Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1850/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu trzody chlewnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1850/13

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].10.2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...].09.2012 r. nr [...], zakazującą wprowadzenia do obrotu trzody chlewnej w ilości określonej w protokole z kontroli gospodarstwa M. S. przeprowadzonej w dniu [...].08.2012 r., tj. 466 sztuk utrzymywanych w gospodarstwie rolnym zlokalizowanym w miejscowości H., w żywieniu których stosowano niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego. Decyzji I-szej instancji, na mocy art. 108 K.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie znalazł podstaw do wzruszenia kwestionowanego rozstrzygnięcia Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...].09.2012 r.

W uzasadnieniu swego stanowiska [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii przedstawił przebieg wydarzeń i dokonał oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Stwierdził, że w dniu [..] lipca 2012 r. inspektor weterynaryjny ds. pasz oraz ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w ramach Krajowego Planu Urzędowej Kontroli Pasz, dokonał pobrania próby paszy "S. do 35 kg - mieszanka paszowa pełnoporcjowa" do badań w kierunku PAP, w gospodarstwie p. E. S., zlokalizowanym w miejscowości H.. Jak wynika z protokołu pobrania próbek do badań nr [...], z dnia [...].07.2012 r., podczas pobierania próbek pasz oraz tworzeniu próbki końcowej, w gospodarstwie obecny był syn właściciela p. M. S.. Protokół pobrania próbek został podpisany bez zastrzeżeń przez p. E. S. oraz p. M. S..

W dniu [...] sierpnia 2012 r., za pośrednictwem faxu wysłanego z Zakładu Higieny Weterynaryjnej w W., wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M. wynik badania przedmiotowej próby paszy, w której "stwierdzono z użyciem mikroskopu w badanej próbce składniki pochodzące ze zwierząt lądowych" (sprawozdanie z badań nr [...]).

W dniu [...] sierpnia 2012r., inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M., w związku z wynikiem dodatnim badania paszy w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego, udali się do gospodarstwa p. E. S. celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Czynności kontrolne udokumentowano protokołem znak:[...], którego podpisania p. M. S. – działający wówczas jako pełnomocnik E. S. - odmówił. Jak wynika z treści przedmiotowego protokołu p. E. S. odmówił inspektorom umożliwienia przeprowadzenia kontroli, jak również p. M. S. – jego pełnomocnik, w rozmowie telefonicznej odmówił umożliwienia przeprowadzenia kontroli w dniu [...].08.2012r. Dopiero po przybyciu, wezwanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w M., funkcjonariuszy Policji z Wydziału Przestępstw Gospodarczych umożliwiono inspektorom weterynaryjnym przeprowadzenie czynności wyjaśniających, polegających na kontroli i pobraniu próbek. W ramach postępowania wyjaśniającego pobrano 10 prób pasz wytwarzanych i stosowanych w gospodarstwie p. E. S.. Pasze do badań w kierunku wykrywania PAP, pobrano zarówno bezpośrednio z karmideł jak i z pasz przygotowanych w gospodarstwie i przechowywanych tymczasowo w pomieszczeniu "paszarni". Z czynności pobierania próbek sporządzono 10 protokołów, w odniesieniu do każdej próby końcowej osobno. Pięć protokołów pobrania próbek odnoszących się do pasz pobranych bezpośrednio z karmideł zostało podpisanych przez p. M. S. bez zastrzeżeń. W kolejnych pięciu protokołach pobrania próbek odnoszących się do pasz składowanych luzem w pomieszczeniach paszami, p. M. S. przed ich podpisaniem, wniósł zastrzeżenia, zarzucając, iż próby pobrane były niezgodnie z przepisami.

Jednocześnie w dniu [...] sierpnia 2012 r., w związku z uzyskaniem dodatniego wyniku badań wykonanych w kierunku wykrywania obecności przetworzonego białka zwierzęcego w próbce paszy pobranej w gospodarstwie p. E. S. (sprawozdanie nr [...]), Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. zawiadomił p. E. S. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Następnie, Powiatowy Lekarz Weterynarii w M, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...] nakazał p. E. S. przeprowadzenie czyszczenia, mycia i odkażania wszystkich urządzeń i sprzętów, służących do produkcji, przechowywania i zadawania paszy, które miały styczność z partią paszy, w której stwierdzono obecność niedozwolonych białek zwierzęcych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.

W dniu [...].08.2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M. , wpłynęły za pośrednictwem faxu wyniki badań prób paszy pobranych w dniu [...] sierpnia 2012 r. w gospodarstwie p. E. S. (sprawozdania z badań nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) - we wszystkich analizowanych próbach stwierdzono z użyciem mikroskopu, składniki pochodzące ze zwierząt lądowych. W następstwie uzyskania wskazanych wyników dodatnich, Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. złożył do Komendanta Powiatowego Policji w M. , zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 77 pkt 6 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. W dniu [...].08.2012r. Powiatowy Lekarz Weterynarii ponownie udał się do gospodarstwa zlokalizowanego w miejscowości [...], celem podjęcia dodatkowych działań wyjaśniających, na skutek uzyskania 10 wyników dodatnich próbek pasz pobranych w dniu [...] sierpnia 2012r. Jak wynika z ustaleń protokołu znak: [...] z dnia [...].08.2012r. "podczas przedmiotowej kontroli obecny był p. E. S., w trakcie prowadzonych czynności dołączył p. M. S. i okazał zaświadczenie o zarejestrowaniu siedziby stada z dnia [...].08.2012r., zgodnie z którym został nadany numer siedziby stada [...] dla lokalizacji H., [...]. (...). Pan M. S. oświadczył, iż jest w trakcie uzupełniania druków przemieszczenia świń ze stada p. E. S. do siedziby stada [...] i oświadczył, że zwierzęta znajdujące się w gospodarstwie są jego własnością. Dodatkowo p. M. S. odmówił podpisania protokołu uzasadniając odmowę tym, że w gospodarstwie prowadzonym przez niego od dnia [...].08.2012r., nie stwierdzono jakichkolwiek nieprawidłowości.

W związku z zaistniałą sytuacją, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., znak: [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. postanowił umorzyć postępowanie "w sprawie dodatniego wyniku badań wykonanego w kierunku obecności przetworzonego białka zwierzęcego w próbce paszy pobranej w gospodarstwie p. E. S. (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].08.2012r. (...)". Jako uzasadnienie do umorzenia postępowania względem p. E. S., Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. wskazał, iż "w dniu [...].08.2012r. podczas prowadzenia czynności kontrolnych w przedmiotowym gospodarstwie p. M. S. okazał zaświadczenie o zarejestrowaniu siedziby stada z dnia [...].08.2012r. wydane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w M., zgodnie z którym został nadany numer siedziby stada [...] dla lokalizacji siedziby stada: H. ul. [...], działka [...]", i "w związku z tym, że nastąpiła zmiana dysponenta budynków inwentarskich i świń utrzymywanych w tych budynkach niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe." Ponadto w dniu [..] sierpnia 2012r., decyzją Nr [...] znak: [..], Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. uchylił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., w której sformułował nakazy wobec p. E. S..

Jednocześnie w dniu [...].08.2012r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. pismem znak: [...], w związku ze zmianą dysponenta zwierząt żywionych w sposób niewłaściwy oraz budynków inwentarskich wszczął postępowanie wobec p. M. S., zam. [...], ul. [...] w związku z uzyskaniem dodatniego wyniku badania wykonanego w kierunku obecności przetworzonego białka zwierzęcego w próbce paszy pobranej w gospodarstwie p. E. S. oraz 10 wyników dodatnich prób pobranych w gospodarstwie w dniu [...] sierpnia 2012 r.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w M., wysłał p. M. S. protokół z kontroli jego gospodarstwa przeprowadzonej w dniu [...].08.2012r., w związku z faktem, iż odmówił jego podpisania oraz odebrania podczas przedmiotowej kontroli. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, protokół ten został odebrany w dniu [...].08.2012 r., przez p. A. S. - żonę. Jednocześnie przesłano p. M. S., postanowienie nr [...], którym to Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. objął zabezpieczeniem "wszystkie zwierzęta z gatunku trzoda chlewna w ilości określonej w protokole z kontroli gospodarstwa M. S. przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2012 r. tj.: 466 sztuk utrzymywanych w gospodarstwie rolnym zlokalizowanym w miejscowości [...], ul. [...], [...], w którym to gospodarstwie stwierdzono obecność w paszach niedozwolonego białka pochodzenia zwierzęcego używanych do żywienia zwierząt".

Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez lek. wet. E. M. również w dniu [...] sierpnia 2012 r., do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M. zgłosił się p. M. S. zam. w H. przy ul. [...], [...], w celu zapoznania się z aktami sprawy znak: [...], dotyczącymi Pana E. S.. Na podstawie okazanego pełnomocnictwa udzielonego mu przez p. E. S., zapoznał się z całością akt sprawy.

Mając na uwadze wskazane okoliczności w dniu [...] września 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. wydał decyzję Nr [...], w której zakazał wprowadzania do obrotu trzody chlewnej w ilości określonej w protokole z kontroli gospodarstwa M. S. przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia br. tj.: 466 sztuk utrzymywanych w gospodarstwie rolnym zlokalizowanym w miejscowości [...], ul. [...], [...], w żywieniu których stosowano niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w związku z ochroną zdrowia ludzkiego. Decyzja została odebrana przez p. M. S., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu [...] września 2012 r.

W dniu [...] października 2012 r., do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii z/s w S. wpłynęło odwołanie p. M. S. z dnia [...] września 2012 r.

Zarzucił w nim, iż "Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. w Decyzji Nr [...] stwierdził, że w gospodarstwie prowadzonym przez E. S. stwierdzono w paszy "obecność przetworzonego białka zwierzęcego" i "stosowanie niedozwolonego przetworzonego białka zwierzęcego". Takie twierdzenia nie są prawdziwe ponieważ laboratorium w wynikach badań stwierdziło jedynie obecność "składników pochodzących ze zwierząt lądowych";

"Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. w Decyzji [...] stwierdził, że "w toku postępowania p. E. S. skarmiał trzodę chlewną utrzymywaną w tym gospodarstwie paszą zawierającą zabronione (...) w żywieniu zwierząt gospodarskich przetworzone białka pochodzenia zwierzęcego". Twierdzenie takie jest nieprawdziwe i niczym nieuzasadnione, wyniki badań nie potwierdzają obecności przetworzonego białka zwierzęcego w paszy. Powiatowy Lekarz Weterynarii nie przedstawił żadnych dowodów na to, że p. E. S. umyślnie stosował do karmienia trzody chlewnej mieszanki paszowe zawierające składniki ze zwierząt lądowych. Mogły one być częścią składową zbóż albo zakupowanych przez niego półproduktów, na których jakość i skład p. E. S. nie miał wpływu. Nie można wykluczyć, że zakupione półprodukty mogły ulec zanieczyszczeniu choćby podczas transportu, zaś produkowane w gospodarstwie rolnym zboże, również mogło zawierać składniki pochodzące ze zwierząt lądowych. Nie wskazano nadto ich ilości ani gatunku zwierząt, od których pochodzą. Choć takie określenie wyniku badania jest zgodne z przepisami prawa, jednak nie pozwala na ustalenie czy składniki te mogły zostać celowo dodane do mieszanki paszowej, czy też były one wynikiem zanieczyszczenia zarówno zboża jak i zakupionych półproduktów. Zatem nieprawdziwe jest twierdzenie, że p. E. S. stosował, czyli celowo wprowadził do składu paszy elementy zwierząt lądowych. Mogły znaleźć się tam niezależnie od jego woli. Podczas pobierania próbek mieszanek paszowych pracownicy Inspektoratu Weterynarii nie pobrali próbek półproduktów stosowanych do wytwarzania pasz. Ponadto podczas przeszukania przez Policję na terenie gospodarstwa nie znaleziono żadnych śladów niedozwolonego białka zwierzęcego; i stwierdzenie, że pasza dla trzody chlewnej może być "materiałem szczególnego ryzyka pod względem przenoszenia gąbczastej encefalopatii mózgu jest dowodem na niski stan wiedzy Powiatowego Lekarza Weterynarii w M.. (...) Zatem w żaden sposób trzoda chlewna spożywająca jakąkolwiek paszę, nie może być powodem przenoszenia gąbczastej encefalopatii mózgu. Zatem całe postępowanie prowadzone wobec p. M. S. nie miało jakichkolwiek podstaw prawnych. W jego gospodarstwie nie próbowano pobrać i nie pobrano żadnych próbek paszy do badania.

Istniejące wyniki badań, dotyczą innej osoby i innego stada trzody chlewnej. Brak jest zatem podstaw prawnych do wydania jakiejkolwiek decyzji wobec jego osoby. Jednocześnie p. M. S. zaproponował wykonanie badań paszy wyprodukowanej w jego gospodarstwie, w celu zbadania czy nie zawiera ona substancji zabronionych

Wskazując na przytoczone twierdzenia p. M. S. wniósł o uchylenie decyzji [...] z dnia [...] września 2012r.

Ponadto w dniu [...] września 2012r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii z/s w S., jako uzupełnienie do akt przekazanych w dniu [...] września br. w związku z odwołaniem od decyzji p. M. S., przekazano wniosek p. M. S. z dnia [...].09.2012 r. w sprawie nadania statusu odnośnie "choroby Aujeszkyego dla stada o nr PL [...]". W przedmiotowym wniosku p. M. S. stwierdził, że "stado powstało poprzez zmianę użytkownika budynków i stada PL [...]" i "wszystkie zwierzęta fizycznie nie zostały przemieszczone, pozostały w tym samym miejscu i w tych samych budynkach".

Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii zważył co następuje.

Preambuła do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r., ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz. U. UE. L z 2001.147. 1 ze zm.), szczegółowo podaje cel oraz wyjaśnia przesłanki, którymi kierował się prawodawca wprowadzając określone regulacje prawne w Unii Europejskiej. Ustawodawca wyjaśnia w pkt 1, 2 i 11 wskazanej preambuły, iż "od wielu lat wiadomo, że pewna liczba odrębnych postaci przenośnych gąbczastych encefalopatii (TSE) występuje osobno u ludzi i u zwierząt. Gąbczastą encefalopatię bydła (BSE) po raz pierwszy stwierdzono u bydła w 1986 r., a w latach następnych stwierdzono, że występuje u innych gatunków zwierząt. W 1996 r. opisano nową odmianę choroby Creutzfeldta-Jakoba (CJD). Pojawia się coraz więcej dowodów na istnienie podobieństwa między zarazkiem wywołującym BSE a zarazkiem wywołującym wspomnianą nową odmianę choroby Creutzfelda-Jakoba". W następnej kolejności zaś podaje, iż "od 1990 r. Wspólnota przyjęła wiele przepisów w celu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt przed zagrożeniem BSE. Przepisy te oparte są na postanowieniach zabezpieczających dyrektyw w sprawie środków dotyczących zdrowia zwierząt. Wobec skali zagrożenia, jakie stwarzają pewne odmiany TSE dla zdrowia ludzi i zwierząt, właściwe jest przyjęcie określonych przepisów zapobiegania, kontroli oraz zwalczania tych chorób". Jednocześnie "należy podjąć środki mające na celu zapobieganie przeniesieniu TSE na ludzi lub zwierzęta poprzez zabronienie karmienia pewnymi kategoriami białka zwierzęcego pewnych kategorii zwierząt oraz poprzez zabronienie stosowania w żywności pewnych materiałów pochodzących od przeżuwaczy. Zakazy takie powinny być proporcjonalne do istniejącego ryzyka".

Podsumowując wskazane zapisy preambuły, organ odwoławczy stwierdził, że rozporządzenie (WE) 999/2001, ustanawia m.in. zasady dotyczące karmienia zwierząt białkiem pochodzenia zwierzęcego, w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się pasażowalnych i encefalopatii gąbczastych (TSE) wśród zwierząt, w oparciu o prawdopodobieństwo, że białka takie mogą być zarażone TSE. Tym samym zakwestionował trafność zarzutu strony, iż "gąbczasta i encefalopatia mózgu" jest przenoszona tylko przez bydło, owce oraz ludzi i w żaden sposób trzoda chlewna spożywająca jakąkolwiek paszę, nie może być powodem jej przenoszenia. Pogląd ten jest nieuprawniony, gdyż za ocenę ryzyka i dostarczenie ustawodawcy odpowiedniej wiedzy merytorycznej w zakresie zdrowia publicznego odpowiedzialny jest Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Na podstawie informacji uzyskanych z EFSA, ustawodawca tworzy odpowiednie akty prawne, mające na celu ochronę zdrowia publicznego obywateli Unii Europejskiej.

W sposób szczegółowy zasady odnoszące się do stosowania białek pochodzenia zwierzęcego określono w art. 7 Rozporządzenia 999/2001 oraz w jego załączniku IV, który został zmieniony Rozporządzeniem Komisji Nr 1292/2005 z dnia 5 sierpnia 2005 r. zmieniającym załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie żywienia zwierząt (Dz. Urz. UE. L. 2005.205.3).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia 999/2001 zabronione jest karmienie przeżuwaczy białkiem pochodzenia zwierzęcego, zaś w ust. 2 tego rozporządzenia określono, że zakaz, o którym mowa w ust. 1, rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz ogranicza się, w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV. Tym samym zakaz ten rozszerzony został zgodnie z Rozporządzeniem 1292/2005 na karmienie:

a) zwierząt hodowlanych, z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych:

i) przetworzonym białkiem zwierzęcym

ii) żelatyną pochodzącą od przeżuwaczy

iii) produktami z krwi

iv) hydrolizatami białkowymi

v)fosforanem dwuwapniowym i fosforanem trójwapniowym pochodzenia zwierzęcego

vi) paszami zawierającymi białka wymienione w pkt od i) do v); b) przeżuwaczy białkiem zwierzęcym i paszami zawierającymi takie białka.

Jednocześnie, aby odpowiednie organy nadzoru miały możliwość skutecznej weryfikacji przestrzegania przez podmioty "zakazu żywieniowego" opracowano analityczną metodę określania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz, która jest jednolita we wszystkich krajach Unii Europejskiej. W sposób szczegółowy metoda ta została opisana w Dyrektywie Komisji 2003/126/WE z dnia 23 grudnia 2003 r., która to przewiduje, że urzędową analizę pasz przeprowadza się w celu urzędowej kontroli występowania, identyfikacji lub oszacowania ilości składników pochodzenia zwierzęcego w paszach zgodnie z przepisami tej dyrektywy. Opisana w niej metoda mikroskopowej identyfikacji i oszacowania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz jest aktualnie jedyną metodą zatwierdzoną do celu kontrolowania występowania w paszach protein (białek) zwierzęcych, w tym protein poddawanych obróbce w temperaturze 133°C/3 bar/20', a więc przetworzonych białek zwierzęcych (PAP - Processed Animal Protein). Niesłusznym jest wobec tego, jak podkreślił organ odwoławczy, zarzut skarżącego jakoby stwierdzenie jedynie obecności "składników pochodzenia zwierzęcego" w paszy, nie było tożsame z "obecnością przetworzonego białka zwierzęcego" i "stosowaniem niedozwolonego przetworzonego białka zwierzęcego". Co prawda Dyrektywa Komisji 2003/126/WE, została uchylona, ale jej zapisy wdrożono do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009r., ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz. Urz. UE. L.2009.54.1 ze zm.), co skutkuje tym, iż "odesłania do uchylonej dyrektywy rozumiane są jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i należy je interpretować zgodnie z tabelami korelacji w załączniku IX"( art. 6 Rozporządzenia 152/2009).

Organ odwoławczy zauważył nadto, iż Inspekcja Weterynaryjna, zgodnie z art. 3.ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010, Nr 112, poz. 744 ze zm.), realizuje zadania z zakresu ochrony zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego. Zadania te wykonywane są zgodnie z ust. 2 pkt 5 lit a, c oraz i przywołanego przepisu, poprzez sprawowanie nadzoru m.in. nad:

- bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym nad wymaganiami weterynaryjnymi przy ich produkcji, umieszczaniu na rynku oraz sprzedaży bezpośredniej;

- wytwarzaniem, obrotem i stosowaniem pasz, dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt(...);

- przestrzeganiem wymagań weterynaryjnych w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta gospodarskie.

Wobec tego Powiatowy Lekarz Weterynarii jako organ Inspekcji Weterynaryjnej, ma obowiązek realizowania swoich zadań ustawowych i podejmowania każdorazowo odpowiednich działań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu podmiotów, które pozostają pod jego nadzorem. Na skutek stwierdzenia w próbie paszy pobranej w gospodarstwie p. E. S., zlokalizowanym w miejscowości [...], ul. [...] (sprawozdanie z badań nr [...]), którego to pobrania dokonano w ramach Krajowego Planu Urzędowej Kontroli Pasz, składników pochodzących ze zwierząt lądowych, rozumianych jako białko zwierzęce przetworzone (PAP) - Powiatowy Lekarz Weterynarii w M., zobligowany był podjąć odpowiednie działania zaradcze. Nakaz podjęcia przez p. E. S., odpowiednich działań zaradczych został sformułowany więc w decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...]. Jak podkreślił organ odwoławczy, uprawnienie takie daje Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii art. 54 Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobro stanu zwierząt (Dz. U. UE. L 2004.165.1 ze zm.). Zgodnie z treścią przywołanego artykułu, w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. W dalszej kolejności zaś, prawodawca określa, iż działanie takie zawiera, gdzie jest to stosowne, następujące środki:

a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt;

c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności;

d) upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone;

e) zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

f) zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu;

g) środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państw trzecich;

h) wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

Nadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r., o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r., Nr 17 poz. 127, ze zm.) produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach, a contrario zatem w przypadku, gdy zwierzęta były karmione paszami niespełniającymi wymagań określonych w przepisach o paszach, tak jak w przypadku zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie p. M. S. w miejscowości, [...], ul. [...], [...], należało uniemożliwić dysponentowi tych zwierząt wprowadzanie produktów pochodzenia zwierzęcego na rynek.

Na uwagę zasługuje również fakt, jak podkreślił organ odwoławczy, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii pobrał dodatkowe 10 prób pasz do badań w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego, uzyskując 10 wyników dodatnich. Pobranie zaś prób zarówno z pasz wyprodukowanych na potrzeby własne przez p. E. S., na etapie ich składowania w magazynie "paszarni" jak i bezpośrednio z koryt, w których pasza udostępniana była zwierzętom do skarmiania, jednoznacznie wskazuje na związek przyczynowo skutkowy pomiędzy ich produkcją i stosowaniem. Zgodnie z ideą i zapisami rozporządzenia (WE) Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r., ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz (Dz. Urz. UE. L. 2005.35.1 ze zm.) zasadnicza odpowiedzialność za bezpieczeństwo pasz spoczywa na przedsiębiorstwie paszowym (p. E. S. - zarejestrował działalność jako podmiotu działającego na rynku pasz). Zasada ta dobitnie została wyartykułowana w preambule cyt. rozporządzenia oraz w art. 8 ust. 2 gdzie ustawodawca podaje, że to "podmioty działające na rynku pasz są odpowiedzialne za wszelkie naruszenia przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa pasz. Nie ma zatem znaczenia dla organów Inspekcji Weterynaryjnej, które stoją na straży interesów konsumenta i powołane są by dbać o zdrowie publiczne, czy do skażenia lub zanieczyszczenia paszy doszło w sposób celowy czy też przypadkowy. Na podmiocie sektora paszowego ciąży odpowiedzialność za to gdzie i jaki surowiec pozyskuje, jak i za wszystkie czynności jakie na paszy przeprowadza. W rozporządzeniu 183/2005 wprowadzono obowiązek rejestracji lub zatwierdzenia działalności podmiotów działających na rynku pasz na wszystkich etapach ich produkcji i dystrybucji, tak aby każdy z podmiotów miał możliwość składania roszczeń względem podmiotu, który w ocenie skarżącego mógł doprowadzić do jakichkolwiek strat w wyniku zastosowania zakupionych od niego pasz. W przypadku zaś sporu między stronami właściwe do rozstrzygnięcia są sądy powszechne. Nie jest zatem zasadny zarzut strony podnoszony w odwołaniu, iż "Powiatowy Lekarz Weterynarii nie przedstawił żadnych dowodów na to, że E. S. umyślnie stosował do karmienia trzody chlewnej mieszanki paszowe zawierające składniki dla zwierząt lądowych. Mogą być one częścią składowa zbóż albo zakupywanych przez niego półproduktów, na których jakość i skład E. S. nie miał wpływu".

Organ odwoławczy podkreślił, że nakazy i zakazy formułowane przez organ nadzoru, mają na celu wyeliminowanie zagrożenia lub zminimalizowanie jego skutków. Nie może być zatem dla organu przesłanką do odstąpienia od działań - przeniesienie "papierowe" zwierząt z jednej siedziby stada, do innej siedziby stada zarejestrowanej na syna p. E. S. - p. M. S.. Organ skoncentrować się musiał na fizycznym i realnym zagrożeniu, którym w tym przypadku jest stwierdzenie przetworzonego białka zwierzęcego w próbach pasz pobranych w gospodarstwie zlokalizowanym w miejscowości [...], ul. [...]. Wobec tego należało zakaz wprowadzania do obrotu trzody chlewnej w ilości 466 sztuk, sformułować względem "nowego" dysponenta zwierząt. Słuszność takiego działania ze strony Powiatowego Lekarza Weterynarii w Mińsku M., potwierdza również analiza przesłanych akt sprawy, w których znajduje się dokumentacja fotograficzna jak i mapy wydrukowane ze strony internetowej [...] oraz zdjęć satelitarnych z GoogleMaps, które jednoznacznie wskazują na tożsamość miejsca (gospodarstwa), w którym wykryto w paszy przetworzone białko zwierzęce. Organ odwoławczy podkreślił, że o tożsamości zwierząt, które znajdują się w nowej siedzibie stada zaświadczyła także sama strona, który we wniosku skierowanym do Powiatowego Lekarza Weterynarii w M., w sprawie nadania statusu w zakresie choroby Aujeszkyego, jednoznacznie stwierdziła, że jej stado "powstało poprzez zmianę użytkownika budynków i stada PL [....]" i "wszystkie zwierzęta fizycznie nie zostały przemieszczane, pozostały w tym samym miejscu i w tych samych budynkach". Tym samym zarzuty strony, która stwierdza iż "całe postępowanie wszczęte wobec mnie nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych" gdyż "w moim gospodarstwie, które prowadzę od [...] sierpnia 2012 r. nie próbowano pobrać i nie pobrano żadnych próbek do badania" oraz "istniejące wyniki badań dotyczą innej osoby i innego stada" nie znalazły potwierdzenia w świetle przytoczonych faktów. Również propozycję skarżącego odnośnie "wykonania badań paszy wyprodukowanej w jego gospodarstwie, w celu zbadania czy nie zawiera ona substancji zabronionych", organ odwoławczy uznał za niecelową, gdyż zwierzęta których dysponentem jest w chwili obecnej p. M. S., były już żywione paszą zawierającą przetworzone białko zwierzęce i bez względu na jakiekolwiek nowe wyniki badań pasz stosowanych aktualnie, muszą być objęte właściwą analizą ryzyka i płynącymi z jej wyników nakazami lub zakazami wynikającymi z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Kolejnym argumentem, który wziął pod uwagę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, uznając słusznym działanie Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. w zakresie sformułowania zakazu wprowadzania trzody chlewnej w ilości 466 szt. do obrotu, względem p. M. S. był fakt, iż z przesłanych akt sprawy wynika, że we wszystkich etapach prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. uczestniczył p. M. S. - syn p. E. S.. Był przy pobieraniu wszystkich prób pasz w gospodarstwie, co poświadczał własnoręcznym podpisem w protokołach pobrania prób, występował jako pełnomocnik p. E. S., na podstawie udzielonego mu w dniu [...] marca 2009 r. pełnomocnictwa do reprezentowania "przed wszystkimi urzędami, we wszystkich sprawach dotyczących gospodarstwa rolnego o numerze [...]",

brał czynny udział w sprawie o czym świadczy chociażby, dwukrotne zapoznawanie się w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w M. z aktami postępowania prowadzonego względem p. E. S. (jako jego pełnomocnik) oraz postępowania prowadzonego względem własnej osoby.

Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...] września 2012 r.

We wniesionej skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...].10.2012 r.p. M. S. podniósł, iż organ odwoławczy w sposób nieuprawniony:

- obszernie opisał preambułę do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 - sprzed 11 lat i wyciągnął z niej nieuzasadnione wnioski. Zapomniał lub celowo pominął aktualne fakty i stanowiska naukowe;

- "twierdzi, że zarzut, jakoby stwierdzenie w paszy obecności przetworzonego białka zwierzęcego nie było tożsame z obecnością przetworzonego białka zwierzęcego";

- pominął, że to podmioty działające na rynku pasz są odpowiedzialne za wszelkie naruszenia przepisów dotyczących bezpieczeństwa pasz. Zatem to p. E. S. jako producent paszy - podmiot zarejestrowany na rynku pasz - ponosi odpowiedzialność za rzekome nieprawidłowości w paszy, którą wyprodukował. M. S. produkuje pasze dopiero od [...] sierpnia 2012 r., co zgodnie z przepisami zgłosił PLW i nie odpowiada za wcześniej wytworzone pasze. Ponadto w dniu [...].10.2012 r., w trakcie kontroli pobrano próbki paszy wytworzonej przez niego i nie stwierdzono w niej żadnych zabronionych substancji;

- mimo, iż p. M. S. uczestniczył w postępowaniu prowadzonym wobec p. E. S., nie był i nie jest w nim stroną. Postępowanie wszczęte wobec jego osoby nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych. Istniejące rzekomo nieprawidłowe wyniki badań dotyczą innej osoby, innego stada trzody chlewnej i innego producenta paszy. Brak jest zatem podstaw prawnych do wydania jakiejkolwiek decyzji wobec jego osoby i jego stada zwierząt;

- zakaz wprowadzania do obrotu dotyczący, zgodnie z decyzją [...], 466 szt. trzody chlewnej jest bezprawny, ponieważ w dniu wydania i otrzymania postanowienia znak [...] o objęciu stada zabezpieczeniem, stan zwierząt był inny niż podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2012 r. Zwierzęta zostały legalnie, na podstawie świadectw zdrowia wystawionych przez urzędowych lekarzy weterynarii, wywiezione do innej siedziby stada. Nadto podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2012 r., zgodnie z zapisami w załączniku do protokołu kontroli, w budynku (porodówka) znajdowały się 124 szt. prosiąt ssących przy lochach. Oznacza to, że w dniu kontroli nie spożywały one jakiejkolwiek paszy, zatem w ich karmieniu nie była stosowana pasza zawierająca jakąkolwiek nieznaną lub zakazaną substancję.

Dodatkowo na rozprawie skarżący złożył do akt sprawy:

- informację Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...].12.2012 r. instruującą o zasadach i sposobie likwidacji stada świń objętego przedmiotowym zakazem. Wskazał, że wynika z niej możliwość uboju na użytek własny;

- decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia [...].02.2010 r., umarzającą prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie stosowania w gospodarstwie rolnym "R.", dzierżawionym przez p. M. S. paszy zawierającej niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego w żywieniu trzody chlewnej. Stwierdził, że rozstrzygnięcie to zapadło w sytuacji analogicznej do obecnej;

- interpretację Głównego Lekarza Weterynarii dla lekarzy wojewódzkich z [...].05.2012 r. stwierdzającą, że art. 9 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego nie znajduje zastosowania do potomstwa pochodzącego od zwierząt, które żywione były niedozwolonymi białkami pochodzenia zwierzęcego;

- dwie opinie prywatne dr n. wet. M. F. - z [....].01.2013 r. co do możliwości występowania pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) u świni domowej i możności zarażenia się świń tą chorobą podczas przebywania w pobliżu paszy zawierającej priony oraz z [...].02.2013 r. co do wiarygodności wyników badań paszy metodą mikroskopową (procedura badawcza [...] edycja nr [...] z [...].09.2009 r.) i możliwości zarażenia się ludzi chorobą pionową (TSE) od świń lub paszy zawierającej priony.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, odnosząc się dodatkowo do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wydając tę decyzję nie naruszył bowiem przepisów obowiązującego prawa.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący wniósł także o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji I instancji, jak i decyzji organu odwoławczego, utrzymującej ją w mocy. Wobec toczącego się w tym przedmiocie postępowania administracyjnego, Sąd zawiesił niniejsze postępowanie sądowe. Podjęte zostało po uprawomocnieniu się decyzji Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...].04.2013 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną tego organu z [...].02.2013 r.

Decyzją z dnia [...].02.2013 roku nr [...] Główny Lekarz Weterynarii stwierdził nieważność decyzji [....] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...].10.2012 roku, nr [...], w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [....].09.2012 r. nr [...] zakazującej wprowadzania do obrotu trzody chlewnej o numerze identyfikacyjnym [...] w liczbie 50 sztuk, sprzedanych w dniu [...] sierpnia 2012 roku, spośród 466 sztuk określonych w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2012 roku uznając, że została ona wydana w tej części z rażącym naruszeniem prawa oraz stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. nr [...] z dnia [...] września 2012 r. w części zakazującej wprowadzania do obrotu trzody chlewnej o numerze identyfikacyjnym [...] w liczbie 50 sztuk, sprzedanych w dniu [...] sierpnia 2012 roku, spośród 466 sztuk określonych w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2012 roku uznając, że była ona niewykonalna, a jej niewykonalność miała charakter trwały. W pozostałym zakresie Główny Lekarz Weterynarii odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji.

Oddalenie niniejszej skargi dotyczy zatem decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...].10.2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. nr [...] z dnia [...].09.2012 r., w brzmieniu uwzględniającym częściowe stwierdzenie jej nieważności decyzją Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...].02.2013 roku nr [...] utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...].04.2013 r., nr [...] a więc zakazu wprowadzenia do obrotu trzody chlewnej utrzymywanej w przedmiotowym gospodarstwie w ilości 416 sztuk ( a nie 466 sztuk). Wskazana decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym jest ostateczna, a p. M. S. potwierdził na rozprawie przed Sądem w dniu [...].10.2013 r., iż decyzji tej nie zaskarżył.

Na wstępie zaznaczyć należy za organem, że za ocenę ryzyka i dostarczenie ustawodawcy odpowiedniej wiedzy merytorycznej w zakresie zdrowia publicznego odpowiedzialny jest Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Na podstawie informacji uzyskanych z EFSA, ustawodawca tworzy odpowiednie akty prawne, mające na celu ochronę zdrowia publicznego obywateli Unii Europejskiej.

Argumentację organu odwoławczego, zawartą w zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...].10.2012 r., nr [...] co do zasadności zastosowania kwestionowanego zakazu Sąd w całości podziela i uznaje za własną.

Konstatacja taka wynika jednoznacznie z faktu pozostawania w obrocie prawnym Unii Europejskiej art. 7 Rozporządzenia 999/2001 oraz w jego załączniku IV, który został zmieniony Rozporządzeniem Komisji Nr 1292/2005 z dnia 5 sierpnia 2005r. zmieniającym załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie żywienia zwierząt (Dz. Urz. UE. L. 2005.205.3). Normuje on w sposób szczegółowy zasady odnoszące się do stosowania białek pochodzenia zwierzęcego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia 999/2001 zabronione jest karmienie przeżuwaczy białkiem pochodzenia zwierzęcego, zaś w ust. 2 tego rozporządzenia określono, że zakaz, o którym mowa w ust. 1, rozszerza się na zwierzęta inne niż przeżuwacze oraz wprowadza się ograniczenia, w zakresie karmienia tych zwierząt produktami pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z załącznikiem IV. Z regulacji tej wynika zatem, że zakaz ten rozszerzony został na karmienie:

a) zwierząt hodowlanych, z wyjątkiem karmienia mięsożernych zwierząt futerkowych:

i) przetworzonym białkiem zwierzęcym

ii) żelatyną pochodzącą od przeżuwaczy

iii) produktami z krwi

iv) hydrolizatami białkowymi

v)fosforanem dwuwapniowym i fosforanem trójwapniowym pochodzenia zwierzęcego

vi) paszami zawierającymi białka wymienione w pkt od i) do v); b) przeżuwaczy białkiem zwierzęcym i paszami zawierającymi takie białka.

Z przytoczonych przepisów prawa unijnego wynika wprost zakaz karmienia zwierząt hodowlanych białkami pochodzenia zwierzęcego, a obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym oznacza, że pasza ta nie odpowiada wymaganiom określonym we wskazanych przepisach. W konsekwencji, więc zwierzęta karmione taką paszą nie spełniają wymogu z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego i wobec tego nie mogą być wprowadzane na rynek w celu spożycia przez ludzi. Nie ma przy tym znaczenia dla organów Inspekcji Weterynaryjnej, które stoją na straży interesów konsumenta i powołane są by dbać o zdrowie publiczne, czy do skażenia lub zanieczyszczenia paszy doszło w sposób celowy czy też przypadkowy.

Bez znaczenia dla sprawy pozostaje zatem fakt uniewinnienia E. S. przez Sąd Rejonowy w M. II Wydział Karny (sygn. akt [...]) od zarzutu wytwarzania i stosowania w żywieniu trzody chlewnej utrzymywanej we własnym gospodarstwie, pasz niespełniających warunków określonych w rozporządzeniu (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady. Sąd uniewinnił oskarżonego ze względu na brak możliwości przypisania mu świadomości, że w stosowanej przez niego paszy znajdują się niedozwolone składniki, a tym samym umożliwiających przypisanie mu winy, choćby nieumyślnej. Wymóg wskazany w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 nie wskazują wśród przesłanek konieczności posiadania przez posiadacza zwierząt świadomości, że podawana przez niego pasza nie spełnia określonych wymagań. Istotne bowiem jest jedynie to, czy zwierzęta hodowlane były karmione paszami skażonymi niedozwolonymi składnikami. Odpowiedzialność skarżącego w zakresie stosowania pasz wolnych od białka pochodzenia zwierzęcego ma charakter obiektywny i niezależny od winy.

Jednocześnie, aby odpowiednie organy nadzoru miały możliwość skutecznej weryfikacji przestrzegania przez podmioty "zakazu żywieniowego" opracowano analityczną metodę określania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz, która jest jednolita we wszystkich krajach Unii Europejskiej. W sposób szczegółowy metoda ta została opisana w Dyrektywie Komisji 2003/126/WE z dnia 23 grudnia 2003 r., która przewiduje, że urzędową analizę pasz przeprowadza się w celu urzędowej kontroli występowania, identyfikacji lub oszacowania ilości składników pochodzenia zwierzęcego w paszach zgodnie z przepisami tej dyrektywy. Opisana w niej metoda mikroskopowej identyfikacji i oszacowania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz jest aktualnie jedyną metodą zatwierdzoną do celu kontrolowania występowania w paszach protein (białek) zwierzęcych, w tym protein poddawanych obróbce w temperaturze 133°C/3 bar/20', a więc przetworzonych białek zwierzęcych (PAP - Processed Animal Protein). Wobec tego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego jakoby stwierdzenie jedynie obecności "składników pochodzenia zwierzęcego" w paszy, nie było tożsame z "obecnością przetworzonego białka zwierzęcego" i "stosowaniem niedozwolonego przetworzonego białka zwierzęcego". Jakkolwiek bowiem Dyrektywa Komisji 2003/126/WE została uchylona, ale jej zapisy wdrożono do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r., ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz. Urz. UE. L.2009.54.1 ze zm.), co skutkuje tym, iż "odesłania do uchylonej dyrektywy rozumiane są jako odesłania do wskazanego rozporządzenia i należy je interpretować zgodnie z tabelami korelacji w załączniku IX (art. 6 Rozporządzenia 152/2009).

Zgodnie z definicją zawartą w pkt 5 załącznika nr 1. do rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 roku w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów o Uwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L Nr 54 z 26.02.2011 r., s. 1, ze zm.) "przetworzone białko zwierzęce" oznacza białko zwierzęce otrzymane całkowicie z materiału kategorii 3, poddane obróbce zgodnie załącznikiem X rozdział II sekcja 1 (w tym mączkę z krwi i mączkę rybną) w celu uczynienia go zdatnym do bezpośredniego zastosowania jako materiał paszowy lub do jakichkolwiek innych zastosowań w paszach, w tym w karmie dla zwierząt domowych, bądź do wykorzystania w nawozach organicznych lub polepszaczach gleby. Stwierdzone zatem w wyniku badań składniki pochodzące ze zwierząt lądowych mieszczą się w powołanej definicji przetworzonego białka zwierzęcego. Badanie bowiem, jak wskazano wcześniej, wykonywane było zgodnie z załącznikiem VI rozporządzenia Komisji (WE) nr 152/2009, mającym na celu m.in. wykluczenie lub potwierdzenie wystąpienia w badanej próbce przetworzonego białka zwierzęcego. Wynik badania wskazujący na wykrycie cząstek pochodzących ze zwierząt lądowych potwierdza wystąpienie w badanej paszy składników niedozwolonych, a na organach nie spoczywa obowiązek określania sposobu przetworzenia.

W tym stanie rzeczy nie jest trafny zarzut podniesiony przez skarżącego na rozprawie, co do znacznej awaryjności tej metody. Wskazana w złożonej na rozprawie opinii prywatnej dr n. wet. M. F. z [...].02.2013 r. kwestia nieprecyzyjności wyników badań paszy metodą mikroskopową (procedura badawcza [...] edycja nr [...] z [...].09.2009 r.) i informacja, iż z tej przyczyny w 2013 r. rozporządzeniem Komisji nr 51/2013 z 16.01.2013 r. została ona zmieniona, nie ma wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy. W czasie pobierania przedmiotowych próbek i orzekania przez organy obu instancji zastosowana przez organy metoda była obowiązująca dla Unii Europejskiej. Stosowały ją wszystkie Państwa członkowskie. Następcza zmiana regulacji w tym zakresie, niezależnie od tego z jakiej nastąpiłaby przyczyny, nie może mieć wpływu na ocenę legalności wydanych decyzji obu instancji. Sąd potwierdza, że próbki pobrane zostały i poddane ocenie zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, na co wskazują akta administracyjne sprawy. Wystąpienie zaś składników pochodzących ze zwierząt lądowych w próbce paszy jest rozumiane jako białko zwierzęce przetworzone (PAP), co w przypadku próbek pobranych w przedmiotowym gospodarstwie zostało potwierdzone wynikami badań przeprowadzonych przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w W..

Wobec zaś brzmienia powołanego art. 7 ust. 1 rozporządzenia 999/2001 bez znaczenia na wynik sprawy pozostaje powołane - przez dr n. wet. M. F. w opinii prywatnej z [...].01.2013 r. - stanowisko o braku stwierdzenia dotychczas możliwości występowania pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) u świni domowej i możności zarażenia się świń tą chorobą podczas przebywania w pobliżu paszy zawierającej priony. Autor zauważył zresztą, że w warunkach laboratoryjnych dokonuje się takich eksperymentów, ale doniesień tych nie można traktować jako dowodów na taką możliwość. Powołana opinia Komisji Europejskiej, która uznała świnię domową za gatunek nienarażony na TSE nie ma wiążącego prawnie charakteru, nie tworzy prawa, na które jednostki mogą powołać się przed sądami krajowymi. Nie przekreśla zatem wskazanych regulacji, wynikających z rozporządzenia Unii Europejskiej będącego aktem prawnym organów Unii o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym, obowiązującym w każdej swej części, w sposób bezpośredni, we wszystkich państwach członkowskich.

Podobnie informacja Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z dnia [...].12.2012 r., wskazująca zasady i sposoby likwidacji stada świń objętego przedmiotowym zakazem, nie może świadczyć o tym, że skoro w pewnych sytuacjach, po spełnieniu wynikających z obowiązujących przepisów wymagań, dopuszczalny będzie ubój w celu produkcji mięsa na użytek własny, to winno to przemawiać za dopuszczeniem wprowadzenia do obrotu trzody chlewnej, w żywieniu której stosowano niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego. Wniosek sugerowany przez skarżącego jest nieuprawniony i pozostaje w sprzeczności z prawem Unii Europejskiej.

Z kolei decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. z dnia [...].02.2010 r., umarzająca prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie stosowania w gospodarstwie rolnym "R.", dzierżawionym przez p. M. S. paszy zawierającej niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego w żywieniu trzody chlewnej została bardzo lakonicznie uzasadniona i nie wynika z niej z jakiej przyczyny organ uznał zebrane materiały dowodowe za niewystarczające do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Z tego względu również nie może służyć poparciu stanowiska skarżącego.

Z tej przyczyny wskazana decyzja z dnia [...].02.2010 r. nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w której w przeciwieństwie do stanu faktycznego w niej opisanego, wyczerpująco został zebrany materiał dowodowy, a następnie przeanalizowany w sposób pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, przy czym decyzje obu instancji zostały obszernie, precyzyjnie uzasadnione, a organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę w jej całokształcie, odnosząc się wyczerpująco m. in. do zarzutów odwołania.

Powracając do złożonych przez skarżącego dokumentów stwierdzić należy, że podobnie złożona interpretacja Głównego Lekarza Weterynarii dla lekarzy wojewódzkich z [...].05.2012 r. stwierdzająca, że art. 9 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego nie znajduje zastosowania do potomstwa pochodzącego od zwierząt, które żywione były niedozwolonymi białkami pochodzenia zwierzęcego -nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Objęcie prosiąt przedmiotowym zakazem wprowadzania do obrotu nie wynikało z faktu żywienia ich mlekiem matek, w żywieniu których stosowano niedozwolone białka pochodzenia zwierzęcego, ale z uwagi na stwierdzenie występowania w przedmiotowym gospodarstwie rolnym karmy przeznaczonej dla prosiąt, której zbadane próbki również wykazały zawartość niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego. Kwestii tej poświęcił sporo miejsca Główny Lekarz Weterynarii w powołanej, ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2013 roku nr [...], utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia [...].04.2013 r., nr [...]. We wskazanym postępowaniu nieważnościowym dotyczącym przedmiotowych decyzji, skarżący również podniósł zarzut, że prosięta znajdujące się przy maciorach nie miały możliwości spożywania pasz, ponieważ w kojcach nie znajdują się żadne urządzenia umożliwiające ich karmienie. Prosięta te, aż do odsadzenia i przeniesienia do budynku tuczami nie spożywały jakiejkolwiek paszy.

Główny Lekarz Weterynarii odnosząc się do tego zarzutu stwierdził, że prosięta znajdujące się przy maciorach, już od 5-7 dnia życia przyuczane są do pobierania paszy stałej m.in. typu p.. Pasza tego typu znajdowała się również w gospodarstwie Strony i jego poprzednika. Pobrane zostały z niej próbki do badań, które wykazały obecność białka zwierzęcego niedozwolonego w żywieniu zwierząt gospodarskich. Trafne jest zatem stanowisko organów obu instancji, że należało objąć decyzją również prosięta pozostające przy maciorach, jako zwierzęta skarmiane paszą zawierającą niedozwolone składniki. Stanowisko to Sąd w pełni podziela.

Odnosząc się wreszcie do kwestii zmiany właściciela przedmiotowej trzody chlewnej i z tej przyczyny braku zasadności prowadzenia niniejszego postępowania przeciwko p. M. S. należy zauważyć, że stado to pozostało w tym samym miejscu (poza 50-cioma sztukami wskazanymi w decyzji nieważnościowej Głównego Lekarza Weterynarii z [...].02.2013 r.). Skarżący od dawna występował jako pełnomocnik swego ojca, uprzedniego właściciela stada, złożonego z trzody chlewnej i tych samych zabudowań gospodarczych. Zwierzęta (poza 50-cioma sztukami) pozostały w tych samych zabudowaniach gospodarczych. Zmiana zatem właściciela stada i zabudowań dokonana li tylko na papierze - skoro uprzednio skarżący i tak działał i zachowywał się jak właściciel przedmiotowego gospodarstwa hodowlanego i wielokrotnie występował w imieniu ojca - nie mogła, wobec jego obecności przy pobraniu próbek, prowadzić do unieważnienia przeprowadzenia tego dowodu, ze względu na zmianę właściciela stada już po przeprowadzonej kontroli. Celem wskazanej regulacji, zakazującej wprowadzenia do obrotu przedmiotowej trzody chlewnej jest troska o zdrowie konsumentów - nabywców mięsa pochodzącego ze zwierząt karmionych paszą, zawierającą niedozwolone składniki. Wobec wskazanych regulacji Unijnych i wynikających z nich nakazów - działania podejmowane w celu uniknięcia konsekwencji postępowania sprzecznego z regulacjami Unii Europejskiej, nie mogą spotkać się z aprobatą. Na marginesie nadto zaznaczyć należy, że protokoły znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy wskazują na wielokrotne uniemożliwianie organom inspekcji weterynaryjnej przeprowadzania koniecznych czynności w tym gospodarstwie i niedopuszczalną arogancję.

Nadto, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, wbrew stanowisku skarżącego organy obu instancji uznawały w swych decyzjach, iż odpowiedzialny za wytworzenie niebezpiecznej paszy jest p. E. S.. Znalazło to potwierdzenie we wniosku skierowanym przez organ I instancji w dniu [...] września 2012 r. do Sądu Rejonowego w M., o ukaranie za ten czyn p. E. S.. Wyrokiem nakazowym Sąd ten ukarał p. E. S. grzywną w wysokości 2000 zł. Należy zatem rozróżnić odpowiedzialność podmiotu za wytworzenie niebezpiecznej paszy od odpowiedzialności za zwierzęta, które taką niebezpieczną paszę pobrały. Odpowiedzialność za zwierzęta od momentu ich przejęcia ciążyła na p. M. S. i to on mając wiedzę, że były karmione niebezpieczną paszą był odpowiedzialny za to, aby nie trafiły w żadnym momencie do łańcucha żywieniowego człowieka.

Bez znaczenia pozostaje twierdzenie skarżącego, że w dniu [...] października 2012 r. pobrano próbki paszy wytworzonej przez niego i nie stwierdzono w niej żadnych zabronionych substancji. Nie ma bowiem znaczenia, że późniejsze wyniki prób paszy nie wskazywały na obecność składników pochodzenia zwierzęcego, z uwagi na to, że zwierzęta te taką paszę przyjęły już wcześniej i stwarzają zagrożenie dla zdrowia konsumenta.

Nakazy i zakazy formułowane przez organ mają na celu wyeliminowanie zagrożenia lub zminimalizowanie jego skutków. Nie może zatem dla organu przesłanki do odstąpienia od wskazanych działań stanowić przeniesienie na papierze zwierząt z siedziby stada należącej do p. E. S., do siedziby stada zarejestrowanej na p. M. S., bez fizycznego ich przemieszczenia. Organ zasadnie stwierdził, że skoncentrować się musiał na realnym zagrożeniu dla zdrowia i życia konsumenta, którym w tym przypadku jest stwierdzenie przetworzonego białka zwierzęcego w próbach pasz pobranych w gospodarstwie zlokalizowanym w miejscowości [....], ul. [...].

Bezzasadny jest także zarzut braku podstaw prawnych do wydania wobec skarżącego i jego stada jakiejkolwiek decyzji. Od chwili bowiem, kiedy p. M. S. stał się posiadaczem zwierząt, które karmione były niebezpieczna paszą, uznany został zasadnie za stronę wszelkich postępowali, mających na celu eliminację zagrożenia. Należało zatem zakaz wprowadzania do obrotu trzody chlewnej w ilości 416 sztuk, sformułować względem "nowego" posiadacza tych zwierząt, a więc jego.

Słuszność takiego działania organu potwierdza również analiza przesłanych akt sprawy, w których znajduje się dokumentacja fotograficzna jak i mapy wydrukowane ze strony internetowej [...] oraz zdjęć satelitarnych z GoogleMaps, jednoznacznie wskazujących na tożsamość miejsca (gospodarstwa), w którym wykryto w paszy przetworzone białko zwierzęce. O tożsamości zwierząt, które znajdują się w "nowej" siedzibie stada zaświadczył także sam skarżący, który we wniosku skierowanym do organu, w sprawie nadania statusu w zakresie choroby Aujeszkyego, jednoznacznie stwierdził, że jego stado "powstało poprzez zmianę użytkownika budynków i stada [...]" i "wszystkie zwierzęta fizycznie nie zostały przemieszczane, pozostały w tym samym miejscu i w tych samych budynkach".

Innych uchybień przedmiotowych decyzji, które miałyby prowadzić do ich uchylenia, Sąd z urzędu nie stwierdził.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.