Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 226/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 119  pkt 4,  art. 120,  art. 149  par. 1  pkt 1 i 3,  par. 1a,   par. 2,  art. 151,  art. 200,  art. 205  par. 1,  art. 212
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. Z. i E. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], działka nr [...], oznaczoną hip. nr [...] [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz R. Z. i E. O. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. R. Z. i E. O. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], działka nr [...], oznaczoną hip. nr [...].

Skarżące wskazały, że pismem z dnia 13 listopada 2015 r. wniosły do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniesiono, że organ pomimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu na załatwienie sprawy - nie podejmuje żadnych działań w sprawie i nie zakończył przedmiotowego postępowania.

W związku z tym skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta do dokonania czynności zgodnie z wnioskiem, przyznanie od organu solidarnie na ich rzecz sumy pieniężnej i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wskazano, że dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze ustalenie, w jakiej dacie poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością. Ponadto wskazano, iż pełnomocnik strony został poinformowany, że po zebraniu kompletu dokumentów decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa).

Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej zakończenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], działka nr [...].

Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżące przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], wpłynął do organu w dniu 17 marca 2015 r.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pismem z dnia 2 lipca 2015 r. Prezydent [...] wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 13 lipca 2015 r.

Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczeniem granic działek ewidencyjnych i granic hipotecznych przedmiotowej nieruchomości oraz wypisów rejestru gruntów. Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 29 lipca 2015 r.

Kolejną czynnością zmierzającą do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą organ podjął (już po złożeniu skargi na bezczynność) było zwrócenie się pismami z dnia 2 sierpnia 2016 r. do Archiwum Państwowego w [...] o przesłanie znajdujących się w archiwum dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości, oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.

Ostatnią czynnością którą podjął organ w niniejszej sprawie było zwrócenie się pismem z dnia 21 lutego 2017 r. do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego w Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych obejmujących przedmiotowy teren.

Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.

W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent [...] mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o przyznanie przez Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. na ich rzecz sumy pieniężnej, wyjaśnić należy, że to nowe uprawnienie Sądu jest pozostawione uznaniu sądu orzekającego w sprawie. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie obecnie nie zaistniały takie okoliczności, które Sąd uznałby za uzasadniające i usprawiedliwiające zastosowanie tej dodatkowej sankcji wobec organu. W szczególności w ocenie Sądu okres zaniechania w rozpoznaniu wniosku relatywnie nie odbiega od postępowania organu w tego typu sprawach. Sytuacja skarżących w tej sprawie nie różni się w sposób znaczący od sytuacji innych stron, a okoliczność ta znana jest Sądowi z urzędu. Zasądzenie odpowiedniej kwoty na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. musi być, zdaniem Sądu, uzasadnione szczególnymi okolicznościami. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 oraz art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 1 i art. 212 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.