Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 69/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 88a, art. 88j
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
article: art. 3, art. 52, art. 149, art. 151, art. 161, art. 119 pkt 4, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Ł. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do załatwienia wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Ł. z dnia 14 stycznia 2022 roku o udzielenie zezwolenia na pracę; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Spółka z o.o. S.K.A. w Ł. (dalej: skarżąca, strona), reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła Wojewodzie Łódzkiemu (dalej: organ) bezczynność w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a w konsekwencji naruszenie:

I. art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej jako k.p.a.) przez:

i. niedochowanie podstawowego (maksymalnie miesięcznego) terminu na załatwienie sprawy administracyjnej skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej - zezwolenia na pracę, zgodnie z wnioskiem strony z 14 stycznia 2022 r.,

ii. brak podjęcia jakiejkolwiek próby dochowania ustawowego terminu na rozstrzygnięcie sprawy o udzielenie zezwolenia na pracę, która nie stanowi sprawy szczególnie skomplikowanej ani wymagającej podjęcia postępowania wyjaśniającego;

II. art. 36 § 1 w zw. art. 9 k.p.a. poprzez:

i. niepoinformowanie strony o fakcie niezałatwienia sprawy w terminach podstawowych wynikających z art. 35 k.p.a., liczonych od dnia skutecznego doręczenia żądania do organu, oraz niewskazanie stronie przyczyn zaistniałej zwłoki w przedmiocie rozstrzygnięcia indywidulanej sprawy administracyjnej;

ii. brak wskazania (wyznaczenia) nowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej,

III. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez pozostawanie w bezczynności, w sytuacji gdy organ administracji publicznej powinien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ dysponuje kompletną dokumentacją niezbędną do wydania pozytywnej decyzji administracyjnej, tj. do udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a na żadnym etapie postępowania administracyjnego organ nie zanegował wniosku pod kątem jego braków formalnych lub merytorycznych i nie wezwał strony do niezwłocznego uzupełnienia akt sprawy o brakującą dokumentację;

IV. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co doprowadziło do sytuacji, iż strona nie wie, na jakim etapie znajduje się jej sprawa oraz kiedy w ogóle będzie możliwe uzyskanie zezwolenia na pracę, które jest warunkiem koniecznym dla możliwości rozpoczęcia pracy przez osobę, dla której strona wystąpiła o to zezwolenie;

V. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia efektywnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego (brak koncentracji materiału dowodowego, wszechstronnej oceny materiału dowodowego) oraz do załatwienia sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu strony;

VI. art. 6 oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez sprzeniewierzenie się wszystkim wyżej wymienionym przepisom, których niezastosowanie objawiło lekceważące podejście organu wobec strony i doprowadziło do naruszenia fundamentalnej zasady praworządności skutkującej wyłącznie utratą (a nie pozytywnym pogłębieniem) zaufania strony do organu władzy publicznej, który uchylił się od spełnienia obowiązku rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w terminie ustawowym.

Jednocześnie skarżąca oświadczyła, iż na podstawie art. 10a pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sprawach o udzielenie zezwoleń na pracę nie stosuje się art. 37 k.p.a., wobec czego należy uznać, że skoro stronie nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, to niniejsza skarga złożona jest w sposób prawidłowy, w dopuszczalnej sytuacji fikcji prawnej wyczerpania środków zaskarżenia, o której mowa w art. 52 § 2 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. Tym samym, jeżeli skarga na bezczynność dotyczy sprawy, która jest załatwiana w postępowaniu, w którym na mocy szczególnych przepisów nie przysługuje środek zaskarżenia bezczynności w postaci ponaglenia, to w takim przypadku art. 53 § 2b p.p.s.a. nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności takiej skargi, lecz to, że wówczas skarga na bezczynność może być wniesiona w każdym czasie.

W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonej sprawie administracyjnej polegającej na wydaniu decyzji administracyjnej oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 15 dni kalendarzowych od daty prawomocności wyroku Sądu, przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w kwocie 200 zł, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa pełnomocnika strony oraz kosztów opłaty sądowej od wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, orzeczenie wobec organu grzywny w wymiarze 500 zł w sytuacji niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi wskazała, m.in. że wniosek strony o udzielnie zezwolenia na pracę dla V.R., obywatela Indii, został złożony elektronicznie przed Łódzkim Urzędem Wojewódzkim w Łodzi 14 stycznia 2022 r., za pośrednictwem portalu www.praca.gov.pl. Wniosek został uzupełniony elektronicznie i wraz z załącznikami wprowadzony do ww. systemu, podpisany profilem zaufanym i wysłany do ww. urzędu. W ramach procedury obowiązującej przed Łódzkim Urzędem Wojewódzkim w Łodzi strona niezwłocznie po złożeniu wniosku dostarczyła bezpośrednio na biuro podawcze urzędu wymagane przez organ oryginały dokumentów, tj. oświadczenie pracodawcy o niekaralności i pełnomocnictwo. Do dnia złożenia przedmiotowej skargi organ nie podjął żadnej czynności ani nie skontaktował się ze stroną. W ocenie strony, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji nie dokonuje nawet oceny formalnej wniosku czy oceny merytorycznej wniosku wraz z załącznikami w okresie przekraczającym miesiąc kalendarzowy od daty jego wniesienia. Czynności, które powinny zostać podjęte przez organ niezwłocznie po złożeniu wniosku stanowią bowiem działania o charakterze typowym, powtarzalnym, nie wymagającym znacznego nakładu pracy. Niestety organ nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie wezwał jej do bezpośredniego stawiennictwa i uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie rozpoczął koncentracji materiału dowodowego i weryfikacji stanu faktycznego sprawy. Skarżąca, argumentując roszczenie o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej podniosła, że niedogodności, które doświadcza w związku z bezczynnością organu w postępowaniu administracyjnym polegają przede wszystkim na stanie niepewności i braku przewidywalności co do terminu początkowego, od którego będzie możliwe legalne powierzenie pracy cudzoziemcowi. Konsekwencje związane ze stwierdzeniem przez PIP czy SG sytuacji nielegalnego powierzania pracy cudzoziemcom bez wymaganych zezwoleń stanowią duże zagrożenie kar i znaczne ryzyko w ramach profesjonalnej działalności gospodarczej, na które to nieprawidłowości żaden racjonalny pracodawca nie może sobie pozwolić. Odbija się to również na wiarygodności biznesowej wobec kontrahentów strony, która nie może realizować przyjętych zleceń, ponieważ nie dysponuje wymaganym personelem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania skargowego, ewentualnie o oddalenie skargi. 14 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył do Wojewody Łódzkiego za pośrednictwem portalu www.praca.gov.pl wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A, dla obywatela Indii, Y.R., na stanowisko spawacza. Strona do wniosku załączyła elektroniczne skany opłaty za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę, paszportu cudzoziemca, wydruku z KRS, oświadczenia o dołączeniu wszystkich zapisanych stron paszportu cudzoziemca, oświadczenia o spełnieniu przez cudzoziemca wymagań do wykonywania pracy w zawodzie spawacza, aktu notarialnego o zawiązaniu spółki, pełnomocnictwa do reprezentowania firmy przed Wojewodą Łódzkim, który dodatkowo został podpisany profilem zaufanym przez pełnomocnika oraz skan oświadczenia o niekaralności podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, również podpisany profilem zaufanym przez pełnomocnika. 26 stycznia 2022 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo w formie papierowej, poświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika oraz oryginał oświadczenia o niekaralności podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, podpisany przez osobę upoważnią do reprezentowania pracodawcy. Organ na podstawie liczby napływających spraw oraz rekomendacji organów kontrolujących Wojewodę Łódzkiego, które jednoznacznie wskazują na obowiązek prowadzenia postępowań według kolejności wpływu bez możliwości ich przyspieszania wydał rozstrzygnięcie 4 marca 2022 r. Decyzja została skutecznie doręczona 7 marca 2022 r. za pośrednictwem portalu praca.gov.pl. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów, organ wyjaśnił, że wydał decyzję zgodną z żądaniem strony w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Wniosek zawierający braki formalne został złożony 14 stycznia 2022 r. W sprawie brakowało oryginału oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania pracodawcy zgodnie z KRS oraz oświadczeń, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który nie może zostać złożony w postaci kopii oświadczenia. Pełnomocnik strony dołączył oryginał przywołanego oświadczenia przed wysłaniem przez organ wezwania do jego uzupełnienia, tj. 26 stycznia 2022 r. Był on więc świadomy o istniejących w sprawie brakach formalnych wbrew temu, co wskazał w skardze jakoby organ od momentu złożenia wniosku dysponował kompletną dokumentacją niezbędną do wydania pozytywnej decyzji administracyjnej. Odnosząc się zatem do zarzutów dotyczących bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, organ przyjął, że wniosek obarczony brakami formalnymi nie wywołuje procesowego skutku wszczęcia postępowania w sprawie. Oznacza to, że do czasu jego uzupełnienia nie mają zastosowania przepisy art. 35 k.p.a. określające terminy rozpatrzenia sprawy. W takim przypadku termin załatwienia sprawy nie upływa. Z kolei z brzmienia art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że bezczynność organu należy rozumieć jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Zatem na gruncie tych przepisów Wojewoda Łódzki nie dopuścił się bezczynności. Ustosunkowując się do kolejnych zarzutów organ wskazał, że nigdy nie lekceważył strony ani nie naruszył art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Oddział Paszportowy Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, który zajmuje się m.in. wydawaniem zezwoleń na pracę cudzoziemców był i jest otwarty dla wszystkich osób, chcących zrealizować swoją sprawę, pomimo wprowadzonego stanu epidemii związanego z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Organ umożliwia każdemu wejście do urzędu w godzinach jego pracy. Powyższe jest też możliwe po wcześniejszym umówieniu się. Odnosząc się do żądania przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, w ocenie organu, jest ono bezzasadne. W uzasadnieniu przyznania kwoty pieniężnej pełnomocnik nie wskazał, jakie dokładnie strona poniosła straty w związku z brakiem otrzymania zezwolenia na pracę, a sama argumentacja stanowiska jest bardzo ogólna.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III WSA w Łodzi z 11 maja 2022 r. sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1-4a i 8-9 p.p.s.a. ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi spółki A jest bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpoznaniu wniosku spółki o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A dla obywatela Indii. Skarga nie została poprzedzona wniesieniem ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., jednakże nie stanowiło to przesłanki jej odrzucenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 10a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm.), przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m przywołanej ustawy. Rozwiązanie to zostało dodane przez art. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. z 2021 r. poz. 1162) i weszła w życie z dniem 13 lipca 2021 r., a więc znajdowała zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Skoro zaś zmiana ustawy wyłączyła możliwość składania ponaglenia w sprawach, dotyczących m.in. wydania zezwolenia na pracę typu A dla cudzoziemca, to w sytuacji, gdy organ dopuszcza się bezczynności lub przewlekłości postępowania, jedyną możliwością zwalczania przez stronę zwłoki organu jest złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.

Przechodząc zatem do oceny, czy w sprawie doszło do bezczynności organu należy zaznaczyć, że w myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 wskazanej powyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do zadań wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 88a ust. 1 i 2 przywołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Ponadto w art. 88j ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca obowiązują terminy procesowe określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Należy zaznaczyć, ze bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje działanie organu, zaś organ jest w zwłoce, gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności administracyjnej.

Odnotować należy, że instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z treścią art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Łódzki pozostawał bezczynny w sprawie załatwienia wniosku strony skarżącej z 14 stycznia 2022 r. W tym dniu spółka A złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Polski. Decyzja w przedmiocie wniosku spółki została wydana dopiero 4 marca 2022 r., czyli po upływie przeszło miesiąca od daty złożenia wniosku. Doszło zatem do przekroczenia miesięcznego terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Podnieść należy, że sprawa załatwienia wniosku z 14 stycznia 2022 r. nie była skomplikowana. Nie wymagała ona przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Do rozpoznania sprawy wystarczyła analiza dokumentów złożonych przez stronę. Dokumenty te były kompletne i nie było ich dużo. Nie można zatem uznać, że sprawa strony skarżącej była zawiła i skomplikowana, wymagająca dużej ilości czasu na jej załatwienie. W związku z czym sąd uznał, że organ administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 14 stycznia 2022 r. Wobec tego, że decyzją z 4 marca 2022 r. Wojewoda Łódzki rozpoznał wymieniony wniosek sąd umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 14 stycznia 2022 r. Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność Wojewody Łódzkiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18, CBOSA, wyrok NSA z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19, CBOSA). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. W ocenie sądu, bezczynność Wojewody Łódzkiego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż sprawa nie została rozpoznana w nadmiernie długim czasie. Wniosek spółki A został rozpoznany po około 1,5 miesiąca od dnia jego złożenia. Nie jest to nadmiernie długi czas w porównaniu do bezczynności występującej w innych tego typu sprawach rozpoznawanych w tutejszym sądzie. Po stronie organu nie było celowego unikania rozpoznania wniosku. Nie miało także miejsca celowe lekceważenie wniosku ani zła wola organu w jego rozpoznaniu. Okolicznością niesporną jest to, że do organu administracji wpływa bardzo duża ilość wniosków o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca, co skutkowało opóźnieniem w załatwieniu wniosku strony skarżącej. Mając na uwadze stosunkowo niewielkie opóźnienie w załatwieniu wniosku strony skarżącej oraz przyczyny przekroczenia terminu do załatwienia sprawy, sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu, brak było podstaw do przyznania stronie skarżącej od organu sumy pieniężnej. Zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest możliwością, z której sąd powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Środki te są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych (a zatem jaskrawych i zawinionych) przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a także wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ nadal nie załatwi sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy na podstawie całokształtu działań organu uprawnione jest przekonanie, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem sądu, zaistnienie takich okoliczności w niniejszej sprawie należy wykluczyć. Należy podkreślić, że przyznanie sumy pieniężnej stanowi swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za dolegliwości i niedogodności, jakich ona doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 124/21, CBOSA). Kompensacyjny charakter przyznania sumy pieniężnej nie podważa jednak stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność lub przewlekłość - a zatem zdyscyplinowania organu (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1163/16, CBOSA). Zastosowanie środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., nie jest w rozpoznawanej sprawie celowe, gdyż organ wydał żądane zezwolenie, okres jego bezczynności nie był długi, a sąd nie stwierdził po stronie organu rażącego naruszenia prawa. Organowi nie można zarzucić celowego i rażącego przedłużania czasu prowadzonego postępowania ani znaczącego przekroczenia terminu załatwienia wniosku. Skoro w dacie rozpoznania niniejszej skargi udzielono już zezwolenia na pracę, to funkcja dyscyplinująca omawianej sankcji finansowej straciła na znaczeniu. W ocenie sądu, przyznanie sumy pieniężnej powinno wiązać się nie tylko ze znacznym uszczerbkiem po stronie skarżącej, dotkniętej bezczynnością organu lub skutkami przewlekłego postępowania, ale przede wszystkim w razie radykalnego naruszenia przez organ ciążących na nim obowiązków związanych z terminowością prowadzonego postępowania. Ponadto warto zauważyć, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała wysokości uszczerbku wywołanego zwłoką organu w załatwieniu sprawy. W szczególności autor skargi nie wskazał, w jaki sposób oszacował wysokość straty wywołanej bezczynnością, określając ją na kwotę 200 zł. Mając to na uwadze, sąd nie uwzględnił wniosków skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej i w tej części oddalił skargę.

Reasumując, sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku spółki A z 14 stycznia 2022 r. Z uwagi na to, że w trakcie postępowania sądowego organ administracji decyzją z 4 marca 2022 r. rozpoznał wymieniony wniosek, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 14 stycznia 2022 r. (punkt 1 wyroku). Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku). Wobec tego, że przyznanie sumy pieniężnej byłoby nieuzasadnione, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę w pozostałej części. Na podstawie art. 200 p.p.s.a., sąd zasądził od Wojewody Łódzkiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej i 100 zł – wpis sądowy. Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym

i.sz.