Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 324/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 i art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: par. 1, par. 2, par. 17, par. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
article: art. 107, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Wiesław Kisiel (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego skargę oddala


UZASADNIENIE

wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 324/07

W dniu [....] D.G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na jej córkę M.C. z tytułu rozpoczęcia r. szkolnego. Do wniosku zostały dołączone m.in. zaświadczenie Urzędu Skarbowego .......o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w r. 2005, zaświadczenie o zatrudnieniu w ......Bibliotece Publicznej w K. i wysokości wynagrodzenia za pierwszy pełny miesiąc pracy oraz oświadczenie członków rodziny o wysokości dochodu uzyskanego w r. 2005. W oparciu o dołączone dokumenty organ ustalił, iż w 2005 r. rodzina D.G. uzyskała dochód [....] .Miesięczny dochód rodziny wyniósł [....] zł, a po doliczeniu dochodu uzyskanego w 2006 r. – [....] zł. Z kolei miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [....].

W dniu [....] Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [....] w której odmówił D.G. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prawo do zasiłku rodzinnego i do dodatków do tego zasiłku przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł.

Jeżeli dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Kwota najniższego zasiłku rodzinnego wynosi 48 złotych (art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

W przypadku rodziny D.G. kwota dochodu rodziny uprawniająca do zasiłku rodzinnego wynosi [....] zł (504 zł x 2 osoby + 48 zł). Dochód członków rodziny D.G. za 2005 r. wyniósł łącznie [....] zł, w tym [....] zł dochodu D.G. opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz [....] zł dochodu nie podlegającego opodatkowaniu. Miesięczny dochód rodziny wyniósł [....] zł czyli [....] zł na jednego członka rodziny.

Z tych względów odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego i wnioskowanych dodatków.

Od powyższej decyzji D.G. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Zarzuciła organowi I instancji poświadczenie nieprawdy, przeinaczenie okoliczności faktycznych, świadome zatajenie istotnych okoliczności oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości dochodu rodziny w wysokości [....] zł miesięcznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006, nr 139 poz. 992 ze zm.), §§ 1, 2 i 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, wydało w dniu [....] którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż w 2005 r. w przeliczeniu na osobę dochód rodziny D.G. wyniósł [....] zł., na co złożyło się [....] zł rocznie alimentów oraz [....] zł wynagrodzenia netto z tytułu zatrudnienia w ........ Bibliotece Publicznej w K. (zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne).

Kryterium dochodowe nie będzie spełnione nawet w przypadku uznania, iż dochód w wysokości [....] stanowił tzw. dochód utracony za 2005 r. Jeżeli bowiem do dochodu stanowiącego kwotę alimentów w wysokości [....] zł (......./ 12 miesięcy), doliczy się [....] zł (dochód uzyskany), łączna wysokość dochodu wyniesie [....] , natomiast na osobę [....] . Nie ma zatem tutaj znaczenia prawnego okoliczność uwzględnienia lub też nieuwzględnienia dochodu utraconego wynoszącego w 2005 r. kwotę [....] zł.

Kolegium stwierdziło również, iż objęta odwołaniem decyzja jest również prawidłowa pod względem formalnym i zawiera wszelkie elementy decyzji, o których mowa w art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o sposobie i trybie odwołania, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

W sprawach świadczeń rodzinnych organy administracji publicznej co do zasady nie działają w granicach uznania administracyjnego, lecz związane są przesłankami określonymi w ustawie. Maksymalna wysokość dochodu, umożliwiająca przyznanie zasiłku rodzinnego, jest ściśle określona przez ustawę.

W skardze z dnia [....] . D.G. przedstawiła własną interpretację przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących sposobu ustalenia dochodu rodziny. Z obliczeń skarżącej wynika, iż w 2005 r. jej rodzina uzyskała dochód [....] zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł [....] zł, a po odliczeniu utraconego w 2005 r. dochodu (w wyniku utraty pracy) i dodaniu uzyskanego w 2006 r. dochodu – [....] zł. Zatem miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [....] zł. Oznacza to, iż dochód rodziny nie przekroczył kwoty 504 zł stanowiącej ustawowe kryterium przyznania zasiłku rodzinnego. Błędnym zatem jest wyliczenie zastosowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które swoje wyliczenie opiera na bezpodstawnym myleniu dochodu rocznego i dochodu rodziny.

Skarżąca stwierdziła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do wskazanego przez nią, w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. , świadomego zatajenia okoliczności faktycznych mających wpływ na skutki prawne tej decyzji przez organ I instancji. Okolicznością faktyczną, popartą dokumentami będącymi w aktach sprawy, były w tym przypadku dokumenty poświadczające wysokość utraconego dochodu w 2005 r. Stwierdzenie Kolegium, że objęta odwołaniem decyzja jest prawidłowa pod względem formalnym nie oznacza, że zaskarżona decyzja posiada merytoryczne rozpoznanie wszelkich materiałów dowodowych, a tylko wykazuje, że zaskarżona decyzja posiada świadome i celowe ich pominięcie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W ocenie Kolegium zarzuty skarżącej są bezzasadne a zaproponowany sposób wyliczenia nie jest prawidłowy. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej organ II instancji wskazał na treść § 17 ust. 11 rozporządzenia, zgodnie z którym - w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Skarżąca powołuje się na pismo interpretacyjne Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w którym stwierdzono, że w przypadku utraty dochodu przez jednego z członków rodziny, należy obliczyć jego przeciętny miesięczny dochód uzyskany w 2005 r. i o ten dochód - jako utracony - pomniejszyć dochód rodziny uzyskany w 2005 r.. W związku z utratą dochodu przez D.G. , jej przeciętny dochód wyniósł 0,00 zł. Nie ma podstaw, aby doliczać w tym miejscu dochód z tytułu alimentów, ponieważ jest to dochód córki, składający się na dochód rodziny. Dochód rodziny wyniósł [....] zł z tytułu alimentów (miesięcznie na rodzinę .....zł). Do tej kwoty (......zł) należy doliczyć kwotę dochodu uzyskanego w wysokości [....] zł. Łącznie dochód wyniósł [....] zł, natomiast na osobę [....] zł.

Podstawą argumentacji Kolegium było stanowisko, że nie można mówić o utracie dochodu z innego źródła niż dochód utracony. Ponadto zdaniem Kolegium, jeżeli nawet przyjąć utratę całości dochodu skarżącej, a więc jej dochód za 2005 r. przyjąć na poziomie "0", to alimenty jej córki nie stanowią dochodu utraconego i jako takie nie mogą zostać od dochodu odliczone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

A. Kluczowe znaczenie dla sprawy objętą skargą D.G. ma odpowiedź na pytanie, czy przeciętny miesięczny dochód na jednego członka rodziny skarżącej, pozostającego z nią w jednym gospodarstwie domowym przekracza kwotę [....] zł. Ponieważ organy administracyjne prawidłowo wykazały, że granica ta została przekroczona, więc prawidłowe był odmówienie przyznania stronie żądanego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.

Zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. (art.5 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006, nr 139, poz. 992 ze zm.) powiększoną ewentualnie o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. (art.5 ust.3 zd.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Kwota najniższego zasiłku rodzinnego w 2006 r. wynosiła 48,00 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. nr 130, poz. 903). Skład sędziowski WSA w Krakowie podziela pogląd, że zasada równości podmiotów wobec prawa nakazuje przyjęcie, że kwota 48 zł powiększa dochód na jednego członka rodziny, a nie – tylko całej rodziny. (por. wyrok WSA z 28 października 2005 r., I SA/Wa 1778/04, LEX nr 188.735; wyrok WSA z 14 marca 2006 r., I SA/Wa 191/06, LEX nr 197.471, wyrok WSA w Krakowie z dnia 2007-11-29 listopada 2007 r., II SA/Kr 6/07). Dlatego progiem dochodowym, jaki należało uwzględnić w niniejszej sprawie była kwota 552,00 zł (= 504,00+48,00).

Mimo przyjęcia przez organy administracyjne odmiennej interpretacji prawa negatywne dla strony decyzje były prawidłowe.

B. Skarga oparta jest na wyliczeniu przez stronę, że dochód w jej rodzinie wynosił ........zł czyli był niższy od podstawowego progu w wysokości 504,00 zł miesięcznego dochodu na osobę uprawniającego do zasiłku rodzinnego.

Skarżąca oświadczyła (karta akt administracyjnych nr .......), że z tytułu alimentów uzyskała kwotę .......zł co nie zostało przez organy administracyjne zakwestionowane. Był to miesięczny dochód rodziny w kwocie ......czyli ....... zł miesięcznie na jedną osobę w rodzinie.

§ 18 ust.1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz.881 ze zm.), wskazany wyraźnie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , nakazuje powiększenie dochodu uwzględnianego dla oceny prawa do zasiłku rodzinnego o miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, co w sprawie D.G. oznacza kwotę [....] zł miesięcznie uzyskiwanego w 2006 r. wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w ......... Bibliotece Publicznej w K. Oznacza to konieczność doliczenia do wymienionych wcześniej alimentów (......zł/osobę) kwoty .......zł wynagrodzenia co łącznie daje kwotę .......zł dochodu miesięcznego na osobę. Taka kwota została ustalona w decyzji II instancji.

C. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Urzędu Skarbowego ..........o uzyskaniu przez Skarżącą opodatkowanego dochodu w wysokości [....] zł (karta akt administracyjnych nr ......). Towarzyszy temu zaświadczenie wydane przez [....] sp.z o.o. z siedzibą w K. o miesięcznym wynagrodzeniu brutto .......zł. (karta akt administracyjnych nr......), oraz decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [....] (karta akt administracyjnych nr ......) o uznaniu skarżącej D.G. za bezrobotną z dniem ........... września 2005 r.

W skardze do sądu administracyjnego Skarżąca twierdzi, że jej utracony dochód miesięczny wynosił [....] zł netto co oznaczałoby kwotę utraconego dochodu w wysokości [....] zł miesięcznie na osobę.

W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód (art.5 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. (§ 17. ust.1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne).

Przyjmując, że wyliczenie przez Skarżącą kwoty utraconego dochodu w kwocie [....] zł netto miesięcznie jest prawidłowe, a utracony zarobek obejmował 3,5 miesiąca (od ...... września do ...... grudnia 2005 r.) to łączna kwota utraconego dochodu wyniosłaby [....] ( ...... zł/ miesięcznie *3,5 miesiąca). W rezultacie dochód rodziny z tytułu pracy D.G. w 2005 r. uległ powiększeniu o kwotę [....] zł ( ...... zł wypłaconego w 2005 r. wynagrodzenia pomniejszone o [....] zł utraconego dochodu po ..... września 2005 r.), co daje kwotę ....... zł dodatkowego dochodu miesięcznie na jedną osobę. Dlatego nie powoduje wadliwości zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że pominięcie dochodu utraconego w 2005 r. nie wpływa na prawidłowość odmówienia stronie zasiłku rodzinnego i dodatków.

D. Sąd dostrzega istotne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Dla umożliwienia stronie realnej kontroli obliczeń przeprowadzanych przez organy na wydania decyzji w oparciu o przepisy o świadczeniach rodzinnych, o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz – o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, organy obu instancji powinny rygorystycznie przestrzegać art.107 § 3 K.p.a., tj. w uzasadnieniu powinny być zapisane wszystkie etapy obliczenia dochodu za 2005 i 2006, z każdorazowym powołaniem podstawy prawnej operacji.

Ponieważ jednak nawet szczegółowo zapisane w decyzji wyliczenia dochodu skarżącej nie doprowadziłoby do przyznania D.G. zasiłku rodzinnego, więc należało uznać, że naruszenie art.107 § 3 K.p.a. przez organy I i I II instancji nie było naruszeniem prawa procesowego, które mogło doprowadzić do wydania odmiennej (tj. pozytywnej dla strony) decyzji administracyjnej. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818 oraz 2007, nr 121, poz.831, nr 221, poz. 1650).