Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 381/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1-5, art. 49 b
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 209, § 271 ust.1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek Gminy z [...] sierpnia 2005 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności wybudowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na dz. nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] powyższy organ, nakazał B.P. (inwestor) rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej (obiekt nr 4) zlokalizowanego na działce nr [...]. Na skutek odwołania inwestora, wskazana wyżej decyzja została uchylona z przyczyn proceduralnych decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, ponownie nakazał B.P. rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej (obiekt nr 4) zlokalizowanego na działce nr [...] wybudowanego bez wymaganego ostatecznego pozwolenia na budowę. W wyniku rozpoznania odwołania inwestorki od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że niedotrzymanie oznaczonego

w postanowieniu PINB z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], terminu do złożenia dokumentów koniecznych do legalizacji wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku o konstrukcji drewnianej (obiekt nr 4) zlokalizowanego na działce nr [...], stanowi przesłankę do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki ww. obiektu, co wynika wprost z art. 48 ust. 4 ww. ustawy.

Powyższa decyzja stanowiła przedmiot skargi B.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 574/06, uchylił zaskarżoną decyzję WINB, poprzedzająca ją decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz postanowienie tego organu z [...] stycznia 2006 r. o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż współwłaścicielami działek o nr [...] zostali A.P. i P.P. w udziałach po ½ części.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał A.P. oraz P.P. rozbiórkę obiektu nr 4 o konstrukcji drewnianej (oznaczonego w załączniku do decyzji) zlokalizowanego na działkach nr [...].

W uzasadnieniu organ opisał ustalony stan faktyczny zabudowy ww. działek, między innymi wskazał, iż na działce nr [...] i działce [...] B.P. ustawiła parterowy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej (oznaczony jako obiekt 4 w załączniku do protokołu oględzin), na bloczkach betonowych. Obiekt posiada instalację elektryczną (protokół z oględzin z dnia [...].10.2007 r.)., znajduje się w odległości ok. 70 cm od budynku restauracji i motelu. Wcześniej obiekt był wykorzystywany jako zaplecze socjalne budowy i usytuowany był w miejscu oznaczonym jako 4’. Budynek nie posiada fundamentów – postawiony jest na bloczkach betonowych. Ustawienie obiektu w obecnym miejscu miało miejsce w 1996 r. Obiekt nr 4 o konstrukcji drewnianej wykorzystywany jest do czasowego zabezpieczenia potrzeb mieszkalnych- funkcja mieszkalna (odwołanie z dnia [...].06.2006r., Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., z dnia 18.04.2007 r. sygn. akt II S.A./Go 574/06). B.P. od 1992 r. dzierżawiła część działki [...] o powierzchni 915,0 m2 od gminy [...]. W momencie podjęcia dzierżawy działka nie była zabudowana. Dzierżawa zakończyła się w sierpniu 2002 r. Działka [...] w trakcie dzierżawy została podzielona na działki nr [...]. Obecnie właścicielami terenu, dz. nr [...] są A.P. i Pan P.P. (wypis z rejestru gruntów z dnia [...].06.2007 r.). Właścicielem terenu, dz. nr [...] jest gmina [...].

Organ wskazał, iż na obszarze na którym znajdują się działki nr [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Gmina wydała dwie decyzje o warunkach zabudowy, które utraciły ważność. Nadto z informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego wynika, iż zostało udzielone pozwolenie na budowę zbiornika na gaz płynny, przyłącza i wewnętrznej instalacji gazowej oraz zbiornika na gaz płynny ze stanowiskiem do tankowania pojazdów (decyzja nr [...] z dnia [...].09.1999 r.) oraz przyjęto zgłoszenie z dnia [...].06.2007 o zamiarze budowy ogrodzenia na dz. nr [...] (pismo Starosty Powiatu z dnia [...].10.2007 r.). Na wykonanie obiektu nr 4 o konstrukcji drewnianej nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę i nie było dokonane zgłoszenie wykonania robót budowlanych lub budowy na ww. działkach. Organ ustalił również, iż granica pomiędzy dz. nr [...] jest zgodna z mapą sytuacyjno-wysokościową otrzymaną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

PINB stwierdził, że zasadą prawa budowlanego jest, iż wykonywanie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawo budowlane). Z obowiązku tego zostały wyłączone jedynie roboty budowlane wskazane w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Altana może zostać wybudowany jedynie na podstawie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118) budowa altan o powierzchni zabudowy do 25 m2, niezależnie od rodzaju działki, na jakiej ma być budowana, jest zwolniona z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę, lecz wymaga dokonania zgłoszenia. Warunkiem jest jedynie to, aby liczba takich altan, wiat, parterowych budynków gospodarczych lub przydomowych oranżerii nie przekraczała dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponieważ działka jest o powierzchni 320 m2, dlatego możliwa jest budowa jedynie dwóch obiektów takich jak altana, wiata, parterowy budynek gospodarczy.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn.zm.) przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia. Zdaniem organu, zakres przedmiotowy powyższego aktu wykonawczego obejmuje zatem nie tylko budowę budynków, ale również budowli, które spełniają funkcje użytkowe budynku. Chodzi zatem o obiekty, którym nie można przyznać przymiotu budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a które pełnią jego funkcję użytkową. Nie ma zatem przeszkód, aby budowla, która nie stanowi budynku (ponieważ nie jest trwale związany z gruntem, ale jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada dach), a która pełni taką funkcję użytkową - podlegała regulacji tego aktu wykonawczego, w tym jego przepisów dotyczących zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią. Zastosowanie w tym zakresie znajdą zatem przepisy ww. rozporządzenia. W powyższym zakresie organ powołał się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 71/2005.

Dalej organ wywiódł, iż zgodnie z przepisem § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690, z późn.zm.) odległość obiektu nr 4 o konstrukcji drewnianej od budynku restauracji i motelu powinna wynosić 8m. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami odległość pomiędzy budynkami wynosi jedynie 0,7 m. Takie usytuowanie obiektu nr 4 narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, ponieważ aby usytuowanie obiektu spełniało wymagania obiekt należałoby przesunąć. W świetle przepisów prawa budowlanego takie działania podlegają reglamentacji prawnej. Organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 21 października 1993 r. (SA/Ka 563/93) w którym podkreślono, że zgoda na odstępstwo od warunków określonych w § 12-14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, o której mowa w § 15 ust. 1 tego rozporządzenia, może być udzielona wyłącznie w trybie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę; nie jest możliwa w toku postępowania zmierzającego do usunięcia skutków samowoli budowlanej.

PINB wskazał również, iż z uwagi na dokonanie w trakcie postępowania ustalenia, że właścicielami dz. nr [...] są A.P. i P.P., do tych właścicieli, a nie inwestora, który samowolnie wzniósł obiekt budowlany, zaadresowano rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu naprawczym. Organ uznał zatem, że z uwagi na fakt, że inwestor wybudował obiekt bez wymaganego zgłoszenia, a także brak możliwości zalegalizowania wybudowanego obiektu, zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, należało nakazać w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ wskazał, iż brak możliwości legalizacji obiektu spowodowany wynika z tego, że inwestor nie posiada ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy oraz obiekt narusza przepisy techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.P. i P.P. zarzucili: niejasne i nieprecyzyjne formułowanie sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, w sposób który czyni wątpliwym intencje organu administracji, niestaranne podejście do sprawy, brak merytorycznego uzasadnienia decyzji z jednoczesnym przytoczeniem stanu faktycznego już nieaktualnego. Odwołujący się podnieśli, iż żadna z ich działek nie ma powierzchni 320 m2, jaką wskazano w uzasadnianiu decyzji, bowiem działka nr [...] ma pow. 915 m2, a działka [...] – 1539 m2 . Strony zgodziły się ze stanowiskiem organu dotyczącym odległości od granicy działki oraz obiektu motelu, wskazując, iż mają zamiar ten stan zmienić dlatego wystąpiły do Starostwa Powiatowego dnia [...] grudnia 2007 r. ze zgłoszeniem postawienia altany w innym miejscu. Zarzucono, że wbrew treści wyroku Sądu z dnia 18 kwietnia 2007 r. nie umożliwiono im legalizacji obiektu.

Decyzja z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia organ drugiej instancji podzielił opinię odwołujących, że znaczna część uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odnosi się do istoty sprawy dotyczącej wyłącznie budowy obiektu nr 4, usytuowanego w decydującej części na działce nr [...] z przekroczeniem granicy działki z działką nr [...] (a zatem jest całkowicie zbędna). Jednakże wywody organu I instancji dotyczące innych obiektów, w tym obiektów już nie istniejących, jako nie dotyczące przedmiotu rozstrzygnięcia, pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie obiektu nr 4 stanowiącego przedmiot orzeczenia decyzji PINB Niemniej, organ odwoławczy zwrócił uwagę PINB na konieczność sporządzania uzasadnienia decyzji rozstrzygającej sprawę w sposób spójny i zrozumiały, z powołaniem się na dowody i okoliczności dotyczące wyłącznie istoty rozstrzyganej sprawy (vide art. 107 § 3 Kpa).

Dokonując kwalifikacji przedmiotowego obiektu organ I instancji przyjął, iż jest to altana, a ze względu na jej wymiary (2,90m x 4,20m) posadowienie na działce nr [...] wymagało w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane dokonania zgłoszenia. Ponieważ dokonanie zgłoszenia nie nastąpiło, w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 49b.

Organ drugiej instancji zważył, iż PINB orzekł w sprawie na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Natomiast przed wydaniem decyzji, zgodnie z wymogiem art. 49b ust. 2 sprawdził czy zachodzą przesłanki do zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej. Możliwość taka istnieje gdy budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia organu pierwszej instancji wskazał, że dla spornego obiektu nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, jak również dla terenu, na którym obiekt się znajduje, brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Poczynione ustalenia nie pozwoliły organowi na wdrożenie postępowania legalizacyjnego. W dacie wszczęcia postępowania strona nie dysponowała ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, a jednocześnie brak jest dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość, aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, iż do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego nie można odnieść treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 48 ust. 2 pkt l lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Nie możemy tym samym uznać, iż strona nie musi dysponować ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy, w odniesieniu do obiektu podlegającego ewentualnej legalizacji w trybie przepisów art. 49b ustawy Prawo budowlane (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23.01.2008r., sygn. akt II SA/Łd 1037/07).

W ocenie WINB, organ pierwszej instancji słusznie podniósł, iż sporny obiekt zlokalizowany jest z naruszeniem wymagań § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75, póz. 690 ze zm.). W myśl tego przepisu odległość obiektu nr 4 o konstrukcji drewnianej od budynku restauracji i motelu powinna wynosić co najmniej 8 m. Natomiast zgodnie z ustaleniami odległość przedmiotowego obiektu od motelu wynosi 0,7m. Powyższe ustalenia potwierdzają również Skarżący w treści odwołania.

W świetle przeprowadzonych czynności i pozyskanych ustaleń organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i okoliczność ta dała pełne podstawy prawne do wydania nakazu rozbiórki.

Ustosunkowując się do zarzutów w kwestii prawidłowości przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy wskazał, że PINB w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy a następnie pismem z dnia [...].12.2007r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie kroki zmierzające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zgodzie z zasadami określonymi w art. 7 i art. 77 Kpa. Sformułowanie uzasadnienia decyzji organu I instancji zawiera pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne odnośnie obiektu nr 4 stanowiącego przedmiot orzeczenia decyzji PINB z dnia [...].01.2008r. Wobec tego zarzuty strony w tym zakresie organ uznał za niezasadne.

A.P., reprezentowana przez pełnomocnika K.P., powołując się na przepisy art. 221 § 1, art. 235 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie praworządności, interesu strony, przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 227 K.p.a. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych pracowników Urzędu Gminy biorących udział w oględzinach działek w dniu [...] stycznia 2006 r. i swego pełnomocnika.

W uzasadnieniu strona skarżąca zaprezentowała przebieg postępowania

w niniejszej sprawie z podkreśleniem stwierdzonych przez nią uchybień organu pierwszej instancji, m.in. brak wzmianki z czyjego wniosku zostało w 2005 r. wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie obiektów budowlanych zlokalizowanych na dz. [...] (naruszenie art. 11 K.p.a.) oraz przesłanie zawiadomienia na adres firmy ówczesnych właścicieli nie na adres ich zamieszkania, brak prowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem właścicieli działek jako stron postępowania, arogancję i niewłaściwe postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nieprawidłowość ustaleń dotyczących nieudostępnienia w czasie oględzin przez pełnomocnika przedmiotowych obiektów, nałożenie grzywny z uwagi na usprawiedliwiona nieobecność podczas oględzin wyznaczonych na dzień [...] stycznia 2008 r., blokowanie starań właścicieli nieruchomości o zalegalizowanie posadowienia altan na działce zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, nieprawidłowe określenie powierzchni działki w decyzji organu pierwszej instancji

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2008 r. skarżąca oraz jej pełnomocnik cofnęli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem rozbiórka obiektu została zakończona z uwagi na nieuzasadnioną napastliwość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z przewijającym się w tle wątkiem korupcyjnym (zawiadomienie z dnia 5 lipca 2008 r. ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd zważył, iż skarga A.P. nie mogła odnieść skutku, gdyż wbrew jej zarzutom kontrolowana decyzja nie narusza prawa, w stopniu skutkującym jej uchylenie, a tym bardziej zgodnie z żądaniem skargi, stwierdzenie jej nieważności.

Na wstępie, wobec analizy treści skargi, w szczególności jej oparcia na przepisach art. 221, art. 227 i 235 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy wskazać, iż skarżąca błędnie interpretuje treść powyższych norm prawnych i obowiązek ich zastosowania w przedmiotowej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż w myśl przepisów art. 1 i 2 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm, dalej jako: K.p.a.) normuje kilka odrębnych rodzajów postępowań, wśród nich postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1) oraz odrębnie uregulowane w dziale VIII K.p.a. (art. 2) postępowanie w sprawie skarg i wniosków przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Te dwa tryby postępowania są od siebie niezależne, inne są ich cele, w innej formie organ rozpoznaje objęte nimi sprawy, odrębnie też regulowana jest właściwość organów. Zgodnie z przepisem art. 221 K.p.a. zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami działu VIII K.p.a. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków nie służy zatem rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych, przedmiotem tego postępowania jest rozpatrzenie składanych przez obywateli skarg (w szczególności na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw) i wniosków.

Nie można oczywiście wykluczyć sytuacji gdy toczyć się one będą równolegle np. gdy obywatel złoży skargę w związku z toczącym się postępowaniem jurysdykcyjnym, jednakże okoliczność ta nie wpływa na odrębność tych postępowań nawet w sytuacji, gdy właściwymi do rozpoznania zarówno indywidualnej sprawy administracyjnej, jak i skargi są te same organy administracji publicznej. Jednocześnie, w zależności od treści skargi, ustawodawca przewidział sytuacje, gdy skargi traktuje się jako pisma wszczynające określone etapy lub tryby postępowania administracyjnego ogólnego. Przepis art. 235 § 1 K.p.a. reguluje sytuację gdy skarga została złożona w sprawie, zakończonej uprzednio ostateczną decyzją administracyjną, wówczas skargę taką w zależności od jej treści uważa się za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Jednocześnie skarżący pominął treść przepisu art. 231 § 2, zgodnie z którym w takim przypadku żądanie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. W takiej sytuacji postępowanie zainicjowane skargą, dalej prowadzone będzie jako postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej zmierzające do jej rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (swoiste przekształcenie trybu postępowania).

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie ugruntowane jest stanowisko, iż postępowanie prowadzone w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (skargowe), jak i rozstrzygnięcia organów wydane w jego wyniku nie podlegają kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, co wynika z przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej "P.p.s.a."). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy także zwrócić uwagę, iż cytowany przepis art. 221 i nast. K.p.a. na którym A.P. oparła skargę do tutejszego Sądu, w istocie nie może stanowić podstawy zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego. Przepis ten stanowi jedynie podstawę do złożenia do organów określonych w art. 229 K.p.a. skargi, o której mowa w art. 221 i art. 227 K.p.a.

Podstawę prawną zaskarżenia aktów, czynności lub bezczynności organów administracji publicznej do sądu administracyjnego stanowią natomiast wyłącznie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź przepisy ustaw szczególnych. Nie budzi wątpliwości, iż przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w istocie stanowi decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], którą organ ten orzekając w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nakazującą A.P. i P.P. rozbiórkę obiektu nr 4 o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działkach nr [...]. Jest to zatem decyzja administracyjna, która podlega skardze do sądu administracyjnego w rozumieniu przepisów art. 52 § 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na Sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego, a w razie stwierdzenia naruszenia przepisów dokonania oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Ustalenia te sąd przeprowadza wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i w ich toku nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości lub w części następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji (i postępowania, które ją poprzedziło) z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia skarżąca nie powołała się na żadną z przesłanek, które ustawodawca uznał za tak istotne wadliwości decyzji administracyjnych, iż winny skutkować ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego jako nieważnych. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 K.p.a. stwierdza się nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Na podstawie analizy akt sprawy Sąd nie stwierdził aby zaistniała którakolwiek

z powyższych przyczyn. Zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy do orzekania w zakresie legalności robót budowlanych organ wyższego stopnia. Wprawdzie jako naruszenie przepisu art. 107 § 1 K.p.a., należy uznać brak w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazania przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, jednakże decyzja ta posiada podstawę prawną, którą stanowi w pierwszej kolejności wskazany przepis proceduralny tj. art. 138 § 2 K.p.a., a nadto przepisy prawa budowlanego wskazane w uzasadnieniu tejże decyzji. Nie zachodzą także okoliczności określone w pkt 3-6 ww. normy prawnej. Nie stwierdzono istnienia innej ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej w kwestii przedmiotowych robót budowlanych (obiektu budowlanego), decyzja została skierowana do współwłaścicieli działek oznaczonych nr [...], którzy nadto nie kwestionują, że są właścicielami spornego obiektu budowlanego. Brak jest podstaw do przyjęcia, iżby wykonanie zaskarżonej decyzji miało stanowić czyn zagrożony karą. Sąd nie stwierdził również, iżby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które możnaby ocenić jako "rażące". Nadto podkreślenia wymaga, iż przytoczony w skardze przepis art. 235 § 1 K.p.a. (wobec braku wskazania aktu prawnego, którego ta jednostka systematyczna dotyczy, z kontekstu skargi Sąd przyjął, iż skarżący miał na uwadze przepis art. 135 § 1 K.p.a.) nie ma zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego. Nie mógł on stanowić również podstawy działania organu w rozpoznawanej sprawie, bowiem zaskarżona decyzja organu drugiej instancji (ostateczna) została wydana w ramach postępowania administracyjnego w sprawie, która nie została uprzednio zakończona wydaniem decyzji ostatecznej.

Sąd dokonał z urzędu kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej

i poprzedzającego ją postępowania. Na tej podstawie uznał, iż decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną przesłankę zaskarżonego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.), który dotyczy skutków wybudowania lub budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo zgłoszenia sprzeciwu. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Oznacza to, iż nakaz rozbiórki może zostać wydany jedynie w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki umożliwiające legalizację obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach tzw. "samowoli budowlanej".

Warunki legalizacji określił ustawodawca w przepisach ust. 2-7 art. 49b ww. ustawy. Zgodnie z ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo,

w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2).

Niespełnienie określonych ww. warunków lub nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki. Po wniesieniu opłaty, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, organ zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy. Gdy budowa została zakończona wniesienie opłaty legalizacyjnej kończy procedurę legalizacyjną. Adresatem decyzji wydanej w trybie art. 49b ww. ustawy, zgodnie z przepisem art. 52 jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie jedynie do wybudowanych samowolnie obiektów wymagających zgłoszenia, zatem do sytuacji nieobjętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, w których ma zastosowanie analogicznie skonstruowany przepis art. 48 ustawy.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, poza sporem pozostaje, iż przedmiot zainteresowania organów stanowił obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, nie związany trwale z gruntem, bez fundamentów, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, parterowy, z dwuspadowym dachem. Obiekt posadowiony jest w przeważającej części na działce nr [...], a częściowo na działce [...], w odległości 0,7 m od budynku motelu, a jego powierzchnia zabudowy wynosi 12,2 m2 (4,2 m× 2,9 m). Z dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, iż obiekt ów początkowo (tj. w okresie budowy budynku motelu z restauracją) pełnił funkcję tymczasowego obiektu budowlanego. Po zakończeniu budowy, w roku 1996 został przeniesiony w miejsce, w którym znajdował się w dacie orzekania przez organy (oznaczonym w załączniku graficznym do decyzji) i wykorzystywany jest do "pobytu dzienno-nocnego".

Definicje legalne niektórych pojęć z zakresu prawa budowlanego zawarł ustawodawca w art. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z pkt 1- 5 obiekty budowlane można podzielić na:

a) budynki (czyli obiekty budowlane, trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadające fundamenty i dach) raz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowle stanowiące całość techniczno-użytkową (czyli każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury), wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekty małej architektury (niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki)

Nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt budowlany, nie jest obiektem małej architektury. Nie jest również, co stwierdził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 574/06, budynkiem, bowiem nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Aczkolwiek należy stwierdzić, iż poza tymi cechami jego konstrukcja jest zbliżona do konstrukcji budynku, nadto wskazany przez stronę sposób jego wykorzystywania pozwala stwierdzić, że spełnia on również funkcję użytkową budynku, co nie jest obojętne dla oceny prawidłowości dokonanej przez organy wykładni przepisów prawa. Oznacza to, iż obiekt określany przez strony postępowania jako "altana" jest budowlą, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, iż opisany wyżej obiekt budowlany mieści się w kategorii obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych w art. 29 ust. 1 ustawy i dla których budowy zgodnie z art. 30 ustawy, wymagane było dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy. Na podstawie akt sprawy należy również uznać za prawidłowe ustalenie, iż zgłoszenie takie nie zostało dokonane przed budową obiektu w tym konkretnym miejscu (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). W tej sytuacji zasadnie również organ przyjął, iż wobec wybudowania spornego obiektu bez uprzedniego zgłoszenia, czyli w warunkach tzw. "samowoli budowlanej" konieczne było rozważenie możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49b Prawa budowlanego.

W ramach postępowania prowadzonego w trybie powyższego przepisu organ ustalił, iż dla działek nr ewidencyjny [...], na których wybudowano sporną budowlę, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie dla wybudowania przedmiotowej inwestycji strona nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Nadto organ pierwszej instancji stwierdził, iż wybudowanie obiektu w odległości zaledwie 0,7 m od budynku motelu z restauracją, narusza przepisy techniczno-budowlane tj. w szczególności przepis § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn.zm.).

Powyższe rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wśród tych warunków w rozdziale 7 określono wymogi usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. W myśl przepisu § 271 ust. 1 rozporządzenia odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż odległość w metrach określona w tabeli. Przy czym należy wskazać, iż minimalna określona w tej tabeli odległość pomiędzy budynkami wynosi 8 m.

Działka nr [...] jest zabudowana między innymi budynkiem motelu z restauracją czyli budynkiem przeznaczonym na pobyt i czasowe zamieszkanie ludzi, charakteryzowanym kategorią zagrożenia ludzi ZL (§ 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Nie budzi zatem wątpliwości, iż konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego tego budynku jak również przedmiotowej budowli o konstrukcji drewnianej wymaga zachowania minimalnych odległości określonych ww. przepisami. Oznacza to, iż przedmiotowa budowla poprzez swoje usytuowanie wobec sąsiedniego obiektu budowlanego narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia prawną akceptację jej wybudowania w określonym miejscu. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego zobligowane były nakazać jej rozebranie.

Oceniając zaistnienie przesłanek umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego organy nadzoru budowlanego wskazały również, iż przeszkodę ku temu, po myśli art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego stanowi również fakt, iż w sytuacji braku dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strony nie dysponują również ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego nie można odnieść treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stanowiska tego nie podziela.

Zasada równości wobec prawa wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje dyrektywę jednakowego traktowania podmiotów prawa, które charakteryzują się w równym stopniu cechą istotną (relewantną) z punktu widzenia normy prawnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt P 10/01, OTK ZU 2002, poz. 35). Adresatami normy prawnej, wyrażonej w przepisie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, regulującej legalizację samowoli budowlanej są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu i to właśnie ten brak stanowi cechę relewantną. Ponieważ przepis art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane odmiennie traktuje podmioty, które posiadają

wspólną relewantną cechę. Różnice w traktowaniu podmiotów charakteryzujących się w wspólną istotną cechą powinny być racjonalnie uzasadnione i znajdować oparcie w innych zasadach konstytucyjnych, m.in. w wyrażonej w art. 2 zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Przyjmując literalną wykładnię art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane należy stwierdzić, że legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest w zasadzie tylko na terenach objętych obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż jak wynika z praktyki orzeczniczej oraz zasad doświadczenia życiowego, w większości przypadków inwestorzy, dokonując budowy bez wymaganego zgłoszenia, nie dysponują uzyskaną wcześniej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zachodzi zatem, na gruncie wykładni literalnej przywołanego wyżej przepisu, zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów dopuszczających się samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu (budowie) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia według kryterium istnienia albo nieistnienia na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy na danym terenie brak jest planu miejscowego, zaś inwestor nie uzyskał, przed rozpoczęciem inwestycji, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, możliwość legalizacji samowoli budowlanej nie istnieje. Z kolei, w razie zaistnienia samowoli budowlanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, nie istnieje wymóg przedstawienia przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem wystarczającym warunkiem stwierdzenia zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest uzyskanie zaświadczenia o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego może zostać wydane inwestorowi po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, to niezgodne ze wskazanymi zasadami konstytucyjnymi jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która byłaby ostateczna w dniu wszczęcia wymienionego postępowania. Odmienne traktowanie podmiotów, których wspólną istotną cechą jest popełnienie samowoli budowlanej, wyłącznie na podstawie kryterium istnienia bądź nieistnienia na danym terenie obowiązującego planu miejscowego nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja inwestorów, w toku postępowania legalizacyjnego, nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu. Uzasadniony wydaje się zatem pogląd, iż takie zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych, godzi w zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa.

Sąd zważył, iż celem wprowadzenia do ustawy - Prawo budowlane przepisów regulujących procedurę legalizacji samowoli budowlanej, polegającej zarówno na wybudowaniu (budowie) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak również bez wymaganego zgłoszenia, było urzeczywistnienie, w szerszym zakresie, niż czyniło to poprzednie unormowanie, zasad wynikających z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, to jest zasad sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i ochrony własności, a także optymalizacja polskiego modelu reglamentacji budowlanej w świetle unormowań innych państw Unii Europejskiej. Celem wprowadzenia instytucji legalizacji samowoli budowlanej było zatem umożliwienie uniknięcia rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie naruszającego przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeciwko różnicowaniu prawnego położenia sprawców samowoli budowlanej przemawia również obiektywizacja odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie samowoli budowlanej. Warunkiem zastosowania sankcji w postaci rozbiórki obiektu budowlanego jest jedynie stwierdzenie, iż został on wzniesiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak również bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego nie biorą natomiast pod uwagę strony podmiotowej czynu, a zwłaszcza stopnia zawinienia sprawcy samowoli budowlanej, ponieważ już naruszenie obowiązku administracyjnego skutkuje koniecznością nałożenia sankcji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1950/06, nie publik.).

Dodatkowo należy podnieść, iż wskazane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, aczkolwiek wprost stwierdziło niekonstytucyjność przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, to nie można nie dostrzegać, iż omawiany przepis art. 49b ust. 2 pkt 3 ustawy reguluje analogiczną sytuację prawną.

Zdaniem Sądu skutki prawne samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu (budowie) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę są tożsame ze skutkami prawnymi samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu (budowie) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesionego sprzeciwu przez właściwy organ. Również w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W konsekwencji te same względy, które były podstawą do orzeczenia przez Trybunał o utracie mocy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w części dotyczącej wskazanego w nim wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania", leżały również u podstaw odmowy przez Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, zastosowania przepisu art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w części dotyczącej sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania". Jeżeli bowiem zachodzi kolizja przepisu ustawy z przepisem Konstytucji, w żadnym razie nie można przyjmować, że przepis ustawy do czasu jego uchylenia funkcjonuje w sposób niezgodny z Konstytucją. Burzyłoby to porządek, w którym Konstytucja jest najwyższym prawem, i prowadziłoby do faktycznego prymatu ustaw nad Konstytucją. Ze względu na miejsce Konstytucji w hierarchii aktów prawnych przepis ustawy niezgodny

z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1999 r., sygn. akt I CKN 204/98, OSNC 2000/5/94).

Sąd miał przy tym na uwadze, iż ocena przez sąd zgodności przepisu ustawy

z Konstytucją dokonuje się na tym etapie stosowania prawa, gdy sąd ustala przepis obowiązującego prawa, który będzie zastosowany do rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego, a zatem nie chodzi tu o rozstrzyganie przez sąd sprawy zgodności ustawy z Konstytucją, o którym mowa w art. 188 pkt 1 Konstytucji. Oznacza to natomiast, że sąd jest obowiązany do oceny konstytucyjności przepisu ustawy w ramach ustalania obowiązywania przepisów, bowiem uchylenie się od tej oceny może prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisu niekonstytucyjnego, a zatem niezgodnie z prawem obowiązującym.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż przepis art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, w części dotyczącej sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania" nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Nieprawidłowe zastosowanie powyższego przepisu przez organy obu instancji oznaczało zatem naruszenie przepisu prawa materialnego, które jednakże nie miało wpływy na wynik sprawy, bowiem przeszkodę w legalizacji obiektu stanowiła w istocie jego niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi.

Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo należy podkreślić, iż bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozostają oczekiwania skarżącej w zakresie "wskazania" miejsca, w które mogłaby zgodnie z obowiązującymi przepisami przestawić sporną "altankę", bowiem zgodnie z przepisem art. 3 ustawy Prawo budowlane budową jest wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, co oznacza, iż "przestawienie" nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego w inne miejsce na terenie nawet tej samej działki, oznaczało będzie jego "wybudowanie" w nowym miejscu, co poprzedzone winno zostać odrębnymi czynnościami faktycznymi i prawnymi.

W kwestii zgłoszonych w skardze wniosków o przeprowadzenie dowodów

z przesłuchania świadków należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny z urzędu lub na wniosek strony może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśniania istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Niedopuszczalne jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzupełnianie przez Sąd postępowania dowodowego w zakresie dowodu z zeznań świadków.

Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że kontrolowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja PINB nie naruszają przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co w konsekwencji prowadzić musiało do oddalenia skargi na zasadzie wynikającej z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.