Wyrok NSA, sygn. akt GSK 761/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Rada miasta nie jest upoważniona do ustanawiania na swoim terenie generalnego zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych. Może to zrobić tylko ustawodawca.

TEZY

Rada miasta nie jest upoważniona do ustanawiania na swoim terenie generalnego zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych. Może to zrobić tylko ustawodawca.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Kazimierz Jarząbek (spr.), Sędziowie NSA - Jan Kacprzak, - Hanna Rybińska, Protokolant - Justyna Chindelewicz, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S. P." Spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bk 1457/03 w sprawie ze skargi "S. P." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 17 marca 2003 r. Nr V/33/03 w przedmiocie ustalenia liczby punktów i zasad sprzedaży napojów alkoholowych 1. Uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania; 2. Zasądza od Rady Miejskiej w Białymstoku na rzecz "S. P." Spółka z o.o. w W. 330 zł (trzysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bk 1457/03, oddalił skargę "S. P." Spółki z o.o. w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 17 marca 2003 r. Nr V/33/03 w przedmiocie ustalenia liczby punktów i zasad sprzedaży napojów alkoholowych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Rada Miejska zaskarżoną uchwałą w § 3 pkt 7 zakazała wydawania zezwoleń na sprzedaż oraz sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) w granicach stacji paliw, powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591; z 2002 r. Nr 23 poz. 220; Nr 62 poz. 558, Nr 113 poz. 984, Nr 153 poz. 1271, Nr 214 poz. 1806) oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1231, Nr 167 poz. 1372).

Pismem z dnia 10 września 2003 r. Spółka wezwała Radę Miejską Białegostoku do usunięcia naruszenia prawa, gdyż ze względu na zapis uchwały Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Białymstoku negatywnie zaopiniowała wydanie Spółce zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepach spożywczo-przemysłowych usytuowanych na stacjach paliw. Spółka zarzuciła podjęcie uchwały z istotnym naruszeniem art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 40 ustawy o samorządzie oraz art. 12 i 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Rada Miejska Białegostoku w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podjęła w dniu 27 października 2003 r. uchwałę nr XIV/136/03, w której stwierdziła brak podstaw do zmiany § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały Nr V/33/03.

Spółka "S. P." złożyła skargę z dnia 13 listopada 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku na uchwałę z dnia 17 marca 2003 r. Nr V/33/03, wnosząc o stwierdzenie nieważności części zaskarżonej uchwały i o zasądzenie kosztów. Uchwale zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 Konstytucji RP, art. 40 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 12 i 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Skarżąca powołała się w uzasadnieniu skargi m.in. na analogiczne stanowisko, zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 337/01.

Interes prawny uzasadniła udzieleniem odmowy przez Prezydenta Miasta Białegostoku wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na stacjach benzynowych S. ze względu na obowiązywanie zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Białegostoku wniósł o jej oddalenie i podkreślił, iż art. 14 ustawy z 26.10.1982 r. nie stanowił podstawy do podjęcia zmiany uchwały, bowiem dotyczy on innej materii prawnej niż uregulowana uchwałą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r., sygn. akt SA/Bk 1457/03, oddalił skargę.

Sąd w uzasadnieniu podał, że uchwała Nr V/33/03 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 17 marca 2003 r. reguluje trzy zasadnicze zagadnienia:

- w § 1 ustala limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa),

- w § 2 reguluje odległości miejsc sprzedaży od usytuowania pewnych obiektów (szkoły, obiekty sakralne itp.),

- w § 3 określa zakaz wydawania zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w granicach następujących obiektów: (1) targowisk, (2) przystanków komunikacji publicznej, (3) obiektów sakralnych i cmentarzy, (4) stadionów i obiektów sportowych, (7) stacji paliw.

Zdaniem Sądu, wskazana podstawa materialnoprawna uchwały - art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, Nr 167, poz. 1372) - nie jest podstawą wyczerpującą i adekwatną do treści całej uchwały, zwłaszcza jej § 3, co do którego rada powinna powołać art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stanowiący, że "w innych niewymienionych miejscach, obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, rada gminy może wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych". Jednakże, ze względu na ustawowe upoważnienie do wydania uchwały, brak wskazania omawianego przepisu w podstawie prawnej uchwały nie niweczy jej ważności.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że istniało upoważnienie dla Rady Miasta Białegostoku do wydania danej uchwały.

Zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, rada gminy jest upoważniona do poszerzenia katalogu miejsc, w których zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych, zamieszczonego w tym artykule w ustępie 1. Sąd stwierdził, iż należy przyjąć, na podstawie art. 14 ust. 1 wspomnianej ustawy, że chodzi o miejsca, w których obecność alkoholu jest niepożądana i nie należałoby jej afirmować, np. dla zachowania bezpieczeństwa ludzi, a takimi obiektami są, w ocenie Sądu, stacje paliw (stacje benzynowe, jak również stacje tankowania gazu). Przemawia za tym krąg odbiorców stacji, którymi są w zdecydowanej większości kierowcy pojazdów.

Sąd nie podzielił zatem w tej materii stanowiska skarżącej Spółki w przedmiocie zarzutu naruszenia granic upoważnienia ustawowego w § 3 pkt 7 uchwały i podkreślił, że jedynym ograniczeniem dla rady gminy przy określaniu zakazu sprzedaży alkoholu jest wzgląd na charakter miejsca sprzedaży. Tym samym nie uznał za uzasadnione powołanie się przez Spółkę na orzeczenie NSA z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 337/01, wskazując, iż nie jest związany zwykłym wyrokiem wydanym w innej sprawie. Podany wyrok nie jest bowiem uchwałą poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśniającą zagadnienie prawne budzące wątpliwości.

W ocenie Sądu skarżąca Spółka wykazała, wbrew temu, co twierdził Prezydent Miasta Białegostoku w odpowiedzi na skargę, naruszenie jej interesu prawnego poprzez wydanie decyzji odmownej na sprzedaż alkoholu w stacjach benzynowych.

Organ w odpowiedzi na skargę słusznie jednak zauważył, że skarżąca nie uzasadniła zarzutu naruszenia art. 7 i 8 Konstytucji RP oraz art. 40 ustawy o samorządzie gminnym.

"S. P." Spółka z o.o. w W. wniosła pismem z dnia 29 kwietnia 2004 r. skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 marca 2004 r., sygn. akt SA/Bk 1457/03. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, polegającą na:

- przyjęciu, że "stacje paliw" są w rozumieniu art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi miejscem, którego "charakter" uzasadnia objęcie zakazem sprzedaży napojów alkoholowych oraz

- przyjęciu, że art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi upoważnia organ gminy do wprowadzania zakazu sprzedaży napojów alkoholowych w granicach stacji paliw bez uzasadnienia szczególnego charakteru miejsca objętego zakazem

i wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

- po rozpoznaniu sprawy, stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej Białegostoku nr V/33/03 z dnia 17 marca 2003 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem, jak i w miejscu sprzedaży oraz określenia zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w części ograniczającej możliwość wydawania decyzji zezwalających na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie stacji paliw (§ 3 ust. 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały),

- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła odmienną wykładnię art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej: ustawy) od tej, której dokonał WSA.

Wyrażenie "charakter miejsca" stanowi przykład zwrotu niedookreślonego, co nakazuje stosującemu prawo, przy jego interpretacji, wszechstronne uwzględnienie okoliczności, w świetle których badany jest konkretny przypadek, oraz zastosowanie reguł wykładni zgodnych z zasadami racjonalnego prawodawstwa.

W kontekście przepisów art. 14 ustawy, ustęp 6 tego artykułu nie wskazuje na miejsca, które same przez się - ze względu na przynależność do miejsc lub obiektów określonego rodzaju - kwalifikują się do wprowadzenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych. Umieszczenie przepisu art. 14 ust. 6 poza katalogiem z art. 14 ust. 1-5 wskazuje na jego szczególną rolę. Poprzedzające go unormowania dotyczą miejsc i obiektów, które zostały zakwalifikowane do omawianego katalogu ze względu na swoje stałe cechy, wpisane w istotę ich funkcjonowania (obiekty użytku publicznego - szkoły, zakłady pracy; natura interakcji pomiędzy uczestnikami określonych zjawisk społecznych - masowe zgromadzenia). "Charakter" zaś nadają danemu miejscu lub obiektowi okoliczności występujące na obszarze danej gminy i co do zasady odnoszące się do poszczególnego miejsca lub obiektu ze względu na jego położenie. Stąd umieszczenie upoważnienia organu gminy do określenia miejsc, w których można wprowadzić dany zakaz, w osobnym ustępie art. 14 wskazuje, iż zamiarem ustawodawcy było usprawiedliwienie zakazu uwarunkowaniami lokalnymi, nie dającymi się uwzględnić w skali całego kraju.

Skarżąca ponownie powołała się na wyrok NSA z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 337/01, stanowiący, iż nie można zaakceptować poglądu, by znajdujące się w różnych gminach obiekty, o takich samych cechach, bez względu na uwarunkowania lokalne, mogły posiadać charakter uzasadniający wprowadzenie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych w jednej gminie, a w innych nie. Nie jest ponadto wystarczające dla uzasadnienia wprowadzenia omawianego zakazu stwierdzenie, że na stacjach benzynowych przedmiotem obrotu są przede wszystkim paliwa. Skarżąca wskazała również na fakt, iż wprowadzenie zakazu jest fakultatywne, powinno więc uwzględniać konkretne uwarunkowania miejscowe (w przeciwieństwie do określonych rodzajowo miejsc z art. 14 ust. 1-5 ustawy).

Wskazano także na zbieżne z powyższym uzasadnieniem rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnie 18 marca 2003 r. (ON.II.0911-10/10/03, OSS 2003/3/70).

Skarżąca powołała art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Przepis prawa miejscowego, wykraczający poza granice upoważnienia ustawowego, jest niezgodny z ustawą i nie może stanowić podstawy do wydania indywidualnego aktu administracyjnego. Stwierdzenie to dotyczy uchwały Rady Miejskiej Białegostoku nr V/33/03 z dnia 17 marca 2003 r., w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej (stanowisko takie potwierdził NSA w orzeczeniu z 12 lipca 2002 r. ze skargi "S." na postanowienie SKO w W. wobec jednakowo brzmiącego jak zaskarżony zapisu uchwały Rady Gminy W.).

Ponownie podkreślono naruszenie interesu prawnego spółki "S. P." poprzez wydanie decyzji odmownej na sprzedaż alkoholu w stacjach benzynowych, ze względu na obowiązywanie zaskarżonej uchwały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa".

Artykuł ten jest rozwinięciem postanowienia zawartego w art. 87 ust. 2 Konstytucji, w myśl którego akty prawa miejscowego stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego na terenie poszczególnych jednostek podziału terytorialnego państwa.

Upoważnienie do wydania takich przepisów musi wynikać wyraźnie z odrębnych ustaw, a jego realizacja nie może przekroczyć zakresu określonego w normie upoważniającej. Zasady techniki prawodawczej dotyczące tych przepisów zostały uregulowane w § 142 i § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908).

Art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze gminy.

W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, czy Rada Miasta Białegostoku uchwalając § 3 pkt 7 uchwałą z dnia 17 marca 2003 r. podjętą na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) przekroczyła ustawowe upoważnienie, czy też nie przekroczyła tego upoważnienia.

W tym przedmiocie stanowisko swoje wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które zostało przedstawione w części wstępnej uzasadnienia.

Natomiast odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kwestie prawne wynikające z art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości były rozważane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego i wyrażone w nim poglądy zachowały w dalszym ciągu swoją aktualność.

W świetle tego orzecznictwa niewątpliwym jest, że powszechnie obowiązujące zakazy ustawowe, wymienione w art. 14 ust. 1-5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, mogą być uzupełnione zakazami lokalnymi, wprowadzonymi przez gminy na ich terenach.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 18/94 (ONIAP 1999 Nr 4, poz. 55) wyraził pogląd, że wprowadzenie zakazów lokalnych wynika z niemożliwości racjonalnego przewidywania przez centralnego ustawodawcę wszystkich okoliczności wynikających z warunków lokalnych. Określenie w ten sposób ratio legis art. 14 ust. 6 cyt. ustawy, znajdujące pełne uzasadnienie w ewidentnej potrzebie postrzegania tego przepisu w kontekście całego art. 14, znacznie ogranicza zakres dodatkowych zakazów, które mogą wprowadzać rady gmin.

Powyższy pogląd akceptuje również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Zgodnie bowiem z tym poglądem przepisy gminne wydane na podstawie upoważnienia zawartego w analizowanym przepisie nie mogą być formułowane w postaci ogólnych norm, bo wprowadzenie takich norm zostało zastrzeżone do kompetencji centralnego ustawodawcy.

W związku z tym zaznaczyć należy, że przepisy gminne, które mają moc powszechnie obowiązującego prawa, dla sądu administracyjnego związanego jedynie ustawą, stanowią kryterium badania legalności uchwał organów gminy pod kątem ich zgodności z ustawą.

Przepisy gminne wydane na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie mogą więc posługiwać się sformułowaniami pełniącymi wyłącznie funkcję semantyczną, tzn. nazw ogólnych, a zarazem generalnych, którym przyporządkowany jest ogół desygnatów danego rodzaju, bez możliwości ich indywidualizacji i uwzględnienia ich charakteru.

Przeciwnie, przepisy gminne wskazujące miejsca, obiekty lub obszary gminne, w odniesieniu do których miałyby być wprowadzone dodatkowe zakazy wymienione w art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, powinny używać takich nazw jednostkowych lub grupowych, które pozwolą zindywidualizować konkretne miejsca, obiekty lub obszary i odróżnić je (także ze względu na ich charakter) od innych podobnych miejsc, obiektów lub obszarów. / por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1997 r. III RN 11/97 (OSNAP 1997 Nr 20, poz. 393).

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 1996 r. sygn. III ARN 72/95 określił znaczenie wyrażeń ustawowych użytych w ust. 6 art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości "obiekt lub miejsce" i ich "charakter".

Zdaniem Sądu Najwyższego wyrażenie ustawowe ""charakter obiektu lub miejsca" odwołuje się do ich szeroko pojmowanych funkcji społecznych, których realizacja mogłaby zostać naruszona, bądź zakłócona głównie przez zachowanie ludzkie będące skutkiem nadużycia alkoholu. Wprawdzie charakter obiektu lub miejsca może w nich lub w ich pobliżu wykluczać wyjątkowo samą obecność napojów alkoholowych, lecz w istocie chodzi tu o kulturę ich spożywania, której nie kształtuje się wyłącznie przez stanowienie prawnych zakazów...".

Z kolei pojęcie "miejsca" jest w swym podstawowym znaczeniu – częścią powierzchni ziemskiej – na tyle szerokie, że obejmuje również części, na których mieszczą się określone obiekty. Dlatego przedmiotowy zakres upoważnienia do stanowienia dodatkowych zakazów w "innych miejscach" nie ulega zmienie przez uzupełnienie w dalszej części przepisu art. 14 ust. 6 ustawy wyrazem "obiekt"."

W świetle powyższego stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że "Jedynym ograniczeniem dla rady gminy, przy określeniu zakazu sprzedaży alkoholu, w świetle art. 14 ust. 6, jest wzgląd na charakter miejsca sprzedaży, a ten szczególny charakter należy przypisać stacjom benzynowym" oznacza, iż ma ono w istocie charakter generalny i powszechny zarazem. Dotyczy bowiem każdej stacji paliw, bez możliwości jakiegokolwiek ich indywidualizowania. Nadto przyjęcie szczególnego charakteru każdej bez wyjątku stacji paliw, uzasadniałby wprowadzenie bezwzględnego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych we wszystkich stacjach paliw w kraju, a wprowadzenie tego typu zakazu koliduje z założonym ewidentnie przez ustawodawcę podziałem materii normatywnej, przewidzianej w art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jako przedmiot centralnej i lokalnej regulacji.

Sąd Wojewódzki nie zwrócił uwagi na to, że stosownie do § 110 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) "Droga w zależności od potrzeb może być wyposażona w obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu". Do obiektów tych i urządzeń zalicza się w szczególności MOP...

Według § 114 ust. 1 ww. rozporządzenia MOP-y w zależności od ich rodzaju mogą być wyposażone m.in. w stacje paliw, obiekty gastronomiczno-handlowe, obiekty noclegowe itp.

Ponadto Minister Gospodarki w rozporządzeniu z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 98, poz. 1067 ze zm.) określił nie tylko warunki techniczne jakie muszą spełniać stacje paliw, by nie stanowiły niebezpieczeństw dla ich użytkowników i uczestników ruchu, ale także dopuścił możliwość prowadzenia działalności usługowej w szerszym zakresie niż wynika to z przeznaczenia tych obiektów.

Z powyższego wynika, że stacja paliw jest miejscem sprzedaży (placówką handlową) i fakt, że przedmiotem sprzedaży są przede wszystkim paliwa i akcesoria do samochodów nie może oznaczać, że stacje benzynowe, same przez się, mają "charakter" uzasadniający wprowadzenie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych.

Takiego wniosku nie można wyprowadzić z treści przepisów powołanych wyżej aktów prawnych wydanych przez centralnego prawodawcę. Jak też z art. 96 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, którego treść przemawia za przyjęciem, że ustawodawca nie zakładał a priori wyeliminowania jakichkolwiek placówek handlowych z kręgu podmiotów, które mogą prowadzić sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego okazały się usprawiedliwione i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i 203 § 1 u.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.