Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 2659/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor Protokolant Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Marzenna Glabas Irena Szczepkowska Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. i J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II) orzeka, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie będą wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

IVSA 2659/02

Uzasadnienie

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr "[...]" z dnia 22 kwietnia 2002 roku, na podstawie art. 32 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne /Dz. U Nr 47 póz. 281 ze zm. Nałożono na J. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 12.960,00 zł. W motywach postanowienia organ I instancji przytoczył, ze J. i T. P. nie wykonali obowiązku, określonego w tytule wykonawczym z dnia l sierpnia 2001 r., polegającego na rozebraniu drewnianego parterowego budynku, wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr 152/25. Uwzględniając aktualną cenę powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz powierzchnię, wynikającą z tytuły egzekucyjnego, wyliczona została wysokość grzywny na kwotę 12.960,00 zł (24 x 0,2 x 2700)

Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2002 roku, po rozpatrzeniu zażalenia T. i J. P., utrzymano w mocy postanowienie organu I Instancji. Organ odwoławczy uznał, że obowiązek wykonania rozbiórki określony został decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 15 09 1994 r., która utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 28 10 1994 roku zaś skarżący wycofali skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który umorzył postępowanie sądowe. Wobec zasadności ustaleń organu I instancji tak co do przytoczonej podstawy prawnej jak i wysokości grzywny w celu przymuszenia, brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. i T. P. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżący nie negują faktu wybudowania drewnianego parterowego budynku, kwestionują jednak brak czynnego udziału w postępowaniu, które prowadzone było z urzędu z naruszeniem licznych zasad procesowych. Poza tym według twierdzeń skarżących organy obydwu instancji powinny, skoro obiekt nie spełnia określonych warunków technicznych, odstąpić od wykonania rozbiórki i zobowiązać do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./-

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych albowiem organy obydwu instancji dopuściły się szeregu uchybień procesowych zaś zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podjęte zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a więc z naruszeniem art. 7,77 i 104 kpa a ponadto z obrazą art. 122 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Przede wszystkim wskazać należy na wewnętrzną sprzeczność pomiędzy osnową postanowienia organu I instancji a jego uzasadnieniem. W osnowie tego postanowienia grzywnę w celu wymuszenia nałożono na J. P. natomiast w uzasadnieniu powołano się na to, że "Państwo J. i T. P. nie wykonali obowiązku rozebrania drewnianego budynku...". Nie wiadomo zatem czy organ I instancji odstąpił od prowadzenia egzekucji w stosunku do T. P. czy też zaistniała oczywista omyłka. Okoliczność ta, co nie wymaga bliższego wyjaśnienia, ma istotne znaczenie. Choćby to, że od postanowienia organu I instancji zażalenie wniosła T. P. jak i J. P. wobec czego nie wiadomo czy i dlaczego organ odwoławczy rozpoznał zażalenie T. P. a w tym, jakie rozstrzygnięcie obowiązany był podjąć.

Należy przy tym dodać, że tytuł wykonawczy (o czym będzie jeszcze mowa w aspekcie jego wykonalności) wystawiony został w dniu l sierpnia 2001 roku i obejmował zarówno T. P. jak i J. P., podobnie jak upomnienie, które zresztą, jak wynikałoby z akt sprawy sporządzone zostało 25. 08. 1995 r. Zestawienie tych dat (upływ kilku lat) wprost nasuwa pytania o datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skuteczność dokonanych czynności a także pytanie o osobę zobowiązaną które to okoliczności zostały pominięte milczeniem w zaskarżonym postanowieniu.

Już tylko z tego względu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. c cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organów będzie wyjaśnienie podniesionych powyżej okoliczności a także udzielenie odpowiedzi na pytanie czy w ogóle doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji a w tym czy w ogóle (w warunkach dotychczas dostępnej organom dokumentacji) można mówić o skutecznym prowadzeniu egzekucji. Nie sposób nie dostrzec, że tytuł wykonawczy musi zawierać wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego (art. 27 § l pkt. 2 powoływanej już ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji) i pokrywać się z ostateczną decyzją, która wymienia tego zobowiązanego z imienia i nazwiska.

W niniejszej sprawie, jak dotychczas, organy przyjęły, że zobowiązanie wynika z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 15 września 1994 r. Z decyzji tej wynika jedynie bezosobowy nakaz a mianowicie, że nakazuje się "rozebrać drewnianą wiatę wraz z murowanym kominem znajdującą się na działce nr 153/67 w obr. E. gm. P" z pominięciem oznaczenia osoby zobowiązanej. Być może w sprawie wydana została inna ostateczna decyzja uzasadniająca nałożenie obowiązku na skarżących.

Nie można jednak wykluczyć, że w sprawie wydana została jedynie decyzja z dnia 15 września 1994 r. znak "[...]". W takiej sytuacji rozważenia wymaga czy brak oznaczenia podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej), na który nałożono określony obowiązek, wyłącza możliwość traktowania takiej decyzji jako tytułu wykonawczego. Okoliczność wybudowania obiektu na działce, stanowiącej własność określonej osoby, sama przez się, nie nakłada obowiązku wykonania nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości, podobnie jak sam fakt doręczenia takiej decyzji stronie postępowania administracyjnego. Dodać przy tym należy, że wprawdzie organ egzekucyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie bada zasadności ostatecznej decyzji a więc i zasadności wydania tytułu wykonawczego ale tylko w takiej sytuacji, gdy proste zestawienie ostatecznej decyzji i tytułu pozwala na jednoznaczne ustalenie tożsamości podmiotu zobowiązanego. W przeciwnym razie postanowienie o nałożeniu grzywny mogło by być wydane przeciwko każdej osobie.

Poza tym należy mieć na uwadze, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia, na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, (stosownie do przepisu art. 122 § 3 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie tylko prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego lecz także zażalenia na samo postanowienie o nałożeniu grzywny. O tym który z tych środków prawnych został wniesiony nie decyduje nazwa lecz treść tego środka prawnego, jak to niejednokrotnie wyjaśniono w orzecznictwie sądowo administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2001 r. II SA/Gd 1512/99). Także i tej kwestii nie rozważono w zaskarżonej decyzji.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 powoływanego już Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.