Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 699/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 103 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 504
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.4111.316.769.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 28 lutego 2022 r. nr DŚR.5212.4125.D.110.2022.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.O. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Kolegium", "SKO") z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.4111.316.769.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że 10 listopada 2020 r. Skarżąca zwróciła się do Burmistrza Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem J.O.

Decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. nr DŚR.5212.4125.D.110.2022 Burmistrz Gminy [....] odmówił przyznania S.O. wnioskowanego świadczenia.

Organ ustalił, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad mężem, który legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2021 r. ustalające niezdolność do samodzielnej egzystencji do [...] listopada 2022 r. bez określenia dokładnej daty jej powstania oraz orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2021 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], wydane do [...] marca 2022 r., w którym wskazano, że istnienia niepełnosprawności nie da się ustalić, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2020 r. W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że wobec braku spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. – dalej: "u.ś.r.") świadczenie nie może zostać przyznane. Dodatkowo organ podał, że S.O. ma ustalone prawo do emerytury z ZUS. Poinformowana o możliwości uzyskania świadczenia, w sytuacji przedłożenia decyzji z ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury wnioskodawczyni oświadczyła, że nie będzie wstrzymywać wypłaty emerytury do czasu rozstrzygnięcia jej sprawy. W tych okolicznościach organ stwierdził, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Odwołanie od tej decyzji złożyła S.O. zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. i nieuwzględnienie okoliczności, że na skutek wyroku TK z 21.10.2014 r., sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części ww. normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzuciła także naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, dokonaną z naruszeniem zasady równości, polegającą na dokonaniu literalnej wykładni tego przepisu sprowadzającej się do przyjęcia, że ustalone prawo do emerytury wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek wysokości. Zastosowanie wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Zawnioskowała o zmianę decyzji i przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 kwietnia 2022 r. SKO w Krośnie, działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przytoczyło treść art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. oraz przywołało wyrok TK z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Wywiodło, że powstanie niepełnosprawności w okresie niewymienionym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi przeszkody do uznania spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, od której zaistnienia uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Konsekwencją tego orzeczenia jest to, że strona może ubiegać się o świadczenia pielęgnacyjne bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Odnośnie drugiej ze wskazanych podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. okoliczności, że wnioskodawczyni posiada ustalone prawo do emerytury, które nie zostało zawieszone, a więc przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji. Wywiodło, że sam fakt wcześniejszego pobierania świadczenia emerytalnego nie stoi bezwzględnie na przeszkodzie późniejszego przyznana prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W celu otrzymania tego świadczenia wymagane jest jednakże wcześniejsze zawieszenie prawa do emerytury, z uwagi na literalne brzmienie ww. przepisu wnioskodawczyni została poinformowana o konieczności zawieszenia prawa do emerytury, jednak oświadczyła, że nie uczyni tego do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Z tej przyczyny rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, S.O. zawnioskowała o uchylenie powyżej opisanej decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła rażące naruszenie art. 17 ust. 1 i ust. 5 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu celów ustawy i norm konstytucyjnych i sprowadzającą się do przyjęcia, że ustalone prawo do emerytury wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek wysokości. Zastosowanie wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga była zasadna.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że fakt, iż Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, przemawia za odmową przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a cyt. ustawy.

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny dokonanej przez organy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy, poprzestając na literalnym brzmieniu tego przepisu (wykładnia językowa), przyjął, że skoro Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Powołał się przy tym na oświadczenie skarżącej z dnia 31 stycznia 2022 r., w którym stwierdziła, że nie będzie wstrzymywać emerytury do czasu rozstrzygnięcia jej sprawy.

Pomimo że proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się do nich ograniczać. Pogląd, że dyrektywy funkcjonalne i systemowe mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w tych sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych, jest obecnie dominujący w nauce prawa i orzecznictwie (por. np. uchwała NSA (7) z 10.12.2009 r., I OPS 8/09, M. Zirk-Sadowski: Wykładnia w prawie administracyjnym, System Prawa Administracyjnego. Tom 4 s.204 i nast., M. Gutowski, P. Kardas: Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji. Warszawa 2017 s. 275 i nast. i powołana w tych publikacjach literatura i orzecznictwo). Jasność przepisów może zależeć od wielu czynników i zmieniać się w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów czy zmiany sytuacji społecznej lub ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz. Toruń 2002 s. 65).

W przedmiotowej sprawie istotna zmiana sytuacji spowodowała konieczność weryfikacji jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w oparciu o reguły wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Wynikało to ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kiedy ustawodawca, uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych, wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie, była to kwota niższa niż ówczesna wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1.05.2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest prawie dwukrotnie wyższe od otrzymywanej przez Skarżącą emerytury (wysokość świadczenia pielęgnacyjnego aktualnie - 2119 zł). Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. Narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Jak wskazywano w orzecznictwie TK, zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (wyrok TK z 9.03.1988 r., U 7/87, a także wyroki TK z 6.05.1998r., 37/97, 20.10.1998r., K 7/98, 17 maja 1999 r., P 6/98, 4.01.2000r., K 18/99, 18.12.2000 r., K 10/00, 21.05.2002 r., K 30/01, 28.05.2002r., P 10/01).

W świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z treści ustawy, sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywających argumentach (por. wyroki TK z 23.11.2010 r., K 5/10, 19.04.2011 r., P 41/09, 18.06.2013 r., K 37/12, 5.11.2013 r., K 40/12 i z 17.06.2014 r., P 6/12). Odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych TK w uzasadnieniu wyroku z 21.10.2015 r., K 38/13, wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Sąd nie znalazł racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.

Biorąc pod uwagę cel świadczenia pielęgnacyjnego, wskazać należy, że nie budzi wątpliwości fakt, że jest nim rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że, sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury, opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualnie ugruntowany pozostaje pogląd, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (Dz. U. 2019.1257) Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego obecnie wskazuje się, że z dniem 9 stycznia 2020 r. wykreowany został nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ww. wyrok Trybunału. Aktualnie nie budzi wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1it. a) u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 504). W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba uprawniona jednocześnie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i niższego świadczenia emerytalnego swój wybór winna zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W przypadku emerytury rolniczej, możliwość wyboru świadczenia wyższego i zawieszenia przysługującego świadczenia została przewidziana w art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 933 z późn. zm.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że emerytura jest co prawda prawem niezbywalnym, ale uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Skutkiem przyjęcia powyższego poglądu jest istniejące po stronie wnioskodawczyni prawo do wyboru jednego ze świadczeń, w przypadku dokonania wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, zawieszenie prawa do emerytury czy renty na podstawie art. 134 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ powinien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Organ I instancji w piśmie z dnia 21 lutego 2022 r./ z powołaniem się na art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. wskazał na dwie przeszkody przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, tj. – datę powstania niepełnosprawności męża (art. 17 ust. 1b u.ś.r.); pobranie przez nią emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.). W swojej decyzji organy obu instancji stwierdziły, że poinformowano skarżącą o konieczności zawieszenia emerytury, której pobieranie jest przeszkodą do przyznania świadczenia.

Dowodem na powyższe jest przywołane wyżej oświadczenie skarżącej z dnia 31 stycznia 2022 r.. Zdaniem Sądu stanowisko organów obu instancji zmierzało ad casum do konieczności zrezygnowania przez skarżącą z pobierania emerytury (jej zawieszenia) nawet w sytuacji braku pewności co do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Hipotetycznie, gdyby skarżąca zawiesiła emeryturę w postępowaniu przed organem I instancji i tak uzyskałaby decyzję odmowną.

W toku postępowania zweryfikowano podnoszoną przez organ I instancji negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci daty powstania niepełnosprawności. W tym zakresie Kolegium prawidłowo powołało wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 stwierdzający, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

SKO nie podjęło jednak żadnych czynności w postępowaniu odwoławczym, aby umożliwić realnie skarżącej dokonanie przysługującego jej wyboru korzystniejszego świadczenia.

Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z pobierania przyznanego jej świadczenia emerytalnego przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Skarżąca deklarowała rezygnację z pobierania emerytury "z chwilą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego".

Innymi słowy, po stronie organu leży podjęcie takich działań, by osoba uprawniona do dwóch różnych świadczeń (zbieg uprawnień) nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń. Ponownie rozpoznając sprawę, organy powinny rozważyć powyższe możliwości jej załatwienia. Najistotniejszą kwestią powinno być dla nich jedynie takie załatwienie sprawy, aby zagwarantować stronie wybór świadczenia i jednocześnie nie pozbawić jej należnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki wsparcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.