Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 392/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 67b par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2013r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych - oddala skargę-


UZASADNIENIE

I SA/Rz 392/13

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej o.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].11.2012 r., nr [...] o odmowie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 26.035,60 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 22.936 zł oraz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 2008 r. do 2009 r. w kwocie 10.848 zł, wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości za okres od 2008 r. do 2010 r. w kwocie 4.930 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 23.07.2012 r., sprecyzowanym w dalszym toku postępowania, J.Ł. wniósł

o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.

w kwocie 26.035,60 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od powyższych zaległości, liczonymi na dzień złożenia wniosku w kwocie 22.936 zł, oraz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 2008 do 2010r. w kwocie 10.848 zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od zaległości za okres od 2008 r. do 2010 r., liczonymi na dzień złożenia wniosku w kwocie 4.930 zł, w ramach pomocy de minimis.

Zobowiązanie za 2004 r. nie uległo przedawnieniu w świetle art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, ponieważ jest zabezpieczone hipoteką na nieruchomości gruntowej w miejscowości Ł. o pow. 0,2885 ha

Organ I instancji, uwzględniając treść Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poddał analizie formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, złożony przez J.Ł., jako wspólnika spółki cywilnej "A". Z oświadczeń J.Ł. wynika, że ww. Spółka otrzymała pomoc de minimis w wysokości 47.610,15 zł (wartość brutto w wysokości 11 440,36 euro), przyznaną na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].03.2012 r. Powyższe potwierdza raport o udzielonej pomocy publicznej wygenerowany z systemu SHRiMP.

W oświadczeniu z dnia 01.08.2012 r. J.Ł. podał, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w sektorach rybołówstwa i akwakultury, objętych rozporządzeniem Rady (WE) nr 104/2000 oraz nie działa w dziedzinie produkcji podstawowej, przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, wymienionych w załączniku I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C 321 E/l z 29.12.2006), nie prowadzi działalności w sektorze węglowym, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1407/2002, nie świadczy usług transportowych oraz nie prowadzi działalności związanej z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, (wywóz bezpośrednio związany z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności eksportowej), zaś ewentualnie uzyskana ulga nie zostanie przeznaczona na wyżej wymienione cele.

W ww. oświadczeniu zawarto zapewnienie, iż w przypadku udzielenia wnioskowanej preferencji, uzyskana pomoc nie zostanie przeznaczona na dofinansowanie działalności uwarunkowanej pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy oraz na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu w ramach działalności zarobkowej w zakresie drogowego transportu towarowego.

W oświadczeniu z dnia 01.08 r.2012 r. i z dnia 17.07.2012 r. J.Ł. poinformował również, że Spółka nie spełnia kryteriów przedsiębiorstwa zagrożonego, zawartych w "Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw".

Jak wynika, z danych rejestracyjnych POLTAX, Spółka cywilna "A" R.K., J.Ł., działalność gospodarczą rozpoczęła w dniu 15.04.2002 r. w zakresie PKD 50.50 Z: sprzedaż detaliczna paliw. Odbiorcami oferowanych towarów są krajowi klienci indywidualni. Zasięg terytorialny prowadzonej działalności obejmuje region w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Od dnia 01.01.2011 r. działalność spółki została zawieszona na okres 24 miesięcy.

Aby stwierdzić, czy Spółka jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji, w myśl art. 1 ust. 1 lit. h Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, organ I instancji ustalił, że Spółka w okresie trzech ostatnich lat nie wygenerowała straty, w zeznaniach PIT-36L wspólnicy Spółki deklarują dochód. W badanych okresach podatkowych nie wystąpiły straty w prowadzonej działalności gospodarczej, które potencjalnie mogłyby prowadzić do zniknięcia przedsiębiorstwa z rynku w perspektywie krótko lub średnioterminowej. Fakt zmniejszania się zysku z prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, ustalony w oparciu o wynik finansowy przedsiębiorstwa, nie może być utożsamiany z wystąpieniem strat.

Zgodnie z oświadczeniem zawartym w ww. formularzu informacji, , Spółka nie odnotowała w latach ubiegłych straty przewyższającej 50% wartości kapitału zakładowego, jak również w ostatnim roku obrotowym strata nie przewyższyła 25% wartości kapitału zakładowego. Wskazano także, iż nie spełnia ona kryteriów kwalifikujących ją do objęcia postępowaniem upadłościowym, ani naprawczym.

Z informacji o sytuacji finansowej przedsiębiorcy, według stanu na 06.08.2012r. wynika, że wartość aktywów trwałych wynosi 480.965,47 zł. Jak wynika z przedłożonej w dniu 01.08.2012 r. ewidencji środków trwałych za rok 2010, posiadany majątek nieruchomy i ruchomości Spółki stanowią: budynek obsługi, wiata - konstrukcja stalowa, 4 dystrybutory paliwa, dystrybutor LPG, zbiornik LPG, zbiornik paliwa, drogi i place, oświetlenie zewnętrzne, pompa SKC do wody, osadnik na ścieki. Wartość środków trwałych przedstawia łączną wartość 480 965,47 zł. Na podstawie operatu szacunkowego wartość rynkowa nieruchomości zabudowanej (działką nr [...]), zlokalizowanej w Ł. wynosi 1 293 470 zł.

Spółka posiada również następujące zobowiązania:

- w Banku Spółdzielczym w B. w wysokości 715.720,56 zł, odsetki 473.204,47 zł,

- zaległości podatkowe (wobec Naczelnika Urzędu Celnego) 78.282,30 zł,

- zaległości z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne za lata 2007 do 2010 – 24.936,45 zł (składki, odsetki, koszty upomnienia), ubezpieczenie zdrowotne za lata 2007 do 2010 - 17 264,11 zł (składki, odsetki, koszty upomnienia), Fundusz Pracy za lata 2007 do 2010 - 2 904,27 zł (składki, odsetki, koszty upomnienia),

- wartość przedmiotu sporu wobec firmy PPH "B" sp z o.o. w G. – 27.118,95 zł,

- wobec Dystrybutora Paliw "C" w L. Sp. z o.o. należność główna wynosi 20 553,38 zł,

- wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego z tytułu PIT za okres 10.2004

w kwocie 1 329,80 zł, odsetki 437 zł razem – 1.766,80 zł.

Organ i instancji stwierdził, że obowiązania nie przewyższają majątku Spółki. Ustanowione hipoteki przymusowe na majątku wspólników Spółki tylko w części zaspokoją wierzytelności wobec Urzędu Skarbowego.

W złożonym formularzu informacji, J.Ł. wskazał, że w ciągu ostatnich 3 lat, poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy de minimis, Spółka nie odnotowała rosnących strat, nie ulegają zwiększeniu zapasy, nie ma nadwyżek produkcji, wartość aktywów netto nie zmniejsza się, natomiast zwiększa się suma zadłużenia, zmniejsza się przepływ środków finansowych, rosną kwoty odsetek od zobowiązań. Ponadto zaistniały słabe wyniki sprzedaży. Jednak Spółka zamierza odzyskać płynność finansową poprzez obniżanie kosztów prowadzonej działalności.

Obecnie firma nie posiada zdolności płatniczych i jej działalność została zawieszona, lecz po sprzedaży nieruchomości Spółka zamierza kontynuować prowadzenie działalności w zakresie dotychczas prowadzonym, w oparciu

o dzierżawiony majątek oraz rozszerzyć działalność o obrót hurtowy paliwami.

W wyniku rozmów kontrahent wpłacił zaliczkę w wysokości 102 680,69 zł, którą Spółka wpłaciła na poczet zaległości wobec US.

Z deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R wynika, iż średnioroczne zatrudnienie w Spółce w okresie 2008 - 2009 wyniosło:

- 2008 r. 4 osoby na umowę o pracę i 1 osoba na umowę zlecenia,

- 2009 r. 5 osób na umowę zlecenia,

za 2010 r. nie złożono PIT-4R.

Na podstawie zebranych dokumentów organ I instancji ustalił, iż w badanym okresie Spółka nie odnotowała straty, zadłużenie Spółki wobec Banku Spółdzielczego w B., ZUS, Urzędu Skarbowego i kontrahentów rośnie z uwagi na rosnące odsetki oraz nieregulowanie bieżących zobowiązań. Na podstawie złożonych deklaracji VAT-7 ustalono, iż maleje obrót Spółki. Organ podatkowy nie ustalił natomiast, czy następuje wzrost zapasów, zmniejsza się płynność finansowa, maleje wartość aktywów netto.

Mając na względzie powyższe organ I instancji uznał, że w analizowanym przypadku pkt 9 i 10 lit. b ww. Wytycznych nie ma zastosowania, niespełnione zostały także warunki określone w pkt 10 lit. c i pkt 11 ww. Wytycznych.

Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał sytuację Spółki za trudną, lecz nie w stopniu kwalifikującym do pojęcia przedsiębiorstwa zagrożonego - wyłączonego z możliwości uzyskania pomocy de minimis, w świetle Komunikatu WE (Dz. Urz. UE C. 244/2 z 1 października 2004 r.).

Organ I instancji zbadał również sytuację materialno – bytową wnioskodawcy i doszedł do następujących ustaleń. Z zarejestrowanej działalności gospodarczej, (polegającej na świadczeniu usług koparką, odśnieżaniu dróg, oraz związanej z prowadzeniem spółki cywilnej ZPHU "A" s.c. R.K., J.Ł.), nie osiąga żadnych dochodów. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, podlega Pan natomiast ubezpieczeniu w KRUS ze względu na posiadane gospodarstwo rolne o pow. 1,111 ha poł. w S. J.Ł. nie posiada kapitałów pieniężnych i oszczędności. Jego rodzina otrzymuje świadczenia rodzinne wypłacane, przyznane na okres od 01.11.2011 r. do 31.10.2012 r.:

1. zasiłek rodzinny na dzieci: Z., G., R. odpowiednio w kwocie 68 zł, 91 zł, 91 zł miesięcznie,

2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 na dzieci: G. i R. w kwocie po 100 zł na każde dziecko,

3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej dla Z.Ł. w kwocie 80 zł miesięcznie.

J.Ł. jest właścicielem nieruchomości położonych w S.:

o powierzchni 1,2600 ha, składającej się z działek o numerach [...], [...] i [...] oraz o powierzchni 0,2348 ha, składającej się z działek o numerach [...] i [...]. Na nieruchomościach tych ustanowione są wpisy hipoteczne z tytułu zobowiązań kredytowych, podatkowych oraz zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie 259.201,12 zł.

J.Ł. jest także współwłaścicielem nieruchomości gruntowej położonej w Ł. o pow. 0,2885 ha (współwłasność z siostrą R.K.), na której prowadzona jest działalność gospodarcza spółki cywilnej ZPHU "A" R.K., J.Ł.. Na nieruchomości tej ustanowione są także wpisy hipoteczne z tytułu zobowiązań kredytowych i podatkowych na łączną kwotę 1.187 591,56 zł.

Żona wnioskodawcy, M.Ł. zarabia miesięcznie netto 1.877,20 zł,

z czego potrącana jest kwota 477 zł, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku nieruchomego. Jest właścicielką samochodu osobowego: Ford Galaxy r. prod. 1998 o wartości ok. 6.000 zł, oraz samochodu osobowego Seat Alhambra rok prod. 1999 zakupiony w 2011 r. za 2.000 euro, wartość szacunkowa 9.000 zł. Dochód rodziny to łącznie kwota w wysokości 1.730,20 zł.

Na miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego składają się następujące opłaty: gaz 167,18 zł/2 m-ce, energia elektryczna 235,78 zł/2 m-ce, podatek rolny 128 zł/rok, telefon 81,13 zł/m-c, odpady komunalne 140,40 zł/rok, wyżywienie 2 000 zł, wyżywienie dzieci w szkole 354 zł/m-c, zakup opału w sezonie grzewczym to 1 800 zł, ubezpieczenie domu 167/rok.

Suma wydatków miesięcznych rodziny wnioskodawcy to kwota: 3.713,62 zł. Zatem po zbilansowaniu aktualnych miesięcznych dochodów tj. 1.730,20 zł oraz niezbędnych kosztów utrzymania tj. 3.713,62 zł, występuje niedobór środków finansowych. W pokrywaniu wydatków na bieżące utrzymanie pomagają rodzice J.Ł., poprzez wyżywienie dzieci podczas wakacji oraz matka żony, która sporadycznie wręcza gotówkę

J.Ł. ujawnił również, że przebywa we Włoszech, lecz nie są to wyjazdy w celach zarobkowych. Natomiast żona J.Ł. oświadczyła, że mąż wyjeżdża do Włoch na prace sezonowe.

Jak ustalono na dzień złożenia wniosku o ulgę, zaległość wynikająca ze złożonych zeznań PIT-36L stanowiła łącznie kwotę 10.848 zł, odsetki za zwłokę 4 930 zł, natomiast zaległość za 2004 rok wynosiła 26 035,60 zł, odsetki za zwłokę 22.936 zł. W drodze egzekucji administracyjnej wyegzekwowano kwotę 1.270 zł za 2010 r., przy czym wnioskodawcę nadal obciążają odsetki za zwłokę wynikające z nieuregulowania w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 rok. Należność objęta wnioskiem o umorzenie wynika z prowadzonej działalności gospodarczej w ramach Spółki cywilnej "A" R.K., J.Ł.

Organ I instancji stwierdził, że w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, ze względu na trudną sytuację finansową wnioskodawcy i jego rodziny. Zaistniała również przesłanka interesu publicznego, z uwagi na kwotę egzekwowanych zaległych należności oraz wysokość wydatków miesięcznych, co

w konsekwencji zmusza do zwracania się o pomoc do organizacji społecznych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że za odmową uwzględniania wniosku przemawiają okoliczności powstania zaległości podatkowej, polegające na niepłaceniu kwot wynikających ze złożonych zeznań podatkowych PIT-36L za 2008 r., 2009 r. oraz z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].02.2009 r., nr [...], określającej wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.

J.Ł. nie utracił możliwości zarobkowania. Ponadto ze względu na zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomościach wnioskodawcy istnieje możliwość częściowego zaspokojenia należności podatkowych.

J.Ł. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, polegające na niezasadnym uznaniu, że

w stosunku do skarżącego nie zostały spełnione przesłanki, warunkujące umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Zdaniem skarżącego organ podatkowy zbyt powierzchownie ocenił zebrany

w sprawie materiał dowodowy, w części dotyczącej sytuacji życiowej skarżącego

a w konsekwencji nie uwzględnił interesu podatnika. J.Ł. poinformował, że nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wskazał, że nieruchomości gruntowe jakie posiada obciążone są wieloma zobowiązaniami na łączną kwotę przekraczającą milion złotych. Podał, że nie może sprzedać żadnej części swojego majątku dla zaspokojenia zaległości podatkowej, ponieważ nieruchomości są obciążone hipotekami. Podkreślił, że obciążenie podatkiem akcyzowym w znacznej kwocie było wynikiem nieprecyzyjnych przepisów podatkowych, które były różnie interpretowane przez organy podatkowe. W rezultacie zobowiązany stał się "ofiarą złego prawa", czego w żaden sposób nie można uznać za okoliczność niezależną.

Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił złożonego odwołania i opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W pierwszej kolejności wskazał, że umorzenie zaległości podatkowych

i odsetek za zwłokę w niniejszej sprawie regulują nie tylko odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej (art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1) ale również art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, ustawa z dnia 30.04.2004 r.

o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz.U.

z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29.03.2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311). Szczególnemu uwzględnieniu podlegają również przepisy zawarte w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15.12.2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006 z późn. zm.).

Organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w kontekście spełnienia przez stronę warunków, pozwalających na uzyskanie wsparcia w ramach wnioskowanej pomocy de minmis.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedstawionych przez skarżącego informacji, organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do działalności prowadzonej przez spółkę cywilną "A" R.K., J.Ł., nie występują wyłączenia, zawarte w treści art. 1 ust. 1 lit. a-g rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, uniemożliwiające ubieganie się o pomoc de minimis. Mając na uwadze treść art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, w świetle którego ogólna kwota pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie może przekroczyć 200.000 Euro w dowolnie ustalonym okresie 3 lat budżetowych, stwierdzono na podstawie formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, że wnioskowana pomoc, wraz z pomocą uzyskaną w okresie trzech lat budżetowych nie przekroczy obowiązującego limitu 200.000 Euro.

Analizując, czy w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 1 ust. 1 lit. h ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, uniemożliwiająca udzielenia pomocy w formule de minimis podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji, organ odwoławczy oparł się o kryteria zawarte w pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji zwrócił uwagę na uzyskane przez przedsiębiorstwo z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wielkości przychodu, kosztów i dochodu zadeklarowanego w zeznaniach rocznych PIT-36L za lata 2008 - 2010. Stwierdził, że s.c. ZPHU "A" R.K., J.Ł. w okresie trzech ostatnich lat nie wygenerowała straty, a jej wspólnik J.Ł. w zeznaniach PIT-36L za lata 2008 - 2010 deklarował dochód. Uznano, że typowe oznaki przedsiębiorstwa zagrożonego, tj. rosnące straty, zwiększanie się zapasów, nadwyżka produkcji, rosnące zadłużenie, zmniejszająca się wartość aktywów netto nie charakteryzują działalności gospodarczej prowadzonej przez Podatnika. Badając wysokość dokonywanej przez spółkę sprzedaży netto na podstawie zestawienia danych z deklaracji VAT-7 za okres od 2008 r. do 2010 r., dostrzec można jej spadek. Jak wynika z kolei z analizy uzyskiwanych wyników finansowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorstwo s.c. ZPHU "A" R.K., J.Ł., od 2008 r. nie odnotowywało rosnących strat, lecz uzyskiwało systematycznie dochody za poszczególne lata.

Wzięto również pod uwagę, że informację udzieloną przez J.Ł., iż spółka nie spełnia kryteriów kwalifikujących się do objęcia postępowaniem upadłościowym.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał że, przedsiębiorstwo prowadzone przez s.c. ZPHU "A" R.K., J.Ł. nie jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji, w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych (...). Zatem organ odwoławczy stwierdził, iż wyłączenia zawarte w treści art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) 1998/2006, uniemożliwiające ubieganie się o pomoc de minimis, nie występują w odniesieniu do pomocy wnioskowanej przez podatnika Wnioskodawca spełnia wynikające z ww. rozporządzenia Komisji (WE) warunki do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie wsparcia w ramach pomocy de minimis, w zakresie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz znaleźnymi odsetkami za zwłokę.

W dalszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej zbadał, czy w sprawie zachodzą przewidziane w art. 67a Ordynacji podatkowej materialnoprawne przesłanki określone jako ważny interes podatnika i interes publiczny. W tym celu dokonał oceny sytuacji materialnej, finansowej i życiowej J.Ł., przedstawionej przez organ I instancji i stwierdził, iż jest ona trudna i wyczerpuje znamiona przesłanki ważnego interesu podatnika. W ocenie organu odwoławczego, jednorazowa zapłata zaległości podatkowych z tytułu podatku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, przy dochodach miesięcznych uzyskiwanych przez żonę wnioskodawcy w wysokości 1 730,20 zł netto, oraz niezbędnych wydatkach związanych z utrzymaniem domu i rodziny w wysokości 2 821,75 zł miesięcznie, jest niemożliwa i stanowi zagrożenie egzystencji rodziny wnioskodawcy. Organ odwoławczy zauważył równocześnie, że konieczność spłaty zaciągniętych kredytów czyni sytuację finansową podatnika jeszcze trudniejszą.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że jednorazowa zapłata przez podatnika objętych przedmiotowym wnioskiem zaległości może zmusić podatnika do korzystania ze środków pomocy społecznej, co tym samym wskazuje na zaistnienie w rozpatrywanej sprawie przesłanki interesu publicznego.

Jednak Dyrektor Izby Skarbowej, ze względu na fakt, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę opiera się na uznaniu administracyjnym stwierdził, iż w analizowanej sprawie, pomimo wystąpienia obu przesłanek przewidzianych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, za odmową umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami z zwłokę przemawiają następujące okoliczności. Zaległości podatkowe, zostały zabezpieczone częściowo hipotekami przymusowymi na nieruchomości położonej w Ł., nr działki [...]. Ponadto, wobec Pana J.Ł. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w stosunku do zaległości podatkowych w łącznej kwocie 38 213,40 zł, obejmujące m.in. przedmiotowe zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oraz za okres od 2008 r. do 2009 r. Wartość rynkowa nieruchomości położonej na działce nr [...] w Ł., określono na kwotę 1.293.470 zł. W związku z powyższym możliwe jest egzekwowanie zaległości w podatku dochodowym od osób za 2004 r. z przedmiotu hipoteki. Poza tym, spółka podjęła decyzję w sprawie sprzedaży stacji paliw. W wyniku rozmów kontrahent wpłacił zaliczkę w wysokości 102 680,69 zł, na poczet zadłużenia Spółki "A." Dopóki zatem istnieją możliwości zapłaty zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, ich umorzenie jest nieuzasadnione. Organ odwoławczy wziął również pod uwagę, iż J.Ł. zamierza kontynuować działalność w zakresie sprzedaży paliw. Wnioskodawca nie utracił więc możliwości zarobkowania. Ze względu na posiadanie przez Państwa Ł. majątku ruchomego w postaci samochodów osobowych, jak również brak rozdzielności majątkowej, organ odwoławczy wskazał, że mogłyby one stanowić poprzez sprzedaż, źródło środków finansowych pozwalających na choćby częściową spłatę ciążących na podatniku zaległości podatkowych. Mając na uwadze fakt uzyskiwania przez podatnika stałych dochodów za okres od 2008 - 2010 r., w tym również z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, którą zamierza kontynuować, uznano, że nie jest wykluczone, iż w przyszłości uzyska on dochód pozwalający na zapłatę wnioskowanych zaległości i odsetek za zwłokę.

W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego. Zgromadził i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno przedstawiony przez Stronę, jak też będący w dyspozycji Urzędu Skarbowego. Dokonał wnikliwej analizy, m.in. dochodów podatnika za lata 2004 oraz 2008-2010 oraz innych informacji, zawartych we wniosku. Odniósł się do wszystkich argumentów wnioskodawcy, dokonał analizy sytuacji finansowej, rodzinnej i materialnej podatnika oraz analizy ekonomicznej prowadzonego przedsiębiorstwa, jak również zbadał zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

J.Ł. zaskarżając powyższą decyzję do tut. Sądu zarzucił jej naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą przesłanki warunkujące umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Skarżący podniósł, że właściwa ocena, czy w sprawie zachodzi ważny interes podatnika i interes publiczny jest możliwa po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych. O umorzeniu powinna decydować szczególna sytuacja majątkowa i osobista podatnika, która uniemożliwia zapłatę zaległego podatku wraz z należnościami ubocznymi. Organ winien uwzględnić także normalne uwarunkowania ekonomiczne, w tym wysokość dochodu, uzyskiwanego przez stronę, wielkość wydatków. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadą zaufania i bezpieczeństwa. Organ podatkowy nie rozważył należycie przesłanki ważnego interesu podatnika a materiał dowodowy ocenił zbyt powierzchownie. W zamian pierwszeństwo przyznał interesowi publicznemu.

Skarżący podkreślił, że w toku postępowania wykazano, że skarżący nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej wraz z odsetkami bez znacznego uszczerbku dla własnej sytuacji finansowej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie powinno mieć znaczenia, iż skarżący jest właścicielem określonych nieruchomości, gdyż są one obciążone wieloma zobowiązaniami na łączną kwotę przekraczającą milion złotych. Wartość nieruchomości jest ujemna i może być zbyta jedynie na pokrycie obciążających ją hipotek. Okoliczności powstania zaległości podatkowych nie były zależne od skarżącego, gdyż były skutkiem zastosowania nieprecyzyjnych przepisów podatkowych, różnie interpretowanych przez organy. W rezultacie skarżący stał się ofiarą złego prawa, co w żaden sposób nie może być uznane za okoliczność zależną od skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł

o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z wnioskiem Skarżącego jego żądanie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami rozpatrzone zostało w ramach pomocy de minimis.

Ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna we własnym zakresie, a także w ramach Spółki cywilnej ZPHU "A" R.K., J.Ł., jego wiosek był rozpatrzony w ramach prawa krajowego jak i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego, dotyczących pomocy w ramach de minimis. Przepisy prawa krajowego zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 59, poz. 404 ze zm.). Natomiast przepisy prawa wspólnotowego, to rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379), a także Wytyczne Wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw C 2004/C299/02. Art. 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 określa wyjątki, kiedy przepisy tegoż rozporządzenia nie mają zastosowania do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym i organy stwierdziły, iż powyższe wyjątki nie zachodzą, a więc nie zachodzi wyłączenie do zastosowania pomocy de minimis.

Art. 2 ust. 2 powyższego rozporządzenia komisji (WE) stanowi, że ogólna kwota pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie może przekroczyć 200 000 EURO w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych, zaś całkowita wartość tej pomocy przyznanej podmiotowi gospodarczemu działającemu w sektorze transportu drogowego przez dowolny okres 3 lat budżetowych nie może przekroczyć 100 000 EURO. Okres trzech lat budżetowych obejmuje bieżący rok budżetowy i dwa poprzedzające go lata.

Organy ustaliły, że ZPHU s.c. "A" R.K., J.Ł. w okresie od 1 I 2010r. do dnia 24 X 2012r. tj. w okresie ostatnich 3 lat budżetowych poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie ulgi, otrzymała pomoc de minimis w kwocie 47 610,15 zł, co w przeliczeniu na EURO stanowi kwotę 11.440,36zł, a więc powyższa pomoc nie przekroczyła dozwolonej pomocy określonej w art. 2 ust. 2 wyżej cyt. rozporządzenia Komisji (WE).

Powyższy przepis Komisji (WE) pozostaje w związku z art. 37 ust. 1 wyżej cyt. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który określa jakie dokumenty oraz dane powinien przedstawić podmiot ubiegający się o pomoc de minimis a to:

1) wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie;

2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczania pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

Art. 1 ust. 1 lit. h wyżej cyt. rozporządzenia komisji (WE) Nr 1998/2006 wyłącza przyznanie pomocy de minimis podmiotowi gospodarczemu znajdującemu się w trudnej sytuacji. Definicję przedsiębiorstwa zagrożonego zawierają punkty: 9, 10 i 11 wyżej cytowanych Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw ( 2004/C 244/02). Punkt 9 powyższych Wytycznych stanowi, że Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko lub średnioterminowej.

Zgodnie natomiast z punktem 10 tych Wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach:

a) w przypadku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad ¼ tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

b) w przypadku Spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi Spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad ¼ w okresie poprzedzających 12 miesięcy lub

c) niezależnie od rodzaju Spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Punkt 11 powyższych Wytycznych stanowi, że nawet, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności, gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększenie się zapasów, nadwyżka produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym.

W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli (akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych).

Organy ustaliły, że zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych objęte przedmiotowym wnioskiem wynikają z działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę cywilną "A" R.K., J.Ł.

Organy badały czy przedmiotowa Spółka cywilna nie jest podmiotem w trudnej sytuacji w rozmienieniu art. 1 ust. 1 lit. h wyżej cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nhr 1998/2006 oraz w rozumieniu pkt 9-11 wyżej cyt. Wytycznych wspólnotowych, co wykluczałoby możliwość przyznania pomocy de minimis. Organy stwierdziły, że Spółka w okresie ostatnich trzech lat nie wygenerowała straty. Natomiast fakt zmniejszania się zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie jest tożsamy z wystąpieniem strat.

Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu, Spółka nie odnotowała w latach ubiegłych straty przewyższającej 50% wartości kapitału zakładowego, jak również w ostatnim roku obrotowym strata nie przewyższała 25% wartości kapitału zakładowego.

Zobowiązania Spółki nie przewyższają też jej majątku, wobec czego zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2006r. Nr 60, poz. 535 ze zm.) dłużnik nie jest niewypłacalny.

Wnioskodawca nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organy ustaliły, że w odniesieniu do ostatnich 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku, zwiększył się stan zadłużenia Spółki, ,maleje obrót. Nie ustalono natomiast czy następuje wzrost zapasów, zmniejsza się płynność finansowa, maleje wartość aktywów netto.

Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji wynika, że zobowiązania spółki cywilnej ZPHU "A" R.K., J.Ł. kształtują się następująco:

1/ z kserokopii pisma Banku Spółdzielczego w B. z dnia 18.06.2012 r. wynika, że zadłużenie spółki na dzień 18.06.2012 r. z tytułu kredytów wynosi razem: kapitał -715 720,56 zł, odsetki - 473 204,47 zł;

2/ z kserokopii zaświadczenia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18.04.2012 r. znak: [...] wynika, że na dzień 11.04.2012 r. zaległości spółki wynoszą 78 282,00 zł;

3/ z kserokopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23.05.2012 r. znak: [...] wynika, że spółka posiada zaległości z tytułu:

* ubezpieczenia społecznego za okresy od X 2007 r. do XII 2007 r. i do III 2009 r. do V 2009 r. oraz od V 2009 r. do XII 2010 r. w łącznej kwocie 24 936,45 zł;

* ubezpieczenia zdrowotnego za okres od XII 2007 r. do III 2009 r. i od V 2009 r. do XII 2010 r. w łącznej kwocie 17 264,11 zł;

* Funduszu Pracy za okres od XII 2007 r. do III 2009 r. i od V 2009 r. do XII 2010 r. w łącznej kwocie 2 904,27 zł.

- zobowiązanie spółki wobec Dystrybucja Paliw "C" w L. Sp. z o.o. -

zaległość na dzień 20.07.2010 r. wyniosła 32 824,85 zł (kserokopia pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej znak: [...] z dnia 20.07.2010 r.);

- zobowiązanie spółki wobec PPH "B" spółka z o.o. w G., należność

główna w kwocie 27 118,95 zł, odsetki za zwłokę naliczone do dnia 12.01.2011 r. w kwocie 5 894,78 zł (kserokopia pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia 12.01.2011 r. znak: [...]).

Ostatecznie organy uznały, że w stosunku do Spółki nie zostały spełnione warunki z art. 9-11 w/w Wytycznych i nie można jej uznać za przedsiębiorstwo zagrożone, wobec czego co do zasady pomoc de minimis może mieć w stosunku do Spółki zastosowanie. J.Ł. od 1 I 2011r. zawiesił własną działalność gospodarczą, jak również od tej daty została zawieszona działalność gospodarcza Spółki. Dochody rodziny J.Ł. w skład której wchodzi również żona i troje dzieci składają się z zasiłku rodzinnego w wysokości 330zł, oraz zarobków żony w wysokości 1730,20zł które po potrąceniu wynoszą 1400,20zł. Niezależnie od typowych wydatków na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa domowego, na skarżącym ciąży spłata zobowiązań z tytułu kredytu z ratą miesięczną około 1200zł spłaconego na bieżąco, kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie z żoną, spłacanego w wysokości 725,72zł miesięcznie. Ponadto pozostały mu do spłaty jeszcze dwie raty należności sądowych po 165zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności.

Po zbilansowaniu dochodów z kosztami utrzymania, występuje niedobór środków finansowych. Skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości położonych w S., jedna o pow. 1,26 ha i druga o pow. 0,2348 ha, obie obciążone hipotekami na łączną wysokość 259.201,12zł oraz współwłaścicielem nieruchomości położonej w Ł. o pow. 0,2885 ha, na której prowadzona jest działalność gospodarcza Spółki, która również obciążona jest hipotekami na kwotę 1187 591,56zł.

Art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwlokę lub opłatę prolongacyjną.

Organ odwoławczy uwzględniając bardzo trudną sytuację finansową i życiową podatnika i jego rodziny, stwierdził, że jest ona trudna i wyczerpuje znamiona przesłanki ważnego interesu podatnika.

Jednoczesna zaplata przez podatnika objętych wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i odsetek mogłaby doprowadzić do zagrożenia egzystencji rodziny podatnika zwłaszcza, że dochody uzyskiwane miesięcznie przez rodzinę podatnika nie pokrywają w pełni kosztów jej utrzymania. W ocenie organu II instancji zapłata nawet części zaległości, mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której podatnik będzie zmuszony do korzystania ze środków pomocy społecznej, a więc pochodzących z budżetu państwa. W reasumpcji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzą obie przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego.

Jednakże organ odwoławczy podniósł, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych i odsetek przewidziana w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zbudowana jest w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego. Zasada uznania administracyjnego polega na tym, że wystąpienie w danej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, bądź obu z nich, nie przesądza o pozytywnym dla podatnika rozstrzygnięciu sprawy.

Organ II instancji uznał, że pomimo wystąpienia obu wyżej przedstawionych przesłanek istnieją okoliczności przemawiające za odmową umorzenia zaległości podatkowych, a to iż większość zaległości zabezpieczona jest hipotekami przymusowymi, J.Ł. nie utracił możliwości zarobkowania a w przyszłości zamierza prowadzić stację paliw na wydzierżawionych nieruchomościach, żona skarżącego jest właścicielką dwóch samochodów a on sam jednego, które mogliby sprzedać i spłacić choćby część zaległości. Ponadto zaległości nie powstały z przyczyn losowych, ale na skutek określonego działania podatnika.

Z uwagi, że decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych zarówno nie stanowiąca zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej pomocy publicznej, jak i zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 tej ustawy stanowiąca pomoc publiczną, jest decyzją o charakterze uznaniowym, powoduje, że kontroli sądowej w takiej sprawie podlega w rzeczywistości jedynie poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji - tak WSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2001r. sygn. akt I SA./Ka 498/00.

Tymczasem w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe jest obszerne i prawidłowe.

Zobowiązanie podatkowe za 2004r. nie uległo przedawnieniu ponieważ zostało zabezpieczone hipoteką na nieruchomości gruntowej położonej w Łężycach o pow. 0,2885 ha.

Zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Wobec powyższych ponieważ organy nie naruszyły prawa zarówno materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 Ppsa.