Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1272/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. akt [...] w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 588/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania L. L. od wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] decyzji Administratora w Dziale Świadczeń – Sekcja Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Dalej Sąd wskazał, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że odmawiając przyznania stronie dodatku mieszkaniowego organ I instancji powołał się na art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm., dalej – "ustawa"), zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż [...]% albo o więcej niż [...]%, pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji ustalił, że strona nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego określonych w przepisie art. 5 ust. 5 ustawy, bowiem powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. przekracza normatywną powierzchnię użytkową o [...]%, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza [...]%. Organ orzekający stwierdził, że wprawdzie wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, uprawnioną do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale wobec pozostawania lokalu do wyłącznej jego dyspozycji, nie ma podstaw do powiększenia powierzchni normatywnej o [...]m 2.

Sąd wyjaśnił, iż od powyższej decyzji L. L., reprezentowany przez matkę – D. L., wniósł odwołanie.

W odwołaniu pełnomocnik skarżącego wskazała, że: "Decyzja narusza prawo materialne. Fakt, że syn ma swoje mieszkanie nie zmienia faktu, iż jest on osobą niepełnosprawną z prawem do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Samodzielne zamieszkiwanie nie prowadzi do samouzdrowienia. Nie można traktować osoby chorej tak samo jak zdrowej.".

Sąd wskazał, iż dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o [...] m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kompetencje do orzekania o zamieszkiwaniu w oddzielnym pokoju należą do powiatowych zespołów do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.).

Wskazany art. 5 ust. 3 ustawy przewiduje możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej w dwóch przypadkach, tj. w sytuacji osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim lub w sytuacji, gdy lokal zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju.

Organ odwoławczy podkreślił, że okolicznościami bezspornymi, których odwołujący się nie kwestionuje jest to, że jest on osobą niepełnosprawną i nie wymaga poruszania się na wózku inwalidzkim. We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał, że zamieszkuje sam w lokalu o powierzchni [...] m2, w którym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...]m2.

Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jak również z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2007 r. wynika, że odwołujący się jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W orzeczeniu tym wskazano ponadto, że posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Niepełnosprawność strony nie jest jednak wystarczającą przesłanką dla uznania, że wystąpiły przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy. Orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wskazuje bowiem jedynie na fakt, że odwołujący się posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Stwierdzenie to nie oznacza jednak, że niezależnie od sytuacji faktycznej w lokalu zajmowanym przez stronę powierzchnia ta winna zostać powiększona o [...] m2, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy. Istotne jest bowiem to, czy odwołujący się mieszka sam, czy razem z rodziną. Nieusprawiedliwionym byłoby twierdzenie, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje automatycznie powiększeniem normatywnej powierzchni lokalu (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06, LEX nr 290657; wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 321/10, LEX nr 595342; wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 804/10, LEX nr 745330; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 930/10, LEX nr 745381).

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy w sytuacji, gdy chodzi o osobę niepełnosprawną, nie został stworzony dla korzyści samego niepełnosprawnego, lecz dla wyrównania prawa wszystkich tych osób, które zamieszkują z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu, z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla niepełnosprawnego. Powiększenie normatywnej powierzchni ma służyć właśnie wyrównaniu szansy skorzystania z dodatku mieszkaniowego. Przyznanie przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione właśnie posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu, jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni.

Następnie Sąd podniósł, iż Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że strona nie spełnia wszystkich ustawowych przesłanek, koniecznych dla przyznania dodatku mieszkaniowego. Z zebranych dokumentów, w szczególności z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a także z deklaracji o wysokości dochodów z dnia [...] kwietnia 2012 r. jasno wynika, że wnioskodawca mieszka sam w przedmiotowym lokalu. Skoro zaś mieszka sam, to ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, co przy uwzględnieniu powierzchni zajmowanego lokalu, skutkowało odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.

Stosując przelicznik powierzchni (30%), określony w art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby [...]m2. W tym przypadku powierzchnia lokalu ([...]m2) jest większa od ustalonego normatywu o [...]m2. Także przy zastosowaniu przelicznika powierzchni wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, odwołujący się nie spełnia kryterium, gdyż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania, tj. [...]m2, co stanowi [...]% całości powierzchni lokalu. Przekroczona jest więc norma [...] %, o jakiej mowa w punkcie 2 art. 5 ust. 5 ustawy. Bez wątpienia brak jest także podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu o kolejne [...] m2, z uwagi na przesłanki wymienione w art. 5 ust. 3 ustawy.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, iż na powyższą decyzję, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12, L. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, stwierdzając, że skargę uważa za konieczną i w pełni uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 588/13 oddalił skargę L. L.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, że niesporne jest w sprawie, że skarżący posiada tytuł prawny do lokalu o powierzchni użytkowej [...] m², prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i dochód tego gospodarstwa to miesięcznie kwota [...] zł. We wniosku o przyznanie dodatku skarżący podał również, że łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, to kwota [...]zł.

Sąd I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie prawidłowo zatem ustalono, że skarżący nie spełnia warunku dotyczącego nieprzekroczenia wyznaczonej przez ustawodawcę normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Omawianą powierzchnię, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, określa art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dla 1 osoby nie może ona przekraczać [...]m². W ust. 5 tego artykułu ustawodawca dopuszcza przekroczenie tak określonego normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż o 30% albo 50% w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Powiększenie o 30% ustalonego dla skarżącego normatywu daje powierzchnię [...]m², która jest mniejsza od powierzchni zajmowanego przez niego lokalu. Z kolei, powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi [...]m², co sprawia, że jej udział w łącznej powierzchni użytkowej lokalu przekracza wskazaną wcześniej wartość [...]%. W przypadku zaś przekroczenia wyżej wymienionych wielkości dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, o czym słusznie zdecydowały organy orzekające.

Sąd I instancji podkreślił, iż art. 5 ust. 3 ustawy stanowi, że normatywną powierzchnię powiększa się o [...] m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776, ze zm.).

Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący mieszka sam w lokalu mieszkalnym o powierzchni [...] m² i legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2007r., z którego wynika, że posiada na stałe uprawnienie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

Kwestią sporną w sprawie pozostaje jednak, czy skarżący jako osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest uprawniony do dodatkowej powierzchni normatywnej ([...]m²) w sytuacji, gdy sam zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym.

Sąd I instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, a sformułowane w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych. Przede wszystkim Sąd wskazał na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06 (LEX nr 290657). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w nim, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych wypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Jednak przypadki te nie są takie same, gdy idzie o powiększenie powierzchni normatywnej, gdyż w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim - tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inna jest natomiast sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy.

Zdaniem Sądu z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący niewątpliwie posiada uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej i nikt temu nie przeczy. Niemniej jednak, przyjęta przez Sąd wykładnia przepisu art. 5 ust. 3 ustawy sprawia, iż w rozważanym przypadku nie może być mowy o jej powiększeniu, z uwagi na zajmowanie lokalu o powierzchni użytkowej wynoszącej 48,64 m² wyłącznie przez skarżącego.

Sąd podkreślił, iż na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć przy tym wpływu oświadczenie pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie, co do liczby osób przebywających na co dzień w jego mieszkaniu w związku ze sprawowaną nad skarżącym opieką. Z akt sprawy bowiem bezsprzecznie wynika, że jest on osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. W świetle zaś norm prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie jest to okoliczność mająca znaczenie zasadnicze, która nie została zakwestionowana żadnym przeciwdowodem. Sąd wskazał ponadto, iż nie neguje przy tym, że skarżący wymaga stałej opieki osób trzecich. Bezspornie wynika to zresztą z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2007r. Niemniej jednak ani powyższe, ani stwierdzenie w tym orzeczeniu o posiadaniu przez skarżącego prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego, zwłaszcza, że zgodnie ze złożonym na rozprawie oświadczeniem pełnomocnika skarżącego, zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny składa się z [...] /[...]/ pokoi i kuchni.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L.L. zaskarżając go w całości.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 ustawy i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie znajduje zastosowania wobec skarżącego, gdyż mieszka on samodzielnie i nie ma prawa do powiększenia powierzchni normatywnej o [...]m2, czyli do łącznej powierzchni [...] m2 , mimo iż, jak wynika z opinii psychologicznej (vide k. 20) i twierdzeń matki skarżącego B. L., skarżący nie mieszka samodzielnie w lokalu, gdyż nie jest on w stanie realizować podstawowych zadań związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, tym samym wymaga stałej całodobowej opieki i w związku z tym nie zajmuje całego, tj. tylko dla siebie lokalu o łącznej powierzchni [...]m2, lecz oddzielny pokój, czyli zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem, wynikającym z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. o stopniu niepełnosprawności z dnia 17.10.2007r. (vide dołączone do sprawy akta organu),

2. prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2013r., poz. 966) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, mimo iż, jak wynika z akt sprawy, czyli orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].10.2007r. opinii psychologicznej (vide k. 20), twierdzeń matki skarżącego B. L.:

a/ skarżący posiada wymagane uprawnienie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju,

b/ nie mieszka samodzielnie w lokalu, gdyż nie jest on w stanie realizować podstawowych zadań związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, tym samym wymaga stałej całodobowej opieki i w związku z tym nie zajmuje całego, tj. tylko dla siebie lokalu o łącznej powierzchni [...]m2 , lecz oddzielny pokój, czyli zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem, wynikającym z orzeczenia powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].10.2007r. (vide dołączone do sprawy akta organu), zatem brak jest uzasadnionych podstaw prawnych do stosowania na zasadzie a contrario art. 5 ust. 1 dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych.

Wskazując na powyższe składający skargę kasacyjna wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego i rozpoznanie skargi poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżącemu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz że prawdą też jest, iż zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].10.2007r., stwierdzono u L. L., z uwagi na istniejące schorzenie konieczność stałej opieki i pomoc innych osób. Jednocześnie stwierdzone zmiany w jego stanie zdrowia uzasadniają wskazanie uprawnienia do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Nadto jak wynika z aktualnej opinii psychologicznej z dnia 25 listopada 2013r. (k. 20 akt sprawy IV SA/WR 588/13 ) L. L. "nie jest w stanie realizować podstawowych zadań związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Ze względu na upośledzenie umysłowe i problemy psychiczne wymaga stałej opieki innych osób."

Strona wyjaśniła, iż nad skarżącym na co dzień, tj. przez całą dobę sprawuje opiekę osoba trzecia, bowiem brak takiej obecności choćby przez chwilę naraża skarżącego na niepowetowane skutki, zarówno zdrowotne, jak i pod względem bezpieczeństwa. Zatem niezrozumiałe i bezzasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że skoro L. L. posiada samodzielny tytuł prawny do lokalu, to zamieszkuje sam. Takie stwierdzenie Sądu w oparciu o przedłożone dowody w postaci w/w orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz aktualnej opinii psychologicznej, które jednoznacznie potwierdzają stanowisko matki skarżącego co do sprawowania stałej i ciągłej opieki nad jej synem jest nie tylko zwykłym uproszczeniem, ale wręcz pomijaniem istniejącego stanu faktycznego oraz obowiązujących norm prawnych w szczególności treści art. 5 ust. 3 ustawy. Strona wskazała, że w obecnych czasach brak meldunku osób zamieszkujących w danej nieruchomości nie wyklucza ich prawa do przebywania w tej nieruchomości. Zatem sam stosunek meldunkowy nie powinien tu decydować ile to osób zamieszkuje w danej nieruchomości. Tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie nie jest w ogóle możliwym by skarżący mieszkał samodzielnie i samodzielnie prowadził gospodarstwo domowe. Albowiem fakt zamieszkiwania z opiekunem jest zdeterminowany złym stanem zdrowia skarżącego.

Składający skargę kasacyjną podniósł, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Celem (...) art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Z 2001r., Nr 71, poz. 734 ze zm.) (...) jest nie tylko poprawa sytuacji osoby niepełnosprawnej, lecz także wzgląd na prawa osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione, zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju. Taka wykładnia pozostaje również w zgodzie z art. 69 Konstytucji. " (vide uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011r, sygn. akt OSK 1389/10).

Strona podniosła, iż taką osobą uprawnioną jest również opiekun skarżącego, który spędza ze skarżącym 24 godziny na dobę, wobec tego przebywa z nim na stałe, w tym samym lokalu. W takiej sytuacji, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący zamieszkuje samodzielnie. Przeczy to bowiem nie tylko logice, ale i doświadczeniu życiowemu. Należy też zauważyć, że skoro opiekun spędza znaczny swój czas ze skarżącym, wobec tego z dużym prawdopodobieństwem, graniczącym wręcz z pewnością, oznacza to, że w lokalu skarżącego będą koncentrowały się prawie wszystkie sprawy osobiste i życiowe jego opiekuna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 Ppsa stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na podstawie z art. 174 § 1 pkt 1 Ppsa tj. naruszeniu prawa materialnego.

Niezasadny okazał się zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2013r. , poz. 966 ze zm. ). W sposób jednoznaczny wskazuje ona, jakie obligatoryjne warunki muszą być spełnione, aby właściwy organ wydał decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawca, aby otrzymać świadczenie, musi łącznie spełniać warunki dotyczące posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (art.2), średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz powierzchni użytkowej lokalu (art. 5)

Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewiduje, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać [...]m2 dla 1 osoby. Jednocześnie z ust. 3 tego artykułu wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o [...]m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.).

Zwrócić jednak należy uwagę, że ustalenie , iż osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy dysponuje orzeczeniem stwierdzającym wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie powoduje, iż w każdym stanie faktycznym zastosowanie będzie znajdował art. 5 ust. 3 ww. ustawy i tym samym normatywna powierzchnia podlegać będzie zwiększeniu o [...] m2. W doktrynie oraz w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie znajduje zastosowania do osób zamieszkujących samodzielnie. Pojęcie "oddzielnego pokoju" jakim posługuje się ustawodawca oznacza nic innego niż pomieszczenie, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Zwrócić należy uwagę, że poza zakresem kompetencji zespołu orzekającego pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy zajmuje go samodzielnie czy też z innymi osobami. Nie można więc twierdzić, że samo dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, automatycznie będzie powodowało powiększenie powierzchni normatywnej. Określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miało tylko wówczas zastosowanie, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą. Wykładnia gramatyczna tego pojęcia oznacza to, iż jest to pokój, którego osoba niepełnosprawna nie musi dzielić z innymi osobami. Osoba prowadząca gospodarstwo domowe jednoosobowe, a więc zamieszkująca samotnie nie dzieli lokalu z innymi osobami. Takie rozumienie treści art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych potwierdza również wykładnia celowościowa. Ratio legis omawianej regulacji opiera się nie tylko na poprawie sytuacji osoby niepełnosprawnej, ale też ma na względzie prawo osób zamieszkujących z niepełnosprawnym, które korzystają ze zmniejszonej powierzchni. Stosowanie w takiej sytuacji wielkości normatywnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, pozbawiłoby prawa do dodatku lub też do przyznania go w odpowiednio zwiększonej kwocie osoby uprawnione zamieszkujące z niepełnosprawnym, wymagającym oddzielnego pokoju (por. wyroki NSA z dnia 5 października 2010r. sygn. akt I OSK 804/10, z dnia 23 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 1037/12, z dnia 19 stycznia 2011r. sygn. akt I OSK 1389/10, z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2014/11 z dnia 23 sierpnia 2012r. I OSK 73/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl zwanej dalej jako "CBOSA", Grażyna Manjura-Niśkiewicz, Dodatki mieszkaniowe. Komentarz, Wydanie 4, C.H. Beck, Warszawa 2013r., s.101-102).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący kasacyjnie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2007r. W orzeczeniu tym wskazano też, na wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Bezspornym jest też, że skarżący kasacyjnie nie wymaga poruszania się na wózku inwalidzkim oraz, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w powierzchnie [...]m2. Sąd I instancji zwrócił też uwagę, że z akt sprawy wynika, iż skarżący kasacyjnie wskazał we wniosku, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji przyjął, iż z samego wskazania w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności , wymogu zajmowania oddzielnego pokoju nie można automatycznie wywodzić, iż powierzchnia normatywne podlega zwiększeniu o [...]m2. Z akt administracyjnych sprawy wynika, i na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, iż skarżący kasacyjnie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu sam, co w ocenie Sądu nie pozawala na zastosowanie w jego przypadku przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Całkowicie niezrozumiała dla składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego jest argumentacja pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, iż nie jest możliwym by skarżący mieszkał sam i prowadził samodzielnie gospodarstwo domowe, skoro w złożonym wniosku skarżący kasacyjnie wskazał w sposób jednoznaczny, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i mieszka sam.

Co nader istotne, Sąd I instancji zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż lokal zajmowany przez skarżącego kasacyjne składa się z dwóch pokoi. Oświadczenie takie złożył pełnomocnik skarżącego kasacyjnie na rozprawie przed Sądem I instancji. Tym samym, gdyby nawet uznać za słuszną argumentację skarżącego kasacyjnie, iż lokal ten dzieli z osobą sprawującą nad nim opiekę i pomagającą w prowadzeniu gospodarstwa domowego w konkretnym dniu, to nie sposób uznać, ażeby skarżący kasacyjnie pozbawiony był oddzielnego pokoju i w świetle zaprezentowanej powyżej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, okoliczność ta pozostanie bez wpływu na możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej zajmowanego przez niego lokalu.

Zaznaczyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym nie jest związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku tego Sądu z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12 albowiem okoliczności faktyczne ustalone w niniejszej sprawie są inne niż okoliczności faktyczne ustalone w sprawie o sygn. akt I OSK 2317/12.

Z powyższych względów Naczelny Sad Administracyjny podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż z przepisów art. 258- 260 Ppsa wynika, że orzekanie w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy pozostaje w kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego należy złożyć stosowny wniosek.