Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 695/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T.R. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] lipca 2001 r. Nr [...] nakazał T. i T. R. wykonać rozbiórkę drogi wybudowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] w miejscowości J.G., gm. R. W uzasadnieniu wskazano, iż w miejsce polnej, częściowo utwardzonej kamieniami i gruzem drogi o szerokości 2-3 metry znajdującej się na działce należącej do D. i A. B. wykonano na odcinku 60 m nawierzchnię asfaltową o szerokości 3 m, z podbudową tłuczniową i poboczami żwirowymi o szerokości 0,5 m. Roboty budowlane wykonane przez K. Przedsiębiorstwo Drogowe na zlecenie T. R., przeprowadzone bez pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu, są samowolą budowlaną, która zgodnie z przepisem art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymaga nakazu wydania rozbiórki.

W wyniku odwołania wniesionego przez T. i T. R., W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] września 2001 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko odwołujących się, iż uzupełnienie istniejącego utwardzenia drogi poprzez dowiezienie tłucznia i ułożenie nawierzchni asfaltobetonowej oraz dowiezienie piasku i jego rozplanowanie na poboczach stanowią roboty remontowe, które poprawiają walory użytkowe istniejącej drogi oraz zwiększą bezpieczeństwo jej użytkowania.

Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nałożył na T. i T. R. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane obowiązek przedłożenia: geodezyjnej dokumentacji powykonawczej w skali 1:500 uwzględniającej prawidłowy przebieg granic, dokumentacji technicznej powykonawczej spornego odcinka drogi, wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie.

W związku z odwołaniem od w/w decyzji wniesionym przez A.B. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż strony nie kwestionowały istnienia drogi polnej, a ponieważ to droga jest obiektem budowlanym, a nie rodzaj jej utwardzenia, dlatego organ pierwszej instancji nie mógł zgodnie z wnioskiem skarżącego nakazać rozbiórkę samowolnie remontowanej drogi na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

A.B. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 17 grudnia 2004 r. Sygn. akt II SA/Po 1608/02 uchylił decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2002 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2002 r. W uzasadnieniu wskazano, że wykonane roboty nie zmierzały do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu, ale do jego zmiany, stąd nie mogą być poczytane za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Roboty te zakwalifikować należy jako budowę części obiektu budowlanego (wykonanie nawierzchni i poboczy), a co najmniej jako przebudowę. Roboty te wymagały uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę, zgodnie z treścią art. 28 wskazanej ustawy. Prace powyższe nie zostały zwolnione od tego obowiązku na podstawie przepisów art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlanego. Inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, a więc opisywane roboty zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej z art. 48 ustawy, a tym samym w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Podkreślono także, iż wprawdzie istotnie obiektem budowlanym jest droga, to jednak nawierzchnia drogi jest częścią tego obiektu, a sankcje z przepisu art. 48 ustawy odnoszą także do części obiektu budowlanego wykonanej w warunkach samowoli.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. działając na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał T. i T. R. wykonanie rozbiórki wybudowanej drogi na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości J.G., gm. R., wykonanej na długości 90,5 m. W uzasadnieniu wskazano, iż zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 jest w przedmiotowej sprawie uzasadnione brakiem zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminny. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w okresie budowy, teren, na którym znajduje się przedmiotowa droga jest częściowo oznaczony symbolem R i przeznaczony pod uprawy polowe, a częściowo oznaczony symbolem RZ i przeznaczony pod łąki i pastwiska. Zatem w odniesieniu do przedmiotowej drogi nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. i T. R. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji stwierdził, iż budowa przedmiotowej drogi sprzeczna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R. Działka nr [...], przez którą przebiega sporna droga, posiadała i posiada przeznaczenie rolne, a w zasobach geodezyjnych przedmiotowa droga, jako odrębna działka nie figuruje. Z tych powodów bezzasadne byłoby przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, skoro wiadomo, że inwestor nie spełni warunków przewidzianych przepisem art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi wniesionej przez T. i T. R. wyrokiem z dnia 19.01.2007r. sygn. akt II SA/Po 722/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ pierwszej i drugiej instancji dokonując oceny zgodności samowolnie wykonanego obiektu lub jego części, oparły się na ustaleniach planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] września 1992 r. Rady Miejskiej w R. Zgodnie z wypisem i wyrysem ze wskazanego planu, działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] i [...] oznaczone są jako tereny upraw polowych oraz łąki i pastwiska. Plan ten był obowiązujący w czasie realizacji samowolnej inwestycji, a nie w czasie oceny przesłanek uzasadniających wszczęcie procedury legalizacyjnej. W tym bowiem czasie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy R. zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowania wyjaśniające w niewystarczającym zakresie, a organ drugiej instancji nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego, ani nie zalecił jego uzupełnienia organowi pierwszej instancji, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) i co skutkowało wydaniem decyzji naruszających art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Nie można uznać bowiem, iż przesłanki oceny zasadności wszczęcia procedury legalizacyjnej zostały właściwie wyjaśnione, skoro dokonano ich na podstawie nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu wyroku wskazano również, że z samego zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazującego na przeznaczenie określonych działek jako teren upraw polowych, łąki i pastwiska, nie można wywodzić niezgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami planowania i zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek nie jest wykluczone, iż inne postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiają sytuowanie dróg tego typu na tych konkretnych działkach. Organy nadzoru budowlanego obu instancji nie wskazały jednak na istnienie takich zapisów w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, a w aktach brak części tekstowej tego planu. W istocie powyższa kwestia nie była w ogóle poddana badaniu przez organy administracji obu instancji.

Sąd nie zgodził się przy tym z zarzutami skarżących co do błędnie ustalonego stanu faktycznego i prawnego w zaskarżonej decyzji, w zakresie w jakim dotyczą one długości drogi będącej przedmiotem postępowania oraz kwalifikacji samowolnie przeprowadzonych robót. Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzono, iż kwestia kwalifikacji prawnej wykonanych przez skarżących robót była przedmiotem rozpoznania w prawomocnym wyroku WSA z 17 grudnia 2004 r. (Sygn. akt. II SA/Po 1608/02), a w związku z tym wiąże strony i sąd, który ją wydał oraz inne sądy i inne organy państwowe i jako taka nie może być poddana ponownej ocenie przez sąd.

Po wydaniu w/w wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].09.2007r. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał inwestorom T. i T. R. prowadzenie robót budowlanych przy budowie drogi dojazdowej zrealizowanej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości J. G., gm. R. i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia zaświadczenia Burmistrza Miasta R. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W wyznaczonym terminie inwestor nie złożył wymaganych dokumentów, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].02.2008r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał T. i T. R. wykonanie rozbiórki wybudowanej drogi asfaltowej na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości J. G., gm. R., wykonanej na długości 90,5 m.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. R., decyzją z dnia [...].04.2008 nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż orzekając o rozbiórce całej drogi, organ I instancji nie zastosował się do treści wydanych w sprawie wyroków sądowych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].12.2009r. nr [...] nakazał inwestorom T. i T. R. wykonanie rozbiórki drogi (poprzez usunięcie nawierzchni w postaci asfaltu i likwidację podbudowy z nawiezionego tłucznia, piasku i kruszywa) długości 90,5 – obiektu zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości J. G., gm. R. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postanowieniem z dnia [...].02.2009 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane, biorąc pod uwagę możliwość legalizacji zrealizowanego obiektu (pod warunkiem m. in. zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wyznaczono termin do przedłożenia dokumentu potwierdzającego zgodność z miejscowym planem w postaci zaświadczenia Burmistrza lub wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - 3 miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Dodatkowo wyznaczono 2 miesiące na sporządzenie dokumentacji - projektu budowlanego. Zobowiązani nie przedłożyli powyższych dokumentów pomimo, iż mieli wyznaczony wystarczająco długi czas na ich przedłożenie. Odnosząc się do kwestii złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, organ I instancji stwierdził, że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o nabycie przez Państwa R. gruntu pod przedmiotowa drogą. Żadna ze stron nie jest w stanie określić jednak kiedy postępowanie sądowe zostanie zakończone a na dzień orzekania inwestor nie może złożyć żadnego w/w postanowieniem tutejszego organu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Żadna ze stron również nie wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Zatem organ uznał, iż zobowiązany nie wypełnił nałożonego postanowieniem obowiązku. W związku z czym zastosowanie znajdują przepisy art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane - tj. nakaz rozbiórki obiektu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozbiórką zostały objęte wszystkie roboty budowlane związane z budową drogi: nawiezienie kruszywa: tłucznia, piasku oraz wykonanie nawierzchni asfaltowej - na całej szerokości drogi. Są to wykonane, udowodnione roboty budowlane zarówno przez wykonawcę robót K. Przedsiębiorstwo Drogowe, jak i przez inwestora w przedłożonej wcześniej dokumentacji inwentaryzacyjnej. W toku postępowania stronom zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu a przed wydaniem decyzji umożliwiono poinformowano o zebraniu całości materiału dowodowego w sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. i T. R. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o umorzenie postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a w konsekwencji art. 48 ust .4 w zw. z art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane oraz normy art.156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący zarzucili błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez ustalenie, że przed wykonaniem przez nich nawierzchni asfaltowej w tym miejscu istniała utwardzona droga. Zostało to ustalone w toku postępowania przed sądem powszechnym. Ma to istotne znacznie dla oceny, czy skarżący wybudowali drogę, czy też jedynie ją ulepszyli. Ponadto skarżący wskazali, że w toku było postępowanie sądowe na mocy którego nabyli oni służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. PINB wiedział, że takie postępowanie było w toku jednak je pominął, mimo, że posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością stanowi kwestię prejudycjalną. Tak więc zaskarżona decyzja nie powinna była być wydana przed rozstrzygnięciem prejudykatu. Organ był zobligowany z urzędu zawiesić postępowanie, czego nie uczynił. Ponadto organ nie odniósł się do ustaleń dokonanych w postępowaniu sądów powszechnych i ich wpływu na wynik niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze organ wadliwie zastosował art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust.1 ustawy prawo budowlane. Ponadto skarżący zarzucili, że nie jest możliwe dokonanie rozbiórki warstwy asfaltu bez naruszenia wcześniej położonych warstw utwardzających, co do których brak dowodu, że wykonano je w warunkach samowoli budowlanej. Tym samym zaskarżona decyzja jest niewykonalna i to w sposób trwały.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].07.2010r. nr [...] działając na podstawie art. 123 §1 i 2 oraz art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie. W uzasadnieniu wskazano, iż w Sądzie Rejonowym w K. toczy się postępowanie z wniosku T.R. o zasiedzenie służebności gruntowej polegającej na prawie przechodu i przejazdu pasem gruntu użytkowanym jako droga i biegnących po nieruchomościach położonych w J.G. nr [...],[...] i [...]. Organ uznał, iż kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].09.2012r. nr [...] podjął postępowanie zawieszone własnym postanowieniem z dnia [...].07.2010r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r., sygn. [...] oddalił wniosek o zasiedzenie służebności (Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r., sygn. [...] oddalił apelację od w/w postanowienia Sądu Rejonowego a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., sygn. [...] odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od postanowienia SO w K. z dnia [...] listopada 2010r. do rozpoznania).

Następnie W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...].01.2013r. nr [...] ponownie zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w K. z dnia [...].12.2009r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. zakończenia postępowania sądowego o ustanowienie na rzecz skarżącego służebności drogi koniecznej na działce nr [...].

Na skutek zażalenia A.B. Generalny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, iż brak jest związku pomiędzy postępowaniem cywilnym w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej, a obowiązkiem rozbiórki drogi.

Mając powyższe na uwadze W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...].05.2013r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na postawie art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust.1 ustawy prawo budowlane nakazał inwestorowi T. R. rozbiórkę drogi (poprzez usunięcie nawierzchni w postaci asfaltu i likwidację podbudowy z nawiezionego tłucznia, piasku, kruszywa) o długości 90,5 m - obiektu zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] i [...] w m. J.G., Gm. R.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ administracji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że WSA w Poznaniu w wyroku wydanym pod sygn. II SA/Po 1608/02 wskazał, że "powyższe roboty wykonane zostały więc w warunkach samowoli budowlanej z art.48 ustawy Prawo budowlane, a tym samym w niniejszej sprawie zastosowania mieć nie mogły art.50 i 51 ustawy Prawo budowlane." Potwierdził to wyrok WSA w Poznaniu wydany pod sygn. II SA/Po 722/06 w którym wskazano, że kwestia kwalifikacji prawnej wykonanych przez skarżących robót była przedmiotem rozpoznania w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu wydanym pod sygn. II SA/Po 1608/02, a w związku z tym wiąże sąd oraz inne sądy i inne organy administracji państwowej i jako taka nie może być poddana ponownej ocenie przez sąd.

Dalej WWINB wskazał, że ustalono, iż na działce nr [...] przebiegała droga dojazdowa do gospodarstwa skarżącego utwardzona gruzem i kamieniem. Na przełomie lat 2000/2001 wykonano na tej drodze roboty polegające na nawiezieniu tłucznia, wylaniu nawierzchni asfaltowej, nawiezieniu piasku i uformowaniu poboczy. Prawo budowlane nie zawierało wówczas definicji przebudowy, jednak ustawa z 28.07.2005r. wprowadziła definicje legalną przebudowy. Organ przyjął, że inwestor dokonał przebudowy obiektu budowlanego, gdyż wykonane przez niego roboty polepszyły parametry techniczne dotychczasowej drogi gruntowej, m.in. jej nośność.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...].02.2009r. nałożył na inwestorów obowiązek złożenia w określonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji. Legalizacja inwestycji nie jest obowiązkiem, lecz jest jedynie uprawnieniem inwestora. Jednak to inwestor, a nie organ powinien aktywnie dążyć do zalegalizowania inwestycji.

Organ zaznaczył, że z pisma pełnomocnika skarżących z dnia 08.03.2013r. wynika, że mają oni potwierdzone prawo do dysponowania nieruchomością państwa B. na cele budowlane. W tej sytuacji organ odwoławczy pismem z dnia [...].04.2013r. ponownie wezwał pełnomocnika skarżących do złożenia w terminie 7 dni dokumentów umożliwiających zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji. Dokumentów tych jednak nie złożono.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nałożony na stronę obowiązek, zwłaszcza tak dotkliwy jak nakaz rozbiórki, winien być precyzyjnie ustalony, aby adresat obowiązku nie miał wątpliwości co do jego zakresu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonano na działce nr [...] oraz, że w ich ramach nawieziono tłuczeń, piasek i wykonano nawierzchnię asfaltową. Zarówno z mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej do celów inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowej drogi - a wydanej z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 24 lipca 2002r. - jak i z powykonawczej dokumentacji technicznej i oceny technicznej wykonanych robót z lipca 2002r. sporządzanej przez inż. W.B. wynika, iż droga usytuowana jest tylko na działce nr [...]. W protokole z rozprawy administracyjnej w dniu 10 lipca 2001 r. współwłaściciel działki nr [...] – A.B. zeznał, iż przedmiotowe roboty polegały na ułożeniu tłucznia i nawierzchni asfaltowej oraz wykonaniu poboczy. T.R., obecny na rozprawie, słowom tym nie zaprzeczył i podpisał protokół z rozprawy. Ponadto w dniu 25 lutego 2002r. T.R. zeznał, pouczony o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, iż nawieziono tłuczeń oraz położono dywanik asfaltowy, a pobocze uzupełniono piaskiem. Prócz tego z powykonawczej dokumentacji technicznej i oceny technicznej wykonanych robót z lipca 2002r. sporządzanej przez inż. W.B. wynika, iż konstrukcję wykonanej nawierzchni drogi stanowi: dywanik jednowarstwowy z masy mineralno-asfaltowej oraz wyrównanie istniejącej podbudowy tłuczniem wapiennym zaklinowanym masą mineralno-asfaltową. Prawidłowo więc PINB w K. nałożył obowiązek rozbiórki drogi poprzez usunięcie nawierzchni w postaci asfaltu i likwidację podbudowy z nawiezionego tłucznia i piasku.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane czynności nakazane na podstawie art. 48 ustawy powinien wykonać inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności obowiązkami takimi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (wyrok NSA z dnia 15 maja 2012r., sygn. II OSK 338/11, Lex nr 1219135). Służebność, która w ocenie pełnomocnika odwołujących, przyznaje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obciąża nieruchomość nr [...], której właścicielami są D. i A. B. Nieruchomością władnącą jest nieruchomość nr [...], której właścicielem jest T.R. Ponadto z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane na zlecenie T.R. przez K. Przedsiębiorstwa Drogowe. Adresatem obowiązku wynikającego z niniejszej decyzji powinien być więc T.R.

T.R. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu domagając się jej uchylenia w całości z uwagi na liczne naruszenia prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że sprawa dotyczy przebudowy, a nie budowy drogi. WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 1608/02 wskazał, że przedmiotem sprawy jest przebudowa, a co najwyżej budowa części obiektu budowlanego polegającego na wykonaniu nawierzchni i poboczy. Dalej skarżący wskazał, że w wydanych w sprawie wyrokach Sąd przyjął, że w miejscu w którym skarżący dokonał samowoli budowlanej już wcześniej istniała droga utwardzona gruzem i kamieniami. Zarzucił, iż nakazanie rozbiórki drogi poprzez usunięcie asfaltu oraz podbudowy z nawiezionego tłucznia czyni zaskarżone rozstrzygnięcie niedookreślonym, gdyż skarżący nie wie jak tak określony nakaz rozbiórki miałby dokonać. W szczególności nie wskazano jak skarżący ma oddzielić wykonane na jego zlecenie prace budowlane od wcześniejszych robót budowlanych. Zaskarżona decyzja jednoznacznie nie wskazuje części objętej rozbiórką.

Dalej skarżący wskazał na priorytet legalizacji samowoli budowlanej przed nakazem rozbiórki. Skarżący podkreślił, że od wielu lat czynił starania do uzyskania prawa dysponowania działką nr [...], jednak na chwilę obecną nie ma jeszcze prawomocnego orzeczenia przyznającego mu służebność drogi koniecznej wobec nieprawomocności wpisu w księdze wieczystej (dalej Kw). Organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły jednak tej okoliczności, dopuszczając się tym samym obrazy nie tylko przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ale przede wszystkim zasady z art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którą legalizacja samowoli budowlanej ma prymat przed nakazem rozbiórki. W tych warunkach, wobec niewątpliwych starań skarżącego o zalegalizowanie popełnionej samowoli budowlanej, polegających w szczególności na:

1. uzyskaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną nr ewid. [...], której nabyła na własność córka, J.R.;

2. uzyskaniu służebności drogi koniecznej, tyle że - jak dotychczas - bez uprawomocnienia się orzeczenia referendarza sądowego w tej sprawie z dnia 7 lutego 2013r;

a nadto wobec ustalenia przez organy nadzoru budowlanego już na wcześniejszym etapie postępowania w niniejszej sprawie, że popełniona samowola budowlana polega na modernizacji drogi dojazdowej do nieruchomości rolnych stanowiących własność skarżącego oraz innych osób; wobec czego w niniejszej sprawie nie zachodzi niezgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie nakazu rozbiórki było absolutnie niedopuszczalne i dokonane zostało z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wynika zaś, że w określonych przypadkach, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, zaś w postanowieniu tym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). W razie zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane).

W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, że skarżący przebudował przedmiotową drogę bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym miejscu należy wskazać, iż kwestia kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych była przedmiotem rozpoznania w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt. II SA/Po 1608/02, a w związku z tym wiąże strony i sąd, który ją wydał oraz inne sądy i inne organy państwowe i jako taka nie może być poddana ponownej ocenie przez sąd. W powołanym wyżej wyroku prace budowlane objęte zakresem niniejszego postępowania zakwalifikowano jako budowę części obiektu budowlanego (wykonanie nawierzchni i poboczy), a co najmniej przebudowę, które wymagały uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził również, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani nawet o pozwolenie takie nie wystąpił, co oznacza że powyższe roboty wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej z art. 48 ustawy Prawa budowlanego.

Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd, tak samo jak organy obu instancji, pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w prawomocnych wyrokach z dnia 17.12. 2004 r. i z dnia 19.01.2007r. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493, wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010, wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 P.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Organ I instancji kierując się wytycznymi Sądu zasadnie więc wezwał skarżącego jako inwestora do przedłożenia zaświadczenia Burmistrza o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Inwestor nie przedłożył żadnego z w/w dokumentów. Nie wnosił także o przedłużenie wyznaczonego mu terminu do złożenia w/w dokumentów. Dlatego co do zasady wydanie decyzji orzekającej o rozbiórce jest co do zasady prawidłowe. W tym miejscu należy wskazać, iż wbrew argumentacji skarżącego organy administracyjne nie zmieniły kwalifikacji prawnej wykonanych prac budowlanych. Fakt, iż w pierwszym zdaniu uzasadnienia decyzji organu II instancji wskazano, iż organ I instancji prowadzi postępowanie w sprawie budowy drogi nie oznacza zmiany zakresu postępowania. Wskazać należy bowiem, iż użyte ono zostało w kontekście przedstawienia zakresu postępowania wszczętego przez PINB w 2001r. W dalszej części uzasadnienia decyzji oraz z treści samej decyzji wynika również, iż dotyczy ono przebudowy drogi co jest zgodne z wydanymi w sprawie wyrokami WSA.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku określenia zakresu wykonanych prac budowlanych objętych nakazem rozbiórki wskazać należy na znajdującą się w aktach sprawy opinię techniczną W.B., która wskazuje na trzy warstwy drogi: w tym dywanik jednowarstwowy z masy mineralno – asfaltowej, wyrównanie istniejącej podbudowy tłuczniem wapiennym zaklinowanym masą mineralno – asfaltową i istniejącą przed rozpoczęciem robót drogowych podbudowę z gruzu budowlanego, tłucznia, kamienia polnego, itp. materiałów niepełnowartościowych. Z opinii tej wynika również, że pobocza po wykonaniu dywanika asfaltowego uzupełniono gruntem piaszczystym. W ocenie Sądu nałożenie obowiązku rozbiórki nawierzchni drogi w postaci asfaltu i podbudowy z nawiezionego tłucznia, piasku i kruszywa jest zgodne z ustaleniami wynikającymi z w/w opinii i nie powoduje braku wykonalności nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, iż istotnie obiektem budowlanym jest droga. Nawierzchnia drogi jest jednak częścią tego obiektu, a sankcje z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane odnoszą się także do części obiektu budowlanego wykonanej w warunkach samowoli. Przy czym za część obiektu budowlanego należy przyjmować taką jego część, która jest na tyle wyodrębniona, że jej rozbiórka jest możliwa bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego" (sygn. akt II SA/Gd 359/07, publ. LEX nr 376733). Powyższe oznacza, iż określenia użyte w decyzji dotyczą części drogi i są zgodne z ustaleniami opinii technicznej.

Dalej odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż zakresem niniejszego postępowania objęta jest decyzja w przedmiocie rozbiórki. W świetle zarzutów skargi należy jednak stwierdzić, iż zakresem niniejszej skargi - z uwagi na podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. - należy również objąć zasadność wydania orzeczenia merytorycznego kończącego postępowanie w sprawie bez uwzględnienia podnoszonej w odwołaniu okoliczności nierozstrzygnięcia – zdaniem skarżącego - kwestii służebności drogi, która w ramach niniejszego postępowania była podnoszona przez stronę jako argument uzasadniający brak przedłożenia oświadczenia o dysponowaniu prawem do nieruchomości.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. II OSK 755/11, kwestia prawa do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane należy do zakresu prawa administracyjnego, skoro jednym z warunków, od którego zależy wydanie szeregu decyzji przewidzianych w Prawie budowlanym, jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 4 Prawa budowlanego formułuje zasadę wolności budowlanej, zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane znajduje się w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu kto wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oczywiście w tym przypadku ustawodawca ułatwił inwestorowi wykazanie, że posiada to prawo, gdyż nie musi on przedkładać dokumentów, z których wynika jeden z tytułów prawnych wskazanych w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Wystarczy, że złoży, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie według urzędowego wzoru, że takie prawo posiada. W podobny sposób prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi wykazać ten kto zamierza zalegalizować samowolnie wybudowany obiekt budowlany (art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego). Zatem zbadanie czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Nie ma przy tym znaczenia, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, są z reguły tytułami cywilnoprawnymi.

Zgłaszaną przez stronę przesłanką obligatoryjnego zawieszenia postępowania była okoliczność przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy lub wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Skarżącej takim prejudycjalnym postępowaniem jest postępowanie dotyczące ustanowienia służebności drogi koniecznej. W ocenie Sądu fakt prowadzenia postępowania dotyczącego służebności drogi nie daje jednak podstaw do kwestionowania stosunków własnościowych ujawnionych w księdze wieczystej i ewidencji gruntów. Żaden przepis prawa nie przewiduje, że prowadzenie postępowania w przedmiocie służebności skutkuje z mocy prawa przyjęciem, że stan prawny nieruchomości staje się stanem nieuregulowanym. Jeżeli stan ten jest w jakiś sposób uregulowany, to znaczy ujawnieni są właściciele nieruchomości lub podmioty, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, to samo prowadzenie postępowania w przedmiocie służebności stanu tego nie niweczy.

Należy także zaakcentować, że rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym to rozstrzygnięcie, ze względu na przepisy prawa materialnego, otwierające drogę i umożliwiające w ogóle rozpoznanie sprawy, bez którego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w ogóle nie jest możliwe, nie zaś takie, które ma jedynie wpływ na konkretną treść decyzji. Inaczej mówiąc, jeżeli w istniejącym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia, to nie ma podstaw do zawieszania postępowania z tego powodu, że w wyniku ewentualnej, przyszłej zmiany istniejącego stanu prawnego, wydawane rozstrzygnięcie byłoby inne. Odmienne stanowisko w omawianej kwestii mogłoby prowadzić do skutku, że sprowadzenie kwestii prejudycjalności określonego rozstrzygnięcia do sfery faktycznego oddziaływania na treść decyzji, mogłoby wbrew zasadom postępowania administracyjnego, prowadzić do nieuzasadnionej przewlekłości i paraliżu decyzyjnego. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1234/08, w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki na inwestora może zostać nałożony obowiązek rozbiórki także w sytuacji, gdy nie można w sposób bezsporny ustalić jego prawa do nieruchomości. Tym samym wszczęcie postępowania w przedmiocie służebności drogi nie można uznać ze zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponadto należy podkreślić, że z akt administracyjnych wynika, że Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...].03.2007r. wydanym w sprawie o sygn. [...] stwierdził, że T.R. nabył przez zasiedzenie z dniem [...].02.1988r. służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu pasem gruntu użytkowanym jako droga, biegnącym po nieruchomościach położonych w J.G. oznaczonych numerami geodezyjnymi działek nr [...] (stanowiącej własność A. i D. B.), [...],[...], a łączącym nieruchomość skarżącego oznaczoną numerem geodezyjnym [...] z drogą publiczną biegnącą z J. G. do W. oznaczoną numerem geodezyjnym [...]. Postanowienie to jest prawomocne wobec oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia [...].07.2007r. wydanym w sprawie [...].

W świetle powyższego skarżący miał więc tytuł prawny do nieruchomości na której położona jest przedmiotowa droga. Wspomniana służebność przejazdu i przechodu jest bowiem ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu art.244 § 1 kc. Ponadto z postanowienia WWINB z dnia [...].01.2013r. oraz postanowienia GINB z dnia [...].01.2013r. (k.313 i 337 akt administracyjnych), a także z treści skargi oraz pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 08.03.2013r. (k.367 akt administracyjnych) można wywnioskować, że skarżący oprócz wspomnianej służebności przejazdu i przechodu w wyniku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. [...] uzyskał kolejny tytuł prawny do nieruchomości na której położona jest przedmiotowa droga, a mianowicie służebność drogi koniecznej przez nieruchomość (działkę nr [...]) Państwa B. We wspomnianym piśmie z dnia 08.03.2012r. wskazano wprost, że skarżący i jego żona mają prawo do dysponowania na cele budowlane także w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność Państwa B. Dopiero w skardze skarżący podniósł zarzut, że wpis służebności drogi koniecznej w księdze wieczystej jest nieprawomocny, co zdaniem skarżącego powoduje, że nie może on się wykazać prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pomijając nawet fakt, że skarżący już wcześniej posiadał wspomnianą służebność przejazdu i przechodu, należy podkreślić, iż powyższy pogląd skarżącego jest błędny. Wpis służebności (w tym również drogi koniecznej) do księgi wieczystej nie ma charakteru wpisu konstytutywnego, lecz jest wpisem deklaratywnym. W konsekwencji służebność ta powstała np. z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądowego w tym zakresie bądź zawarcia umowy ustanawiającej tą służebność, a nie z chwilą wpisu do księgi wieczystej. Tym samym nieprawomocność wpisu wspomnianej służebności w księdze wieczystej nie ma żadnego znaczenia dla jej istnienia. Skarżący sam w skardze przyznał, że służebność ta już istnieje, a nawet jest wpisana w księdze wieczystej, choć nieprawomocnie.

W świetle powyższych okoliczności i rozważań nie budzi wątpliwości, że skarżący posiada prawo do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane i to podwójne, gdyż wynikające ze służebności przejazdu i przechodu oraz ze służebności drogi koniecznej. Oczywistym jest także, że skarżący przebudował przedmiotową drogę bez wymaganego pozwolenia na budowę i pomimo dwukrotnego wezwania przez organy administracji nie złożył dokumentów umożliwiających legalizację owej przebudowy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

MZ