Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3252/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2 w zw. z art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 1-3, art. 17a
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2014 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Starosty [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990 r. nr 32 poz. 191 ze zm.), oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Wójta gminy [...] z dnia [...] od podjętej z urzędu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] postanowiła uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nie wyjaśnienie stanu prawnego mienia objętego zaskarżoną decyzją, na dzień wejścia w życie cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. czym naruszono przepisy postępowania administracyjnego w tym art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Zgodnie z art. 17a ust 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), gminy były zobowiązane do przekazywania spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, które stały się własnością gmin z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Termin przekazywania spisów upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r.

Ponieważ nieruchomości stanowiące rowy, posiadające księgi wieczyste, położone w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczone w ewidencji gruntów numerami działek: [...] o pow. [...] ha, KW[...];[...] o pow.[...] ha, KW[...]; [...] o pow. [...]ha, KW [...]; [...] o pow. [...] ha, KW[...] ; [...] o pow. [...] ha, KW [...] nie zostały objęte ww. spisem, organ I instancji wszczął z urzędu stosownie do dyspozycji art. 17 a ust. ww. ustawy, postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez [...] z mocy prawa, własności przedmiotowych nieruchomości. Jednocześnie, na podstawie dokumentów z ewidencji gruntów Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowe nieruchomości stanowią mienie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Organ I instancji stwierdził, że na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku przez Starostę [...], w tym: potwierdzonej urzędowo kserokopii rejestru gruntów prowadzonego m.in. dla wymienionych wyżej nieruchomości, że na dzień 27 maja 1990 r. jako władający wyżej wymienionymi działkami wpisany jest Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych w [...] Rejonowy Oddział w [...].

Z dołączonej do wniosku decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...] według Wojewody [...] wynika, że Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Rejonowy Oddział w [...] podlega wykreśleniu jako władający działkami nr [...] i [...] pozostawiając Skarb Państwa jako właściciela przedmiotowych działek. Organ I instancji wskazał, że wykreślenie tego zapisu nastąpiło w procesie porządkowania bazy danych ewidencji gruntów w zakresie bezpodstawnych wpisów władania WZIR w odniesieniu do niektórych nieruchomości Skarbu Państwa, obejmujących urządzenia melioracji wodnych. Pozwala to na stwierdzenie, iż ujawnienie w rejestrach WZIR jako władającego było bezpodstawne i nie wywoływało skutków prawnych powodujących wyłączenie tych nieruchomości z komunalizacji, z mocy prawa.

Organ I instancji stwierdził, iż z pisma [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] z dnia [...] znak: [...] wynika, że wyżej wymienione nieruchomości są urządzeniami melioracji szczegółowych i są zbędne do wykonywania działań statutowych wynikających z działalności ww. jednostki, a ponadto we wniosku Starosty [...] z dnia [...] nr [...] wskazano, że wpis Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych w rejestrze gruntów w charakterze władającego miał charakter wyłącznie techniczno - porządkowy i został zweryfikowany przy odnowieniu ewidencji.

Według Wojewody [...] ujęcie w przepisie art. 5 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, pojęcia: "należące" oznacza kategorię prawną, a nie faktyczną, tzn. posiadanie określonego tytułu prawnego, a nie jedynie faktyczne władanie nieruchomością i dlatego ostateczna decyzja o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia swoich praw w istniejących księgach wieczystych przez właściciela.

W dniu 28 lutego 2012 r. Wójt Gminy [...] wniósł odwołanie do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej od podjętej z urzędu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę [...] prawa własności nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...].

Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Komunalizujący skutek powołanego w decyzji Wojewody art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. zobowiązuje i jednocześnie upoważnia do potwierdzenia nabycia prawa własności danego mienia przez właściwą gminę jeśli zostały łącznie spełnione i udokumentowane następujące warunki:

uwzględniono stan komunalizowanego mienia z dnia wejścia tego przepisu w życie,

mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić wówczas własność Skarbu Państwa i należeć (w rozumieniu tego przepisu) do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionych, oraz

nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jednocześnie stan prawny w tym własnościowy komunalizowanego mienia winien być wyjaśniony przed podjęciem decyzji przez wojewodę.

Według organu II instancji kwestionowana decyzja nie spełnia wyżej wymienionych warunków ponieważ w jej uzasadnieniu nie wyjaśniono w sposób prawidłowy stanu prawnego spornych składników z dnia wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w tym nie załączono do akt sprawy prawidłowo sporządzonych wypisów z ewidencji gruntów tego mienia z tamtego okresu. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie ponieważ przedmiotowe mienie nie było jeszcze wówczas uregulowane wieczyścieksięgowo. Nie wyjaśniono również komu wówczas mienie to służyło.

W związku z tym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, iż gmina [...] z powołaniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – (Dz.U.2001 nr 38 poz. 454) - wystąpi do właściwego miejscowo starosty z wnioskiem o wszczęcie postępowania celem wydania prawidłowo i kompletnie wypełnionych wypisów z ewidencji gruntów spornego mienia obrazujących ich stan z okresu bezpośrednio poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a nie późniejszy oraz po jego ostatecznym (prawomocnym) zakończeniu przekaże te wypisy Wojewodzie.

Ponadto organ II instancji stwierdził, że z uwagi na fakt, że przedmiotowe grunty państwowe służyły w tamtym czasie celom rolniczym i istniał wtedy Państwowy Fundusz Ziemi należy wyjaśnić, czy przed dniem 27 maja 1990 r. została wydana decyzja o przekazaniu ich do zasobu gruntów państwowych w trybie art. 92 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzemieniu wtedy obowiązującym (j.t. Dz.U. z 1989 r. nr 14 poz. 740), co ma znaczenie w związku z treścią art. 11 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wymaga także udokumentowanego wyjaśnienia, na jakiej podstawie prawnej sporne mienie stało się własnością Skarbu Państwa, w jakiej grupie rejestrowej powinno być, a w jakiej było ujęte w ewidencji gruntów oraz czy na tym terenie działała wtedy spółka wodna, a nadto czy omawiane urządzenia melioracyjne były położone tylko na terenie gminy [...]. Do udokumentowania i wyjaśniania powyższych okoliczności włączy się również gmina [....].

Organ II Instancji stwierdził zatem, że weryfikowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] została podjęta z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a także przed prawidłowym wyjaśnieniem i udokumentowaniem stanu prawnego mienia nią objętego, - orzeczono jak w osnowie tej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Starosta [...] wnosząc o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [....] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:

- przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający słuszny interes skarżącego poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego i uznanie, iż nie zostały spełnione przesłanki wyrażone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, podważenie wiarygodności dokumentacji wydanej przez organ skarżący niezbędnej do przeprowadzenia procedury komunalizacyjnej poprzez nietrafną ocenę naruszenia przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, iż względem przedmiotowych nieruchomości zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w ramach którego uzyskano dokumentację niezbędną do wszczęcia procedury komunalizacyjnej. Przede wszystkim w pierwszej kolejności uzyskano informację, iż przedmiotowe działki zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] posiadały zapis - zieleń parkowa, tereny rolnicze, użytki zielone. Ze względu na fakt, iż nieruchomości te stanowią rowy wystąpiono do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o wydanie stosownej opinii. Z przekazanych przez [...] informacji jednoznacznie wynika, że ww. nieruchomości stanowią urządzenia melioracji wodnych szczegółowych i nie służą do wykonywania zadań statutowych jednostki. Do wniosku została złożona również stosowna dokumentacja wskazująca, iż działki, o których mowa wyżej od początku założenia ewidencji gruntów i budynków należały do Skarbu Państwa we władaniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Powiatowego Inspektoratu Wodnych Melioracji, a następnie Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych w [...], także na dzień 27 maja 1990 r. i nie były wykazywane w Państwowym Funduszu Ziemi. Jednocześnie zbadano podstawę ujawnienia zapisu władającego przedmiotowymi działkami Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych, w wyniku której stwierdzono, iż zapis ten miał charakter wyłącznie techniczno porządkowy i brak jest w zasobie geodezyjnym jakiegokolwiek dokumentu, który by ten zapis potwierdził. Zapis ten został wykreślony zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego.

Skarżący twierdzi, iż na udokumentowanie powyższych informacji oprócz kopii dokumentacji zebranej od poszczególnych jednostek do wniosku komunalizacyjnego załączono również wypisy sporządzone z rejestru gruntów na dzień 27 maja 1990 r., wskazujące grupę rejestrową ww. działek oraz potwierdzające stan faktyczny i prawny nieruchomości, jaki obowiązywał w dniu 27 maja 1990 r., odpisy z ksiąg wieczystych oraz aktualne wypisy i wyrysy sporządzone z operatu ewidencyjnego. Na podstawie zebranego materiału w sprawie Wojewoda [...] dnia [...] wydał decyzję o stwierdzeniu nabycia przez Gminę [...] prawa własności przedmiotowych nieruchomości.

Według Skarżącego spostrzeżenia organu II instancji, iż sporne mienie nie było wówczas uregulowane wieczyście księgowo, dlatego też jak stwierdził to właśnie dane m.in. z ewidencji gruntów mogą mieć w tej sprawie istotne znaczenie są zupełnie nie trafne bowiem do wniosku, o którym mowa wyżej została załączona wszelka możliwa dokumentacja uwzględniająca stan faktyczny i prawny przedmiotowych nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Skarżący również wskazał, iż wpisy właściciela w księgach wieczystych o treści Skarb Państwa - Starosta [...] zostały dokonane w 2008 r., a ich podstawą był dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Założenie ksiąg wieczystych takiej treści według Skarżącego również dowodzi o tym, że organ mając na uwadze fakt, iż zostały one założone po dacie komunalizacji, dokładnie i szczegółowo wyjaśnił stan prawny nieruchomości jak fakt dotyczący władania spornym mieniem we wniosku komunalizacyjnym.

Skarżący również wskazał, iż istotnym faktem mającym znaczenie dla sprawy jest to, że przedmiotowe nieruchomości, stanowiące mienie państwowe należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wynika według Skarżącego to z treści, obowiązującego na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74), zgodnie z którym terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały przekazane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Stan faktyczny i prawny przedmiotowych działek wskazuje, że mieszczą się one w kryterium określonym przepisem art. 6 ust. 1 ww. ustawy. W tej sytuacji wobec nie przekazania do dnia 31 grudnia 2005 r. spisu inwentaryzacyjnego nieruchomości, które stały się własnością gminy z mocy prawa, obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] własności przedmiotowych nieruchomości.

Ponadto Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 228 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się nieruchomości, które na podstawie przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - stały się, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin lecz, co do których nie zostały wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.

Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W orzecznictwie powszechnie wskazuje się, iż przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Dlatego niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu i decyzja o charakterze kasacyjnym nie może być wydana w innych sytuacjach, z powodu innych wad decyzji I instancji (por. m. in. wyrok NSA z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 633/05, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl wydany wprawdzie przed zmianą treści art. 138 § 2 k.p.a., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. ale znajdujący w pełni zastosowanie również w nowym jego brzmieniu). Jedynie zatem w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, zaś zgromadzony materiał dowodowy zawiera takie braki, które uniemożliwiają wręcz orzekanie w sprawie przez organ odwoławczy, zaś wspomniane braki w materiale dowodowym ze względu na ich rozmiar nie mogą być uzupełnione w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy lub zleconego w trybie art. 136 k.p.a., uzasadnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Trafnie wskazał skarżący, że przyczyny, dla których organ administracji uchylił decyzję nie uzasadniają wydania decyzji kasacyjnej.

Podstawą materialno - prawną rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był art. 5 ust. 1 w zw. z art. 17a ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: (1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, (...) staje się w dniu wejścia w życie ustawy (dnia 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jednocześnie art. 17a tej ustawy stanowi, że gminy są zobowiązane do przekazywania wojewodom spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, które stały się własnością gmin z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 do 31 grudnia 2005 r., a w stosunku do nieruchomości nieobjętych spisami wojewoda – po tej dacie - wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez gminy własności nieruchomości.

A zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w oparciu o ww. przepisy było ustalenie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. czy według stanu na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do Rady Narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Nie można zgodzić się z Krajową Komisją Uwłaszczeniową, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zawiera tego rodzaju braki, których rozmiar uniemożliwia przeprowadzenie postępowania uzupełniającego i orzekania przez organ odwoławczy.

I tak: wbrew zarzutom organu odwoławczego informacje i dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie uzasadniają konieczności przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego czy przed 27 maja 1990 r. została wydana decyzja o przekazaniu nieruchomości będących przedmiotem decyzji do zasobu gruntów państwowych na podstawie art. 92 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie negując faktu, iż okoliczność ta winna być wyjaśniona przed wydaniem decyzji skoro zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 - 3 składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 - 3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim lub należą do Państwowego Funduszu Ziemi, wskazać należy, że w zakresie zakwestionowanym przez organ odwoławczy sprawa została należycie wyjaśniona. Z pisma Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] wynika wszak, że przedmiotowe działki nie były wykazywane w Państwowym Funduszu Ziemi. Wprawdzie pismo nie wskazuje, że nie zostały wydane decyzje o przekazaniu nieruchomości jednakże skoro wydanie takich decyzji obligowałoby organy do faktycznego ich wykonania (przekazania nieruchomości), to nie może być wątpliwości co do tego, że decyzje takie nie zostały wydane. W konsekwencji jeśli organ odwoławczy uznał za niezbędne ustalenie ponad wszelką wątpliwość czy decyzje takie były wydane, to postępowanie wyjaśniające może ograniczać się jedynie do zwrócenia się do właściwego organu o podanie stosownej informacji. Z całą pewnością tego rodzaju brak postępowania wyjaśniającego mógł być uzupełniony przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a.

Nieuzasadnione jest także twierdzenie organu odwoławczego o potrzebie dodatkowego udokumentowania podstawy prawnej, na której sporne mienie stało się własnością Skarbu Państwa. Z wypisów z Ksiąg Wieczystych wynika bowiem, że podstawą przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa były przepisy dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Nie może również uzasadniać wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego poprzez uzyskanie kompletnych i prawidłowo wypełnionych wypisów z ewidencji gruntów spornego mienia obrazujących ich stan z okresu bezpośrednio poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy to jest 27 maja 1990 r. Postępowanie w tym zakresie z pewnością może zostać uzupełnione przez organ odwoławczy w oparciu o art. 136 k.p.a. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że kwestie spełnienia przesłanek wymienionych w art. 5 omaw. ustawy wynikają również z innych dokumentów i dowodów znajdujących się w aktach sprawy rzeczą organu, po uzyskaniu wypisu będzie ocena – w myśl art. 80 k.p.a., czy dana okoliczność została należycie udowodniona.

Konkludując, w ocenie Sądu, żadna z przyczyn wskazanych przez KKU nie uzasadnia wydania decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazane bowiem wady postępowania wyjaśniającego, o ile w ogóle wystąpiły, mogły – przy zachowaniu zasad określonych w art. 136 k.p.a. zostać uzupełnione przez organ odwoławczy.

Natomiast jest rzeczą organu odwoławczego ustalenie czy nie zachodzą inne przesłanki negatywne wymienione w art. 11 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Odwołujący przypomniał bowiem, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) nie stają się mieniem komunalnym jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Jednocześnie w uzasadnieniu twierdzenia o zaistnieniu takich negatywnych przesłanek Wójt Gminy wskazał, że rowy oznaczone nr działek [...] odwadniają przede w wszystkim grunty Przedsiębiorstwa Rolno – Hodowlanego "[...]" Spółka z o.o. oraz w mniejszym zakresie grunty osób fizycznych. Z kolei rów oznaczony jako działka nr [...] odwadnia grunty rolne i leśne należące do Skarbu Państwa zarządzane przez Agencję Nieruchomości Rolnych Gospodarstwo Leśne Nadleśnictwo [...].

Do tych kwestii organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się.

A zatem rozpoznając ponownie odwołanie organ zobligowany będzie uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanym wyżej zakresie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a odnoszących się do kwestii ewentualnego zaistnienia przesłanki negatywnej wymienionej w art. 11 pkt 1 ustawy organ podejmie próbę wyjaśnienia tych przesłanek. Dopiero stwierdzenie, że postępowanie wyjaśniające wymagałoby przeprowadzenia dowodów wykraczających poza zakres pojęcia "uzupełniające postępowanie wyjaśniające" organ uprawniony będzie do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie nie może ujść uwadze, że o ile kwestie, które wskazał organ odwoławczy jako te, które legły u podstaw uchylenia decyzji były przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ pierwszej instancji, o tyle zaistnienie pozostałych (poza wymienioną w art. 11 pkt 3) przesłanek negatywnych nie było przedmiotem oceny organu pierwszej instancji. Powyższe organ zobligowany będzie wziąć pod uwagę przy ocenie możliwości zastosowania art. 136 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, to jest z naruszeniem przepisów postępowania: art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. i z tych względów należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.