Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 393/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121 par.1, art. 122, art. 180 par. 1 i 2 , art. 187 par. 1, art. 199, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Oświadczenie o sfałszowaniu podpisu w zeznaniach podatkowych, na które powołują się organy podatkowe w uzasadnieniach decyzji nie może być uznane za dowód, gdyż nie zostało złożone po uprzedzeniu osoby składającej oświadczenie, o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 180 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa).

TEZY

Oświadczenie o sfałszowaniu podpisu w zeznaniach podatkowych, na które powołują się organy podatkowe w uzasadnieniach decyzji nie może być uznane za dowód, gdyż nie zostało złożone po uprzedzeniu osoby składającej oświadczenie, o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 180 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel, Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 121,00 zł (słownie: sto dwadzieścia jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].10.2005 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].07.2005 r., nr [...], określającą P. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że 14 marca 2005 r. W. K. złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. zawiadomienie, iż figuruje na wspólnym zeznaniu rocznym PIT-37 za 2002 r. z P. S., na którym to zeznaniu sfałszowano jej podpis. Zeznanie podatkowe złożone zostało w czasie, kiedy przebywała poza granicami kraju.

W związku z tym zaświadczeniem oraz w celu ustalenia formalnej i merytorycznej poprawności wspólnego zeznania małżonków dokonano, z udziałem P. S., czynności sprawdzających.

Na podstawie złożonych przez podatnika dokumentów stwierdzono, iż:

– błędnie wykazano kwoty zaliczek pobranych w 2002 r. przez organ rentowy

z emerytury/renty krajowej W. S.;

– błędnie ustalono w załączniku PIT/D kwotę przysługującego odliczenia z tytułu wydatków poniesionych w 2002 r. na zakup nowowybudowanego lokalu mieszkalnego oraz z tytułu wniesionego wkładu do spółdzielni mieszkaniowej;

– błędnie ustalono w załączniku PIT/D kwotę przysługującego odliczenia z tytułu wydatków poniesionych w 2002 r. na remont i modernizację lokalu mieszkalnego oraz z tytułu wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy do spółdzielni mieszkaniowej.

Zeznanie PIT-37 za 2002 r. wypełnione zostało na zasadzie łącznego opodatkowania dochodów małżonków w oparciu o art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W części B zeznania w poz. 9 i 10 oraz w części L w pozycjach "podpis podatnika"

i "podpis małżonka" stwierdzono odręczne podpisy. P. S. oświadczył, iż podpisy złożone zostały przez żonę i przez niego.

Uwzględniając nieprawidłowości stwierdzone w postępowaniu wyjaśniającym P. S. [...].04.2005 r. złożył korektę zeznania PIT-37 za 2002 r. Korekta nie została podpisana przez W. S. (obecnie K.), która [...].04.2005 r. złożyła oświadczenie, iż nie wyrażała zgody na wspólne opodatkowanie dochodów osiągniętych w 2002 r. przez nią i przez P. S. Złożone poprzednie zeznanie podatkowe dotyczące roku 2002 zostało złożone bez jej zgody i nie było przez nią podpisywane.

W tym stanie rzeczy wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia P. S. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r.

Do rozliczenia P. S. w 2002 r. przyjęto całą kwotę poniesionych wspólnych wydatków mieszkaniowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. powołując się na przepis art. 6 ust. 2 i 8,

art. 3 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wywiódł, że wobec oświadczeń W. K. (poprzednio S.), iż nie wyrażała zgody na wspólne opodatkowanie i nie podpisywała zeznania podatkowego za 2002 r.,, brak jest podstaw do wspólnego opodatkowania dochodów osiągniętych w 2001 r. przez W. i P. S.

Nie zachodzą także przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].07.2001 r. i umorzenia postępowania podatkowego

w stosunku do P. S.

Dyrektor podniósł nadto, że podpis złożony przez W. K. w obecności pracownika organu podatkowego nie pokrywa się z podpisami złożonymi na zeznaniu podatkowym za 2002 r.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku P. S. Decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak obiektywizmu w rozpatrzeniu sprawy poprzez bezkrytyczne przyjęcie za prawdziwe oświadczeń W. K. (dawniej S.) i nie sprawdzenie czy rzeczywiście w chwili składania zeznania podatkowego przebywała za granicą. Naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie autentyczności podpisów W. S. Nadto zdaniem skarżącego w odniesieniu do jego osoby nie mogło już być wszczęte postępowanie podatkowe, gdyż od prawidłowego wspólnego rozliczenia małżonków upłynęło już 5 lat. W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ... W myśl § 2 tegoż przepisu kontrola tej działalności sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem oznacza sprawowanie kontroli postępowania organu pod względem zgodności dokonywanych czynności z przepisami regulującymi zasady postępowania jak też prawidłowości ustalenia stanu faktycznego – jego subsumpcji do dyspozycji przepisu (przepisów) prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną rozpatrzenia sprawy.

Jeżeli w ramach sprawowanej kontroli sąd stwierdzi, iż organ wydając decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania w sprawie bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uchyla zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz toku przeprowadzonego postępowania prowadzącego do wydania decyzji, Sąd stwierdził, że organy uchybiły przepisom regulującym zasady postępowania, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasady postępowania uregulowane zostały w dziale IV ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie

z przepisem art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a w myśl przepisu art. 122 tejże ustawy organy podatkowe podejmują niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dowodem w sprawie może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Może być, między innymi, dowodem oświadczenie strony ale złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 180 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa).

Przepis art. 199 tejże ustawy stanowi, iż organ podatkowy może przesłuchać stronę po wyrażeniu przez nią zgody, a do przesłuchania strony stosuje się przepisy dotyczące świadka, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Wreszcie na organie podatkowym spoczywa obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 ust. Ordynacja podatkowa).

Nadto należy zwrócić uwagę, iż przepis art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż uzasadnienie decyzji winno zawierać między innymi wskazanie dowodów, którym organ dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym, dowodom odmówił wiarygodności. Analizując zebrany w sprawie materiał w aspekcie podniesionych w skardze zarzutów Sąd doszedł do wniosku, że zebrane dotychczas dowody, a w szczególności proces dedukcyjny prowadzący do wydania zaskarżonej decyzji nie dają dostatecznej pewności, iż zaskarżona decyzja jest trafna.

W szczególności uwagę zwraca to, że W. K. (dawniej S.) oświadczenie o sfałszowaniu podpisu na zeznaniach za lata 2000 – 2002 złożyła dopiero

14 marca 2005 r. Z oświadczenia z tej daty wynika, że od 6 lat, na przełomie lat, wyjeżdżała do córki mieszkającej w Belgii na okres 3 – 4 tygodni. Oświadczenie złożone przez W. K., na które powołują się organy podatkowe w uzasadnieniach decyzji nie mogą być uznane za dowód, gdyż nie zostały złożone po uprzedzeniu, osoby składającej oświadczenie, o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 180 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). By oświadczenie takie mogło być uznane za dowód w sprawie winno być złożone po uprzedzeniu osoby składającej je o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Należy też zwrócić uwagę i na to, że przy rozbieżności stanowisk byłych małżonków W. i P. S. co do faktu wspólnego rozliczenia się z podatku za lata

2000 – 2002 dowodem mogącym mieć istotne znaczenie, dla wyniku sprawy, może być dowód z zeznań stron – o ile strony (podatnicy) wyrażą zgodę na przeprowadzenie takiego dowodu. Tutaj też można uzyskać odpowiedź na podnoszoną przez skarżącego okoliczność, że W. S. w dacie składania zeznań była obecna w kraju.

Wreszcie uzasadnienie decyzji (także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji) nie zawiera przekonywującej argumentacji z jakich przyczyn stanowisko P. S., iż była żona wyrażała zgodę na wspólne opodatkowanie, nie zasługuje na przyjęcie je za wiarygodne.

Powyższe mankamenty przeprowadzonego postępowania zaliczyć należało do tych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Eliminacja tych uchybień winna doprowadzić do poprawnego rozpatrzenia sprawy. Nie można wykluczyć, że identycznego z dotychczasowym.

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy

z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,

poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 tejże ustawy.

Niezależnie od uchylenia decyzji zauważyć należy, iż podniesiony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest chybiony. Termin rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. przypadał na dzień 30.04.2003 r. Przedawnienie wynosi lat pięć od końca roku, w którym przypadał termin płatności podatku, a zatem przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2002 r. nastąpi dopiero z dniem 31 grudnia 2008 r.