Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 69/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 par.1, art.264 par. 1, art. 267
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.29 ust. 3, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. skierowanym do Wójta Gminy B. Z. i A. P. wystąpili z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie S., gmina B. o nr ew. [...] stanowiącą własność wnioskodawców z nieruchomością o nr ew. [...] stanowiącą własność D. Z.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wójt Gminy B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia w/w nieruchomości i upoważnił do dokonania czynności ustalenia przebiegu granic uprawnionego geodetę Z. K., prowadzącego Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych i Kartograficznych w S., przy ul. A.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Wójt Gminy B. zobowiązał wnioskodawców do wpłacenia zaliczki w wysokości 1845 zł na poczet wynagrodzenia geodety w ramach prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Wójt Gminy B. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości o nr ew. [...] z nieruchomością o nr ew. [...].

Następnie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wójt Gminy B. ustalił koszty przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 3690 zł i zobowiązał Z. i A. P. do uiszczenia pozostałej do zapłacenia kwoty postępowania w wysokości 1845 zł.

W następstwie rozpatrzenia zażalenia Z. i A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uzasadniając Kolegium wskazało, że z godnie z orzecznictwem sądów administracyjnych koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą wszyscy właściciele, których nieruchomości były przedmiotem rozgraniczenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 262 § 1, art. 264, art. 265 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.): 1) ustalił koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie S., gmina B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] stanowiącej własność Z. i A. P. z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] stanowiącą własność D. Z. w wysokości 3690 zł; 2) ustalił, że strony postępowania ponoszą koszty rozgraniczenia nieruchomości po połowie; 3) zobowiązał D. Z. do uiszczenia kosztów postępowania w wysokości 1845 zł; 4) ustalił 14 dniowy termin uiszczenia kosztów określonych w pkt 3; 5) wskazał rachunek bankowy, na który należy uiścić koszty postępowania.

Na powyższe postanowienie D. Z. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Uzasadniając wskazał, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wszczęte zostało na wniosek sąsiadów. Wcześniejsza granica pomiędzy nieruchomościami, ustalona w latach 60 ubiegłego stulecia, była przeprowadzona prawidłowo, co potwierdziło przeprowadzone obecnie postępowanie rozgraniczeniowe. Przebieg granicy wyznaczały znaki geodezyjne w postaci słupków betonowych, które były systematycznie usuwane przez jego sąsiada. Skoro zatem wnioskodawcy mieli wątpliwości, co do prawidłowości przebiegu granicy, to oni winni ponosić koszty przeprowadzonego postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżone postanowienie w pkt 2 i w tej części postanowiło, że strony postępowania ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, z tym, że wniesioną przez Z. i A. P. kwotę 1845 zł zaliczyło w poczet kosztów rozgraniczenia; w pozostałej części utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 262 § 1 K.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony albo zostały poniesione w interesie albo na żądanie stron, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Natomiast w myśl art. 264 § 1 K.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz sposób i termin uiszczenia. Kolegium podniosło, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się nie tylko w interesie wnioskodawcy ale również w interesie właścicieli nieruchomości objętych tym postępowaniem. Interesem prawnym stron uczestniczących w postępowaniu rozgraniczeniowym jest bowiem ustalenie faktycznej i prawnej granicy pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami. Tym samym, koszty poniesione w tym postępowaniu są kosztami poniesionymi w interesie wszystkich stron tego postępowania. Organ odwoławczy wskazał nadto, że w myśl art. 152 Kodeksu cywilnego, właściciele gruntów sąsiadujących są obowiązani do współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, co oznacza, iż koszty rozgraniczenia, koszty urządzenia i utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Na zasadność wyżej wyrażonego stanowiska wskazuje obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Z powyższych względów przedstawiona argumentacja D. Z., zgodnie z którą nie kwestionował ustalonego poprzednio przebiegu granicy i nie wnosił o przeprowadzenie przedmiotowego postępowania, a zatem nie powinien ponosić jego kosztów, nie zasługują w ocenie Kolegium na uwzględnienie. Tym samym organ odwoławczy utrzymał pkt 1, 3-5 zaskarżonego postanowienia.

Natomiast, w odniesieniu do uchylenia pkt 2 zaskarżonego postanowienia Kolegium podniosło, że organ I instancji pominął okoliczność, że zaliczka w wysokości 1845 zł, wniesiona przez wnioskodawców odpowiada połowie ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, która powinna być zaliczona na poczet kosztów postępowania. W związku z tym koniecznym było uchylenie postanowienia z dnia [...] października 2014 r. we wskazanym zakresie i orzeczenie jak w pkt 1 postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. Z. ponowił argumentację przedstawioną w zażaleniu z dnia 15 października 2014 r. Oświadczył, że jest jedynym żywicielem rodziny i poniesienie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w określonej przez organ wysokości jest dla niego bardzo dużym wydatkiem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t. j.)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2014 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2014 r., Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Rozstrzygając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287ze zm.) – dalej: u.g.k., jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 u.g.k., wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Z powyższego wynika, iż zasadą jest, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości odbywa się przy udziale geodety, co wiąże się z powstaniem kosztów związanych z czynnościami dokonanymi przez wymieniony podmiot.

Ponieważ przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawierają regulacji odnoszących się do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, koniecznym jest odwołanie się w tej kwestii do przepisu art. 262 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: K.p.a., który reguluje zasady dotyczące rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracyjny.

Zgodnie z treścią art. 262 § 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Natomiast w myśl art. 264 § 1 K.p.a. postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, powinno być wydane jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 2 K.p.a.).

Dokonując rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy uwzględniać także przepisy art. 152 - 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – dalej : k.c.

Pierwszy z powołanych przepisów określa, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; zaś koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Natomiast przepis art. 153 k.c. określa hierarchie kryteriów, według których dokonuje się rozgraniczenia, w przypadku wystąpienia sporu granicznego.

W tym miejscu wskazać należy, że na gruncie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. w orzecznictwie sądów administracyjny ukształtowały się dwa nurty, co do rozdziału kosztów rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym.

Zgodnie z jednym kierunkiem przyjętej linii orzeczniczej koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają jedynie wnioskodawcę. Bowiem tylko przepisy K.p.a., a nie przepisy prawa cywilnego, mogą być podstawą rozstrzygnięcia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Znajduje tu zatem zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., w myśl której koszty postępowania wszczętego na wniosek strony obciążają tę stronę, jako poniesione w jej interesie (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1998 r., II SA 1117/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2005 r., IV SA/Wa 305/05, www.cbois.nsa.gov.pl).

Według drugiego kierunku orzecznictwa sądów administracyjnych koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać każdą ze stron tego postępowania i należy dokonać wyraźnego rozróżnienia interesu faktycznego w rozumieniu subiektywnym skarżącego (niebędącego wnioskodawcą rozgraniczenia) i interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. Interes prawny został określony zasadą dotyczącą rozgraniczania nieruchomości wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 k.c., sprowadzającą się do tego, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego, a znajduje odzwierciedlenie w powołanym przepisie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. nie należy bowiem ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998 r., II SA 479/98, www.cbois.nsa.gov.pl).

Powyższe rozbieżności zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (www.cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości została uregulowana w dwóch aktach prawnych – ustawie z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Tak w postępowaniu cywilnym, jak administracyjnym, zarówno sąd powszechny, jak i organ administracji są obowiązani stosować te same zasady, co wynika z porównania art. 152 i 153 k.c. i art. 31 ust. 2 – 4 i art. 34 ust. 1 i 2 u.g.k. Z przepisów tych wynika, że dokonując rozgraniczenia nieruchomości, należy w pierwszej kolejności mieć na względzie stan prawny nieruchomości (art. 153 zdanie pierwsze k.c.), co w art. 31 ust. 2 u.g.k. konkretyzuje się w ten sposób, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Wszystko to są dowody pozwalające na ustalenie stanu prawnego granic nieruchomości. Tak więc nakaz uwzględnienia stanu prawnego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wynika z obowiązku przeprowadzenia dowodów, które pozwalają na jego ustalenie. Jeżeli nie da się ustalić stanu prawnego nieruchomości (nie ma dowodów pozwalających na jego ustalenie lub są one niewystarczające albo sprzeczne – art. 31 ust. 3 u.g.k.), należy ustalić granice według "ostatniego spokojnego stanu posiadania" (art. 153 zdanie pierwsze in fine k.c.). Uwzględnienie tego kryterium następuje przez przeprowadzenie wskazanych środków dowodowych: także w postępowaniu administracyjnym "ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy" (art. 31 ust. 3 in fine u.g.k.). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych należy dążyć zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, do zawarcia ugody przez strony (art. 153 zdanie drugie k.c. i art. 31 ust. 4 u.g.k.). Jeżeli nie jest możliwe ustalenie granic według stanu prawnego lub według stanu posiadania, a strony nie zawrą ugody, ustalenie granic należy do sądu, który czyni to uwzględniając wszelkie okoliczności i może jednemu z właścicieli przyznać odpowiednią dopłatę pieniężną (art. 153 zdanie drugie in fine k.c.). Jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie dojdzie do zawarcia ugody i nie ma podstaw do rozgraniczenia w drodze decyzji, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie, który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1 i 2 u.g.k.). Uregulowanie to oznacza, że w takim wypadku postępowanie administracyjne ogranicza się do przygotowania wstępnego materiału dowodowego dla sądu. Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości, leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane również w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ostatecznie, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c., tj. po połowie.

Powołana uchwała jest tzw. uchwałą konkretną, bowiem podjęta została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. Niewątpliwie uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Moc wiążącą ma stanowisko zawarte w sentencji uchwały. Poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu pozbawione są mocy wiążącej, jeśli nie mają bezpośredniego związku z "zajętym stanowiskiem". Mają one jednak moc wiążącą, w takim zakresie, w jakim pozostają w bezpośrednim związku z tym stanowiskiem.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem sporu jest zasadność obciążenia skarżącego kwotą 1 845 zł, stanowiącą połowę kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy postępowanie to zostało wszczęte nie z jego inicjatywy, lecz wyłącznie na wniosek uczestników postępowania – Z. i A. P.

W przekonaniu skarżącego nie powinien on w takiej sytuacji zostać w ogóle obciążony kosztami postępowania, tym bardziej, że jak podnosił w toku postępowania, wytyczona w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku granica, pokrywa się z przebiegiem granicy wytyczonej w niniejszym postępowaniu rozgreaniczeniowym. Przebieg tej granicy, w ocenie skarżącego nie był sporny i wyznaczony w terenie za pomocą betonowych słupków granicznych, które były systematycznie usuwane przez uczestników postępowania. Tym samym koszty przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego winni ponosić jedynie Z. i A. P.

W ocenie Sądu powyższego stanowiska strony skarżącej nie można uznać za prawidłowe. W sprawie bezsporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek uczestników postępowania – Z. i A. P., którzy kwestionowali dotychczasowy przebieg granicy pomiędzy działkami o nr ew. [...] i [...], położonycmi w obrębie S., gmina B. O wszczęciu postępowania zawiadomiony został skarżący, który jest właścicielem działki nr ew. [...]. Zgodnie z powołanym już wcześniej art. 153 k.c. rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne. Tym samym należało uznać, wbrew twierdzeniom skarżącego, że skoro uczestnicy postępowania zakwestionowali przebieg granicy, to pomiędzy właścicielami w/w nieruchomości istniał spór graniczny, uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic i zakończenie tym samym tego sporu. Z powyższych względów należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się także w interesie skarżącego, który zresztą brał w nim czynny udział. Skoro zatem przedmiotowe postępowanie, zgodnie z treścią powołanego wcześniej art. 152 k.c., który ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, toczyło się w istocie w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych działek o nr ew. [...] i [...], to też wszyscy oni są zobowiązani do udziału w tych kosztach, bez względu na to, którzy z nich żądali wszczęcia tego postępowania.

W tej sytuacji organy administracji publicznej zasadnie uznały, że koszty tego postępowania winny zostać rozłożone po połowie na skarżącego oraz na uczestników postępowania – Z. i A. P.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego, co do celowego usunięcia znaków granicznych przez uczestników postępowania, wskazać należy, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w zakresie podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Usuwanie znaków granicznych jest jedną z form przestępstwa określonego w art. 277 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 zer zm.), ściganego z oskarżenia publicznego, przez uprawnione organy. Sądem właściwym w tych sprawach są wydziały karne sądu powszechnego.

W zakresie podniesionego w skardze argumentu braku środków finansowych na poniesienie kosztów przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego, zaznaczyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 267 K.p.a., w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.

Powyżej powołany przepis umożliwia organom administracji publicznej, działającym na zasadzie uznania administracyjnego, zwolnienie strony postępowania administracyjnego od obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Zwolnienie może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Właściwym do orzekania w tym przedmiocie będzie organ, który koszty ustalił, a więc organ pierwszej instancji. Kwestia wystąpienia przesłanek określonych w art. 267 K.p.a. będzie zatem przedmiotem odrębnego postępowania przed organem I instancji, w którym na wydane postanowienie stronie przysługiwać będzie zażalenie.

W postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości wniosek o zwolnienie od kosztów może być rozpoznany po ustaleniu tych kosztów.

Tym samym, skoro sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, określonych zaskarżonym postanowieniu, winien on rozważyć wystąpienie ze stosownym wnioskiem do Wójta Gminy B., o zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia w całości lub w części.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

m.m.