Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 768/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. M., O. F., A. B. - "T.A." s.c. w T. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących J. M., O. F., A. B. - "T. A." s.c. w T. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), zwanej dalej u.p.i.s., w związku z art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a.:

1) wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "T." określony, jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

2) nakazał zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, i obrotowi hurtowemu lub detalicznemu wyrobami, o których mowa w pkt 1,

3) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "T." określonego, jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich i wyrobów jemu podobnych (tzw. "dopalaczy") oraz koniecznością natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów nakazał w drodze decyzji wycofanie ich z obrotu, w tym zamknięcie obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu. Wskazał jednocześnie, że strona po otrzymaniu decyzji, zobowiązana jest do natychmiastowego jej wykonania, a bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi uzasadnia nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31 a u.p.i.s., po rozpatrzeniu wniosku T. A. s.c. O. F., A. B., J. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia występowania na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "T." lub podobnych, określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich tzw. dopalaczy. Podniósł, że stwierdzenie to wynikało ze zgłaszanych przez oddziały toksykologiczne szpitali przypadków nagłych zachorowań młodych ludzi w wyniku używania różnych preparatów i substancji. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że zachorowania te mają charakter zatruć o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Dodatkowo przeprowadzone przez organy ścigania postępowanie uprawdopodobniło, że zachorowania nastąpiły po zażyciu preparatów nazywanych potocznie dopalaczami ,w których składzie znajdują się substancje o podobnym działaniu jak środki psychoaktywne. Substancje te nie są umieszczone na listach środków, których posiadanie oraz spożywanie jest zabronione.

Mając powyższe na względzie Główny Inspektor Sanitarny uznał, że produkty te nie mogą znajdować się w obrocie, gdyż stwarzają bezpośrednie zagrożenie nie tylko zdrowia, ale i życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów. Natomiast stosownie do treści art. 27 u.p.i.s. decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczyła wszystkich punktów sprzedaży oraz producentów wyrobów o nazwie "T.", określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich oraz innych o podobnym działaniu. Ze względu na konieczność szybkich działań w warunkach stanu zagrożenia życia i zdrowia, organy państwowej inspekcji sanitarnej, zgodnie z poleceniem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 8a ust 3 u.p.i.s., przeprowadziły na terenie całego kraju kontrole obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tych wyrobów.

Organ wskazał, iż decyzja ta była dostarczona do punktu sprzedaży "wyrobów kolekcjonerskich", należącego do T. A. s.c. O. F., A. B., J. M. W dniu [...] października 2010 r. w w/w punkcie sprzedaży produktów kolekcjonerskich, po dostarczeniu decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. nakazano unieruchomienie obiektu oraz pobrano do badań stwierdzone tam produkty kolekcjonerskie.

Główny Inspektor Sanitarny podniósł, że zgodnie z art. 27 ust. 2 u.p.i.s. państwowy inspektor sanitarny, w przypadku stwierdzenia naruszeń higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi nakazuje w drodze decyzji administracyjnej unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzja taka, z mocy prawa, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Organ zauważył, że art. 27 ust. 2 u.p.i.s., stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji jest szczególnym przepisem, wyposażającym GIS w uprawnienie do nadzwyczajnego, interwencyjnego, doraźnego i niezwłocznego działania. Stanowi on instrument realizacji ochrony zdrowia publicznego, co należy do ustawowych zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 1 u.p.i.s.). Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej. Działanie Głównego Inspektora Sanitarnego w granicach wyznaczonych przez art. 27 ust. 2 u.p.i.s., jest działaniem prewencyjnym, zapobiegawczym.

Organ podkreślił, że przesłanką wydania wskazanej decyzji jest stwierdzenie "bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi". W przepisie tym mówi się o takim zagrożeniu, które było spowodowane naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przy czym przepis art. 27 ust. 2 w/w ustawy nie określa tego, w jakim trybie stwierdzenie naruszenia tych wymagań powinno nastąpić. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego to stwierdzenie może stanowić nie tylko rezultat kontroli przeprowadzanej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale także być wynikiem innych ustaleń (ocen).

W niniejszej sprawie ustalenia te organ, poczynił opierając się na przypadkach odnotowanej interwencji medycznej ze wskazanego powodu, przypadkach zatruć tzw. dopalaczami, liczbie osób hospitalizowanych z powodu zażycia dopalaczy. Podniósł, że fakty, które są powszechnie znane nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.). Informację taką Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu przekazał również Minister Zdrowia pismem z dnia [...] października 2010r., a zatem organ konstytucyjnie odpowiedzialny za dział administracji rządowej - zdrowie, co uzasadniało w pełni użycie interwencyjnych instrumentów w które wyposażony był Główny Inspektor Sanitarny, a które pozwalają wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia.

Zdaniem organu podjęte działania uzasadnione były również brzmieniem art. 12 k.p.a., który nakazuje organowi działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami. Ponadto Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że zasada szybkości postępowania, w przypadku gdy występuje wielość podmiotów których działania prowadzą do zagrożenia życia i zdrowia poprzez produkcję lub wprowadzanie do obrotu tych samych produktów generujących owe zagrożenie, uprawnia do na zastosowania art. 62 k.p.a., który pozwala w sprawach, gdzie prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej na wszczęcie i prowadzenie jednego postępowania, dotyczącego więcej niż jednej strony. W takiej sytuacji organ administracji publicznej powinien wydać jedną decyzję administracyjną, w której rozstrzyga o prawach i obowiązkach wszystkich stron postępowania. Organ administracji może zastosować konstrukcję z art. 62 k.p.a. gdy w postępowaniu rozstrzygana jest sprawa administracyjna tożsama pod względem przedmiotowym, czyli której rozstrzygnięcie ukształtuje sytuację wielu podmiotów. Stwierdził, że w niniejszej sprawie zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego zachodzi tożsamość spraw administracyjnych, albowiem przedmiotem sprawy są tzw. "środki przeznaczone do celów kolekcjonerskich", których stosowanie przez ludzi prowadzi do potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia. Te same środki wprowadzane były do obrotu przez różne podmioty, co powoduje, że sprawa dotyczy interesów prawnych większej liczby stron. Wreszcie w sprawie konkretyzowana jest ta sama norma prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 2 u.p.i.s., a organem właściwym jest ten sam organ administracji. Zastosowanie przez Głównego Inspektora Sanitarnego instytucji współuczestnictwa stanowi również przejaw uproszczenia i przyśpieszenia postępowania.

Wydana przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzja, stanowiąca rezultat wspólnego postępowania wyjaśniającego, jest adresowana do każdej ze stron postępowania w sprawie. Każda ze stron ma prawo do wniesienia środka zaskarżenia.

Główny Inspektor Sanitarny podał także, iż w orzecznictwie dopuszcza się doręczenie kserokopii lub odpisu decyzji. Jest to czynność materialno- techniczna polegająca na przekazaniu stronie postępowania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślił nadto, że produkty kolekcjonerskie, które sprzedawała T. A. s.c. O. F., A. B., J. M. były opatrzone znakami ostrzegawczymi wskazującymi, że ich spożycie jest groźne dla zdrowia ludzkiego, a zatem było niewątpliwe, że wprowadzanie ich do obrotu, jako produktów kolekcjonerskich o jednoznacznym dla sprzedawcy i nabywcy przeznaczeniu wypełniało dyspozycję art. 27 ust. 2 u.p.i.s. Ponadto, wprowadzone ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej dodatkowe regulacje sprowadzające się do uznania produktów kolekcjonerskich o działaniu psychoaktywnym za środki zastępcze, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest w Polsce zakazane w pełni potwierdza zasadność decyzji z dnia [...] października 2010 r. i uniemożliwia jej zmianę.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli O. F., A. B., J. M., wspólnicy spółki cywilnej T. A.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucili jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. pomimo tego, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem skarżących rozstrzygnięcie organu I instancji nie zawierało konstytutywnych elementów decyzji tj. prawidłowego oznaczenia stron oraz podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Wnieśli o stwierdzenie nieważności obu decyzji bądź o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi zakwestionowali zastosowanie art. 62 k.p.a., gdyż stan faktyczny sprawy nie był wspólny dla wszystkich postępowań. W każdym z zamkniętych sklepów znajdowały się różnego rodzaju produkty, w tym takie których decyzja nie obejmowała. W sklepie, który prowadzili w ogóle nie znajdował się wyrób o nazwie "T.".

Nadto podnieśli, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., nie zawierała rozdzielnika i skierowana była jedynie do wiadomości wszystkich wojewodów, Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja nie zawierała własnoręcznego podpisu organu i doręczona została im w formie kserokopii. Wskazali, że w dniu [...] października 2010 r. został odwołany Główny Inspektor Sanitarny A. W. wobec czego, nie wiedzą, czy osoba, która podpisała decyzje posiadała stosowne umocowanie do działania jako organ administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanej przez Sąd decyzji jest art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, natomiast jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Główny Inspektor Sanitarny zastosował również art. 31 a ust. 1 u.p.i.s., stanowiący, iż Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. O podjęciu czynności Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę.

W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było odnieść się do zarzutu najdalej idącego, dotyczącego wystąpienia kwalifikowanej wadliwości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego i w konsekwencji konieczności stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego kwalifikowanymi wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych przesłanek określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności, a tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego, powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości, jego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza przepis w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Ponadto za rażące naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze. Stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny, w związku z czym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w tym trybie nie wystarczy stwierdzenie istnienia uchybień i wad w wydanym akcie administracyjnym. Wspomniane naruszenia przepisów prawa materialnego muszą zostać ocenione jako kwalifikowane, nie do pogodzenia z zasadą praworządności obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym.

Analizując kontrolowaną decyzję pod kątem wystąpienia powyższych przesłanek Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego oraz decyzja z dnia [...] października 2010 r., jakkolwiek są obarczone pewnymi wadami i oparte na niedostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym, to jednak nie są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa.

Sąd uznał jednak, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, iż jedną z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organ prowadzący postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Stosownie do tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (poddanego wszechstronnej analizie) organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Treść uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Motywy decyzji, obejmujące kryteria jakimi się kierował podejmując rozstrzygnięcie, winny nawiązywać w swoich ocenach wprost do stanu faktycznego istotnego w sprawie, w tym obejmować swoją treścią stanowisko organu względem argumentacji strony postępowania. Strona winna zostać przekonana o zasadności podjętego rozstrzygnięcia. W końcu, także zauważyć należy, iż zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Zdaniem Sądu wzmiankowane reguły postępowania administracyjnego nie były w niniejszej sprawie przestrzegane.

Jest niesporne, że Główny Inspektor Sanitarny był uprawniony do natychmiastowego działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu na terenie kraju. W przypadku stwierdzenia na podstawie informacji o podjętych interwencjach medycznych, przypadkach zatruć tzw. dopalaczami, czy wzrastającej w sposób nagły liczbie osób hospitalizowanych, u których stwierdzono zażycie tzw. "produktów kolekcjonerskich" ("dopalaczy") organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do których obowiązków ustawowych należy ochrona zdrowia publicznego poprzez m. in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 pkt 6 upis), zobligowane są do podjęcia odpowiedniej interwencji i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym także działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym. W okolicznościach faktycznych sprawy, takie informacje pojawiały się, więc organ był obowiązany do interwencji w trybie pilnym. Mógł więc wydać decyzję nakazującą wycofanie wyrobu z obrotu, mimo, iż do jednoznacznego ustalenia wystąpienia tego zagrożenia konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, w tym dokładne zbadanie produktów wycofanych z obrotu na terenie kraju.

Wskazać również należy, iż treści art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis.

W tym miejscu należy się odnieść do kontrolowanej decyzji organu odwoławczego oraz stwierdzić, iż jakkolwiek organ I instancji mógł, z uwagi na konieczność działania w trybie pilnym-interwencyjnym, działać na granicy, ew. z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, to już obowiązkiem organu II instancji było ponowne rozpoznanie sprawy, w jej całokształcie, z uwzględnieniem obowiązujących zasad postępowania.

I tak, w ocenie Sądu, błędne jest powoływanie się przez organ na notoryjność powszechną (art. 77 § 4 k.p.a.). Notoryjność jest stanem powszechnej znajomości danego faktu. Faktem powszechnie znanym w niniejszej sprawie może być okoliczność prowadzenia sklepów, w których sprzedawano określone produkty, natomiast cechom tym nie odpowiada ocena rzeczywistego, negatywnego wpływu substancji zawartych w tzw. "dopalaczach" na zdrowie i życie ludzkie. Skoro nie ma nawet definicji dopalacza to trudno uznać za oczywiste, że dopalacz jest niebezpieczny dla życia i zdrowia ludzkiego. Wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia tego rodzaju wpływu może uzasadniać, w szczególnych okolicznościach, zamknięcie określonych placówek handlowych, jednakże nie zwalnia to organu rozpatrującego ponownie sprawę administracyjną z obowiązku przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i ustalenia w jego wyniku, czy określone produkty zawierają substancje szkodliwe czy nie. Nie można też zaliczyć do faktów powszechnie znanych innych okoliczności wskazanych przez organ jako takie fakty tj. ilości przypadków odnotowanej interwencji medycznej z powodu zażycia dopalaczy, ilości przypadków zatruć tzw. dopalaczami, liczby osób hospitalizowanych z powodu zażycia dopalaczy, a także zakresu i stopnia stwierdzonych dolegliwości wynikających z zażycia dopalaczy, dostępności tych produktów w obiektach handlowych. Informacje te organ uznał za fakty powszechnie znane, które nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a). Stanowi to niewątpliwe naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.

Główny Inspektor Sanitarny ingerując w sferę prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na obrocie substancjami, co do których zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego - miał obowiązek zindywidualizowania kryteriów decyzji, wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepie skarżących rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W tym celu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego obejmującego badania laboratoryjne pobranych próbek, analizę substancji zawartych w produktach objętych zaskarżoną decyzją i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny zostać omówione w zindywidualizowany sposób i w odniesieniu do podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zlecił Pracowni Toksykologii Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego przeprowadzenie badań próbek tzw. dopalaczy pobranych w sklepie "D. c." ul. [...] [...] w T. Przedłożona opinia powinna zostać przeanalizowana przez organy i oceniona jako dowód w indywidualnej sprawie administracyjnej. Tymczasem w zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek odniesienia do wykonanych badań.

Wskazać w tym miejscu należy, że ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wymienia substancje, które są zróżnicowane w zależności od stopnia uzależniania, są to bowiem środki, których zażywanie może prowadzić do narkomanii. Cechą zaś narkomanii jest uzależnienie od środków psychoaktywnych wywołujących szkody zdrowotne. W celu ograniczenia tych szkód zdrowotnych ustawa przewiduje zwalczanie obrotu tymi środkami. Rzeczą jednak organu inspekcji sanitarnej jest wykazanie przesłanki z art. 27 ust. 2 ustawy o inspekcji sanitarnej, bowiem ten przepis stanowi materialno - prawną podstawę decyzji kontrolowanej. Wystąpienie więc określonych substancji winno zostać powiązane z określonymi wyrobami kolekcjonerskimi zatrzymanymi w sklepie skarżącej, jak również niezbędne jest wykazanie przez organ czy wyroby te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, a w uzasadnieniu decyzji organ winien dać temu wyraz. Jeśli bowiem zatrzymane w sklepie wyroby nie stanowiłyby produktów, o których mowa w treści rozstrzygnięcia organu I instancji, to nie powinny zostać wycofane z obrotu.

Oznacza to, że na organie administracji spoczywa obowiązek zebrania i oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest rozstrzygnąć indywidualną sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Jest więc zobowiązany rozpatrzyć wszystkie zgromadzone dowody.

Organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w stosunku do konkretnego podmiotu nie wyjaśnił powyższych kwestii, czym naruszył art. 7 kpa, 77 § 1 k.p.a., 80 kpa i 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Sanitarny zobowiązany będzie do zindywidualizowanej oceny produktów zabezpieczonych w sklepie skarżących i na tej podstawie ustalenia, czy są niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzkiego, czy też ich wpływ jest obojętny. Potwierdzenie szkodliwości skutkować powinno wydaniem decyzji utrzymującej decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] października 2010 r. w mocy, zaś ustalenie braku szkodliwości konkretnych produktów skutkować będzie uchyleniem decyzji z dnia [...] października 2010 r. w całości lub w części dotyczącej pewnej grupy zindywidualizowanych produktów

Uznając, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.