Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 489/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86, art. 87, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie oświadczenia strony. Sąd nie mógł więc uznać, że okoliczności stwierdzone przez stronę w oświadczeniu nie zostały udowodnione.

TEZY

Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie oświadczenia strony. Sąd nie mógł więc uznać, że okoliczności stwierdzone przez stronę w oświadczeniu nie zostały udowodnione.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Bogusława R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 maja 2006 r. I SA/Wr 544/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Bogusława R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. /Ośrodek Zamiejscowy w J.-G./ z dnia 2 lutego 2006 r. (...) w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie I SA/Wr 544/06, odmówił Bogusławowi R. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 lutego 2006 r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu podniósł, iż nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym przez Sąd terminie spowodowane było nieobecnością podatnika w kraju. Sekretariat pełnomocnika strony otrzymał wezwanie Sądu do zapłaty wpisu w dniu 24 kwietnia 2006 r., a pełnomocnik zapoznał się z jego treścią w dniu następnym. Skarżący zaś w dniach 25 kwietnia do 7 maja 2006 r. przebywał poza krajem i z tej przyczyny nie mógł dokonać stosownej wpłaty tytułem wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu wskazał, iż nie zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. W ocenie Sądu bowiem, strona nie uprawdopodobniła kiedy nastąpił jej powrót do kraju. Uniemożliwiło to ustalenie początku biegu terminu od ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonanie wpisu w terminie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła Sądowi naruszenie art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wniosła o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Strona nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu stosownie do którego, w rozpoznawanej sprawie nie został uprawdopodobniony termin powrotu do kraju skarżącego. Podatnik wskazał bowiem jako termin powrotu datę 7 maja 2006 r., a zaległy wpis uiścił w dniu następnym. W tym dniu także wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia należnej opłaty sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie należy oddalić na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi in fine w związku z art. 197 par. 2 tej ustawy. Stosownie do art. 86 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z art. 87 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu /art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie /art. 87 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż strona nie spełniła wszystkich przesłanek wymienionych we wskazanym powyżej art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności w ocenie Sądu nie było możliwe ustalenie początku biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Sądu skarżący wskazując jako przyczynę uchybienia terminowi pobyt za granicą, nie uprawdopodobnił daty powrotu do kraju. Sąd nie uznał bowiem za wystarczające dla uznania, że powrót strony do kraju nastąpił w dniu 7 maja 2006 r., oświadczenie znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia podatnika zawarte we wniosku o przywrócenie terminu. Ze stanowiskiem tym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można się zgodzić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Nie daje pewności a jedynie wiarygodność twierdzenia faktów. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych i umożliwia przyspieszenie postępowania. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów lecz jedynie na odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia nie wyłączając przy tym stosowania zasady prawdy obiektywnej. Uprawdopodobnienie zezwala więc na przyjęcie za wiarygodne, na podstawie oświadczenia strony lub innego uczestnika postępowania istnienie danych faktów, z którymi określony przepis, w tym wypadku Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże określone skutki prawne, bez konieczności wszczynania formalnego postępowania dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu niesłusznie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uznał, że strona nie uprawdopodobniła daty powrotu do kraju. Stosownie bowiem do treści oświadczenia strony, które należało uznać za wystarczające dla uprawdopodobnienia przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia wpisu sądowego, skarżący w dniach 25 kwietnia 2006 r. do dnia 7 maja 2006 r. przebywał w Hiszpanii. Datą więc powrotu Bogusława R. do Polski był dzień 7 maja 2006 r., od którego należało liczyć bieg terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Pismo to strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 8 maja 2006 r. W tym samym dniu dokonała czynności, której terminowi uchybiła, to jest uiściła stosowny wpis od skargi. Spełniła tym samym przesłanki wymienione w art. 87 par. 1 i par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie można natomiast uznać, że strona we wniosku uprawdopodobniła okoliczności, że do uchybienia terminowi doszło bez jej winy /art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 par. 1 oraz art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane przez stronę okoliczności, stosownie do których do uchybienia terminu doszło z uwagi na wyjazd podatnika za granicę, co skutkowało brakiem możliwości dokonania przez niego wpisu, nie stanowi o braku winy w uiszczeniu wpisu w wyznaczonym czasie. Wezwanie do uiszczenia należnej opłaty sądowej doręczono bowiem pełnomocnikowi strony ustanowionemu w niniejszej sprawie. Pełnomocnik ten, stosownie do oświadczenia złożonego we wniosku oraz zażaleniu, zapoznał się z treścią wezwania. Pełnomocnik strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonuje czynności sądowych za reprezentowanego uczestnika postępowania, w tym także polegających na uiszczeniu wpisu od skargi. Znajdujące się natomiast w aktach sprawy pełnomocnictwo udzielone przez Bogusława R. jest pełnomocnictwem ogólnym i obejmuje upoważnienie do dokonywania w imieniu i na rzecz podatnika zarówno czynności faktycznych oraz prawnych. Należy także zauważyć, że czynność faktyczna, jaką jest dokonanie wpisu sądowego od skargi nie wymaga dla jej skuteczności osobistego działania strony. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik był zatem uprawiony do uiszczenia stosownego wpisu od skargi Bogusława R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuprawnione zatem jest twierdzenie, że do uchybienia terminu do wniesienia wpisu od skargi w rozpoznawanej sprawie doszło bez winy strony w rozumieniu art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe rozważania na uwadze, jak również z uwagi na okoliczność, iż zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 in fine w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.