Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 424/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3a, art. 3a par. 2 pkt 1, 2, art. 15 par. 1, art. 3, art. 29 par. 1, art. 33 par. 1 pkt 6, art. 59 par. 1 pkt 7, art. 3a par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 8 art. 21 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 201 ust. 1, art. 209 ust. 1,
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P.B. Spółka z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...][...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej

w K. z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P. B. Sp. z o.o. w upadłości układowej (dalej: "Spółka").

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Dyrektor Izby Celnej

w K. – w związku z brakiem dokonania przez Spółkę wpłaty zobowiązania wynikającego ze zgłoszenia celnego nr [...] z [...] r. – wystawił w dniu 4 października 2013 r. tytuł wykonawczy nr

34-433/2013/B00. Tytuł ten został doręczony Spółce 9 października 2013 r.,

a 16 października 2013 r. Spółka w oparciu o art. 33 pkt 2 i 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a.") złożyła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (zarzut braku wymagalności obowiązku z innego powodu

i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej). W piśmie tym Spółka wskazała, że 20 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w K. ogłosił jej upadłość układową, co oznacza obowiązek stosowania przepisów art. 87 i art. 272 ust. 1 ustawy

z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (j. t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej "u.p.u.n.") dotyczących objęcia układem wierzytelności powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości dłużnika oraz braku możliwości spełniania świadczeń wynikających z wierzytelności objętych układem. W sprawie kluczowe znaczenie ma zatem określenie, w jakiej dacie powstała przedmiotowa wierzytelność. Zdaniem Spółki nie była to data 20 czerwca 2013 r., kiedy doszło do dokonania zgłoszenia celnego, a od której art. 201 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: "WKC") uzależnia datę powstania długu celnego (w przywozie). Dług celny powstał bowiem przed dniem 20 czerwca 2013 r. w związku z treścią art. 203 ust. 1 i 2 WKC, gdyż importowany towar przed ww. datą został usunięty przez Spółkę spod dozoru celnego, a okoliczność tę potwierdziła m.in. przeprowadzona kontrola celna. Oznacza to, że w niniejszym przypadku dług celny powstał przed datą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, a w konsekwencji zastosowanie winny znaleźć przepisy art. 87 i art. 272 ust. 1 u.p.u.n., co oznacza, że Spółka nie może spełnić zaległego świadczenia na rzecz Izby Celnej w K., a brak realizacji tego świadczenia nie może stanowić przesłanki wszczęcia egzekucji.

Rozpoznając zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K.

z [...] r. odmawiające uznania ww. zarzutów, Dyrektor Izby Skarbowej

w K. przywołał treść art. 123 ust. 1 ustawy z 11 października 2013 r.

o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289) oraz art. 33 u.p.e.a. Wskazał też, że zgłoszenie celne, stanowiące podstawę prawną wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zostało wniesione do organu celnego 20 czerwca 2013 r. o godz. 16.13 w formie elektronicznej przez reprezentującego Spółkę agenta celnego.

W postępowaniu egzekucyjnym brak jest natomiast podstaw do badania czy towar będący przedmiotem ww. zgłoszenia celnego przed 20 czerwca 2013 r. został usunięty spod dozoru w myśl art. 203 WKC. Strona, mając wiedzę, że towar został usunięty spod dozoru celnego przed datą zgłoszenia, była zobowiązana poinformować o tym organ celny w celu wszczęcia z urzędu postępowania w tym zakresie. Organ, będąc w posiadaniu wcześniejszej informacji w tej sprawie, przeprowadziłby stosowne postępowanie, w wyniku którego zostałaby wydana decyzja, a w takiej sytuacji zgłoszenie celne nie mogłoby zostać przyjęte. Ponieważ żaden z wymienionych faktów nie miał miejsca, organ celny nie posiadał dowodów, iż w przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego przed datą zgłoszenia celnego. Brak było zatem podstaw do wszczęcia takiego postępowania. W związku z tym za datę powstania długu celnego przyjęto datę zgłoszenia celnego (art. 201 WKC), co oznacza, że należność nie podlega układowi i może być realizowana w postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na zawarty w zażaleniu wniosek dowodowy Spółki Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że nie jest możliwe w postępowaniu egzekucyjnym przesłuchanie świadków na okoliczność daty powstania zobowiązania. Kwestia ta nie może być bowiem badana na etapie postępowania egzekucyjnego, które ma na celu wyegzekwowanie należności a nie określenie jej wysokości bądź też terminu jej powstania, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie wynika ze zgłoszenia celnego, które nie zostało zakwestionowane przez organ. Wszelkie zmiany dotyczące daty i wysokości zobowiązania mogą być dokonane jedynie w postępowaniu podatkowym lub celnym.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że na podstawie art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest zaś uprawniony do badania zasadności i wymagalności zobowiązania. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej sprowadza się jedynie do weryfikacji czy egzekucja danego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł jest prawidłowo wystawiony oraz czy doręczono upomnienie, jeżeli było wymagane.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdyż przedmiotowe zobowiązanie podlega egzekucji na podstawie art. 2 § 1 i art. 3a § 1 pkt 2 u.p.e.a., przed wszczęciem egzekucji Spółka otrzymała upomnienie nr UP 34-IEGR-3158/U/154/2013 z 24 września 2013 r., a tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo.

Organ stwierdził także, że niezasadne są zarzuty Spółki dotyczące dokonanych w składzie celnym kontroli. Odnosząc się zaś do kwestii funkcjonowania składu celnego, wskazał, że skład celny publiczny typu C nr APL341000SC0012PL prowadzony przez P. Sp. z o.o. (przekształconą 18 marca 2013 r.

w P. B. Sp. z o.o.) działał w oparciu o pozwolenie z 16 stycznia

2009 r. Informacja o zmianie w jego funkcjonowaniu wpłynęła do Naczelnika Urzędu Celnego w K. w dniu 20 czerwca 2013 r. wraz ze zgłoszeniem celnym nr OGL/341000/00/001164/2013. Była to pierwsza informacja przekazana do organu celnego przez Spółkę o zaistniałych zmianach. Stosowny wniosek aktualizacyjny nie zawierał zaś informacji o usunięciu towaru spod dozoru.

Wobec bezzasadności wniesionych zarzutów, organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, konkretnie: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 124 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") oraz art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a.

W motywach skargi Spółka wskazała, że Dyrektor Izby Skarbowej w K., nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. W szczególności pominął złożone przez zobowiązanego wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków, które zmierzały do ustalenia okoliczności związanych z usunięciem towarów spod dozoru celnego i przekazaniem agentowi celnemu dokumentów świadczących o likwidacji składu celnego przed 20 czerwca 2013 r. W konsekwencji organ w ogóle nie zbadał kwestii usunięcia objętego zgłoszeniem celnym towaru spod dozoru, mimo że fakt ten został zgłoszony w toku postępowania. Chybione są także wywody Dyrektora Izby Skarbowej w K. wskazujące, że organ celny nie miał danych o usunięciu towaru spod dozoru celnego i likwidacji składu celnego. Takie informacje, wraz z dowodami, zostały bowiem przekazane - i nie ma znaczenia, że doszło do tego już po 20 czerwca 2013 r.

Zdaniem Spółki nietrafny jest podnoszony w postanowieniu argument, że nie jest dopuszczalne w ramach postępowania egzekucyjnego słuchanie świadków na okoliczność daty powstania zobowiązania. Żaden przepis prawa takiego ograniczenia bowiem nie wprowadza. Spółka podkreśliła przy tym, że data powstania zobowiązania ma kluczowe znaczenie dla ustalenia jego wymagalności,

a przesłanka "braku wymagalności obowiązku z innego powodu" jest wymieniona

w treści art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W kwestii naruszenia art. 107 § 3 i art. 124 § 2 k.p.a. skarżąca wskazała, że uzasadnienie skarżonej decyzji jest lakoniczne i ogranicza się do suchego przytoczenia art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych oraz art. 33 i art. 29 u.p.e.a. Żaden z tych przepisów nie dostarcza jednak oparcia dla tezy, jakoby w toku postępowania egzekucyjnego nie było podstaw do badania czy towary objęte zgłoszeniem celnym zostały przed 20 czerwca 2013 r. usunięte spod dozoru celnego. Nie wynika z nich także, by w ramach egzekucji wyłączona była możliwość badania wymagalności zobowiązania celnego.

W ocenie Spółki Dyrektor Izby Skarbowej naruszył także przepisy art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie - mimo że określone w nich przesłanki niewątpliwie zostały spełnione. Dług celny powstał bowiem przed dniem ogłoszenia przez Spółkę upadłości układowej, a wobec tego wierzytelność z tego tytułu weszła z mocy prawa do układu. Zgodnie więc z dyspozycją art. 87 u.p.u.n. Spółka nie mogła spełnić zaległego świadczenia, a to oznacza, że obowiązek celny wskazany w tytule wykonawczym nie był wymagalny i nie mógł być egzekwowany.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł

o oddalenie skargi i podtrzymał wyrażoną w postanowieniu argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie podejmuje przy tym na podstawie akt sprawy, o czym stanowi

art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala

(art. 151 ustawy p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może nastąpić także poprzez podjęcie innych rodzajów rozstrzygnięć wskazanych w art. 145 1 § 1 pkt 2 i 3 ustawy p.p.s.a.

W niniejszej sprawie kontrola dokonana przez Sąd wykazała, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. narusza prawo procesowe

w taki sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie stwierdzenie prowadzić musiało do uwzględnienia skargi, co nastąpiło jednak z innych przyczyn niż te, które zostały podniesione w skardze.

Przystępując do wyjaśnienia motywów uchylenia skarżonego postanowienia

w pierwszej kolejności przywołać należy treść art. 3a u.p.e.a. Paragraf 1 tego przepisu stanowi, że w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 201 ust. 1 oraz art. 209 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdz. 2, t. 4, str. 307, z późn. zm.), podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, składek na ubezpieczenie społeczne, opłat paliwowych, o których mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r.

o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 931 i poz. 951), a także dopłat, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.), stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio:

1) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika;

2) ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego;

3) z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne;

4) z informacji o opłacie paliwowej;

5) z informacji o dopłatach.

Zgodnie zaś z art. 3a § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa

w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w deklaracji, w zeznaniu,

w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej albo w informacji o opłacie paliwowej lub w informacji o dopłatach zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Cytowany przepis reguluje istotną z punktu widzenia przedmiotowej sprawy możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tzw. uproszczony tytuł egzekucyjny, a zatem bez konieczności uprzedniego wydania aktu, o jakim stanowi art. 3 u.p.e.a. (m.in. decyzji ustalającej lub określającej wysokość należności). Takie rozwiązanie upraszcza i przyśpiesza wykonanie obowiązków przez zobowiązanych w związku z zaistnieniem określonych ustawą okoliczności faktycznych. Istnienie ww. możliwości wiąże się z tym, że uproszczone tytuły egzekucyjne dotyczą obowiązków powstających z mocy samego prawa i są wystawiane oraz przekazywane właściwym organom przez osoby, na których te obowiązki ciążą (por. D. R. Kijowski [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Komentarz, LEX, 2010).

Z treści art. 3a § 1 i 2 u.p.e.a. wyprowadzić można wniosek, że istnieją trzy warunki, od których spełnienia zależy możliwość prowadzenia egzekucji należności pieniężnych wymienionych w § 1 tego przepisu. Przede wszystkim dochodzona należność musi wynikać z dokumentu wskazanego w art. 3a § 1 u.p.e.a., przedłożonego przez zobowiązanego właściwemu organowi. Oznacza to, że egzekucja administracyjna dopuszczalna jest tylko wówczas, gdy na podstawie treści ww. dokumentu można ustalić rodzaj obowiązku, jego wymiar oraz to, kto jest zobowiązanym do jego wykonania. Po drugie, w dokumencie tym musi być zamieszczone pouczenie, że jest on podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Powyższy wymóg stanowi zaostrzenie wymagań stawianych wierzycielom i organom egzekucyjnym w stosunku do egzekucji obowiązków dochodzonych na podstawie decyzji i postanowień (egzekucja na podstawie art. 3 u.p.e.a. może być bowiem prowadzona, mimo braku w akcie ustanawiającym lub stwierdzającym istnienie obowiązku wzmianki o ewentualności egzekucji w trybie administracyjnym). Należy przy tym zauważyć, że choć wskazane w przepisie art. 3a u.p.e.a. dokumenty wypełniają sami zobowiązani, to zwykle nie znaczy to uzależnienia od ich woli podstaw do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Wypełniane przez nich dokumenty mają być bowiem składane zgodnie z ustanowionymi wzorami, a zatem to, czy będą zawierały wymagane w art. 3a § 2 u.p.e.a. pouczenie zależy przede wszystkim od organu określającego stosowny wzór. Trzecim ze wspomnianych wyżej warunków prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie uproszczonych tytułów egzekucyjnych jest przesłanie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Egzekucja administracyjna w związku z istnieniem uproszczonego tytułu egzekucyjnego może być zatem wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Przesłanki wskazane w art. 3a § 1 i 2 u.p.e.a. ustanawiają szczególne warunki dopuszczalności egzekucji prowadzonej na podstawie uproszczonych tytułów egzekucyjnych. Dodać przy tym należy, że dopuszczalność egzekucji jest taką jej cechą, o jakiej stanowi przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., a organ egzekucyjny ma obowiązek badania z urzędu tego czy wspomniana cecha w ogóle w danym przypadku występuje. Brak dopuszczalności egzekucji jest zaś jednym z zarzutów

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.)

i stwierdzenie tego braku powinno prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Jednym z uproszczonych tytułów egzekucyjnych, o jakich stanowi art. 3a § 1 u.p.e.a. jest zgłoszenie celne. Jest ono instytucją zdefiniowaną w art. 4 pkt 17 WKC, gdzie wskazano, że zgłoszenie celne to "czynność, poprzez którą osoba wyraża,

w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną". Formę i sposób wyrażenia wskazanego wyżej zamiaru ustanawiają zarówno przepisy unijne (w szczególności art. 61-76 WKC), jak i przepisy prawa polskiego. Szczegółowe wymagania odnośnie zgłoszenia celnego określone zostały m.in. rozporządzeniem Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 ze zm.). W § 3 tego rozporządzenia wskazano m.in., że zgłoszenia celnego towarów w formie pisemnej należy dokonać na formularzu Jednolitego Dokumentu Administracyjnego (SAD). Załącznik nr I do rozporządzenia w ust. 4 pkt 6 - określając sposób wykonania formularzy SAD i formularzy uzupełniających SAD-BIS - wskazuje natomiast, że w kolorze czarnym należy wydrukować następujące teksty: na odwrocie kart 1, 3, 6 i 8 lub 1/6 i 3/8 pouczenie i zapis o treści: "W wypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty należności wynikającej z długu celnego, opłat przewidzianych przepisami prawa celnego oraz podatków wykazanych w niniejszym zgłoszeniu celnym lub wpłacenia ich w niepełnej wysokości, niniejsze zgłoszenie celne stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zgodnie

z art. 3a § 1 pkt 2 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.). Własnoręczny podpis zgłaszającego lub jego przedstawiciela potwierdzający fakt zapoznania się z treścią powyższego pouczenia".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że egzekucja administracyjna wobec Spółki jest prowadzona w związku ze złożeniem przez nią w dniu 20 czerwca 2013 r. zgłoszenia celnego nr OGL/341010/00/001164/2013 i nieopłaceniem wynikającego z tego zgłoszenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. W aktach sprawy będących podstawą wyrokowania przez Sąd (art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a.), znajduje się kopia wspomnianego wyżej zgłoszenia celnego. W jej treści nie występuje jednak istotna dla kwestii dopuszczalności egzekucji obowiązku wynikającego

z uproszczonego tytułu egzekucyjnego – formuła pouczenia, o jakim mowa

w art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. Mimo tego niewątpliwego faktu, organ egzekucyjny nie uwzględnił podniesionego przez Spółkę zarzutu braku dopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Odpowiadając na ten zarzut stwierdził jedynie, że badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej sprowadza się do weryfikacji następujących kwestii: po pierwsze, możliwości prowadzenia egzekucji względem danego rodzaju obowiązku, po drugie, prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego i po trzecie, doręczenia upomnienia. Choć organ dostrzegł, że generalnie zobowiązanie wynikające ze zgłoszenia celnego może być egzekwowane, bo stanowi o tym art. 3a § 1 pkt 2 u.p.e.a., to jednak nie wziął pod uwagę, że względem egzekucji takiego zobowiązania ustawodawca przewidział dalej idące wymogi niż te, które warunkują dopuszczalność egzekucji obowiązków wynikających z aktów władzy publicznej (art. 3 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie uwzględnił zatem faktu, że w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z tzw. uproszczonego tytułu egzekucyjnego (a zatem także m.in. ze zgłoszenia celnego), wystawienie tytułu wykonawczego jest możliwe jedynie wówczas, gdy wspomniany tytuł egzekucyjny zawiera podpisane przez zobowiązanego pouczenie, o jakim mowa

w art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. Oznacza to, że nieuwzględnienie przez organ zarzutu braku dopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) w sytuacji występowania wskazanego wyżej niewątpliwego braku formalnego zgłoszenia celnego musiało zostać uznane za takie naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jedynie na marginesie dodać należy, że wspomnianego naruszenia nie konwaliduje ewentualna świadomość podatnika co do możliwości wszczęcia egzekucji na podstawie złożonego przez niego zgłoszenia celnego. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt

II GSK 2094/11 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i jego mocy obowiązującej nie może uchylić ewentualny brak po stronie skarżącej świadomości spełnienia bądź nie przez deklarację wspomnianego wymogu.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi co do braku przeprowadzenia przez organy egzekucyjne postępowania dowodowego w zakresie daty powstania długu celnego i co do uzasadnienia tej kwestii w skarżonym postanowieniu. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie egzekucyjne – jak słusznie podkreślił organ i jak to wynika choćby z samej nazwy tego postępowania – ma na celu egzekwowanie należności. Nie służy natomiast weryfikacji ich wysokości czy daty ich powstania. Ingerencja w tego typu elementy (ich badanie i ewentualna zmiana) jest możliwa jedynie w postępowaniu wymiarowym (podatkowym lub celnym), które jest postępowaniem odrębnym i pierwotnym w stosunku do postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując, wskazać należy, że Sąd – kontrolując skarżone postanowienie – dopatrzył się naruszenia przez organ prawa procesowego,

tj. art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w związku z art. 29 § 1 i art. 3a tej ustawy. Organ, rozpatrując zarzut Spółki o braku dopuszczalności postępowania egzekucyjnego, nie dostrzegł bowiem, że znajdujące się w aktach zgłoszenie celne z powodu ewidentnego braku formalnego nie może stanowić podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i - w dalszej konsekwencji - do prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Ponownie rozpoznając zarzuty zgłoszone przez Spółkę, organ egzekucyjny uwzględni powyższe rozważania.

Mając na uwadze stwierdzone naruszenie prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie. Z obrotu prawnego wyeliminował również postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji (art. 135 ustawy p.p.s.a.), gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie takiej treści uzasadniało, w myśl art. 152 ustawy p.p.s.a., określenie w punkcie 2 sentencji wyroku, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.