Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2313/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 1 a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.7 art 77 § 1 art 80 art 107 § 3 art 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.2 pkt 8 w zw zz art 2 pkt 1 i art 51
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] i Głównego Geodety Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 837/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 8 stycznia 2018 r. nr KN-O.025.76.2017.BZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, II. oddala skargę kasacyjną [...], III. zasądza od [...] na rzecz Głównego Geodety Kraju kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 837/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 8 stycznia 2018 r. nr KN-O.025.76.2017.BZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącej [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego Nr 97 z dnia 24 maja 2017 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012 r. nr 221/2012 w przedmiocie odmowy ujawnienia żądanych wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w jego ocenie przytoczona przez stronę argumentacja, z której wywodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty Piaseczyńskiego jest bezpodstawna. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że wbrew twierdzeniom i przekonaniu strony, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy sygn. akt VC 2259/84 z dnia 22 kwietnia 1987 r., nie stanowi o zawarciu ugody, lecz o umorzeniu postępowania w sprawie z powództwa [...] i innych o przywrócenie posiadania. Umorzenie tego postępowania jest konsekwencją zawartej w dniu 22.04.1987 r. ugody przed Sądem, zgodnie z którą [...] i [...] zobowiązują się wydać przedstawicielom ustawowym małoletniej [...], tj. [...] i [...] (...) pas gruntu w granicach przedstawionych na szkicu sytuacyjnym a-b pomiędzy działką ewidencyjną [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]) położonych we wsi [...] gmina Piaseczno wykonanego przez geodetę [...] w granicach d, e, f, g

o powierzchni mieszczącej się (w) 3 arach. Natomiast uregulowanie pozostałych kwestii nastąpi w sprawie o rozgraniczenie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wywiodła [...] domagając się stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji Głównego Geodety Kraju i decyzji poprzedzającej, wskazała, że wnosiła o ujawnienie ugody, bo tylko ugoda na podstawie art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. podlega natychmiastowemu wykonaniu. Stan prawny działki nr 9 został ustalony przez biegłego geodetę inż. [...] i przyjęty przez Sąd Rejonowy dla m.st Warszawy w sprawie VC 2259/84.

Sąd I instancji uznał, że skarga jest uzasadniona. Wskazał, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Zasada ta obowiązywała również w dacie wydawania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012 r. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych. Przywołując treść § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Sąd wskazał, że wprawdzie przepis ten został uchylony rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 listopada 2015 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z dnia 11 grudnia 2015 r.), jednak w dacie wydania ww. decyzji Starosty prawomocne orzeczenia sądowe, musiały być odzwierciedlone w ewidencji (odrębną podstawę stanowiły i stanowią w tym względzie przepisy k.c.). Organ nie wyjaśnił dlaczego nie wprowadzono zmiany na podstawie orzeczenia sądu, dotyczącego władania i czy istnieją dokumenty, dotyczące stanu własności przedmiotowej działki. Nie odniósł się również do kwestii władania przedmiotową działką wbrew art. 2 pkt 8 ustawy o ewidencji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji Starosty, wyraźnie wskazującym na konieczność odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków władającego.

Organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił z jakich względów wskazanych wyżej przepisów nie zastosował, naruszając art. 7, 77 i 80 oraz art. 107 k.p.a.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosły dwa podmioty: [...] oraz Główny Geodeta Kraju.

[...] zaskarżyła wyrok w części obejmującej uzasadnienie, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na pominięciu ugody w sprawie sygn. akt VG 2259/84 z dnia 22 kwietnia 1987r. zaopatrzonej w klauzulę wykonalności Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy sygn. akt IV C 419/87 z dnia 26 lutego 2016r., która na podstawie szkicu sytuacyjnego biegłego [...] z dnia 17 sierpnia 1984r. wykazała, że trzydziestoletni okres samoistnego posiadania działki przez [...] w granicach szkicu sytuacyjnego po prawomocnym umorzeniu postępowania o naruszenie posiadania upłynął 17 sierpnia 2017r. Z tą datą nastąpiło zasiedzenie /art.172 §1 k.c./ przygranicznego pasa przez [...]. Zasiedzenie nie może być pominięte zwłaszcza, że pełnomocnik na k. 81 informował Sąd o zasiedzeniu. Ponieważ zasiedzenie jest stanem prawnym, przeto jest uwzględniane z urzędu. Nie ma znaczenia w niniejszej sprawie podnoszony wątek o naruszeniu posiadania dlatego, że postępowanie posesoryjne zostało umorzone w dniu 22 kwietnia 1987r. k. 96, a trzydziestoletni okres samoistnego posiadania przez [...], wykazany w szkicu sytuacyjnym zakończył się 17 sierpnia 2017r. zasiedzeniem. Okoliczności te zostały pominięte.

2. naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu całego materiału dowodowego. Wbrew wywodom uzasadnienia jakoby dokumenty w aktach nie pozwalały na ujawnienie przebiegu granic, ani nie były dokumentami, na podstawie których można przypisać rażące naruszenie prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.) to stwierdzenie to jest niezgodne z prawdą. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zobowiązał Głównego Geodety Kraju do doręczenia wszystkich dowodów, natomiast te którymi dysponuje skarżąca zostały sfałszowane. W dniu 10 czerwca 2011r. [...] doręczyła Starostwu siedem 'odpisów uwierzytelnionych decyzji, tytułów prawnych, szkiców, opinii biegłego itd., które precyzyjnie wskazywały obszar i granice liniowe działki nr 25; dowód 1: odpis wniosku z prezentatą biura podawczego Starostwa z 10.06.2011r. W odpowiedzi członek Zarządu Starostwa [...] oznajmił, że zgodnie z § 46 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 29 marca 2011r. dokumenty przedstawione przez Panią, nie stanowią podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gm. Piaseczno 11; dowód 2: odpis pisma Starosty Piaseczyńskiego z 9 września 2011r. Stanowisko członka Zarządu Starostwa było rażąco niezgodne z brzmieniem § 46 ust.2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdyż prawomocna ugoda sądowa podlegała ujawnieniu z urzędu w ewidencji gruntów i budynków.

Wkrótce okazało się, że pięć oryginalnych dokumentów, których uwierzytelnione odpisy dostarczone 10.06.2011r. były do Starostwa, zniknęło z akt Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy ze sprawy VC 2259/84. Została zawiadomiona Prokuratura o podejrzeniu popełnienia czynu z art. 276 k.k. Policja warszawska błyskawicznie ustaliła sprawcę. Sprawną kradzieży okazała się osoba, która nie miała prawa dysponować przywłaszczonymi dokumentami. Prokurator zmusił tę osobę do zwrotu dokumentów do Sądu skąd były ukradzione. Oddała. W 2016r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wydał pełnomocnikowi skarżącej oryginały przywłaszczonych w 2011r. dokumentów wraz z postanowieniem sygn. akt IV G419/87 z dnia 26 lutego 2016r. o nadaniu klauzuli wykonalności. W dniu 25 września 2016r. pełnomocnik skarżącej po raz kolejny po bezskutecznym wniosku z 10 czerwca 2011r. ponownie doręczył Staroście wniosek z oryginalnymi dokumentami i klauzulą o ujawnienie w ewidencji, dowód 3: odpis wniosku z 25 września 2016r. k. 25. Podstawą żądania jest art.777 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 23 ust. 7 prawa geodezyjnego.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego uzasadnienia i przekazanie sprawy w uchylonej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania.

Główny Geodeta Kraju zaskarżył wyrok w całości i zarzucił:

I. naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuzasadnionym zastosowaniu w sprawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., tj. uwzględnienie skargi i przyjęcie, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło inne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania;

II. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 7 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające

na przyjęciu, że Główny Geodeta Kraju nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki określone tym przepisem, a mianowicie Organ ściśle przestrzegał prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony oraz uwzględnił w zaskarżonej decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony;

2) art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

w sprawie polegające na przyjęciu, że organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazywało, które okoliczności Organ uznał za udowodnione oraz przedstawiało ocenę tych okoliczności na podstawie całokształtu zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego;

3) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie

polegające na przyjęciu, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom określonym tym przepisem w sytuacji gdy uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawierało wskazanie dowodów, na których się oparł się organ, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

4) art. 2 pkt 8 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy z dnia 17 maja

1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101) (dalej: Pgik), w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012 r., poprzez ich niewłaściwą zastosowanie i przyjęcie, że władający działką ewidencyjną podlega ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków mimo, że w ewidencji tej ujawniony jest właściciel działki, a grunt ma uregulowany stan prawny i nie stanowi gruntu państwowego lub samorządowego.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 376, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 powołanej ustawy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID–19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy.

Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z dnia 6 lipca 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach obydwie wniesione skargi kasacyjne należy stwierdzić, iż skarga kasacyjna [...] nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, natomiast skarga kasacyjna Głównego Geodety Kraju została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W odniesieniu do skargi kasacyjnej [...] należy przypomnieć, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z powyższych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których ten środek odwoławczy oparto (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12 i wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt skargi kasacyjnej [...] należy stwierdzić, została ona skierowana w stosunku do uzasadnienia wyroku Sądu wojewódzkiego. Nie budzi wątpliwości w teorii przedmiotu ani orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przedmiotem skargi kasacyjnej może być tylko orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 173 § 1 p.p.s.a.), to jest rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku (postanowienia). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości samoistnego zaskarżania wyłącznie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego (zob. M. Niezgódka–Medek, Komentarz do art. 173, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Warszawa 2020, s. 588; postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. I OSK 98/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto skarga kasacyjna [...] jako środek odwoławczy (zaskarżania) nie wskazuje konkretnie (szczegółowo), który przepis czy przepisy ulokowane w odpowiednich jednostkach redakcyjnych p.p.s.a. naruszył Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok. Złożony przez skarżącą środek zaskarżania nie wskazuje też jakie konkretne przepisy p.p.s.a. w powiązaniu z innymi konkretnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego nie zastosował lub niewłaściwe zastosował Sąd wojewódzki. Niewystarczającym dla merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej jest też wskazywanie tylko na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bez odpowiedniego powiązania z innym konkretnym materialonprawnym przepisem czy przepisami powszechnie obowiązującego. W świetle powyższego skarga kasacyjna [...] nie została skonstruowana stosowanie do odpowiednich wymogów przewidzianych we właściwych normach p.p.s.a. Taki stan rzeczy uniemożliwia rozpoznanie tego środka zaskarżania przez Sąd kasacyjny. W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany oddalić skargę kasacyjną [...], o czym orzekł w punkcie II wyroku.

Natomiast skarga kasacyjna złożona przez Głównego Geodetę Kraju jest uzasadniona. Kontrolowana przez Sąd odwoławczy sprawa toczyła się z wniosku [...] z dnia 25 lipca 2016 r. w ramach – nadzwyczajnego – postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. To nadzwyczajne postępowanie administracyjne dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012r. nr 221/2012, w przedmiocie odmowy ujawnienia żądanych wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Przede wszystkim należy przypomnieć – co istotne, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od przyjętej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, która służy realizacji takich wartości jak pewność prawa, zaufanie do państwa, czy ochrona praw nabytych. W związku z tym wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych. W szczególności dotyczy to osądu, czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1149/19; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016r. sygn. akt II OSK 2868/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie za orzecznictwem należy wskazać, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1956/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zasadnie stwierdza skarga kasacyjna, że nie zostały naruszone przywoływane w jej treści przepisy postępowania administracyjnego, których naruszenie uprzednio wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku (art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.). Postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej zostało przeprowadzone przez Głównego Geodetę Kraju wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane. Nie sposób więc kwestionować ustaleń faktycznych organu, które legły u podstaw wydania zaskarżonej do Sądu I instancji ostatecznej decyzji administracyjnej. Uszło uwadze Sądu wojewódzkiego, że zakres prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego – w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej – determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Należy podkreślić, że o zakresie postępowania wyjaśniającego (dowodowego) decyduje treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy. W niniejszej sprawie organ na podstawie akt sprawy wyjaśnił i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, a ponadto w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy bezspornie wynika, a uszło to uwadze Sądu I instancji, że [...] była w dacie wydania decyzji Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012 r. nr 221/2012 – właścicielką działki ewidencyjnej nr [...] wykazywaną w ewidencji gruntów i budynków.

Właściwy w dacie wydania w/w decyzji Starosty Piaseczyńskiego art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2101) (dalej: Pgik) stanowił, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Z cytowanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że w ewidencji gruntów i budynków niezależnie od właściciela wykazuje się również "podmiot władający" w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych, co nie mogło mieć miejsca w przedmiotowej sprawie. [...] była wykazana w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki ewidencyjnej nr [...]. Nie było więc podstaw do wykazania jej jako władającą działką ewidencyjną nr [...].

Jednocześnie – co podkreśla orzecznictwo – z właściwego w rozpoznawanej sprawie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika, że prawa właścicieli i użytkowników wieczystych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, to jednak przepis ten dotyczy takich orzeczeń sądowych, których przedmiotem jest stwierdzenie, ustalenie lub ukształtowanie stanu prawnego nieruchomości lub jej części (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 124/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym prawidłowo odmówiono wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie wniosku [...] w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], gdyż wskazywana we wniosku dokumentacja rozstrzygała tylko kwestię posiadania, a nie zasięgu prawa własności. Starosta Piaseczyński zasadnie nie orzekł też o wpisaniu [...] jako władającą działką ewidencyjną [...], gdyż strona nie wniosła o dokonanie takiej zmiany, a ponadto – co już wyżej stwierdzono – działka ta w dniu wydania decyzji Starosty Piaseczyńskiego miała uregulowany stan prawny, a jako jej właściciel była wykazana w ewidencji gruntów i budynków [...].

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, co uszło uwadze Sądu I instancji, że decyzja Głównego Geodety Kraju jest prawidłowa, gdyż decyzja Starosty Piaseczyńskiego z dnia 19 listopada 2012 r. nr 221/2012, w przedmiocie odmowy ujawnienia żądanych wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] – nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ani też nie jest obarczona jakąkolwiek inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących stwierdzeniem jej nieważności.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

W pkt III wyroku orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 460,00 zł, w tym 100,00 zł tytułem wniesionego wpisu od skargi kasacyjnej oraz 360,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym ustalonego na postawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).