Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2456/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W przedmiotowej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] października 2013 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy, składający się

z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował K. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem azotanu potasowego w workach, umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) z miejscowości L. (Dania) do L., w imieniu przedsiębiorcy R. S. (zwany dalej: "skarżący", "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "R.". Droga, na której stwierdzono przejazd i dokonano zatrzymania do kontroli ww. pojazdu została zaliczona do dróg krajowych, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zatrzymany pojazd został zważony na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi za pomocą wag do pomiarów statycznych o numerach: 856008 i 856007 typu SAW 10C/II. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie wartości dopuszczalnej przewidzianej dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t o wartość 0,85 t (rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego). Poza tym stwierdzono normatywność w zakresie: rzeczywistej masy całkowitej i nacisku pozostałych osi pojazdu oraz wymiarów zewnętrznych (długość, szerokość i wysokość pojazdu). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2013 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej: "WITD", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 64 i art. 140 aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm., zwanej dalej: "P.r.d.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej: "k.p.a."), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł stwierdzając, że kontrolowany pojazd członowy jest pojazdem nienormatywnym, mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii IV.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie

i zarzucając organowi I instancji: - niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego

w postaci zaniechania przeprowadzenia pomiarów wysokości, szerokości, długości

i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego, co uniemożliwia przyporządkowanie parametrów kontrolowanego pojazdu do którejkolwiek kategorii zezwoleń spośród określonych w załączniku nr 1 do P.r.d. (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), - niezrozumiałe uzasadnienie decyzji (art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.),

- przeprowadzenie kontroli przez nieuprawnionego do prowadzenia samodzielnych czynności kontrolnych pracownika Inspekcji Transportu Drogowego (dalej jako: "ITD", art. 75 § 1 k.p.a., art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1265, zwanej dalej: "u.t.d."), - naruszenie zasady praworządności i zasady obiektywizmu przez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów przeprowadzonych uszkodzonymi wagami oraz na protokole kontroli, który nie jest wiarygodnym dokumentem, - nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 1 P.r.d., prowadzące do naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 – 8 k.p.a.,

- naruszenie art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. przez jego niezastosowanie

w sprawie, - rażące naruszenie przez organ I instancji ustawowych terminów rozpatrzenia sprawy (art. 8 i art. 35 k.p.a.), - nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów z dokumentów pozostających w dyspozycji załadowcy, mających potwierdzić, iż pomiędzy stronami przewozu z dnia [...] października 2013 r. nie istniała umowa przenosząca odpowiedzialność za czynności załadowcze na przewoźnika (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 123 § 1 k.p.a.).

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 P.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 260, zwanej dalej: "u.d.p."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że pomiarów dokonano przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do 31 grudnia 2014 r. (dla wagi o nr 856008) i do 31 października 2014 r. (dla wagi o nr 856007). Dokumenty te okazano kierowcy przed dokonaniem ważenia; kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, którego kierowca odmówił podpisania, korzystając z art. 74 § 2 u.t.d. Jednocześnie GITD zauważył, że kierowca mógł wnieść zastrzeżenia do czynności ważenia, ale żadnych uwag do protokołu nie zgłosił. Tym samym organ odwoławczy za przedwczesną i chybioną uznał argumentację skarżącego, że odmowa podpisania protokołu kontroli przez kierowcę wynika z jego odmiennego stanowiska co do normatywności pojazdu członowego w zakresie szerokości, wysokości i długości. Z treści arkusza pomiarowego wynika, że długość pojazdu wyniosła 3,91 m, szerokość 2,52 m, a wysokość 3,91 m, po odjęciu 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu. W protokole kontroli jednoznacznie wskazano, iż podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, natomiast pozostałe parametry były w normie, tj. nie przekroczyły dopuszczalnych wartości. Podczas kontroli stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu w wymiarze 10,85 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), a więc przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniosło 0,85 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t. Poza tym podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnych ładowności pojazdu i dopuszczalnej (rzeczywistej) masy całkowitej.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że zastosowane wagi typu SAW 10C/II nie służą do wyznaczania nacisków osi wielokrotnych czy rzeczywistej masy całkowitej. Argumentację w tym zakresie GITD uznał za bezprzedmiotową, ponieważ podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Powołując się na instrukcję obsługi tych wag organ odwoławczy wskazał, że stanowisko, na którym przeprowadzono pomiary kontrolowanego pojazdu, wyposażone było we wnęki o wysokości dostosowanej do wysokości wag, a więc nie występowała konieczność zastosowania podkładek wyrównawczych. Pojazd był ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych, najeżdżał po kolei poszczególnymi osiami na parę wag, a następnie wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały zsumowane, w wyniku czego otrzymano naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Poza tym GITD zauważył, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary, ponieważ w przypadku tego rodzaju wag w załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, że największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e ("e"=50 kg). W przedmiotowej sprawie będzie to masa 150 kg, ponieważ podczas legalizacji ponownej dopuszcza się dwukrotne wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Taki obowiązek został wprowadzony wewnętrznym zarządzeniem nr 50/2011 GITD z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów ITD. Zdaniem organu odwoławczego, rzeczywisty wynik pomiaru spowodowałby nałożenie surowszej kary pieniężnej, a strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolujący.

Odnośnie zarzutu skarżącego co do przeprowadzenia kontroli przez nieuprawnionego pracownika ITD organ odwoławczy wskazał na art. 76 ust. 1 u.t.d., z którego wynika, kto może być inspektorem ITD. Młodszy kontroler transportu drogowego to jedynie stanowisko urzędnicze, zajmowane w dniu kontroli przez kontrolującego inspektora ITD w ramach korpusu służby cywilnej.

Poza tym organ odwoławczy podniósł, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności innych podmiotów, określonych w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 P.r.d. (organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy, spedytora). Kara pieniężna może być nałożona na te podmioty równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast i tylko w przypadku, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 art. 140 aa P.r.d. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły stronę postępowania, gdyż zgodnie z art. 140 aa ust. 3 pkt 1 P.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Skarżący nie przedstawił

w sprawie dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia w oparciu o art. 140 aa ust. 4 P.r.d.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów organ odwoławczy zauważył, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem w tym zakresie istnieje odrębny tryb odwoławczy.

W konkluzji GITD uznał, że w przedmiotowej sprawie kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem. Jednocześnie podniósł, że podmiot wykonujący przejazd powinien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu, powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. W każdym razie pojazd po załadunku powinien być pojazdem normatywnym.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, powtarzając zarzuty z odwołania (za wyjątkiem naruszenia art. 8 i art. 35 k.p.a.). Dodatkowo zarzucił nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 3 P.r.d. poprzez uznanie strony za podmiot wykonujący przejazd lub podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, prowadzące w konsekwencji do błędnego określenia strony postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie podmiotem wykonującym przejazd był kierowca K. K., który był obecny przy załadunku towaru, prowadził pojazd członowy poddany kontroli i "przejeżdżał danym pojazdem pomiędzy dwoma punktami". Tak więc nałożenie na skarżącego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym nie mogło odbyć się w oparciu o art. 140 aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., ponieważ nie byłon podmiotem wykonującym przejazd. Organy nie wykazały też, że skarżący był zaangażowany w przewóz drogowy jako podmiot wymieniony w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 P.r.d.

Skarżący zarzucił organom, że - jak wynika z protokołu kontroli - nie dokonały sprawdzenia długości, wysokości, szerokości i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, co było powodem niepodpisania protokołu przez kierowcę. Tym samym nie ma możliwości zweryfikowania, czy wypełniał on przesłanki do wydania zezwolenia kategorii IV, gdyż arkusz pomiarowy, na który powołują się organy, nie jest żadnym dowodem w sprawie, podobnie jak protokół kontroli, który nie zawiera podpisu kierowcy. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, ponieważ nie przesłuchały kierowcy w charakterze świadka na okoliczność sposobu kontroli oraz przyczyn odmowy podpisania protokołu kontroli. Skarżący do skargi dołączył oświadczenie kierowcy, z którego wynika, że wagi w chwili kontroli były niesprawne, a wyniki ważenia niemiarodajne.

Skarżący wskazał, że pomiar rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu wagami SAW 10C/II jest niemiarodajny, nie daje rękojmi rzetelnego wyznaczenia tej wielkości, gdyż nie służą one do wyznaczania nacisków osi wielokrotnych czy rzeczywistej masy całkowitej, na dowód czego powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyroki WSA w Warszawie w sprawach: VIII SA/Wa 239/13 i VI SA/Wa 1595/12).

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący podniósł dodatkowy zarzut, iż kontrolowany pojazd nie wypełniał definicji pojazdu nienormatywnego,

a więc nie wymagał żadnego zezwolenia do poruszania się po drodze publicznej. W jego ocenie, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej kontrolowanego pojazdu jest przekroczeniem zbyt błahym do zakwalifikowania go jako pojazdu nienormatywnego; nie ma tu mowy o przekroczeniu "nacisków osi" (określone liczbą mnogą w art. 2 pkt 35a P.r.d.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna o tyle, że skutkowała uchyleniem obu decyzji, jednak nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawę faktyczną podjętych w sprawie decyzji stanowił przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. Zgodnie z art. 2 ust. 35a P.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych.

Dopuszczalne wartości dotyczące długości, szerokości, wysokości

i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego 5-osiowego (ciągnika

i naczepy) zostały określone w § 2 ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 4 i w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.). Z kolei z art. 41 ust. 1 u.d.p. wynika, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Jednak w ustępie 2 tego przepisu występuje ustawowa delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia w drodze rozporządzenia wykazu: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t – mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Wykaz tych dróg znajduje się w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Droga krajowa nr 10, po której poruszał się w dacie kontroli kontrolowany pojazd członowy, została zaliczona do kategorii dróg, po których poruszać się mogą pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Przepis art. 64 ust. 2 P.r.d. zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych, aniżeli ładunek niepodzielny, jeśli pojazd porusza się drogą krajową.

W tym miejscu Sąd podziela ustalenia organów, że kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek podzielny, mając na uwadze odpowiednie opakowanie azotanu potasowego (w workach umieszczonych na paletach). Niewątpliwe więc może być on podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków, stad brak jest wątpliwości co do jego podzielności (por. art. 2 ust. 35b P.r.d.).

Z analizy treści powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że pojazd jest nienormatywny nie tylko wtedy, kiedy będą przekroczone wszystkie wymienione

w nim parametry, ale przez użycie spójnika "lub" wystarczy, aby pojazd przekroczył co najmniej jeden dopuszczalny parametr, by uznać go za nienormatywny. Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,85 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t

i w związku ze stwierdzonym naruszeniem norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi została nałożona kara pieniężna, natomiast pozostałe parametry (wymiary oraz rzeczywista masa całkowita) nie wykazały przekroczenia. Sąd podziela stanowisko organu, że naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC).

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną nałożono za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, długości dla zespołu pojazdów nieprzekraczającej 23 m, wysokości nieprzekraczającej 4,3 m oraz o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Za brak zezwolenia kategorii IV wymierzono karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na podstawie art. 140 ab ust. 1 pkt 2 P.r.d. w związku z art. 140 ab ust. 2 P.r.d.

Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. W tym zakresie, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nieprzekonujące są wyjaśnienia organów co do prawidłowości przebiegu ważenia zastosowanymi wagami typu SAW 10C/II o numerach: 856008 i 856007. Niewątpliwie posiadają one aktualne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] (znajdujące się w aktach sprawy), kontrola pojazdu odbyła się w miejscu zatwierdzonym do tego typu czynności (protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2013 r., znajdujący się w aktach sprawy). Brak jest więc w sprawie dowodów na wykazanie, że ww. wagi były niesprawne czy uszkodzone, co próbuje w skardze przedstawić skarżący.

Jednak do akt niniejszej sprawy administracyjnej nie dołączono instrukcji obsługi ww. dwóch wag przenośnych nieautomatycznych, na którą szczegółowo powołują się organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji, przedstawiając sposób postępowania podczas pomiarów masy całkowitej oraz nacisku kół kontrolowanego pojazdu. Sąd nie ma więc możliwości zweryfikowania, czy pomiary koniecznych parametrów kontrolowanego pojazdu zostały dokonane zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji, w której producent danego typu wag określa zasady ich użytkowania. Taka instrukcja (instrukcje) musi być dołączona do materiału dowodowego, a nie tylko oceniona w uzasadnieniu decyzji przez organy ITD. Rozważania organów, oparte na analizie instrukcji wag użytych do ważenia kontrolowanego pojazdu członowego podlegają instancyjnej kontroli sądowej, a więc muszą być weryfikowalne. Z analizy materiału dowodowego dołączonego do skargi wynika również, że organy pomniejszyły uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi o 2% i zaokrągliły je do 0,1 t w górę, powołując się na wewnętrzne zarządzenie GITD nr 50/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów ITD, którego również brak w aktach. GITD w uzasadnieniu swojej decyzji (strona 6) powołał się też na kserokopie świadectw zgodności przedmiotowych wag, jednak tych dokumentów brakuje w materiale dowodowym, chociaż stwierdzono, że znajdują się w aktach sprawy.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, aby zastosować prawidłowo przepisy prawa materialnego. Chodzi więc o ustalenie takich faktów, które mają obiektywne znaczenie dla załatwienia sprawy. Stwierdzone przez Sąd braki powyższych dokumentów w materiale dowodowym dowodzą uchybień organów powyższym przepisom, skutkujących nieustaleniem stanu faktycznego, które to uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy obu instancji powołały się na załączone do akt świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C/II oraz protokół pochylenia terenu w miejscu przeznaczonym do ważenia pojazdów. Jednak ze świadectw legalizacji wynika tylko, że zastosowane do ważenia wagi mają klasę dokładności IIII i spełniają wymagania, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r.

w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarów (Dz.U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152).

W dokumencie tym nie wskazuje się zakresu zastosowania wag, nie wynika to również z ww. rozporządzenia, jak również z protokołu pochylenia terenu, który jest dowodem na prawidłowość "zalegalizowania" stanowiska pomiarowego.

W związku z powyższym Sąd uznał zarzuty skarżącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia, a co za tym idzie podstawowy dowód z kontroli drogowej (protokół kontroli) w sposób oczywisty nie spełnia warunków określonych w art. 75 § 1 k.p.a. Skarżący już w piśmie z dnia [...] października 2013 r., powołując się na wyrok WSA

w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 239/13 podniósł, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II nie posiadają homologacji do pomiaru masy całkowitej oraz nacisków osi wielokrotnych. Taki sam zarzut powtórzył w odwołaniu, wskazując kolejny podobny wyrok WSA

w Warszawie z dnia 27 lipca 2012 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 1595/12. W ocenie skarżącego, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały w oparciu

o niewiarygodne pomiary, bowiem użyte do pomiarów wagi nie dają rękojmi rzetelnego wyznaczenia masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego. Wynika z tego, że skarżący kwestionował w toku postępowania administracyjnego wiarygodność dowodów, będących podstawą ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.

Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia, istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji, potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych, jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta użytych wag. Zasady użytkowania urządzeń określają producenci, co potem jest weryfikowalne w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. W przedmiotowej sprawie dołączone są tylko świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C/II, brak jest świadectw zgodności, homologacji oraz instrukcji obsługi. Sąd nie ma więc aktualnie możliwości sprawdzenia, czy przedmiotowe wagi posiadają homologację na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów, czy można za ich pomocą mierzyć naciski osi zespołu pojazdów (np. tak jak w przedmiotowej sprawie dwuosiowego ciągnika i trzyosiowej naczepy), a jeśli tak, to w jaki sposób, w jakich konfiguracjach. Organy nie wyjaśniły również, czy dla prawidłowego zważenia kontrolowanego pojazdu członowego ma znaczenie fakt, że - jak wynika ze świadectw legalizacji ponownej - obciążenie maksymalne każdej z użytych wag wynosi maksymalnie 10.000 kg. Istotne jest więc dokładne ustalenie przez organy

i wykazanie to dokumentacją, do jakiego rodzaju pomiarów zostały przeznaczone wagi typu SAW 10C/II. Dopiero wówczas będzie można przesądzić, czy przy pomocy dwóch ww. wag można mierzyć naciski tylko osi pojedynczych, czy również osi wielokrotnych oraz obliczać masę całkowitą pojazdów przez zsumowanie uzyskanych pomiarów (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., II GSK 1315/13, publ. CBOSA).

Sąd uznał za nietrafny zarzut strony dotyczący braku kompetencji osoby przeprowadzającej kontrolę, tj. młodszego kontrolera transportu drogowego, który jest inspektorem transportu drogowego w rozumieniu art. 76 ust. 1 u.t.d. Młodszy kontroler transportu drogowego to stanowisko służbowe inspektora transportu drogowego w rozumieniu u.t.d., a zatem jest on osobą uprawnioną do przeprowadzania kontroli przewozów drogowych, w tym pojazdów nienormatywnych. Takie stanowisko zajął również WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2011 rw sprawie VI SA/Wa 37/11 (publ. CBOSA).

Niezasadny jest zarzut skarżącego, że organy nieprawidłowo ustaliły adresata zaskarżonej decyzji. Z treści art. 140 aa ust. 3 pkt 1 P.r.d. wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie

z warunkami dla tego zezwolenia nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Niewątpliwie, wbrew zarzutom skargi, takim podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd był skarżący, a nie jego kierowca, czy też załadowca. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: "R." w ramach licencji nr [...], dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, natomiast kierowca K. K. w dniu [...] października 2013 r. wykonywał transport azotanu potasowego w imieniu i na rzecz skarżącego. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego transport ma charakter odpowiedzialności obiektywnej w tym znaczeniu, że nie jest uzależniona od istnienia winy po jego stronie. Organ nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność istnienia lub nieistnienia winy po stronie przedsiębiorcy, czy też prowadzącego pojazd kierowcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2007 r., VI SA/Wa 689/07, Lex nr 495236). Kara administracyjna za przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie P.r.d. skutku. Odpowiedzialność przewoźnika za przejazd po drodze krajowej pojazdem nienormatywnym jest odpowiedzialnością niezależną od innych podmiotów, o których mowa w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 P.r.d. (organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora). Skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby go zwolnić z powyższej odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z art. 140 aa ust. 4 P.r.d.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zakresie,

w jakim zaskarżona decyzja nie może być wykonana, orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku), zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200

i art. 205 § 1 p.p.s.a. 9punkt 3 wyroku).

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji ustali prawidłowo stan faktyczny w zakresie oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. W tym celu uzupełni materiał dowodowy przez dołączenie do akt administracyjnych instrukcji obsługi wag, użytych podczas przedmiotowej kontroli, świadectw ich homologacji oraz zgodności, jak również zarządzenia nr 50/2011 GITD. Na podstawie tak zgromadzonej dokumentacji prawnej i technicznej ponownie oceni sposób przeprowadzonego ważenia kontrolowanego pojazdu, przy uwzględnieniu powyższych wytycznych (art. 153 p.p.s.a.), konfrontując to z treścią protokołu kontroli oraz wyda stosowną decyzję, której uzasadnienie będzie odpowiadać art. 107 § 3 k.p.a. Poza tym wydaje się zasadnym poszerzenie materiału dowodowego przez uzyskanie opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag typu SAW 10C/II do pomiaru nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzyosiowych oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów (por. w. cyt. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., II GSK 1315/13). Jeśli organ I instancji uzupełni w powyższym zakresie materiał dowodowy i podda go stosownej analizie i ocenie, to wówczas zajmie stanowisko co do konieczności przesłuchania wnioskowanego przez skarżącego świadka – kierowcę K. K. na okoliczności związane z przebiegiem kontroli w dniu [...] października 2013 r. (wyda postanowienie odmowne lub przesłucha świadka).