Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 27/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania w rozpoznaniu wniosku [...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje [...] od Wojewody sumę pieniężną w wysokości 1000 ( tysiąca ) złotych, 4. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Skarżąca, M. M., pismem z [...] kwietnia 2019 r. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody [...] polegającą na braku rozpatrzenia jej wniosku z [...].08.2018 r., o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.

Domagała się:

1/ zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji stosownie do art.129 Kodeksu postępowania administracyjnego - jako organu II instancji,

2/ stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłości i bezczynności

3/ stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 3.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

4/ orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, co następuje:

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...].08.2018 r., został złożony wraz z wszystkimi wymaganymi przez przepisy ustawy z dnia [...].11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dokumentami. Po tym czasie, skarżąca wielokrotnie telefonicznie oraz osobiście w biurze delegatury w T. dowiadywała się o sposobie załatwienia jej sprawy, każdorazowo otrzymując lakoniczną odpowiedź iż trzeba czekać. Sam organ nigdy nie wystosował do niej żadnego pisma, nie wskazał terminu załatwienia jej sprawy, nie wzywał do ewentualnego uzupełnienia złożonych wniosków, jak również nie wskazywał na jakiekolwiek braki. Przez okres ponad 2 lat, skarżąca pozbawiona była jakichkolwiek środków finansowych, które w świetle obowiązujących przepisów są jej należne. W zakresie załatwiania sprawy organ wykazał się wyjątkową niekompetencją, opieszałością oraz bezczynnością.

Dopiero po pisemnej interwencji do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej w W., który sprawę przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., skarżąca uzyskała pismo, w którym [...] Urząd Wojewódzki uzasadnił opóźnienie w załatwieniu wniosku brakiem odpowiedniej, pełnej dokumentacji w sprawie.

Nie do przyjęcia jest by skarżąca ponosiła negatywne konsekwencje braku kompetencji oraz opieszałości w załatwieniu jej sprawy przez pracowników organu.

Za absurdalne należy uznać ponadto stanowisko organu [...] Urzędu Wojewódzkiego, który w piśmie do SKO w T. powołuje okoliczności, które nie dotyczą skarżącej. W treści pisma K.-p Urzędu Wojewódzkiego wskazano m.in. że brak jest daty podjęcia prawy na ternie Norwegii, podczas gdy Pan L. M. pracował cały czas w Niemczech a nie w Norwegii, podane w piśmie okresy zatrudnienia w ogóle nie odpowiadają okresom zatrudnienia wskazanym w załączonych umowach o pracę oraz świadectwach pracy, co może potwierdzać jedynie okoliczność, iż w rozpatrywanej sprawie organ "pomieszał" dokumenty z dokumentami innych osób.

Do chwili obecnej wnioski złożone przez skarżącą nie zostały rozstrzygnięte, uchybiając tym samym obowiązkowi określonemu w cytowanej wyżej ustawie. Nadto organ ten nie zawiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, co winien uczynić zgodnie z art.36 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swego stanowiska, organ poczynił następujące ustalenia i rozważania:

Wojewoda [...] nie może spełnić żądania strony dotyczącego wydania decyzji, gdyż nie jest organem właściwym w sprawie. W dniu [...].04.2019r., skarżąca poinformowała Wydział Koordynacji Świadczeń [...] Urzędu Wojewódzkiego, że przeprowadziła się do miejscowości K., która znajduje się na terenie województwa wielkopolskiego. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej i to bez względu na etap postępowania. Oznacza to, iż w sytuacji zmiany właściwości miejscowej organ może uznać się za niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy i przekazać sprawę organowi właściwemu w tej sprawie. W tym przypadku Wojewodzie Wielkopolskiemu.

Ilość wpływających wniosków w sprawach o ustalenie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest ogromna. Prowadzone postępowania są skomplikowane i wieloetapowe. Nadto cały czas czynione są starania dla poprawy wydajności organu w tym zakresie. W miarę możliwości uzupełniane są braki kadrowe. Działania związane z przekazaniem zadania innemu organowi (marszałek województwa-wojewoda) spowodowały, że wiele spraw przyjętych w ostatnich miesiącach działalności Działu Świadczeń Rodzinnych Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. oraz spraw wpływających w roku 2018 do Wydziału Koordynacji Świadczeń [...] Urzędu Wojewódzkiego nie zostało rozpatrzonych. W tym miejscu należy nadmienić, że na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r., poz. 1428), z dniem 1 stycznia 2018r. organem właściwym w sprawach związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego stał się wojewoda w miejsce dotychczasowego organu, tj. marszałka województwa. W związku z tą zmianą w okresie od października do grudnia 2017r. trwały czynności związane z przekazaniem całości dokumentacji zarówno archiwalnej, jak i bieżącej z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (działającego wcześniej w imieniu marszałka województwa) do [...] Urzędu Wojewódzkiego (działającego w imieniu wojewody). W praktyce polegało to na spisaniu wszystkich akt spraw do protokołu zdawczo -odbiorczego, a następnie zapakowaniu akt wszystkich spraw (ponad 12 tysięcy akt spraw bieżących oraz ponad drugie tyle akt spraw zakończonych), celem ich późniejszego przewiezienia do nowej siedziby organu mającego orzekać już w imieniu wojewody w sprawach z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Akta ponownie były dostępne od połowy stycznia 2018r. Bardzo duża ilość przejętych spraw oraz stale napływające w dużych ilościach nowe sprawy, w zestawieniu z brakami kadrowymi i dużymi rotacjami pracowników, uniemożliwiają załatwianie wszystkich spraw w ustawowych terminach.

I tak, akta sprawy skarżącej trafiły do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. za pośrednictwem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M.. W dniu [...].09.2017r. wpłynął m.in. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...].04.2017r., rozpatrzony przez Burmistrza M..

W dniu [...].01.2018r. podczas dyżuru pełnionego w Wydziale Koordynacji Świadczeń skarżąca została poproszona o uzupełnienie dokumentacji sprawy. Z uwagi na fakt, iż L. M. pracuje w Niemczech w ramach delegacji, koniecznym było przedłożenie dokumentu Al z ZUS potwierdzającego okres delegacji. Dokumentacja została uzupełniona.

Ponadto w dniu [...].08.2018r. do Wydziału Koordynacji Świadczeń [...] Urzędu Wojewódzkiego za pośrednictwem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wpłynął także wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...].08.2018r. wraz z dokumentacją.

W dniu [...].04.2019r. skarżąca poinformowała tut. organ, o zmianie miejsca zamieszkania. W związku z powyższym, po przesłaniu oświadczenia, które skarżąca przekazała do Wydziału Koordynacji Świadczeń, oryginalne akta sprawy zostały przekazane do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu.

Następnie w dniu [...].04.2019r. do Wydziału Koordynacji Świadczeń [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z prośbą o nadesłanie akt przedmiotowej sprawy i odniesienie się do ponaglenia skarżącej, przekazanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W związku z powyższym pismem z dnia [...].04.2019r. tut. organ przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. jako organu właściwego kopie akt sprawy wraz z pismem przewodnim, w którym odniósł się do złożonego przez skarżącą ponaglenia. W piśmie skierowanym do Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2019r. istotnie nastąpiła pomyłka dotycząca kraju wykonywania pracy przez L. M. jak i sytuacji zawodowej skarżącej. Była to jednak zwykła pomyłka "redakcyjna". Natomiast od samej wnioskodawczyni nigdy nie żądano uzupełnienia informacji sprzecznych ze stanem sprawy.

W odpowiedzi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...].04.2019r. ([...]) stwierdziło, iż Wojewoda nie dopuścił się bezczynności.

W tym stanie rzeczy organ administracyjny wnosi o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres przedmiotowy takiej skargi wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a p.p.s.a., w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a., gdyż zarzucana przewlekłość dotyczy postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w zakresie wydania przez organ decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kończącej to postępowanie.

Kolejny, wymagający zbadania na wstępnym etapie, warunek dopuszczalności skargi wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę, w tym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Skarżąca pismem z [...].02.2019 r. wniosła do organu ponaglenie. Jakkolwiek nazwała je wnioskiem o udzielenie informacji, to jednak z jego treści wynika, że ma ono charakter skargi na niezałatwienie jej wniosków o świadczenie wychowawcze złożonych w 2017 i w 2018 r., co przesądza o uznaniu jej pisma za ponaglenie.

Przyjąć zatem należy, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przewidziany w art. 37 k.p.a. (art. 53 § 2 b, p.p.s.a.).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że wniosek o świadczenie wychowawcze na córkę B. M. skarżąca złożyła [...].08.2018 r. do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. (vide: k. 139 akt administracyjnych).

Wcześniej, tj. [...].08.2017 r., skarżąca złożyła oświadczenie, że jej mąż L. M. od [...].08.2017 r., pracuje w Niemczech.

W związku z powyższym [...].09.2017 r., Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M. zwrócił się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. o rozstrzygnięcie czy w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych w ramach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (vide: k. 114 ww. akt).

Z dniem 1 sierpnia 2018 r. wojewoda stal się organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, co wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220). Zmiana właściwości organów w tym zakresie z marszałka województwa na wojewodę, spowodowała stopniowe przekazywanie dokumentacji dotyczącej ww. przedmiotu, w tym wniosku skarżącej z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. do Urzędu Wojewódzkiego, Delegatury w T. w okresie X – XII 2017 r.

W konsekwencji powyższych działań, przekazane akta dotyczące wcześniej złożonych przez skarżącą wniosków o świadczenie wychowawcze i świadczenia rodzinne, były dostępne organowi od połowy stycznia 2018 r. – okoliczność przyznana przez organ.

Skarżąca, oświadczeniem z [...] kwietnia 2019 r., poinformowała organ, że [...].03.2019 r., wraz z całą rodziną zmieniła adres zamieszkania na [...], położone w województwie wielkopolskim (vide: k. 150-151 ww. akt).

W związku z powyższym, organ [...] kwietnia 2019 r., przesłał złożone przez skarżącą wnioski, w tym wniosek o zasiłek wychowawczy z [...].08.2018 r., Wielkopolskiemu Urzędowi Wydziałowi Koordynacji Świadczeń w Poznaniu, zgodnie z właściwością.

Przekazanie sprawy przez organ, organowi właściwemu, z punktu widzenia wyrażonego w skardze żądania zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji, należy uznać za załatwienie sprawy. Co prawda organ nie rozstrzygnął merytorycznie wniosku (z dniem 1 stycznia 2018r. utracił do tego kompetencje), lecz podjął niezbędną czynność procesową zamykającą sprawę w ramach jego kompetencji. Dlatego też Sąd nie mógł uwzględnić żądania zobowiązania organu do wydania decyzji. Nie oznacza to jednak, że przekazanie sprawy organowi właściwemu w dniu [...] kwietnia 2019 r., uniemożliwiało złożenie skargi przez skarżącą po tej dacie w zakresie przewlekłości postępowania organu.

Pomimo bowiem wcześniejszych rozbieżności, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ugruntowało się stanowisko, że wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a.

Podobne stanowisko na tle art. 149 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych w tym przepisie ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z mocą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r., zaprezentowane zostało m.in. w wyroku z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, a następnie podtrzymane także w późniejszych wyrokach NSA (zob. np. orzeczenia: z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 609/14; z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 591/15; z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie tym podkreślono, że skarga ta stanowi środek, który działa dyscyplinująco na organy administracji, a w szerszym zakresie przeciwdziała też ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służy usuwaniu negatywnych skutków wynikających z przewlekłości postępowań administracyjnych. Przyjmując, że art. 149 p.p.s.a., należy interpretować w szerszym kontekście znaczeniowym, Sąd doszedł do przekonania, że konstrukcja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, pozbawiona żądania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia określonych działań (wydania aktu, podjęcia czynności), skutkuje tym, że drugorzędne znaczenie ma stan sprawy administracyjnej w momencie wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, a także w dacie wyrokowania. Innymi słowy, fakt zakończenia sprawy przez organ administracji - w ocenie Sądu - nie stanowi przeszkody do złożenia skargi w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości postępowania, za czym dodatkowo przemawia to, że orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa stanowi niezbędny prejudykat w przypadku dochodzenia roszczenia odszkodowawczego na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy trzeba wskazać, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."). Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Przepis artykułu 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Powyższe oznacza, że co do zasady postępowanie administracyjne powinno zostać zakończone tak szybko jak tylko jest to możliwe, z zastrzeżeniem, że w sprawie wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno to nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

Zdaniem Sądu oceny przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ instancji w przedmiotowej sprawie dokonać należy od złożenia wniosku przez skarżącą, skoro jak przyznał organ akta spraw z wniosków skarżącej o świadczenie wychowawcze i zasiłki rodzinne były mu dostępne od połowy stycznia 2018 r. Od złożenia więc wniosku przez skarżącą do dnia 1 kwietnia 2019 r., kiedy to organ przekazał sprawę Wojewodzie Wielkopolskiemu, jako organowi właściwemu, nie podjęto jakichkolwiek czynności procesowych, ani faktycznych. Nastąpiła więc siedmiomiesięczna przewlekłość postępowania, w trakcie której organ był zobowiązany na podstawie art. 23 a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do ustalenie, czy w przekazanej mu przez marszałka województwa sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i w zależności od podjętego stanowiska był następnie zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia w sposób określony w przepisach art. 23 a ust. 5 – 7 ww. ustawy. Wskutek zaniechania organu, skarżąca przez ponad rok była pozbawiona uzyskania rozstrzygnięcia w zakresie dochodzonego przez nią świadczenia na dziecko. Sytuacja taka nie znajduje usprawiedliwienia okolicznościami wskazanymi przez organ w odpowiedzi na skargę. Problemy związane z ewentualnymi brakami kadrowymi organu rozpatrującego daną sprawę tudzież urzędu stanowiącego jego aparat pomocniczy, nie stanowią, co do zasady, "przyczyn niezależnych od organu", gdyż są to przyczyny pozostające "wewnątrz" – jeśli nie struktury samego organu, to aparatu administracyjnego jako całości – związane przede z władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r., II OSK 2338/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Po 75/16, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skutki jakichkolwiek niedomagań w tym obszarze nie mogą być przerzucane na obywatela, ani inne podmioty spoza struktury administracji – a do tego prowadziłoby w istocie usprawiedliwianie nie dość sprawnego prowadzenia postępowania przyczynami takimi, jak właśnie niedostateczna obsada personalna, czy szerzej: niewydolność organizacyjna organu (por. też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Gl 10/13 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Op 57/13, dostępne j.w.).

Dlatego też w ocenie Sądu, działania organu noszą znamiona przewlekłego działania. Bez żadnej bowiem wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894).

Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 1 wyroku), które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).

Mając również na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uwzględnił na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. żądanie skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej do wysokości 1000 zł., uznając ją za adekwatną do zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy, oddalając jej żądanie co do wyższej kwoty żądanej sumy. W ocenie Sądu przyznana kwota w wystarczającym stopniu rekompensuje negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postępowania, a ze skargi nie wynika by uzasadniona była konieczność rekompensacji tych przeżyć dochodzoną kwotą 3000 zł.

Sąd oddalił też skargę w zakresie domagania się żądania zobowiązania organu do wydania decyzji, albowiem organ utracił do tego kompetencję przed dniem złożenia skargi.