Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2077/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 i 68
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi T Ż na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia budynku w całości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T Ż kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją NR [...] z dnia [...]lipca 2016 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania T. Ż. od opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nakazującej T. Ż. opróżnienie w całości budynku młyna motorowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...]-[...] położonego przy ul. [...] w [...] oraz zarządzającej niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od dnia otrzymania decyzji:

1) umieszczenie na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie użytkowania budynku;

2) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w szczególności poprzez zabezpieczenie wejść do budynku (drzwi i okien); wygrodzenie terenu wokół budynku taśmą ostrzegawczą; zabezpieczenie budynku siatką ochronną przed spadającymi elementami elewacji; zabezpieczenie chodnika oraz zatoki parkingowej przez wykonanie daszku ochronnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoją decyzje organ powołał się na następujący stan sprawy. Podczas podjętych w dniu [...] marca 2013 r. czynności wyjaśniających, na przedmiotowej nieruchomości ustalono, że: "Budynek starego młyna znajduje się przy ul. [...]nr [...]. Stan techniczny budynku jest bardzo zły i popada w ruinę z powodu braku zabezpieczeń istniejących jeszcze ścian i stropów. Podczas kontroli zaobserwowano zawalony dach budynku - na ścianach rosną samosiejki i trawa, na budynku brak obróbek blacharskich, ściana od ul. [...] - odpadające tynki, a z wieńca jego murowane fragmenty (częściowo zabezpieczone siatką drucianą na konstrukcji metalowej), na przybudówce - elewacja wschodnia nowe obróbki blacharskie - dach kryty blachą trapezową. Na ścianie znajdują się dwa klimatyzatory. Wewnątrz znajdują się sklep i hurtownia warzywno - owocowa firmy [...], elewacja płn. - odpadające cegły z muru, brak obróbek blacharskich, dach zerwany całkowicie, elewacja płd. - dach zawalony, obróbek blacharskich brak, w całym budynku szyby z okien powybijane,

Organ nadzoru budowlanego stwierdził też w trakcie ww. oględzin, że strop między parterem, a piętrem i piętrem, a dachem jest zawalony. W związku z powyższym stanem budynku, zaistniało zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Podczas kolejnych oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2013 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że budynek starego młyna znajduje się w stanie ruiny. Dachy spalone, a stropy pozarywane podczas pożaru w 1971 r., co powoduje, że budynek należy zabezpieczyć przed użytkowaniem przez "osoby nieupoważnione", gdyż istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

PINB dokonał kolejnych czynności kontrolnych na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] maja 2016 r., w wyniku których ustalono: "W dniu kontroli budynku stwierdzamy zły stan techniczny budynku, który uległ dalszemu pogorszeniu. Budynek nie zabezpieczony przed dostępem osób trzecich nieupoważnionych. Możliwość upadku na chodnik obok budynku gruzu ceglanego i pozostałość konstrukcji drewnianej dachu. Istniejąca siatka stalowa nie pokrywa całej szerokości budynku. Wykonano zdjęcia foto. Istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Odłamki gruzu oraz pozostałość po konstrukcji drewnianej dachu mogą spaść na chodnik, którym chodzą ludzie, a obok stoją samochody."

Zawiadomieniem z dnia [...]czerwca 2016 r. PINB poinformował osoby, które uznał za strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku, zaś decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. PINB w [...] nakazał T. Ż. opróżnienie w całości budynku młyna motorowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] oraz zarządził umieszczenie na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie użytkowania budynku, wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez wykonanie robót wskazanych w treści rozstrzygnięcia niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od dnia otrzymania decyzji, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.

Od w/w decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył T. Ż..

Rozpatrując odwołanie, organ II instancji stwierdził, co następuje. W toku podjętych czynności wyjaśniających PINB ustalił, że przedmiotowy budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, nie posiada dachu, który uległ całkowitemu zniszczeniu podczas pożaru, a stropy w/w budynku są pozarywane. Ponadto stwierdzono brak całkowitego zabezpieczenia obiektu przed możliwymi opadającymi odłamkami konstrukcji budynku. Tym samym przedmiotowy budynek stwarzał realne zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na usytuowanie obiektu przy chodniku i ulicy [...] w [...]. Odłamki gruzu oraz pozostałości po spalonej konstrukcji mogą zagrażać przechodniom, jak również spowodować szkody w zaparkowanych samochodach przy w/w ulicy. Ponadto stwierdzono, że część budynku jest użytkowana jako sklep.

W konsekwencji, organ powiatowy uznał za uzasadnione wydanie w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany do podjęcia działań wymienionych w dyspozycji tego przepisu.

Art. 68 Pr. bud. odnosi się do stanu technicznego budynku, stwarzającego bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa, którego konsekwencją może być zawalenie całego lub części budynku. Wydanie decyzji nakazującej opróżnienie budynku powinno poprzedzać przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji z uwagi na skutki tej decyzji. Organ powiatowy powinien więc przeprowadzić szczegółowe oględziny celem ustalenia, czy zachodzi przesłanka z art. 68 Pr. Bud., tj. czy istnieje bezpośrednie zagrożenie zawaleniem budynku.

W ocenie [...]WINB, wydanie przez organ powiatowy skarżonej decyzji było w oparciu o ustalony stan faktyczny właściwe. Koniecznym stało się wydanie nakazu zabezpieczenia oraz opróżnienia budynku młyna motorowego przy ul. [...] w [...].

Zasadnym również było nadanie skarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji jest uznaniowe. W ocenie [...]WINB stan faktyczny przedmiotowej sprawy uzasadnia nałożenie w/w rygoru, ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez T. Ż. organ uznał, że są one niezasadne i nie mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z wypisu z ewidencji gruntów działki nr ewid. [...] obręb [...]zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]jednoznacznie wynika, że jedynym władającym w/w działką jest T.Ż.

Zdaniem organu, sam skarżący nie kwestionuje tego faktu, bowiem w przedłożonym odwołaniu stwierdza: "(...) Jestem tylko władającym działką nr [...] i budynkami z wyłączeniem młyna (...). Obiekt nie ma okien od ulicy, a dostęp do młyna od podwórza i od ulicy jest ograniczony bramą i ogrodzeniem działki nr [...], którą władam. Zatem żadne osoby poza mną nie mają tam dostępu (...)." Ponadto, organ I instancji wskazał, że budynek młyna nie widnieje w ewidencji nieruchomości mienia Skarbu Państwa prowadzonego przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...], jak również w zasobach nieruchomości gminnych oraz że skarżący jako władający dokonuje opłat z tytułu podatku od przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego to odwołujący, jako jedyny władający działką, powinien być adresatem obowiązków wskazanych w skarżonej decyzji. Nie sposób – w ocenie organu - zgodzić się również z argumentacją skarżącego, że stan przedmiotowego budynku młyna nie wpływa na sklep będący również we władaniu T. Ż. Zarówno odpadające elementy elewacji oraz niszczejące pozostałości muru budynku młyna bez odpowiedniej konserwacji oraz niezbędnego zabezpieczenia mogą zawalić się na użytkowany obecnie sklep lub przylegającą drogę.

Mając na uwadze powyższe [...]WINB stwierdził, iż zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji PINB.

Z taką decyzją nie zgodził się T. Ż, wnosząc pismem datowanym na [...] sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. [...]WINB.

W ocenie skarżącego decyzja została wydana (skierowana) do osoby niebędącej stroną postepowania. Oświadczył, że nie jest i nigdy nie był użytkownikiem lub władającym obiektem młyna. Włada natomiast częścią działki nr [...] i budynkami na tej działce, ale z wyłączeniem budynku młyna. Podatki od nieruchomości opłaca jedynie za część (w tym budynki), którą rzeczywiście włada.

W celu udowodnienia swojego stwierdzenia, skarżący załączył kserokopie druku informacji w sprawie podatku od nieruchomości z 2012 r., a także orzeczenia [...]z dnia [...] czerwca 1965 r., potwierdzającego "przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn Motorowy [...] w [...] ul. [...]". Skarżący dołączył również kopię pisma Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., z którego wynika, ze Urząd Miasta nie posiada dokumentów dotyczących przejęcia obiektu, a ponadto, że Miasto [...] przekazało pomieszczenia w budynku młyna w użytkowanie osobom fizycznym. Skarżący załączył ponadto szereg kopii fotografii przedmiotowego obiektu, jak również korespondencji z Zakładem Energetycznym [...] teren, z której wynika, ze Zakład ten uznał twierdzenie T. Ż., że nie ma żadnych praw do budynku za uzasadnione i odstąpił od naliczania opłat za energię elektryczną.

Skarżący podniósł również, że jest uwidoczniony w ewidencji gruntów, jako władający całą działką nr [...], ale wnosił o to, natomiast w sprawie zmiany w ewidencji gruntów złożył pismo do Starostwa "celem dokonania stosownych zmian (korekt) zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym".

Skarżący wyjaśnił, że budynek młyna i teren pod nim jest własnością Skarbu Państwa lub gminy i na tą okoliczność, że informował o takiej okoliczności przedłożył kopię pisma z [...] marca 1999 r.

Młyn motorowy, jako przedsiębiorstwo, wraz z budynkiem i gruntem pod budynkiem został upaństwowiony po II wojnie tj. w roku 1965, a wcześniej od roku 1958 był w przymusowym zarządzie państwowym tj. został odebrany rodzinie skarżącego. Budynek młyna był użytkowany przez Skarb Państwa, został rozkradziony i spalony, a następnie był użytkowany przez byłą gminę/ radę narodową i obecną gminę.

Młyn (budynek ten przylega do drogi publicznej) był wynajmowany przez gminę różnym podmiotom, w latach 1976 r. do 1992 r. był tam zakład szewski W. P., w latach 1992 - 2000r zakład wyrobów z gumy T. J. oraz podobny zakład K. P., w roku 2005 był tam sklep z panelami podłogowymi. Gmina w 2005 r. zamontowała na elewacji młyna siatki zabezpieczające przechodniów na ewentualność spadających cegieł. Wykonał te prace na zlecenie gminy S. L. (zakład wielobranżowy).

Skarżący wyjaśnił, ze "twierdzenie organu zawarte w piśmie PINB [...] z dnia [...].06.2016 r., że choć nie jestem posiadaczem młyna i nie wykonuję władztwa nad młynem, bo go nie posiadam to mam rzekomo możliwość władztwa i na tej podstawie mam obowiązek wykonać czynności określone decyzją według mnie nie posiadają podstaw prawnych. (...)Odnosząc się do nakazów zawartych w decyzji, a szczególnie do opróżnienia młyna w całości to informuję, że nie użytkuję młyna, więc nie czuję się zobowiązany, ale również nie jestem uprawniony do jego opróżnienia. Odrębną kwestią jest, że nie wiadomo co ma być przedmiotem opróżnienia. Jeszcze inną kwestią jest, że tam nic nie ma, więc nie wiem co opróżniać. Decyzja tego nie opisuje".

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.

W dniu [...] lipca 2017 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo nazwane "uzupełnienie skargi" T. Ż., w którym precyzuje on swoje zarzuty, wskazując, że organ naruszył art. 7, 7b, 8, 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, art., 61 w zw. z art. 68 Pr. bud poprzez błędne uznanie skarżącego "za władającego działką nr [...]". W związku z tym, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów i zasadzenie kosztów, jak również o "umorzenie postępowania lub stwierdzenie w/w decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że art. 68 Pr. bud., na podstawie którego wydał swoją decyzje PINB umieszczony jest w rozdziale 6 Pr. bud. "utrzymanie obiektów budowlanych". Przepisy tego rozdziału dotyczą obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, który – zgodnie z art. 61 pkt. 1 i 2 tej ustawy - jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Pr. bud., a także zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Jak wynika z powyższego, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony (art. 83 ust. 1 Pr. bud.) do kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, w sytuacji, kiedy może on spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Dokonując takiej kontroli, stosowny organ wykorzystuje ustawowe upoważnienie do działania zapobiegawczego, z tym, że ustawodawca wyraźnie określił, jakie czynności organ powinien wykonać. Jednym z rodzajów działania zapobiegawczego jest nakazanie, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, a także zarządzenie umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania i wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania – art. 68 pkt. 1 i 3 Pr. bud.

Ustawodawca określił więc nie tylko zakres działania organu, ale również adresata decyzji. Adresatem może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Nie budzi żadnych prawnych wątpliwości, że za właściciela uznana być może wyłącznie osoba, której przysługują uprawnienia do rzeczy, wynikające z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.. 459, dalej: "k.c.").

Skarżący wykazał natomiast załączonymi do skargi i swego pisma procesowego kopiami dokumentów, że zarówno prawo własności, jak i rzeczywiste władztwo nad nieruchomością pod przedmiotowym budynkiem, a zarazem władztwo jej części składowej – budynku młyna przemysłowego – zostało odjęte jego poprzednikom prawnym mocą ustawy w dniu [...] lutego 1958 r.

Jak bowiem wynika z załączonego do akt sprawy orzeczenia [...] z [...] czerwca 1965 r., "na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1956 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U, 11, poz. 37) oraz w związku z art. 8 ust, 2 ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o Komitecie Drobnej Wytwórczości (Dz. U, Nr 45, poz. 225, stwierdza się co następuje: Przedsiębiorstwo: [...] w [...] ul. [...]-[...] będące do dnia [...] marca 1958 r. pod przymusowym zarządom państwowym na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia [...] kwietnia 1953 r. wykonywanym przez [...]Rolniczą Spółdzielni [...] przeszło z dniem [...] marca 1958 r. zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy ż dnia 25 lutego 1958 r. z mocy prawa na własność Państwa w stanie w jakim znajdowało się w dniu objęcia go pod przymusowy zarząd państwowy (...)". Z treści ww. orzeczenia, ale przede wszystkim z art. 2 ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, wynika, że jako składnik majątkowy przedsiębiorstwa, przeszła na własność Państwa "nieruchomość młyńska w [...] przy ul, [...] Nr [...] położona, składająca się z budynków i ich części oraz pomieszczeń stanowiących zespół przedsiębiorstwa młyńskiego wraz z gruntem znajdującym się pod budynkami".

Jak wynika z pisma Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. (k-7 akt), ulica [...] nosi obecnie nazwę [...].

W związku z tym, że poprzednik prawny skarżącego utracił własność budynku wraz z gruntem, na którym był posadowiony i to z mocy ustawy, zaś właścicielem tego mienia stał się ex lege Skarb Państwa, przeto ww. składniki nie zostały – co oczywiste – nabyte prze skarżącego w drodze dziedziczenia. Skarżący nie jest więc właścicielem ani nieruchomości pod przedmiotowym budynkiem, ani – tym bardziej – budynku młyna.

Odnośnie zaś możliwości uznania skarżącego za zarządcę obiektu w rozumieniu ww. wskazanych przepisów Prawa budowlanego, to – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – nie istnieją żadne przesłanki, uzasadniające stanowisko organu I i II instancji. Należy bowiem wyjaśnić, że skarżący w żaden sposób gruntem pod budynkiem (a więc i jego częścią składową – młynem) nie włada i ta okoliczność znana była PINB oraz [...]WINB w dacie orzekania, gdyż skarżący organa te poinformował o niewykonywaniu władztwa lub zarządu.

Pomijając więc fakt, że nawet gdyby organ ustalił (czego nie uczynił), że skarżący włada gruntem i budynkiem, to i tak władanie nie jest pojęciem tożsamym z zarządzaniem nieruchomością lub budynkiem, gdyż dokonywanie czynności w ramach zarządu, jako instytucji prawnej, (zarządzanie) wymaga istnienia dla swej ważności i skuteczności istnienia przyczyny prawnej (causa), bo jest to czynność kauzalna. Władanie bez tytułu prawnego jest tylko posiadaniem rzeczy, zaś posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawem – co raczej jest oczywiste prawnie i nie budzi wątpliwości (bądź nie powinno wątpliwości budzić). Kwestia ta jest oczywista na gruncie prawa cywilnego, ale także prawa administracyjnego, gdyż w zakresie władztwa nad rzeczą stosuje się wykładnię, dokonaną na gruncie prawa cywilnego.

Dlatego też słusznie wyjaśnił WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r., II SA/Po 689/16, że "zarządcą nieruchomości w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) jest podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania nieruchomością cudzą w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela", zaś "zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu nieruchomością w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego może być zarówno umowa cywilnoprawna (np. umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością, umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością wspólną, ale też umowa ustanawiająca na nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania), jak i władczy akt administracyjny (np. oddanie nieruchomości w trwały zarząd), czy też orzeczenie sądu powszechnego (np. wszelkie przypadki ustanowienia zarządu przymusowego, względnie ustanowienia syndyka, gdy masa upadłości obejmuje nieruchomość)".

Z powyższych okoliczności – jak należy przypuszczać – zdaje sobie obecnie sprawę organ I instancji, gdyż postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] odstąpił od czynności egzekucyjnych podjętych w celu wykonania zaskarżonej decyzji, a ponadto Gmina [...] podjęła czynności, zmierzające do uzgodnienia ewidencji geodezyjnej z rzeczywistym stanem rzeczy (pismo Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2017 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza więc, że decyzja PINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nakazująca T. Ż. opróżnienie w całości budynku młyna motorowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] położonego przy ul. [...]w [...] oraz zarządzająca niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni od dnia otrzymania decyzji dokonanie przez skarżącego określonych czynności została skierowania do osoby niebędącej oznaczoną w art. 68 w zw. z art. 61 Pr. bud. stroną postępowania.

Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania jest przesłanką nieważności takiej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. Zgodnie ze zdaniem pierwszym § 1 art. 156 k.p.a. stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest obligatoryjne, o ile nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Obowiązkiem organu II instancji było więc ustalenie, czy w sprawie występują negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji PINB, i w wypadku poprawnego uznania, że takowe nie istnieją – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.

O ile więc decyzja PINB byłą nieważna z uwagi na jej skierowanie do osoby niebędącej stroną postępowania (art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.), o tyle stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego konieczne jest z uwagi na treść hipotezy art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., gdyż [...]WINB poprzez brak obligatoryjnego stwierdzenia nieważności naruszył rażąco prawo w postaci art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. ze zdaniem pierwszym § 1 art. 156 k.p.a.

Obowiązkiem Sądu, w wypadku jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., jest stwierdzenie nieważności takich decyzji – zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. - i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od skargi.