Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1543/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006r. sprawy ze skargi "A" - S., R. - Spółka jawna w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/T.M .Geremek


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. Dz.U. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Agencja Celna "B", działając w imieniu strony spółki jawnej "A" S., R. w dniu [...] grudnia 2002 r. dokonała zgłoszenia celnego w OBR SAD nr [...] i zgłosiła do odprawy celnej samochód Mercedes o numerze nadwozia [...], klasyfikując go do kodu PCN 870421999.

Pismem z dnia [...] lutego 2003 r. strona wniosła odwołanie i zarzuciła, iż organ celny pierwszej instancji, badając zebrany w sprawie materiał dowodowy, błędnie przyjął, że pojazd, będąc przedmiotem importu nie jest samochodem ciężarowym. Zdaniem strony kod taryfy celnej wskazanej w zgłoszeniu celnym był prawidłowy.

Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podał, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, a o ujęciu towaru w danym kodzie taryfy celnej decydują cechy charakteryzujące go w sposób najbardziej szczegółowy. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz.U. Nr 146, poz. 1639) określa, że pojazdy samochodowe objęte są działem 87 od pozycji 80701 do 8705, do których klasyfikowane są następujące rodzaje pojazdów:

8701 - ciągniki (w tym ciągniki drogowe, rolnicze),

8702 - pojazdy do przewozu dziesięciu i więcej osób razem z kierowcą np. autobusy,

8703 - pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi),

8704 - pojazdy do transportu towarowego,

8705 - pojazdy samochodowe specjalnego znaczenia.

W "Wyjaśnieniach do Taryfy Celnej" stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz.830) ustalono, że pozycja 8703 obejmuje również samochody osobowo-towarowe. W rozumieniu pozycji 8703 określenie samochody osobowo-bagażowe oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób wraz z kierowcą, których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcyjnej do przewozu osób, jak i towarów.

Organ odwoławczy wskazał, że różnica między przeznaczeniem samochodów klasyfikowanych do pozycji taryfy celnej 8703 i 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służą do transportu towarowego i nie ma mowy w tej pozycji, że pojazdy służą również do przewozu osób, natomiast pojazdy samochodowe w pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Oznacza to, że podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodem kwalifikowanym do pozycji 8703 można przewozić również towary.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej stan samochodu marki Mercedes w dniu zgłoszenia celnego, a w szczególności to, iż był on wyposażony w szyby boczne i dwie szyby tylne częściowo oszklone, posiadał punkty montażowe do zamontowania drugiego rzędu siedzeń wraz z punktami mocowania pasów bezpieczeństwa oraz ścianę grodziową o wysokości równiej oparciom siedzeń w kabinie kierowcy, znajdującą się pomiędzy siedzeniem kierowcy a punktami mocowania drugiego rzędu siedzeń, nie zamontowaną fabrycznie, a z dokumentu Fahrzeugbrief nr [...] wynika, że pojazd ten został wyprodukowany jako samochód osobowy, zamknięty z liczbą miejsc siedzących - 9, a następnie został przerejestrowany na samochód ciężarowy, brak jest jednak adnotacji o zmianach konstrukcyjnych pojazdu. Ustalenia te potwierdza opinia nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. (k. 7 a, b, c akt adm.) i daje podstawy do przyjęcia, iż właściwym kodem taryfy celnej dla importowanego pojazdu jest kod PCN 8703.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uznał, że opinia techniczna pojazdu nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. przedstawiona przez stronę na poparcie jej twierdzenia, iż samochód przedmiotowy to samochód ciężarowy, nie jest obligatoryjna dla organów celnych, albowiem do klasyfikacji importowanych towarów powołane są organy celne, zaś nazewnictwo zawarte w różnych obszarach branży motoryzacyjnej (wydawanie homologacji, dopuszczenie do ruchu drogowego, sporządzenie opinii technicznej), wynikające w tym zakresie z odrębnych uregulowań (np. ustawy - Prawo o ruchu drogowym) nie może mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła, albowiem dla potrzeb celnych podstawę prawną wydanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej taryfy celnej, nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców. Jednocześnie podkreślił, że nawet w opinii "D" Sp. z o.o. z dnia 29 stycznia 2003 r., wyjaśniającej rodzaj spornego pojazdu w chwili opuszczenia fabryki, dealer potwierdza, że pojazd był fabrycznie wyprodukowany z przystosowaniem do rejestracji jako samochód osobowy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2003 r. i zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez błędne zaklasyfikowanie importowanego samochodu do kodu taryfy celnej PCN 8703 32 909. Skarżąca zarzuciła, że organ celny nie uwzględnił, że samochód został konstrukcyjnie zmieniony w taki sposób, iż przestał pełnić funkcję pojazdu do przewozu osób i został dostosowany wyłącznie do przewozu towarów, co wynika z dokumentacji przedmiotowego pojazdu i opinii rzeczoznawcy zanegowanej przez organ celny.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że przedmiotem importu był samochód marki Mercedes o numerze nadwozia [...] i że strona skarżąca w zgłoszeniu celnym jako właściwy dla towaru kod taryfy celnej wskazała kod 870421999. W sytuacji, gdy organy celne powzięły wątpliwości co do prawidłowości podanej przez importera klasyfikacji towaru, zobowiązane były w toku postępowania ustalić stan importowanego samochodu oraz sposób jego przetworzenia, co jest na tyle istotne, że klasyfikację taryfową przeprowadza się w oparciu o zakres przedmiotowy towaru w odniesieniu do jego stanu (materiał, postać, stopień przetworzenia itp.) w dniu zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Obowiązkiem organów celnych było zatem ustalenie okoliczności faktycznych związanych z typem pojazdu importowanego przez stronę, a więc okoliczności odnoszących się do rodzaju (przeznaczenia) samochodu (osobowy czy towarowy).

Organy celne mogą dokonywać ustaleń faktycznych istotnych do rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy każdego środka dowodowego, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczny z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz materiały i informacje zebrane w toku oględzin (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego i art. 270 Kodeksu celnego). Zobowiązane są zebrać dowody w sposób wyczerpujący, rozpatrując cały materiał dowodowy. To organ celny zobowiązany jest udowodnić każdą okoliczność prawotwórczą i wyczerpująco ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. Jednocześnie ma obowiązek uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla strony, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej).

Następnie zgromadzony zgodnie z wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej zasadą prawdy obiektywnej, materiał dowodowy ocenić, ustalając na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ celny może dokonać oceny dowolnej. Ocena ta winna odnosić się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wskazać, którym dowodom dano wiarę i jaką okoliczność udowodniono i dlaczego odmówiono wiarygodności innym dowodom, wskazać przyczynę nie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych poprzez wykazanie, że okoliczność została udowodniona innymi dowodami. Ocena ta winna odpowiadać regułom logicznego rozumowania.

Odnosząc się do wskazanych reguł postępowania, zdaniem

Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 122, 180,187, 191 Ordynacji podatkowej.

Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt I SA/Po 1789/99, w którym to wyroku stwierdzono, że "Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści".

Organ odwoławczy dokonał ustaleń faktycznych odnoszących się do typu importowanego samochodu i jego stanu w dacie zgłoszenia celnego przyjmując, że jest to samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, a wiec jest to samochód, którym można także przewozić towary, samochód osobowo-bagażowy, którego wnętrze może być używane bez zmian konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Ustaleń odnoszących się do przeznaczenia pojazdu dokonał, nie wyjaśniając kwestii, iż przedmiotowy samochód został wyprodukowany w Niemczech z homologacją ciężarową, co wynika z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy na k. 1b i został wyposażony w nadwozie typu furgon - opinia techniczna nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r.

Organ odwoławczy w sposób arbitralny i dowolny ocenił dowody przedstawione przez stronę (opinia techniczna z dnia 2 stycznia 2003 r., oświadczenie dot. homologacji ciężarowej), błędnie przyjmując, iż przyznanie pojazdowi charakteru samochodu ciężarowego w homologacji i ustalenie typu nadwozia - furgon nie ma znaczenia dla ich klasyfikacji taryfowej (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r. GSK 356/04).

Rozpatrując ponownie sprawę organy celne powinny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, rozważyć cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, ustalając przeznaczenie importowanego samochodu na podstawie wszystkich dopuszczalnych prawem środków dowodowych (np. dokument homologacji, przesłuchanie biegłych sporządzających opinie). Wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przeznaczeniem samochodu pozwoli na ocenę prawidłowości wskazanej przez stronę klasyfikacji taryfowej importowanego samochodu.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

/-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/ T.M. Geremek