań starosty w myśl § 44 pkt 2 cyt. rozporządzenia, należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Do takich dokumentów i materiałów źródłowych zaliczyć trzeba m. in. decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] o ustaleniu linii brzegu rzeki [...] oraz decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r., znak: [...] w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków. Z akt sprawy wynikało, że decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] i odmówił zmiany decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak:[...] (k.180-184 akt adm. tom IV). Wymienioną wyżej decyzją L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. dotyczącej uznania dworu i parku w W. za zabytek podlegający ochronie.

Ostateczną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2011 r., znak: l.dz [...] odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...] (k. 265-267 akt adm. tom II).

W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzono oględziny w dniu [...] marca 2018 r. w celu ustalenia stanu zagospodarowania nieruchomości. Tę czynność udokumentowano protokołem z dnia [...] marca 2018 r. (k. 51-56 akt adm. tom IV) podpisanym przez strony, w tym przez pełnomocnika Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który oświadczył, że działka nr [...] jest terenem zabytkowym.

W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy Starosta [...] powołał geodetę J. R. (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...]) zlecając temu biegłemu sporządzenie dokumentacji geodezyjnej z określeniem zasięgu ochrony konserwatorskiej wynikającej z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak: [...]

Opinia techniczna geodety (biegłego występującego w sprawie) z dnia [...] kwietnia 2018 r. (k. 73 i 74 akt adm. tom IV) jest jednoznaczna i stwierdza, że na podstawie mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak:[...], wykazany na tej mapie teren ochrony konserwatorskiej obejmuje działki nr [...], [...], [...] oraz część działki [...]. Dla tej działki obszar objęty ochroną wynosi około [...] ha.

Swoje stanowisko co terenu podlegającego ochronie w zakresie działki nr [...] biegły podtrzymał w uzupełniającej opinii z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 127 akt adm. tom IV).

W tych okolicznościach decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) jest rozstrzygnięciem zgodnym z przepisami prawa.

J. P. w odwołaniu z dnia [...] września 2018 r. – k. 6 akt adm. tom V) nie skarży tej decyzji i rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. o usunięciu wpisu o numerze rejestru zabytków w zakresie działki [...]. Wnosi natomiast o uchylenie punktu 2. decyzji orzekającej o odmowie usunięcia takiego wpisu w odniesieniu do działki nr [...]. W świetle powyższych rozważań utrzymanie w mocy decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - było uzasadnioną czynnością L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o tym, jaka część działki nr [...] (jaka powierzchnia tej nieruchomości) objęta jest ochroną konserwatorską i fizycznie nie rozdziela strefy chronionej (nie ustala numerycznego opisu granic tej strefy). Jak wcześniej wykazano numeryczny opis granic dotyczy bowiem działki ewidencyjnej (§ 60 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Stąd nie może budzić większych wątpliwości stanowisko, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ujawnia w części opisowej operatu tylko numer rejestru zabytków bez określania innych szczegółów wynikających z decyzji wydanej przez konserwatora zabytków.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy zasadniczą osią sporu pomiędzy organem ewidencyjnym, a stroną skarżącą jest przede wszystkim zasięg ochrony konserwatorskiej wynikający z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak:[...] o wpisaniu dobra kultury do rejestru zabytków oraz z załącznika graficznego do tejże decyzji. Zaskarżona decyzja z uwagi na ramy prawne regulujące kwestie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie mogła dawać odpowiedzi na pytanie jak dalekie są ograniczenia dla właścicieli nieruchomości (w tym przypadku dla działki nr [...]). Weryfikacji zasięgu granicy ochrony konserwatorskiej nie dokonuje się bowiem w postępowaniu związanym z prowadzeniem przez organ służby geodezyjnej ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego "Opracowanie ewidencyjne parku dworskiego w W. woj. [...]" z 1978 r. wyznaczające granice ochrony konserwatorskiej potwierdzało tylko istnienie zabytkowej nieruchomości.

Z uwagi na charakter wieloletniego sporu prowadzonego przez skarżącego z organem ewidencyjnym koniecznym było wydanie decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k).

Ubocznie należy podnieść, że skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu i ustosunkowano się do wszystkich istotnych twierdzeń strony, w tym zarzutów i wniosków zaprezentowanych w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie miał również podstaw do uwzględnienia odwołania M. S. z dnia [...] października 2018 r., która podobnie jak i skarżący twierdziła, że Starosta przekroczył uprawnienia wynikające z wykonywania zadań i kompetencji innych organów.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie narusza przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 54 pkt 4 p.g.i.k.). Z uregulowań ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie wynika, aby organ służby geodezyjnej był władny do rozstrzygania w przedmiocie zasięgu ochrony konserwatorskiej, a tego domagali się właściciele działek nr [...] i [...] podczas oględzin w dniu [...] marca 2018 r. Wyjaśnienia składane na etapie postępowania administracyjnego oraz po wniesieniu skargi, w tym zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. zatytułowanym "Odpowiedź" k.27-28 akt sąd.) dowodzą, że skarżący jest zainteresowany uzyskaniem rozstrzygnięcia wykreślającego z ewidencji gruntów i budynków informację o zabytkowym charakterze nieruchomości (obecnie działki nr [...]). Jednak podnoszona przez skarżącego oraz przez uczestniczkę postępowania sądowoadministracyjnego, M. S., argumentacja na tym tle stanowi - w realiach niniejszej sprawy - nieskuteczną polemikę z prawidłowym stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L.. Organ ten nie orzekał i nie ustalał granic ochrony konserwatorskiej. Wobec tego bezpodstawny jest zarzut podniesiony we wspomnianym wyżej piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r., że powierzchnia objęta granicami ochrony konserwatorskiej w dokumentacji jest inna niż "w decyzji Starosty z 2018 r. (w dokumentacji – ok. [...] ha, w decyzji Starosty – ponad [...] ha, tj. cała działka nr [...])".

W nawiązaniu do pisma procesowego M. S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. "Uzupełnienia skargi" (k.8-9 akt sąd.) i podniesionych w tym piśmie zarzutów i wniosków, należy stwierdzić, że brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP, poprzez przerzucenie skutków błędów popełnionych przez organy Państwa na właścicieli działki nr [...]. Zdaniem M. S., decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] lutego 1982 r. znak:[...] ogranicza zasięg ochrony konserwatorskiej do powierzchni [...] ha. W związku z tym Starosta nie był uprawniony do rozszerzenia zakresu tej ochrony do powierzchni przekraczającej [...] ha. Stanowisko to jest oczywiście nieusprawiedliwione ponieważ pomija ono treść zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Okoliczność, że zgłaszane uwagi i zastrzeżenia do opinii biegłego nie zostały uwzględnione przez Starostę K., nie świadczy o naruszeniu przez ten organ art. 81 a § 1 k.p.a. i zasady rozstrzygania występujących wątpliwości na korzyść strony. Wspomniany przepis stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Skontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie decyzja L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, nie ogranicza ani nie odbiera praw. Decyzja ta ma wyłącznie charakter "ewidencyjny" związany wyłącznie z obowiązkiem organu rejestrowania w operacie ewidencji gruntów i budynków informacji wymaganych przepisami prawa.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.