Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 343/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 482/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 25 października 2018r., sygn. akt II SA/Ke 482/18 (przy udziale W. K. - Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach), na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, obecnie: Dz.U.z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z [...] maja 2018r. (dalej też: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2018r., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2018r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 22, art. 7 ust. 1 - 2, art. 7a ust. 1-2, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1-6, art. 92b, art. 92c ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017r., poz. 2200 ze zm., dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do tejże ustawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 10.000,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona na stronę zasadnie. Odnośnie możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych w przedmiotowej sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu całości zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Strona nie udowodniła bowiem, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń, choć ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisu egzoneracyjnego określonego w art. 92c u.t.d., powinien wykazać sam przedsiębiorca, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonym na wstępie wyrokiem z [...] października 2018r., oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie.

Na wstępie Sąd I instancji zauważył, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne na których oparto rozstrzygnięcie, znajdowały uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zostały poczynione po przeprowadzeniu postępowania zgodnego z obowiązującymi przepisami. Podzielił pogląd organów administracji, że ustawowy, 12-dniowy okres spornej kontroli nie został przekroczony. Wskazał, że niesporne jest, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym i dlatego podlega ona kontroli organów Inspekcji Transportu Drogowego na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zakresie wynikającym z art. 50 pkt 1 lit. a-j i art. 87 tej ustawy. Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia takiej kontroli skutkuje wymierzeniem przedsiębiorcy kary w kwocie 10.000 zł, a to zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy oraz punktu 1.5 jej załącznika nr 3.

WSA zwrócił uwagę na praktykę stosowaną w tej Spółce polegającą na wykonywaniu przez tych samych kierowców, przy pomocy tych samych pojazdów i często w tym samym dniu przewozów w ramach linii regularnych na podstawie zezwoleń posiadanych zarówno przez skarżącą, jak i przez odrębnego przedsiębiorcę, a także na wykonywaniu na takich samych warunkach przewozów okazjonalnych, dlatego też złożone przez kontrolowanego przewoźnika dokumenty, tj. wykresówki, nie pozwalały na odróżnienie, które z tych wykresówek i ewentualnie w jakiej części dotyczyły przewozów realizowanych przez skarżącą, a które innego przewoźnika działającego pod firmą: [...] C. A. Przedsiębiorca złożył bowiem wykresówki opisujące według jego deklaracji całość przewozów wykonywanych przez A. Sp. z o.o. w K., które jednak stanowią szerszy materiał opisujący przewozy na rzecz U.H.T. C. ., bez możliwości odróżnienia, które z przedłożonych wykresówek dotyczą kursów wykonywanych na rzecz którego z tych dwóch przewoźników.

Odnosząc się do takiej praktyki oraz do kwestionowanego przez stronę ustalenia organów, że Spółka nie przedstawiła w czasie kontroli wymaganej ewidencji czasu pracy kierowców, której prowadzenie było obowiązkowe w formie i treści żądanej przez organ kontrolny, WSA wyjaśnił, że obowiązek prowadzenia i przedstawienia takiej ewidencji wynikał z treści przepisów ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.2012.1155 t.j. ze zm.).

W ocenie Sądu I instancji w sytuacji takiej, jak zaistniała w niniejszej sprawie, polegającej na niemożliwości wskazania, które z wykresówek przedłożonych w czasie kontroli dotyczą kierowców wykonujących przewozy na rzecz skarżącego przewoźnika, a które kierowców wykonujących przewozy na rzecz innych podmiotów, w tym w szczególności przedsiębiorcy [...] C. A., wyłączną formą prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców nie mogą być zapisy na wykresówkach, ponieważ nie pozwalają one na respektowanie przepisów o czasie pracy kierowców, którzy w ramach własnej działalności, zlecenia czy też w ramach stosunku pracy u innych przedsiębiorców, wykonują pracę polegającą na przewozie drogowym na rzecz różnych podmiotów, przy użyciu tych samych pojazdów. W takiej sytuacji konieczne jest prowadzenie przez podmioty, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy przez takich kierowców, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o czasie pracy kierowców, co przewiduje art. 25 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Nie czyniąc tego przewoźnik naruszał wskazane przepisy oraz uniemożliwiał kontrolującym dokonanie analizy czasu pracy wykorzystywanych kierowców oraz stwierdzenie ewentualnych naruszeń dokonanych przez konkretnego przewoźnika, a w ten sposób uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, co najmniej w części. Skoro tak, to zasadne było nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 6 oraz lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Według WSA trafnie też organy uznały, że ukarany przewoźnik nie wykazał zaistnienia w sprawie jakichkolwiek okoliczności egzoneracyjnych. Podkreślił, że ciężar udowodnienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. obciąża stronę, a nie organ administracji. Za okoliczności uwalniające ukaranego przewoźnika od odpowiedzialności nie może w szczególności być uznana praktyka polegająca na wykonywaniu przewozów regularnych i (lub) okazjonalnych tym samym pojazdem, przez tych samych kierowców, bez wskazywania w jakichkolwiek dokumentach, a w szczególności w ewidencji czasu pracy kierowców, na rzecz którego przewoźnika przewozy takie są wykonywane. Praktyka taka trafnie została przez organy administracji zakwalifikowana jako świadcząca o nieodpowiedniej organizacji w tym przedsiębiorstwie.

W skardze kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przewidzianych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi w granicach wskazanych w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.: zarzuciła

a) naruszenie art. 72 pkt. 1-5 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a polegające na wadliwym przyjęciu, że skarżąca nie zastosowała się do nałożonych na nią w tym przepisie obowiązków podczas przeprowadzanej kontroli, a w konsekwencji,

b) naruszenie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 6 oraz załącznikiem nr 3 do ustawy l.p. 1.5 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, podczas gdy zachowanie skarżącej podczas odbytej kontroli, w tym czynny udział w całej kontroli (przedkładanie stosownych dokumentów oraz wyjaśnień) nie daje najmniejszych podstaw do przyjęcia jakiegokolwiek utrudnienia lub uniemożliwienie przeprowadzonej przez organ kontroli.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił zatem od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego. Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego wywiera ten skutek, że na etapie rozpoznawania tego środka zaskarżenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miarodajne są, jako skutecznie nie podważone, bo nie objęte podstawą kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., te ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, które stanowiły podstawę subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. Brak w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego skutkuje zatem przyjęciem za ustalony stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonego wyroku.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 72 pkt. 1-5 u.t.d., oznaczone w petitum skargi kasacyjnej jako lit. a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji zarzuty naruszenia art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 6 oraz załącznikiem nr 3 do ustawy l.p. 1.5 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, podczas gdy zachowanie skarżącej podczas odbytej kontroli, w tym czynny udział w całej kontroli (przedkładanie stosownych dokumentów oraz wyjaśnień) nie daje najmniejszych podstaw do przyjęcia jakiegokolwiek utrudnienia lub uniemożliwienie przeprowadzonej przez organ kontroli.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, że w istocie za ich pomocą - autor skargi kasacyjnej usiłuje podważyć ustalony w sprawie stan faktyczny, co jednak nie może dać założonego przez niego rezultatu. W tym miejscu należy podkreślić, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Kwestionując ocenę stanu faktycznego nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA z dnia: 6 listopada 2019r., sygn. akt I OSK 3023/18; 27 września 2019r., sygn. akt I OSK 3011/17; 10 września 2019r., sygn. akt I FSK 2066/16; 28 marca 2019r., sygn. akt II GSK 5227/16). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyroki NSA z: 8 lutego 2018r., sygn. akt II GSK 1316/16; 9 czerwca 2017r., sygn. akt I OSK 541/17; 13 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy czyniąc to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty niewłaściwego zastosowania bądź niezastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013r., sygn. akt I FSK 1092/12; 1 grudnia 2010r., sygn. akt II FSK 1506/09; 11 października 2012r., sygn. akt I FSK 1972/11, 3 listopada 2011r., sygn. akt I FSK 2071/09).

Tymczasem skarga kasacyjna nie formułuje żadnych zarzutów w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania. naruszenia procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie otrzymał od skarżącej kasacyjnie właściwych instrumentów prawnych umożliwiających skontrolowanie wyroku Sądu I instancji w części obejmującej stan faktyczny sprawy, który Sąd uznał za ustalony prawidłowo. Skarżąca kasacyjnie nie pozwoliła zatem Sądowi kasacyjnemu na zweryfikowanie twierdzeń, że po pierwsze wadliwie przyjęto, że skarżąca nie zastosowała się do nałożonych na nią w tym przepisie obowiązków podczas przeprowadzanej kontroli, a w konsekwencji wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, podczas gdy zachowanie skarżącej podczas odbytej kontroli, w tym czynny udział w całej kontroli (przedkładanie stosownych dokumentów oraz wyjaśnień) nie daje najmniejszych podstaw do przyjęcia jakiegokolwiek utrudnienia lub uniemożliwienie przeprowadzonej przez organ kontroli.

Tego rodzaju argumentacja zawarta w petitum, jak i uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co do oceny, jakie okoliczności wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odnoszą się do sfery ustaleń faktycznych.

Trafnie wskazał WSA, iż dokonane w sprawie ustalenia faktyczne na których oparto rozstrzygnięcie znajdowały uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zostały poczynione po przeprowadzeniu postępowania zgodnego z obowiązującymi przepisami.

Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że podstawy - na których skargę kasacyjną oparto - nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Powołany art. 92a w ust. 6 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Wskazać należy, że w postępowaniu zmierzającym do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. organ ma zatem obowiązek ustalić, czy nastąpiły naruszenia opisane w załączniku nr 3 do ustawy. Stosownie zaś do l.p. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym: niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części jest naruszeniem, za które kara wynosi 10.000 zł.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni przychyla się do poglądu, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności - naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego. Przyjęcie tezy o administracyjnym charakterze odpowiedzialności prowadzi do wniosku, że do powstania odpowiedzialności wystarczające, co do zasady, jest stwierdzenie zaistnienia naruszenia, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony. Odrębną kwestią jest, że odpowiedzialność podmiotu nie może być rozpatrywana z pominięciem regulacji wyłączających tę odpowiedzialność m.in. na podstawie art. 92c u.t.d. (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019r., II GSK 3574/17).

Za trafną należy więc uznać tezę, że także naruszenie przepisów u.t.d., polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli (w całości lub w części) nie musi być intencjonalne, nacechowane złą wolą, aby możliwe było zastosowanie prawem przewidzianej sankcji. Stwierdzenie, że podmiot nie poddał się kontroli lub uniemożliwił jej przeprowadzenie nie wymaga zatem ustalenia, że podmiot dokonał tego ze swej winy i to umyślnej.

Bezsporne jest, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym i dlatego podlega kontroli organów Inspekcji Transportu Drogowego na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym w zakresie wynikającym z art. 50 pkt 1 lit. a-j i art. 87 tej ustawy.

Zgodnie z treścią art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli.

Oprócz wykazania zaniechań kontrolowanego w zakresie wymienionych obowiązków, konieczne jest też wykazanie, skontrolowania przestrzegania jakich konkretnie przepisów takie zachowanie kontrolowanego uniemożliwiło. Odnosząc się do tej kwestii organ II instancji wskazał, że nieprzedstawienie żądanej przez organ w czasie kontroli dokumentacji dla konkretnego podmiotu uniemożliwiło kontrolującym dokonanie analizy czasu pracy kierowców kontrolowanego przewoźnika i stwierdzenie ewentualnych naruszeń dokonanych przez konkretny podmiot.

W niniejszej sprawie trafnie WSA uznał, że zasadnie organy zarzuciły stronie nie przedstawienie na żądanie kontrolujących dokumentów będących podstawą ewidencji czasu pracy kierowców wykonujących przewozy na rzecz skarżącej, co dotyczyło dokumentów dotyczących wyłącznie kontrolowanego w niniejszej sprawie przewoźnika, tj. B. z o.o. w K. Ustalono, że w Spółce stosowano praktykę polegającą na wykonywaniu przez tych samych kierowców, przy pomocy tych samych pojazdów i często w tym samym dniu przewozów w ramach linii regularnych na podstawie zezwoleń posiadanych zarówno przez skarżącą, jak i przez odrębnego przedsiębiorcę, a także na wykonywaniu na takich samych warunkach przewozów okazjonalnych, a złożone przez kontrolowanego przewoźnika dokumenty, tj. wykresówki, nie pozwalały na odróżnienie, które z tych wykresówek i ewentualnie w jakiej części dotyczyły przewozów realizowanych przez skarżącą, a które innego przewoźnika działającego pod firmą: [...] C. A.

Tym samym zasadnie uznano, że skarżąca nie przedstawiła w czasie kontroli wymaganej ewidencji czasu pracy kierowców, której prowadzenie było obowiązkowe w formie i treści żądanej przez organ kontrolny.

Przedsiębiorca złożył bowiem jedynie wykresówki opisujące według jego deklaracji całość przewozów wykonywanych przez A. Sp. z o.o. w K., które stanowią szerszy materiał opisujący przewozy na rzecz U.H.T. C. A., bez możliwości odróżnienia, które z przedłożonych wykresówek dotyczą kursów wykonywanych na rzecz którego z tych dwóch przewoźników.

Wskazać należy, że obowiązek prowadzenia i przedstawienia takiej ewidencji wynikał z treści przepisów ustawy z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.2012.1155 t.j. ze zm.). Zgodnie z treścią art. 26d ust. 2 i 3 tejże ustawy, ewidencję czasu pracy osób, o których mowa w art. 1 pkt 1b (tj. osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy drogowe, w rozumieniu art. 4 pkt 6a ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym, na jego rzecz, a więc takich osób, które wykonywały przewozy na rzecz skarżącego przewoźnika), prowadzi podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy. Przepis art. 25 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Regulacja ta mieszcząca się w Rozdziale 3a ustawy o czasie pracy kierowców, została dodana ustawą z 5 kwietnia 2013r. (Dz.U.13.567), która weszła w życie z dniem 16 lipca 2013r. i miała na celu zbliżenie zasad zatrudniania kierowców wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenia oraz umowy o dzieło) oraz samozatrudnionych, prowadzących własną działalność gospodarczą, do zasad dotyczących kierowców zatrudnianych na podstawie stosunku pracy. W konsekwencji takich przedsiębiorców i kierowców obowiązują również przepisy art. 13 ust. 1, art. 21 i art. 27 ust. 4 ustawy o czasie pracy kierowców, dotyczące przerw przeznaczonych na odpoczynek w zależności od liczby godzin pracy oraz pracy w porze nocnej i to niezależnie od liczby podmiotów, dla których świadczą swoje usługi, oraz niezależnie od tego, czy wykonują pracę w ramach własnej działalności, zlecenia czy też w ramach stosunku pracy u innych przedsiębiorców.

Stosownie do treści art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Skoro skarżąca nie wskazała, którzy kierowcy których wykresówki zostały okazane wykonywali przewozy na rzecz przedsiębiorcy A. C. czy też na rzecz B. Sp. z o.o., to brak wskazania, które zgromadzone dokumenty dotyczą którego podmiotu, prowadzi do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w części dotyczącej czasu pracy kierowców. Nie czyniąc tego skarżący przewoźnik naruszał wskazane przepisy oraz uniemożliwiał kontrolującym dokonanie analizy czasu pracy wykorzystywanych kierowców oraz stwierdzenie ewentualnych naruszeń dokonanych przez konkretnego przewoźnika, a w ten sposób uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, co najmniej w części.

Zamierzonego skutku nie mogły odnieść zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. zarzuty naruszenia art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 6 oraz załącznikiem nr 3 do ustawy l.p. 1.5 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię.

Z uwagi na sposób sformułowania postawionego Sądowi I instancji zarzutu błędnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego zasadne jest przypomnienie, że błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, a prawidłowo skonstruowany zarzut zarzutu błędnej wykładni wymaga wywodu prawnego na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak przepis ten należy wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna.

W niniejszej sprawie sposób, w jaki Sądowi I instancji zarzucono błędną wykładnię prawa materialnego, nie w pełni odpowiada tym wymogom.

Autor skargi kasacyjnej w zasadzie ograniczył się do stwierdzenia, że: "w przedmiotowej sprawie nie można zatem mówić o jakimkolwiek utrudnieniu lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Organ nie wykazał jakoby działanie skarżącej było umyślne, wykazujące złą wolę skarżącej podczas kontroli. Nawet jeżeli organ kwestionował treść przedkładanych dokumentów czy wyjaśnień to w ocenie skarżącej, taki stan nie może świadczyć o utrudnieniu czy uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Stąd też skarżąca stoi na stanowisku, że doszło do błędnej wykładni treści art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 6 oraz załącznikiem nr 3 do ustawy l.p. 1.5 u.t.d. wymierzając karę pieniężną w kwocie 10.000 zł."

Tak sformułowany zarzut nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał stanowisko WSA, iż w świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych GITD miał podstawy do przyjęcia, że skarżąca dopuściła się naruszenia określonego w lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, co najmniej w części.

Stwierdzenie tego naruszenia nakładało na organ administracji obowiązek wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.