Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 53/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 61 a  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. D. na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji odstępstw od projektu budowlanego zespołu pawilonów 1. zobowiązuje Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku Z. D. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie [...] w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

II SAB/Bd 53/20

UZASADNIENIE

P. z [...].06.2020r. Z. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] (dalej określany jako PINB).

W skardze wskazała, że pismem z dnia [...].03.2014 [...] HDD, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie kontroli całego zespołu pawilonów od nr [...] do 25 przy ul. [...] we [...] i odniesienia wyników pomiarów do projektu budowlanego./ zał. 1/.

Zaznaczyła również, że pismem z dnia [...].03.2019 /zał. 2/, za pośrednictwem PINB we [...], złożyła w K.- P. Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B., skargę na bezczynność PINB we [...] w sprawie wykonanych niezgodnie z projektem wszystkich segmentów- zespołu budynków od nr [...] do 25 przy ul. [...] we [...].

PINB we [...], pismem z dnia [...].03.2020 [...], / zał 3/ przesłał skargę do WINB w B.. Nie odniósł się jednak do meritum sprawy, która dotyczyła wszystkich 5 pawilonów w zespole, które jak się okazało po kontroli, posiadały odstępstwa od projektu budowlanego. Skupił się wyłącznie na jednej ściance, oddzielającej wybudowaną zgodnie z projektem dobudówkę pod numerem 23, od dobudówki sąsiadki skarżącej spod numeru 21.

Organy zajęły się tylko postępowaniem dotyczącym wyłącznie budynku skarżącej. WINB wskazał tylko (pismo z [...].04.2019 r.), by PINB we [...] przeprowadził kontrolę pawilonów i w zależności od ustaleń podjął czynności prawem przewidziane z zachowaniem ustawowych terminów. P. WINB otrzymał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...], ale żadnych czynności w stosunku do całego zespołu pawilonów nie podjął, mimo ustalenia podczas kontroli w 2014 r., że wszystkie pawilony są wybudowane niezgodnie z projektem budowlanym.

Skarżąca podała, że pismem z dnia [...].04.2020 / zał. 5/ złożyła w PINB [...], ponaglenie w sprawie całego zespołu pawilonów.

P. z dnia [...].05.2020 [...], /zał.6/ otrzymała odpowiedź z PINB w sprawie całego zespołu pawilonów, że nie dokona kontroli wszystkich pawilonów, ponieważ dwa pawilony pod numerem 25 i 19 zostały oddane do użytku, natomiast jeden pod numerem 17 jest jeszcze nieukończony.

Poinformowała, że pismem z dnia [...].05.2020 / zał. 7/ złożyła do WINB w B. skargę na PINB, gdyż odmówił wszczęcia postępowania w stosunku do wszystkich 5 właścicieli budynków w zespole od numeru 17 do numeru 25, czyli 17,19,21,23 i 25.

P. z dnia [...].06.2020r., [...],/zał. 8/ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że jeden z pawilonów pod numerem 17 (choć budowany niezgodnie z projektem), nie jest jeszcze ukończony. Budynek pod numerem 25 został oddany do użytku, a właściciel budynku pod numerem 19 zgłosił zakończenie robót.

Nie załatwiono jednak wniosku o wszczęcie postępowania w stosunku do całego zespołu wadliwie wykonanych pawilonów. Skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] po dokonaniu kontroli całego zespołu pawilonów w 2014 r. stwierdził, że wszystkie pawilony są niezgodne z projektem, powinien sam wykazać wszystkim właścicielom jakie popełnili odstępstwa od projektu i wszcząć właściwe postępowanie.

Skarżąca podkreśliła, że od 2002 r. domagała się od nadzoru budowlanego wykonania kontroli całego zespołu pawilonów w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego budowy. Ewentualne faktyczne odstępstwa od projektu, powinny skutkować nakazem wstrzymania robót, wykonania koniecznych poprawek na budowach lub wniesienia zmian w projekcie budowlanym. Kontroli dokonano dopiero w 2014 roku. Żaden z pawilonów nie jest zgodny z projektem a PINB nie wszczął żadnego postępowania w stosunku do budynków wszystkich właścicieli.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że sprawa wiąże się z zakończonym przez PINB M. [...] postępowaniem PINB-G-7140-9/01/18, w którym wydano decyzję z dnia [...].01.2002 r. znak : PINB-G-7140-9/01/02, wielokrotnie kwestionowaną przez Skarżącą.

Organ wspomniał też o skargach stron na decyzję K. - P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dn. [...].03.2019 r. znak: [...], która uchylała decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 roku znak: [...] (dot. zaniechania robót) w części dot. podstawy prawnej, natomiast w pozostałej części utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji.

W związku pismem Zastępcy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2014 r. (znak: DSW/SKW/051/161/14) zlecającym przeprowadzenie kontroli pawilonów handlowych przy ul. [...] 17-25 we [...], celem jednoznacznego ustalenia parametrów technicznych obiektu, PINB M. [...] przy udziale Inspektorów WINB w B. w dniu [...].03.2014 r. przeprowadził taką kontrolę (ze szczególnym uwzględnieniem pawilonów nr [...]).

Po w/w kontroli, na wnioski Pani Z. D. o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] marca 2002 rok - decyzja znak: [...] S/01/02 EU K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymującą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2002 roku znak: [...], wszczęto szereg postępowań w trybach nadzwyczajnych (art. 145 i 156 Kpa). W wyniku rozstrzygnięć tych postępowań, w/w decyzje pozostawały nadal w obrocie prawnym, gdyż organy nie stwierdziły podstaw do ich wyeliminowania.

Zespół pawilonów składa się z pięciu segmentów przy ul. [...] nr [...], z których cztery rozbudowano i nadbudowano w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę. W pawilonie przy ul. [...] wykonano jedynie piwnice przykryte stropem. Natomiast w sprawie rozbudowanej i nadbudowanej części dwóch pawilonów przy ul. [...] (należącego do Pani A. S.) i 23 (należącego do Z. P. D.) było prowadzone postępowanie administracyjne. Przedmiotowa sprawa została zakończona decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dn. [...].01.2019r. znak: [...] orzekającą o zaniechaniu dalszych robót budowlanych dotyczących wewnętrznej ściany poprzecznej [...] przy czym obowiązek zaniechania został nałożony na p. Z. D. i p. A. S.. Ww. decyzja w zakresie rozstrzygnięcia została utrzymana w mocy decyzją K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dn. [...].03.2019 r. znak : WINB-WOP.7721.18.2019AK3. Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28.08.2019 r. sygn. akt II SA/Bd 417/19 uchylił ww. obowiązek co do Pani A. S..

Zatem postępowanie dotyczące istotnych odstępstw dokonanych w trakcie nadbudowy i rozbudowy pawilonów przy ul. [...] i 23 we [...] zostało zakończone decyzją ostateczną, potwierdzoną prawomocnym wyrokiem.

W związku z tym, wszczęcie ponownego postępowania i wydanie kolejnej decyzji w tej sprawie byłoby naruszeniem art. 156 § 1pkt 3 Kpa, co byłoby sprzeczne z prawem.

Pozostałe dwie nadbudowy i rozbudowy pawilonów przy ul. [...] o nr [...] zostały już dopuszczone do użytkowania. Z ustaleń organu wynika, iż rozbudowa i nadbudowa pawilonu przy ul. [...] we [...] należąca do Pani Z. D. (Pani Drewek jest właścicielką dwóch pawilonów) uzyskała pozwolenie na użytkowanie (z dn. [...].09.2004 r.), natomiast ówczesny właściciel pawilonu przy ul. [...] złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy (z dn. [...].02.2005 r.).

[...], w związku z pismem z dn.l7.04.2019 r. znak : WINB-WOP.7641.5.2019.AK3, (które było odpowiedzią na skargę Pani Z. D.), otrzymanym przez PINB do wiadomości drogą e-PUAP organ przeprowadził dodatkową kontrolę pawilonów przy ul. [...] nr 17 i nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono, iż nie dokonano nadbudowy i rozbudowy pawilonu nr [...] (wykonano jedynie piwnice zakończone na poziomie stropu) oraz dokonano pomiarów rozbudowanej i nadbudowanej części pawilonu przy ul. [...].

W pawilonie nr [...] stwierdzono szerokość w świetle ścian wykończonych rozbudowanej części 5,34m, 5,35m (według zatwierdzonego projektu 5,60 w osi - 0,25 gr. Ściany = 5,35 m).

W skardze skarżąca podnosi, iż pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę zostało wydane na "Zespół Użytkowników Pawilonów Usługowo Handlowych", natomiast obecnie nie istnieje taki podmiot. Zatem ewentualne postępowanie może być prowadzone w stosunku do poszczególnych obecnych właścicieli segmentów.

Ponadto, w przypadku rozpatrywania sprawy zespołu segmentów przy ul. [...] 17-25 jako całości - jednego budynku - czego domaga się skarżąca - ściany wspólne oddzielające poszczególne segmenty byłyby ścianami wewnętrznymi. Według obecnej linii orzeczniczej, niezgodności wymiarowe (podnoszone przez skarżącą) związane z położeniem takich ścian nie są istotnymi odstępstwami w rozumieniu art. 36a obowiązującego Prawa budowlanego.

Natomiast sprawy roszczeniowe wynikające z takiej niezgodności, związane z ewentualnym naruszeniem prawa własności mogą być rozstrzygane na drodze cywilno- prawnej, a nie na drodze postępowań administracyjnych.

Jak wskazał organ, z punktu widzenia prawidłowości wybudowania ścian pod względem technicznym, ściany części nadbudowanej i rozbudowanej powinny przebiegać w osiach ścian istniejących wcześniej segmentów - stanowiących przedmiot nadbudowy i rozbudowy (wymusza to ich położenie).

Ściana w rozbudowanej części pomiędzy segmentami 23 i 21 przy ul. [...] nie spełnia tych wymagań, posiada wyraźny uskok na poziomie I piętra, co jest niezgodne z projektem i zasadami "sztuki budowlanej". Może stanowić to zagrożenie i wymaga sprawdzenia przenoszonych obciążeń. Jest to istotne dla bezpiecznego użytkowania budynku.

Zatem stwierdzenie zawarte w skardze, iż organ " skupił się wyłącznie na jednej ściance oddzielającej wybudowaną dobudówkę pod nr [...], od dobudówki sąsiadki pod numerem 21" nie ma uzasadnienia.

W związku powyższym, organ prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia dotyczących ściany poprzecznej oddzielającej rozbudowę części pawilonów na działkach [...] na nieruchomości przy ul. [...] i [...] 23 we [...] (ściana poprzeczna posiada uskok na poziomie I piętra), w którym organ wydał postanowienie z dnia [...].05.2019 r., znak: [...]. K-P

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].06.2019 r. znak: [...], uchylił w całości ww. postanowienie i jednocześnie w tym zakresie orzekł o nałożeniu określonych obowiązków na Panią Z. D. i A. S..

Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...].11.2019 r. sygn. akt II SA/Bd 649/19, zostało umorzone postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie prowadzone ze skargi Pani Z. D..

Po analizie uzyskanych w czasie kontroli wyników nie stwierdzono, aby były podstawy do wszczynania kolejnych postępowań w sprawie dot. zespołu pawilonów od numeru 17 do 25 przy ul. [...] we [...].

K- P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę Pani Z. D. w tej sprawie z dn.[...].06.2020 r. znak: [...] stwierdził: brak podstaw do interwencji względem Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarga była rozpatrywana w trybie art. 229 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca domagała się już wcześniej przeprowadzenia kontroli pawilonów handlowych przy ul. [...] 17-25 we [...].

Taką kontrolę przeprowadzono już [...].03.2014 r.

Wyrokiem II SAB/Bd 10/19 z [...] września 2019 r. Sąd oddalił skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności, ponieważ [...].01.2019 r. znak: [...] PINB wydał decyzję. Decyzją z [...].01.2019 r. - PINB orzekł o zaniechaniu dalszych robót budowlanych dotyczących wewnętrznej ściany poprzecznej pomiędzy rozbudowanymi segmentami budynku szeregowego przy ul. [...] 17-25 we [...] na działkach [...]

W wyniku rozpatrzenia odwołania K-P WINB decyzją z dnia [...] marca 2019 r. (znak: WINB-WOP-7721.18.2019. AK3) uchylił kontrolowaną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł wskazując na art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jako na podstawę nałożonych obowiązków na Z. D. i A. S.. Skarga wniesiona przez A. S. na powyższą decyzję została uwzględniona i wyrokiem z [...] sierpnia 2019 r. WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 417/19) uchylił decyzję K-P WINB w B. w części utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] stycznia 2019 r. w zakresie obowiązku zaniechania robót budowlanych nałożonego na A. S..

W związku z prowadzeniem robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął postępowanie naprawcze, w toku którego, decyzją z [...].01.2002 r., znak: [...] 9/01/02, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał Z. D. doprowadzenie ściany wewnętrznej poprzecznej pomiędzy pawilonami przy ul. [...] i 23 we [...] do stanu zgodnego z dokumentacją, będącą integralną częścią pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1992 r. znak: [...] i decyzji na dokończenie z dnia [...].11.1994 r., znak: [...].

K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z [...].03.2002 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania robót budowlanych i w tym zakresie ustalił nowy termin wykonania robót do [...].07.2002 r., w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na ww. decyzję K-P WINB Z. D. wniosła skargę, która została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z [...].05.2005 r., sygn. akt II SA/Gd 950/02. Od ww. wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna.

Na wnioski skarżącej o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...].03.2002 r., znak: [...] S/01/02 EU, K-P WINB (utrzymującą decyzję PINB z [...].01.2002 r., znak: [...]), wszczęto szereg postępowań w trybach nadzwyczajnych (art. 145 i 156 K.p.a.). W wyniku podjętych rozstrzygnięć, przedmiotowe decyzje są w dalszym ciągu w obrocie prawnym.

W realiach rozpoznawanej sprawy PINB udzielił pisemnej odpowiedzi na wniosek skarżącej o przeprowadzenie postępowania naprawczego w stosunku do całego szeregu pawilonów.

Zauważyć jednak należy, że organ stanął na stanowisku, że postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej nie może być wszczęte z uwagi na przeszkodę w postaci zakończonego już postępowania administracyjnego opisanego też wielokrotnie z powołaniem się na przytoczone rozstrzygnięcia. Organ nie wydał jednak ewentualnego formalnego orzeczenia w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

W okolicznościach tej sprawy ani skarżąca ani organ nie wskazują też, który wniosek jest obecnie przedmiotem zarzutu bezczynności. Aby ocenić czy organ pozostaje w bezczynności należy ustalić i wyjaśnić

- z jakiej daty jest wniosek o załatwienie sprawy, czy taki wniosek był już przedmiotem oceny w zakresie bezczynności,

-następnie, zbadać legitymację skarżącej do żądania wydania decyzji w odniesieniu do całego zespołu pawilonów objętych pozwoleniem na budowę.

Ta okoliczność wymaga ustalenia, czy w momencie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę skarżąca miała swój interes prawny (czy w ramach wniosku o pozwolenie na budowę reprezentowany był jej interes prawny), czy taki interes uzyskała dopiero z momentem nabycia nieruchomości. To zaś będzie dawało podstawy do oceny w jakim zakresie skarżąca może domagać się wydania decyzji w następstwie uzyskanego pozwolenia na budowę- czy do całego obiektu czy tylko do części, której jest właścicielką i jakiego postępowania, (czy występuje tryb wnioskowy, czy wniosek należy potraktować jako doniesienie zmierzające do podjęcia czynności z urzędu - w zależności od ustaleń- do całości pawilonu czy poszczególnych segmentów). Zbadać trzeba przy tym, czy są następcy prawni wnioskującego o pozwolenie na budowę, czy obowiązki przejęli poszczególni właściciele pawilonów i odpowiednio interes prawny dotyczy ich indywidualnie i ewentualne sprawy mogą być prowadzone wyłącznie w stosunku do indywidualnych właścicieli.

- w zależności od ustaleń organ wyda stosowne orzeczenie (jeśli jest oczywista przeszkoda przedmiotowa lub podmiotowa, właściwa jest odmowa wszczęcia postępowania. Jeśli kwestie podmiotowe należy zbadać, to po wszczęciu postępowania, brak interesu prawnego może uzasadniać jego umorzenie.

Wymiana pism nie załatwia sprawy. Z treści tych pism należy domniemywać, że organ widzi przeszkody przedmiotowe do wszczęcia postępowania (wskazuje już na postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji) ale ich kompleksowo nie wyjaśnia w odniesieniu do interesu skarżącej kwestionowania prawidłowości budowy zespołu pawilonów (jako całości) .

Zastosowanie instytucji odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., następuje w formie postanowienia, na które – zgodnie z § 2 art. 61a k.p.a. – służy zażalenie i takie postanowienie, zamykające wnioskodawcy drogę do merytorycznego załatwienia jego żądania (...) odpowiada kategorii postanowień organów administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a." - takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 228/14 (dostępny w bazie jw.)

Odmowy wszczęcia postępowania nie można domniemywać, a konieczność uzasadnienia przez organ postanowienia otwiera możliwość skutecznego zakwestionowania odmowy wszczęcia postępowania ( vide: NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. , sygn. akt I OSK 847/14 – dostępny jw.).

Z powyższymi poglądami należy się zgodzić. Podkreślenia wymaga przy tym, że nie jest rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu dokonywanie oceny, czy organ powinien wszcząć postępowanie czy odmówić wszczęcia postępowania. Przedmiotem oceny jest natomiast to, czy organ w prawnej formie odniósł się do wniosku skarżącej – wszczynając postępowanie i wydając stosowny akt bądź odmawiając jego wszczęcia. Jeżeli w ocenie organu istnieje przeszkoda do prowadzenia postępowania z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy poprzednio już wydaną decyzją, to organ powinien jasno wskazać na rozstrzygnięcie, które czyniłoby niedopuszczalnym ponowne rozpoznanie sprawy z odniesieniem się do zakresu żądania skierowanego we wniosku skarżącej

Brak takiego orzeczenia (obejmuje to również odmowę wszczęcia postępowania) a tylko wymiana pism wyjaśniających nie stanowi załatwienia sprawy w następstwie zarzutu bezczynności. W kontekście powyższego przyjąć należało, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej w przedmiocie oceny prawidłowości budowy zespołu pawilonów.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe oznacza, że obowiązkiem organu administracji jest w pierwszej kolejności zweryfikować każdy wniosek kierowany do niego przez podmioty prawa w oparciu o przesłanki określone w tym przepisie. W orzecznictwie podkreśla się, że nawet w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma oczywistej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego wszczęcie, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z okoliczności sprawy wynika, że organ w pismach w istocie odmawiał podjęcia czynności, o które wnioskowała skarżąca - co może prowadzić do wniosku, iż odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Nie nadał jednak tej odmowie procesowej formy, do czego obligują go przepisy postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji, kontroli sądu podlegałaby legalność tego rodzaju postanowienia w ramach skargi na bezczynność organu.

Wniosek skarżącej może obligować organ do wszczęcia postępowania i przeprowadzenia w jego ramach czynności wyjaśniających mogących zakończyć się umorzeniem postępowania czy zmierzających do wydania orzeczenia merytorycznego, ewentualnie – bez wszczynania postępowania - do odmowy jego wszczęcia, jeśli organ uzna, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61a K.p.a. - od czego bez wątpienia organ się uchylił. To zaś prowadzi do wniosku, że pozostawał w bezczynności, a skarga w tym zakresie jest uzasadniona.

Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., dotyczący terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Zdaniem sądu, okoliczności niniejszej sprawy prowadzą do wniosku, że organ nie podejmując czynności procesowych w formach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności nie wydając postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania (niezależnie od tego czy byłoby ono pozytywne czy negatywne) w istocie naruszył nie tylko art. 35 k.p.a., ale także art. 62 § 1 k.p.a., 61 § 1a k.p.a., art. 10 k.p.a., które to przepisy związane są immanentnie z prawem do merytorycznego rozpoznania wniosku przez właściwy organ administracji publicznej

W tej sytuacji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zobowiązał PINB we [...] do rozpoznania wniosku Z. D.– w terminie 14 dni od doręczenia organowi akt sprawy (pkt 1 wyroku).

W punkcie 2 wyroku, działając na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności lecz bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustalając charakter bezczynności sąd stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Organ zaprezentował swoje stanowisko co do istnienia przeszkody w prowadzeniu postępowania w wielu pismach skierowanych do skarżącej – jednakże nie nadał swojemu rozstrzygnięciu formy procesowej przepisanej prawem.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie 100 zł (punkt 3 wyroku).