Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5541/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 17/16 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na [...] kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu 26 marca 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w firmie [...]. W kontrolowanym lokalu stwierdzono dwa automaty do gier, których wygląd i wyposażenie wskazywało, że są to urządzenia do gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Organ I instancji ustalił, że w/w lokal wynajmuje [...] (dalej; "skarżący"), a następnie podnajmuje właścicielowi przedmiotowych automatów do gier [...], prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...]. Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej kontrolujący przeprowadzili eksperyment (grę kontrolną), w wyniku którego ustalili, że na spornych automatach można prowadzić gry z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości 24.000 zł, w związku z urządzaniem gry na dwóch automatach poza kasynem gry, powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612, zwanej dalej u.g.h.).

Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...]. Organ odwoławczy za podmiot urządzający gry uznał [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ II instancji wskazał, że urządzanie gier ma szersze znaczenie i obejmuje swoim zakresem szereg czynności związanych z udostępnianiem automatów, ale także umożliwieniem ich użytkowania w zakresie gier hazardowych, a także czerpaniem korzyści z tychże czynności. Organ stanął zatem na stanowisku, że "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Według organu w zakresie tego pojęcia mieści się również działalność [...] polegająca na umożliwianiu rozgrywania gier na automatach przez klientów na dzierżawionej przez niego powierzchni Dworca Autobusowego w [...], podczas gdy zgodnie z ustawą o grach hazardowych mogły być one urządzane wyłącznie w kasynach. Umożliwienie użytkowania automatów w zakresie gier hazardowych polegało m.in. na podnajęciu powierzchni 3 m2 do zainstalowania automatów (umowy najmu z dnia 25 marca 2014r. o numerach 1138/2014, 1139/2014 ) i zapewnieniu energii elektrycznej niezbędnej do ich zasilania. Skarżący się był zatem urządzającym gry na automatach, jako osoba zaangażowana i umożliwiająca udostępnianie automatów do gry na zarządzanej przez siebie powierzchni i czerpiąca zyski z tego procederu. Wobec tego istniały podstawy do wymierzenia mu kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd I instancji uznał, że organy dokonały błędnej interpretacji pojęcia "urządzający gry", użytego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i błędnie zastosowały ten przepis w stanie faktycznym niniejszej sprawy, uznając skarżącego za urządzającego grę na automatach.

Zdaniem Sądu I instancji materiał zgromadzony w aktach sprawy nie dawał podstawy do przyjęcia stanowiska, że skarżący był podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych umów najmu zawartych w dniu 25 marca 2014 r. w [...], pomiędzy skarżącym jako wynajmującym a [...] wynika, że skarżący posiada prawo do podnajmu lokalu położonego w [...] przy [...] oraz, że wynajął on firmie [...] część tego lokalu w celu wstawienia automatów do gry (§ 1 ust. 2, 3 i 4 umów). Z tytułu umowy najmu [...] miała płacić skarżącemu czynsz w wysokości 1500 zł kwartalnie, powiększony o należny podatek VAT (§ 4 ust. 1 umów).

Analizując pojęcie "urządzanie gier" użyte w art. 89 ust. 1 u.g.h., WSA zauważył, że nie posiada ono w u.g.h. definicji legalnej, co oznacza konieczność posłużenia się przy interpretacji tego przepisu powszechnie przyjętym znaczeniem słowa "urządzanie". Według "Uniwersalnego słownika języka polskiego" (pod red. prof. S. Dubisza, PWN, W-wa 2003), pojęcie "urządzić, urządzać" stanowi synonim takich pojęć jak "wyposażać, zaopatrzyć w coś", "zagospodarowywać jakieś miejsce", "zorganizować jakieś przedsięwzięcie" itp. W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. W praktyce działalność polegająca na urządzaniu gier na automatach obejmuje zachowania aktywne polegające w szczególności na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Podmiot wykonujący takie właśnie działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 18 lutego 2016 r., II SA/Go 824/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2016 r. III SA/Wr 114/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 grudnia 2015 r., II SA/Ke 508/15).

Idąc tym tokiem rozumowania Sąd I instancji wskazał, że podstawą do ustalenia, iż skarżący jest "urządzającym gry" był fakt zawarcia umowy najmu powierzchni, zapewnienia energii elektrycznej oraz pobierania z tego tytułu czynszu. Zdaniem Sądu nie może ulegać wątpliwości, że czynności wynikające z realizacji zawartej przez skarżącego umowy najmu powierzchni nie mogą być ocenione jako zachowanie polegające na "urządzaniu gier" i w konsekwencji skutkujące nałożeniem kary. Organ, bazując wyłącznie na "słownikowym" znaczeniu pojęcia "urządzanie" przyjął, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnienie automatu, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści. Nie wskazał jednak czy i jaki rodzaj aktywności skarżącego polegał na owym "zaangażowaniu", i które konkretnie działania przesądziły o uznaniu skarżącego za podmiot, na który należy nałożyć karę. Organ, poza powołaniem się na fakt zawarcia przez skarżącego umowy najmu części powierzchni lokalu, nie wskazał na żadne aktywne działania skarżącego, dotyczące organizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych, oraz czerpania z tego tytułu korzyści. Korzyścią taką nie jest ustalony przez strony umowy czynsz najmu, który stanowi ustalony umownie ekwiwalent za wynajęcie powierzchni pod eksploatację automatów, a nie zysk z ich działania.

WSA podkreślił należy, że przepis art. 89 ust. 1 u.g.h. nakłada na podmioty "urządzające gry" sankcję w postaci kary administracyjnej. Ustalenie zakresu zastosowania przewidzianych w tym przepisie sankcji nie może zatem być dokonywane w drodze wykładni rozszerzającej. Przewidziane w tym przepisie "urządzanie gier" nie obejmuje samej czynności oddania - w ramach umowy dzierżawy czy też najmu - do używania powierzchni lokalu lub jego części innemu podmiotowi pod eksploatację automatów. Oznaczałoby to bowiem, iż w przypadku, gdy dany lokal nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość podmiotów urządzających gry, tj. urządzającym grę jest nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot udostępniający mu powierzchnię do eksploatacji automatów.

Sąd I instancji przywołał przepis art. 35 pkt 6 u.g.h., w myśl którego wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać m.in. odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry. Zdaniem WSA regulacja ta dowodzi, że w ustawie o grach hazardowych odróżnia się urządzanie gier od zawarcia umowy zobowiązaniowej, uprawniającej do korzystania z lokalu (z jego części). Brak jest zatem podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną oddania lokalu lub jego części do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h. W konsekwencji samo oddanie lokalu do używania (lub części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry na tych automatach i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wynajmującego (wydzierżawiającego) lokal lub jego część w urządzaniu gry można mówić, gdy aktywnie uczestniczy on we wskazanych wyżej czynnościach, przy czym jego zachowania wynikają z porozumienia dokonanego z podmiotem wstawiającym automat i eksploatującym go w zakresie wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia polegającego na urządzaniu gier na automatach (gier hazardowych). W rozpoznawanej sprawie organy takich okoliczności nie wykazały.

W tym stanie rzeczy WSA uznał, że błędna wykładnia prawa materialnego i wadliwie przeprowadzone postępowanie, skutkowały naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. Te uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji organów obydwu instancji, przez niewłaściwe uznanie, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach i podlega karze przewidzianej w art. 89 ust. 2 pkt 2 tego przepisu.

Natomiast pozostałe zarzuty skargi były niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności stosowania przepisów u.g.h. z powodu braku notyfikacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. w świetle art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Sąd I instancji wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dniu 16 maja 2016r. sygn. akt II GPS 1/16.

Za nietrafny WSA uznał zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. polegający na braku decyzji Ministra Finansów dotyczącej ustalenia charakteru automatów. Sąd podzielił pogląd o kompetencji organów podatkowych do czynienia własnych ustaleń w przedmiocie charakteru automatów do gier.

Zdaniem Sądu I instancji także pogląd skarżącego kwestionujący możliwość wymierzenia kary za urządzanie gier poza kasynem gry osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jest nietrafny. Nieprawidłowa jest argumentacja, że skoro osoba fizyczna nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry i z tego powodu nie może być adresatem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynika, że każdy, kto urządza grę na automacie poza kasynem gry, będzie podlegał karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dla nałożenia przewidzianej w tym przepisie kary istotne jest wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2012r. sygn. akt II SA/Bk 871/11, Lex nr 1138371). Karze pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry podlegać będzie zatem zarówno podmiot legitymujący się koncesją lub zezwoleniem, jak i ten, kto dokumentem takim nie dysponuje, o ile urządzają oni grę na automacie poza kasynem gry. Urządzającym grę jest zatem każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Stanowisko takie uznał za trafne Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015r. P 32/12, uznając je za trafne (pkt 4.2 w/w wyroku TK).

Uznając zasadność zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zakresie pojęcia "urządzającego grę" oraz naruszenia prawa procesowego poprzez nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia przesłanek urządzania gry przez skarżącego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 tej ustawy.

WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy winny wziąć pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę prawną dotyczącą interpretacji pojęcia "urządzanie gier", jako koniecznej przesłanki przy wymierzeniu kary administracyjnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokonają pełnej analizy wskazanych wyżej umów najmu, a także - przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, ustalą czy skarżący był "urządzającym gry", tzn. rzeczywiście gry takie urządzał. Samo stwierdzenie dysponowania przez skarżącego lokalem, w którym zainstalowano urządzenia do gier hazardowych, zapewnienie energii elektrycznej i pobieranie czynszu z tytułu najmu nie są automatycznie równoznaczne z urządzaniem gier na automatach i czerpaniem przez skarżącego z tego korzyści, jak wadliwie przyjęły organy w dotychczasowym postępowaniu.

Skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Celnej w [...] zarzucając;

I. Naruszenie prawa materialnego, o którym stanowi art.174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, arf. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 612 - dalej u.g.h,) polegającą na przyjęciu, iż oddanie lokalu lub jego części nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry podlegającego karze pieniężnej. Bowiem o udziale wynajmującego lokal lub jego część w oparciu o umowę najmu powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czy jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i eksploatującym go, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych). Powyższe spowodowało orzeczenie przez WSA, że nałożenia kary pieniężnej określonej w powyższym przepisie ( art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.) nastąpiło na podmiot, który nie był "urządzającym gry na automatach". W sytuacji, gdy należało przyjąć, że organy celne dokonały prawidłowej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stosownie do której "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu tego przepisu jest każdy podmiot, zaangażowany w udostępnianie automatu zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści, a zatem nałożenie przez organy celne przedmiotowej kary na skarżącą było zasadne. Wbrew zatem ocenie WSA wykładnia dokonana przez organy celne nie może być uznana za rozszerzającą, gdyż organy te nie uznały skarżącej za urządzającą gry tylko z tego względu, iż wynajmowała część powierzchni lokalu pod automaty do gry, wykazano bowiem szereg dodatkowych przesłanek jej odpowiedzialności, w tym m.in. fakt związania skarżącego z właścicielem urządzeń umową na obsługę i serwisowanie przedmiotowych urządzeń.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

1. Art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z nienaruszeniem przez organ przepisu 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd dokonał prawidłowej oceny wydanego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami musiałby skargę oddalić, stosując przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zmianami - dalej O.p.) poprzez przyjęcie, iż ustalenia organów celnych, iż skarżący był zaangażowany w nadzór i zapewnienie ciągłości gier (w tym również serwisowanie i obsługę urządzeń), a także udzielanie instrukcji graczom są dowolne i sprzeczne z zasadą swobodnej oceny dowodów.

3. Art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak przedstawienia przez WSA w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania czy Sąd I Instancji przyjmuje, czy neguje , w całości lub części , ustalony przez organy stan faktyczny

4. Art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego, niespójnego uzasadnienia wyroku, co w konsekwencji uniemożliwia poddanie go kontroli instancyjnej, a w zakresie braku wskazań dla organów co do dalszego postępowania jego prawidłowe wykonanie.

Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz zasądzenie od kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia fakt, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Przystępując zatem do merytorycznej kontroli zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w następstwie kontroli przeprowadzonej w dniu 26 marca 2014 r. ustalono, iż w kontrolowanym lokalu o pow. 3m2 znajdują się dwa automaty do gry. Z akt sprawy wynika ponadto, że dwie umowy najmu zostały zawarte dzień wcześniej, a mianowicie w dniu 25 marca 2014 r. w [...], pomiędzy [...] jako wynajmującym a [...]. Z tytułu umowy najmu [...]miała płacić wynajmującemu czynsz w wysokości 1500 zł kwartalnie, powiększony o należny podatek VAT (§ 4 ust. 1 umów). Przewidziano także obowiązek serwisowania automatów.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego należy zatem stwierdzić, że istota sprawy sprowadzała się do wykładni pojęcia "urządzający gry", użytego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612, zwanej dalej u.g.h.).

Zdaniem Sądu I instancji, wobec braku definicji legalnej tego pojęcia, wykładnia literalna prowadzi do wniosku, że przez zwrot "urządzanie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. należy rozumieć podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Chodzi tu przede wszystkim o takie działania jak organizowanie i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych, oraz czerpanie z tego tytułu korzyści. Korzyścią taką nie jest ustalony przez strony umowy czynsz najmu, który stanowi ustalony umownie ekwiwalent za wynajęcie powierzchni pod eksploatację automatów, a nie zysk z ich działania. Dokonując takiej wykładni Sąd I instancji przywołał szereg orzeczeń innych sądów administracyjnych, które potwierdzają takie rozumienie ww. przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W przeciwieństwie do stanowiska WSA autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu przywołał szereg innych orzeczeń sądów administracyjnych I instancji, opowiadających się z kolei za szerokim rozumieniem pojęcia "urządzającego gry" użytego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Analizując owe rozbieżności dotyczące wykładni pojęcia "urządzającego gry" użytego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że decydujące znaczenia ma dokonanie przez organ precyzyjnych ustaleń faktycznych w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Idąc tym tokiem rozumowania należy zaakceptować stanowisko, że organy nie mogą w sposób automatyczny i dowolny rozszerzać krąg podmiotów, które można obciążać sankcją. W celu ustalenia odpowiedzialności istotne jest przypisanie konkretnym podmiotom cechy "urządzającego gry na automatach". Istniejące powiązanie określonych podmiotów np. urządzającego gry na automacie w lokalu i wynajmującego lokal lub serwisanta automatów samo przez się nie świadczy jeszcze o tym, iż te podmioty również urządzają gry na automacie. Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami. Taki pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16, który skład orzekający podziela.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu I instancji , że w rozpoznawanej sprawie na tle ustalonego stanu faktycznego zarzucanie wynajmującemu "urządzania gier" było co najmniej przedwczesne. W szczególności nie można tu zaliczać samej czynności oddania - w ramach umowy dzierżawy czy też najmu - do używania powierzchni lokalu lub jego części innemu podmiotowi pod eksploatację automatów. Argumentem na poparcie tego stanowiska jest - jak słusznie zwrócił uwagę WSA - treść art. art. 35 pkt 6 u.g.h., w myśl którego wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać m.in. odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry. Regulacja ta dowodzi, że w ustawie o grach hazardowych odróżnia się urządzanie gier od zawarcia umowy zobowiązaniowej, uprawniającej do korzystania z lokalu (z jego części). Brak jest zatem podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną oddania lokalu lub jego części do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h

W konsekwencji również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie były usprawiedliwione.

Wbrew stanowisku kasatora Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny wydanego rozstrzygnięcia zatem zarzut naruszenia Art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z nienaruszeniem przez organ przepisu 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie został uwzględniony. Jak już z wyżej wskazano zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał nałożenia kary pieniężnej na wynajmującego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.191 O.p. ponieważ WSA przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie stosował, zatem nie mógł go naruszyć.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA zauważa, że przepis ten określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (vide: wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1620/10).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie podstawowe wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi. Dlatego też zarzut należało uznać za niezasadny.

Ponadto, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że organ powinien przeprowadzić wyjaśniające celem ustalenia czy wynajmujący Piotr Marek był "urządzającym gry" z tym ograniczeniem, iż samo stwierdzenie dysponowania przez wynajmującego lokalem, w którym zainstalowano urządzenia do gier hazardowych, zapewnienie energii elektrycznej i pobieranie czynszu z tytułu najmu nie są automatycznie równoznaczne z urządzaniem gier na automatach i czerpaniem przez wynajmującego z tego korzyści.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.