Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 164/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1 pkt 1c,  art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenie kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej k.p.a.) oraz art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.nr [...] z dnia [...] r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy W. [...] we W. (obręb P., AM- [...], dz. nr [...]) przeprowadzenie kontroli tego budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) oraz funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej w obiekcie i sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego kominów w budynku zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 grudnia 2018 r. do PINB wpłynął wniosek - prośba o interwencję w sprawie nieprawidłowości dotyczących przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. W. [...] we W. Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. wezwano zarządcę nieruchomości, - spółkę [...] Sp. z o.o. z/s we W.- do przedłożenia stosownych protokołów kontroli budynku, które zostały przedłożone w dniu 29 stycznia 2019 r. (uzupełnione 12 kwietnia 2019 r.). Po przeprowadzeniu w dniu 5 lutego 2019 r. kontroli nieruchomości oraz po analizie przedłożonych przez strony postępowania protokołów okresowej kontroli obiektu stwierdzono, że w budynku przy ulicy W. [...] we W. występują nieprawidłowości mogące stwarzać zagrożenie zdrowia i życia ludzi. Stwierdzono pogorszony stan techniczny przewodów kominowych (nieszczelne przewody kominowe, zawilgocenia ścian kominowych), nieprawidłowo funkcjonującą wentylacją nawiewno-wywiewną lub jej brak (kratki wentylacji grawitacyjnej wywiewnej o zbyt małej powierzchni czynnej, z żaluzjami umożliwiającymi ich całkowite zamknięcie), brak otworów nawiewnych w drzwiach do łazienek i pomieszczeń pomocniczych, brak prawidłowego nawiewu powietrza świeżego; przy użytkowaniu urządzeń gazowych z otwartym płomieniem spalania i piecami na opał stały oraz przy braku dopływu powietrza świeżego spalanie gazu i opału stałego jest niepełne - produktem spalania nie jest wówczas obojętny dla zdrowia i życia ludzi dwutlenek węgla, a trujący tlenek węgla - czad) i podłączeniami do przewodów kominowych (m. in. kominek na opał stały zamontowany na piątej kondygnacji w budynku średniowysokim, tj. w budynku, w którym instalowanie kominków jest niedozwolone). W tych okolicznościach zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowych podłączeń do przewodów kominowych, nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz pogorszonego stanu technicznego kominów w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy W. [...]we W. W jego toku przeprowadzono oględziny i kontrolę nieruchomości w zakresie wszystkich 18 lokali mieszkalnych.

Następnie decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) PINB dla miasta W., na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 § 2 k.p.a., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy W. [...] we W.: - przeprowadzenie kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit, c Prawa budowlanego, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) oraz funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej w obiekcie; z przeprowadzonych czynności należy sporządzić stosowne protokoły, - sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego kominów w budynku, zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) z opisem podłączeń do przewodów kominowych (z podaniem lokalizacji podłączeń na poszczególnych kondygnacjach), z oceną drożności i szczelności przewodów, prawidłowości osadzenia kratek wentylacyjnych i spełnienia wymagań dotyczących minimalnej powierzchni kratek, prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach i prawidłowości ciągu w przewodach, a także oceny prawidłowości podłączeń do przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych (pod kątem obowiązujących przepisów) oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w poszczególnych lokalach mieszkalnych (z opisem sposobu nawiewu powietrza świeżego i spełnieniem wymogu zachowania minimalnej krotności powietrza w lokalach, zgodnej z Polską Normą); w ekspertyzie należy wskazać w sposób jednoznaczny, jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych oraz wentylacji nawiewno-wywiewnej do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi. Nadto wskazano, że ekspertyzę techniczną i kontrolę obiektu winny sporządzić i przeprowadzić osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane wykonawcze bez ograniczeń w danej specjalności (konstrukcyjno-budowlanej w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych, instalacyjnej w zakresie podłączeń do przewodów kominowych i wentylacji nawiewno-wywiewnej) oraz mogące sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza zgromadzonych w toku postępowania dokumentów (sporządzonych przez pracowników PINB protokołów kontroli i oględzin nieruchomości oraz dokumentów przedłożonych przez strony postępowania) wskazuje, że w obiekcie występują liczne nieprawidłowości mogące stwarzać zagrożenie zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Przedłożone w toku postępowania dokumenty nie były jednak wystarczające dla umożliwienia organowi I instancji sprecyzowania obowiązków koniecznych do wykonania mających na celu usunięcie wszystkich nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym kominów, podłączeniami do przewodów kominowych i funkcjonowaniem wentylacji nawiewno-wywiewnej w obiekcie. Z uwagi na fakt, iż wymienione nieprawidłowości mogą stwarzać zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia, niezbędne było uzupełnienie materiału dowodowego w celu wydania stosownej decyzji. Stąd zastosowanie w sprawie znalazł art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Adresatem obowiązku jest tu właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który winien wykonać go niezwłocznie po tym, jak decyzja, którą został nałożony obowiązek, stanie się ostateczna, tzn. w czasie niezbędnym do wykonania nakazu.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. [...] we W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżąca podniosła, że organ I instancji wydał decyzję z całkowitym brakiem poszanowania uregulowań ustawowych (art. 3.2 ustawy o własności lokali), gdzie ustawodawca określił, co stanowi nieruchomość wspólną. Zdaniem skarżącej, organ w żaden sposób nie dowiódł ani nie ustalił iż to, co stanowi nieruchomość wspólną wadliwie funkcjonuje. PINB ustalił, że powodem źle funkcjonującej wentylacji grawitacyjnej są zbyt szczelne okna lub inne elementy stanowiące wyposażenie lokali mieszkalnych. Strona podniosła, że te wszystkie uchybienia nie stanowią części nieruchomości wspólnej, zatem obowiązek przywrócenia stanu faktycznego do stanu zgodnego z obowiązującym prawem ciąży na właścicielu lokalu, a nie na Wspólnocie Mieszkaniowej.

Utrzymując – decyzją z dnia [...] r. – w mocy decyzję PINB dla miasta W. z dnia [...] r., DWINB wskazał, że zgodnie z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Stosowanie natomiast do art. 62 ust 1 pkt 1 lit c Prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Według zaś art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Dalej DWINB wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy - czyli utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7. Art. 61 Prawa budowlanego nakłada z kolei z mocy prawa określone w nim obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu. W świetle przytoczonych przepisów "należyty stan techniczny" to stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nieposiadający jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części albo naruszenie innych wymagań wymienionych w art. 5 ust. 2 oraz 1 pkt 1 - 7 Prawa budowlanego. W uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 6 listopada 2015 r. o sygn. akt II OPS 4/15 Naczelny Sąd Administracyjny (uchwałę podjęto przed wprowadzonymi zmianami dnia 1 stycznia 2017 r. w ustawie - Prawo budowlane, jednakże nie straciła ona swojej aktualności) wskazał, że "właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części". Kontrole, do których odwołuje się powołany przepis to kontrole okresowe lub ad hoc, przeprowadzane na zlecenie właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, które - ogólnie mówiąc - polegają na sprawdzeniu stanu technicznego określonych elementów obiektu budowlanego, stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, jego estetyki oraz estetyki jego otoczenia oraz bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. Muszą one być przeprowadzane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane lub szczególne kwalifikacje. Z treści art. 62 ust. 3 Pr. bud. wynika więc, że właściwy organ, jeżeli zajdą przewidziane w tym przepisie przesłanki (zostanie stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części, mogący spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska), jest zobowiązany nakazać przeprowadzenie, przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia lub kwalifikacje kontroli, której celem będzie ocena obiektu budowlanego, jego otoczenia lub sposobu użytkowania w zakresie wynikającym z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego. Z tych samych powodów, organ może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części celem uzyskania informacji o stanie technicznym obiektu budowlanego potrzebnych do rozstrzygnięcia o konieczności podjęcia dalszych działań wobec tego obiektu. DWINB podzielił stanowisko PINB, że taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i tym samym za prawidłową należy uznać decyzję nr [...]. Zgromadzone bowiem w toku postępowania dokumenty (sporządzone przez pracowników PINB protokoły kontroli z oględzin nieruchomości oraz dokumenty przedłożone przez strony postępowania – m.in. protokoły kontroli przewodów kominowych mistrzów kominiarskich) nie są wystarczające do sprecyzowania obowiązków, które należy nałożyć na wspólnotę, by usunąć wszystkie nieprawidłowości związane ze stanem technicznym kominów, podłączeniami do przewodów kominowych, itd. DWINB podniósł, że aktualny stan techniczny kontrolowanego obiektu budowlanego może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w tym przypadku należy upatrywać przede wszystkim w stwierdzonym pogorszonym stanie technicznym przewodów kominowych (nieszczelne przewody kominowe, zawilgocenia ścian kominowych), nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji nawiewno-wywiewnej lub jej brakiem. Wskazał, że sprawne działanie instalacji wentylacyjnej poszczególnych lokali oraz odpowiedni stan techniczny przewodów kominowych - wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego. Podstawowym warunkiem bezpiecznego użytkowania lokali mieszkalnych jest zapewnienie prawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej.

Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania DWINB wskazał, że komin, przewody kominowe stanowią jak najbardziej część wspólną nieruchomości, a stanowisko to wsparł przywołanym w decyzji orzecznictwem, w tym m.in. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1403/16, w którym przyjął, że "kominy i przewody instalacji wentylacyjnej należą do części wspólnej budynku i właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Tak więc sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o jego przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym". Zaś co do zbyt szczelnych okien lub innych elementów stanowiących wyposażenie lokali mieszkalnych, organ odwoławczy podkreślił, że PINB dla miasta W. wydał odrębne decyzje skierowane bezpośrednio do poszczególnych właścicieli lokali. DWINB podniósł, że aktualny stan techniczny obiektu może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Zagrożenia te należy upatrywać przede wszystkim w stwierdzonym pogorszonym stanie technicznym przewodów kominowych (nieszczelne przewody kominowe, zawilgocenia ścian kominowych), nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji nawiewno-wywiewnej lub jej brakiem. Wskazał za PINB, że sprawne działanie instalacji wentylacyjnej poszczególnych lokali oraz odpowiedni stan techniczny przewodów kominowych - wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego, a podstawowym warunkiem bezpiecznego użytkowania lokali mieszkalnych jest zapewnienie prawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej.

Nie godząc się z zapadłym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej we W.przy ul. W.wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że decyzje wydane zostały z wysoce rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Kwestionowanej decyzji zarzucono wysoce rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i rażące naruszenie prawa skarżącej do czynnego udziału postępowaniu poprzez rażące i bezprawne zaniechanie przez organ lI instancji wykonania ustawowego obowiązku i zawiadomienia skarżącej o stanie gotowości decyzyjnej i możliwości zgłoszenia dodatkowych wniosków oraz żądań; - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez rażące i sprzeczne z prawem ustalenie, że J. J. jest reprezentantem skarżącej, gdy zgodnie z prawem skarżącą WM reprezentuje Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w znaczeniu funkcjonalnym nazwana osoba prawna [...] sp. z o.o. z siedzibą we W., a J.J. jest osobą do samodzielnej reprezentacji tej nazwanej osoby prawnej; - art. 15 kpa. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. przez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy poprzez przypisanie sobie nadzwyczajnych uprawnień szczególnych, w którym organ II instancji rozpoznając odwołanie nie rozpoznał jego treści, a ograniczył się jedynie do przepisania uzasadnienia decyzji organu I instancji i zacytowania przepisów prawnych. Całkowicie zignorował zaś uregulowania zawarte w ustawie o własności lokali i definicji nieruchomości wspólnej, zawartej w jej art. 3. W tym kontekście wskazano, że Wspólnota odpowiada tylko za elementy wspólne, a nie za indywidualne lokale mieszkalne w budynku wielolokalowym. Zarzucono także naruszenie art. 3 i 6 ustawy o własności lokali oraz art. 31 ust. 2 , art. 32 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.z dnia [...] r. (Nr [...]) nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy W. [...] we W. (obręb P., AM- [...], dz. nr [...]) przeprowadzenie kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) oraz funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej w obiekcie i sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego kominów w budynku zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych).

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, który jest przesłanką do nałożenia przez organ nadzoru budowlanego nakazu przeprowadzenia kontroli, o której mowa w ust. 1 w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Ustęp 1 pkt 1 lit. c art. 62 Prawa budowlanego stanowi zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Przywołany przepis przyznaje organom nadzoru budowlanego kompetencję do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Stanowi środek nadzoru prewencyjnego, służący zasadniczo przeciwdziałaniu sytuacjom zagrożenia i swoje zastosowanie znajduje w przypadku potencjalnego zagrożenia wskazanych dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 651/18, CBOSA). By dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane tj. przeprowadzenie kontroli lub wykonanie ekspertyzy.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W jej realiach organy nadzoru budowlanego, na skutek wniosku stanowiącego prośbę w sprawie nieprawidłowości dotyczących przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] we W., przeprowadzili czynności, na podstawie których stwierdzili nieprawidłowości mogące stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz mienia. Na podstawie przeprowadzonej kontroli oraz oględzin ustalili, że wadliwości te dotyczą nieszczelnych przewodów kominowych, podłączeń do przewodów kominowych, zawilgoceń ścian kominowych, nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji nawiewno-wywiewnej lub wręcz jej braku. Co istotne przeprowadzone oględziny we wszystkich 19 lokalach mieszkalnych potwierdziły, że występuje w nich albo zagrożenie związane z nieprawidłowo funkcjonującą wentylacją nawiewno-wywiewną albo że występują nieprawidłowości w tej wentylacji.

W tej sytuacji organ był nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do usunięcia stwierdzonych wadliwości i w tym celu za konieczne uznał przeprowadzenie kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) oraz funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej w obiekcie, jak również sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego kominów w budynku, zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) z opisem podłączeń do przewodów kominowych (z podaniem lokalizacji podłączeń na poszczególnych kondygnacjach), z oceną drożności i szczelności przewodów, prawidłowości osadzenia kratek wentylacyjnych i spełnienia wymagań dotyczących minimalnej powierzchni kratek, prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach i prawidłowości ciągu w przewodach, a także oceny prawidłowości podłączeń do przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych (pod kątem obowiązujących przepisów) oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w poszczególnych lokalach mieszkalnych podkreślając, aby w ekspertyzie w sposób jednoznaczny wskazać, jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych oraz wentylacji nawiewno-wywiewnej do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi trzeba zauważyć, iż obowiązek, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nakładany jest na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, zaś jak słusznie zauważył DWINB komin i przewody kominowe stanowią część wspólną nieruchomości, gdyż wykraczają one poza poszczególne lokale mieszkalne. Tym samym zasadnym było nałożenie opisanych w sentencji decyzji obowiązków na niniejszą Wspólnotę Mieszkaniową stanowiąca ogół współwłaścicieli nieruchomości. Sam bowiem fakt korzystania z komina czy przewodu kominowego przez właściciela lokalu nie oznacza jeszcze o jego przynależności do tego lokalu, stanowiąc nadal część wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Stąd podnoszone w tym względzie w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Brak też było podstaw do podzielenia stanowiska skarżącej w zakresie podniesionego przez nią rażącego naruszenia przepisów postępowania. Sąd uznał, że nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawa materialnego, wskazując w uzasadnieniu przesłanki, które przemawiały za takim rozstrzygnięciem. W tym miejscu Sąd chciałby podkreślić, iż brak jest również podstaw do przypisania organowi II instancji rażącego naruszenia art. 15 k.p.a., gwarantującego dwuinstancyjność postępowania, gdyż we własnym zakresie przeanalizował on zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy, a brak było podstaw do postawienia tu uzasadnionego zarzutu zaniechania przeprowadzenia chociażby uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż ten zebrany przez PINB był wystarczający z punktu widzenia art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu odniósł się także do kluczowych zarzutów odwołania.

W kontekście zaś podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie przez organ II instancji strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków należy wyjaśnić, że zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To więc na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, Lex nr 1658530). Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca pomimo sformułowania tego zarzutu nie przedstawiła jakich konkretnych czynności procesowych zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonać. Stąd uznać należy, że pozostawał on bez wpływu na treść podjętej decyzji. Wreszcie wskazać trzeba, że J. J. jako prezes zarządu [...] sp. z o.o. będąca zarządcą Wspólnoty była upoważniona do występowania w imieniu skarżącej w toku postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.

Z tych względów skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na marginesie można jeszcze dodać, że lektura akt administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że (oprócz kontrolowanych w tym postępowaniu orzeczeń) organ nadzoru budowlanego wydał także decyzje nakazowe wobec poszczególnych właścicieli lokali.