Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2234/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 415
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: W przeciwieństwie do strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w trybie przepisów Kpa, wnoszący zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia.

Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia zarzucającego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/.

TEZY

W przeciwieństwie do strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w trybie przepisów Kpa, wnoszący zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia.

Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia zarzucającego związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/.


SENTENCJA

oddala skargę na uchwałę Rady Gminy W.-C. w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Trasy S.


UZASADNIENIE

Po wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Trasy S. w W. do publicznego wglądu, skarżący wnieśli zarzut w trybie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415/, kwestionując objęcie projektem planu pod zamierzoną inwestycję komunikacyjną terenu obejmującego w części ich działkę.

W uzasadnieniu zarzutu skarżący podnieśli, że projektowany przebieg trasy nie spełnia podstawowych wymogów ochrony środowiska naturalnego, bowiem w przypadku realizacji trasy wszystkie normy ochrony środowiska zostaną znacznie przekroczone - poza liniami rozgraniczającymi trasę.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę na uchwalę Rady Gminy Warszawa Centrum w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Trasy S., zważył co następuje:

Stosownie do regulacji art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm./ zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu.

Tak skonstruowany przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym istotnie rzutuje na legitymację skargową wnioskodawcy zarzutu. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kpa, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia zarzutu może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Innymi słowy - przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu planistycznym kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. W przeciwieństwie do strony w postępowaniu administracyjnym, toczącym się w trybie przepisów Kpa, wnoszący zarzut musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. To zaś oznacza, że w postępowaniu kwestionującym w formie zarzutu projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiotowość uczestnika tego postępowania jest kształtowana inaczej, niż w postępowaniu administracyjnym, obejmującym nie tylko istnienie interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tego interesu lub uprawnienia.

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia staje się przesłanką dopuszczalności zarzutu i otwiera drogę do jego merytorycznej oceny.

Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut i w zależności od tego zarzutu może być uwzględniony lub odrzucony. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia zarzucającego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /normy prawa materialnego/. Obowiązku takiego rada gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie - z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.

Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes wnoszącego zarzut, w szczególności wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i w ślad za tym radzie gminy nie można skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i o ile uznania tego nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później skutkować stwierdzeniem przez sąd nieważności stosownej uchwały rady gminy. Mając to na uwadze, zadaniem sądu w niniejszej sprawie była ocena czy przedmiotowy projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Trasy S. dotyczy prawem chronionego interesu /uprawnienia/ skarżących, a następnie czy interes ten lub uprawnienie zostały naruszone kwestionowanym projektem planu i wreszcie czy naruszenie to - jeśli miało miejsce - skutkować winno nieważnością zaskarżonej uchwały.

W świetle materiałów sprawy bezsporne jest, że przedmiotowy projekt planu dotyczy interesu prawnego strony skarżącej.

Skarżący są bowiem posiadaczami działki w części znajdującej się w liniach rozgraniczających projektowanej trasy, którym nadto przysługuje - jak twierdzą, a Rada Gminy temu nie zaprzecza - roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego w związku z wnioskiem złożonym przed laty w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy i dotąd nie rozpatrzonym. I aczkolwiek posiadanie nie zapewnia ochrony prawnej jak w przypadku własności, to jest w pewnym zakresie prawem chronione.

Już ten fakt przesądza, że strona skarżąca ma interes prawny w niniejszej sprawie i że interes ten został naruszony ustaleniami kwestionowanego projektu planu o przebiegu trasy.

Rozpoznając zarzut Rada stanęła na stanowisku, iż nie może go uwzględnić. W uzasadnieniu powołała się na interes publiczny i możliwość dochodzenia roszczeń w innym trybie. I mimo że uzasadnienie to słusznie uznane zostało przez stronę skarżącą za lakoniczne, to w ocenie sądu zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie o odrzuceniu zarzutu jest zgodne z prawem, a tylko w takim zakresie mogło być oceniane przez sąd, w myśl art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku te argumenty strony skarżącej, które związane są z zasadnie krytycznymi ocenami rozwiązań prawnych pozbawiających byłych właścicieli gruntów warszawskich możliwości ich odzyskania. Zaś co do zarzutu naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności to nie może on być skutecznie podnoszony w postępowaniu "planistycznym". Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza stosunków własnościowych. Określa jedynie - jak to już wcześniej stwierdzono - przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu.

Tak też stało się w przypadku niniejszego projektu planu, który po uchwaleniu i wejściu w życie nie naruszy istniejących stosunków własnościowych.

Podniesione przez stronę zarzuty odnoszące się do opracowanej prognozy skutków wpływu ustaleń projektu planu na środowisko przyrodnicze, która to prognoza - zadaniem skarżących - nie odpowiada wymaganiom rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 marca 1995 r. w sprawie określenia wymagali, jakim powinna odpowiadać wymieniona prognoza, to należy stwierdzić, że prognoza ta co prawda jest załącznikiem do planu /art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu przestrzennym/, wskazującym na kierunki rozwiązań przyjmowanych w planie ustaleń, ale nie ma mocy normatywnej. Formułowanie zatem zarzutów pod adresem tej prognozy jako aktu, który nie znalazł pełnej akceptacji ze strony Wojewody Warszawskiego, nie daje podstaw do przyjęcia, iż mogła ona mieć wpływ na inny sposób rozstrzygnięcia przez Radę Gminy zgłoszonych zarzutów do projektu planu miejscowego.

Z powyższych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono o oddaleniu skargi na uchwałę Rady Gminy W.-C. w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Trasy S.