Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1059/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5  ust.  1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w W., Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W., zwanych dalej "P." od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W., własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...], jako działki nr [...] i nr [...], umorzyła postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU’, wskazała, że na podstawie przedłożonych dokumentów, tj. karty inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] oraz spisu inwentaryzacyjnego organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), zgodnie z zapisem w operacie ewidencji gruntów obrębu P. stanowiła własność Skarbu Państwa, władający P. w W. [...] Dyrekcja [...] w W.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Wojewoda Dolnośląski, w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] marca 1988 r. o ustaleniu opłat z tytułu zarządu przedmiotową nieruchomością, stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr [...] i nr [...] oraz własności urządzenia położonego na tej działce. Z materiału dowodowego sprawy wynika również, że P. nie legitymowało się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, uzyskanym w formie prawem przewidzianej. Tytuł ten nie został także potwierdzony przez władającego, mimo iż pismami z dnia 7 kwietnia 2006 r. i z dnia 27 czerwca 2006 r. wystąpiono o informację w tym zakresie. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, mienie będące we władaniu państwowych osób prawnych bez tytułu prawnego w formie prawem przewidzianej, należało do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, zatem podlegało komunalizacji z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. W odwołaniu od decyzji Wojewody Dolnośląskiego P. zarzuciły naruszenie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przez jego wadliwe zastosowanie. Odwołujący się wskazał, że przedmiotowe składniki mienia podlegały wyłączeniu z komunalizacji z mocy prawa stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, ponieważ w dniu 27 maja 1990 r. należały do przedsiębiorstwa państwowego "P." wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. Przedmiotowa nieruchomość stanowi rodzaj użytków określanych jako tereny kolejowe. Zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji nie przeprowadził w należyty sposób postępowania wyjaśniającego, czym naruszył art. 7 i art. 77 kpa. W szczególności pominął obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu P. w związku z prowadzoną eksploatacją linii kolejowej. Będącą przedmiotem decyzji działkę P. przejęło w zarząd i użytkowanie po kolejach niemieckich, a w latach powojennych stanowiła ona wyodrębnioną z ogólnego majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanych funkcjonalnie z infrastrukturą linii kolejowej. Odwołujący zarzucił także niewzięcie pod uwagę przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), zgodnie z którą przedsiębiorstwa komunikacyjne przeszły na własność Państwa bez odszkodowania wraz z całym majątkiem ruchomym i nieruchomym. O przejęciu orzekał właściwy minister. Według odwołującego się, nie bez znaczenia jest także fakt, że na mocy dekretu PKWN z 4 listopada 1944 r., który obowiązywał do 20 lipca 1949 r., P. były zmilitaryzowane, tym samym podlegały innym zasadom zarządzania. Organ orzekający nie wziął również pod uwagę, że tytuł prawny do konkretnej nieruchomości mógł powstać także na mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa P. Trzeba więc mieć na względzie także przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138), z którego wynika, że mienie P. stanowiło wydzieloną wówczas część mienia ogólnonarodowego. W myśl tego przepisu mienie przedsiębiorstwa P. stanowiły środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie tej ustawy oraz środki nabyte w toku jego działalności. Zdaniem odwołującego się, stwierdzenie komunalizacji nie jest także możliwe ze względu na regulację przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Te przepisy określają środki prawne zmierzające do wykazania zarządu nieruchomością, wśród których wymienia decyzję o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością, a odwołujący się taką decyzją dysponuje.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] marca 2007 r. umorzyła postępowanie odwoławcze uznając, że wnoszącemu odwołanie nie przysługuje przymiot strony. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa oraz właściwa gmina. Jeżeli inny podmiot uważa, że jest stroną postępowania, powinien to wykazać. W szczególności chodzi o taki podmiot, który uprawdopodobni, że jest właścicielem nieruchomości. Tymczasem odwołujący się w niniejszej sprawie twierdzi jedynie, że przysługuje mu zarząd nieruchomością. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98 , ONSA 1999/4/119).

W dalszych rozważaniach uzasadnienia KKU stwierdziła, że zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest nietrafny, ponieważ przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zdaniem KKU, odwołujący się pomija okoliczność, że na tle przepisów art. 5 ust. 1 należy odróżnić władztwo administracyjnoprawne (imperium), które przysługiwało wyłącznie terenowym organom administracji państwowej od władztwa cywilnoprawnego (dominium), które mogło przysługiwać m. in. przedsiębiorstwom państwowym. Komisja powołała się w tej kwestii na treść uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. W 13/91 (OTK 1992, nr 2, poz. 37), a także na poglądy prezentowane w literaturze. Dawny zarząd, który mógł być sprawowany przez przedsiębiorstwa państwowe powstawał na mocy decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania, a także z mocy prawa (G. Bieniek, S. Rudnicki "Nieruchomości. Problematyka prawna", Warszawa 2004, s.490-491). Jednak to P., a nie organ administracji rozpoznający sprawę komunalizacji musi wykazać istnienie okoliczności wyłączających komunalizację nieruchomości. Nieporozumieniem, w ocenie KKU, jest zarzut pominięcia faktu, że mienie przedsiębiorstwa państwowego wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym nie podlega komunalizacji. Przepis art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., odnosi się do przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 11 ust. 2. Oczywistym nieporozumieniem jest również zarzut naruszenia art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że środki dowodowe dopuszczone przepisami powołanego rozporządzenia stanowią dowód istnienia zarządu w sprawach o uwłaszczenie, natomiast nie mogą być dowodem ustanowienia zarządu w rozumieniu przepisów dotyczących komunalizacji mienia. Odwołujący się nie przedstawił również żadnego dowodu na okoliczność przejęcia spornej nieruchomości po kolejach niemieckich. Z powołanych przez P. przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. będącego aktem wykonawczym do tej ustawy, nie wynikają żadne uprawnienia po stronie P. do znacjonalizowanego mienia. Nic też w kwestii powstania prawa zarządu nie wnosił dekret PKWN z 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych, który dotyczył sposobu zarządzania przedsiębiorstwem P., a nie nieruchomościami znajdującymi się w jego władaniu. W ocenie KKU, zarząd konkretną nieruchomością nie mógł powstać również na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Akt ten musiałby wymieniać konkretnie oznaczone nieruchomości, albo przynajmniej określać jego granice tak, jak to ma miejsce w przypadku nieruchomości Tatrzańskiego Parku Narodowego. Nabycie przez Tatrzański Park Narodowy ex lege zarządu nieruchomościami objętymi granicami parku stanowi sytuację wyjątkową. Spostrzeżenie to znalazło wyraz w wyroku NSA z dnia 14 września 2006 r. I OSK 1259/05.

W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej P., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciły naruszenie prawa materialnego - art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" przez jego niezastosowanie i w następstwie tego przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nieruchomość stanowiła mienie P. oraz art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy przez jego pominięcie w sytuacji, gdy P. wykonywały zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej

Zdaniem strony skarżącej, KKU błędnie przyjęła, iż P. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie komunalizacji spornej nieruchomości. Organ odwoławczy pominął w całości uregulowania wynikające z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" mienie P. stanowi wydzielona część mienia ogólnonarodowego. W ust. 2 natomiast postanowiono, iż mienie przedsiębiorstwa P. stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie tej ustawy oraz środki nabyte w toku jego działalności. Jest bezspornym, że w dniu wejścia w życie omawianej ustawy P. dysponowały przedmiotową nieruchomością, a zatem nie mogła ona należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W związku z powyższym nieruchomość nie mogła należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji. Strona skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w których znajduje potwierdzenie takie stanowisko. Według strony skarżącej, organ odwoławczy z naruszeniem prawa pominął też okoliczność, iż zgodnie z art. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w jego pierwotnym brzmieniu, przedsiębiorstwo P. zostało powołane m. in. do wykonywania zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa, zatem wykonywało zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej, co wyłączało mienie tego przedsiębiorstwa z komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko przytaczając większość argumentacji uzasadnienia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak zasadniczo z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego KKU negatywnie rozstrzygnęła kwestię legitymacji P. do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Dolnośląskiego stwierdzającej nabycie z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., przez Gminę Miejską W., oznaczonego mienia Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje stronie, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (art. 28 kpa). Ustalenie interesu prawnego osoby składającej odwołanie jest pierwszą czynnością organu odwoławczego, warunkującą prowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się do sytuacji prawnej danego podmiotu i najogólniej rozumiany jest jako istniejąca rzeczywiście potrzeba ochrony prawnej. Ustalenie istnienia interesu prawnego następuje zatem w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego, z którego dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Dopiero jeżeli wynik ten jest dla wnoszącego odwołanie negatywny, organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

KKU dokonując weryfikacji interesu prawnego P. niewadliwie przyjęła, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowe, że komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) dokonywana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dotyczy z jednej strony Skarbu Państwa, z drugiej zaś właściwej gminy nabywającej mienie. W ten sposób przepis art. 5 ust. 1 wyznacza zasadniczy zakres podmiotowy postępowania w przedmiocie komunalizacji z mocy prawa. W konsekwencji powyższego podmioty praw obciążających nieruchomość (użytkownik wieczysty, najemca, dzierżawca) nie mogą być – co do zasady – uznane za strony postępowania komunalizacyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 23.05.1994 r. I S.A. 979/93, ONSA 1995/1/50, z dnia 7.11.2000 r. I S.A. 1432/99 i z dnia 14.02.2001 r. I S.A. 2146/99). Brak interesu prawnego u tych podmiotów w sprawie o komunalizację mienia z mocy prawa nie budzi wątpliwości wobec wyraźnego brzmienia art. 9 ustawy z 10 maja 1990 r. stanowiącego, że prawa przysługujące tym podmiotom przechodzą z dniem komunalizacji na właściwą gminę. Przepis art. 5 ust. 1 należy jednak interpretować ściśle, a więc jedynie do sytuacji w nim określonych. Nie podlega zatem komunalizacji na podstawie tego przepisu mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których funkcje organów założycielskich pełniły naczelne organy administracji państwowej. Jeżeli zatem przedsiębiorstwo państwowe dla którego funkcję organu założycielskiego w dniu 27 maja 1990 r. pełnił naczelny organ administracji państwowej twierdzi, że będące przedmiotem postępowania komunalizacyjnego mienie, pozostające w tym dniu w jego władaniu, nie należało do toap stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1, gdyż należało do tego przedsiębiorstwa, to bez wnikliwej analizy podstaw prawnych tego władania nie można przesądzić o braku interesu prawnego u podmiotu podnoszącego ten zarzut.

Takiej analizy w niniejszej sprawie zabrakło, co skutkowało naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym umorzenie postępowania komunalizacyjnego było przedwczesne. Uchybia to jednoznacznie przepisowi art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Przy tym KKU, w sposób sprzeczny z zasadą oficjalności, której konsekwencją jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) przyjęła, że to odwołujący się był obowiązany wykazać stan prawny nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, przez wylegitymowanie się tytułem prawnym do tego mienia na dzień 27 maja 1990 r.

Należy przypomnieć, że w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). Obowiązek ustalenia stanu prawnego komunalizowanej nieruchomości spoczywa na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie komunalizacyjne. Zgodnie więc z art. 77 § 1 kpa to na KKU ciążył obowiązek zgromadzenia i wyjaśnienia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponadto oceny istnienia bądź nieistnienia prawa zarządu nie można ograniczyć do możliwości wylegitymowania się przez P. decyzją o oddaniu nieruchomości w zarząd.

Dla ustalenia, czy przedsiębiorstwu P. przysługiwał tytuł prawny do komunalizowanego mienia, a tym samym czy P. przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, wymagał przede wszystkim wyjaśnienia status mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Nie budzi wątpliwości, że działki nr [...] i nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. pozostawały we władaniu P.; wynika to wprost z treści karty inwentaryzacyjnej nr [...]. KKU nie wzięła jednak pod uwagę, że jak wynika z decyzji z dnia [...] marca 1988 r. o naliczeniu opłat z tytułu zarządu, przedmiotowa nieruchomość (czy też jedna z działek) stanowiła tory kolejowe, natomiast w decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzono, że teren działki nr [...] zajęty był urządzeniem określonym jako "tor wyciągowy rok budowy – przed 1990 r.". Należało również wziąć pod uwagę, że - jak wynika z dwóch znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń Prezydenta Miasta W. z dnia 5 grudnia 2005 r. - przedmiotowe działki zostały przejęte na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach porzuconych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Takie ustalenia zobowiązywały organ administracji do rozpatrywania stanu prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., a tym samym praw przysługujących P., w świetle powyższych regulacji prawnych dotyczących mienia poniemieckiego oraz przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa.

Status mienia P. był regulowany w sposób odrębny, począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. R.P. Nr 78, poz. 443). Przepis art. 4 ust. 1 zd. 1 tego rozporządzenia stanowił, że przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" prowadzi eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji i w tym celu obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy. Zaś na mocy art. 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia cały majątek, oddany w myśl art. 4 przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" w użytkowanie i zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa. W art. 7 ust. 1 rozporządzenia postanowiono, że wszystkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei stają się z chwilą ich nabycia przez przedsiębiorstwo własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i zarządzie. Zasady gospodarowania mieniem P. nie uległy zmianie z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311 z późn. zm.) i utraty mocy obowiązującej rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r. Nie zmieniły ich także przepisy ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 z późn. zm.). Regulując w tym ostatnim akcie prawnym sprawy majątkowe przedsiębiorstwa P. ustawodawca postanowił w art. 50 ust. 1, że mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa P. działającego dotychczas na podstawie ustawy o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami P. działającego na podstawie niniejszej ustawy.

Oznacza to, że jeżeli przedmiotowa nieruchomość przejęta od kolei niemieckich stanowiła infrastrukturę linii kolejowych, to tytuł prawny P. do tej nieruchomości należało oceniać z uwzględnieniem przytoczonych wyżej uregulowań prawnych. Oczywiście, z samych tylko postanowień omawianych aktów normatywnych nie mógł powstać tytuł prawny przedsiębiorstwa P. do konkretnego składnika mienia nabytego przez Skarb Państwa w drodze aktów nacjonalizacyjnych takich jak dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich, czy ustawa z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Powołane akty mogły więc tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych przedsiębiorstw albo konkretnie określonych składników mienia.

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowe działki stanowią mienie poniemieckie przejęte przez Skarb Państwa na mocy dekretu z 8 marca 1946 r., w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły część infrastruktury kolejowej (tor wyciągowy) i P. powołuje się na prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Przed odmówieniem P. przymiotu strony należało zatem wnikliwie wyjaśnić status prawny tych działek w dniu 27 maja 1990 r., także przez zobowiązanie odwołującego się do przedstawienia dowodu w postaci odpowiedniego aktu przekazującego znacjonalizowane mienie przedsiębiorstwu P. Z uwagi na charakter przedmiotowego mienia niewystarczające było stwierdzenie, że władające nim przedsiębiorstwo P. nie mogło wylegitymować się decyzją administracyjną o oddaniu w zarząd. Za koniecznością dokładnego wyjaśnienia tej kwestii przemawia także przekonanie, iż nie jest zgodne z celem komunalizacji objęcie nią mienia pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa P. i stanowiącego część infrastruktury kolejowej.

Przepisy regulujące komunalizację mienia ogólnonarodowego (państwowego) mają charakter szczególny w stosunku do ogólnych (cywilnoprawnych) zasad nabywania własności. Dlatego muszą być one stosowane ściśle i dotyczyć wyłącznie mienia spełniającego bezspornie przesłanki ustawowe. Wymaga to wnikliwej analizy stanu prawnego mienia poddanego komunalizacji. Tymczasem obszerne wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji skupiają się na ogólnych rozważaniach teoretycznych i stanie orzecznictwa oraz na polemice z zarzutami odwołania, bez konkretnej, szczegółowej analizy prawnej statusu prawnego przedsiębiorstwa P. w sprawie o komunalizację przedmiotowego mienia.

Braki postępowania wyjaśniającego powodują, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego była przedwczesna, a tym samym niezgodna z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy dokona analizy statusu prawnego przedsiębiorstwa P. w postępowaniu o komunalizację przedmiotowego mienia, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, uwzględniając charakter przedmiotowego mienia oraz sposób jego nabycia przez Skarb Państwa.

Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.