Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 213/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 b
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi P. R. i L. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżących P. R. i L. R. solidarnie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

FUZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że P R i S R pismem z dnia "[...]"r. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewody W z dnia z "[...]"r. "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Starosty S z "[...]"r., znak: "[...]" w sprawie zobowiązania L i P R (dalej: Skarżący), właścicieli nieruchomości położonej w obrębie "[...]", miasto P, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, dla której Sąd Rejonowy w Szczytnie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr "[...]", do jej udostępnienia E S.A. (dalej: Inwestor, Spółka), w celu dokonania remontu energetycznej linii napowietrznej nr "[...]"kV, polegającego na wymianie napowietrznych przewodów o długości "[...]" mb oraz wymianie dwóch słupów elektroenergetycznych "[...]"kV.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że postępowanie w przedmiocie zobowiązania L i P R do udostępnienia Spółce nieruchomości położonej w obr. "[...]", m. P, oznaczonej jako działka nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, zostało zainicjowane wnioskiem z "[...]" r. Z wniosku wynikało, iż zezwolenie na zajęcie ww. nieruchomości jest niezbędne w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, w postaci linii napowietrznej niskiego napięcia nn 0,4kV o długości "[...]" mb oraz wymianie dwóch słupów elektroenergetycznych nn 0,4kV. Niezbędne wejście na ww. nieruchomość, w zaznaczonym na załączniku obszarze o powierzchni "[...]" m² ma na celu dostosowanie istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej nn 0,4kV do zwiększonego poboru mocy związanej z projektem budowy sieci kablowej elektroenergetycznej nn 0,4kV w celu zasilania w energię elektryczną kompleksu działek nr "[...]" obręb "[...]" P, gm. Miasto P. Wskazano nadto, na zły stan techniczny istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej nn 0,4kV (liczne wżery w betonowych słupach, poprzechylane słupy oraz nieizolowane przewody elektroenergetyczne nn 0,4kV). Podano, że planowana inwestycja polegać będzie na wymianie istniejących słupów elektroenergetycznych 0,4kV oraz wymianie przewodów elektroenergetycznych napowietrznych nn 0,4kV po tej samej trasie bez zmiany lokalizacji oraz bez zmiany parametrów (nadal będzie to linia elektroenergetyczna napowietrzna nn 0,4 kV).

Z akt sprawy wynika, że właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na przeprowadzenie prac na nieruchomości, dlatego Starosta S po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uznał, że zachodzą przesłanki określone wart. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzekł w decyzji z dnia "[...]"r., o zobowiązaniu L i P R, właścicieli nieruchomości położonej w obrębie "[...]", miasto P, oznaczonej ów jako działka nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, do udostępnienia E S.A., w celu dokonania remontu energetycznej linii napowietrznej nn 0,4kV, polegającego na wymianie napowietrznych przewodów o długości "[...]" mb oraz wymianie dwóch słupów elektroenergetycznych nn 0,4kV. W uzasadnieniu swojej decyzji organ powołał treść art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzając, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, iż zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji na podstawie cytowanego przepisu.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody W złożyli L i P R, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, art. 20, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewoda W decyzją z "[...]"r. nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazano, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.). W oparciu o ww. przepis, organ zobowiązał odwołujących się do udostępnienia na okres 30 dni należącej do nich nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Wyjaśniono, że analiza zebranego materiału dowodowego pozwalała na ustalenie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione łącznie przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124b u.g.n. W ocenie organu odwoławczego ustalone zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla zastosowania wobec odwołujących się art. 124b u.g.n., bowiem zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości decyzja może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie stanowią części składowej gruntu, a zatem tylko takich urządzeń które są objęte hipotezą art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, czyli stanowiących część składową przedsiębiorstwa. Zgodnie z tym przepisem, urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku o udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. będzie podmiot, który ma obowiązek wykonać konserwację, remont, usunąć awarię. Podkreślić należy, że w omawianym przepisie (art. 124b u.g.n.) ustawodawca określił warunki dopuszczalności wydania decyzji nie tylko w postaci wykazania braku zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi, ale też w postaci wykazania okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Decyzja taka musi zatem ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może być dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności polegających na konserwacji, remoncie i usuwaniu awarii konkretnego urządzenia. Wskazano, że Starosta w treści swojej decyzji dokonał należytej analizy prac, jakie mają być wykonane na nieruchomości oraz zakres planowanych robót o charakterze remontowo-budowlanych. Ma to istotne znaczenie nie tylko dla prawidłowego zastosowania art. 124b ustawy, ale też jest niezbędne dla rzetelnego określenia obszaru terenu, który ma zostać udostępniony oraz wskazania realnego, niezbędnego do wykonania czynności terminu udostępnienia nieruchomości. Odnośnie spełnienia drugiej przesłanki z art. 124b ust. 1u.g.n., tj. braku zgody właściciela wejścia gestora sieci na grunt, to przesłanka ta została spełniona. Jak wynika z akt sprawy, Spółka informowała właścicieli działki nr "[...]" o konieczności przeprowadzenia czynności remontowych na nieruchomości, a wobec braku akceptacji właścicieli gruntu, organ słusznie wywiódł w uzasadnieniu decyzji, że rokowania zostały przeprowadzone, jednakże nie doprowadziły do uzyskania zgody na wykonanie czynności zamierzonych na działce nr "[...]". Zarówno zgoda jak i jej brak muszą być wyrażone przez właściwy podmiot w sposób jasny i nie budzący wątpliwości.

Odnośnie zarzutu braku właściwego określenia stron postępowania wyjaśniono, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przytoczono treść art. 28 k.p.a. wskazując, że Starosta w sposób prawidłowy określił strony postępowania. Udostępnienie nieruchomości dotyczy konkretnej nieruchomości, a co za tym idzie dotyczy właściciela (użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) tej nieruchomości. Nie ma znaczenia, że prace związane z siecią elektroenergetyczną są pracami o charakterze liniowym. Decyzja o udostępnieniu nieruchomości odnosi się tylko do konkretnej, wskazanej nieruchomości.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie wywiedli P R i S R. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów art. 7, art. 20, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 105 k.p.a. Mając na uwadze powyższe skarżący wnosili o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Nadto skarżący wnosili o:

- dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku z portalu "[...]" sytuacyjnej obszaru objętego wnioskami projektanta;

- dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci specyfikacji technicznej nr "[...]" oraz warunków budowy sieci nr "[...]" z dnia "[...]"r. W związku z powyższym skarżący wnosili o wystąpienie do inwestora tj. E S.A. Oddział w O z wnioskiem o przekazanie na potrzeby prowadzonego postępowania dokumentów, o których mowa w zdaniu pierwszym.

W uzasadnieniu skargi, powtórzono i rozwinięto argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślili, że prace związane z siecią elektroenergetyczną są pracami o charakterze liniowym niezależnie od rodzaju prowadzonych działań wpływają w sposób pośredni lub bezpośredni na nieruchomość sąsiednią. Potwierdzeniem jest mapa sytuacyjna pokazująca przebieg inwestycji przez działki sąsiednie. Zawężenie kręgu stron postępowania jedynie do wścieli jednej nieruchomości jest zatem niedopuszczalne. Nadto w tej sprawie organ prowadził postępowanie oddzielnie dla każdego właściciela, co sprawia, iż wnioski dowodowe składane przez jednego nie są uwzględniane w toku prowadzonego postępowania u innego właściciela pomimo tożsamości sprawy. Zgodnie z art. 28 k.p.a każdy z właścicieli nieruchomości sąsiednich, którego dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie w rozumieniu przytoczonego przepisu ma interes prawny wynikający z art. 124b u.g.n., zatem ma przymiot strony postępowania. W związku z tym postępowanie powinno dotyczyć wszystkich działek przez które przebiega linia energetyczna.

Skarżący podkreślali nadto, że zarówno powierzchnia zajęcia nieruchomości, jaki i długość sieci przebiegająca przez ich nieruchomość określone w decyzjach w znacznym stopniu odbiegają od stanu rzeczywistego, są zaniżone. Przez nieruchomość ich przebiega przedmiotowa linia o długości "[...]" mb (rozpiętość między przęsłami wynosi 50 mb). Zgodnie z częścią graficzną załączoną do wniosku o wydanie zgody na udostępnienie nieruchomości, wnioskodawca wskazał całą jej długość. Natomiast w części tekstowej we wniosku wskazano iż wymianie podlegać będzie linia o dł. "[...]" mb a powierzchnia zajęcia to jedyne "[...]"m². Orzekające organy nie dokonały weryfikacji złożonego wniosku w tym zakres, zatem nie można uznać iż proces dowodowy i analiza sprawy przebiegły prawidłowo.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia w postępowaniu jest okoliczność, że we wniosku inwestora wskazano, co powtórzono w decyzji organu odwoławczego, iż celem przeprowadzanych prac jest m.in. "dostosowanie istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej nn 0,4 kV do zwiększonego poboru mocy związanej z projektem budowy sieci kablowej elekroenergetycznej nn 0,4 kV w celu zasilenia w energię elektryczną kompleksu działek nr "[...]" obręb "[...]" P, m. P". Jednak obszar na którym znajdują się wskazane nieruchomości w żaden sposób nie jest obecnie połączony z istniejącą siecią nn 0,4 kV, (wydruk z informacji katastralnej powiatu s). Dlatego też spór dotyczy wyjaśnienia celu zajęcia nieruchomości, który przez inwestora został określony jako remont. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W ocenie skarżących organy zaniechały dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a wyciągnięte przez ww. organy wnioski przedstawione w decyzjach budzą wątpliwości. Nie ustalono parametrów technicznych urządzeń, które mają zastąpić zużyte elementy linii istniejącej. Uchybienie to ma istotny wpływ na wynik, sprawy. Jak zauważają skarżący, na podstawie samego wniosku można dojść do przekonania, iż działania inwestora mają na celu ominięcie istniejących przepisów prawa, gdyż celem planowanego remontu nie jest odtworzenie istniejącej sieci i zapewnienie jej bezawaryjnego działania, a dostosowanie jej do możliwości rozbudowy. W związku z brakiem możliwości określenia na podstawie zebranego materiału dowodowego parametrów technicznych sieci nie można stwierdzić czy nie ulegną one zmianie. Zmiana parametrów technicznych linii napowietrznej musi natomiast wynikać z dokumentacji technicznej przewidzianych w ramach remontu elementów linii podlegających wymianie.

Należy podkreślić iż cały zakres inwestycji prowadzony jest jak wynika z przekazanych przez inwestora dokumentów na podstawie specyfikacji technicznej nr "[...]" oraz warunków budowy sieci nr "[...]" z dnia "[...]"r. Jak zauważali skarżący brak jest powyższych dokumentów w aktach sprawy. Jak wynika, zaś z uzasadnienia wniosku inwestora, przeprowadzone prace dostosują linię do zwiększonego poboru mocy czyli doprowadzą do zmiany jej parametrów. Prowadzi to do wniosku, iż podjęte działania doprowadzą do trwałego zwiększenia możliwości przesytu prądu, dzięki zmianie parametrów technicznych przewodów. Zamiana ta ma wpływ na parametry użytkowe i dlatego niemożliwe jest zakwalifikowanie robót jako remontu. Zakres i rodzaj prac wskazanych przez wnioskodawcę stanowi więc określoną w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego "przebudowę", przez którą należy rozumieć wykonywanie prac budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak szczególności: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość czy długość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda W podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu "[...]"r. skarżący P R ponownie zawnioskował aby Sąd przeprowadził wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz wystąpił do E S.A. o udostępnienie specyfikacji technicznej. Wniósł nadto o połączenie tej sprawy w innymi tożsamymi przedmiotowo wniesionymi przez inne podmioty i wniósł o odroczenie dzisiejszej rozprawy. Pełnomocnik uczestnika postępowania - E S.A. wniósł o oddalenie wniosków dowodowych podając, iż całość dokumentacji znajduje się w aktach sprawy. Odnośnie wniosku o połączenie ich do wspólnego rozpoznania podał, że w sprawach tych są inne podmioty i inne stany faktyczne. Sąd postanowił o oddaleniu wniosku dowodowego co do wezwania E S.A. do złożenia dokumentów oraz oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 2107) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, z późn.zm) dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje m.in. w sytuacji stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie E S.A. wystąpiła do Starosty S z wnioskiem o wydanie w trybie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji zobowiązującej współwłaścicieli działki nr. "[...]" położonej w obr. "[...]", m. P do jej udostępnienia w celu wykonania na ww. nieruchomości czynności związanych z remontem urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, w postaci linii napowietrznej niskiego napięcia nn "[...]" kV o długości "[...]" mb oraz wymiany dwóch słupów elektroenergetycznych nn "[...]"kV.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów orzekających stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 2204, zpóźn.zm) dalej: u.g.n. W myśl art. 124b ust. 1 tej ustawy, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Zgodnie zaś z art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że właściciele przedmiotowej nieruchomości nie wyrazili zgody na jej udostępnienie celem przeprowadzenia planowanych przez inwestora robót. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że inwestor podjął próbę uzyskania zgody właścicieli na udostępnienie działki nr "[...]" (m.in. pisma z dnia "[...]"r.), przedstawiając ofertę wynagrodzenia za udostepnienie nieruchomości. Oferta ta nie została zaakceptowana i do porozumienia nie doszło.

Wszczęte wobec tego postępowanie administracyjne w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. ujawniło, iż sporna okazała się kwestia, czy planowane przez przedsiębiorstwo energetyczne prace mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a w szczególności, czy stanowią "remont" w rozumieniu tego przepisu, bowiem o ile nie budzi wątpliwości konieczność wykonania prac remontowych (zły stan techniczny przedmiotowej linii), to oś sporu koncentruje się wokół charakteru planowanych prac, tzn. oceny, czy stanowią one remont, czy też przebudowę, tylko bowiem zakwalifikowanie prac jako remont, konserwację lub usunięcie awarii daje organowi administracji możliwość wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości na podstawie cytowanego przepisu. Tymczasem inwestor wskazywał we wniosku, że jednym z powodów planowanych prac jest dostosowanie linii elektroenergetycznej nn 0,4 kV do zwiększonego poboru mocy związanego z projektem budowy sieci kablowej elektroenergetycznej nn 0,4 Kv w celu zasilenia w energię elektryczną działek nr."[...]", obręb "[...]" P. Inwestor zastrzegał jednocześnie, że linia elektroenergetyczna zostanie przeprowadzona po tej samej trasie bez zmiany jej lokalizacji oraz bez zmiany parametrów (w dalszym ciągu będzie eto linia elektroenergetyczna 0,4 kV).

W świetle powyższego, konieczne stało się prawidłowe zaklasyfikowanie prac, jakie przeprowadzone mają zostać na przedmiotowej linii nn 0,4 kV, i ocena czy mogą być one uznane za remont, bowiem te okoliczności warunkowały możliwość zastosowania art. 124b u.g.n. Wobec braku w ustawie o gospodarce nieruchomościami definicji terminu "remont", użytego w art. 124b ust. 1 u.g.n., należy sięgnąć do definicji legalnej tego terminu zamieszczonej w ustawie z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1202, z późn. zm.) dalej: Pr.bud., będącej definicją legalną dla prac wykonywanych na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Pr.bud., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2018r. sygn. akt I OSK 406/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl) warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b u.g.n. czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 7a i art. 3 pkt 6 Pr.bud. W orzeczeniu tym zaakcentowano również, że roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 Pr.bud., wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Pr.bud.), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ww. ustawy). Dlatego w świetle brzmienia art. 124b u.g.n., dla prawidłowego zastosowania tego przepisu niezbędne jest dokonanie uprzedniej kwalifikacji planowanych robót w kontekście pojęć, jakimi posługują się przepisy Prawa budowlanego. Ocena ta może zostać jednak dokonana, o ile organ będzie dysponował odpowiednimi informacjami o zamierzeniach inwestora. Stanowisko powyższe w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę.

W rzeczonej sprawie natomiast orzekające organy, bezrefleksyjnie przyjęły twierdzenia inwestora zawarte w jego wniosku z "[...]"r, iż prace prowadzone na linii energetycznej stanowić będą jej remont i nie doprowadzą do zmiany jej parametrów. Równocześnie organy nie dokonały weryfikacji twierdzeń skarżącego, iż celem przeprowadzanych prac jest między inny: "dostosowanie istniejącej linii elektroenergetycznej napowietrznej nn 0,4 kV do zwiększonego poboru mocy związanej z projektem budowy sieci kablowej elektroenergetycznej nn 0,4 kV w celu zasilenia w energię elektryczną kompleksu działek nr "[...]" obręb "[...]" P, m. P", pod kątem ewentualności zmian parametrów technicznych linii elektroenergetycznej. Organy nie ustosunkowały się również do twierdzeń skarżącego, iż planowany do zasilenia obszar (znajdujący się na końcu przedmiotowej linii nn) objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała Rady Miejskiej w P z dnia "[...]"r. nr. "[...]"), który narzuca minimalne parametry dla sieci elektroenergetycznej (§13 ust. 6 pkt. 1 MPZP), które są wyższe od paramentów sieci istniejącej. Poza tym jak słusznie zauważał skarżący w treści odwołania od decyzji organu I instancji, organ ten poza wnioskiem z żądaniem wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości w celu dokonania remontu sieci elektroenergetycznej nie dysponował stosowną techniczną dokumentacją dotyczącą linii istniejącej i planowanego zakresu robót. Dokumentów takich brak w dokumentach sprawy, przekazanych Sądowi wraz ze skargą. Na potrzebę odniesienia się do szczegółowej dokumentacji technicznej planowanych prac remontowych i wyjaśnienia zakresu tych prac w kontekście ich kwalifikacji prawnej wskazał zaś NSA w wyroku z 6 lutego 2018r. (sygn. I OSK 1812/17). W wyroku tym wprost wskazano, że "jeżeli organy orzekające w sprawie na podstawie art. 124b u.g.n. ustalą (m.in. na podstawie szczegółowej dokumentacji projektowej i technologicznej), że planowane prace budowlane doprowadzą do zmiany parametrów takich, jak np. długość lub szerokość linii elektroenergetycznej, przebieg trasy linii w terenie, wysokość lub szerokość urządzeń lub przewodów liniowych (np. w zakresie określonego słupa elektroenergetycznego), napięcie lub natężenie elektroenergetyczne albo moc pola elektroenergetycznego, to należy przyjąć, że tego rodzaju prace nie stanowią prac remontowych w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., lecz powinny być kwalifikowane jako inny rodzaj robót budowlanych (np. przebudowa, nadbudowa, rozbudowa)".

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy orzekające nie zrealizowały obowiązku wynikającego z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. tj. nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Brak zgromadzenia wystarczającego dla rozstrzygnięcia sprawy zasobu informacji, lub brak rozstrzygnięcia istotnych wątpliwości co do okoliczności faktycznych sprawy, stanowi okoliczność uniemożliwiającą dokonanie prawidłowej kwalifikacji prawnej sprawy i jej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie niedostatki postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji publicznej nie pozwoliły na ustalenie - w sposób nie budzący wątpliwości - charakteru planowanych przez inwestora prac. Tym samym brak było możliwości stwierdzenia czy stan faktyczny przedmiotowej sprawy mieści się w granicach hipotezy art. 124b ust. 1 u.g.n. To zaś w sposób oczywisty stanowiło przeszkodę dla dokonania subsumpcji stanu faktycznego i prawnego sprawy, a zatem również przeszkodę dla wydania decyzji zobowiązującej właścicieli działki nr. "[...]" obręb "[...]" P do jej udostepnienia Spółce w celu przeprowadzenia prac remontowych linii nn "[...]" kV. Przywołując, cytowany już wyrok NSA z 11 grudnia 2018r. (sygn. akt I OSK 406/17) wskazać należy, że organ nie może przyjmować całkowicie biernej postawy, ograniczając się jedynie do oceny okoliczności przedstawionych przez stronę. Podkreślić należy, że organ winien weryfikować przedstawione mu informację, szczególnie w razie sporu między stronami co do okoliczności faktycznych sprawy. Brak takich, działań, wiąże się z barkiem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a zatem stanowi poważne naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie wskazać należy nadto, że organy w żaden sposób nie odniosły się do spornej kwestii zakresu robót i obszaru zajęcia nieruchomości. Skarżący wskazywali bowiem, że zarówno powierzchnia zajęcia nieruchomości, jaki i długość sieci przebiegająca przez nieruchomość (działkę nr."[...]") określona w zaskarżonych decyzjach w znacznym stopniu odbiega od stanu rzeczywistego i jest zaniżona. Jak wskazywali przez nieruchomość przebiega przedmiotowa linia o długości "[...]" mb (rozpiętość między przęsłami wynosi 50 mb), natomiast inwestor we wniosku wskazał iż wymianie podlegać będzie linia o dł. "[...]" mb a powierzchnia zajęcia to "[...]"m². Rozbieżności takie wymagają, co najmniej wyjaśnienia przez organy administracji w toku ponownego postępowania. Zakres udostępnia nieruchomości inwestorowi, a zatem stopień ograniczenia przysługujących do nieruchomości praw musi być przez organ sprecyzowany. Okoliczności związane z planowanym zajęciem nieruchomości podlegać muszą zatem wyjaśnieniu w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w oparciu o art. 124b u.g.n.

Odnosząc się do podnoszonego przez skarżących zarzutu naruszenia 28 k.p.a. tj. błędnego ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego, który w istocie stanowił zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. i braku połączenia w jednym postępowaniu, spraw dotyczących wszystkich działek przez które przebiega linia energetyczna, wskazać należy, że jest on niezasadny. Podkreślenia wymaga, że chociaż inwestor wskazał w swoim wniosku szereg działek przez które przebiega linia elektroenergetyczna, to w istocie pismo to formułowało żądanie wszczęcia odrębnych postępowań o wydanie odrębnych decyzji w przedmiocie udostępnienia poszczególnych nieruchomości w celu przeprowadzenia remontu przedmiotowej linii elektroenergetycznej. W sprawach tych nie zachodziła tożsamość przedmiotu postępowania, ani stron postępowania. Każde z żądań dotyczyło bowiem w istocie odrębnej nieruchomości i stanowiło ingerencję w niezależne i odrębne prawo własności nieruchomości (użytkowania wieczystego lub inne prawo prawa rzeczowe do nieruchomości nieruchomości). Choć faktyczna przyczyna wskazanej wyżej ingerencji -żądania ograniczenia prawa własności - była wspólna dla wszystkich nieruchomości wskazanych w piśmie z "[...]"r., to każde z postępowań posiada odrębny krąg stron, jak i odrębny przedmiot tj. zindywidualizowane prawo (własność, użytkowanie wieczyste lub inne prawo rzeczowe do nieruchomości), które ma podlegać ograniczeniu. Indywidualnie rozpatrywane muszą być także okoliczności sprawy, chociażby kwestia próby uzyskania zgody właścicieli na udostępnienie nieruchomości. Mając na uwadze powyższe organy prowadzące postępowanie w sposób prawidłowy ustaliły i określiły krąg stron postępowania w niniejszej sprawie.

Wobec jednak stwierdzenia przez Sąd innych, wskazanych wyżej naruszeń prawa w tej sprawie Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (w pkt 2 sentencji wyroku) uwzględniając wysokość uiszczonego w sprawie wpisu w kwocie "[...]" zł.