Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 928/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 24
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 29 ust. 2 pkt 21, art. 41 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 45 ust. 1, art. 48 ust. 1, 3 i 5, art. 48a ust. 1, art. 49e pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7a par. 1, art. 81a par. 1 i 2 pkt 1, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 29 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z [...] października 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. K. (dalej również inwestor; skarżący), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: Inspektor powiatowy; PINB; organ I instancji) z [...] lipca 2021 r. znak [...], wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.

W związku z pismami z Urzędu Gminy T. o przeprowadzenie kontroli na działce nr ewid. [...] w miejscowości W., gm. T. , Inspektor powiatowy w dniu [...] października 2020 r. przeprowadził na terenie tej nieruchomości czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, że:

- na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowane są trzy obiekty: 1) po prawej stronie działki zlokalizowany jest budynek w konstrukcji drewnianej posadowiony na płycie betonowej zrealizowany w sierpniu 2019 r.; 2) po lewej stronie działki zlokalizowany jest budynek hali – hala w konstrukcji stalowej wykonana z blachy trapezowej, posadowiona na kostce brukowej; hala powstała w sierpniu 2020 r.; 3) w tylnej części działki zlokalizowany jest magazyn namiotowy posadowiony na kostce ażurowej; obiekt powstał w czerwcu 2019 r.;

- dla przedmiotowej nieruchomości zostało wydane przez Starostę [...] pozwolenie na budowę nr [...] z [...] maja 2019 r. na budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z wewnętrzną instalacją gazową;

- według oświadczenia A. K. (obecnego współwłaściciela nieruchomości) opisane wyżej obiekty stanowią zaplecze budowy dla budynku mieszkalnego, na który wydano pozwolenie na budowę, dlatego też nie uzyskiwał stosownych pozwoleń na realizację opisane powyżej obiektów.

Podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB ustalił, że obecnie współwłaścicielami nieruchomości są A. K. i H. K., którzy nabyli przedmiotową nieruchomość [...] września 2020 r. po zmarłym J. K., dla którego zostało wydane przez Starostę [...] (dalej również: Starosta) pozwolenie na budowę nr [...] z [...] maja 2019 r.

W dniu [...] października 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo K. D. (współwłaścicielki działki sąsiedniej), stanowiącego wniosek o zbadanie legalności tych obiektów m.in. w zakresie odległości od działki sąsiedniej.

Starostwo Powiatowe w P. w piśmie z [...] grudnia 2020 r. (znak: [...]) poinformowało PINB, że dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - działka nr [...] zarejestrowano następujące sprawy: 1) znak [...] dotyczącą zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowego budynku gospodarczego w granicy z działką nr [...], w której Starosta P. wniósł sprzeciw, wskazując, że nie ma możliwości realizacji na przedmiotowej działce budynku tymczasowego; 2) znak [...] dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową, w której wydano decyzję nr [...] z [...] maja 2019 r. o pozwoleniu na budowę.

W związku z takimi ustaleniami PINB postanowił, że prowadzić 3 postępowania administracyjne dotyczące zabudowy na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w W. : 1) w sprawie legalności budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach w planie 10 x 5 m prowadzone pod sygn. [...]; 2) w sprawie legalności budowy budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m prowadzone pod sygn. [...]; 3) w sprawie tymczasowego obiektu budowlanego-magazynu namiotowego, posadowionego na kostce ażurowej o wymiarach w planie 3,70 x 6 m – prowadzone pod sygn. [...]

W dniu [...] lutego 2021 r. Inspektor powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. (znak: [...]) wstrzymał inwestorowi A. K. "roboty budowlane polegające na budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w W. , gm. [...]". Inspektor wojewódzki postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. (znak: [...]), w wyniku rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji, uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i w tym zakresie: 1. wstrzymał współwłaścicielom nieruchomości A. K. i H. K. prowadzenie robot budowlanych przy budowie budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę; 2. Poinformował inwestorów o możliwości złożenia na podstawie art. 48a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację budynku hali magazynowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...]; 3. poinformował inwestorów o konieczności wniesienia (na dalszym etapie postępowania) opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji tego obiektu budowlanego, która obliczana jest zgodnie z art. 49d ust. 1 Prawa budowlanego. Postanowienie Inspektora wojewódzkiego nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

Po bezskutecznym upływie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, PINB w piśmie z [...] czerwca 2021 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, z czego nie skorzystała żadna ze stron.

Następnie decyzją z [...] lipca 2021 r. Inspektor powiatowy nakazał współwłaścicielom nieruchomości, tj. A. K. i H. K., rozbiórkę budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w W. , gm. T. .

W odwołaniu A. K. (dalej również: skarżący; strona), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, zarzucił, że decyzja Inspektora powiatowego została wydana z naruszeniem art. 49e Prawa budowlanego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1333 ze zm.), polegającym na bezzasadnym jego zastosowaniu w niniejszej sprawie. W związku z powyższym wniósł o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania przed organem I instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest hala magazynowa w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m (pow. zabudowy 150,5 m kw.), o konstrukcji stalowej wykonanej z blachy trapezowej, posadowiona na kostce brukowej, na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w W. , gm. Tarnowo Podgórne.

Wskazując na treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże w art. 29 tej ustawy określone zostały obiekty i roboty budowlane, których wykonanie wymaga zgłoszenia oraz te których wykonanie nie wymaga uzyskania ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Podniósł, że budowa (w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) hali magazynowej o powierzchni ok. 150,05 m2. nie została zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec czego uznał, że w niniejszym przypadku budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę wypełnia hipotezę art. 48 Prawa budowlanego, zobowiązując organ I instancji do przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 48 i art. 49 tej ustawy. W tym zakresie organ przybliżył treść art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do argumentu odwołania, że przedmiotowy obiekt jako wiata stanowi zaplecze budowy do udzielonego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., Inspektor wojewódzki stwierdził, że z art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego wynika, że z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zwolniona została budowa obiektów czasowo służących prowadzeniu innych robót budowlanych. Powołując się na stanowisko orzecznictwa, organ odwoławczy wyjaśnił, że pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, czyli obiektów, których istnienie funkcjonalnie i czasowo powiązane jest z realizacją robót budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia; warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych jako zaplecza budowy jest jego całkowite wykorzystanie na cele budowy. Zdaniem organu, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że dla przedmiotowej nieruchomości zostało wydane (dla uprzedniego właściciela) pozwolenie na budowę, niemniej jednak przedmiotowy budynek [którego dotyczy to postępowanie] stanowi obiekt wykorzystywany do celów gospodarczych, a jego powierzchnia zabudowy jest większa niż projektowanego budynku mieszkalnego, na którego realizację poprzedni właściciel działki uzyskał pozwolenie na budowę (powierzchnia hali wynosi około 150,5 m kw.). W ocenie Inspektora wojewódzkiego, nie ulega także wątpliwości, że na przedmiotowej działce nie były (także w dniu kontroli) prowadzone żadne roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego, na które wydano pozwolenie na budowę nr [...]; inwestor nie powiadomił też właściwego organu o rozpoczęciu robót budowlanych (związanych z pozwoleniem na budowę nr [...]). Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że roboty związane z budową budynku mieszkalnego nie zostały w ogóle rozpoczęte. Ponadto organ podniósł, że A. K. skierował do Starosty [...] wniosek z dnia [...] września 2020 r. o zamiarze budowy tymczasowego budynku gospodarczego w granicy z działką nr [...] o nieregularnym kształcie trapezu i wysokości 4,70 m, a Starosta P. decyzją z [...] października 2020 r. znak [...] wniósł sprzeciw wobec zamiaru budowy tego obiektu z uwagi na niezgodność przedmiotowego obiektu m.in. z przepisami planistycznymi.

W takich warunkach organ II instancji uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przedmiotowego obiektu uznać za zaplecze budowy, która nie została nawet rozpoczęta, a który obecnie wykorzystywany jest jako obiekt gospodarczy. W konsekwencji stwierdził, że organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.

Idąc dalej, Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że zgodnie z art. 48a Prawa budowlanego procedurę legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę rozpoczyna złożenie wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy obiekcie. Wskazując na to, że właściciele przedmiotowego obiektu nie złożyli wymaganego przepisami prawa wniosku o legalizację, organ II instancji stwierdził, że tym samym nie skorzystali oni ze swojego uprawnienia w tym zakresie. Według organu odwoławczego PINB prawidłowo wydał nakaz rozbiórki, bowiem brak złożenia wniosku o legalizację powoduje, że w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie powoduje, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Podkreślił także, że organy nadzoru budowlanego informowały skarżącego o treści art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, natomiast na tym etapie postępowania podważanie zasadności wydanego przez Inspektora wojewódzkiego postanowienia z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] jest nieuzasadnione, gdyż strona nie skorzystała z prawa do zaskarżenia tego postanowienia do sądu administracyjnego.

Ponadto Inspektor wojewódzki stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił adresatów obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją, zgodnie z brzmieniem art. 52 Prawa budowlanego, uznając za zasadne, aby obowiązek nałożony został na właścicieli nieruchomości, na której zrealizowany jest obiekt.

W skardze na decyzję Inspektora wojewódzkiego A. K. (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) wniósł o uchylenie obydwu decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., a także naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego.

W motywach skargi pełnomocnik podniósł, że powołanie się przez organ na brak wykonywania prac budowlanych związanych z realizacją domu jednorodzinnego, dla którego została wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz o udzieleniu pozwolenia na budowę jest całkowicie chybione. W jego ocenie, wymóg czasowego powiązania istnienia budynku stanowiącego zaplecze budowy z realizacją robót budowlanych prowadzonych na podstawie udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę nie musi być rozumiany w taki sposób, jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego w tej sprawie. Podniósł, że zaplecze budowy powinno powstać przed rozpoczęciem właściwej budowy, a więc zanim rozpocznie się wykonywanie robót budowlanych na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę; wobec tego czasowe powiązanie istnienia zaplecza budowy z realizacją właściwej budowy, na którą inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, nie musi polegać włącznie na jednoczesnym istnieniu zaplecza budów oraz realizacją właściwych robót budowlanych. W jego ocenie, wymóg czasowego powiązania istnienia zaplecza budowy z realizacją właściwej budowy, a więc tej, dla której inwestorowi udzielono pozwolenia na budowę, można – a nawet należy – traktować jako spełniony tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę. W tym względzie wskazał na to, że do dnia przeprowadzenia kontroli, a nawet do dnia wydania w sprawie zaskarżonej decyzji "pozwolenie na budowę (...) nie uległo wyekspirowaniu, a w każdym razie nie stwierdzono jego wygaśnięcia; ergo: pozostawało ono w obrocie prawnym". Dalej stwierdził, że wobec tego skarżący mógł przystąpić do wykonywania robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego, którego dotyczy pozwolenie na budowę nr [...] i zachodziła uzasadniona potrzeba korzystania przezeń w związku z tym z zaplecza budowy w postaci przedmiotowego budynku magazynowego o kształcie trapezu.

Ponadto podniósł, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego nie mają żadnego znaczenia gabaryty zaplecza budowy ani też nie ma żadnego znaczenia dla kwalifikowania jakiegoś budynku jako zaplecza budowy to, czy budynek tej jest czy nie jest większy od budynku "właściwego", to jest tego, który ma zostać wybudowany na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. W jego ocenie, nie stanowi również żadnego ustawowego kryterium, od którego spełnienia zależne jest traktowanie danego budynku jako zaplecza budowy, to, czy budynek ten jest całkowicie wykorzystywany na cele budowy. Stwierdził, że sformułowanie takiego wymogu świadczy wyłącznie o oparciu rozstrzygnięcie na opresji względem inwestora, a także na interpretacji art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego zakazanej na podstawie art. 7a § 1 K.p.a. Zdaniem pełnomocnika, o opresyjnym podejściu przez organy nadzoru budowlanego do sytuacji skarżącego świadczy także pominiecie wiadomej organom okoliczności, że skarżący utracił ojca i że ta okoliczność stanowiła istotną przeszkodę w przystąpieniu do realizacji budynku mieszkalnego, na który ojciec strony uzyskał pozwolenie na budowę nr [...]. Z tego względu zarzucił organom nadzoru budowlanego naruszenie art. 81a § 1 K.p.a., gdyż organy nadzoru budowlanego zignorowały tę okoliczność faktyczną.

Poza tym podniósł, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w podstawie prawnej odpowiedniego przepisu Prawa budowlanego, co także świadczy o wadliwości tej decyzji i naruszeniu art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie posiada usprawiedliwionych postaw.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Przedmiotowa sprawa została uprzednio skierowana do rozpoznania w takim trybie, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie odpowiedniego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przed rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy strony postępowania zostały poinformowane o skierowaniu sprawy do rozpoznania w tym trybie i zapewniono im możliwość złożenia na piśmie ewentualnych wniosków lub przedstawienia twierdzeń, które mogłyby zostać podnoszone na rozprawie.

Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] października 2021 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną przez A. K. decyzję PINB z [...] lipca 2021 r. wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że taka okoliczności jak śmierć najbliższego krewnego (tu: ojca skarżącego), jakkolwiek zawsze stanowi doniosłe (i tragiczne w swym wymiarze) wydarzenie w życiu każdego człowieka, to jednak nie może rzutować na proceduralną i materialną warstwę Prawa budowlanego, które określone skutki wiąże ściśle z obiektywnymi ustaleniami dotyczącymi obiektów budowlanych i ich legalności. Działania przepisów Prawa budowlanego nie można w szczególności ograniczać czy wyłączać z uwagi na osobiste okoliczności leżące po stronie inwestorów czy właścicieli nieruchomości.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki, Sąd stwierdza, że nie miał żadnych wątpliwości co do tego, że orzeczenie Inspektora wojewódzkiego jest prawidłowe. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Inspektor wojewódzki miał wszelkie podstawy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Nie zachodziły zaś warunki do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zarazem art. 48 ust. 3 tej ustawy stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Jak wynika z ustaleń kontroli z dnia [...] października 2020 r. sporny obiekt w postaci budynku hali w konstrukcji stalowej, wykonanej z blachy trapezowej, posadowionej na kostce brukowej, która powstała w sierpniu 2020 r., jest ewidentnie budynkiem o funkcji gospodarczej, w takim celu użytkowany. Z materiału poglądowego wynika, że jest on wykończony (podnoszona brama, drzwi, okno) i stanowi samodzielną konstrukcyjnie całość.

Sporny obiekt nie może być zapleczem budowy, gdyż wedle ustaleń organu, przyznanych przez samego skarżącego, budowa na podstawie udzielonego jego ojcu pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nie została w ogóle rozpoczęta. Skoro bowiem nie zgłoszono rozpoczęcia robót budowlanych w kierunku budowy projektowanego budynku mieszkalnego, to nie może być mowy ziszczeniu się przesłanki posadowienia budynku zaplecza budowy zwolnionego z pozwolenia na budowę i zgłoszenia w trybie art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego (poprzednio przed [...] września 2020 r.: art. 29 ust. 2 pkt 24 Prawa budowlanego), tj. obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonego na terenie budowy.

W ocenie Sądu ustalone jednoznacznie okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, co do konsekwencji prawnych, jakie powinny być wyprowadzone w stanie faktycznym sprawy. Na działce [...] ewidentnie posadowiono budynek, który jest obecnie wykończony (stan zamknięty) – czemu nie sposób zaprzeczyć – pełni samodzielnie funkcje gospodarcze, a nie związane z realizacją budowy obiektu mieszkalnego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].

Przed przystąpieniem do realizacji budynku hali magazynowej nie dopełniono odpowiednich procedur w świetle Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dopiero po uzyskaniu informacji o planowej kontroli, próbował zgłosić w Starostwie Powiatowym w P. (wniosek z dnia [...] września 2020 r.) zamiar budowy tymczasowego budynku gospodarczego w granicy z działką o nr ewid. [...] o nieregularnym kształcie trapezu i wysokości 4,70 m, jednak Starosta P. decyzją z [...] października 2020 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 5 i 6 pkt 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru budowy takiego obiektu.

Poza tym również doświadczenie życiowe i względy logiki wskazują na to, że przedmiotowy obiekt nie może stanowić zaplecza budowy budynku mieszkalnego, skoro zaplecze budowy służy wykonawcy robót jako miejsce organizacji procesu budowy i jest stosownie do tego wyposażone. Stan zagospodarowanie działki nr [...] w najmniejszym stopniu nie wskazuje na zorganizowanie tam zaplecza dla budowy budynku mieszkalnego, na którego realizację uzyskano uprzednio pozwolenie na budowę. Nie miały miejsca działania związane z rozpoczęciem budowy (realizacji budynku mieszkalnego), o których mowa w art. 41 Prawa budowlanego i następnych. W szczególności inwestor nie zawiadomił organu nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych (ust. 4) ani nie wytyczył geodezyjnie obiektu w terenie w ramach prac przygotowawczych (ust. 2 pkt 1). Ten sam obwiązek dotyczył innych prac przygotowawczych, jak właśnie zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów (ust. 2 pkt 3). Nie zostało też chociażby wykazane przez stronę podjęcie działań wskazanych w art. 42 ust. 1 i 2 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. zapewnienie objęcia kierownictwa budowy oraz nadzór nad robotami i prowadzenie dziennika budowy, który jest urzędowym dokumentem przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót (art. 45 ust. 1). Nadto Sąd zauważa, że uwagi Inspektora wojewódzkiego dotyczące wielkości obiektu względem rozmiaru projektowanego budynku mieszkalnego miały jedynie uboczne znaczenie, zatem zarzuty skargi nie mają istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Wszystko, co zostało dotychczas powiedziane, oznacza, że w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty zaktualizowała się kompetencja (i obowiązek) organu nadzoru budowlanego do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego o wstrzymaniu budowy, jak i o poinformowaniu właścicieli nieruchomości o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej i zasadach jej obliczania. Finalnie w niniejszej sprawie ostatecznym postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. (znak: [...]) Inspektor wojewódzki, w wyniku rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji, uchylił zaskarżone postanowienie PINB z [...] lutego 2021 r. w całości i w tym zakresie wstrzymał współwłaścicielom nieruchomości A. K. i H. K. prowadzenie robot budowlanych przy budowie budynku hali magazynowej w kształcie trapezu o wymiarach w planie 10,90 x 11,10 x 12,45 x 17,25 m zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto odpowiednio poinformował inwestorów o możliwości złożenia na podstawie art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację budynku hali magazynowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], jak i o konieczności wniesienia (na dalszym etapie postępowania) opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji tego obiektu budowlanego. Postanowienie Inspektora wojewódzkiego nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Sąd na gruncie przepisów art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: P.p.s.a. nie doszukał się też podstaw do zakwestionowania tego postanowienia. Właściciele nieruchomości nie złożyli zaś przedmiotowego wniosku o legalizację obiektu. W takiej sytuacji PINB był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.

Odnosząc się do zarzutu braku wskazania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji odpowiedniego przepisu Prawa budowlanego, Sąd wyjaśnia, że osnowa decyzji i jej uzasadnienie stanowią całość. Dlatego też przywołanie właściwych przepisów uzasadnianiu decyzji, nie w wyodrębnionej na wstępie części w postaci podstawy prawnej nie świadczy o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Inspektor wojewódzki w odpowiedni sposób wyjaśnił, jakie przepisy znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w tym przede wszystkim zaistnienie przesłanki z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto skarżący był poinformowany o treści art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego w uzasadnieniu postanowienia Inspektora wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zastosowanie przepisów praw materialnego było prawidłowe.

W takich warunkach Sąd nie doszukał się po stronie organów nadzoru budowlanego naruszenia art. 7, art. 7a § 1, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ani także naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji przedmiotowego obiektu hali magazynowej). W sprawie nie było żadnych wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w tym ostatnim przepisie (czy aktualnie art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego), które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. Ponadto nie miały miejsca takie niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny być rozstrzygane na korzyść strony (art. 81a § 1 K.p.a.). Poza tym przepisu tego nie stosuje się m.in. jeżeli w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich (art. 81a § 2 pkt 1 K.p.a.).

Należy podkreślić, że skoro organ nadzoru budowlanego zasadnie wydał postanowienie na podstawie art. 48 ust. 1, 3 i 5 Prawa budowlanego, a skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu na podstawie art. 48a ust. 1 tej ustawy, to zachodziły podstawy do zastosowania art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.