Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 477/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 15 ust. 3 zzs(4)
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zo, art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: § 10 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
article: § 9
journal: Dz.U. 2015 poz 2009
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru  urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 107 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 28 lutego 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział Ł. odmówił A Spółce cywilnej J. K. W. K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytaczając treść § 10 ust. 1 oraz § 11 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej jako "rozporządzenie COVID-19") wskazał, że podany we wniosku z 17 marca 2021 r. rodzaj przeważającej działalności wg. klasyfikacji PKD 55.20.Z nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r. jako działalność przeważająca. Kod przeważającej działalności wynikający z rejestru REGON - 90.03.Z nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za miesiące grudzień 2020 - luty 2021 r.

Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli W. K. i J. K., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 31zo ust. 8 i ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej "ustawa o COVID-19"), poprzez bezzasadne zastosowanie jako jedynego kryterium rozstrzygnięcia wpisu do rejestru REGON;

- naruszenie art. 31zy ust. 2-6 w/w ustawy poprzez przekroczenie delegacji ustawowej;

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy;

- naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ do jednego środka dowodowego.

Skarżący podnieśli, że spółka A. J. K. W. K. s.c. została zarejestrowana w listopadzie 2000 r.

Umową z dnia 2 grudniu 2002 r. spółka zakupiła ośrodek wypoczynkowy w Ł. przy ul. A 16. Wskutek tego zakupu spółka zaczęła prowadzić wyżej wymieniony ośrodek wypoczynkowy, a tym samym podjęła działalność, która w aktualnym PKD z 2007 r. oznaczona jest jako "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania" z numerem PKD 55.20.Z. Powyższa działalność została zgłoszona i wpisana do Ewidencji Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta Ł., pierwotnie bez wskazywania jej dominującego charakteru, co potwierdza zaświadczenie z 20 czerwca 2008 r. z kodami PKD jeszcze wg nomenklatury PKD z 1997 r. - 55.11.Z Hotele i motele z restauracjami, 55.11.Z Hotele i motele bez restauracji, 55.23.Z. Pozostałe miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W roku 2012 Spółka dokonała zmiany w Ewidencji Działalności Gospodarczej wskazując przeważającą działalność jako "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania" z numerem PKD 55.20.Z., czyli stosując nomenklaturę i numerację obowiązującą od 2007 r. Spółka nie dokonała jednak zmiany w Urzędzie Statystycznym w rejestrze REGON, co obecnie jest przyczyną odmownej decyzji ZUS. W ocenie skarżących spółka nie otrzymała zwolnienia ze składek nie dlatego, że nie prowadziła działalności wskazanej przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. lecz wyłącznie dlatego, że zgłoszenia dominującej działalności, dokonała jedynie do Ewidencji Działalności Gospodarczej, a nie do GUS.

Dalej skarżący wskazali, że opieranie się na jednym oficjalnym rejestrze, przy jednoczesnym nie uwzględnianiu wpisów do innego takiego rejestru, jest dla spółki krzywdzące, a poza tym prowadzi do sytuacji, która wypacza sens stosowanego zwolnienia. Przy takim podejściu nie jest bowiem ważne jaką kto rzeczywiście prowadzi obecnie działalność, lecz jaką ma wpisaną do jednego wybranego rejestru, bez względu na to, jaka jest aktualność takiego wpisu. A przecież to wpis do stosownej ewidencji działalności gospodarczej, a nie do rejestru REGON, daje prawo do jej legalnego prowadzenia. Ewidencja GUS ma jedynie charakter statystyczny. Jednocześnie skarżący poinformowali, że dokonali już zgłoszenia zmiany w GUS celem wpisania i w tym rejestrze działalności "Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania" PKD 55.20.Z., jako działalności dominującej.

Do skargi strona załączyła wyciągi z CEIDG potwierdzające dokonanie w 2012r. zmiany przeważającej działalności gospodarczej na kod 55.10.Z.

Mając na względzie powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, iż wnioskiem, który wpłynął do ZUS w dniu 17 marca 2021 r., A s.c. wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. Następnie organ podniósł, że podany ww. wniosku rodzaj przeważającej działalności wg. klasyfikacji PKD 55.20.Z, nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 listopad 2020 r. jako działalność przeważająca wnioskodawcy. Kod przeważającej działalności wynikający z rejestru REGON - 90.03.Z, nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. W ocenie organu bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w dodatkowych miejscach wykonywania przez wnioskodawcę działalności w rejestrze REGON wpisane są PKD 55.10.Z (Ł) oraz 55.20.Z (Z), jako działalność przeważająca wnioskodawcy na dzień 30 listopada 2020 r., wpisany był bowiem kod PKD 90.03.Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powołana jako: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa". W przepisie art. 31zo wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Natomiast zgodnie z art. 31zy ust. 1 ustawy, Rada Ministrów upoważniona została, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w sprawie decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371), dalej jako "rozporządzenie COVID-19", wydanego na podstawie powołanego wyżej art. 31zy ust. 1 ustawy.

Sporna w niniejszej sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżących przesłanek uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r., działalności objętej kodem PKD uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżących, kod PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON, nie uprawniał do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, natomiast według skarżących, organ bezzasadnie zastosował, jako jedyne kryterium rozstrzygnięcia, wpis do rejestru REGON.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez skarżących wniosku tj. 17 marca 2021 r.. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (ust. 3 § 10 rozporządzenia COVID-19).

Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1 lub 2, lub 2a, płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 kwietnia 2021 r. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia COVID-19).

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, 2 i 2a, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za:

1) styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 1,

2) grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2,

3) luty 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 2 - nie później niż do dnia 31 marca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 rozporządzenia COVID-19).

Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7). Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy).

W tym miejscu podkreślić trzeba, że nie może ujść uwadze sądu, że w zaskarżonej decyzji organ nie powołał kompletnej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia czym naruszył art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. W podstawie rozstrzygnięcia kontrolowanej decyzji wskazano jedynie § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 zwalniający z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., gdy tymczasem skarżącym odmówiono prawa do zwolnienia za okres od 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r, a zatem w sprawie znajdował zastosowanie także § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19 Niepowołanie tego przepisu naruszające art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, stąd brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.)

Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że we wniosku z 17 marca 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność w branżach określonych w rozporządzeniu skarżący wskazali, że na dzień 30 listopada 2020 r. prowadzili przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 55.20.Z. W okolicznościach sprawy organ oceniając spełnienie przez skarżących warunku w zakresie prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, jako rodzaju przeważającej działalności, stwierdził, że w rejestrze REGON w przypadku skarżących, jako rodzaj przeważającej działalności wpisana była działalność o kodzie PKD 90.03.Z, który to kod PKD w świetle § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia COVID-19 nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do lutego 2021 r.

Z brzmienia przepisów § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek płatnikom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż wymienionych w art. 31zo ust. 1-3 ustawy COVID-19 lub innych określonych na mocy art. 31zy ust. 1 uCOVID-19). Treść przepisów wskazuje, że omawiana ulga przysługuje płatnikom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. (podobnie, jak miało to miejsce w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19) ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego miało nastąpić ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie"). Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu (domniemanie o fakcie określonym w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r.). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejsza podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym nie ma ono jednak charakteru niewzruszalnego (por. wyroki WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/RZ 214/21 i I SA/Rz 255/21, wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2021 r. sygn. akt V SA/Wa1178/21, WSA w Szczecinie z 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 304/21 dostępne w CBOSA).

Wyjaśnić należy, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955). Rejestr ten prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 tej ustawy). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia. Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. o sygn. akt II UK 142/12 (publ. w: OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 r. o sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487), oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Należy podkreślić, że do postępowania w sprawach dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi przepis art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON.

Ubiegający się o przyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 przedsiębiorca, prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych widniejących w rejestrze.

Wskazać należy także, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19, ani stanowiące podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia rozporządzenie COVID-19 nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009; zwane dalej: "rozporządzeniem") W § 9 rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Z kolei w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 z późn. zm.) wskazano, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Powyższa regulacja wręcz wymaga od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni § 10 ust. 1 i 2 rozporzadzenia COVID-19 nie można pomiąć przedstawionego wyżej znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON.

W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Ustawodawca w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 potraktował wpis w rejestrze jako domniemanie prawne, mając na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą we wskazanym w ustawie dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Zaznaczyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W świetle art. 9 k.p.a. organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W niniejszej sprawie organ nie wykonał należycie wymienionych wyżej obowiązków. Przedwcześnie przyjął, że skarżący nie są podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020r. do dnia 28 lutego 2021 r., bez umożliwienia skarżącym przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnili kryterium prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia COVID-19. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ zbadał wpisy w rejestrze REGON, nie dołączył jednakże do akt sprawy stosownego dokumentu obrazującego treść wskazanych wpisów w dacie 30 listopada 2020 r. Wobec powyższego w materiale dowodowym sprawy brak podstawy faktycznej wydania kontrolowanej decyzji.

Organ nie dopełnił też obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżący zostali pozbawieni możliwości przedstawienia w postępowaniu administracyjnym dowodów dla wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczącej rzeczywistego rodzaju prowadzonej - jako przeważającej - działalności gospodarczej. Skarżący w skardze zakwestionowali ustalenia i stanowisko organu, załączając materiał dowodowy (wyciągi z CEIDG) potwierdzający dokonanie w 2012 r. zmiany przeważającej działalności gospodarcze, na kod PKD 55.20.Z, wskazany we wniosku. Wymaga zaznaczenia, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji.

Reasumując wskazać należy, że w ocenie sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tych przepisach jako przeważająca, a jedynie działalność taką mają zarejestrowaną. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10ust. 1 i 2 rozporządzenia COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełnia konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki ustawodawca zamierzał osiągnąć omawianą regulacją w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Przy wykładni ocenianych przepisów nie można tracić z pola widzenia także tego, że wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę w jakiej to następowało, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania.

Z przedstawionych wyżej względów zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ocenić należało jako istotnie naruszającą art. 7, art. 8, art. 9 art. 77 § 1i art.79a§ 1 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przedwcześnie przyjął, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że strona spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia COVID-19. Jednocześnie, zdaniem sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia COVID-19 bowiem z jego językowego brzmienia wynika, że ulgę należy przyznać na wniosek płatnika prowadzącego, na dzień złożenia wniosku, działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007 wymienionymi w nim kodami, jako rodzaj przeważającej działalności.

Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpatrując ponownie wniosek strony organ uwzględni zawarte w wyroku podglądy, dotyczące wykładni § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia COVID-19 i przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżących, wyczerpująco rozpatrzy cały materiał dowodowy, w tym dowody zaoferowane przez stronę przy skardze do tutejszego sądu, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez stronę przesłanek przedmiotowego zwolnienia.

d.j.