Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 233/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T.J., C.B., H.K., E.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. T.J., C.B., H.K. i E.K. wystąpili do Starosty o ustalenie odszkodowania - w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990, ze zm., dalej: u.g.n.) - z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonych w obrębie [...] - obszar wiejski, oznaczonych nr ewidencyjnymi działek: [...] o łącznej powierzchni 7,2213 ha, na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r., nr: [...] w kwocie 211 622,00 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] Starosta odmówił ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności do ww. nieruchomości.

Od ww. decyzji T.J., C.B., H.K. i E.K., pismem z dnia [...] października 2020 r. złożyli odwołanie, wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji,

2. stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r., nr: [...], na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: K.p.a.),

3. przeprowadzenie dowodu z dokumentów: świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej i świadectwa dojrzałości technikum zawodowego T.J. (z domu K.), na okoliczność spełnienia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego J.K. i I.K. jako następca, oraz

4. przesłuchanie wszystkich skarżących na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania, w szczególności posiadania rolniczego wykształcenia i spełnienia warunków bycia następcą po rodzicach.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący szeroko opisali przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r., znak [...], zarzucając Staroście brak podjętych działań, mających na celu zbadanie okoliczności w jakich przedmiotowe gospodarstwo zostało przejęte przez Państwo, wskazując, że organ w uzasadnieniu wskazał jedynie, że właściciele nieruchomości J.K. i I.K. złożyli wniosek o przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za świadczenia emerytalne. Organ nie wskazał, czy we wniosku o przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo zostało sprecyzowane czy Państwo K. posiadają następcę prawnego, który spełniałby warunek do przejęcia gospodarstwa rolnego. Organ nie powołał się również na żaden inny dokument, z którego wynikałoby czy Państwo K. posiadali następców spełniających warunki do przejęcia należącego do nich gospodarstwa rolnego. Dodatkowo zaznaczyli, że przejęcie gospodarstwa rolnego, należącego do Państwa K., w sytuacji, gdy posiadali oni następców będących w pełni zdolnych do przejęcia gospodarstwa rolnego stanowi bezsprzecznie rażące naruszenie prawa, obowiązującego w dniu wydania decyzji, skutkującej przejęciem gospodarstwa przez Państwo. Organ powinien zatem stwierdzić jej nieważność. Dalej, skoro Państwo przejęło bezprawnie gospodarstwo rolne, odwołującym jako spadkobiercom właścicieli gospodarstwa przysługuje z tego tytułu odszkodowanie odpowiadające wartości przejętego gospodarstwa, które wynosi 211 622,00 zł.

Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.n. odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5, który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126; 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Wojewoda wskazał, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do wszystkich stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Odmienna interpretacja powyższego przepisu sprowadza się bowiem do uznania, iż osoby, które utraciły w drodze wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przed wejściem w życie u.g.n., a dla których do tej pory odszkodowanie za tę nieruchomość nie zostało ustalone, wraz z wejściem w życie powyższej ustawy utraciły uprawnienie do uzyskania przedmiotowego odszkodowania. Takie stanowisko naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony własności wynikającą z art. 64 Konstytucji RP, a przede wszystkim zasadę wyrażoną w art. 21 ust. 2 gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Czyli ww. przepis ma zastosowanie do tych wszystkich stanów faktycznych, w których nastąpiło odjęcie lub ograniczenie prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 112 ust. 2 u.g.n. wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (ust. 3 art. 112 u.g.n.). Natomiast w myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r. Nr [...] na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140, dalej: ustawa emerytalna), orzeczono o nieodpłatnym przejęciu na własność Państwa w zamian za świadczenie emerytalne gospodarstwa rolnego przyznając prawo do bezpłatnego użytkowania wydzielonego z działki nr [...] gruntu rolnego o powierzchni do 0,3000 ha. Jednocześnie z przejmowanego gospodarstwa rolnego wyłączono położone na działce nr [...] budynki, które stanowiły odrębny od gruntu przedmiot własności. Niniejsza decyzja była następstwem wniosku (karta informacyjna) J. i I.K. o przejęcie przedmiotowego gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za świadczenia emerytalne oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Świadczeń dla Rolników z dnia [...] czerwca 1980 r. nr [...] dotyczącego wskazania wysokości należnej emerytury w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego. Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją wydaną w trybie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53 z późn. zm.), przeniósł nieodpłatnie na rzecz I.K. prawo własności działki, na której budynki te się znajdowały.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 45 ustawy emerytalnej w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmuje Państwo. W razie przejęcia przez Państwo gospodarstwa rolnego Państwo odpowiada za zadłużenia dotychczasowego właściciela wobec jednostek gospodarki uspołecznionej, związane z prowadzeniem gospodarstwa oraz z tytułu obciążeń na rzecz osób trzecich hipotekami lub innymi prawami ujawnionymi w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów - do wysokości wartości przejętej nieruchomości lub gospodarstwa (art. 50 ustawy emerytalnej).

Organ zwrócił uwagę na szczególny charakter decyzji o przekazaniu gospodarstwa na rzecz Państwa wydawanych na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Stosownie do treści tego przepisu przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo było możliwe tylko w razie braku następców lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przyjęcia. Decyzja taka co do skutków cywilnoprawnych była zbliżona do umowy o przekazaniu gospodarstwa, która jest w orzecznictwie uznawana za ustawowo wyodrębnioną umowę odrębną od umowy darowizny. Decyzja taka w żadnym razie nie miała charakteru przymusowego, a treść aktu administracyjnego była uzależniona od woli właściciela. Decyzja ta stanowiła element systemu ubezpieczeń społecznych rolników. W wyniku przekazania gospodarstwa przekazujący zapewniał sobie świadczenia emerytalne lub rentowe ze środków państwowych, korzystanie z działki, lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych. W istocie decyzja ta miała charakter osobisty i jej obowiązywanie oraz oddziaływanie w systemie prawnym wygasło wraz ze śmiercią uprawnionych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2152/14).

Stanowisko co do zakresu i charakteru niniejszej ustawy emerytalnej prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat. Tak np. w wyroku z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15 sąd wskazał, że omawiana ustawa nie miała na celu, jak szereg wcześniejszych, innych aktów prawnych, przejęcia gruntów rolnych na własność Państwa, a chodziło w tym wypadku o zagwarantowanie źródła utrzymania tym rolnikom, którzy ze względu na wiek lub stan zdrowia nie mogli samodzielnie gospodarować. Zatem przekazując gospodarstwo rolne, w zamian za świadczenie o charakterze rentowym, rolnik winien je przekazać przede wszystkim następcy (art. 45 ustawy emerytalnej). Dopiero, gdy taka sytuacja była niemożliwa, upoważniało to organ administracji do wydania decyzji na wniosek właściciela gospodarstwa o przejęciu gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa.

Podsumowując powyższe Wojewoda stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r. Nr [...] nie jest decyzją wywłaszczeniową, tylko ma charakter osobisty i została wydana na wniosek właścicieli przejętej nieruchomości, w zamian za świadczenie emerytalne. Tak więc, nie należy się odszkodowanie za wywłaszczenie, ponieważ właściciele dobrowolnie oddali swoje gospodarstwo, czyli do wywłaszczenia nigdy nie doszło.

Jak wskazał organ odwoławczy kolejną kwestią do przeanalizowania było wniesienie w odwołaniu przez skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r., nr: [...] na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wojewoda wskazał, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie są organami właściwymi do rozpatrzenia tego wniosku. Powyższe zostało wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt I OW 42/06, który stwierdził, że reforma administracyjna przeprowadzona w 1998 r. poprzez zmianę szeregu ustaw prawa materialnego, ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668), nie wskazała organu właściwego w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości w oparciu o ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin z 1982 r. W tej sytuacji skoro w oparciu o aktualnie obowiązujący przepis art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, następuje przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa i ustalenie z tego tytułu odpłatności, a od 21 sierpnia 1992 r. odbywa się to w drodze decyzji wydawanej przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa (Agencję Nieruchomości Rolnych) to organem wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie tego przepisu lecz przed tą datą, należy poszukiwać poprzez ustalenie właściwego obecnie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który jest zobowiązany do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem wyższego stopnia w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych (Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, aktualnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi a więc Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W związku z powyższym organ odwoławczy w myśl art. 66 § 1 K.p.a. pismem z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] zawiadomił skarżących, że w kwestii stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] lipca 1980 r. powinni wnieść odrębne podanie do właściwego organu, tj. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Z powodu braku właściwości organu odwoławczego do zbadania poprawności ww. decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. organ odstąpił od przeprowadzenia dowodów z przesłuchania wszystkich skarżących oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów: świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej i świadectwa dojrzałości technikum zawodowego T.J. (z domu K.), na okoliczność spełnienia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego J.K. i I.K. jako następca, wymienionych w pkt 3 i 4 odwołania.

Odnosząc się do zarzutów wyrażonych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji Starosty z dnia [...] października 2020 r. znak: [...]. Wszystkie zarzuty skarżących powiązane są z podważeniem prawidłowości wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 1980 r. Nr [...], co wg. skarżących miało nastąpić poprzez niezbadanie okoliczności spełnienia warunków do przejęcia gospodarstwa przez spadkobierców J. i I.K. Wojewoda podkreślił, że skarżący formalnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami nie zakwestionowali skuteczności tej decyzji, co zostało wyjaśnione powyżej.

Powyższa decyzja - co do jej uzasadnienia - stała się przedmiotem skargi T.J., C.B., H.K. i E.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na tym, iż organ bezzasadnie pominął wynikającą z przepisu możliwość przejęcia gospodarstwa rolnego przez Państwo, wyłącznie w sytuacji braku istnienia następców prawnych, podczas gdy właściciele przejętego przez Państwo gospodarstwa rolnego posiadali następców prawnych, spełniających ustawowe przesłanki do przejęcia gospodarstwa rolnego,

2. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 2 pkt 2 w zw. z art. 140 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez niedoniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu,

3. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w szczególności brak odniesienia do wszystkich zarzutów odwołania i przez to naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady przekonywania.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia oraz zasądzanie od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana, po zawiadomieniu stron i umożliwieniu im wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem orzeczenia na posiedzeniu niejawnym, zarządzonym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa własności do nieruchomości położonych w obrębie [...] - obszar wiejski, oznaczonych nr ewidencyjnymi działek: [...] o łącznej powierzchni 7,2213 ha.

Zgodnie z art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie (pkt 3).

W rozpoznawanej sprawie w oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy zasadnie organy administracji orzekły o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, przejęte na własność Państwa w trybie powołanej wyżej ustawy emerytalnej. Prawidłowo bowiem organy administracji uznały, że nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości. Jedynie wówczas odszkodowanie jest ustalane w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z cytowanym wyżej art. 129 ust. 5 u.g.n.

Przekazanie nieruchomości nastąpiło zaś na wniosek rolników, co wynika jednoznacznie z przywołanej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 1980 r. nr [...]. Treść tej decyzji nie pozostawia żadnej wątpliwości, że przejęte (na podstawie art. 45 ustawy emerytalnej) przez Państwo gospodarstwo rolne obejmowało przedmiotowe działki, gdyż zostały one wprost wymienione w sentencji rozstrzygnięcia. Zgodnie z ówczesnym stanem prawnym, z gospodarstwa wyłączono znajdujące się na tej działce budynki, które stały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Jednak własność gruntu przeszła na własność Państwa na mocy decyzji, wydanej na wniosek ówczesnych właścicieli. Nabycie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę nie miało zatem - jak zasadnie uznały organy - charakteru wywłaszczenia, uzasadniającego dochodzenie odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie 1 skargi - naruszenia art. 45 ustawy emerytalnej - wskazać należy, że zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę (powołując się w tym zakresie na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt I OW 42/06), że w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości w oparciu o ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin z 1982 r., organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie tego przepisu lecz przed tą datą, należy poszukiwać poprzez ustalenie właściwego obecnie organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który jest zobowiązany do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem wyższego stopnia w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych (Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa) jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi a więc Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zatem z powodu braku właściwości organu odwoławczego do zbadania poprawności decyzji z dnia [...] lipca 2020 r., prawidłowo organ odstąpił od przeprowadzenia dowodów z przesłuchania wszystkich skarżących oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej i świadectwa dojrzałości technikum zawodowego T.J. (z domu K.), na okoliczność spełnienia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego J.K. i I.K. jako następca.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.