Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 662/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9, art. 127a, art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 maja 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej J. P. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 maja 2019 r. Prezydent Miasta odmówił J. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką D. W.

Organ I instancji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 11 marca 2019 r. i tego samego dnia została wydana decyzja odmowna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r. uchyliło tę decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę , wskazując na treść art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), stwierdził, że SKO w powyższej decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. wskazało, że brak było podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że niepełnosprawność matki skarżącej nie powstała w okresach życia wskazanych w tymże przepisie z uwagi na datę powstania niepełnosprawności.

Ponadto organ I instancji, wskazując na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że skarżącej decyzją z dnia 27 czerwca 2014 r. przyznano zasiłek dla opiekuna bezterminowo od dnia 15 maja 2014 r. Nie jest natomiast możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń. Wnioskodawczyni, wezwana w celu złożenia oświadczenia dotyczącego rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna oświadczyła w dniu 27 maja 2019 r., że zrezygnuje z pobieranego zasiłku dla opiekuna w momencie uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś na dzień dzisiejszy nie zrezygnuje z pobieranego świadczenia.

W tej sytuacji organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia 24 lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. dokonał wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, z której wynika, że czas powstania niepełnosprawności osoby dorosłej nie może mieć wpływu na odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednak oświadczeniem z dnia 27 maja 2019 r. skarżąca zastrzegła, że na dzień dzisiejszy nie zrezygnuje z pobierania zasiłku dla opiekuna, ponieważ jest to jej źródło utrzymania. Wobec treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium uznało, że bez uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna nie ma prawnej możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś strona wprost oświadczyła, że nie zrezygnuje z pobieranego zasiłku dla opiekuna. Z tych względów Kolegium nie mogło orzec we własnym zakresie (art. 138 § 2 k.p.a).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych przez nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, a nadto naruszenie art. 6, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadniając skargę wyjaśniła, że mając świadomość, że nie można pobierać dwóch świadczeń jednocześnie, wnioskując o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła, że zrezygnuje z zasiłku dla opiekuna w momencie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sam fakt uzyskania przez nią zasiłku dla opiekuna nie może mieć ostatecznego znaczenia dla oceny jej wniosku. Jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, więc nie może pozwolić sobie na pozostawanie bez żadnego wsparcia finansowego ze strony państwa. Zdaniem skarżącej organ I instancji unikał rozpoznania w odrębnym postępowaniu wniosku o uchylenie prawa do zasiłku dla opiekuna na podstawie art. 155 k.p.a., co spowodowałoby już w początkowym etapie postępowania ustanie negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nadto skarżąca zakwestionowała działanie organów, polegające na odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku wystąpieniem negatywnej przesłanki kryterium wieku osoby wymagającej opieki, w którym powstała niepełnosprawność, bez uwzględnienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz.2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wskazane w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Skarżąca jest córką osoby wymagającej opieki, wobec czego należy do kręgu osób określonych w ww. przepisie. Matka skarżącej, urodzona w 1936 r., orzeczeniem z dnia 19 września 2012 r. zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, przy czym w orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 19 lipca 2012 r.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z uwagi na literalne brzmienie powyższego przepisu osobom, opiekującym się dorosłymi osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym, ubiegającym się o świadczenie pielęgnacyjne odmawia się nierzadko przyznania prawa do tego świadczenia z uzasadnieniem, że nie da się ustalić, czy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, jak stanowi art. 17 ust. 1b ustawy.

Jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w obu wydanych przez siebie w niniejszej sprawie decyzjach prawidłowo uznało, że fakt , że nie da się ustalić , czy niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej nie powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - nie jest przesłanką uniemożliwiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Przedmiotowy wyrok jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym zakresie jego zastosowania. Wyrok ten odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust.1b ustawy nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Skutkiem tego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Omawiany przepis ustawy - art. 17 ust. 1b jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało na uwadze powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznając, że czas powstania niepełnosprawności matki skarżącej nie może stanowić przeszkody w przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko to Sąd orzekający podziela, a organy administracji stanowiskiem tym , na mocy art. 153 p.p.s.a., są ponadto związane.

Jednak możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zależy jedynie od powyższej okoliczności.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 27 ust. 5 w/w ustawy , w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu

i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Nie było sporne, że skarżąca, sprawująca stałą opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką otrzymuje, na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tj. Dz.U. z 2017r., poz., 2092 ze zm. ) , zasiłek dla opiekuna, przyznany decyzją z dnia 27 czerwca 2014 r., na okres od 15 maja 2014 r. – bezterminowo.

Zgodnie z art. 1 w/w ustawy określa ona warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca, chcąc obecnie uzyskać świadczenie korzystniejsze finansowo - świadczenie pielęgnacyjne – złożyła w dniu 7 marca 2019 r. wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia, oświadczając także tego samego dnia, że z dotychczas pobieranego świadczenia zrezygnuje w dniu przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. , wskazując na niemożliwość uzyskania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innego tego typu świadczeń przywołało stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego , że wydanie decyzji o ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest pod warunkiem zrzeczenia się ustalonego zasiłku, co powinno być wyjaśnione stronie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji miał m.in. zbadać, czy spełnione zostały przesłanki uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna, a złożone przez stronę oświadczenie miało być sprecyzowane przez stronę i organ I instancji odnośnie potwierdzenia żądania wszczęcia postępowania dotyczącego uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna.

Organ I instancji , przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wezwał skarżącą – w związku z decyzją SKO z dnia 26 kwietnia 2019 r. do zgłoszenia się w organie w celu złożenia oświadczenia dotyczącego rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. Skarżąca w związku z tym złożyła oświadczenie , że podtrzymuje stanowisko dołączone do wniosku, że rezygnację z zasiłku dla opiekuna złoży po przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Stanowisko to stało się powodem odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem organy uznały, że bez rezygnacji skarżącej z zasiłku dla opiekuna nie może być jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Stanowisko takie byłoby prawidłowe, gdyby organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przed wydaniem decyzji kontrolowanych przez Sąd w niniejszym postępowaniu, udzieliły skarżącej prawidłowych informacji i pouczeń. W ocenie Sądu informacje zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2019 r. nie musiały być dla skarżącej na tyle czytelne, by mogła ona z pełnym rozeznaniem sytuacji prawnej, w jakiej się znalazła, podjąć decyzję co do treści oświadczenia, które miała złożyć. Wszak decyzja organu odwoławczego, bardzo obszerna i poruszająca różne aspekty kwestii możliwości przyznania stronie przedmiotowego świadczenia zawierała i analizę obowiązujących przepisów prawa, i obszerny wywód dotyczący skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. , i stanowisko organu odwoławczego co do dalszego , możliwego postępowania, które związane jest z m.in. z ewentualną możliwością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącej prawa do zasiłku dla opiekuna. Nie muszą to być kwestie łatwe do zrozumienia dla osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne.

W tym stanie rzeczy przypomnieć należy, że przepis art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego zawiera zasadę dotyczącą informowania stron. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ I instancji przed wydaniem decyzji z dnia 29 maja 2019 r. poprzestał jedynie na wezwaniu skarżącej do stawiennictwa w celu złożenia oświadczenia w kwestii rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna. Z akt administracyjnych nie wynika, by organ wyjaśnił skarżącej , jaka jest jej obecna sytuacja prawna i jaki może być dalszy tok postępowania, ani by próbę taką w ogóle podjął. Nie wynika z nich też, by wyjaśnił skarżącej , że możliwość skorzystania z wyboru świadczenia , o jakim mowa w art. 27 ust. 5 w/w ustawy , nie może polegać na uzależnianiu rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia od przyznania prawa do drugiego świadczenia, bowiem jest to sprzeczne tak z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, która ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jak i z samym art. 27 ust. 5 , w którym wyraźnie wskazano , że przysługiwać może tylko jedno ze świadczeń - wybrane przez osobę uprawnioną.

Z akt administracyjnych nie wynika też, by organ I instancji przed odebraniem od skarżącej oświadczenia upewnił się, że skarżąca właściwie zrozumiała wskazówki udzielone przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r., dotyczących także możliwości wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

Okoliczności tych nie dostrzegł także organ odwoławczy, nie podejmując żadnych działań w omawianej kwestii i poprzestając na uznaniu, że złożone przez skarżącą oświadczenie z dnia 27 maja 2019 r. przesądza o sposobie załatwienia sprawy.

Zdaniem Sądu to wadliwe działanie organów obu instancji , polegające na naruszeniu art. 9 k.p.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Spełnione w tej sytuacji zostały przesłanki do uwzględnia skargi i uchylenia decyzji organów obu instancji.

Reasumując stwierdzić należy, że z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżąca od wielu lat sprawuje opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, w związku z czym pobierała świadczenie pielęgnacyjne, a następnie zasiłek dla opiekuna, przyznany decyzją z dnia 27 czerwca 2014 r. Świadczenia te były również związane z nie podejmowaniem przez skarżącą lub rezygnacją przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Tak więc nie może być wątpliwości, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub z niej rezygnuje z uwagi na wieloletnie sprawowanie opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Jak też już wyżej wskazano, czas powstania niepełnosprawności matki skarżącej nie może stanowić podstawy odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a stanowiskiem tym organy są związane.

Tak więc jedyną przeszkodą do uzyskania przez skarżącą przedmiotowego świadczenia jest to, że pobiera ona zasiłek dla opiekuna, wobec czego, aby uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca musi dokonać wyboru świadczenia, i to wyboru bezwarunkowego.

Wynika to z faktu, że nie jest możliwe – w świetle obowiązujących przepisów prawa - uprzednie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i dopiero późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego ( uchylenie) decyzji dotyczącej zasiłku dla opiekuna. W takim przypadku bowiem w pewnym okresie funkcjonowałyby w obrocie prawnym równocześnie dwie decyzje , przyznające skarżącej dwa różne świadczenia , co nie jest dopuszczalne. Oczywiście w przypadku rezygnacji przez stronę z dotychczas przysługującego świadczenia organy powinny jak najszybciej wydać decyzję przyznającą świadczenie przez stronę wybrane, by nie dopuścić do luki w ciągłości pobieranych świadczeń.

Decyzja przyznająca skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna mogłaby być uchylona w oparciu o art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Wyjaśnić należy, że organy mogą wydać decyzję uchylającą decyzję o zasiłku dla opiekuna w oparciu o art. 155 k.p.a. tylko wówczas, gdy skarżąca wyrazi wolę uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna przed wydaniem decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W celu przyśpieszenia możliwości wydania decyzji przyznającej stronie wybrane świadczenie możliwe jest skorzystanie przez stronę ze zrzeczenia się z prawa do wniesienia odwołania od decyzji uchylającej decyzję dotyczącą świadczenia dotychczas pobieranego ( art. 127 a k.p.a), co pozwoliłoby na to, że decyzja uchylająca szybciej stałaby się ostateczna.

Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu:

§ 1. W trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję.

§ 2. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.

Te wszystkie okoliczności powinny być w sposób przystępny i zrozumiały wyjaśnione skarżącej , która – choć literalnie ( choćby w skardze) deklaruje zrozumienie problemu niemożliwości przysługiwania jej w jednym czasie dwóch różnych świadczeń, to nie rozumie jednak prawnej konieczności złożenia prawidłowego oświadczenia o rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia.

Stwierdzić na koniec należy, że obowiązki nałożone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego na organy administracji mają też swoje granice.

O ile skarżąca - w przypadku wyjaśnienia jej przez organy wskazywanych powyżej kwestii, jak też tego, że dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego musi ona wyrazić jednoznaczną wolę rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna, co powinno skutkować uchyleniem decyzji o zasiłku dla opiekuna, a co dopiero pozwoli na definitywne rozstrzygnięcie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - nadal podtrzymywać będzie swoje stanowisko, że z prawa do zasiłku dla opiekuna zrezygnuje dopiero po uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - organom pozostanie negatywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie udzielenie skarżącej - w przystępnej i zrozumiałej formie - wszelkich niezbędnych pouczeń i wskazówek w omawianych powyżej kwestiach, w szczególności dotyczących braku możliwości uprzedniego przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przed jej rezygnacją ze świadczenia dotychczas pobieranego i przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o zasiłku dla opiekuna. Wówczas rzeczą organów będzie odebranie od skarżącej oświadczenia dotyczącego wyboru świadczenia, którego treść determinować będzie dalsze postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.