Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 851/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 i art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi K.K. i J.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących K.K i J.K. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej: p.b. z 1974r.) nakazano właścicielowi M. N. wykonanie przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości O., gmina M. następujących robót budowlanych:

1. budowa schodów wejściowych z zadaszeniem w miejscu uprzednio rozebranych prowizorycznych schodów wejściowych do budynku,

2. wykonanie wewnątrz obiektu balustrad schodowych oraz balustrady na poddaszu zabezpieczających przed upadkiem na klatkę schodową o minimalnej wysokości 0,9 m od wierzchu poręczy,

3. montaż pod koszami dachu (w narożach) lejów spustowych oraz rur spustowych minimalnej średnicy 75 mm z równoczesnym ich włączeniem do istniejących czyszczaków na rogach budynku. W miejscu wylotu kanalizacji tj. końca rury należy wykonać dół chłonny o głębokości minimalnej 200 cm i średnicy 150 cm na warunkach i ustaleniach określonych przez A. J. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, w ekspertyzie technicznej opracowanej we wrześniu 2014 roku i aneksie do w/w ekspertyzy opracowanym w październiku 2014r. stanowiących załącznik do niniejszej decyzji i jej integralną część,

4. zamurowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie południowej budynku (od strony granicy dz. ew. nr [...]) z materiałów niepalnych o klasie odporności El 60.

Termin wykonania nałożonego obowiązku ustalono do dnia 15 maja 2015 r.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez M. N. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 13 maja 2016 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23, dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., dalej: u.p.b.) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał właścicielowi M. N. wykonanie przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości O., gmina M. następujących robót budowlanych:

1. budowę schodów wejściowych z zadaszeniem w miejscu uprzednio rozebranych prowizorycznych schodów wejściowych do budynku,

2. wykonanie wewnątrz obiektu balustrad schodowych oraz balustrady na poddaszu, zabezpieczających przed upadkiem na klatkę schodową o minimalnej wysokości 0,9 m od wierzchu poręczy,

3. montaż pod koszami dachu (w narożach) lejów spustowych oraz rur spustowych minimalnej średnicy 75 mm z równoczesnym ich włączeniem do istniejących czyszczaków na rogach budynku. W miejscu wylotu kanalizacji tj. końca rury należy wykonać dół chłonny o głębokości minimalnej 200 cm i średnicy 150 cm.

Powyższe roboty budowlane należy wykonać na warunkach i ustaleniach określonych przez mgr inż. A. J. w ekspertyzie technicznej opracowanej we wrześniu 2014 roku i aneksie do w/w ekspertyzy opracowanym w październiku 2014r. stanowiących załącznik do niniejszej decyzji i jej integralną część.

Termin wykonania nałożonego obowiązku organ odwoławczy ustalił do dnia 15 października 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji WINB wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z pismem J. K. oraz K. K. z dnia 30 sierpnia 2013 r. w którym autorzy zwrócili się do organu nadzoru budowlanego o zbadanie usytuowania w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce należącej do M. N. W dniu 25 września 2013 r. została przeprowadzona kontrola na terenie działki nr [...] znajdującej się w miejscowości O., gmina M. podczas której ustalono, iż "na w/w działce istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny 3-kondygnacyjny o konstrukcji murowanej na fundamencie betonowym. Wg oświadczenia budynek stanowi własność M. N. i pozostaje w jego władaniu. Ustalono, że M. N. właścicielem budynku jest od 2003 r. Ustalono, że inwestorem budowy w/w budynku byli J. i G. N. (zmarli J. N. w 1983r., G. N. w 2002r.). Ustalono, że budowa budynku prowadzona była w latach 70-tych XX w. (od 1971-72). W dniu kontroli właściciel nie przedłożył pozwolenia na budowę w/w budynku czy też projektu budowlanego. Ustalono, że budowa została zakończona w 1976r. i od tego okresu czasu budynek jest użytkowany na cele mieszkalne. Wymiary rzutu poziomego 9,38 m x 9,74 m. Budynek oznaczony na mapie numerem posesyjnym 177 (...)".

PINB pozyskał do akt kserokopie:

⎯ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w M. z dnia 28.04.1982 r. (obowiązującego do dnia 20.06.1994 r.),

⎯ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia 28.03.1994r. (obowiązującym do końca roku 2003) oraz

⎯ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. wsi O. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia 31 sierpnia 2004 r.

Postanowieniem z 10 lutego 2014 r. znak: [....] w oparciu o art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. PINB zobowiązał M. N. do wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w terminie do dnia 15 czerwca 2014 r. ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a następnie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. wydłużył termin do przedstawienia ekspertyzy do dnia 15 października 2014 r.

W dniu 2 października 2014r. M. N. przedłożył do akt sprawy ekspertyzę techniczną.

Po wydaniu w dniu 28 listopada 2014 r. zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. dnia 22 grudnia 2014 r. PINB wydał skarżoną decyzję.

W trakcie postępowania odwoławczego WINB skorzystał z art. 136 k.p.a. i postanowieniem nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. znak: [...] zlecił organowi I instancji pozyskanie z właściwego powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego objętej operatem ewidencji gruntów i budynków kopii aktualnej mapy ewidencyjnej oraz kopii aktualnej mapy zasadniczej w zakresie obejmującym działki nr [...] i nr [...] położone w O., przeprowadzenie oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego oraz ustalenie w Sądzie Rejonowym na jakim etapie znajduje się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące w/w działek.

Organ odwoławczy ocenił zaskarżoną decyzję jako prawidłową.

Wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności nakazania M. N. jako właścicielowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości O., gmina M., wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, a co do zasady właściwym trybem do jej rozpatrzenia jest tryb uregulowany w art. 48 u.p.b. z 1994 r. Z akt sprawy wynika, że budowa obiektu została zakończona przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej u.p.b. z 1994r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995r., zatem stosownie do treści art. 103 ust. 2 u.p.b. z 1994 r. zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy u.p.b. z 1974 r., w szczególności zaś art. 37 tej ustawy.

Budowa budynków mieszkalnych w okresie obowiązywania p.b. z 1974r. wymagała pozwolenia na budowę. Jednakże obiekt budowlany, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., może zostać zalegalizowany, o ile znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przewiduje możliwość realizacji tego rodzaju zabudowy oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia się warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Spełnienie jednej z tych przesłanek uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizującego dokonaną samowolę budowlaną. Dlatego też w pierwszej kolejności zbadania wymagają przesłanki określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.

Zasadna była analiza przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 w oparciu o aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, tj. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. wsi O. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia 31 sierpnia 2004r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 307 poz. 3278 z późn.zm.). Zgodnie z jego zapisem działka nr ewid. [...] w miejscowości O. znajduje się w obszarze 2.1.MN, tj. tereny zabudowy mieszkaniowej o umiarkowanej intensywności, dla realizacji różnych form mieszkalnictwa, nieuciążliwych usług i drobnego rzemiosła (k. [...] akta PINB). Zatem zgodnie z powyższym należy wskazać, iż w realiach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i przedmiotowa budowa jest zgodna z jego ustaleniami.

Obowiązkiem organu I instancji było również zbadanie czy obiekt jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy. Organ odwoławczy podziela w-tym zakresie pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego prezentowany m.in. w wyroku NSA z dnia 4 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 1978/10 "Przewidziana w art. 37 ust. 1 i 2 p.b. z 1974 r. zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy okresu realizacji budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania zaskarżonej decyzji". Dopiero jeżeli w wyniku, takich ustaleń, organ nadzoru budowlanego stwierdzi, iż obiekt narusza przepisy, winien zbadać czy istnieją przesłanki do zastosowania art. 40 ustawy z 1974r., przy czym przez doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem należy rozumieć nakazanie wykonania takich zmian lub przeróbek, które będą zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi.

Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa budowa została wykonana w latach 1971-1976. A zatem do oceny ewentualnych naruszeń przepisów prawa należało zastosować regulacją zawartą w zarządzeniu nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dn. 19.07.1966r. Nr 10, poz. 44 ze zm.) obowiązującego do dnia 31 grudnia 1980r., a wydanego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemyski Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z dn. 5 lipca 1966r. Nr 26, poz. 157).

Zgodnie z § 20 ust. 2 powyższego zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966r. dla budynku mieszkalnego wolnostojącego o wysokości do 5 kondygnacji i średnim obciążeniu ogniowym do 25 KG drewna na m minimalna odległość do budynku o wysokości do 15m i obciążeniu ogniowym do 25 KG drewna na m wynosi 4 metry. Z kolei § 20 ust. 14 w/w zarządzenia, stanowi, iż w razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 (ust. 2 dotyczy m.in. budynków mieszkalnych) na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy.

Z analizy akt sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek oddalony jest od granicy z działką nr [...] w odległości 1,2 m - 1,3 m. Natomiast odległość przedmiotowego budynku mieszkalnego od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej (nr [...]) wynosi 10,90 m (pomiary odległości naniesione na kopii z mapy ewidencyjnej załączonej do w/w ekspertyzy technicznej - k. [...] akta PINB). A zatem, biorąc pod uwagę przepisy w/w zarządzenia lokalizacja przedmiotowego budynku w dacie budowy była dopuszczalna.

W aktach organu I instancji znajduje się również ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości O., gmina M. autorstwa mgr inż. A. J. (nr uprawnień [...]), inż. J. Ś. (nr uprawnień [...]) oraz mgr inż. R. C. z września 2014r. uzupełniona następnie ekspertyzą techniczną w zakresie odprowadzania wód opadowych autorstwa mgr inż. A. J. z października 2014r. wykonana na zlecenie organu I instancji. W powyższej ekspertyzie ustalono m.in., iż "nie stwierdzono bezpośredniego naruszenia przepisów technicznych w dacie realizacji i zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. Ew. nr [...] w msc. O., gmina M. Stwierdza się, że lokalizacja budynku będąca przedmiotem niniejszej ekspertyzy nie pogarsza niedopuszczalnie warunków użytkowych dla otoczenia w szczególności dla działek sąsiednich".

Organ II instancji podzielił pogląd wyrażony w ekspertyzie technicznej, że istnieją podstawy do zastosowania art. 40 ustawy, bowiem nakazanie określonych w ekspertyzie czynności spowoduje doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Mając powyższe na uwadze, wobec spełnienia przesłanki warunkującej legalizację obiektu budowlanego (określonej w art. 40 u.p.b. z 1974r.) zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ I instancji prawidłowo wydał nakaz wykonania określonych zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr [...] w O., gmina M. do stanu zgodnego z przepisami.

Dodatkowo z uwagi na fakt, iż przepisy wymienionego zarządzenia dopuszczały budowę przedmiotowego budynku w obecnej lokalizacji WINB w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zreformował skarżoną decyzję określając prawidłowo zakres nałożonych na adresata obowiązków.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. K. i J. K., kwestionując przede wszystkim pominięcie w zaskarżonej decyzji obowiązku zamurowania otworów okiennych w ścianie zwróconej w kierunku ich działki (tj. działki nr [...]). Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia z nakazaniem mu orzeczenia o obowiązku zamurowania okien.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja jest wadliwa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a konkretnie jej art. 37 i art. 40. Zgodnie bowiem z art., 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w jego pierwotnym brzmieniu, przewidywał w przypadku samowoli budowlanej bezwzględny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy z 1974 prawo budowlane). Przepis ten stanowi podstawę prawną wskazana w zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie budowa legalizowanego obiektu budowlanego została zakończona w 1976 r., a obiekt ten wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, którego jednak inwestorzy – poprzednicy prawni obecnego właściciela nie uzyskali. Są to okoliczności niekwestionowane.

Organ prawidłowo ustalił także, że począwszy od 1982 r. teren ten przeznaczony był pod różnego rodzaju zabudowę, a zgodnie z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2004 r. działka przeznaczona jest częściowo pod zabudowę mieszkaniową o umiarkowanej intensywności, co oznacza, że nie spełniona została pierwsza z przesłanek prowadzących do nakazu rozbiórki, zawarta w przytoczonym wyżej art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z prawo budowlane z 1974 r.

Jednocześnie organ wskazał, że badania zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi dokonuje według stanu prawnego obowiązującego w czasie samowolnej realizacji obiektu budowlanego, a nie w czasie jego legalizacji (wydawania decyzji administracyjnej).

Na temat zasad stosowania i rozumienia przepisu art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974 r. szeroko wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13. W uzasadnieniu wyjaśnił między innymi, że redakcja przesłanek rozbiórki (zawarta w cytowanym art. 37), które zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, wskazuje, że ich wystąpienie jest powiązane z oceną stanu faktycznego i prawnego, której dokonuje organ w chwili orzekania. Wskazuje na to zawarty w art. 37 ust. 1 pkt 1 zwrot " znajduje się", a w pkt 2 "powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby". Również nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy, "jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1", jest powiązane z przyczynami występującymi w czasie orzekania, trudno bowiem sobie wyobrazić nakaz rozbiórki z ważnej przyczyny, która występowała w czasie budowy, ale już jej nie ma w czasie orzekania. Wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi więc do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Brak jest racjonalnych podstaw do uznawania, że tylko przesłankę wymienioną w ust. 1 (zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym) należy odnosić do czasu budowy obiektu budowlanego. NSA wskazał też, że legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w czasie tej legalizacji, a nie w czasie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem doprowadzać nielegalnie wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.

Wobec powyższego, o ile przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 (tj. ocenę możliwości legalizacji istniejącego budynku w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym oraz brak niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia) organ ocenił prawidłowo, o tyle błędnie wskazał przepisy techniczno- budowlane obowiązujące w dacie budowy tj. zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dn. 19.07.1966r. Nr 10, poz. 44 ze zm.) obowiązującego do dnia 31 grudnia 1980 r. Niezależnie od błędnego zastosowania tych przepisów, na marginesie tylko można wskazać, że organ nie wyjaśnił nawet dlaczego zaliczył budynek do "średniego obciążenia ogniowego", ani też dlaczego zastosował zupełnie wyjątkowy przepis § 20 ust. 14 tego zarządzenia, który stanowił, że sytuowanie budynków na granicy lub w odległości co najmniej 1 metra od granicy mogło nastąpić po udzieleniu zezwolenia przez organ nadzoru budowlanego, równocześnie nie wskazując że pozwolenie takie zostało wydane.

Przewidziane w art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 r. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy interpretować możliwie szeroko. Może ono polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wydawania decyzji lokalizacyjnej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II Instancji będzie obowiązany zatem przeanalizować istniejący samowolnie wybudowany budynek w świetle aktualnie obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych, a w szczególności wyjaśnić czy istniejące otwory okienne w legalizowanym budynku od strony działki [...] mogą tam zgodnie z prawem pozostać w stanie niezmienionym.

Jednakże aby ustalenia dotyczące otworów okiennych były prawidłowe i wiarygodne, organ będzie obowiązany wziąć pod uwagę wyniki toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działek [...] i [...]. Jeśli nie zostało ono jeszcze prawomocnie zakończone, organ zawiesi postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, gdyż w tym konkretnym przypadku jest to zagadnienie wstępne od którego zależy możliwość wydania decyzji na podstawie art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 r.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.