Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 764/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3, art. 51
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 84, art. 104, art. 107
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty M. w K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa Al. [...] w K. (dalej jako "strona", "skarżąca", "Wspólnota Mieszkaniowa"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu [...] czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie administracyjne z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej, w sprawie dotyczącej robót remontowo - budowlanych wykonanych w lokalu usługowym oznaczonym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy A. w K., będącym własnością U. i W. K. (inwestorzy). W toku prowadzonego ponad pięć lat postępowania administracyjnego, zostało wydane szereg rozstrzygnięć organu I i II instancji oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1176/17, którym po rozpatrzeniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...] w K., którym uchylono decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2017 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB przeprowadził oględziny w dniu [...] października 2018 r., z których sporządzona została stosowna dokumentacja fotograficzna. Zgromadził również materiał dowodowy, z którego wynika, że inwestorom nie przysługiwało prawo dysponowania lokalem na cele budowlane na poziomie piwnic oraz, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na wykonanie prac remontowych w lokalu na poziomie parteru. Ponadto, organ I instancji zgromadził dokumentację techniczną dotyczącą przedmiotowego budynku - projekt inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego przy Al. [...] w K. opracowanej w 20[...] r. - oraz Projekt techniczny w zakresie wewnętrznej instalacji gazowej z 19[...] r. Organ I instancji, ustalił że wykonane przez inwestora roboty remontowo - budowlane, n

ie spowodowały naruszenia konstrukcji budynku oraz że roboty przeprowadzone w zakresie instalacji sanitarnych i elektrycznych zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót, przepisami branżowymi oraz sztuką budowlaną. Ponadto ustalono, że sporna ściana w lokalu usługowym nr [...] nie była ścianą nośną tylko ścianką działową.

W wyniku przeprowadzonego postepowania PINB w K. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nakazał inwestorom wykonanie określonych w sentencji decyzji robót budowlanych.

Rozpatrując odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej od ww. decyzji L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, samo postępowanie wyjaśniające organu I instancji przeprowadzone było w sposób niedokładny. Protokół oględzin z [...] października 2018 r. wobec upływu czasu - nie przedstawiał w sposób nie budzący wątpliwości istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji, stanu faktycznego. Nie przeprowadzono również oględzin we wszystkich lokalach znajdujących się powyżej spornego lokalu, na co wskazywał WSA w Lublinie. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przyjmując jako dowód w sprawie przedłożoną ocenę techniczną, powinien poddać ją ocenie z zastosowaniem swobodnej oceny dokumentów, wyrażonej w art. 80 k.p.a.

W toku dalszego postępowania wyjaśniającego organ I instancji przeprowadził w dniu [...] lutego 2020 r. oględziny przedmiotowego lokalu usługowego oraz lokali mieszkalnych nr [...] i [...] zlokalizowanych w pionie na wyższych kondygnacjach w czasie których ustalono, że stan robót budowlanych wykonanych w 2015 r. nie uległ zmianie. W wyniku analizy dokumentów potwierdzono, że sporna ściana znajdująca się na poziomie parteru była ścianą działową, a nie konstrukcyjną oraz że roboty budowlane wykonane na parterze nie naruszyły konstrukcji budynku. W lokalu mieszkalnym nr [...] nie stwierdzono żadnych pęknięć i zarysowań, które mogły powstać w wyniku przeprowadzonych przedmiotowych robót remontowo - budowlanych. W lokalu mieszkalnym nr [...], ponownych oględzin nie przeprowadzono z uwagi na to, że aktualne pozostawały w tym względzie ustalenia poczynione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2018 r.

W dniu [...] marca 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń z listy biegłych sądowych, co umożliwi jednoznaczne określenie charakteru ściany (ściana nośna czy ściana działowa), która została wyburzona przez właściciela lokalu nr [...]. Ponadto wniesiono o określenie skutków (zniszczenia) jakie powstały w lokalach znajdujących się nad spornym lokalem.

Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., uzupełnioną postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia pomieszczenia gospodarczego i instalacji centralnego ogrzewania znajdującego się w poziomie piwnic (części wspólnej budynku) oraz instalacji centralnego ogrzewania w obrębie lokalu nr [...] znajdującego się w poziomie parteru do stanu poprzedniego.

W uzasadnieniu organ wskazał zakres robót remontowo - budowlanych wykonanych w przedmiotowym lokalu usługowym oraz podkreślił, że na ich wykonanie inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, jak również zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. W ocenie PINB stan lokali mieszkalnych nr [...] i [...] nie potwierdza naruszenia konstrukcji nośnej budynku ani innych uszkodzeń, nie stwierdzono także występowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ustalono, że budynek jako całość nie budzi zastrzeżeń pod względem konstrukcyjnym, nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia oraz, że sporna ściana na poziomie parteru lokalu usługowego nie była elementem konstrukcyjnym przenoszącym obciążenia z wyższych kondygnacji i jej wyburzenie nie miało wpływu na pęknięcia i zarysowania ścian na wyższych kondygnacjach. PINB ustalił ponadto, że inwestorzy nie posiadali prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uzasadniało przyjęcie iż brak jest możliwości doprowadzenia robót remontowo - budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Organ I instancji wyjaśnił dodatkowo, że na wyburzenie spornej ściany inwestorzy nie byli zobligowani do uzyskania zgody Wspólnoty gdyż ściana ta mająca charakter ściany działowej nie stanowiła elementu wspólnego budynku. Na roboty remontowo - budowlane wykonane w piwnicy (element wspólny) wymagane było uzyskanie zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, a z uwagi na jej brak zaistniał obowiązek nałożenia na inwestorów nakazu przywrócenia stanu pierwotnego. Odnosząc się do wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie ustalenia skutków (zniszczeń), jakie powstały w lokalach mieszkalnych na skutek wykonanych robót budowlanych, organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie toczy się w sprawie robót budowlanych, a nie w sprawie skutków jakie te roboty wywołały. W związku z tym PINB uznał, że zarzuty te mają charakter cywilnoprawny i mogą być rozpoznawane przez sądy powszechne.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stronę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji LWINB wyjaśnił, że na skutek związania organu nadzoru budowlanego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1176/17, poza sporem pozostaje charakter prawny wykonanych robót remontowo - budowlanych w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji wywiązał się z obowiązków nałożonych wyrokiem WSA w Lublinie w zakresie ustalenia rzeczywistego zakresu robót remontowo - budowlanych przeprowadzonych zarówno na parterze przedmiotowego lokalu usługowego nr [...] oraz piwnicy, a także sporządzenia stosownej dokumentacji fotograficznej obrazującej ten stan. Organ I instancji szczegółowo odniósł się podczas czynności kontrolnych do zarzutów stawianych przez Wspólnotę Mieszkaniową poprzez zobrazowanie i udowodnienie zakresu przeprowadzonych robót. Ponadto, organ I instancji przeprowadził oględziny lokali mieszkalnych znajdujących się nad lokalem usługowym nr [...], wskazując że znajdujące się w lokalach pęknięcia nie powstały na skutek przeprowadzonych przez inwestorów robót. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez strony postępowania. PINB w K. ustalił również, że inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania lokalem na cele budowlane oraz nie posiadali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na przeprowadzenie robót remontowo - budowlanych w związku z czym uznał, że prowadzenie postępowania naprawczego przewidzianego na podstawie art. 50-51 P.b. jest wykluczone, w związku z tym, w sentencji decyzji, słusznie nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odniesieniu do zawartych w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wytycznych dotyczącym ustalenia charakteru ściany wyburzonej na parterze lokalu usługowego nr [...], wskazał, iż organ I instancji wyjaśnił co prawda, że sporna ściana miała charakter ściany działowej, której wyburzenie nie wpływało na przenoszenie obciążeń z powyższych kondygnacji, nie mniej jednak nie odniósł się w sposób dostatecznych do wniosku dowodowego Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2020 r. LWINB podkreślił, że rozważenia wymagało czy w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia rzeczywistego charakteru ściany, faktycznie konieczne jest powołanie biegłego i skorzystanie z "wiadomości specjalnych" tego biegłego, czego zabrakło w zaskarżonej decyzji.

Organ II instancji za zasadny uznał również zarzut Wspólnoty Mieszkaniowej, zgodnie z którym pełnomocnik skarżącej nie został powiadomiony o oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2020 r., tym samym został pozbawiony udziału w czynnościach kontrolnych.

Ponownie rozpatrując sprawę, PINB w K. przeprowadził w dniu [...] lutego 2021 r. kolejne oględziny lokalu usługowego nr [...] znajdującego się w budynku zlokalizowanym przy Al. [...] w K.. O czynnościach kontrolnych organ I instancji zawiadomił wszystkie strony postępowania. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się przez strony z materiałem dowodowym sprawy, zgodnie z art. 10 k.p.a.

W wyniku dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] marca 2021 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał U. K. i p. K. K., w terminie do dnia [...] sierpnia 2021 r., doprowadzić budynek wielolokalowy mieszkalno - usługowy przy Al. [...] w K. do stanu poprzedniego poprzez wykonanie następujących robót:

1) w poziomie piwnic:

- rozebrać okładzinę ścian i sufitu z płyt gipsowo - kartonowych na stelażu metalowym w pomieszczeniu gospodarczym przynależnym do lokalu usługowego nr [...] zlokalizowanego na parterze,

uzupełnić zaprawą cementową ubytki ścian i sufitu powstałe w wyniku wstrzeliwania kołów mocujących stelaż, w tym także od strony sąsiednich komórek lokatorskich,

przywrócić poprzedni przebieg instalacji centralnego ogrzewania a powstały otwór w ścianie nośnej zabetonować,

2) w lokalu nr [...] zlokalizowanym na poziomie parteru

przywrócić poprzedni przebieg trasy głównego pionu instalacji centralnego ogrzewania.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane tj. nie posiadali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie robót remontowo - budowlanych w pomieszczeniu piwnicy. W związku z powyższym organ I instancji nie mógł zalegalizować tych robót budowlanych i zobowiązany był do nakazania przywrócenia stanu pierwotnego.

PINB ustalił również, że w lokalach mieszkalnych nr [...] i [...] zlokalizowanych w pionie na wyższych kondygnacjach w budynku wielolokalowym, mieszkalno - usługowym przy Al. [...] w K. nie przeprowadzano remontów po okresie, w którym zostały wykonane roboty stanowiące przedmiot postępowania. Ponadto, nie stwierdzono spękania czy zarysowania ścian czy sufitów, co mogłoby świadczyć o tym, że konstrukcja budynku została naruszona.

W zakresie sposobu wykonania ściany nośnej wewnętrznej lokalu usługowego potwierdzono, że ściana ta jest murowana i otynkowana i na całej swej długości jest pierwotną ścianą nośną, tym samym, że nie została wykonana z płyt gipsowo - kartonowych na stelażu. W celu potwierdzenia zaś charakteru wyburzonej ściany wewnętrznej parteru analizie poddano zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalono, że ściana, która została wyburzona była ścianą działową. W związku z tym, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na wykonanie przedmiotowych robót remontowo - budowlanych, PINB wyjaśnił, że niemożliwa jest legalizacja wykonanych robót budowlanych, gdyż brak jest możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił również, że w jego ocenie, nie ma podstaw do nakładania obowiązku sporządzania opinii biegłego, zgodnie z wnioskiem dowodowym pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż w sprawie nie zachodzą "uzasadnione wątpliwości'', o których stanowi art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazano także, że pracownicy organu nadzoru budowlanego mogą, co do zasady, sami dokonać ustaleń w powyższym zakresie z uwagi na wiedzę specjalistyczną, którą posiadają, a ponadto z uwagi na materiał dowodowy sprawy, który nie wskazuje na wątpliwości w zakresie objętym w/w wnioskiem dowodowym.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o uzupełnienie w/w decyzji o rozstrzygnięcie w zakresie nakazania przywrócenia ściany działowej nośnej wzdłużnej na parterze w lokalu usługowym nr [...]. Ponadto, podtrzymano wnioski dowodowe w zakresie powołania opinii biegłego z listy biegłych sądowych.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., organ I instancji odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] marca 2021 r., o nakaz przywrócenia ściany nośnej wzdłużnej na parterze w lokalu usługowym nr [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stronę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylił zaskarżaną decyzję i orzekł o wykonaniu czynności wskazanych w jej sentencji powtarzając ich zakres określony przez organ I instancji, eliminując zakreślony termin wykonania wskazanych prac.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego obowiązujące do dnia [...] września 2020 r. Podniósł, że jak zostało szczegółowo wyjaśnione w decyzji tutejszego organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., PINB w K. wywiązał się z obowiązków nałożonych w w/w wyroku przez WSA w Lublinie i ustalił rzeczywisty zakres robót remontowo - budowlanych przeprowadzonych zarówno na parterze przedmiotowego lokalu usługowego nr [...] oraz piwnicy, a także sporządził stosowną dokumentację fotograficzną obrazującą ten stan. Ponadto, organ I instancji przeprowadził oględziny lokali mieszkalnych znajdujących się nad lokalem usługowym nr [...], wskazując że znajdujące się w tych lokalach pęknięcia nie powstały na skutek przeprowadzonych przez inwestorów robót. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez strony postępowania. PINB ustalił również, że inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania lokalem na cele budowlane oraz nie posiadali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na przeprowadzenie robót remontowo - budowlanych w związku z czym uznał, że prowadzenie postępowania naprawczego przewidzianego na podstawie art. 50 - 51 Prawa budowlanego jest wykluczone, w związku z tym. słusznie nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii niepowołania w sprawie biegłego organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego to organy wyspecjalizowane, których pracownicy niewątpliwie posiadają wiadomości specjalne niezbędne do dokonania ustalenia czy wyburzona przez inwestorów ściana była ścianą nośną czy działową. Niedopuszczenie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, gdyż dokumentacja zgromadzona w sprawie przez organ I instancji, pozwalała na rzetelną ocenę istotnych dla sprawy okoliczności. W tych warunkach zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego i niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego nie może być, zdaniem LWINB uznany za skuteczny.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, co podnoszone było w decyzji LWINB z dnia [...] grudnia 2020 r., że decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2020 r., nie zawierała rozstrzygnięcia dotyczącego uszkodzonej ścianki działowej usytuowanej pomiędzy pomieszczeniem piwnic lokalu nr [...] a komórką lokatorską. Organ I instancji uzupełnił ten brak i w sentencji decyzji z dnia [...] marca 2021 r. nakazał doprowadzić przedmiotowy budynek w poziomie piwnic do stanu poprzedniego poprzez uzupełnienie zaprawą cementową ubytków ścian i sufitu powstałych w wyniku wstrzeliwania kołków mocujących stelaż, w tym także od strony sąsiednich komórek lokatorskich. W toku uzupełnionego postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] lutego 2021r., przeprowadzono ponowne oględziny w przedmiotowym lokalu usługowym, umożliwiając tym samym pełnomocnikowi skarżącej udział w czynnościach kontrolnych.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że inwestorzy nie tylko nie posiadali pozwolenia na wykonanie przedmiotowych robót remontowo - budowlanych ale również nie posiadali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na przeprowadzenie robót w zakresie pomieszczeń stanowiących część wspólną tj. w piwnicy, nie posiadali zatem prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zgodnie z zaleceniem zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1176/17, słusznie ocenił, iż w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r., a w związku z tym prawidłowo zastosował procedurę naprawczą, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r. W sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane zostały bez prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, a tym samym, wykluczył możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej obiektu. Zadaniem LWINB organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania. Ze względu na brak zgody Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...] w K. na przeprowadzenie przedmiotowych robót nie jest możliwe doprowadzenie przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na tę okoliczność, jedyną formą uzyskania stanu zgodnego z prawem był nakaz przywrócenie przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia 104 § 2 k.p.a. LWINB wskazał, że organ I instancji prowadzi przedmiotowe postępowanie w zakresie wskazanym we wniosku o wszczęcie postępowania, gdyż rozstrzyga o zgodności wykonanych robót remontowo — budowlanych z przepisami prawa budowlanego i wydaje w tej sprawie kolejne rozstrzygnięcia. Nie miał natomiast możliwości "natychmiastowego wstrzymania wykonywanych robót budowlanych’', gdyż w momencie wydawania pierwszej decyzji w przedmiotowej sprawie, roboty te zostały już zakończone.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartymi w wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1176/17.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji

i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.". poprzez brak przeprowadzenia dowodu zgłaszanego przez stronę w postaci powołania niezależnego biegłego posiadającego uprawnienia budowlane o specjalności konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń dla oceny okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy tj.: jednoznaczne określenia charakteru ścian wyburzonych przez właściciela lokalu nr [...]; dokonania analizy porównawczej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: m. in inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego z innymi dokumentami, które są rozbieżne w swojej treści, a rozbieżności tych nikt nie wyjaśnił. Wskazano, że przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia zgłoszonego dowodu;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa o specjalności konstrukcyjno - budowlanej oraz wadliwe przyjęcie przez organ, że rozstrzygnięcie tej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych, a okoliczności istotne dla sprawy mogą być wyjaśnionej przez pracowników organu,

art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a." .), poprzez nie zastosowanie się organu do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w prawomocnym wyroku z dnia 26 kwietnia 2018 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 1176/17;

art. 104 § 2 k.p.a. poprzez brak w wydanej decyzji rozstrzygnięcia co do istoty wniosku, który był podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ tj. rozstrzygnięcie w zakresie nakazania przywrócenia ściany nośnej wzdłużnej na parterze w lokalu usługowym nr [...];

art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a. polegające w szczególności na: braku wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, szczątkowym uzasadnieniu decyzji/postanowienia, braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i dowolność w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne jej uzasadnienie faktyczne i prawne;

art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji/postanowienia oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co ponownie doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy;

art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, 79 oraz art. 80 k.p.a., poprzez: błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia; wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nie odniesienie się (brak oceny) do zarzutów stawianych w kolejnych odwołaniach; braku staranności działania zmierzającej do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego co skutkowało wydaniem decyzji wyłącznie na subiektywnej opinii jednej strony postępowania, braku określenia zakresu wpływu wykonanych prac budowlanych na zaburzenia pracy w funkcjonowaniu instalacji, braku określenia skutków jakie wywołały wykonane prace na powstałe pęknięcia w budynku (lokalach mieszkalnych na piętrach budynku) i wpływu na bezpieczeństwo użytkowania obiektu; braku dokonania ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

art. 7, art. 15 oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów odwołania, a ograniczenie się jedynie do kwestii zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno-administracyjnymi, w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i obowiązku dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie rozpoznanie istoty sprawy;

- art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności zobowiązującej organy administracji publicznej do dwukrotnego, wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie rozpatrzył istoty sprawy ani nie ocenił całokształtu materiału dowodowego, mechanicznie zaś powtórzył ustalenia i rozważania organu I instancji, nie podjmując polemiki z zarzutami podniesionymi w odwołaniu;

art. 6 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierespektujący zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, wyrażające się zwłaszcza w przewlekłym prowadzeniu postępowania, wydawanie w sprawie decyzji zawierających różne merytoryczne rozstrzygnięcia, uchylanych kolejno przez organy wyższych instancji;

art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

art. 12 i 35 ust. 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wnikliwości i szybkości postępowania, w szczególności przez przewlekłe działanie organów administracji;

art. 7, k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie w jakim wymagana była wiedza specjalistyczna, tj. w zakresie czy wyburzona ściana w lokalu usługowym nr [...] stanowiła ścianę nośną, a zamiast tego organ stwierdził, że okoliczności przedmiotowej sprawy nie wymagają wiadomości specjalnych opierając się jedynie na dokonanych oględzinach spornej ściany;

art. 8 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że wyburzona ściana w lokalu usługowym nr [...] stanowiła ścianę działową, a nie nośną, w sytuacji, w której organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wystarczających czynności w celu dokonania ustaleń, w szczególności nie posiadały wiarygodnych badań w tym zakresie, ani opinii biegłego z zakresu budownictwa i ograniczały się w zasadzie w wizji lokalu;

W uzasadnieniu skargi strona powołała szeroko orzecznictwo dotyczące art. 153 p.p.s.a., oraz podniosła m.in., że decyzje wydawane przez PINB na przestrzeni tych lat, za każdym razem zawierają inne merytoryczne rozstrzygnięcia. W związku z powyższym nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że skarżąca utraciła wszelkie zaufanie do organu oraz jego pracowników w zakresie prowadzonego postępowania (w tym przeprowadzonych dowodów m.in. oceny technicznej sporządzonej przez R. M.). Pomimo czynności przeprowadzonych w toku postępowania (oględziny, pomiary, analiza dokumentów) w ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest możliwe poczynienie ustaleń (istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy) wymagających wiedzy specjalistycznej przez pracownika (pracowników) organu prowadzącego postępowanie z uwagi na stopień skomplikowania sprawy oraz wydawanie do tej pory różnych rozstrzygnięć w prowadzonej sprawie. Ocena techniczna na którą powołuje się organ w ocenie skarżącej jest niekompletna, nie odnosi się do stawianych tez dowodowych określonych w składanych wnioskach dowodowych. Skarżąca wskazała, że częściowo wyburzana ściana w lokalu należącym do inwestorów była ścianą nośną, stanowiącą element konstrukcji budynku, co niewątpliwie wpłynęło na zmianę parametrów technicznych budynku. Zdaniem skarżącej organ nie odniósł się do podnoszonych twierdzeń w zakresie pomieszczeń na poziomie piwnic (kondygnacja podziemna) stanowiącą część wspólną nieruchomości, które są pomieszczeniami technicznymi, gospodarczymi. Do tej części piwnic, które użytkują inwestorzy, pozostali właściciele mają takie samo prawo, gdyż jest ona częścią wspólną.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd orzeka w warunkach art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Omawiany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16).

Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 1176/17, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku, zatem, ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. Należy co prawda odnotować, że po wydaniu ww. wyroku stan prawny uległ zmianie na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zmiana ta nie podważyła jednak mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku z 26 kwietnia 2018 r., bowiem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji, (art. 25 ustawy nowelizującej), a zatem te, na bazie których sformułowana została ocena prawna w wyroku Sądu.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości ocen i argumentów wyrażonych przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

Należy zatem przypomnieć, że w uzasadnieniu ww. wyroku w ramach wiążącej oceny prawnej WSA w Lublinie podkreślił, że zakres przeprowadzonych w niniejszej sprawie robót budowlanych wpisuje się w definicję przebudowy, przewidzianą na gruncie art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły w sposób rzetelny postępowania dowodowego, a wnioski zawarte w rozstrzygnięciach oparto na protokole kontroli z dnia [...] września 2016 r., który został sporządzony w określonej odległości czasowej, po wykonaniu prac remontowo - budowlanych. Ponadto, zarzucono organom nadzoru budowlanego brak dokumentacji fotograficznej dokonanych zmian, a także brak przeprowadzenia dowodu z oględzin budynku na wyższych kondygnacjach nad przedmiotowym lokalem. W ocenie WSA w Lublinie, organy obu instancji nie dokonały własnych ustaleń faktycznych odnośnie parametrów technicznych dotyczących przeprowadzonych robót, a oparły się jedynie na dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Nie ustalono również, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zarówno w zakresie parteru jak i piwnicy, w których wykonano przedmiotowe roboty remontowo - budowlane. Tym samym WSA w Lublinie uznał, że w przedmiotowej sprawie, niezbędne jest poczynienie przez organ nadzoru budowlanego własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego dotyczących ustalenia jaki charakter miała wyburzona ściana, prawidłowego określenia zakresu przeprowadzonych robót remontowo – budowlanych oraz ustalenia czy roboty te miały wpływ na lokale na wyższych kondygnacjach budynku. Ponadto, zdaniem WSA uwzględnić należało możliwość zastosowania w stosunku do wykonanych robót procedury naprawczej przewidzianej w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego w pełni zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku i w pełni wykonały zawarte tam wskazania.

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB przeprowadził oględziny w dniu [...] października 2018 r., z których sporządzona została stosowna dokumentacja fotograficzna. Zgromadził również materiał dowodowy, z którego wynika, że inwestorom nie przysługiwało prawo dysponowania lokalem na cele budowlane w poziomie piwnic oraz, że Wspólnota Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na wykonanie prac remontowych w lokalu na poziomie parteru. Ponadto, organ I instancji zgromadził dokumentację techniczną dotyczącą przedmiotowego budynku: projekt inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego przy Al. [...] w K. opracowanej w 2013 r. oraz Projekt techniczny w zakresie wewnętrznej instalacji gazowej z 19[...] r. Ustalił ponadto zakres wykonanych robót remontowo – budowlanych: w lokalu usługowym (parter) dokonano wyburzenia ścianki grubości 12 cm w wyniku czego powstał otwór o wymiarach 2,24 m x 3,5 m pomiędzy dwoma słupami konstrukcyjnymi usytuowanymi w ścianie środkowej gr. 41 cm, pomiędzy pomieszczeniami nr [...] i nr [...], otwór drzwiowy znajdujący się obok został zabudowany płytami gipsowymi. W pomieszczeniu na zapleczu tj. w pomieszczeniu nr [...] wykonano ścianki działowe i utworzono pomieszczenia WC oraz ścianki zejścia do piwnic. W pomieszczeniu piwnic wykonano okładzinę ścian i stropu płytami gipsowo-kartonowymi oraz dokonano przebudowy wewnętrznej instalacji: energetycznej, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjnej w całym lokalu oraz przebudowano w poziomie piwnic instalację centralnego ogrzewania z przebiciami w ścianach nośnych budynku. Organ I instancji, ustalił że wykonane przez inwestora roboty remontowo - budowlane przeprowadzone w lokalu usługowym, nie spowodowały naruszenia konstrukcji budynku. Nie zmieniono w żaden sposób układu istniejących pomieszczeń, natomiast wykonanie większego otworu w ścianie znacząco poprawiło parametry komunikacji i ewakuacji osób przebywających w lokalu. PINB ustalił także, że przeprowadzone roboty remontowo-budowlane w zakresie instalacji sanitarnych i elektrycznych zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót, przepisami branżowymi oraz sztuką budowlaną. Wymiana i montaż grzejników nie zakłóciły bilansu cieplnego ani nie zmieniły charakterystyki energetycznej budynku. Ustalono także , że sporna ściana w lokalu usługowym nr [...] nie była ścianą nośną tylko ścianką działową. W trakcie przeprowadzonych oględziny w dniu [...] lutego 2020 r. lokali nr [...] i [...] zlokalizowanych w pionie na wyższych kondygnacjach nad spornym lokalem ustalono, że stan robót budowlanych wykonanych w 2015 r. nie uległ zmianie. W wyniku analizy dokumentów potwierdzono, że sporna ściana znajdująca się na poziomie parteru była ścianą działową a nie konstrukcyjną, oraz że roboty budowlane wykonane na parterze nie naruszyły konstrukcji budynku. W lokalu mieszkalnym nr [...] nie stwierdzono żadnych pęknięć i zarysowań, które mogły powstać w wyniku przeprowadzonych przedmiotowych robót remontowo - budowlanych. W lokalu mieszkalnym nr [...], ponownych oględzin nie przeprowadzono z uwagi na to, że aktualne pozostawały w tym względzie ustalenia poczynione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2018 r.

W ocenie Sądu organy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadziły postępowanie w sposób kompletny i wnikliwy. Organ I instancji w toku prowadzonych czynności dokonał pełnej analizy i oceny zgromadzonej dokumentacji przedmiotowego budynku tj. projektu technicznego instalacji gazowej z 19[...] r., a także projektu inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego przy Al. [...] w K. opracowanego w 2013 r. wraz z oceną techniczną przedłożoną przez inwestora. Dokonał samodzielnych ustaleń w zakresie przeprowadzonych robót budowlanych, przeprowadził oględziny zarówno lokalu w którym przeprowadzono roboty budowlane jak i lokali znajdujących się nad nim, sporządził na tą okoliczność protokoły, dokumentację fotograficzną, poczynił także poparte licznymi dowodami ustalenia odnoście prawa do dysponowania lokalem na cele budowlane wraz z wykazaniem rzeczywistego charakteru ściany będącej osią sporu miedzy stronami. Organ I instancji w toku przeprowadzonych oględzin w dniach: [...] października 2018 r., [...] lutego 2020 r. i [...] lutego 2021 r. ustalił rzeczywisty zakres robót remontowo - budowlanych przeprowadzonych zarówno na parterze przedmiotowego lokalu usługowego nr [...] oraz piwnicy, a także sporządził stosowną dokumentację fotograficzną obrazującą ten stan. Organ szczegółowo zobrazował i wykazał zakres przeprowadzonych robót, poprzez m.in. odkrywanie regałów sklepowych ukazujących ściany za regałami, nakłuwanie ścian, zestawienie i analizę elementów konstrukcyjnych lokalu na podstawie zgromadzonej dokumentacji tj. dokumentu inwentaryzacji budynku mieszkalnego przy Al. [...] w K., opracowanej w 2013 r. oraz projektu technicznego w/w budynku w zakresie wewnętrznej instalacji gazowej z 1979 r. Pracownicy organu nadzoru budowlanego dokonując analizy wskazanych dokumentów dokonali weryfikacji stanu faktycznego w sąsiednim lokalu usługowym, będącym zgodnie z w/w projektami, odbiciem lustrzanym lokalu nr [...], a także zweryfikowali widoczne na dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w sprawie, grubości wyburzonej ściany. W oparciu o powyższe ustalono, że sporna ściana miała charakter ściany działowej, której wyburzenie nie wpływało na przenoszenie obciążeń z powyższych kondygnacji.

W ocenie Sądu, gromadząc ww. materiał dowodowy, organy nadzoru budowlanego zadośćuczyniły zaleceniom sformułowanym w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu (II SA/Lu 1176/17), dotyczącym konieczności jego uzupełnienia. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a jednocześnie wbrew danym zawartym w projekcie inwentaryzacji budynku opracowanym w 20[...] r. ustalono, że sporna ściana w lokalu usługowym nr [...] nie była ścianą nośną lecz ścianką działową. Stwierdzono także, że na roboty remontowo - budowlane wykonane w piwnicy wymagane było uzyskanie zgody Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...] w K., a z uwagi na jej brak zaistniał obowiązek nałożenia na inwestorów nakazu przywrócenia stanu pierwotnego.

Sąd podziela także argumentację przedstawioną przez organy nadzoru budowlanego w zakresie nieuwzględnienia wniosku strony skarżącej o powołanie biegłego o specjalności konstrukcyjno - budowlanej celem przeprowadzenia niezależnej ekspertyzy właściwości wyburzonej ściany. Niedopuszczenie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego nie świadczy w ocenie składu orzekającego o naruszeniu przepisów postępowania, albowiem zgromadzona w sprawie dokumentacja pozwalała na obiektywną i jednoznaczna ocenę okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy czyli ustalenie faktycznego charakteru spornej ściany i wpływu jej wyburzenia na konstrukcję budynku. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy określił jej charakter, albowiem analiza dokumentacji wraz z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami wykazała, że jest to ściana działowa, a jej wyburzenie nie wpłynęło na konstrukcję budynku. Ustalenie stanu faktycznego w sprawie należy do organu prowadzącego postępowanie i to do niego należy dobór środków dowodowych, w tym ocena, czy jest potrzebna i w jakim zakresie opinia biegłego. W ocenie składu orzekającego pracownicy organu nadzoru posiadają wiadomości specjalne pozwalające w niniejszej sprawie na ustalenie charakteru spornej ściany. Organy prawidłowo wykazały przy tym, że pracownicy nadzoru budowlanego posiadają wiedzę popartą odpowiednim wykształceniem, jak również stosowne uprawnienia, co w połączeniu ze szczegółową analizą zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz oględzinami, umożliwiało prawidłowe ustalenie rodzaju spornej ściany. Ustalenia przedstawicieli PINB potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy, a także analiza pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd zwraca uwagę, że organy nadzoru budowlanego szczegółowo wykazały także dlaczego nie dały wiary jedynemu dowodowi przeciwnemu tj. inwentaryzacji wykonanej w 20[...] r., wskazując na liczne nieścisłości i niezgodności tego dokumentu z ustalonymi w sprawie i zgodnymi z innymi dowodami, okolicznościami faktycznymi. Zdaniem Sądu, brak więc było podstaw do przeprowadzenia w tej sprawie dowodu z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) na okoliczność ustalenia charakteru spornej ściany i wpływu jej wyburzenia na konstrukcję budynku oraz zagrożeń, które mogą wystąpić w związku z tym.

Mając powyższe na uwadze, słusznie orzeczono o konieczności wykonania opisanych w decyzji organu I instancji robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego, mając na względzie dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. W związku z tym, że roboty budowlane wykonane zostały bez prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia o doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, a tym samym, została wykluczona możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej obiektu.

Stan niezgodności z prawem, polegający na braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazania inwestorowi rozbiórki obiektu budowlanego (por. NSA w wyroku z 11 lutego 2021 r., II OSK 3450/19). Na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Prawidłowo więc nakazano Inwestorom wykonanie czynności określonych w zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, to jest:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Wobec nie dającej się usunąć niezgodności z przepisami prawa, niniejsze postępowanie zostało zakończone obligatoryjnym nakazem doprowadzenia spornego lokalu usługowego i części piwnic do stanu poprzedniego. Sąd wskazuje, że co prawda organ nadzoru nakazał wykonanie robót w pomieszczeniu przynależnym do lokalu usługowego nr [...], które nie przynależy do niego i stanowi część wspólną, niemniej jednak wskazany błąd nie stanowi naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 104 § 2 poprzez brak w wydanej decyzji rozstrzygnięcia co do istoty wniosku, który był podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego'" wskazać należy, że zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty, w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Wskazać należy, że treścią decyzji jest "załatwienie sprawy", tzn. rozstrzygnięcie o istocie sprawy, czyli orzeczenie co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby do udziału w postępowaniu jako strony (zob. komentarz do art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, [red.] Adamiak, r. 2021, wyd. 17, pkt. II, 3). Tym samym dyspozycja art. 104 § 2 k.p.a. nie odnosi się do rozstrzygania sprawy decyzją administracyjną co do istoty wniosku, który do wszczęcia postępowania doprowadził, a co do istoty tej sprawy jako całości, czyli rozstrzygania o prawach i obowiązkach strony postępowania, które stanowiły legitymację do udziału w postępowaniu. Organy nadzoru budowlanego prowadziły niniejsze postępowanie w zakresie wskazanym we wniosku o wszczęcie postępowania, gdyż rozstrzygnęły o zgodności wykonanych robót remontowo - budowlanych z przepisami prawa budowlanego i wydały w tej sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się zaś do podniesionych przez skarżącą twierdzeń, mających w jej ocenie świadczyć o koniczności wyjaśnienia charakteru spornej ściany, zauważyć należy, że sprowadzają się one w istocie do zakwestionowania dokonanej przez organy oceny materiału dowodowego oraz poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Stanowią one w ocenie Sądu jedynie polemikę, która, jako nie znajdująca oparcia w materiale dowodowym, a przy tym pozbawiona racji przekonywania, nie mogła doprowadzić do zdeprecjonowania ustaleń poczynionych przez organ w tym zakresie.

Odnosząc się z kolei do wywiedzionych w uzasadnieniu skargi twierdzeń podważających prawidłowości prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania, ponownie wyjaśnić należy, że skoro na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 26 kwietnia 2018 r. (II SA/Lu 1176/17) uchylono uprzednio wydane w sprawie decyzje, zachodziła konieczność ponownego przeprowadzenia całego postępowania, celem uzupełnienia przez organy dostrzeżonych przez Sąd braków oraz wyeliminowania zaistniałych uchybień procesowych. Postępowanie to zostało należycie uzupełnione oraz zakończone, czego wyrazem są decyzje zapadłe na obecnym etapie postępowania i stanowiące przedmiot kontroli sądowej dokonanej w niniejszej sprawie, która wykazała, że odpowiadają one prawu.

Dokonując kontroli zapadłych w sprawie decyzji, Sąd doszedł do wniosku o ich zgodności zarówno z prawem, jak i ze wskazaniami oraz oceną prawną, wyrażonymi w uprzednio zapadłym w niniejszej sprawie wyroku tut. Sądu. Dostrzeżone wówczas braki w ustaleniach stanu faktycznego, stanowiące oczywiste uchybienia procesowe, zostały skutecznie wyeliminowane. Materiał ten był konieczny oraz wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, umożliwił przy tym prawidłowe ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Wszelkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zostały ustalone przez organy w oparciu o uzupełniony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który następnie został zbiorczo właściwie oceniony. Wnioski organu są logiczne, zaś zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji proces dedukcyjny jasny, precyzyjny i trafny.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Przytoczono przy tym najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje, wynikające z materiału dowodowego oraz dokonano jego oceny zgodnie z zasadami: swobodnej oceny dowodów, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, czego wyrazem są pisemne motywy zapadłych rozstrzygnięć, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. Jakkolwiek uzasadnienie decyzji organu II instancji, ze względu na swoją zwięzłość, nie zawiera szczegółowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, to jednak wynika z niego wprost, że organ ten w całości podzielił ocenę dokonaną przez PINB oraz wynikające z niej ustalenia stanu faktycznego, a także zawartą tam wykładnię oraz dokonaną subsumpcję.

Reasumując stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie doszukał się takich naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym skargę oddalił, zgodnie z art.151 p.p.s.a.