Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 343/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art..18, art. 64 par. 1 pkt 4 i par. 4, art. 64c par. 1, art. 80 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust.1 pkt 1 lit. a w zw. z par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz A. w W. kwotę 2.146 zł (dwa tysiące sto czterdzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 8.224,56 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "A" Sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] Nr [...], wystawionego przez Państwową Agencję [...] w W..

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec "A" Sp. z o. o. m. in. w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] Nr [...] wystawiony przez Polską Agencję [...] w W.. Wskazany tytuł wykonawczy obejmował należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869) w wysokości 120.000 zł.

Zawiadomieniem z 15 maja 2015 r. Nr EA2/511/721/418/RS/2015 organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki w Banku [...] w P.. Wskazane zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 19 maja 2015 r., natomiast spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego 21 maja 2015 r. W odpowiedzi na zawiadomienie Bank [...] w P. poinformował, że do rachunku spółki nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i egzekucji sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – K..

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny nie ustalił żadnych składników majątkowych zobowiązanej spółki, do których można było skierować egzekucję. Wobec powyższego postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...], na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438) - dalej "u.p.e.a.", z uwagi na jego bezskuteczność.

Następnie zawiadomieniem z 15 listopada 2019 r. organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.224,56 zł. Powyższe zawiadomienie Polska Agencja [...] otrzymała 22 listopada 2019 r. Pismem z 25 listopada 2019 r. wierzyciel złożył do organu egzekucyjnego wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.

[...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał postanowienie Nr [...], którym obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec "A" Sp. z o. o., w wysokości 8.224,56 zł, na którą to kwotę złożyły się:

opłata manipulacyjna w wysokości 1.370,76 zł za doręczenie zobowiązanej spółce odpisu tytułu wykonawczego, naliczona w wysokości 1% kwoty egzekwowanej należności na podstawie art. 64 § 6 w związku z art. 64 § 10 u.p.e.a.;

opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] w P. w kwocie 6.853,80 zł naliczona w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.

Polska Agencja [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzuciła naruszenie:

art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy ustalone opłaty nie znajdują odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjnych nakładach, a obciążenie wierzyciela jest sprzeczne z podstawowym celem egzekucji i stanowi funkcję represyjną, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt 31/14;

art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez naliczenie kosztów za zajęcie rachunku bankowego, do którego faktycznie nie doszło z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunku;

art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez sprzeczne z prawem zastosowanie, w sytuacji gdy organ egzekucyjny miał wiedzę, że zastosowanie środków egzekucyjnych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do wykonania obowiązku;

art. 107 § 3 i art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej "k.p.a.", poprzez brak odniesienia się w postanowieniu do motywów, jakimi organ egzekucyjny kierował się nakładając na wierzyciela koszty bezskutecznej egzekucji i ograniczenia się do przytoczenia przepisów dotyczących sposobu naliczania kosztów, a w konsekwencji rozstrzygnięcie na niekorzyść wierzyciela.

Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wskazał na przepisy mające zastosowanie w sprawie i podkreślił, że organ I instancji, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "A" Sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Polską Agencję [...], miał podstawy do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku tego postępowania egzekucyjnego. Zaistniała bowiem sytuacja określona w art. 64c § 4 u.p.e.a., tj. że koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.

Odnosząc się do wysokości naliczonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. kosztów egzekucyjnych Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, iż ustawodawca w art. 64 u.p.e.a. uregulował kwestię wysokości oraz sposobu naliczania opłat pobieranych przez organ egzekucyjny za dokonane czynności egzekucyjne w egzekucji należności pieniężnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przypominał następnie, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z 15 maja 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki w Banku [...] w P.. Zajęcie to było prawnie skuteczne, lecz nieefektywne, ponieważ nie doprowadziło do wyegzekwowania jakichkolwiek środków pieniężnych z zajętego rachunku spółki. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. koszty egzekucyjne naliczone zostały przez organ egzekucyjny w sposób właściwy, zgodnie z przepisami prawa.

Organ II instancji podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego, a zatem wejście w życie tego orzeczenia nie spowodowało utraty mocy obowiązującej art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., z tym że przepisy te utraciły walor domniemania konstytucyjności w zakresie, w jakim dotyczą kwestii objętych stwierdzonym przez Trybunał Konstytucyjny pominięciem prawodawczym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił jednocześnie, że powoływana przez pełnomocnika strony kalkulacja dotycząca szacowania kosztów egzekucyjnych stanowiła podstawę nowych regulacji prawnych związanych z kosztami egzekucyjnymi, które znalazły się w ustawie z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), jednakże przepisy te nie zaczęły jeszcze obowiązywać. Tym samym organ dokonując oceny zgodności z prawem ustalonej w zaskarżonym postanowieniu wysokości kosztów, nadal działa w obszarze nienormowanym przez ustawodawcę. Oceniając, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych, przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organ zauważył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa jedynie minimalną wysokość opłaty za czynności egzekucyjne (z wyłączeniem czynności, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 6 i pkt 14 u.p.e.a.) oraz opłaty manipulacyjnej. W ocenie organu II instancji, uwzględniając skuteczność egzekucji, a także konieczność zapewnienia funkcji fiskalnej, w realiach rozpatrywanej sprawy naruszeniem dyscypliny finansów publicznych byłoby obniżenie kosztów egzekucyjnych z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne oraz z tytułu opłaty manipulacyjnej do ich minimalnej wartości określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. 4,20 zł za zajęcie innej wierzytelności (w tym przypadku wierzytelności z rachunku bankowego - art. 64 § 1 pkt 4 ww. ustawy) i 1,40 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał następnie, że odnosząc koszty ustalone za pomocą stawek procentowych do wzorców konstytucyjnych, postanowił je wyliczyć, stosując - jako punkt odniesienia - górną granicę kosztów z tytułu zajęcia nieruchomości, tj. kwotę 34.200 zł. Wyjaśnił przy tym, że art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczący kosztów egzekucyjnych pobieranych za zajęcie nieruchomości, przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości i przepis ten jest jedynym, który wskazuje maksymalną wysokość przedmiotowych kosztów za czynność egzekucyjną mającą wpływ na bieg terminu przedawnienia i bezpośrednie wykonanie obowiązku. W przypadku dokonania zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł. Wyjaśnił, że prowadzenie egzekucji z innej wierzytelności jest mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości i przy tej czynności należy uwzględnić inny nakład pracy. Tym samym, w związku z brakiem ustawowych regulacji, opłata za zajęcie wierzytelności musi być niższa niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawce w kwocie 34.200 zł dla 8%. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata za zajęcie nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, to są podstawy do przyjęcia, zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie 21.375 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że w realiach rozpatrywanej sprawy organ egzekucyjny ustalił opłatę egzekucyjną za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej (w tym przypadku wierzytelności z rachunku bankowego) na poziomie 6.853,80 zł, co oznacza, że opłata ta nie przekracza wyznaczonego w powyższy sposób maksymalnego poziomu.

Przechodząc do kwestii opłaty manipulacyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wyjaśnił, że jest ona pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej należności. Zdaniem organu w przypadku opłaty manipulacyjnej, zasadne jest przyjęcie analogicznego sposobu jej ustalania, tak jak opłaty za czynności egzekucyjne, poprzez odwołanie się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. W konsekwencji przyjmując jako podstawę wskazaną w wyżej wymienionym przepisie maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie 34.200 zł, stanowiącą 8% egzekwowanej należności, to maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności, nie może być wyższa niż 4.275 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. ustalona przez organ egzekucyjny opłata manipulacyjna w wysokości 1.370,76 zł nie przekracza zatem kwoty granicznej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. analiza całości wyliczenia przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 8.224,56 zł wykazała, iż zostały one naliczone w sposób prawidłowy pod względem rachunkowym, zaś ich poszczególne elementy składające się na łączną kwotę odpowiadają zaistniałemu w sprawie stanowi faktycznemu. Jednocześnie opłata za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna naliczone przez organ egzekucyjny nie przekraczają przedstawionych przez organ odwoławczy stawek maksymalnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniosła Polska Agencja [...] z siedzibą w W., zarzucając naruszenie:

a) przepisów prawa materialnego:

I. art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. związku z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy brak określenia maksymalnej opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej w tych przepisach stanowi o ich niekonstytucyjności w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, a brak uchylenia przedmiotowych przepisów przez Trybunał Konstytucyjny nie daje podstaw do określania tych opłat w drodze wykładni dokonywanej przez organy administracji publicznej, w związku z czym stosowanie tych przepisów w zgodzie z Konstytucją wymaga zrezygnowania z ich pobierania;

II. z ostrożności procesowej - art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że obciążenie wierzyciela opłatami: egzekucyjną w wysokości 6.853,80 zł i manipulacyjną w wysokości 1.370,76 zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych nakładach pracy, częstotliwości i skomplikowaniu czynności organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 orzekł o niezgodności art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP, w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat i nakazał uwzględnienie ww. okoliczności oraz racjonalnej zależności między wysokością ww. opłat a faktycznymi czynnościami organów egzekucyjnych;

III. art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 80 § 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie przez organ II instancji, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a podstawa prawna naliczenia opłaty egzekucyjnej po umorzeniu postępowania egzekucyjnego zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia istniejących wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ w przedmiotowej sprawie na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego nie doszło faktycznie do zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie zaistniała podstawa prawna do naliczania opłaty egzekucyjnej w łącznej wysokości 6.685,80 zł;

b. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

IV. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, tym samym nieuwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14);

V. art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że budowanie przy ustaleniu kosztów paraleli do wymiarkowanych maksymalnych opłat egzekucyjnej i manipulacyjnej w oparciu o art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. uzasadnia zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i art. 64 § 6 u.p.e.a zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w konsekwencji powyższego nieuprawnione potraktowanie interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 jako znajdującej zastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy argumentacja Trybunału Konstytucyjnego nie koreluje ze stanem faktycznym sprawy, w konsekwencji powyższego naruszenie wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady praworządności i pogłębienia zaufania do obywateli;

VI. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]. w przedmiocie obciążenia wierzyciela - Państwowej Agencji [...] w W. kosztami egzekucyjnymi w kwocie 8.224,56 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec "A" Sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] Nr [...]. Na ustalone koszty egzekucyjne złożyły się opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie 6.853,80 zł oraz opłata manipulacyjna za doręczenie zobowiązanej spółce odpisu tytułu wykonawczego w kwocie 1.370,76 zł.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazać należy, że kwestie związane z powstaniem i wysokością kosztów egzekucyjnych oraz podmiotów obowiązanych do ich poniesienia zostały uregulowane w Dziale I Rozdziale 6 tej ustawy. W art. 64 u.p.e.a. ustawodawca określił wysokość oraz sposób naliczania opłat pobieranych przez organ egzekucyjny za dokonane czynności egzekucyjne w egzekucji należności pieniężnych. Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 64 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 8 września 2016 r., bowiem stosownie do art. 21 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1311 ze zm.), przepisy ustaw zmienianych w art. 2 i art. 3, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do postępowań wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy, tj. po 8 września 2016 r. Natomiast postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec "A" Sp. z o.o. zostało wszczęte przed 8 września 2016 r.

Jak wynika z art. 64 § 1 u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych za dokonane czynności egzekucyjne organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, pobiera opłaty, których wysokość określono w pkt 1-14 powołanego przepisu. W niniejszej sprawie podstawę naliczenia opłaty za zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz opłaty manipulacyjnej stanowiły przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych pobiera się 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Ponadto z treści art. 64 § 6 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny jest uprawniony do pobrania opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W świetle art. 64 § 9 i 10 u.p.e.a. moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w inny sposób niż określony w pkt 2 następuje z chwilą zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu, zaś obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, przy czym jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1, § 6 oraz w art. 64a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jedna z przesłanek odstępstwa od ogólnej zasady obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego, uregulowana została w § 4 powołanego wyżej art. 64c, zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...], z uwagi na jego bezskuteczność. Okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zobowiązanego wypełnia dyspozycję art. 64c § 4 u.p.e.a., bowiem czyni niemożliwym ściągnięcie przez organ egzekucyjny od zobowiązanego kosztów postępowania egzekucyjnego. Co do zasady zatem w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, wobec stwierdzenia bezskuteczności prowadzonej egzekucji, miał prawo obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a..

Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest natomiast prawidłowość naliczenia opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej przy uwzględnieniu okoliczności, jakie wystąpiły w niniejszej sprawie i w sposób podany przez organ w kontrolowanym rozstrzygnięciu.

W pierwszej kolejności, odnosząc się do opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, wyjaśnić należy, że sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela dominujące w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (por. wyroki NSA: z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 693/15, z 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 914/16; z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I GSK 630/19; wyroki WSA: w Szczecinie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 806/19, w Białymstoku z 5 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 169/19, w Poznaniu z 25 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Po 229/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA" oraz R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). W orzeczeniach tych sądy podkreślają, że dla właściwego odczytania art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Treść przedmiotowego przepisu nie pozostawia bowiem jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w tym przepisie może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. W doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego.

Na powyższą kwestię zwrócił również uwagę Trybunał Konstytucyjny w przywołanym przez stronę skarżącą wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1244) stwierdzającym niezgodność z konstytucją regulacji zawartej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. W wyroku tym Trybunał dostrzegł z jednej strony kwestię konieczności zapewnienia, przynajmniej w części, finansowania funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, z drugiej jednak strony podkreślał niezbędność zachowania racjonalnego związku między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

Należy również zaakcentować, że zaprezentowane wyżej rozumienie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a nie może być podważane poprzez odwołanie się do treści art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Zgodnie z tymi przepisami organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Przepisy te wskazują, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i nie potwierdzają stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w przepisie art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi trafności stanowiska, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. W postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega bowiem wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy jako narzędzie oszczędnościowo - rozliczeniowe. Dopiero w momencie wpływu należności na rachunek bankowy kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Nie jest możliwe zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, gdy na rachunku brak jest środków pieniężnych zobowiązanego, bądź gdy środki te zostały już zajęte przez innych wierzycieli i je wypłacono. W związku z tym należy podzielić stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (por. wyroki NSA: z 20 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 778/16, z 12 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 3379/18, z 19 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 589/17, z 5 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 312/19, z 29 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2307/18, dostępne w CBOSA; Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VIII, WKP 2018).

W związku z powyższym, zdaniem sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w konsekwencji czego przedwcześnie dokonały obciążenia wierzyciela opłatą za zajęcie wierzytelności. Zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie poczynili - z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - wystarczających ustaleń, czy doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki. Tym samym w żaden sposób nie wykazano, by w trakcie przedmiotowego postępowania doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnej, za którą to czynność na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a ustawodawca przewidział możliwość nałożenia opłaty. Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z 15 maja 2015 r. organ egzekucyjny poinformował Bank [...] w P. o dokonaniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej spółki. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Bank [...] w P. udzielił informacji, że do rachunku spółki nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i egzekucji sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W- K (k.6 akt administracyjnych). Jednocześnie Bank [...] w P. nie wskazał, czy na rachunku prowadzonym dla zobowiązanej znajdują się jakiekolwiek środki pieniężne. Z kolei z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z [...] wynika, iż organ egzekucyjny skutecznie zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność z rachunków bankowych w Banku [...] w P., oraz [...] Bank Polska S.A. i w wyniku zastosowanych czynności uzyskano kwoty, które w niewielkim stopniu pokryły koszty egzekucyjne (k. 70 akt administracyjnych). Przy czym w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji wskazuje, że zajęcie rachunku bankowego w [...] Bank Polska S.A. nastąpiło na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez innych wierzycieli niż skarżąca. Na podstawie wskazanych wyżej dokumentów nie sposób więc ocenić, czy w okolicznościach sprawy doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Brak bowiem informacji, czy na rachunku bankowym spółki były jakieś środki pieniężne. W rezultacie nie wiadomo, czy istniała podstawa do naliczenia opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Oceniając z kolei legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie obciążenia wierzyciela opłatą manipulacyjną zauważyć należy, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji zapadł wspomniany juz wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, którego przedmiotem była kontrola zgodności z normami konstytucyjnymi przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W wyroku tym w punkcie 2 Trybunał orzekł, że: art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

W ocenie Trybunału brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego, stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

W swoim orzeczeniu Trybunału wskazał ponadto, że dla właściwej jego realizacji konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z tego wyroku, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie.

W niniejszej sprawie oceniając, czy ustalone przez organ egzekucyjny koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z treścią wyżej przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odwołał się do treści art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczącego kosztów egzekucyjnych pobieranych za zajęcie nieruchomości. Wskazał, że przepis ten jako jedyny przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości, stanowiąc, że opłata za zajęcie nieruchomości wynosi 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaznaczył, że prowadzenie egzekucji z innej wierzytelności jest mniej skomplikowane niż prowadzenie egzekucji z nieruchomości i skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności i opłacie manipulacyjnej należy uwzględnić inny nakład pracy. Zdaniem organu w związku z brakiem ustawowych regulacji, opłata za zajęcie wierzytelności i opłata manipulacyjna musi być niższa niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawce w kwocie 34.200 zł dla 8%. Wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie zaś przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności i opłaty manipulacyjnej. W ocenie Dyrektora izby Administracji Skarbowej w Ł., zachowując proporcje, należy przyjąć, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie 21.375 zł, zaś maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności i nie może być wyższa niż 4.275 zł. Uwzględniając powyższe, organ II instancji doszedł do wniosku, że ustalona przez organ egzekucyjny opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na poziomie 6.853,80 zł i opłata manipulacyjna w wysokości 1.370,76 zł, nie przekraczają maksymalnego poziomu tych opłat.

W odniesieniu do powyższego podkreślić jednak należy, że obowiązek rozważenia miarkowania opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego ustalonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. aktualizuje dopiero w sytuacji, gdy przesądzona jest sama zasada jej nałożenia, co - jak już wyżej wskazano - nie miało miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy. Z kolei w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej, zdaniem sądu, organ, obciążając wierzyciela tą opłatą, nie wziął pod uwagę wskazywanej przez Trybunał Konstytucyjny konieczności zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie wyjaśnił również, jakie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych dokonane w sprawie stanowiły podstawę do ustalenia opłaty manipulacyjnej na tak znacznym poziomi mimo niewyegzekwowania żadnych kwot na rzecz wierzyciela. Ponadto nie rozważył kwestii czasochłonności i poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności oraz adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny w rozpatrywanej sprawie. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w celu ustalenia tej opłaty należy, podobnie jak przy opłacie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, odwołać się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., w którym przewidziano maksymalną stawkę opłaty za zajęcie nieruchomości, które to zajęcie jest czynnością bardziej skomplikowaną. Następnie obliczył maksymalną kwotę opłaty manipulacyjnej i stwierdził, że kwota tej opłaty ustalona przez organ egzekucyjny nie przekracza kwoty granicznej. W ocenie sądu w kontrolowanej sprawie organ nie wykazał, że została zachowana racjonalna zależność pomiędzy ustaloną wysokością opłaty a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, zgodnie ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z 28 czerwca 2016 r.

Podkreślić przy tym należy, że wbrew argumentacji organu wskazującej, że najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. wyrok z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt. II FSK 2094/18 i z dnia 24 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 407/19, potwierdza prawidłowość stanowiska prezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, należy wskazać, że w obu tych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się sprawami, w których doszło do całkowitego wyegzekwowania należności "w 100%" (sygn. akt II FSK 2094/18) lub w egzekucja była "w pełni skuteczna" (sygn. akt II FSK 407/19). Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie egzekucja nie doprowadziła do wyegzekwowania na rzecz wierzyciela jakichkolwiek należności.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie organ orzekające dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie doszło naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W sprawie nie poczyniono wystarczających ustaleń, czy doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki, jak również nie dokonano prawidłowej oceny skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zbierze, a następnie rozpatrzy całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie w tak ustalonym stanie faktycznym rozważy obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, uwzględniając zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz wskazania Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § p.p.s.a., zasądzając je w kwocie równej się wpisowi od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

EC

.