Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 726/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym spraw ze skarg P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków oddala skargi.


UZASADNIENIE

P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; 1) skargę z dnia [...] kwietnia 2015 r. na bezczynność SKO w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. o wygaszenie postanowienia nr [...]; 2) skargę z dnia [...] kwietnia 2015 r. na bezczynność SKO w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2015 r. o udostępnienie kopii akt sprawy nr [...]. W uzasadnieniach podniósł, że, mimo wezwania organu do zaprzestania naruszenia prawa, organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Uważa, że Kolegium naruszyło w jego sprawie obowiązki wynikające z przepisów art. 35 i art. 36 Kpa, a ilość spraw oczekujących w Kolegium nie jest powodem niedotrzymywania terminów załatwiania spraw.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skarg. W uzasadnieniach organ podał, że skarżący złożył kolejne żądania, mające na celu wygenerowanie następnych wniosków i żądań, nie prowadzących do merytorycznego załatwienia sprawy. Kolegium uważa, że działania skarżącego stanowią formę skrajnego pieniactwa, są próbą sparaliżowania pracy organu. Kolegium podało, że skarżący w swoich żądaniach nie podaje czego właściwie się domaga. P. S. figuruje w rejestrach SKO w [...] od 2013 r. Zwrócił się do OPS w Dzielnicy [...] o przyznanie pomocy materialnej. Od każdej decyzji złożył odwołanie. Od otrzymanego rozstrzygnięcia decyzji, postanowienia składał wnioski o: sprostowanie oczywistych omyłek, uzupełnienie pouczenia, stwierdzenie nieważności, wygaszenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnosił też o udzielenie informacji o sprawach, wnioski o wyłączenie pracowników organu, udzielenie informacji publicznej, ukaranie organu grzywną. Organ wskazał, że początkowo rozpatrywał wszelkie wnioski skarżącego, jednakże po stwierdzeniu, że od grudnia 2013 r. do 27 kwietnia 2015 r. wpłynęło [...] spraw, a ich liczba stale rośnie postanowiono o nienadawaniu dalszego biegu wnioskom niedotyczącym spraw, o których mowa w art. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej lub powtarzającym się. Taki sposób działania miał zapobiec zdezorganizowaniu przez skarżącego pracy organu. Kolegium podało, że prowadzenie fikcyjnych postępowań pociągnęłoby za sobą koszty – koszt każdej sprawy wynosi 570 zł. Skarżący wnosi kolejne pisma drogą elektroniczną, czasami jednego dnia kilkanaście wniosków. Z uwagi na działalność P. S. organ zmienił sposób rejestracji pism przychodzących nadając wnioskom skarżącego jeden numer dziennie. Wobec tego mogło dojść do sytuacji, że wśród kilkunastu żądań skarżącego znalazła się skarga, dotychczas niezauważona. Kolegium podało, że posiada [...] segregatorów różnych pism skarżącego. Kolejne wciąż napływają.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi są bezzasadne.

Z wniosków P. S. wniesionych do organu za pośrednictwem platformy ePUAP odpowiednio w dniach 26 marca 2015 r. i 24 marca 2015 r. wynika, że skarżący domaga się: - wygaszenia postanowienia nr [...], - udostępnienia kopii akt sprawy nr [...].

Ze stanowiska prezentowanego przez organ wynika, że skarżący pozostaje w permanentnym kontakcie z SKO w [...] i składa podania wedle określonego z góry scenariusza. Najpierw wnosi liczne wnioski domagając się od organu wydania rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy organ takiego rozstrzygnięcia nie wyda, skarżący wnosi skargi na bezczynność lub przewlekłość organu albo obydwie tego rodzaju skargi. Gdy zaś organ wyda rozstrzygnięcie, skarżący wnosi od takiego aktu zwykłe środki zaskarżenia (np. wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy), wnioski o rektyfikację aktu (np. sprostowanie, uzupełnienie, wykładnię), nadzwyczajne środki zaskarżenia (np. wnioski o stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania, stwierdzenie wygaśnięcia). Dodatkowo w toku uruchomionego postępowania zwykłego lub nadzwyczajnego składa jeszcze wnioski incydentalne (np. o wyłączenie pracowników organu, udostępnienie informacji o stanie spraw). Skarżący wnosi podania drogą elektroniczną, w wielu przypadkach swoje wnioski uzupełnia dalszymi pismami. W dalszej kolejności skarżący wnosi za pośrednictwem organu skargi do sądu administracyjnego kwestionując zaskarżony akt, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W szeregu spraw domaga się następnie ukarania organu grzywną za nieprzekazanie Sądowi skargi.

Skalę tego zjawiska niech zobrazuje dodatkowo to, że w informatycznym systemie ewidencyjnym WSA w Warszawie, w okresie od 22 września 2014 r. do 30 listopada 2016 r., zarejestrowano, jako wpływających do Wydziału I, [...] spraw w symbolu SA, [...] spraw w symbolu SAB i [...] spraw w symbolu SO, co daje ogółem [...] sprawy. Mając na uwadze, to, że sprawy sądowoadministracyjne są w ogromnej większości sprawami pochodnymi od spraw administracyjnych można wnioskować, że ilość wniesionych do organu wniosków jest znaczna.

Sądowi jest wiadomym z urzędu, że składanie przez skarżącego środków prawnych w szerszym, niż wyżej wskazany lub węższym zakresie trwa kilka lat. Taki sposób działania jest powielany w setkach spraw, ponieważ skarżący wnosi podania w sprawach z zakresu pomocy społecznej, które nie podlegają żadnej opłacie.

Z powyższego wynika, że celem P. S. nie jest dochodzenie praw materialnych, lecz uporczywe wikłanie organu w szereg postępowań, aby następnie wnosić różnego rodzaju środki prawne. Tymczasem celem procedury administracyjnej jest umożliwienie stronie dochodzenia jej praw wynikających z prawa materialnego. Skarżącemu zależy na tym, aby tworzyć w organie kolejne piętra spraw administracyjnych. W działaniu skarżącego można dopatrzyć się pewnej formy nękania organu środkami prawnymi i środkami zaskarżenia przysługującymi mu w ramach ogólnej procedury administracyjnej. Jeżeli bowiem wydawane przez SKO w [...] decyzje nie są zgodne z żądaniami skarżącego, to skarżący wnosi lawinowo kolejne, szablonowe, często wzajemnie wykluczające się, niezawierające jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia, środki prawne, aby utrudnić organowi funkcjonowanie, spowodować nadmierne zaangażowanie organu w sprawy skarżącego, jeżeli chodzi o obsadę kadrową i koszty funkcjonowania organu.

Skoro P. S. w taki sposób nawiązuje relację z organem, to skarżący winien liczyć się z tym, że jego podania nie zawsze będą rozpoznawane w terminach wynikających z przepisów prawa. Oczywistym jest bowiem to, że przyjęta przez skarżącego praktyka procedowania dezorganizuje i paraliżuje pracę organu.

Skarżący winien zdawać sobie sprawę z tego, że w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. została sformułowana zasada działania obywatela w poszanowaniu prawa i dbałości o dobro wspólne. Z preambuły do Konstytucji RP wynika, że wszyscy obywatele Rzeczpospolitej (...) równi w prawach i powinnościach wobec dobra wspólnego – Polski (...) pragnąc (...) działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność (...) ustanawiają Konstytucję RP. Jednocześnie w preambule wskazano, że wzywa się wszystkich, aby stosowali Konstytucję dla dobra III RP, a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 1 Konstytucji RP wynika, że Rzeczpospolita jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli. Jednym z obowiązków obywatela polskiego jest troska o dobro wspólne (art. 82 Konstytucji RP). Jeżeli chodzi o korzystanie przez obywatela ze swych praw w różnego rodzajach postępowaniach jurysdykcyjnych, z zasad tych wynika pewien standard postępowania. Obywatel winien korzystać z prawa do sądu, prawa do zaskarżania przejawów działalności organów i sądów w taki sposób, jaki należy oczekiwać od człowieka świadomego, racjonalnego, działającego w dobrej wierze i w celu ochrony swych praw lub interesu prawnego. Korzystanie z tego rodzaju praw, nie może być powodowane niskimi pobudkami, stanowić pewnego rodzaju formy nacisku na instytucje publiczne, chęcią odegrania się, sparaliżowania pracy instytucji. Z art. 17 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wynika zakaz nadużywania praw wynikających z Konwencji (w tym m. in. prawa do rzetelnego procesu sądowego – art. 6 ust. 1) poprzez odebranie osobie prawa do podjęcia działań lub dokonania aktu zmierzającego do zniweczenia praw i wolności wymienionych w konwencji albo ich ograniczenia w większym stopniu, niż to przewiduje Konwencja.

Z powyższych przepisów wynika, że określony w danym państwie porządek prawny daje jednostce prawo do rozpatrzenia sprawy przez organ administracji publicznej, prawo do zaskarżania niezałatwienia przez organ sprawy w terminie oraz prawo zaskarżania aktów organów administracji publicznej. Jednakże jednostka winna korzystać z tych praw w sposób racjonalny, przemyślany. Taka działalność jednostki przyczynia się do właściwego funkcjonowania organów administracji publicznej, dlatego też tak działająca jednostka ma prawo oczekiwać, aby organ działał rzetelnie i sprawnie. Natomiast w sytuacji, gdy jednostka nadużywa swych praw, wówczas sama pozbawia się prawa do załatwienia jej sprawy rzetelnie i w rozsądnym terminie.

Brak zatem koniecznej przesłanki do uwzględnienia niniejszych skarg przez Sąd, ponieważ - mimo uchybienia przepisom o terminach załatwiania spraw, wynikającym z art. 35 Kpa - nie można zarzucić organowi celowego, zawinionego zaniechania, wbrew woli strony, tj. niezałatwienia spraw z nieuzasadnionych przyczyn. Zdaniem Sądu, skoro skarżący skutecznie zdezorganizował pracę organu, to przyczyny niezałatwienia spraw w terminie są uzasadnione działaniem samego skarżącego. W konsekwencji poszukiwanie w takich warunkach przez skarżącego ochrony sądowej nie mogło zyskać akceptacji Sądu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.