Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1787/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 208 ust. 1; art. 211 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 184 ust. 1; art. 207 ust. 9
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 1 pkt 5 i 6; art. 35 ust. 3 pkt 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż - Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżący, Odwołujący, Beneficjent) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Instytucja Zarządzająca, IZ PO KL) z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] o uchyleniu w całości decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w sprawie określenia do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz umorzenia w części postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków i orzeczeniu o zwrocie kwoty [...] zł wraz z odsetkami.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przyznała [...] Sp. z o.o. dofinansowanie w kwocie nie wyższej niż [...] zł na realizację Projektu pn. [...]". Przedmiotowy projekt realizowany był w partnerstwie z Centrum Edukacji [...] Spółka Jawna. Projekt finansowany był ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL).

W zamian za przyznane dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do realizacji ww. projektu w sposób szczegółowo opisany we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Celem projektu było podniesienie kompetencji kadr medycznychMałych i Średnich Przedsiębiorstw (MŚP) w zakresie nowoczesnej diagnostyki [...] i [...]. Projekt miał charakter ogólnopolskiego projektu otwartego.

W 2011 r. Urząd Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził audyt projektu w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W dniu [...] sierpnia 2011 r. wpłynęło do PARP pismo od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z dokumentem zatytułowanym Podsumowanie ustaleń dokonanych w zakresie projektu nr [...]" [...]" w ramach prowadzonego audytu operacji w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (sygnatura pisma UKS: [...]). W dniu [...] sierpnia 2011 r. oraz [...] września 2011 r. wpłynęły do PARP Uzupełnienia podsumowania ustaleń doręczonego w dniu [...] sierpnia 2011 r. W trakcie audytu stwierdzono między innymi następujące uchybienia:

1. wydatki dotyczące przekazanych na potrzeby szkoleń podręczników stanowiących wydawnictwo własne, udokumentowane były jedynie fakturami wewnętrznymi VAT. Powyższe faktury nie odzwierciedlały faktycznego kosztu wytworzenia poszczególnych podręczników, gdyż wystawiane były w oparciu o ceny sprzedaży stosowane dla poszczególnych podręczników, a nie według wartości wytworzenia;

2. w badanych wnioskach o płatność uwzględniono wydatki związane z najmem powierzchni biurowej, które odnoszą się zarówno do badanego projektu, jak i działalności nie związanej z realizacją projektu;

3. naruszenie zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji w zakresie przeprowadzenia części zamówień w projekcie;

4. błędne określenie poziomu intensywności pomocy publicznej w umowach szkoleniowych zawartych z beneficjentami ostatecznymi pochodzącymi z sektora średnich przedsiębiorstw;

5. uwzględnienie we wnioskach o płatność wydatków związanych z ogłoszeniami prasowymi, których treść nie miała bezpośredniego związku z celami projektu.

Po dokonaniu analizy ustaleń Urzędu Kontroli Skarbowej PARP pismem z dnia [...] maja 2012r. wezwał Beneficjenta do zwrotu środków w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skorygowano kwotę do zwrotu ustalając jej wysokość na poziomie [...] zł, z czego:

1) [...] zł dotyczyło kosztu podręczników rozliczonych we wnioskach o płatność w zawyżonych kwotach,

2) [...] zł związane z niekwalifikowaniem kosztu czynszu w zakresie różnicy pomiędzy stawką rozliczaną we wniosku o płatność a rzeczywistym kosztem wynajmu biura projektowego w stosunku do całkowitej powierzchni wykorzystywanej przez Beneficjenta,

3) [...] zł związane z zakupem usługi organizacji konferencji z naruszeniem zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji,

4) [...] zł związane z błędnie określonym poziomem intensywności pomocy publicznej w umowach szkoleniowych zawartych z beneficjentami ostatecznymi pochodzącymi z sektora średnich przedsiębiorstw,

5) [...] zł związane z ogłoszeniami, w których stwierdzono promowanie wydawnictw Beneficjenta.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Beneficjent złożył wniosek o rozłożenie kwoty do zwrotu na raty. PARP po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek Skarżącego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówiła udzielenia ulgi w postaci rozłożenia kwoty do zwrotu na raty. Przedmiotowa decyzja jest prawomocna.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. PARP, na podstawie złożonego wniosku o płatność nr [...] rozliczyła końcowo projekt, rozliczenie było dwukrotnie korygowane - w dniu [...] września 2013 r. oraz [...] października 2013 r. W wyniku rozliczenia końcowego projektu Beneficjent został wezwany pismem z dnia [...] października 2013 r. do zwrotu środków w wysokości [...] zł.

W dniu [...] marca 2014 r. PARP ponownie wezwała Beneficjenta do zwrotu środków uznanych w projekcie jako przychód w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

W dniu [...] maja 2014 r. z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] projektu pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. [...], a następnie PARP decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] orzekł w sprawie określenia do zwrotu w kwocie [...] zł środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz umorzył w części postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków w kwocie [...] zł jako bezprzedmiotowe z uwagi na sfinansowanie tych wydatków z wkładu prywatnego.

W uzasadnieniu swojej decyzji PARP wskazał, że na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2008 r., PARP dokonała wypłaty środków, z których Beneficjent sfinansował realizację projektu pn. " [...]". Środki przekazane zostały Beneficjentowi w latach 2009-2011 w ośmiu transzach, w tym ze środków dotacji rozwojowej, środków europejskich oraz z dotacji celowej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.W przedmiotowej sprawie powyższe oznacza, że przy żądaniu zwrotu środków wypłaconych Spółce do zwrotu kwoty [...] zł (przekazanej Beneficjentowi z dotacji rozwojowej w 2009 r.) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, zaś do zwrotu pozostałej kwoty [...] zł (przekazanej Beneficjentowi w roku 2010 r. ze środków europejskich stanowiących 85% kwoty oraz z dotacji celowej stanowiącej 15% kwoty) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Organ I instancji stwierdził, że dopatrzył się naruszeń:

1) w zakresie przekazanych na potrzeby szkoleń podręczników stanowiących wydawnictwa własne Beneficjenta, które we wnioskach o płatność zostały rozliczone po kosztach wyższych aniżeli faktyczne koszty wytworzenia poszczególnych pozycji książkowych:

- § 17 ust. 3 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zgodnie z treścią którego poniesienie wydatków kwalifikowalnych powinno być udokumentowane odpowiednimi dowodami księgowymi, w szczególności fakturami lub rachunkami, wraz z dowodami zapłaty

- Rozdziału 3, Podrozdział 3.1, pkt 1 lit b oraz c Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r. (Wytyczne obowiązujące w dacie podpisania umowy), w myśl którego co do zasady wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są efektywne i konkurencyjne tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat) oraz zostały faktycznie poniesione;

2) w zakresie wydatków związanych z najmem powierzchni biurowych, które odnoszą się zarówno do badanego projektu, jak i działalności niezwiązanej z realizacją projektu:

- § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zgodnie z treścią którego wydatki kwalifikowalne stanowią wydatki kwalifikujące się do objęcia pomocą finansową określone w rozporządzeniu,bezpośrednio związanezprojektem i niezbędne do jego realizacji, pomniejszone o naliczony podatek od towarów i usług, z wyjątkiem gdy zakup jest dokonywany przez podwykonawcę lub wykonawcę lub gdy projektodawcy zgodnie z odrębnymi przepisami nie przysługuje prawo do jego zwrotu lub odliczenia od należnego podatku od towarów i usług,

- Rozdziału 3, Podrozdział 3.1, pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r. (Wytyczne obowiązujące w dacie podpisania umowy), w myśl którego co do zasady wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu;

3) w zakresie naruszenia zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji pn. "[...]":

- art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, w myśl któregopodmiot, który ubiega się o udzielenie wsparcia przeznaczonego na zakup towarów lub usług lub otrzymał od Agencji takie wsparcie i nie jest zobowiązany do wyboru wykonawcy z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych, dokonuje wyboru wykonawcy z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji,

- pkt 5.5.5.2 lit. a, lit. b, lit. d i lit. e Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzkim (do stosowania tych Wytycznych Spółka została zobowiązana w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu), w myśl którego:zapytanie ofertowe musi zostać wysiane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w przypadku gdy Beneficjent lub partner stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców, dołącza do dokumentacji uzasadnienie wskazujące na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie). Równocześnie beneficjent łub partner zamieszcza zapytanie na swojej stronie internetowej (o ile taką posiada) oraz w swojej siedzibie. Zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert. Beneficjent łub partner wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu kryteria oceny; wybór dokumentowany jest protokołem, do którego załączane są zebrane oferty. Umowa oraz protokół z wyboru ofert wymagają formy pisemnej. Pozostała korespondencja pomiędzy beneficjentem lub partnerem a potencjalnymi wykonawcami może być prowadzona drogą elektroniczną lub faxem;

4) w zakresie błędnie określonego poziomu intensywności pomocy publicznej w umowach szkoleniowych zawartych z beneficjentami ostatecznymi pochodzącymi z sektora średnich przedsiębiorstw

- § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej,w myśl któregowielkość pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu nie może przekroczyć w przypadku szkoleń ogólnych 70% kwoty wydatków kwalifikowalnych przypadających na średniego przedsiębiorcę;

5) w zakresie rozliczenia w projekcie ogłoszeń prasowych zawierających reklamę pozycji książkowych stanowiących wydawnictwa własne Beneficjenta:

- art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r., zgodnie z którymwydatki publiczne powinny być dokonywane w sposóbcelowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów,

- § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zgodnie z treścią którego wydatki kwalifikowalne stanowią wydatki kwalifikujące się do objęcia pomocą finansową określone w rozporządzeniu, bezpośrednio związane z projektem i niezbędne do jego realizacji, pomniejszone o naliczony podatek od towarów i usług, z wyjątkiem gdy zakup jest dokonywany przez podwykonawcę lub wykonawcę lub gdy projektodawcy zgodnie z odrębnymi przepisami nie przysługuje prawo do jego zwrotu lub odliczenia od należnego podatku od towarów i usług,

- Rozdziału 3, Podrozdział 3.1, pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r. (Wytyczne obowiązujące w dacie podpisania umowy), w myśl któregoco do zasady wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu.

Odnosząc się do naruszenia przez Beneficjenta w projekcie zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji PARP wyjaśnił, że działając w oparciu o przepisy Systemu realizacji POKL, w tym na podstawie Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS (ujętych w załączniku nr 11 do Zasad finansowania PO KL z dnia 22 grudnia 2011 r. obowiązujących w dniu uznania wydatków za niekwalifikowane) (zwanych dalej: "Taryfikatorem"), uznał część wydatków związanych z zamówieniem za niekwalifikowane, opierając się na Taryfikatorze. Na etapie postępowania administracyjnego, wskutek dostarczenia przez Beneficjenta dodatkowych dokumentów (nie przedstawionych PARP wcześniej) uznano, iż przeprowadzając procedurę wyboru wykonawcy usługi organizacji konferencji, Beneficjent wysłał zapytanie do trzech potencjalnych wykonawców (przedłożone w dniu [...] sierpnia 2014 r. do PARP zapytanie skierowane w dniu [...] czerwca 2009 r. do Hotelu [...], Hotelu [...] oraz Hotelu [...]). Niemniej jednak nie zachowano przejrzystości i jawności postępowania - potencjalni wykonawcy w momencie otrzymania zapytania ofertowego nie mieli pełnej informacji jakie cechy przedstawionej oferty będą miały wpływ na wybór. Ponadto nie zachowano formy pisemnej w całym postępowaniu - brak jest dokumentów świadczących o fakcie poinformowania potencjalnych wykonawców o planowanym terminie konferencji oraz brak informacji ze strony podmiotu odrzuconego o braku możliwości dostarczenia usługi we wskazanym terminie. Beneficjent nie udokumentował faktu wywieszenia zaproszenia ofertowego w siedzibie firmy oraz nie przedstawił potwierdzenia zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej. Brak zapewnionego upublicznienia informacji o planowanym udzieleniu zamówienia spowodowało, że oferta nie miała możliwości trafić do szerszego grona wykonawców, a to skutkuje tym, że nie można uznać z całą pewnością, że została wybrana najkorzystniejsza oferta dostępna na rynku w danym czasie.

Wobec powyższego nie można przyjąć, że Beneficjent przygotował zapytanie ofertowe w sposób wymagany w pkt 5.5.5.2 lit. a, lit. b, lit. d i lit. e Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzkim.

Organ wskazał, że - biorąc pod uwagę opisane powyżej uchybienia - Taryfikator w takich sytuacjach identyfikuje następujące kategorie naruszeń:

- Pkt 8 - niezachowanie formy pisemnej postępowania (brak dokumentów/ dowodów świadczących o zachowaniu zasady konkurencyjności) dla zamówień poniżej progu określonego w art. 7 lit. a dyrektywy 2004/18/WE, przyjmując, że instytucja, która udzieliła dofinansowania powinna stosować w takim przypadku korektę finansową o wartości 25% wydatku, którego dotyczy naruszenie,

- Pkt 10 - modyfikacja treści zapytania ofertowego po rozpoczęciu naboru ofert bez poinformowania o tym podmiotów, do których wysiano zapytanie ofertowe i bez automatycznego przedłużenia terminu do składania ofert, przyjmując, że instytucja, która udzieliła dofinansowania powinna stosować w takim przypadku korektę finansową o wartości 25% wydatku, którego dotyczy naruszenie,

- Pkt 13 - niedopełnienie obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) przy jednoczesnym wysianiu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców), przyjmując, że instytucja, która udzieliła dofinansowania powinna stosować w takim przypadku korektę finansową o wartości 15% wydatku, którego dotyczy naruszenie.

W przypadku wystąpienia dwóch lub więcej kategorii naruszeń zasady konkurencyjności, wartość korekty finansowej ustala się według wskaźnika o wyższej stawce procentowej. PARP przy wyliczaniu wysokości korekty finansowej wzięła pod uwagę procentową stawkę, jaka wynika z Taryfikatora w związku z popełnionymi przez Beneficjenta naruszeniami, czyli stawkę w wysokości 25%.

W tym miejscu organ podkreślił, że Taryfikator nie stanowił podstawy prawnej do ustalenia, że kwota wydatkowana przez Beneficjenta w ramach projektu z naruszeniem zasady konkurencyjności podlega zwrotowi - podstawą prawną do ustalenia obowiązku zwrotu dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Taryfikator zaś jest narzędziem do ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi, z zapewnieniem jednolitego traktowania Beneficjenta, będącego Stroną w sprawie, z pozostałymi podmiotami realizującymi projekty finansowane w ramach PO KL w dacie żądania zwrotu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w zaskarżonym zakresie, przy czym zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistych kosztów wytworzenia książek wydawanych podczas szkoleń i bazowanie wyłącznie na dokumentach, które złożyła Strona,

2. art. 5.5.5.2. wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach PO KL w zw. z art. 6c ust. 1 ustawy outworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości poprzez uznanie, iż [...] naruszyła zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji pn. "[...]", podczas gdy istniał na rynku tylko jeden podmiot spełniający wymagane kryteria, a który mógł wykonać usługę, co Spółka ustaliła zgodnie z obowiązującymi wymaganiami w tym zakresie,

3. art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej decyzji, w jaki sposób PARP ustaliła status danego przedsiębiorcy,

4. art. 44 ust. 3 u.f.p., § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. wsprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach PO KL oraz Rozdziału 3, Podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL z dnia 19 września 2008 r. poprzez uznanie, że ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej nie miały bezpośredniego związku z projektem i nie były niezbędne do jego realizacji, w oparciu o dowolnie wprowadzone kryterium zawartości ogłoszenia i stopnia w jakim ogłoszenia reklamowały kursy, a w jakim książki wydawane podczas tych kursów,

5. art. 7, 77 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia, w oparciu o jakie dowody PARP stwierdziła, w jakim stopniu ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej reklamowały kursy, a w jakim książki wydawane podczas tych kursów,

6. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia w jakim stopniu ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej reklamowały kursy, a w jakim książki wydawane podczas tych kursów, w oparciu o opinię biegłego w sytuacji, gdy ustalenie to wymagało wiadomości specjalnych.

Jednocześnie Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dowodów przedstawionych w treści uzasadnienia odwołania, na okoliczności tam wskazane, w tym dowodu z przesłuchania Strony w osobie B. M. oraz opinii biegłego. Biorąc pod uwagę powyższe, Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w zaskarżonym zakresie.

Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., uchylił w całości decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] listopada 2014 r. i orzekł zwrot kwoty w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Skarżąca zawarła w dniu [...] grudnia 2008 r. umowę o dofinansowanie projektu pt. " [...]" (nr [...]), który realizowała w partnerstwie z Centrum Edukacji [...] Spółka Jawna. Okres realizacji projektu przypadał na okres od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2010 r., a jego głównym celem było podniesienie kompetencji kadr medycznych małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie nowoczesnej diagnostyki [...] i [...].

We wniosku o dofinansowanie projektu beneficjent przewidział wydatki na materiały szkoleniowe, które miały zostać wykorzystane do realizacji poszczególnych szkoleń. Audyt UKS wykazał, że Odwołujący w tym celu wykorzystywał wydawnictwa własne, a we wnioskach o płatność wykazywał koszt tych wydawnictw ustalony w oparciu o faktury wewnętrzne VAT. Faktury te natomiast opiewały na kwoty rynkowe poszczególnych pozycji wydawniczych (uwzględniające zysk sprzedawcy) i nie odzwierciedlały faktycznego kosztu wytworzenia poszczególnych podręczników.

Na podstawie powyższych obliczeń został ustalony wydatek niekwalifikowalny w wysokości [...] zł stanowiący różnicę pomiędzy kwotami wykazanymi we wnioskach o płatność a faktycznymi kosztami wytworzenia poszczególnych podręczników. W opinii IZ PO KL powyższe obliczenia są prawidłowe oraz uzasadnione. W niniejszym przypadku doszło do naruszenia Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (dalej Wytyczne), w szczególności podrozdz. 3.1 pkt 1, który stanowi, że wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają m.in. następujące warunki:

a) są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat);

b) zostały faktycznie poniesione;

c) są udokumentowane.

IZ PO KL pragnie zauważyć, że co prawda, wydatki na podręczniki (wykazane we wnioskach o płatność) nie są zawyżone w stosunku do stawek rynkowych, niemniej jednak nie spełniają wymogu efektywnego zarządzania finansami. Zasadę tę należy interpretować szeroko i traktować indywidualnie w każdym przypadku. Do jej naruszenia dochodzi nie tylko w okolicznościach gdy zaistnieje relacja zbyt dużego nakładu finansowego do nieadekwatnego rezultatu. Zdaniem IZ PO KL każde zaburzenie relacji nakład/rezultat stanowi naruszenie zasady efektywnego zarządzania finansami, również w przypadku, gdy beneficjent wykazuje wydatki nieodbiegające od stawek rynkowych, a jednak zawyżone w stosunku do faktycznie poniesionych. Ponadto, zdaniem organu, wykazane przez Odwołującego wydatki nie zostały faktycznie poniesione oraz nie były udokumentowane. Odwołujący posiadał jedynie faktury VAT wystawione na użytek wewnętrzny a przedstawione w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumenty jednoznacznie wskazywały, że koszt wytworzenia podręczników był niższy niż wydatki wykazane we wnioskach o płatność. Wydatki te stanowiły odzwierciedlenie stawek rynkowych, jednak – jak to organ podkreślił - stawki rynkowe zawierają marżę sprzedawcy. Odwołujący mógł sprzedawać swoje wydawnictwa po cenie dowolnie ustalonej, jednak gdy zdecydował się wykorzystać je w ramach projektu PO KL, powinien był wykazać jedynie koszt ich wytworzenia - pomijając zysk. IZ PO KL stwierdził ponadto, że rolą Europejskiego Funduszu Społecznego nie jest wspieranie działalności komercyjnej i finansowanie "marż", a więc zysków podmiotów działających w obrocie gospodarczym, lecz bezpośrednie wsparcie ludzi i procesów.

Ponadto IZ PO KL przytoczył zapisy podrozdz. 2.2 pkt 1 Wytycznych: "Wytyczne dotyczą wydatków ponoszonych przez Beneficjentów oraz partnerów w projektach realizowanych w ramach PO KL" oraz brzmienie podrozdz. 3.1 pkt 2 Wytycznych: "Pod pojęciem wydatku faktycznie poniesionego należy rozumieć wydatek w znaczeniu kasowym, tj. jako rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego, powodujący faktyczny przepływ środków pieniężnych od Beneficjenta lub partnera do innego podmiotu". Wnioski o płatność powinny zatemzawieraćponiesione przez beneficjenta wydatki kwalifikowalne. Podręczniki wykorzystane podczas szkoleń nie zostały zakupione w ramach projektu PO KL, co więcej beneficjent jako potwierdzenie poniesienia wydatku przedstawił faktury wewnętrzne VAT, które nie przedstawiały faktycznego przepływu środków pieniężnych do innego podmiotu. W takich okolicznościach – zdaniem Ministra - organ I instancji był uprawniony do uznania całej kwoty na zakup podręczników za wydatek niekwalifikowalny. Dodano również, że Odwołujący posiadał dokumenty pozwalające ustalić faktyczny koszt wytworzenia podręczników, jednak okazał je dopiero na wezwanie organu I instancji w toku postępowania. Pomimo tego, że dysponował informacjami dotyczącymi kosztu podręczników, we wnioskach o płatność wykazał kwoty zawyżone - zawierające "marże" sprzedawcy. W opinii IZ PO KL należy zatem podkreślić, że rozstrzygnięcie polegające na kwalifikowalności kosztów faktycznego wytworzenia podręczników, a zakwestionowanie jedynie "marż" stanowi korzystne rozwiązanie dla Odwołującego.

IZ PO KL odniósł się również do wniosku beneficjenta o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wyliczenia kosztów wytworzenia książek wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że dowód z opinii biegłego można zastosować, jeżeli istnieje potrzeba pozyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą, rutynową działalność organu. Jeżeli jedna ze stron wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, organ jest związany takim żądaniem jedynie w przypadku, gdy w postępowaniu niezbędne jest zweryfikowanie specjalistycznych informacji w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W niniejszym przypadku IZ PO KL nie zauważyła potrzeby powołania biegłego, skoro w aktach sprawy znajdują się dokumenty precyzyjnie określające koszty wytworzenia poszczególnych pozycji wydawniczych. Co więcej, przedmiotowe dokumenty (opatrzone pieczęcią Prezesa Zarządu Odwołującego) zostały przez Odwołującego dostarczone w toku postępowania administracyjnego.

Minister stwierdził tym samym, że w niniejszym przypadku doszło do naruszenia podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. b, c, d Wytycznych, a wobec czego część wydatków na podręczniki stanowiące wydawnictwo własne beneficjenta - wydane na cele szkoleniowe projektu - zostały uznane za niekwalifikowalne w wysokości [...]zł.

Organ odwoławczy – odnośnie zaplanowanego we wniosku o dofinansowanie wydatku na wynajem powierzchni biurowej w wysokości [...]zł miesięcznie – wskazał, że wydatek ten był rozliczany w ramach kosztów pośrednich na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków. Koszty pośrednie - których zamknięty katalog został określony w Wytycznych - to koszty administracyjne związane z funkcjonowaniem beneficjenta. W ww. katalogu wskazano m.in. koszty utrzymania powierzchni biurowych (czynsz, najem, opłaty administracyjne) związane z obsługą administracyjną projektu. Wytyczne wskazują, że koszty pośrednie mogą być rozliczane na dwa sposoby - ryczałtem lub na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków. W przypadku stosowania ryczałtu, wysokość kosztów pośrednich zależy wprost od przedstawionych do rozliczenia kosztów bezpośrednich (tj. stanowi określony % kosztów bezpośrednich). Rozliczane w ten sposób koszty należą się beneficjentowi niejako "z automatu" - nie ma on obowiązku ich dokumentowania, opisywania itp., a co za tym idzie nie podlegają kontroli na miejscu. O sposobie rozliczania kosztów pośrednich decyduje beneficjent. W przedmiotowej sprawie Odwołujący zdecydował o rozliczaniu kosztów pośrednich na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, co wskazano we wniosku o dofinansowanie, a zatem Odwołujący miał obowiązek pełnego udokumentowania kosztów pośrednich oraz spełnienia wymogów ogólnych i szczegółowych ich kwalifikowalności.Organ jednocześnie wskazał, że w punkcie 3.5 wniosku o dofinansowanie projektu beneficjent określił wielkość biura projektu na 40 m2.

Odwołujący rozliczał w ramach kosztów pośrednich wydatek na wynajem powierzchni biurowej, która służyła nie tylko do celów projektowych. Katalog kosztów pośrednich zawarty w Wytycznych wyraźnie wskazuje, że koszty utrzymania powierzchni biurowych muszą być związane z obsługą administracyjną projektu. Ponadto koszty pośrednie muszą również spełniać ogólne warunki kwalifikowalności wydatków. Zgodnie z podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych wydatki są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu. W niniejszym przypadku Odwołujący wynajmował powierzchnię biurową, z której zostało wydzielone 40 m2 na realizację projektu, w związku z czym był uprawniony do rozliczenia proporcjonalnej części czynszu w ramach kosztów pośrednich. Jednocześnie we wniosku o dofinansowanie Odwołujący przewidział w tym zakresie koszt w wysokości [...] zł. Jak wynikało z obliczeń przedstawionych przez organ Odwołujący zaplanował we wniosku i rozliczał więcej, aniżeli mógł - biorąc pod uwagę wskaźnik proporcji powierzchni biura projektu do powierzchni całego biura Odwołującego. Minister wskazał przy tym, że nie ma znaczenia, że kwota [...] zł została zaakceptowana na etapie wniosku o dofinansowanie, albowiem we wniosku nie było uwzględnionej kwoty wynajmu całej powierzchni biurowej, wobec czego nie było możliwe określenie prawidłowej proporcji na tym etapie. Ponadto, zdaniem organu, Odwołujący zobowiązał się do rozliczania wydatków w ramach kosztów pośrednich na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków, a tym samym w niniejszym przypadku doszło do naruszenia podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. a oraz podrozdz. 4.4 pkt 1 lit. d Wytycznych. Różnica pomiędzy wydatkami wykazanymi we wnioskach o płatność a faktycznymi kosztami wynajmu 40 m2 powierzchni biurowej została uznana za wydatek niekwalifikowalny, co spowodowało, że kwota niekwalifikowalna z tego tytułu została ustalona w wysokości [...] zł.

Odnośnie kolejnego punktu Minister wskazał, że zgodnie z pkt 5.5.5.2 lit. a, b, d oraz e Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (do ich stosowania beneficjent zobowiązał się w § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie) beneficjent powinien przeprowadzić postępowanie ofertowe polegające na wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (jeżeli beneficjent stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców należy dołączyć dokumentację wskazującą na obiektywne przesłanki potwierdzające tę okoliczność). Zapytanie ofertowe powinno zostać również zamieszczone w siedzibie beneficjenta oraz na stronie internetowej beneficjenta (o ile beneficjent posiada stronę internetową). Zapytanie powinno zawierać opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny ofert oraz termin składania ofert. Beneficjent wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone kryteria oceny. Wybór powinien zostać udokumentowane protokołem. Zawarta umowa oraz protokół wyboru oferty wymagają formy pisemnej. Pozostała korespondencja pomiędzy beneficjentem a potencjalnymi wykonawcami może być prowadzona drogą elektroniczną lub faxem.

Odnosząc się do podanych kryteriów organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2009 r. Odwołujący wysłał zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych wykonawców zamówienia na organizację konferencji dla ok. 300 uczestników. Zapytanie zawierało tylko oczekiwania Odwołującego w postaci: bazy noclegowej z wyżywieniem, sali konferencyjnej, sali dla VIP, sprzętu audio. Termin składania ofert został ustalony na [...] czerwca 2009 r. Jak wynika z protokołu wyboru najkorzystniejszej oferty przedmiotowe zapytanie zostało również zamieszone w siedzibie beneficjenta, jednak nie zostało to w żaden sposób udokumentowane. Brak było również dokumentacji świadczącej o zamieszczeniu zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta.

Zapytania ofertowe zostały wysłane do trzech podmiotów: Hotel [...], ul. [...],[...], Hotel [...], ul. [...],[...] oraz Hotel [...], ul. [...],[...].

W odpowiedzi na przesłane zapytanie ofertowe Odwołujący otrzymał trzy oferty, przy czym Hotel [...] poinformował, że ze względu na brak wolnych pokoi w terminie [...] września 2009 r. - [...] września 2009 r. proponuje organizację konferencji w innym terminie. Pozostałe dwie oferty: Hotelu [...] oraz Hotelu [...] wyrażały gotowość organizacji konferencji. Zgodnie z protokołem wyboru wykonawcy zamówienia, tylko Hotel [...] mógł wykonać zamówienie, gdyż pozostałe hotele nie posiadały wolnych pokojów. Protokół zawiera również adnotację, że zapytanie ofertowe zostało złożone również potencjalnym kontrahentom telefonicznie. Protokół wskazywał także kryteria wyboru oraz termin wykonania zamówienia (które nie znalazły się w zapytaniu ofertowym).

W opinii IZ PO KL nie ma wątpliwości, że powyższe postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zapisów Wytycznych dla projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach PO KL (pkt 5.5.5.2 lit. a, b, d, e). Zapytanie ofertowe nie zawierało podstawowych elementów takich jak kryteria wyboru oraz terminu wykonania, który okazał się kluczowy podczas wyboru wykonawcy zamówienia. IZ PO KL nie zgodziła się z zarzutami Odwołującego podniesionymi w odwołaniu, że ten w wystarczającym stopniu udowodnił, że istnieje tylko jeden potencjalny wykonawca zamówienia. Nie wynika to z dokumentacji postępowania, tym bardziej, że Hotel [...] w odpowiedzi na zapytanie przesłał ofertę, w której nie było mowy o braku wolnych terminów. Wszelkie ustalenia będące kluczowe dla przebiegu postępowania ofertowego powinny być udokumentowane, tak aby można było odtworzyć i zweryfikować treść tych ustaleń. W niniejszym przypadku nie ma możliwości weryfikacji, czy postępowanie ofertowe zostało przeprowadzone w sposób przejrzysty i niebudzący wątpliwości. W związku z powyższym. IZ PO KL stwierdziła, że korekta finansowa została naliczona w sposób prawidłowy i słuszny. Podkreślono przy tym, że zapisy umowy o dofinansowanie zezwalają na orzeczenie zwrotu całości dofinansowania, które zostało wykorzystane m.in. z naruszeniem procedur. Zastosowanie Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS(załącznik do Zasad finansowania PO KL z dnia 22 grudnia 2011 r., dalej "Taryfikator") było uzasadnione. Minister wskazał, że co prawda Taryfikator wszedł w życie w czasie późniejszym, niż okres przeprowadzenia postępowania ofertowego, jednak IZ PO KL zgadza się z organem I instancji, że jego zastosowanie jest bardziej korzystne dla beneficjenta i pozwala uniknąć zwrotu całości wydatku na organizację konferencji.

Organ wskazał, że punkty 8 i 10 Taryfikatora (Kategoria naruszenia zasady konkurencyjności) odnoszą się do uchybień, których dopuścił się Odwołujący i wyraźnie wskazują, że w takich przypadkach organ może zastosować 25% korektę finansową od wysokości faktycznych wydatków dla danego zamówienia - w przypadku zamówienia na organizację konferencji kwota ta wyniosła [...] zł, a więc korekta 25% to [...] zł, a w związku z czym do zwrotu właśnie tej kwoty został wezwany Odwołujący.

W uzasadnieniu następnie wskazano, że w ramach realizacji przedmiotowego projektu była udzielana pomoc publiczna dotycząca szkoleń, której odbiorcami byli beneficjenci ostateczni z sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Szkolenia były skierowane do przedsiębiorstw i ich pracowników posiadających status mikro, małego i średniego przedsiębiorcy. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego z dnia 19 grudnia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki(Dz. U. nr 228, poz. 1517) wielkość pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu nie mogła przekroczyć 80% kwoty w przypadku mikro lub małego przedsiębiorcy oraz 70% kwoty w przypadku średniego przedsiębiorcy. W wyniku analizy dokumentacji oraz wyjaśnień beneficjenta ustalono, że w przypadku [...] uczestników szkoleń został błędnie ustalony koszt uczestnictwa w szkoleniach. Określono, że [...] uczestników będących pracownikami średnich przedsiębiorstw wzięło udział w szkoleniach, w przypadku których Odwołujący niesłusznie wskazał, że są dofinansowane w wysokości większej niż dopuszczalne 70% - co sprawiło, że została błędnie określona cena szkolenia. W związku z powyższym, organ I instancji dokonał obliczeń polegających na ustaleniu wartości maksymalnego pułapu udzielonej pomocy, a następnie obliczenia kwoty, która stanowiła różnicę między wartością udzielonej pomocy publicznej (wykazanej przez Odwołującego) a maksymalnym pułapem udzielonej pomocy. Obliczona różnica została tym samym uznana za wydatek niekwalifikowalny. W przypadku zakwestionowanych [...] uczestników szkoleń, wydatek niekwalifikowalny został ustalony w wysokości [...]zł. Zdaniem IZ PO KL, obliczenia zostały wykonane prawidłowo, a Odwołujący słusznie został wezwany do zwrotu ww. kwoty ze względu na nieprawidłowe udzielenie pomocy publicznej.

Organ odwoławczy odniósł się następnie do zakwestionowanych wydatków dotyczących rekrutacji i promocji projektu. Stwierdzono, że czynności audytowe wykazały, że zostały zamieszczone w czasopismach medycznych ogłoszenia, które nie były bezpośrednio związane z realizacją projektu. W zdecydowanej większości ogłoszenia zawierały na pierwszym planie reklamę podręczników stanowiących wydawnictwo własne Odwołującego, część ogłoszeń nie zawierała żadnych informacji na temat prowadzonych kursów, natomiast jedyne odniesienia do PO KL czy PARP polegały na zamieszczeniu logo tych instytucji w dolnej części ogłoszenia. Minister – odnosząc się do argumentacji Odwołującego, że nie istnieją przepisy, które by mówiły o tym, że ogłoszenie musi całkowicie i wyłącznie odnosić się tylko do przedmiotu projektu - podkreślił, że Odwołujący jest w błędzie, gdyż zapisy podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych wyraźnie wskazują, "Wydatki są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celem projektu". To właśnie na podstawie tego przepisu należało stwierdzić, że ogłoszenie powinno całkowicie i wyłącznie odnosić się tylko do przedmiotu projektu. Ponadto, zdaniem Odwołującego umieszczenie w ogłoszeniach reklam książek miało na celu zwrócenie uwagi czytelników na treść ogłoszenia,ponieważ sam tekst dotyczący kursów nie byłby wizualnie atrakcyjny dla potencjalnego kursanta. W opinii IZ PO KL argumenty przytaczane przez Odwołującego są chybione, przy czym IZ PO KL podkreśliła, że rolą Europejskiego Funduszu Społecznego nie jest wspieranie działalności komercyjnej beneficjentów, a skoro Odwołujący przewidział we wniosku o dofinansowanie promocję projektu, to w ogłoszeniu powinny znaleźć się rzetelne informacje bezpośrednio związane z samym projektem. Z treści ogłoszeń nie można było jednoznacznie wywnioskować, że projekt ten jest współfinansowany ze środków europejskich. W przypadku niektórych ogłoszeń (m.in. Neurologia po Dyplomie, Ginekologia po Dyplomie, Kardiologia po Dyplomie) nie było nawet informacji o warunkach uczestnictwa w projekcie, okresie jego realizacji, ewentualnych kosztach. Za to dokładnie były opisane podręczniki, m.in. jakie informacje zawierają, do kogo są adresowane, kto jest autorem. Nie znajdują również potwierdzenia argumenty Odwołującego, że celem ogłoszeń było ukazanie książek rozdawanych uczestnikom kursu - co mogło działać zachęcająco do zapoznania się z treścią ogłoszenia. Ogłoszenia nie zawierały żadnych informacji mogących sugerować, że potencjalni kursanci otrzymają reklamowane podręczniki w ramach kursu. W opinii IZ PO KL nie ulegało zatem wątpliwości, że zamieszczone ogłoszenia nie były bezpośrednio związanie z projektem i nie były niezbędne dla jego realizacji. W związku z powyższymzdaniem organu doszło do naruszenia podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego zostały przekazane faktury VAT dokumentujące wydatek poniesiony na zamieszczenie ogłoszeń w czasopismach medycznych. Organ I instancji uznał za niekwalifikowalne wydatki poniesione na zamieszczenie ww. ogłoszeń (sfinansowanych z otrzymanego dofinansowania) i na podstawie zebranych faktur VAT ustalił kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł. Poprawność obliczeń wykonanych przez organ I instancji została zweryfikowana przez IZ PO KL, a tym samym Minister podtrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii zwrotu [...] zł dotyczących wydatku na ogłoszenia, które nie były bezpośrednio związane z realizacją projektu.

Jednocześnie IZ PO KL zauważył, że organ I instancji, po dokonaniu analizy ustaleń UKS, w dniu [...] maja 2012 r. wezwał Odwołującego do zwrotu zakwestionowanych środków. W odpowiedzi na wezwanie Odwołujący złożył wniosek o rozłożenie kwoty do zwrotu na raty, a więc początkowo beneficjent nie zaprotestował, ani nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do kontroli UKS i był gotowy zwrócić środki. Dopiero w następstwie decyzji odmownej w zakresie udzielenia ulgi i braku zwrotu środków, doszło do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków.

IZ PO KL wskazało też, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych - u.f.p. z 2009 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., wobec czego transze dofinansowania przekazywanego beneficjentom należy traktować w sposób dwojaki. Transze przekazane do 31 grudnia 2009 r. podlegają reżimowi u.f.p. z 2005 r., natomiast przekazane z dniem 1 stycznia 2010 r. i później podlegają reżimowi u.f.p. z 2009 r. W związku z powyższym, w przypadku zwrotu środków należy stosować dwa różne terminy zwrotu. Mianowicie u.f.p. z 2005 r. nakazuje zwrot w ciągu 14 od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, natomiast u.f.p. z 2009 r. (po nowelizacji z dnia 13 września 2014 r.) nakazuje zwrot w ciągu 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Organ I instancji niesłusznie nakazał zwrot orzeczonej kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Wskazany błąd nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, nie ograniczył w żaden sposób praw Spółki, w związku z czym IZ PO KL zdecydowała się na uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. została skierowana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą zaskarżono tę decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów procesu. Jednocześnie zaskarżono wydane w trakcie postępowania postanowienie Ministra z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność kosztów wytworzenia książek oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej spółki w osobie B. M.

Skarżący przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistych kosztów wytworzenia książek wydawanych podczas szkoleń i bazowanie wyłączenie na dokumentach, które złożyła Skarżąca, w sytuacji, gdy Skarżąca podnosiła, że nie dysponuje kompletem dokumentów w tym zakresie, a także poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia kosztów wytworzenia książek,

2) art. 7 i art. 8 k.p.a. mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez wydanie postanowień o odmowie przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego na okoliczność kosztów wytworzenia książek oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej w osobie B. M. w tym samym dniu, co decyzji orzekającej zwrot należności i ich doręczenie Skarżącej jednocześnie z przedmiotową decyzją, czym organ pozbawił Skarżącą możliwości zgłoszenia alternatywnych wniosków dowodowych na wskazane okoliczności w postaci, np. wniosków o przesłuchanie świadków lub z prywatnej wyceny,

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez uznanie, iż Skarżąca naruszyła zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji pn." [...]",podczas gdy istniał na rynku tylko jeden podmiot spełniający wymagane kryteria, a który mógł wykonać usługę, co Skarżąca ustaliła zgodnie z obowiązującymi wymaganiami w tym zakresie,

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. oraz art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. ofinansach publicznychi § 2 ust 1 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki poprzez uznanie, że ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej nie miały bezpośredniego związku z projektem i nie były niezbędne do jego realizacji, tj. były niezgodne z Rozdziałem 3, Podrozdziałem 3.1, pkt 1 lit. aWytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r., a które to naruszenia miały istotny wpływ na treść decyzji.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ prawidłowo wydał decyzję i zażądał zwrotu przekazanych środków z powodu wykorzystania tych środków niezgodnie z procedurami, o których mowa w art. 208 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej: u.f.p. z 2005 r.) oraz art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej u.f.p. z 2009r.) Następnie, wobec braku ich zwrotu wydał decyzję w trybie art. 211 ust. 4 u.f.p. z 2005 r. oraz art. 207 ust. 9 u.f.p. z 2009 r.

W tym miejscu zauważyć należy, iż ustawa o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241 z p. zm.). Zgodnie z treścią ww. artykułu dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240), podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów (czyli na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych z 30 czerwca 2005 r.).

Jak już wcześniej wskazano, stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 (i – analogicznie – zgodnie z art. 211 ust. 1 oraz art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.), podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami.

Natomiast stosownie do art. 184 ust.1 u.f.p. z 2009 r. (odpowiednio art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.) wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Z kolei podstawą prawną wydania Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r. był art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1658 z późn. zm.).

Powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków" finansowych, o których jest mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (jak również w art. 208 ust. 1 poprzedzającej ustawy o finansach publicznych z 2005 r.).

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

Sporne między stronami jest to, czy organy prawidłowo uznały do zwrotu kwoty odnoszące się do kwestii związanych z wydawnictwami skarżącej spółki (koszty wytworzenia książek), czy Strona skarżąca naruszyła zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji pn. "[...]" oraz to, że ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej nie miały bezpośredniego związku z projektem i nie były niezbędne do jego realizacji, tj. były niezgodne z Rozdziałem 3, Podrozdziałem 3.1, pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r.

Natomiast zarzuty odnośnie pozostałych kwestii tj. wskazanych w decyzji kwot do zwrotu odnoszących się do nieprawidłowości związanych z najmem powierzchni biurowych oraz z błędnym określeniem poziomu intensywności pomocy publicznej nie zostały uszczegółowione w skardze Spółki z dnia 18 marca 2015 r., bowiem Skarżąca w swojej skardze nie określiła co do tych twierdzeń organu konkretnych zarzutów, wskazując ogólnie – odnośnie tych dwu punktów – że wnosi o przeprowadzenie sądowej kontroli prawidłowości postępowania organów w tym zakresie.

Należy zgodzić się z organami, że beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu z dnia [...] grudnia 2008 r. zobowiązał się w § 3 ust. 1 do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo w § 3 ust. 2 oświadczył, że zapoznał się z treścią dokumentów, o których mowa w § 1 pkt 12, 14 i 15, tj. Systemem realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki opracowanym przez Instytucję Zarządzającą, Wytycznych dla Projektodawców ubiegających się o dofinansowanie projektów ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, poddziałania 2.1.1 Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw z dnia 30 czerwca 2008 r. oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, jak również zobowiązał się stosować procedury zawarte w tych dokumentach podczas realizacji projektu. Wymienione dokumenty określają zatem zasady realizacji przez Beneficjentów projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych, w tym również warunki uznania wydatków za kwalifikowalne.

W rozpoznanej sprawie zawarcie umowy o dofinansowanie Projektu i poprzedzający jej zawarcie Konkurs odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne wynikające z cyt. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w oparciu o przepisy wydane na podstawie tej ustawy, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 19 września 2008 r., zaktualizowane w dniu 27 marca 2009 r. oraz 28 grudnia 2009 r., przy czym w spornym Podrozdziale 3.1 ust. 1 lit. a, b oraz c znajduje się tożsamy zapis, z którego wynika, że wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu; są efektywne i konkurencyjne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat) oraz zostały faktycznie poniesione.

Trzeba także zgodzić się z organami, że rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 111, poz. 710, z późn. zm.) w § 2 ust. 1 pkt 9 wskazywało, co należy rozumieć pod pojęciem wydatków kwalifikowanych, mianowicie określono, że wydatki kwalifikujące się do objęcia pomocą finansową określone w rozporządzeniu to wydatki bezpośrednio związane z projektem i niezbędne do jego realizacji, pomniejszone o naliczony podatek od towarów i usług, z wyjątkiem gdy zakup jest dokonywany przez podwykonawcę lub wykonawcę lub gdy projektodawcy zgodnie z odrębnymi przepisami nie przysługuje prawo do jego zwrotu lub odliczenia od należnego podatku od towarów i usług.

Również u.f.p. z 2009 r. określiła zasady, na jakich powinny być dokonywane wydatki publiczne, mianowicie art. 44 ust. 3 tej ustawy wskazuje, iż wydatki powinny być ponoszone w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (podobnie jak to wynikało z brzmienia art. 35 ust. 3 u.f.p. z 2005 r.).

W kontekście powyżej przywołanych regulacji nie można zatem stwierdzić – zdaniem Sądu – że organy nieprawidłowo określiły do zwrotu wydatki na podręczniki stanowiące wydawnictwo własne beneficjenta w wysokości [...] zł jako wydatki niekwalifikowalne.

Mianowicie organy dokonały szczegółowej analizy i wyliczenia – opierając się w tej mierze na danych przedstawionych przez skarżącą (patrz: pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r., str. 944-946 akt admin.), wykazując – w ocenie Sądu bezspornie – jaki był rzeczywisty wydatek skarżącej związany z wytworzeniem poszczególnych podręczników. Skoro zaś w oparciu o zasady kwalifikacji kosztów - jak to wykazano powyżej – zysk skarżącej nie mógł być tym kosztem – organ prawidłowo wyliczył i określił kwotę przypisaną do zwrotu z powodu uznania kwestionowanej kwoty jako niekwalifikowanej.

Nie można też zarzucić skutecznie organom, że naruszyły przepisy k.p.a. dot. przeprowadzania postępowania dowodowego przy dokonywaniu ustaleń odnośnie tej kwestii. Organy wzywały skarżącą do przedłożenia dokumentów odnoszących się do poniesionych kosztów co do każdej publikacji, ostatecznie skarżąca sama wskazała (patrz wym. pow. pismo z dnia [...] sierpnia 2014 r.), co zakwalifikowała jako koszt wytworzenia poszczególnych publikacji. Zdaniem Sądu nie można zatem zarzucić, że organy dowolnie ustaliły te wydatki, nadto że zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Rację miał w tym przedmiocie organ, że w sprawie nie zaszła przesłanka określona art. 84 k.p.a., bowiem do oceny, czy zostały prawidłowo określone koszty wytworzenia podręczników nie był potrzebny biegły, gdyż skarżąca nie wykazała, że wymagane były w tej sprawie wiadomości specjalne.

Nie można również stwierdzić – zdaniem Sądu – że organy nieprawidłowo określiły do zwrotu wydatki na najem powierzchni biurowej w wysokości [...] zł jako wydatki niekwalifikowalne.

Organ – w oparciu o przedstawione dokumenty, jak i treść wniosku skarżącej – dokonał szczegółowego wyliczenia kosztów poniesionych przy realizacji zadania z tego tytułu i zasadnie ustalił – co do wskazanej w projekcie powierzchni 40m2 i przy zastosowaniu proporcjonalnego przeliczenia tej powierzchni co do powierzchni wynajmowanej - wysokość wydatku kwalifikowalnego. Należy przy tym podkreślić, że beneficjent sam wskazał, że rozliczać będzie koszty na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, nie ryczałtowo.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo też określił wydatek niekwalifikowany co do wskazanej w zaskarżonej decyzji kwestii naruszenia zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji w zakresie przeprowadzenia części zamówień w projekcie – odnośnie organizacji konferencji w dniach [...] września 2009 r. w W. w Hotelu [...] – w kwocie [...] zł.

Rację należy bowiem przyznać organowi, który w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że w przypadku dokonywania zakupów w projekcie beneficjent, zgodnie z § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie, powinien uwzględnić zapisy Wytycznych dla projektodawców z dnia 30 czerwca 2008 r., zgodnie z treścią których udzielając zamówienia w ramach projektu beneficjent był zobowiązany do wyboru wykonawcy z zachowaniem zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji.

Oznacza to, że w przypadku realizacji zamówień przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro, wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą wymagane jest zastosowanie następujących zasad:

zapytanie ofertowe musi zostać wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w przypadku gdy beneficjent lub partner stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców, dołącza do dokumentacji uzasadnienie wskazujące na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie);

równocześnie beneficjent lub partner zamieszcza zapytanie na swojej stronie internetowej (o ile taką posiada) oraz w swojej siedzibie. Zapytanie powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert;

beneficjent lub partner wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu kryteria oceny; wybór dokumentowany jest protokołem, do którego załączane są zebrane oferty; umowa oraz protokół z wyboru ofert wymagają formy pisemnej;

pozostała korespondencja pomiędzy beneficjentem lub partnerem a potencjalnymi wykonawcami może być prowadzona drogą elektroniczną lub faxem.

Z przedstawionej w aktach sprawy administracyjnej dokumentacji (patrz: protokół wyboru wykonawcy z dnia [...] lipca 2009 r., str. 962-963 akt admin.) wynika, że skarżąca zwróciła się do trzech hoteli, które – zdaniem skarżącej – spełniały wymagania odnośnie standardu i terminu wykonania, jednakże z uwagi na to, że tylko jeden z hoteli mógł wykonać usługę w wyznaczonym czasie i spełniał wymagania (hotel pięciogwiazdkowy), zdaniem spółki prawidłowo wybrano tego wykonawcę.

Organ z kolei wskazywał, że zapytania kierowane do potencjalnych wykonawców nie zawierały konkretnego terminu wykonania usługi (konferencji), jak również kryteriów oceny, a konkretyzacja ofert została dokonana drogą telefoniczną między skarżącą a oferentami.

Trzeba też wskazać, że skarżąca cały czas twierdzi, jakoby tylko jeden hotel ([...]) spełniał postawione wymagania, tzn. hotel 5-gwiazdkowy w W. o wskazanym terminie.

Zdaniem Sądu nie można podzielić zarzutów skarżącej co do tego zapisu w decyzji. Organy słusznie uznały, że skarżąca dowolnie wybrała hotel, składając zresztą oferty do trzech hoteli, a po uzyskaniu odpowiedzi na brak terminu w jednym z nich, nie wystosowała zapytania do kolejnego hotelu (w W. zaś było w tym okresie tzn. w 2009 r. więcej niż trzy hotele tej kategorii – fakt notoryjny – przyp. Sądu), nie dopełniła też wszystkich wymaganych wskazanymi powyżej przepisami formalności, w tym dokonała również modyfikacji zapytania ofertowego, co doprowadziło do naruszenia zasad przejrzystości i jawności postępowania.

Należy też podkreślić za organem, że obowiązkiem skarżącej było skierowanie do każdego z potencjalnych wykonawców takiego zapytania ofertowego, które spełnia wszystkie wymagania wskazane w Wytycznych dla projektodawców. Skarżąca nie zaprzeczyła, że zaniechała zamieszczenia w zapytaniu ofertowym takich elementów jak: kryteria wyboru oraz termin wykonania, co potwierdza naruszenie zapisu cyt. Wytycznych, które zobowiązała się stosować (na postawie § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie), co z kolei samo w sobie stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków z dofinansowania.

Organ podnosił konsekwentnie, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są zarzuty skarżącej, w których podnosi, że wymagano od niej dodatkowej dokumentacji potwierdzającej zamieszczenie zapytania ofertowego na stronie internetowej i w siedzibie skarżącej. Należy zgodzić się z organem, że zasadnicze znaczenia ma bowiem to, że zapytanie to nie zawierało wymaganych zapisami cyt. Wytycznych elementów, a tym samym nie było konieczne przeprowadzenie dowodu z zeznań B. M. Nie można – zdaniem Sądu – w tych okolicznościach – postawić organowi zarzut naruszenia postępowania z uwagi na brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania przedstawiciela skarżącej spółki. Nie można zarzucić organowi naruszenia art. 86 k.p.a. w tym zakresie, gdyż organ wyjaśnił sprawę w oparciu o dowody przedstawione przez samą skarżącą, a wyjaśnienia ustne - z uwagi na obowiązek pisemności postępowania ofertowego – nie mogły być dowodem w sprawie.

Trzeba też wskazać, że organy zastosowały wobec skarżącej Taryfikator (mimo, że wszedł od w życie w terminie późniejszym, niż okres postępowania ofertowego) i ograniczyły korektę finansową do 25% wysokości faktycznie poniesionych wydatków, co było na korzyść skarżącej.

Odnośnie pkt 4 decyzji – co do błędnego określenia poziomu intensywności pomocy publicznej – i określenia wydatku niekwalifikowanego w wys. [...] zł, wynikającego z błędnie określonego poziomu intensywności pomocy publicznej w umowach szkoleniowych zawartych z beneficjentami ostatecznymi pochodzącymi z sektora średnich przedsiębiorstw, zdaniem Sądu organy prawidłowo wskazały tę nieprawidłowość.

Zgodnie z treścią wskazywanego przez organy § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2008 r., w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 19 grudnia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. nr 228, poz. 1517), wielkość pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu nie mogła przekroczyć 80% kwoty w przypadku mikro lub małego przedsiębiorcy oraz 70% kwoty w przypadku średniego przedsiębiorcy.

Z akt sprawy wynika, że [...] uczestników, którzy wzięli udział w szkoleniach, było pracownikami średnich przedsiębiorstw, a zatem w ich przypadku skarżąca niesłusznie wskazała, że są oni objęci dofinansowaniem w wysokości większej niż dopuszczalne 70% - co sprawiło, że została błędnie określona cena szkolenia. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo dokonał obliczeń polegających na ustaleniu wartości maksymalnego pułapu udzielonej pomocy, a następnie obliczenia kwoty, która stanowiła różnicę między wartością udzielonej pomocy publicznej (wykazanej przez skarżącą) a maksymalnym pułapem udzielonej pomocy. Obliczona różnica została zatem prawidłowo uznana przez organ odwoławczy za wydatek niekwalifikowalny.

Natomiast co do pkt 5 decyzji, odnoszącego się do rozliczenia w projekcie ogłoszeń prasowych zawierających reklamę pozycji książkowych stanowiących wydawnictwa własne beneficjenta, należy również stwierdzić, że nie można podzielić podnoszonych w skardze zarzutów w tym przedmiocie.

Organ twierdził w tym względzie, że dopuszczalne było prowadzenie akcji promocyjnej projektu, jednak z treści ogłoszeń prasowych zamieszczonych przez skarżącą wynika, że nie dotyczyły one bezpośrednio realizacji projektu, a sama skarżąca w ramach otrzymanego dofinansowania zrealizowała swoje prywatne cele jako przedsiębiorcy. Organ wskazywał na fakt, że spółka zamieszczała ogłoszenia prasowe, które stanowiły w rzeczywistości reklamę podręczników jej własnego wydawnictwa, podkreślając przy tym, że część ogłoszeń nie zawierała nawet informacji odnośnie prowadzonych kursów, a celem projektu było podniesienie kompetencji kadr medycznych właśnie poprzez organizację skierowanych do nich szkoleń. Organ twierdził, że skarżąca była uprawniona do ponoszenia wydatków na promocję projektu, a nie na promocję jej działalności komercyjnej, zatem ogłoszenia powinny w sposób jasny odnosić się do projektu. Z jednej strony skarżąca w tych ogłoszeniach zaniechała wskazania informacji dotyczących projektu, a z drugiej w sposób szczegółowy zamieszczała w nich informację odnośnie podręczników, przy czym nie wynikało z treści tych ogłoszeń, żeby w ramach szkolenia osoby w nich uczestniczące otrzymały wspomniane podręczniki.

Zdaniem Sądu nie można nie podzielić takiej argumentacji organu. Z treści akt administracyjnych sprawy (karty od 765 do 831) wynika, że zamieszczane przez skarżącą ogłoszenia dotyczyły tylko publikacji, których była wydawcą. W treści tych ogłoszeń nie znajdują się żadne informacje, że skarżąca realizuje projekt o wskazanym tytule tj. [...]" i w ramach tego projektu prowadzi szkolenia. Jedynym odniesieniem, że ogłoszenia mogą mieć coś wspólnego z dofinansowaniem ze środków europejskich było zamieszczenie logo instytucji: Kapitał Ludzki Narodowa Strategia Spójności (PO KL), PARP oraz Unia Europejska Europejski Fundusz Społeczny.

Tym samym rację miał organ – w myśl cyt. powyżej przepisów odnoszących się do nałożonego na skarżącą obowiązku wydatkowania środków w sposób celowy i oszczędny, jak również § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach PO KL, zgodnie z treścią którego wydatki kwalifikowalne stanowią wydatki kwalifikujące się do objęcia pomocą finansową określone w rozporządzeniu, bezpośrednio związane z projektem i niezbędne do jego realizacji oraz Rozdziału 3, Podrozdział 3.1, pkt 1 lit a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL z dnia 19 września 2008 r., w myśl którego co do zasady wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu – że wydatki te określił jako niekwalifikowalne.

Z cyt. przepisów wynika bezspornie – zdaniem Sądu – że wydatki pokrywane z uzyskanych środków muszą być bezpośrednio związane z realizacją projektu. Owa bezpośredniość musi wynikać zarówno z treści, jak i formy ogłoszenia, które winno potwierdzać, że beneficjent realizuje konkretny projekt finansowany ze środków europejskich.

Nie można zgodzić się ze skarżącą, że wydatki te można było zakwalifikować z uwagi na ich niezbędność do realizacji projektu, albowiem skarżąca w treści ogłoszeń sama nie wskazała na to, że reklamowane wydawnictwa są powiązane z realizowanym projektem. Skarżąca wskazywała przy tym na to, że zamieszczenie w ogłoszeniu wszystkich informacji, na których brak powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji, spowodowałoby całkowitą utratę walorów reklamowych ogłoszenia (np. patrz: treść skargi, str. 8).

Sąd pragnie wskazać, że skarżąca tym samym źle interpretuje obowiązek informowania o realizacji projektu (akcja promocyjna dot. projektu jako wydatek kwalifikowalny), traktując jako równoważne z funkcją informacyjną zamieszczanie reklam. Zdaniem Sądu z treści ogłoszeń prasowych winno wynikać, że skarżąca organizuje kursy w ramach projektu, na który otrzymała dofinansowanie, natomiast - tak jak to wskazał organ - w rzeczywistości spółka zamieszczała ogłoszenia prasowe, które stanowiły reklamę wydawanych przez nią książek.

Tym samym nie można podzielić zarzutów skarżącej, iż organy naruszyły dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zarówno poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistych kosztów wytworzenia książek wydawanych podczas szkoleń oraz wykazania, że skarżąca naruszyła zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji przy zakupie usługi organizacji konferencji, jak również art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego na okoliczność kosztów wytworzenia książek oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej.

Nie można też zgodzić się z twierdzeniem, że organy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. oraz art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i § 2 ust 1 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki poprzez uznanie, że ogłoszenia zamieszczone w prasie specjalistycznej nie miały bezpośredniego związku z projektem i nie były niezbędne do jego realizacji, tj. były niezgodne z Rozdziałem 3, Podrozdziałem 3.1, pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r., a które to naruszenia miały istotny wpływ na treść decyzji.

Z wyżej wymienionych względów nie można też uznać za słuszne zarzutów skargi skierowanych wobec postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r., którym to organ odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz odmówił przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania skarżącej w osobie B. M.

Zdaniem Sądu skarżący tym samym naruszył procedury określone treścią umowy z dnia 22 grudnia 2008 r., a także Rozdział 3, Podrozdział 3.1, pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 19 września 2008 r.

Naruszenia te stanowią naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 184 u.f.p. z 2009 r. (i analogicznie art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r.) Spełniona zatem została dyspozycja normy z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2009 r. (i analogicznie z art. 211 ust. 1 u.f.p. z 2005r.), zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

Należy też wskazać, że organ - uznając wydatki za niekwalifikowalne w związku z naruszeniem procedur – jest zobowiązany do stwierdzenia nieprawidłowość w tym zakresie. Wydatki poniesione niezgodnie z procedurami a zrefundowane ze środków publicznych stanowią uszczerbek w budżecie unijnym, co realizuje definicję nieprawidłowości zgodnie z art. 2 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999.

Jak wyżej wskazano, nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisu art. 7, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. Postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone, uzasadnienie faktyczne zaskarżonych decyzji jest prawidłowe i zawiera bardzo szczegółowe ustalenie faktów, na których oparły się orzekające organy, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów ustawy o finansach publicznych z 2005r. i 2009r.

Tym samym - mając na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organ I jak i II instancji - Sąd uznał, że organy te wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a. wskazywanych w skardze, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.