Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1615/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 5,  art. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie Dorota Kozłowska, Anna Tyszkiewicz - Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. R. S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: wierzyciel) z [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. Wierzyciel działając jako organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] r. uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące: wygaśnięcia obowiązku, nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku z innego powodu, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. – dalej: u.p.e.a.).

2.2. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze względu na rażące naruszenie procedury, mogące mieć wpływ na wynik postępowania, względnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wstrzymanie egzekucji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zażalenia. W uzasadnieniu wskazał na rażące błędy organu w zakresie ustaleń stanu faktycznego, nieistnienie obowiązku zapłaty oraz przedawnienie obowiązku.

2.3. Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciel działając jako organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689 – dalej u.o.a.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy o zmianie ustawy opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku podkreślono, iż na

dane osobowe skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...], [...].

Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 18 października 2004 r. dosłano wraz z postanowieniem organu pierwszej instancji.

Po zgłoszeniu rejestracji została wydana skarżącemu książeczka radiofoniczna numer [...], stanowiąca dowód zarejestrowania używanych odbiorników.

Nadmieniono, że imienna książeczka radiofoniczna oprócz blankietów do wnoszenia opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych posiadała odcinki: "Z" – odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych, np. adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" – przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" – służący do wystąpienia przez abonenta o wydanie nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych.

Powołując się na orzecznictwo sądowe wierzyciel wskazał, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw regulujących kwestie związane z abonamentem bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy, obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r.

o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji

o charakterze pieniężnym.

Dalej wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia

25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342 – dalej rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.) przyporządkowany został skarżącemu jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...].

Zawiadomienie o nadaniu ww. indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane pismem z dnia 24 lipca 2008 r. na adres pozostający adresem zameldowania skarżącego.

Wierzyciel podniósł, że wskazanie przez skarżącego na wniosku rejestracyjnym adresu: ul. [...] nr domu [...] spowodowało, iż zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wygenerowane zostało na adres: ul. [...], [...] S., co nie miało jednak wpływu na prawidłowe doręczenie przesyłki pod adres: ul. [...].

Wierzyciel nie posiada w swoich zasobach archiwalnych papierowych kopii zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, natomiast przechowuje w swoim systemie informatycznym dane pozwalające na wydrukowanie duplikatów tych zawiadomień czego potwierdzeniem było przesłanie skarżącemu duplikatu zawiadomienia wraz z zaskarżonym postanowieniem.

Zauważono, że wierzyciel realizując rozporządzenie nie dokonywał powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej, jak również nie wzywał zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia wierzyciela o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Podkreślono, iż rozporządzenie nie anulowało wcześniej zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Tym samym użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia

1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat.

Wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września

2007 r. spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych.

Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 223/19 "nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny

w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników RTV zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. Podkreślenia nadto wymaga, że użyte w § 5 rozporządzenia wyrażenie "powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" oznacza, że zawiadomienie to można przesłać (nawet) w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustawodawca nie określił bowiem, żadnej szczegółowej formy "powiadamiania", zastrzegając jedynie, że powiadomienie to winno zawierać zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zresztą i tak skoro obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy o opłatach abonamentowych, to nawet w sytuacji gdyby skarżący rzeczywiście "nie otrzymał zawiadomienia

o nadaniu numeru identyfikacyjnego", to okoliczność ta i tak nie uwalniałaby go

od (nałożonego przecież ustawą) obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej...".

Zaznaczono, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Mając na względzie powyższe stwierdzono, iż wierzyciel nie jest zobowiązany do legitymowania się potwierdzeniem wysłania oraz doręczenia przedmiotowych zawiadomień, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomień, nadto nie wskazał, że zawiadomienia należało wysłać przesyłką rejestrowaną.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu.

W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do wskazania na brak statusu posiadacza odbiornika i brak zamieszkiwania w gospodarstwie domowym ze względu na fakt, iż w połowie

2008 r. skarżący wyprowadził się ze [...]a wierzyciel zauważył, iż rejestracja odbiorników przypisana jest do abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli

w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiorników zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników.

Zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez zgłoszenie tego faktu w placówce pocztowej, lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

Wierzyciel podniósł, że sądy podzielają jego stanowisko, iż abonent nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu zaniechania spełnienia obowiązku poinformowania np. o zmianie danych adresowych, dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników (jeśli z nich nie korzystał) na ustalonych rozporządzeniami drukach.

Zaznaczył, że wykazano, iż skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wierzyciel nadał indywidualny numer identyfikacyjny oraz przesłał informację w formie zawiadomienia (na znany wierzycielowi adres zameldowania zobowiązanego) co oznacza, że skarżący był zobowiązany do dokonywania opłat abonamentowych.

Odnosząc się dalej do kwestii, iż w gospodarstwie przy ulicy [...] w S. istnieje inny zarejestrowany odbiornik - indywidualny numer identyfikacyjny [...] wierzyciel zauważył, iż w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 5 pkt 1 u.o.a. osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność, niezależnie od liczby posiadanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszą tylko jedną opłatę abonamentową. Zgodnie z wolą ustawodawcy gospodarstwem domowym jest zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie.

Wierzyciel zaznaczył, iż prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z osobą, która posiada zarejestrowane odbiorniki skarżący nie dopełnił formalności wyrejestrowania odbiorników zarejestrowanych na jego dane osobowe.

Podniósł, że dwukrotnie wzywał skarżącego do złożenia oświadczenia

o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z osobą posiadającą zarejestrowane odbiorniki oraz wskazania okresu, w którym prowadzone było wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczenia takiego skarżący nie złożył.

Biorąc powyższe pod uwagę organ drugiej instancji za nieuzasadniony uznał zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

Ponadto za niezasadny uznał zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Zaznaczył, iż przesłankami do wygaśnięcia zobowiązania, w myśl art. 59 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1325 – dalej o.p.) są m.in. wykonanie zobowiązania, umorzenie egzekwowanej należności czy przedawnienie obowiązku, a w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne ze wskazanych okoliczności.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia zobowiązania wierzyciel wskazał, iż należności z tytułu opłat abonamentowych są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 u.o.a., w myśl której do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa. Cytując dalej treść art. 70 § 1 o.p. oraz art. 70 § 4 o.p. wierzyciel wskazał, że w dniu [...] r. organ egzekucyjny zastosował skuteczny środek egzekucyjny na rzecz zaległych opłat abonamentowych, a odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności doręczono skarżącemu w dniu 6 listopada 2019 r. Biorąc pod uwagę powyższe wierzyciel stwierdził, iż wniesiony zarzut przedawnienia zobowiązania jest nieuzasadniony.

Odnosząc się następnie do zarzutu braku wymagalności obowiązku wierzyciel wskazał, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. O braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 pkt 2 u.p.e.a. i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Wydanie nieostatecznej decyzji w sprawie, wady tytułu wykonawczego lub brak upomnienia nie pociągają za sobą braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne z przedstawionych okoliczności, zatem za nieuzasadniony uznano zarzut braku wymagalności obowiązku.

Wierzyciel zauważył, że z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanej mamy

do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany. W rozpatrywanej sprawie tytuł wykonawczy z

[...] r. wystawiony został wobec właściwej osoby, bowiem jak wykazano skarżący zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Zatem zarzut błędu co do osoby zobowiązanego uznano za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia wierzyciel wskazał, iż wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek przesłał w dniu 4 marca 2019 r. na adres zameldowania skarżącego upomnienie, które zostało odebrane przez pełnoletniego domownika zobowiązanego do oddania przesyłki adresatowi. Zaznaczył, że dowód w postaci kserokopii upomnienia z dnia [...] r. oraz dokument wygenerowany z systemu Poczty Polskiej S.A. potwierdzający odbiór przesyłki poleconej zawierającej przedmiotowe upomnienie załączono do zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego stwierdził, że zarzut braku doręczenia upomnienia uznano za nieuzasadniony.

Dodatkowo wskazał, iż wierzyciel nie ma obowiązku informowania

o zaległościach ponieważ obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej.

W zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wierzyciel wskazał, że zajęcie stanowiska w tej kwestii pozostaje w kompetencji organu egzekucyjnego.

Ponadto wpływu na końcowe orzeczenia i zajęcie stanowiska w zakresie wniesionych zarzutów nie ma wskazana przez skarżącego zmiana kolejności rozpatrzenia zarzutów przez wierzyciela.

Biorąc powyższe pod uwagę brak jest przesłanek uprawniających

do wystąpienia wierzyciela do organu egzekucyjnego o umorzenie, w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a., prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.

3.1. W skardze zarzucono mu naruszenie:

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także inne naruszenia przepisów postępowania, w szczególności procesowego w zakresie postępowania dowodowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) pobranie opłaty abonamentowej z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a. poprzez naliczanie, pobieranie i egzekucję dwóch opłat abonamentowych

z tego samego gospodarstwa domowego tj. od ojca skarżącego oraz od skarżącego, z datą zarejestrowania ojca skarżącego jako nowego abonenta (w oparciu o jego rejestrację, bądź na skutek stwierdzenia przez niego używania niezarejestrowanego odbiornika), obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej ciążący na skarżącym wygasa ex lege (art. 2 ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 6 u.o.a. w zw. z art. 5 ust 1 bądź 3 u.o.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji), co wypełniać będzie przesłanki wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), bądź nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), wykonania obowiązku (w związku z prowadzeniem egzekucji także z konta ojca skarżącego, które zaspokajały roszczenia Poczty Polskiej S.A. z tytułu opłat abonamentowych wobec skarżącego), nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), bądź braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), a także stanowić rażące naruszenie art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej k.p.a.) w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11 k.p.a.;

b) pobieranie opłaty abonamentowej od odbiornika telewizyjnego, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje, co stanowi naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a., wypełniające w szczególności przesłanki nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

a także stanowić rażące naruszenie art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a k.p.a. w zw.

z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11 k.p.a.;

c) pobieranie opłaty abonamentowej od skarżącego, który jest osobą niebędącą posiadaczem odbiornika telewizyjnego, od którego pobierana jest opłata, bowiem odbiornik ten już dawno nie istnieje, a dodatkowo skarżący ponad 13 lat temu wyprowadził się z gospodarstwa domowego, co stanowi naruszenie art. 2 ust. 2 u.o.a. w zw. z art. 336 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm. – dalej k.c.) oraz art. 2 ust. 6 u.o.a., wypełniające przesłanki nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), a także stanowić rażące naruszenie art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11 k.p.a.;

d) pobieranie opłaty od odbiornika telewizyjnego niebędącego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 2 u.o.a. (do natychmiastowego odbioru, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje), z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. (odbiornik zarejestrowano

w 2004 r., czyli ponad 17 lat temu i dawno temu uległ on zużyciu i zniszczeniu), co

będzie wypełniać przesłanki nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

a także stanowić rażące naruszenie art. 75, art. 79a, art. 80, art. 81a k.p.a w zw.

z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11 k.p.a.;

e) brak wydania imiennej książeczki abonamentowej, tj. sprzecznie z treścią

§ 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 22 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1190), co będzie wypełniać przesłanki braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), względnie przedawnienia zobowiązania (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

f) wysłanie informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres oraz brak doręczenia ww. informacji skarżącemu, tj. naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., co będzie wypełniać przesłanki braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), względnie przedawnienia zobowiązania (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), nieistnienia obowiązku

(art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.);

g) zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), w odniesieniu do podwójnego pobierania opłaty, ze względu na brzmienie art. 2 ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 6 u.o.a., który nie różnicuje zakazu pobierania więcej niż jednej opłaty od tego samego gospodarstwa domowego, w zależności od tego w jaki sposób doszło do ustalenia istnienia odbiornika spełniającego przesłanki do pobierania od niego opłaty abonamentowej (czy nastąpiło to w trybie zgłoszenia rejestracyjnego art. 5 ust. 1 u.o.a.), stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika art. 5 ust. 3 u.o.a.). Zważywszy więc, iż lege non distiguente, nie jest dopuszczalne różnicowanie w tym zakresie pozycji posiadających odbiornik (tutaj zakazu podwójnej opłaty), ze względu na źródło pozyskania informacji o istnieniu odbiornika podlegającego opłacie. Istotne jest jedynie przeprowadzenie w tym zakresie prawidłowego postępowania dowodowego z uwzględnieniem wszelkich dostępnych środków dowodowych (art. 75 k.p.a). Jeżeli do zarejestrowania bądź stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika przez ojca skarżącego, doszło po dacie zarejestrowania odbiornika przez skarżącego, ciążący na nim obowiązek wygasa ex lege (art. 2 ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 6 u.o.a. w zw. z art. 5 ust 1 bądź 3 u.o.a. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji), a wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie winno się interpretować na korzyść skarżącego. Dodatkowo jeżeli Poczta Polska nie rezygnuje z rozstrzygania wątpliwości na korzyść, winna zgodnie zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), oraz pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), szczegółowo wskazać jakie sporne interesy stron się sprzeciwiają zastosowaniu art. 7a k.p.a., względnie sprzeciwia się to interesom jakich osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ - jakie interesy osób trzecich zostały na skutek powyższego naruszone, w szczególności w ramach uzasadnienia faktycznego

i prawnego zaskarżonego postanowienia (art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a);

h) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału - sprawa prowadzona była najpierw w B. a następnie w K., co zważywszy, iż dotyczy ona braku opłat w S. stanowi rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.;

i) art. 10 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak wskazania przesłanek dlaczego organ odstąpił od powyższej zasady ze szczegółowym wykazaniem i wyjaśnieniem ze względu na którą z przesłanek wykazanych w art. 10 § 2 k.p.a. to nastąpiło, co zgodnie zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), oraz pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), Poczta Polska winna szczegółowo wyjaśnić w ramach uzasadnienia faktycznego i prawnego;

j) art. 10 § 3 k.p.a. poprzez brak odnotowania w aktach sprawy przyczyn zmiany właściwości organów na B. oraz K.;

k) art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronom przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nie wskazuje jednoznacznie który jego fragment dotyczy jakiegoś zarzutu, jest chaotyczne, niespójne i niedbałe;

l) art. 14 § 1a i 1b k.p.a. poprzez wykorzystywanie w niniejszym postępowaniu dowodów w postaci elektronicznej nieopatrzonych podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.

względnie;

2) naruszenie art. 156 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji przez WSA, polegające w szczególności na:

a) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, co obejmuje:

(i) zgodnie z KRS Poczty Polskiej brak jest jakichkolwiek jej oddziałów, ujawnionych w KRS, jednocześnie zgodnie z art. 17 § 1 KRSU, art. 14 KRSU i art. 15 KRSU, Poczta Polska nie może powoływać się na jednostki organizacyjne niewykazane w KRS,

(ii) siedzibą Poczty Polskiej jest Warszawa, natomiast w żadnym z postanowień dotyczących opłaty abonamentowej wydawanym przez Centra Obsługi Finansowej, a w szczególności w zaskarżonym postanowieniu, nie wykazano jakiegokolwiek przepisu prawa, w oparciu o który dana "jednostka" Poczty Polskiej jest właściwa do rozpoznania postanowienia, w szczególności zaskarżonego postanowienia, co stanowi dodatkowo naruszenie podstawowych zasad postępowania określonych w art. 6, art. 7a, art. 8, art. 9 k.p.a.;

b) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa, co obejmuje w szczególności:

(i) pobranie opłaty abonamentowej z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a. poprzez naliczanie i pobieranie dwóch opłat abonamentowych z tego samego gospodarstwa domowego tj. od ojca skarżącego oraz od skarżącego;

(ii) pobieranie opłaty abonamentowej od odbiornika telewizyjnego, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a.;

(iii) pobieranie opłaty abonamentowej od osoby niebędącej posiadaczem

ww. odbiornika telewizyjnego, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 2 u.o.a. w zw. z art. 336

i nast. k.c.,

(iv) pobieranie opłaty od odbiornika telewizyjnego niebędącego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 2 u.o.a. (do natychmiastowego odbioru, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje), z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. (odbiornik zarejestrowano

w 2004 r. i uległ on zużyciu i zniszczeniu);

c) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia

w sprawie, którą już poprzednio rozstrzygnięto innym postanowieniem - w odniesieniu do tego samego gospodarstwa domowego tj. [...], [...] [...], zostało wydane postanowienie o nałożeniu na ojca skarżącego opłaty abonamentowej (vide dowody zgłaszane w dalszej części skargi), co zgodnie z art. 2 ust. 5-6 u.o.a. winno prowadzić do wygaśnięcia obowiązku uiszczania przez skarżącego opłaty abonamentowej;

d) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z racji, iż w odniesieniu do tego samego gospodarstwa domowego tj. [...], [...] [...], zostało wydane postanowienie o nałożeniu na ojca skarżącego opłaty abonamentowej, co zgodnie z art. 2 ust. 5-6 u.o.a. winno prowadzić do wygaśnięcia obowiązku uiszczania przez skarżącego opłaty abonamentowej, co powoduje, iż nie może być ona od niego pobierana;

e) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. ze względu na fakt, iż była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Z racji, iż w odniesieniu do tego samego gospodarstwa domowego tj. [...], [...] [...], zostało wydane postanowienie o nałożeniu na ojca skarżącego opłaty abonamentowej, powoduje to zgodnie z art. 2 ust. 5-6 u.o.a. wygaśnięcie obowiązku uiszczania przez skarżącego opłaty abonamentowej, skutkiem czego nie jest możliwe domaganie się od niego opłaty abonamentowej z tytułu tego samego gospodarstwa domowego, w którym nie zamieszkuje, w odniesieniu do odbiornika, który nie istnieje ze względu na starość i zużycie, co narusza dodatkowo art. 2 ust. 2, 3, 4, 5, 6 u.o.a.;

f) naruszeniu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. ze względu na fakt, iż zaskarżone postanowienie zawiera wadę powodującą jej nieważność ex lege;

(i) pobranie opłaty abonamentowej z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a. poprzez naliczanie i pobieranie dwóch opłat abonamentowych z tego samego gospodarstwa domowego, tj. od ojca skarżącego oraz od skarżącego;

(ii) pobieranie opłaty abonamentowej od odbiornika telewizyjnego, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a.;

(iii) pobieranie opłaty abonamentowej od osoby niebędącej posiadaczem

ww. odbiornika telewizyjnego, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 2 u.o.a. w zw. z art. 336

i nast. k.c.,

(iv) pobieranie opłaty od odbiornika telewizyjnego niebędącego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, tj. z naruszeniem art. 2 ust. 2 u.o.a. (do natychmiastowego odbioru, nienadającego się do użytku, który już od kilkunastu lat nie istnieje), z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. (odbiornik zarejestrowano

w 2004 r. i dawno temu uległ on zużyciu i zniszczeniu).

Wobec powyższego:

- w odniesieniu do zarzutów określonych wyżej, w punkcie 1) wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a jednocześnie o zobowiązanie organu do wydania w określonym czasie postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, z uwzględnieniem konieczności rozstrzygnięcia w szczególności o:

a) wpływie istnienia dwóch kont dotyczących opłaty abonamentowej, ze wskazaniem kiedy które powstało, na istnienie obowiązku skarżącego;

b) wpływie nieistnienia odbiornika telewizyjnego (zużycia) na pobieranie opłaty abonamentowej;

c) pobieraniu opłaty abonamentowej od osoby niebędącej posiadaczem odbiornika telewizyjnego (skarżącego którego odbiornik nie istnieje, jak też wyprowadził się kilkanaście lat temu ze [...]a);

d) pobieraniu opłaty od odbiornika telewizyjnego niebędącego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.o.a.;

e) przeprowadzenia wizji lokalnej przy ul. [...], [...] [...], na okoliczność liczby odbiorników zdatnych do użytku, osób tam zamieszkujących, jak też czasu używania ww. odbiorników telewizyjnych;

- w odniesieniu do zarzutów określonych wyżej, w punkcie 2) o stwierdzenie nieważności postanowienia, ze względu na naruszenia art. 156 k.p.a., względnie stwierdzenie wydania postanowienia z naruszeniem prawa.

Nadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej, przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze oraz zobowiązanie organu do złożenia odpowiedzi na skargę, w której wskaże precyzyjnie, do którego zarzutu odnosi się konkretny fragment uzasadnienia postanowienia (tj. ze wskazaniem numeru strony uzasadnienia i akapitu, na którym zaczyna się odniesienie do określonego zarzutu i na którym się kończy). Zdaniem skarżącego obecne uzasadnienie stanowi rażące naruszenie art. 124 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 k.p.a., a w szczególności

art. 11 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Podniósł, że Poczta Polska jest spółką prawa handlowego, a nie organem administracji publicznej. W zakresie uprawnień do pobierania opłaty abonamentowej wykonuje funkcje zlecone administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) właściwość WSA w przypadku takiego podmiotu wynika z siedziby organu podmiotu wykonującego funkcje zlecone administracji publicznej. Zgodnie z KRS siedzibą Poczty Polskiej jest Warszawa. Wnosząc o przeprowadzenie dowodu z opisu KRS Poczty Polskiej skarżący podniósł, że brak wskazania w postanowieniach organu podstawy prawnej do istnienia jednostki organizacyjnej stanowi rażące naruszenie art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a.

Dodatkowo skarżący wskazał na zakaz pobierania dwóch opłat z tego samego gospodarstwa domowego, co stanowi rażące naruszenie art. 2 ust. 5 u.p.o. w związku z art. 2 ust. 6 u.p.o. Wniósł o zobowiązanie organu do przesłania ogółu dokumentacji dotyczącej tego, w jaki sposób doszło do naliczania opłaty abonamentowej od jego ojca.

Zdaniem skarżącego w jego przypadku brak jest podstaw do uiszczania opłaty abonamentowej bowiem jego odbiornik nie istnieje, nie używa odbiornika i od 2008 r. nie zamieszkuje w [...]. Zaznaczył, iż nie została mu wydana imienna książeczka abonamentowa, co powoduje, że nie było możliwe nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto wskazał, iż wysłanie informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego nastąpiło na nieprawidłowy adres, który nie istnieje. Podniósł, że

z uwagi na fakt, iż nie doszło do skutecznego nadania numeru identyfikacyjnego należy przyjąć, że opłaty mogły być naliczane wyłącznie do momentu faktycznego użytkowania odbiornika w stanie nadającym się do użytku. Niezależnie więc od podstawy prawnej doszło do przedawnienia zobowiązania do zapłaty opłaty abonamentowej.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

5. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wierzyciela co do wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Dlatego na wstępie rozważań zaznaczyć trzeba, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm. – dalej: ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Co prawda postanowienie wydane przez wierzyciela w drugiej instancji nosi datę [...]r., jednakże wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (to jest u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdują regulacje u.p.e.a. sprzed nowelizacji od 30 lipca 2020 r.

Równocześnie wymaga zasygnalizowania, że znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. właściwością sądu administracyjnego nie były objęte postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W tym zakresie wymaga zaś podkreślenia, że w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 (to jest p.p.s.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem jedynie w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Na podstawie rozumowania a contrario trzeba bowiem przyjąć, że skoro skarga w niniejszej sprawie została wniesiona 10 listopada 2020 r., a więc po wejściu w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., to nie podlega ona odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia.

6. Przechodząc do oceny argumentów zawartych w skardze, w pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutów podnoszących nieważność zaskarżonego postanowienia, dotyczących naruszenia przez orzekający w sprawie organ przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Uwzględnienie tego zarzutu czyniłoby bowiem rozpoznanie pozostałych bezprzedmiotowe.

Sąd zauważa, że artykuł 7 u.o.a. zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe – a zatem Poczta Polska S.A., zaś nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych (art. 7 ust. 4 u.o.a.). Ustawodawca wskazał również, że inicjatorem postępowania egzekucyjnego jest kierownik jednostki Poczty Polskiej, wydający także, w razie stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, decyzję mocą której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę karną (art. 7 ust. 5 i 6 u.o.a.). W art. 7 ust. 10 u.o.a. ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by - w porozumieniu z KRRiT - określił rozporządzeniem, jednostki Poczty Polskiej (operatora wyznaczonego) przeprowadzające kontrolę wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu oraz wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych. Upoważnienie to wykonał Minister Infrastruktury, wydając rozporządzenie z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz.U. poz. 1116, ze zm.). Obecnie jest to rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. poz. 1140). Zgodnie z § 2 tego aktu, jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Zatem, to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest wskazanym w art. 7 ust. 5 u.o.a. organem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Tym samym to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Stanowisko takie wyraził także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r., K 24/08 (OTK-A 2010/3/22; pkt 3.3.2.).

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest zatem, jako wierzyciel, uprawniony do zajęcia stanowiska na podstawie art. 34 u.p.e.a. w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ten sam organ rozpoznaje także, na podstawie art. 17 § 1a u.p.e.a., zażalenie na postanowienie wydane w pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z 29 czerwca 2021 r., I GSK 547/21).

W niniejszej sprawie zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji orzekał właśnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.

Przy czym w pierwszej instancji postanowienie zostało wydane z upoważnienia piastuna wskazanego organu, przez pracownika zajmującego stanowisko ds. obsługi i dystrybucji. W związku z tym należy zaznaczyć, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym panuje pogląd, że decyzja czy postanowienie podpisane "z upoważnienia organu", na zewnątrz jest decyzją tego organu, który udzielił upoważnienia (por. uchwała NSA z 19 maja 2003 r., OPS 1/03). To, że upoważniony pracownik jest zatrudniony w jednostce organizacyjnej fizycznie zlokalizowanej w B. nie ma znaczenia; jest to tylko kwestia wewnętrznej organizacji pracy wierzyciela.

W drugiej instancji orzekał już osobiście Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., mający siedzibę w Katowicach. Z tego powodu na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a. właściwym miejscowo do rozpoznania skargi na postanowienie wydane przez organ mający siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest tutejszy Sąd.

Biorąc te wszystkie argumenty pod uwagę nietrafne są dywagacje zawarte w skardze na temat niewłaściwości WSA w Gliwicach oraz naruszenia przez organ administracyjny przepisów o właściwości do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, bazujące na tym, że zgodnie z KRS siedzibą Poczty Polskiej S.A. jest Warszawa. Nie doszło do naruszenia prze organ regulacji - wskazanych w tej części skargi, jak też art. 10 § 3 k.p.a. poprzez brak odnotowania w aktach sprawy – jak to ujęto na stronie 4 skargi - przyczyn zmiany właściwości organów z B. na K..

7. W dalszej kolejności Sąd zauważa, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a.

W przedmiotowej sprawie w piśmie datowanym na 11 listopada 2020 r. zobowiązany podniósł zarzuty:

1) nieistnienia obowiązku;

2) przedawnienia bądź wygaśnięcia obowiązku;

3) brak wymagalności obowiązku z innego powodu;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia określonego w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

6) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Swoją argumentację w piśmie stanowiącym zarzuty, jak i obecnie w skardze zobowiązany opiera na takich samych okolicznościach, które stanowią rdzeń jego rozumowania. Twierdzi bowiem, że żądanie przez wierzyciela opłat z tytułu abonamentu RTV za okres od 2014 r. do początku 2019 r., z tytułu rejestracji odbiornika pod adresem w S. jest niezasadne, ponieważ w roku 2008 skarżący wyprowadził się, wpierw do W. potem do W.. Odbiornik zarejestrowany przez skarżącego zepsuł się i już nie istnieje. Wobec tego, pod tym samym adresem w [...]u, został zarejestrowany inny odbiornik RTV przez ojca zobowiązanego, który opłaca w związku z tym abonament, a więc wierzyciel nie może żądać opłaty zarówno od zobowiązanego jak i od jego ojca. Skarżący podnosi także w tym wątku sprawy, że nie wydano mu imiennej książeczki abonamentowej oraz, że informację o nadaniu numeru identyfikacyjnego wysłano na nieprawidłowy adres i nie doręczono jej skarżącemu.

Na podstawie tych argumentów skarżący twierdzi, że jego obowiązek, stwierdzony tytułem wykonawczym nie istnieje, obowiązek ten wygasł, nie jest wymagalny oraz że doszło do błędu co do osoby zobowiązanego. Poza tym te same argumenty skarżący przytacza na uzasadnienie twierdzeń, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, jak również, że kontrolowane postanowienie jest dotknięte wadą nieważności z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 punkty 2-7 k.p.a. Dlatego, ta grupa argumentów skarżącego zostanie przez Sąd omówiona łącznie.

8. Sąd zauważa, że stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie nie jest kwestionowany przez skarżącego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest więc obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, a dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Zatem jeśli dokonano rejestracji odbiornika RTV (co w tej sprawie nie jest kwestionowane), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, I SA/Gl 1075/17, I SA/Gl 428/17, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 oraz III SA/Po 718/19, WSA w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 869/17). Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Sąd akcentuje, że bez znaczenia w tej mierze pozostają argumenty skarżącego, że od 2008 r. nie mieszka w [...]u. Jak już wyjaśniono wyżej, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej pozostaje bowiem związany z rejestracją takiego odbiornika, a nie korzystaniem z niego poprzez oglądanie nadawanych programów. Obowiązek ten wynika bowiem z domniemania odbioru programu, a nie z korzystania z odbiornika, tym bardziej konkretnego (istniejącego w czasie dokonywania rejestracji) pod określonym adresem. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2020 r., II FSK 2322/18, sporny obowiązek nie wiąże się z posiadaniem lub nie posiadaniem odbiornika RTV, gdyż nawet okoliczność, że strona nie posiadała w okresie objętym tytułem wykonawczym żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. W orzecznictwie wskazuje się również, że skutków zarejestrowania odbiornika i niewyrejestrowania go nie można sanować powołując się na fakt zmiany miejsca zamieszkania, czy zbycia nieruchomości, pod adresem której zarejestrowano odbiornik (wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 czerwca 2020 r., I SA/Bd 41/20; wyrok WSA w Gliwicach z 6 maja 2021 r., I SA/Gl 430/21).

Z oczywistych powodów, używanie drugiego odbiornika RTV przez ojca skarżącego i opłacanie za niego abonamentu także nie zwalnia skarżącego z takiego obowiązku co do pierwszego odbiornika, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 4 u.o.a. opłatę abonamentową pobiera się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5, który w tej sprawie nie ma zastosowania. Nie może zostać uznany za skuteczny argument skarżącego, że pod tym samym adresem w S. opłacany jest abonament RTV przez jego ojca. Po wyjeździe w 2008 r. skarżącego ze [...] a, jest oczywiste, że od tego czasu nie może prowadzić z rodzicami tego samego gospodarstwa domowego (nota bene, jak wskazał wierzyciel, wzywał skarżącego, aby ten złożył takie oświadczenie, czego jednak nie uczynił). Pojęcie gospodarstwa domowego definiuje art. 2 ust. 6 u.o.a., stanowiąc, że jest nim zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie. Zatem, wobec skarżącego nie może mieć zastosowania art. 2 ust. 5 u.o.a. z którego wynika, że pobiera się tylko jedną opłatę abonamentową, jeśli dwa odbiorniki RTV są użytkowane przez różne osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym.

Wierzyciel prawidłowo zatem ocenił, że wniesione zarzuty nieistnienia oraz wygaśnięcia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nie znajdują uzasadnienia. Jak wynika wprost z akt sprawy skarżący w dniu 18 października 2004 r. zarejestrował w Urzędzie Pocztowym odbiornik RTV, a zatem powstał i ciążył na skarżącym obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Przy czym zasadnie organ wyjaśnił, że obowiązek ten przypisany jest do osób a nie do adresu rejestracji, a tym bardziej konkretnego odbiornika, istniejącego w dniu rejestracji. Zatem argumentacja skarżącego o zmianie adresu nie zwalnia go z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W tej sytuacji skarżący chcąc znieść ciążący na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powinien zawiadomić wierzyciela albo o zmianie adresu (jeśli pod nowym adresem we W. i później w W.używał odbiornika RTV) albo po prostu wyrejestrować odbiornik jeśli w nowym miejscu pobytu odbiornika RTV nie używał.

Ciążący na skarżącym obowiązek nie wygasł wobec rejestracji pod tym samym adresem innego odbiornika przez ojca skarżącego, ponieważ skarżący z ojcem nie tworzyli wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu u.o.a.

Niezasadny jest także zarzut braku wymagalności obowiązku. Decyduje bowiem o nim inna kategoria zdarzeń niż podnoszona przez skarżącego, na co wskazuje treść art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W kwestii zarzutu wynikającego z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu co do osoby zobowiązanego, należy stwierdzić, że ów dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Jak wyżej wskazano, rejestracja odbiornika została dokonana na imię i nazwisko skarżącego, w związku z czym w niniejszej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Na skuteczność podniesionych w piśmie z 11 listopada 2020 r. zarzutów nie wpływają kwestie związane z wydaniem skarżącemu imiennej książeczki abonamentowej oraz doręczeniem mu informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Jak wskazał wierzyciel i co potwierdza skarżący w związku z zarejestrowaniem odbiornika RTV na wniosek z 18 października 2004 r., skarżącemu została wydana, zgodnie z wówczas obowiązującymi regulacjami, imienna książeczka radiofoniczna. Jej wydanie nie miało jednak kreacyjnego znaczenia dla powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wyżej wskazano obowiązek ten wynika z faktu rejestracji odbiornika. Tak samo, pod względem istnienia spornego obowiązku nie miały kreacyjnego, czy konstytutywnego znaczenia takie fakty jak doręczenie skarżącemu imiennej książeczki abonamentowej – przewidzianej w późniejszym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, czy też doręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – o którym mowa z kolei w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 20097 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. We wskazanych rozporządzeniach jest mowa, że owe książeczka i zawiadomienie stanowią dowód zarejestrowania odbiorników, a nie, że ich wydanie, czy doręczenie abonentowi stanowi przesłankę powstania, czy trwania obowiązku opłacania abonamentu. To zaś, że skarżący zarejestrował odbiornik RTV zostało wykazane przez wierzyciela, a nawet nie jest sporne. W tym miejscu jeszcze raz można powtórzyć, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

9. Trafnie ocenił wierzyciel, że niezasadne były również pozostałe zarzuty podniesione w piśmie z 11 listopada 2020 r.

Odnośnie do przedawnienia obowiązku wyjaśniono, że w kwestii terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (tj. od dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy art. 70 § 1 i § 4 o.p. Organ egzekucyjny [...] r. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skoro przedmiotowe zajęcie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. tj. przed upływem biegu terminu przedawnienia, to zarzut przedawnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego jest nieuzasadniony.

Co się tyczy braku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, wierzyciel wprost wskazał, że wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. przesyłając pismem z 4 marca 2019 r. na adres zameldowania skarżącego upomnienie, które zostało odebrane w dniu [...] r. przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przedmiotowy zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie.

W zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, skarżący w żaden sposób nie wykazał uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, który świadczyłby o przedmiotowej uciążliwości jak i majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby prowadzić skuteczną egzekucję.

10. Nietrafne są także zarzuty podniesione w skardze do WSA odnoszące się do naruszenia przez wierzyciela przepisów postępowania.

Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez wierzyciela naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 k.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie Sądu, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia. Nie doszło zatem do naruszenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Organ wydając zaskarżone postanowienie był związany przepisami prawa a nie wyłącznie interesem strony.

Sąd zauważa, że analiza treści zaskarżonego postanowienia dowodzi, że spełnia ono wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 k.p.a.

Wbrew ocenie skarżącego, przez cały czas trwania postępowania miał on zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Z akt sprawy wynika, że wierzyciel dwukrotnie wzywał skarżącego do przedłożenia oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która zarejestrowała odbiornik RTV pod nr [...], niemniej jednak skarżący nie ustosunkował się do powyższych wezwań.

Bezpodstawne są także zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia art. 7a k.p.a., bowiem orzekające w sprawie organy obu instancji nie miały żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do znaczenia zastosowanych przepisów, jak również art. 14 § 1a i 1b k.p.a., gdyż przepisy te zaczęły obowiązywać dopiero w 2021 r.

11. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.