Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1100/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 ust. 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu tworzenia grup producentów i organizacji producentów; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania jest skarga Spółdzielnia [...]"[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: Skarżący, Strona, Grupa, Wnioskodawca) z dnia [...] maja 2019 r. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) zawarte w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w okresie od 21 sierpnia 2018 r. do 20 sierpnia 2023 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

[...]", złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w okresie od 21 sierpnia 2018 r. do 20 sierpnia 2023 r.

W dniu 7 stycznia 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] odmówił przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W dniu 21 stycznia 2019 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W złożonym odwołaniu Strona zaskarżyła przedmiotową decyzję w całości i zarzuciła:

1) zastosowanie przez organ I instancji wykładni § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1284, z późn. zm.) sprzecznej z wykładnią Strony oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2018 r.

2) naruszenie przez organ I instancji art. 77 § 1 Kpa, poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie.

W dniu ... kwietnia 2019 r. Prezes ARiMR decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" określone zostały m.in. na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1284, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym".

W ocenie organu stosownie do § 3 ust 1 pkt 4 oraz § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jest przyznawana grupie w skład której nie wchodzą małżonkowie członków którzy byli członkami grupy producentów rolnych "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz osoby powiązane kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni z członkami będącymi uprzednio członkami grupy producentów rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007¬-2013.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzona przez organ I instancji kontrola administracyjna złożonego przez Grupę wniosku wykazała, iż Pani [...] jest członkiem Grupy utworzonej ze względu na produkt świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone, natomiast jej mąż, Pan [...] należy do [...]" utworzonej ze względu na ten sam produkt, która korzystała już z dofinansowania dla grup producentów rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od 23 grudnia 2013 r. do 22 grudnia 2018 r.

Ta okoliczność stanowiła podstawę dla Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR do odmowy przyznania Grupie pomocy finansowej w okresie od 21 sierpnia 2018 r. do 20 sierpnia 2023 r. na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 4 lit rozporządzenia wykonawczego.

Zgodnie bowiem - jak na to wskazał organ - z § 10 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, grupom, które nie spełniają warunków określonych w § 2 lub § 3, a w przypadku grupy utworzonej ze względu na grupę produktów "Ziarno zbóż lub nasiona roślin oleistych", o której mowa w § 3 ust. 4, również warunku, o którym mowa w § 3 ust. 4, albo których wnioski o przyznanie pomocy nie uzyskały minimalnej liczby punktów, o której mowa w § 8 ust. 3, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy.

Prezes ARiMR wskazał też na przepis art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627, z późn. zm.), zgodnie z którym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności organ administracji, w tym organ przyznający pomoc finansową w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" zobligowany jest do rozpoznania sprawy na podstawie obowiązującego prawa. Jeżeli zatem jednoznacznie brzmiący § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wykonawczego wskazuje na brak możliwości przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" organ i instancji zobligowany był do wydania decyzji stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, tj. odmowy przyznania pomocy finansowej.

Odnosząc się do złożonego przez Grupę odwołania, organ stwierdził, iż nie zawiera wyjaśnień i argumentów nieznanych organowi odwoławczemu, a mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Strona w złożonym odwołaniu nie wykazała aby poczynione przez organ I instancji ustalenia były niezgodne ze stanem faktycznym, tj.: iż Pani [...] jest członkiem Grupy utworzonej ze względu na produkt świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe; świeże, chłodzone, mrożone, natomiast jej mąż, Pan [...] należy do [...]" utworzonej ze względu na ten sam produkt, która korzystała już z dofinansowania dla grup producentów rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od 23 grudnia 2013 r. do 22 grudnia 2018 r.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Strony skarżącej, którą zaskarżono w całości decyzję nr [...] Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, które to naruszenie miało wpływ na decyzję organu.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a. , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W sprawie zastosowanie mają przepisy:

• ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ; dalej "k.p.a.").

• ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 z p. zm.; dalej "ustawa o wspieraniu");

• ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r., poz. 1853 z p. zm.; dalej "ustawa o ewidencji");

• rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1284 z p. zm.; dalej "rozporządzenie wykonawcze").

Należy zgodzić się z organem, że w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest przyznawana grupie, której siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 6), jeden raz w okresie realizacji Programu (wg pkt 9):

1) która jest uznana na podstawie planu biznesowego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 albo ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, zwanej dalej "ustawą o grupach producentów rolnych", i zobowiąże się do jego realizacji;

2) która posiada numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

3) która działa jako przedsiębiorca prowadzący mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 651/2014"

Jednocześnie w pozostałych punktach wskazano, jakie warunki muszą spełniać członkowie tworzący grupę, w tym m.in. pkt 8, z którego wynika, że w skład grupy nie wchodzą małżonkowie członków, o których mowa w pkt 4, oraz osoby powiązane kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni z członkami, o których mowa w pkt 4

Należy też przypomnieć, że wg pkt 4) w skład grupy nie wchodzą członkowie będący producentami jednego produktu lub grupy produktów, którzy byli członkami grupy producentów rolnych, wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw, utworzonej ze względu na ten sam produkt lub produkt tożsamy z produktem produkowanym zgodnie z przepisami o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych lub przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego lub grupę produktów, której przyznano i wypłacono pomoc na rozpoczęcie działalności ze środków Unii Europejskiej po dniu 1 maja 2004 r. w celu utworzenia i przeznaczenia jej na działalność administracyjną lub inwestycyjną, w ramach:

a) działań:– "Grupy producentów rolnych" objętego planem rozwoju obszarów wiejskich,

– "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

– "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem,

– "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

– "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

b) mechanizmów pomocy finansowej udzielanej:

– wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw,

– uznanym organizacjom producentów owoców i warzyw; (...).

W § 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego wskazano zaś, że przez powiązania kapitałowe lub osobowe, o których mowa w ust. 1 pkt 8, rozumie się wzajemne powiązania między członkiem grupy lub jego małżonkiem, polegające na:

1) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej;

2) posiadaniu co najmniej 25% udziałów lub akcji;

3) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika.

Z kolei odnośnie wpisu do ewidencji producentów rolnych, należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się, w drodze decyzji administracyjnej, na jego wniosek złożony do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1-2 ustawy o ewidencji).

Stosownie do przepisu art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę albo nadaje się odrębny numer, jeżeli osoba wnioskująca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Druga z wyżej wymienionych możliwości, tj. nadanie odrębnego numeru identyfikacyjnego wobec numeru gospodarstwa rolnego współmałżonka wnioskodawcy, została wprowadzona ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. poz. 1872) i weszła w życie 1 stycznia 2015 r. Przedmiotowa ustawa nowelizująca została uchwalona w wyniku rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt [...] (Dz. U. z 2013, poz. 1537), w którym Trybunał orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji. Trybunał orzekł o odroczeniu mocy obowiązującej orzeczenia i wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy w tym zakresie.

Istotnym jest jednakże, także w kontekście niniejszej sprawy, że oprócz konieczności nadania nowego brzmienia art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że niezbędne jest zamieszczenie w ustawie przepisów, które będą przeciwdziałać nadużyciom, polegającym na pozornych lub sztucznych podziałach gospodarstw rolnych dla uzyskania nienależnych lub wyższych płatności, a w szczególności przyznanie kompetencji kontrolnych właściwemu organowi w trakcie postępowania o wpis do ewidencji i nadanie numeru ewidencyjnego, a także później, już po dokonaniu wpisu do ewidencji przy przyznawaniu konkretnych płatności.

Analiza przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji prowadzi do wniosku, że małżonkowie co do zasady mogą posiadać tylko jeden numer identyfikacyjny gospodarstwa, chyba że wnioskodawca wykaże, że prowadzi samodzielnie odrębne względem jej małżonka gospodarstwo rolne, przy czym gospodarstwo stanowi zorganizowaną całość gospodarczą. Przez gospodarstwo rolne ustawa o ewidencji rozumie gospodarstwo zdefiniowane w art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm., dale jako rozporządzenie nr 1307/2013), tj. wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Z kolei za działalność rolniczą rozporządzenie nr 1307/2013 uznaje produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Rolnik - w rozumieniu cytowanego rozporządzenia nr 1307/2013 - oznacza z kolei osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze państwa członkowskiego oraz która prowadzi działalność rolniczą (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 231/19; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

W ocenie Sądu - analizując treść cyt. przepisów prawa - należy dojść do konkluzji, iż dosłowne rozumienie zapisów cyt. rozporządzenia wykonawczego pozostawałoby w jawnej sprzeczności z zapisami cyt. ustawy o ewidencji, a w szczególności z możliwością ubiegania się o różne formy pomocy finansowej, przewidziane m. in. przepisami ustawy o wspieraniu, dla małżonków, którzy prowadzą odrębne gospodarstwa rolne i są - każde z nich oddzielnie - producentem rolnym.

Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią znowelizowanej z dniem 1 października 2019 r. ustawy o ewidencji, a konkretnie art. 12 ust. 4b, dodanym przez art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia procesu wydatkowania środków finansowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w ramach działań objętych zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli (Dz. U. z 2019 r., poz. 1824), numer identyfikacyjny nadany w trybie ust. 4 pkt 2 lit. b i c ustawy o ewidencji nie może być wykorzystywany do ubiegania się m.in. o:

1) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) przyznanie pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 i 10-12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (...).

Z kolei wspomniana powyżej ustawa o wspieraniu w wyłączonym spod tego przepisu pkt 9 art. 3 ust. 1 wskazuje na działanie w formie tworzenia grup producentów i organizacji producentów.

Tym samym, gdyby przyjąć interpretację spornych przepisów za organem, w okresie od momentu wejścia w życie zmienionej treści rozporządzenia wykonawczego tj. od dnia 14 czerwca 2018 r. (kiedy to dodano sporny pkt 8 do § 3 ust. 1 rozporządzenia), do dnia 30 września 2019 r. tj. do daty, od kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o ewidencji, przepis rozporządzenia wykonawczego uniemożliwiałby małżonkom posiadającym odrębne wpisy do ewidencji producentów podjęcie tego typu działalności w ramach grup producentów.

W ocenie Sądu takie rozumienie przepisów prawa kłoci się z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasadą in dubio pro libertate (art. 7a k.p.a.) oraz zasadą proporcjonalności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.).

Na uwagę zasługuje również fakt, iż samo Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało wątpliwości odnośnie tak rygorystycznego stosowania spornego przepisu rozporządzenia wykonawczego, gdyż w piśmie z dnia 16 października 2018 r. (karta akt admin. 15/6/10-15/10/10), odnoszącym się do tej kwestii, wskazano, że w ocenie Ministerstwa małżonkowie posiadający odrębne wpisy do ewidencji producentów będą mogli przystępować jako członkowie grup producentów mimo istnienia tego zapisu, gdyż w przepisie tym nie ma mowy o małżonkach, którzy są odrębnymi producentami rolnymi.

Trzeba też wskazać, że przepisy ustawy o ewidencji mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia wykonawczego, zważywszy na zasadę wywodzącą się z art. 87 Konstytucji RP, wg której norma prawna zawarta w ustawie jest oczywiście wyższym hierarchicznie źródłem prawa niż rozporządzenie i musi być respektowana w wykładni norm prawnych zawartych w rozporządzeniu.

Tym samym należy podkreślić, że organy odmawiając pomocy z uwagi na fakt, iż jednym z członków grupy jest osoba, której małżonek był członkiem innej grupy producentów, w sytuacji, gdy małżonek ten posiadał odrębny numer identyfikacyjny i prowadził samodzielne odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą - i wskazując jako przyczynę odmowy - zgodnie z treścią § 10 ust. 3 cyt. rozporządzenia - treść cyt. przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wykonawczego - naruszyły przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o ewidencji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania, a zwłaszcza dokona wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów, zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Przy powtórnej analizie materiału dowodowego organ weźmie pod uwagę nie tylko dowody z dokumentów oceniane odrębnie na okoliczności w nich zawarte, ale także dokona analizy tychże dokumentów w ogólności, tj. w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego jako całości.

Z tych wszystkich przyczyn organ winien dokonać oceny wniosku przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku organu administracji wyczerpującego rozpatrzenia tegoż materiału dowodowego.

W świetle powyższego należy podzielić zarzuty stawiane przez Stronę skarżącą z uwagi na naruszenie § 10 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego w związku z treścią § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.