Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2408/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017, na podstawie art. 155 w związku z art. 154 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku H. L., J. P., M. K., M. K. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] - odmówił zmiany decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 3 października 2016 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął wniosek H. L., J. P., M. K., M. K. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia [...] października 2016 r. o zmianę, w trybie art. 155 Kpa, decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. poprzez uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Powyższą decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ - w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] października 2015 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał: H. L., J. P., M. i M. K. rozbiórkę budynku garażu trzystanowiskowego zrealizowanego w północno - zachodniej części działki nr ewid. [...] w m. [...], gmina [...] - zrealizowanego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W piśmie z dnia 3 października 2016 r. wnioskodawcy podnieśli, że w sprawie zakończonej decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. możliwym jest przeprowadzenie skutecznego postępowania legalizacyjnego, bowiem inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla gminy [...], a strona złożyła do Wójta Gminy [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Po wszczęciu postępowania w sprawie zmiany, w trybie art. 155 Kpa, decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. jest taką, na mocy której strona nabyła prawo.

Organ wskazał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 Kpa, zmierzające do zmiany lub uchylenia decyzji, nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ramach tego trybu istnieje możliwość weryfikacji decyzji tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 Kpa, tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz tego, czy strony postępowania wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji.

Wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 Kpa jest możliwe w przypadku, gdy ma ona charakter uznaniowy lub przy wydaniu której organ administracyjny ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Organ, działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje w ten sposób bardziej korzystne rozstrzygnięcie dla strony, które jednak nie może być niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Wnioskodawcy zwrócili się o zmianę decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. poprzez uchylenie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] października 2015 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odniesieniu do powyższego, organ przypomniał treść art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Mając na uwadze, że przepisy art. 138 § 1 i 2 Kpa nie pozostawiają organom swobody wyboru rozstrzygnięcia, niedopuszczalnym jest zmiana decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. poprzez uchylenie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] października 2015 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył H. L.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2015 r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] nakazał H. L., J. P. oraz M. i M. K. rozbiórkę garażu trzystanowiskowego na działce nr ew. [...] w m. [...] gmina [...], zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję w całości i orzekł o nałożeniu na H. L., J. P. oraz M. i M. K. obowiązku rozbiórki budynku garażu trzystanowiskowego, zrealizowanego w północno-zachodniej części działki nr ew. [...] w m. [...], gmina [...], zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.

Pismem z dnia 3 października 2016 r. H. L., J. P., M. i M. K. oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] złożyli wniosek o zmianę, w trybie art. 155 Kpa, decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Pismem z dnia 4 października 2016 r. H. L. wniósł skargę na ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt: [...] WSA w [...] zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na wszczęte postępowanie w sprawie zmiany, w trybie art. 155 Kpa, decyzji objętej skargą.

Organ odwoławczy wskazał, że przez "nabycie prawa", o którym mowa w art. 155 k.p.a., należy rozumieć każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony. W tym sensie "nabycie prawa" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny. Na podstawie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek, strona nabywa prawo do tego, aby egzekwowano od niej wyłącznie obowiązek w ustalonym zakresie, a nie obowiązek dotkliwszy, tzn. w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach, takich jak np. zmiana terminu wykonania obowiązku.

W rozpatrywanej sprawie decyzja o nakazie rozbiórki jest decyzją kształtującą sytuację prawną strony poprzez określenie treści i zakresu spoczywającego na stronie obowiązku, a więc tym samym jest decyzją, na mocy której strona nabywa prawo.

Na podstawie art. 155 Kpa mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne zarówno wadliwe, jak i niewadliwe, jeżeli ich wzruszenie podyktowane jest interesem społecznym, a nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa.

Organ podkreślił, że w judykaturze sądowo-administracyjnej wyklucza się zastosowanie art. 155 Kpa do decyzji o nakazie rozbiórki. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest bowiem w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 Kpa prowadziłoby do powrotu do stanu niezgodności z prawem, co powodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji. Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na ww. decyzję złożył H. L.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, to jest:

- art. 6 i art. 7 w związku z art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wydanie decyzji z całkowitym pomięciem dyrektywy nakazującej uwzględnienie słusznego interesu strony,

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niedostatecznie wnikliwe rozpatrzenie sprawy,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie oraz brak wszechstronnej oceny dowodów,

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji polegające na braku odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez stronę argumentów, a także poprzez brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej,

- art. 104 § 2 i art. 138 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy,

- art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu przez organ w uzasadnieniu decyzji, iż w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowania procedura zmiany decyzji ostatecznej ze względu iż postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie może znaleźć zastosowania w przypadku decyzji o nakazie rozbiórki.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Nadzoru Budowalnego w [...].

W uzasadnieniu podniesiono, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej wykładni art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego przyjmując, iż instytucja zmiany decyzji nie ma zastosowania w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] marca 2012 roku, [...] opubl. Legalis nr [...], wskazano, że treść przepisu art. 155 k.p.a. w żaden sposób nie różnicuje decyzji w stosunku do których znajdzie on zastosowanie.

Podniesiono, że brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że w omawianym trybie nie mogą być weryfikowane tzw. decyzje związane. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z pominięciem ustaleń, czy spełnione zostały przesłanki do weryfikacji decyzji ostatecznej, określone w art. 155 k.p.a. Bez znaczenia pozostaje kwestia, jaki charakter ma decyzja, której uchylenia domagał się skarżący. Rolą organów obydwu instancji było zbadanie, czy strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, oraz czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 roku, sygn. VIII SA/Wa 566/11, opubl. Legalis nr 400259, dopuszczalna jest możliwość uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego w trybie art. 155 k.p.a., jeśli w świetle aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, byłaby możliwość takiej legalizacji oraz spełnione byłyby przesłanki zmiany decyzji wynikające z art. 155 k.p.a.

Za możliwością wzruszenia decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 k.p.a. wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2002 roku, sygn. II SA/Łd 384/00 oraz w wyroku z dnia 19 lipca 1999 roku, sygn. IV SA 1105/97, a także w wyroku z dnia 15 lutego 2010 roku, sygn. II OSK 337/09.

Nieuzasadnione jest stanowisko organu, iż okoliczności i kwestie podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wykazano bowiem przesłanki występowania w niniejszej sprawie interesu społecznego, a także słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą decyzji.

W sytuacji kiedy dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę należy uznać za przedwczesne i nadmiernie represyjne. Uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego otworzy możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Legalizacja obiektu jest uprawnieniem stron postępowania wynikającym wprost z przepisów prawa, dodatkowo przeprowadzenie takiego postępowania pozwoli na ochronę interesów majątkowych stron. Utrzymanie w mocy decyzji rozbiórkowej, w sytuacji gdy inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, stoi w sprzeczności ze słusznym interesem stron postępowania.

Adresaci decyzji - obecni właściciele obiektów budowalnych nie byli sprawcami samowoli budowlanej wobec czego obciążanie ich konsekwencjami wynikającymi z nakazu rozbiórki stanowi nieuzasadnione obciążenie, narażające ich na dodatkowe koszty i dolegliwą procedurę. Strony nie powinny ponosić dotkliwych i daleko idących konsekwencji samowoli, której nie były sprawcami.

Ponadto wskazano, iż uchylenie ww. decyzji nie stoi w sprzeczności z interesem społecznym.

Pominięcie przedstawianych przez stronę twierdzeń stanowi rażące naruszenie art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. Takie postępowanie wskazuje także na naruszenie przez organ art. 6 w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niedostatecznie wnikliwe rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Podstawą prawną decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2017r. utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. był art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie przepisu art. 155 k.p.a., jest postępowaniem nadzwyczajnym odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, uregulowanej w art. 16 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06, Lex nr 320845), lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o przepis art. 155 k.p.a., nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Po pierwsze, w tych trybach nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być zweryfikowane w drodze innych postępowań nadzwyczajnych np. art. 145, 156 k.p.a., gdyż pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencyjności (wyrok NSA z dnia 24 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1087/97, Lex Nr 44535). Po drugie, w oparciu o przepisy art. 154 i art. 155 k.p.a., mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje konstytutywne, a nie deklaratoryjne (wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r., sygn. akt I SA 235/96, ONSA 1997, z. 4, poz. 186; wyrok NSA z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I SA 2088/98, Lex Nr 48625).

Decyzja deklaratoryjna stwierdza ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa, co nastąpiło wcześniej przed wydaniem decyzji. Nie mogą więc mieć wpływu na kształt takiego stosunku przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji wymienione w przepisach art. 155 k.p.a., czy też zgoda strony, która jest warunkiem zastosowania tego ostatniego przepisu.

Ponadto, co istotne, przepis art. 155 k.p.a., może mieć tylko zastosowanie w stosunku do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy, nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego - żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym (wyrok NSA z dnia 1 marca 1996 r., sygn. akt III SA 362/95 M. Podat. 1997/3/78; wyrok NSA z dnia 4 października 1999, sygn. akt IV SA 1434/97, Lex Nr 48678; wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1792/04 niepublikowany).

Natomiast, w przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, nie ma możliwości dokonania zmiany na podstawie art. 155 k.p.a. Pośrednio z powyższych uwarunkowań wynika następne ograniczenie, iż przepis art. 155 k.p.a., nie może mieć zastosowania do decyzji, w drodze których są konsekwencje za czyny, zwane deliktami administracyjnymi. Tego typu karą, jest nakaz rozbiórki, będący sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Decyzje orzekające kary administracyjne, są z reguły decyzjami deklaratoryjnymi, bowiem stwierdzają fakt naruszenia prawa, który miał miejsce wcześniej i orzekają o sankcji, karze za konkretne naruszenie prawa.

W postępowaniu wszczętym na podstawie art. 155 k.p.a. po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można dopiero przystąpić do badania, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony przy czym słuszny interes strony nie może stać w kolizji z interesem społecznym (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1195/01, Lex Nr 137821).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że objęta wnioskiem o uchylenie decyzja orzekała przymusową rozbiórkę budynku garażu trzy stanowiskowego zrealizowanego w północno - zachodniej części działki nr ewid. [...] w m. [...], gmina [...] - zrealizowanego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki został nałożony zatem z powodu wybudowania ww. budynku bez uzyskania pozwolenia na budowę do czego obligowały inwestora przepisy prawa budowlanego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy uznać, że organ był zobligowany odmówić zmiany decyzji w trybie ar. 155 k.p.a. Stanowisko takie jest zasadne z kilku powodów. Po pierwsze jak zaznaczono wyżej decyzja nakazująca rozbiórkę ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Orzeczony nakaz rozbiórki jest następstwem zdarzeń wcześniej zaistniałych (wykonanie obiektu w sprzeczności z prawem budowlanym) i stwierdza fakt naruszenia prawa, który miał miejsce wcześniej, jednocześnie orzeka o sankcji, karze za konkretne naruszenie prawa, tym samym potwierdza ukształtowanie się stosunku administracyjno-prawnego z mocy samego prawa. Po drugie jest decyzją związaną, co oznacza, że organ stwierdzając wystąpienie okoliczności ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki i wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach, tym samym wola strony, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca i nie może skutkować jej zmianą.

Wystąpienie przesłanek nakazu rozbiórki bezwzględnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazowej i uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu, a tym samym istotne naruszenie zarówno art. 155 k.p.a., jak i podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a.

Po trzecie wybudowanie obiektu budowlanego w sprzeczności z prawem budowlanym jest deliktem i jako naruszenie prawa powinno stanowić podstawę do zastosowania sankcji przez organy powołane do czuwania nad przestrzeganiem prawa.

W niniejszej sprawie uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby zatem do ominięcia przepisów prawa, zniweczenia działań organów nadzoru budowlanego, które miały na celu doprowadzenie kontrolowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

Pamiętać należy, że "słuszny interes" to taki, który nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). W przeciwnym wypadku doszłoby do podważenia zasady praworządności rozumianej, jako postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż ewentualna zmiana decyzji rozbiórkowej - w trybie art. 155 k.p.a. - prowadziłaby w istocie do powrotu do stanu niezgodnego z prawem.

Prawidłowo zatem organy administracyjne rozstrzygające sprawę wniosku o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. uznały, że niemożliwym jest wydanie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję rozbiórkową i wydały decyzję odmowną.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy zauważyć, że Sądowi znane jest orzecznictwo prezentujące odmienny pogląd na kwestię możliwości zastosowania trybu określonego w przepisie art. 155 k.p.a. do decyzji dotyczących nakazujących rozbiórkę, jednakże poglądy te stanowią głównego nurtu orzecznictwa w tym zakresie. Główna linia orzecznicza prezentuje pogląd zaprezentowany w niniejszym orzeczeniu, zgodnie z którym brak jest możliwości zastosowania trybu 155 k.p.a. do decyzji związanych, nie objętych uznaniem administracyjnym. Z tych względów Sąd nie uznał argumentów strony skarżącej o naruszeniu art. 155 k.p.a. za zasadne.

Dalej odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organ nie naruszył art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu skarżącej. W rozpoznawanej sprawie organy nie miały podstaw prawnych do zmiany decyzji o nakazie rozbiórki, w związku z tym nie były obowiązane do czynienia ustaleń i rozważań dotyczących spełnienia pozostałych przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 155 k.p.a, w tym słusznego interesu strony.

Przepisu art. 155 k.p.a., nie można stosować w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Ta stanowcza regulacja prawna nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Inna wykładnia przepisu art. 155 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony.

Przychylenie się do stanowiska skarżącego byłoby zatem sprzeczne z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Dopiero po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można przystąpić do badania kwestii interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przy czym słuszny interes strony nie może stać w kolizji z interesem społecznym. Tym samym wola stron, czy też ich zgoda na zmianę decyzji o rozbiórce nie może skutkować jej zmianą.

Należy również zauważyć, że nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie został orzeczony m.in. dlatego, że strona nie przystąpiła w 2015 r. do postępowania legalizacyjnego uchylając się od przedłożenia zaświadczenia z gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Zatem orzeczony nakaz rozbiórki jest konsekwencją działania strony.

Jednocześnie Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzegł z urzędu żadnych wadliwości skutkujących koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego. W szczególności organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami dowodowymi określonymi w art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a., a uzasadnienie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.