Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 131/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) Roman Ciąglewicz Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. i W. R. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A.-.P." w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 278/08 w sprawie ze skargi M. R. i W. R. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A.-P." w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), art. 130a ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz § 3 pkt 1a, § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu z [...] kwietnia 2008 r. w sprawie przyznania M. i W. R., współwłaścicielom firmy A-P w Z., zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wydatków w kwocie 738,75 zł za dozór pojazdu samochodu osobowego marki BMW nr rej. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 14 października 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 278/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. i W. R. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A-P w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór, oddalił skargę w uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie jest bezsporne, że samochód osobowy marki BMW nr rej. [...] od dnia 4 listopada 2006 r. stanowił własność Skarbu Państwa. Sporną zaś kwestią pozostaje przede wszystkim wysokość wynagrodzenia. Skarżący twierdzą, że należy im się wynagrodzenie według stawki w kwocie 12,20 zł za dobę za parkowanie pojazdu w okresie od 4 listopada 2006 r. do dnia 8 marca 2007 r. i argumentują, że wysokość dobowej stawki ustalonej przez organ likwidacyjny w kwocie 5,91 zł narusza prawo.

Stosownie do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ) – zwanej dalej ustawą egzekucyjną – organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór i dlatego Dyrektor Izby Skarbowej słusznie argumentuje, że w tym zakresie należy posiłkować się treścią art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w sytuacji kiedy wysokość wynagrodzenia za przechowywanie rzeczy nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.

W rozpoznawanej sprawie należąca do skarżących firma A-P była dozorcą. Przesądza o tym jednoznacznie treść złożonego wniosku z dnia 8 marca 2007 r. (k. 16 akt adm.), w którym firma ta wystąpiła o przyznanie na podstawie art. 102 ustawy egzekucyjnej wynagrodzenia za dozór pojazdu. Skoro sami skarżący wskazali administracyjny tryb dochodzenia roszczenia związanego z dozorem pojazdu, to nie mogą obecnie mówić, że o należnym im wynagrodzeniu organ powinien orzekać w myśl zasad właściwych dla procedury cywilnej. Ta wchodziłaby w grę, gdyby wysokość wynagrodzenia wynikała z umowy, a takiej nie zawarto, albo z taryfy opłat stosowanej przez firmę A-P, zaakceptowanej przez organ likwidacyjny, który – co wynika z akt sprawy – zdecydowanie odrzucił stawkę 12,20 zł przewidzianą w taryfie, na którą powoływała się firma.

W tych okolicznościach zadaniem organu likwidacyjnego było ustalenie wysokości wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu we wskazanym okresie, mając na uwadze, że dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na jego wysokość główny wpływ miał czas przechowywania pojazdu oraz ceny notowane przy takich usługach przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.

W ocenie Sądu, organ likwidacyjny bardzo starannie przeprowadził postępowanie dotyczące ustalenia wysokości dobowej stawki wynagrodzenia za dozór pojazdu. W tym zakresie organ posłużył się metodą porównawczą i ustalił na podstawie stawek stosowanych przez innych przedsiębiorców zajmujących się świadczeniem usług parkingowych na rynku lokalnym (na terenie Zamościa), że średnia stawka wynosi 5,54 zł, a więc dużo mniej niż żądana przez skarżących, podkreślając iż wyliczenia wynikały z danych uzyskanych ze zwykłych parkingów strzeżonych, gdzie przechowywane były pojazdy pełnowartościowe. Ryzyko tych podmiotów było dużo większe niż w przypadku przechowywania pojazdu porzuconego, zużytego i unieruchomionego, o wartości złomu. W związku z czym ryzyko gospodarcze firmy A.-P. było znikome skoro był to pojazd porzucony przez poprzedniego właściciela.

Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podzielił w pełni pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r. o sygn. akt I SA/Wr 2390/97 (publ. ONSA 2000, Nr 1, poz. 28), że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.

Jak wynika z akt sprawy organ likwidacyjny dodatkowo przeanalizował stawki stosowane przez parkingi specjalistyczne z terenu województwa lubelskiego świadczące usługi na rzecz Urzędów Skarbowych w Chełmie, Białej Podlaskiej, Puławach, Krasnymstawie, Biłgoraju, Tomaszowie Lubelskim i Hrubieszowie. I na tej podstawie ustalił dobową stawkę za dozór pojazdu w wysokości 5,91 zł. Zaznaczył jednocześnie, że Prokuratura Okręgowa w Zamościu przechowuje samochody na parkingu skarżących za odpłatnością 5 zł netto (w okresie 2006 i 2007 r.). Przeprowadził również – aczkolwiek rolą organów nie jest badanie rentowności przedsiębiorstw – w toku kontroli podatkowej analizę dokumentacji firmy A-P pod kątem zasadności żądanej stawki 12,20 zł za dozór, mającej wynikać z jednostkowych kosztów prowadzenia parkingu, ponoszonych przez tę firmę. Dokumentacja ta nie pozwalała na określenie rzeczywistej wysokości tych kosztów. Ich wysokości nie potrafili również podać sami skarżący.

Wbrew stanowisku skarżących nie można mówić o wypaczeniu zasady wolności gospodarczej skoro przyznane wynagrodzenie wynikało z realizacji dyspozycji art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej i prawidłowego zastosowania normy określonej w art. 836 Kodeksu cywilnego i odpowiadało wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymywały inne podmioty działające na rynku. Skoro organ uwzględnił ceny rynkowe, to skarżący niezasadnie zarzucają naruszenie konstytucyjnych zasad, odnoszących się do gospodarki rynkowej i podstawowych wolności człowieka i obywatela. Powoływany przez nich przepis art. 20 Konstytucji RP stanowi, że społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego w Polsce. Skarżący zatem nieskutecznie powołują się na treść art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji. Przewiduje on, że wolność człowieka podlega ochronie prawnej (ust. 1) i każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, przy czym nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje (ust. 2). Prawo do wynagrodzenia zostało skarżącym przyznane i jego wysokość – jak organ wykazał – nie jest dyskryminujące z ekonomicznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę stawki stosowane przez innych przedsiębiorców, działających na wolnym rynku.

Niezasadne są wnioski skarżących, że z firmą A-P zawarto umowę przechowania pojazdu w sposób dorozumiany z uwagi na ich oświadczenia złożone organowi i sposób jego zachowania się po wystosowania do niego pisma z dnia 8 marca 2007 r. w przedmiocie należnego wynagrodzenia za dozór. Stosownie do art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Zastosowanie tego przepisu nie wchodziło w grę bowiem skarżący wprost w ww. wniosku wystąpili o wynagrodzenie za dozór ze wskazaniem podstawy prawnej – art. 102 ustawy egzekucyjnej.

Pozostawienie przez organ pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżących powoduje zajęcie miejsca parkingowego dla innych osób, które płacą – chociaż nie wszyscy, jak wykazał organ – za parkowanie stawkę w wysokości 12,20 zł, ale nie obliguje to samo przez się do zapłacenia takiej stawki przez organ likwidacyjny, bowiem strony sporu nie zawarły w tym zakresie wiążącej umowy określającej wzajemne prawa i obowiązki.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że Skarb Państwa od momentu kiedy stał się właścicielem pojazdu zobowiązany jest do uiszczenia zapłaty za jego parkowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r. o sygn. akt I OSK 1184/2005, publ. Lex Polonica 416647). Istnieje również zgodność co do tego, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych pojazdów, nie ma charakteru cywilnoprawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Wskutek nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną następuje przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w konsekwencji pomiędzy nowym właścicielem pojazdu (Skarbem Państwa), a jednostką prowadzącą parking nie dochodzi do zawarcia umowy przechowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. o sygn. akt I OSK 924/07 – niepubl. oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. o sygn. akt III CZP 47/07 – Lex 270447).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 100 ustawy egzekucyjnej, Sąd stwierdził, że przepis ten w § 1–4 określa przede wszystkim obowiązek ustanowienia dozoru nad zajętą ruchomością. Skarżący nie podają, który z paragrafów wymienionych w tym artykule został naruszony. Można się tylko domyślać w świetle argumentacji podnoszonej w uzasadnieniu skargi, że skoro organ nie ustanowił skarżących dozorcami pojazdu, to naruszony został § 4, zgodnie z którym, osoba lub instytucja, pod której dozorem pozostają zajęte ruchomości, sprawuje obowiązki dozorcy (zdanie pierwsze). W zdaniu drugim, przepis ten stanowi, że poborca skarbowy doręcza dozorcy odpis protokółu zajęcia.

Legalności zaskarżonego postanowienia nie podważa formułowany zarzut, że organ nie wydał postanowienia o ustanowieniu skarżących dozorcami i nie doręczył im protokółu zajęcia ruchomości i wobec tego nie ma podstaw do uznania ich dozorcami, bowiem w rozpoznawanej sprawie organ nie powołał art. 100 ustawy egzekucyjnej, jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia. Powołał natomiast art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej. Sąd podkreślił, że sami skarżący w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia 1 kwietnia 2008 r. podnoszą, po pierwsze, że organ pomija art. 100 § 1 ustawy egzekucyjnej, w którym jest mowa o zajęciu i oddaniu rzeczy pod dozór, a po drugie, organ nie wykonuje żadnej z tych czynności i "przechodzi od razu do art. 102 § 2".

W rozpoznawanej sprawie nie dokonano zajęcia ruchomości (pojazdu) i nie prowadzono egzekucji i dlatego organ nie miał formalnego obowiązku ustanawiania skarżących dozorcą. Byli nim oni skoro pojazd został im powierzony. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100–103 ustawy egzekucyjnej, przy czym, jak określił prawodawca, ma to być stosowanie odpowiednie. Stąd też zarzut naruszenia art. 100 ustawy egzekucyjnej jest chybiony. Bez znaczenia jest też argument skarżących, że stawkę w kwocie 12,20 zł ustalono w umowach z podmiotami stale korzystającymi z ich parkingu, na przykład w umowie zawartej z Komendą Miejską Policji w Zamościu, jak i wniosek, iż przyjęcie innej stawki (niższej) prowadzi do dyskryminacji tych podmiotów.

Wbrew wywodom skarżących zaskarżone postanowienie nie narusza zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Słuszny interes społeczny w żaden sposób nie wymagał od organu (dysponującego środkami publicznymi) przyznania skarżącym żądanego wynagrodzenia. Do tego nie obligował organu również słuszny interes skarżących, zainteresowanych – co jest zrozumiałe – uzyskaniem wyższych przychodów. W grę wchodzić nie mogły stawki opłat określone przez Radę Powiatu Zamojskiego, gdyż opłaty za parkowanie jakie ustala rada powiatu odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1768/06 – publ. Lex 347847).

Sąd podkreślił, że dozorowany samochód osobowy marki BMW nr rej. [...] od dnia 4 listopada 2006 r. stanowił własność Skarbu Państwa, czego dowodzi decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 marca 2007 r. (k. 9 akt adm.), wydana na mocy art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133).

W wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 (Dz.U. Nr 100, poz. 649) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu oraz § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia są niezgodne z odpowiednimi wzorcami konstytucyjnymi i przepisy te tracą moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. Powyższy wyrok nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie i nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia za dozorowanie pojazdu.

W świetle wyżej przedstawionych rozważań odnoszących się do argumentów, ocen i wniosków wynikających ze skargi, nie mogła być ona uznana za zasadną, wobec czego na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.

M. R. i W. R. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zw z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ww. ustawy przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na pominięciu faktu, iż skarżący wraz z powiadomieniem o nieodebraniu pojazdu z parkingu przesłali do organu informację o taryfie stosowanej na prowadzonym przez nich parkingu, która to taryfa wynosi 12,20 zł za dobę parkowania oraz wezwanie do niezwłocznego odebrania pojazdu, w sytuacji, gdy organ nie zgadza się na ww. taryfę za parkowanie,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ww. ustawy przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 100 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., zwana dalej "ustawą egzekucyjną") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na zaniechaniu przez organ wzięcia pojazdu samochodu osobowego marki BMW nr rej. [...] pod dozór organu egzekucyjnego w sytuacji, gdy ww. pojazd nie mógł być pozostawiony w miejscu zajęcia, tj. na parkingu prowadzonym przez skarżących,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) w zw. z art. 836 Kodeks cywilny polegające na przyjęciu, iż treść złożonego przez Skarżących wniosku z dnia 8 marca 2007 r. o przyznanie wynagrodzenia na podstawie art. 102 ustawy egzekucyjnej w administracji przesądza, iż skarżący byli dozorcami i o wynagrodzeniu im należnym organ powinien orzekać w myśl zasad właściwych dla procedury administracyjnej, pomimo wskazania przez skarżących taryfy na prowadzonym przez skarżących parkingu,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 20 i 31 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez przyjęcie, iż zmuszenie skarżących do pozostania dozorcami pojazdu samochodu osobowego marki BMW nr rej. [...] i narzucenie skarżącym niekorzystnych dla nich warunków wynagrodzenia za pełniony dozór nie narusza konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej.

Na tej podstawie wnosili o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzili, że zwrócenie się żądaniem przyznania wynagrodzenia na drodze administracyjnej wynika ze stanowiska przyjętego w uchwale Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt III CZP 47/07, że opłaty za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie można dochodzić przed sądem cywilnym, lecz wyłącznie na drodze administracyjnej na podstawie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Droga administracyjna dla tego rodzaju spraw została jednoznacznie przesądzona w wyroku Sądu Najwyższego z 18 listopada 2008 r. sygn. akt II CSK 284/08, przez co zostali zmuszeni do złożenia wniosku o wynagrodzenie za dozór w trybie art. 102 ustawy egzekucyjnej. Wywodzili, że przesłali organowi informację, że taryfa wynosi 12,20 zł za dobę parkowania oraz wezwanie do niezwłocznego odebrania pojazdu w razie gdy nie została zaakceptowana tej wysokości taryfa. Jeżeli organ nie odebrał pojazdu z parkingu, to znaczy że zaakceptował przedstawioną taryfę.

Wywodzili, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny przyznając, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ustawa egzekucyjna nie określa ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór i dlatego należy posiłkowo stosować art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w sytuacji, kiedy wysokość wynagrodzenia za przechowanie rzeczy nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Dopiero przy braku wskazania taryfy (stawki stosowanej za dobę parkowania) zasadne było przyjęcie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i pomocniczo stosowanie art. 836 Kodeksu cywilnego. Jeżeli należałoby przyjąć podstawę z art. 102 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu egzekucyjnym to organ obowiązany był uwzględnić zakres obowiązków przechowawcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu oraz powierzchnię niezbędną do jego składowania. Jeżeli organ nie aprobował taryfy 12,20 zł to powinien umieścić pojazd na innym parkingu. Wskazana taryfa była warunkiem przyjęcia przez skarżących dozoru pojazdu, co do którego nie mieli obowiązku. Odrzucenie taryfy dopiero na etapie rozliczeń prowadzi do wypaczenia konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Narzucenie stawek na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym łamie konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu – w tym przypadku pojazdu marki BMW nr rej. [...]. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Art. 102 § 2 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorem rzeczy danego rodzaju tylko chodzi o konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór danego pojazdu, ale musi również wskazać w jaki sposób koszty te zostały wyliczone.

W zaskarżonym wyroku Sąd prawidłowo ustalił, że skarżący nie wskazali jakie konieczne wydatki związane z dozorem samochodu marki BMW nr rej. [...], nie przedstawili stosownych dokumentów ani nie wykazali sposobu ich wyliczenia. Dokumentami tymi nie jest przedstawiona taryfa opłat za parkowanie, która bez wykazania sposobu wyliczenia do poniesionych wydatków nie mogła zostać przyjęta. Skarżący wyłącznie negują ustalenia i materiał dowodowy, ale nie przedstawiają dowodów przez wyliczenie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Powoływanie się na taryfę tego wymogu dla obalenia mocy dowodowej i oceny dowodów nie spełnia. Takie działanie skarżących w postępowaniu powodowało przerzucenie na organ ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór. Organ ustalając wydatki i wynagrodzenie posłużył się metodą porównawczą, która pozwoliła na określenie poziomu stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Z tego względu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest usprawiedliwiony. Można taki zarzut uznać za uzasadniony ale tylko w przypadku gdy skarżący przedstawił dokumenty wyliczające poniesione konieczne wydatki oraz wynagrodzenie za dozór. Skarżący przedstawili dokumenty – taryfę, ale dotyczyła ona zupełnie innego rodzaju stosunków umownych, a nie kosztów koniecznych poniesionych za dozór pojazdu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołującej uchwałę i wyrok Sądu Najwyższego wskazano, że nie jest to stosunek cywilnoprawny, a zatem i nie można wywodzić, że miała zastosowanie taryfa obowiązująca w stosunkach cywilnoprawnych.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 100 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 100 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania w sprawie, reguluje bowiem wyłącznie czynności postępowania egzekucyjnego, jak zasadnie przyjął w zaskarżonym wyroku Sąd.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut niewłaściwego zastosowania art. 102 § 2 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 836 Kodeksu cywilnego. Art. 102 § 2 stanowi o wyliczeniu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, a zatem wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 Kodeksu cywilnego w zakresie w jakim stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowywanie określone w umowie albo taryfie. Nie jest dopuszczalna wykładnia przepisu prawa przez odpowiednie stosowanie innej regulacji, jeżeli prowadzi to do sprzeczności z regulacją zawartą w tym przepisie. Odpowiednie zastosowanie można zatem odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 Kodeksu cywilnego w zakresie, w którym stanowi o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził kontrolę ustaleń organu w toku postępowania w zakresie zastosowanej metody porównawczej, w oparciu o które dokonał wyliczeń, co odpowiada ustaleniu wynagrodzenia odpowiadającemu wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 20 i art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący prowadzą działalność gospodarczą (parking), za skorzystanie z usług otrzymali zwrot poniesionych koniecznych wydatków i wynagrodzenie, ustalone z przyjęciem kryterium wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymaganiom uzasadnienia, zgodnie z art. 141 § 4 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.