Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2891/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 377/15 w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W.M. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 grudnia 1990r. W.M. wystąpił o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez M.B. w miejscowości D. przy ul. [...], powiat [...], w miejscowości B. przy ul. [...], powiat [...] i w miejscowości K. przy ul. [...], powiat [...], dawne województwo [...].

Następnie wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008r. W.M. ponownie wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej jego prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w B., K. i D.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. Wojewoda [...] uznał, że W.M. posiada prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B. przy ul. [...], powiat [...], dawne województwo [...] i wezwał stronę do załączenia operatu szacunkowego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] Wojewoda [...] potwierdził W.M. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości B. przy ul. [...], powiat [...], dawne województwo [...], obecnie Ukraina oraz odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości w miejscowości D. przy ul. [...], powiat [...], w miejscowości K. przy ul. [...] i ul. [...], powiat [...], dawne województwo [...], obecnie Ukraina. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył dowodów potwierdzających, że M.B. była właścicielką ww nieruchomości. Ponadto zdaniem organu strona nie występowała z wnioskami o rekompensatę za nieruchomość pozostawioną w D., której właścicielem była J.M. oraz za nieruchomość pozostawioną w K. przy ul. [...], której właścicielem był W.K.

Odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty (pkt 5) wniósł W.M.

Rozpatrując sprawę niniejszą Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzają fakt pozostawienia przez M.B. nieruchomości w miejscowości D. przy ul. [...], w miejscowości K. przy ul. [...] i ul. [...] i czy strona występowała z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J.M. oraz W.K.

Organ II instancji wskazał, że strona przedstawiła dokumenty mające jej zdaniem świadczyć o pozostawieniu przez M.B. ww nieruchomości tj.: akt kupna-sprzedaży z dnia [...] lutego 1930r., repertorium nr [...] , dotyczący sprzedaży przez P.B. działki ziemi sadybowej w D. przy ul. [...] o powierzchni 856 m² wraz z zabudowaniami mieszkalnymi i gospodarczymi na rzecz M.B., dowód ubezpieczenia nr [...] z dnia [...] marca 1931r. dotyczący nieruchomości położonej w D. przy ul. [...], wystawiony na nazwisko M.B., plan sytuacyjny działki miejskiej na prawie dziedziczno-czynszowego posiadania położonej w K. przy ul. [...] z dnia [...] stycznia 1929r. wystawionego dla M.J., zaświadczenie Magistratu Miasta K. z dnia [...] listopada 1932r. o wydzierżawieniu O.W. działki ziemi miejskiej położonej w K. przy ul. [...], zaświadczenie Zarządu Miejskiego m. K. z dnia [...] grudnia 1933r., zgodnie z którym O.W. zamiast wykonania remontu domu położonego w K. przy ul. [...] (dawniej [...]), wybudowała w latach 1928-1929 nowy, wydany M.B. jako obecnej właścicielce nieruchomości, akt testamentowy M.B. z dnia [...] maja 1932r. dotyczący nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] , plan działki ziemi z dnia [...] kwietnia 1934r. o ogólnej powierzchni 1044,50 m², położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej własność M.B., zabudowanej domem drewnianym tynkowanym oraz chlewem drewnianym, dowód ubezpieczeniowy nr [...] z dnia [...] czerwca 1936r. dotyczący nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] wystawiony na nazwisko M.B.

Minister zauważył, że z oświadczenia W.M. z dnia 23 sierpnia 2006r. wynika, że M.B. opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1944r., tymczasem przedstawione przez stronę dokumenty dotyczące ww. nieruchomości pochodzą z lat 1930-1936, a zatem odnoszą się do stanu prawnego istniejącego 8 lat przed datą opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez M.B. W związku z powyższym w ocenie organu nie mogą one stanowić dowodu na własność nieruchomości w chwili ich pozostawienia.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia 22 marca 1947r., wskazujące, że J.M. pozostawiła w D. przy ul. [...] następujący majątek nieruchomy: dom mieszkalny, parterowy, murowany, kryty blachą, składający się z 6-ciu pokoi, 2-ch kuchni, o powierzchni wewnętrznej izb 200 m², skład drewniany, kryty blachą wym. 10m x 3m oraz plac o powierzchni 856 m². Powyższe oznacza zdaniem organu, że nieruchomość o powierzchni 856 m², o której mowa w akcie kupna-sprzedaży z dnia [...] lutego 1930r. repertorium nr [...] oraz dowodzie ubezpieczenia nr [...] z dnia [...] marca 1931r. jest tożsama z nieruchomością o powierzchni 856 m², o której mowa w ww orzeczeniu PUR. W świetle powyższego Minister uznał, że właścicielem nieruchomości położonej w D. była J.M., a nie M.B.

Zdaniem Ministra, organ I instancji prawidłowo uznał również, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie przedłożył dowodów świadczących o pozostawieniu przez M.B. nieruchomości w K. przy ul. [...], a z załączonej do akt sprawy kserokopii orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia [...] września 1946r. wynika, że właścicielem tej nieruchomości był W.K.

Minister podniósł, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie wniosku z dnia 14 grudnia 1990r., w którym W.M. wystąpił o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez M.B. w miejscowości D. przy ul. [...], w miejscowości B. przy ul. [...] i w miejscowości K. przy ul. [...]. Następnie wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008r. ponownie wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w B., K. i D.

W ocenie organu odwoławczego żądanie zawarte w ww. wnioskach nie budzi wątpliwości i dotyczy wyłącznie rekompensaty za mienie pozostawione przez M.B. w B., K. i D. W związku z powyższym Wojewoda [...] nie był uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do innych nieruchomości niż te określone we wniosku. Minister nie podzielił stanowiska skarżącego jakoby wnioskami z dnia 14 grudnia 1990r. i 22 grudnia 2008r. wystąpił on również o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez J.M. i W.K., gdyż wyraźnie wyspecyfikował po kim wnosi o rekompensatę, podając adresy nieruchomości i dodając, że jest jedynym spadkobiercą M.K. primo voto B. Minister zauważył, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego pełnomocnik skarżącego wielokrotnie podkreślał, że z wniosku jego klienta toczy się postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w B., K. i D. przez M.B.

Minister stwierdził, że strona nie kwestionowała ustaleń poczynionych przez organ I instancji w zakresie praw do nieruchomości opisanych we wniosku , które to wynikają bezpośrednio z dokumentów repatriacyjnych M.B. i J.M., przekraczających granice w innej dacie i rejestrujących inne mienie jako pozostawione. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że z orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z dnia [...] marca 1947r. wynika, że właścicielem nieruchomości pozostawionej w D. była J.M., a z kserokopii orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...]z dnia [...] września 1946r. wynika, że właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] był W.K., a W.M. nie wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez te osoby.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.M.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 11 maja 2015r. skarżący podniósł, że jest jedynym spadkobiercą M.K. I voto B., J.M. i W.K., a jego wniosek z 22 grudnia 2008r. dotyczył nieruchomości pozostawionych przez te osoby w K., D. i B. Z przyczyn dla niego niezrozumiałych organy orzekające przeprowadziły postępowanie dotyczące tylko jednej nieruchomości położonej w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w zakresie punktu 5 w odniesieniu do odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości w miejscowości D. przy ul. [...], zaś oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), prawo do rekompensaty przysługuje co do zasady właścicielowi nieruchomości, o ile spełnia on wymagania określone w pkt 1 i 2 powołanego przepisu, tj. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 oraz posiada obywatelstwo polskie. W przypadku śmierci właściciela prawo do rekompensaty przysługuje natomiast wszystkim lub niektórym spadkobiercom (art. 3 ust. 2 ustawy).

Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie by ubiegający się o rekompensatę mogli zrealizować swoje prawo. Brak spełnienia jednej z nich powoduje wydanie przez organ decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 ustawy).

Z uwagi na tak ukształtowane przesłanki uzyskania prawa do rekompensaty, w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem o przyznanie takiego prawa kluczowa jest kwestia, kto był właścicielem pozostawionej nieruchomości. Tylko bowiem właściciel lub jego spadkobierca może być beneficjentem prawa do rekompensaty, które – zgodnie z wyraźną dyspozycją art. 4 ustawy – jest niezbywalne. W art. 6 ust. 4 pkt 1-3 ustawy wymieniono natomiast przykładowo, jakie źródła dowodowe mogą służyć ustaleniu właścicieli pozostawionych nieruchomości.

Sąd pierwszej instancji wskazał kolejno, że postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony (art. 5 ust. 1 ustawy), a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o to prawo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 742/10 i z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 900/12; cbois.nsa.gov.pl). To ona, zgodnie z art. 6 ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami tymi mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw (art. 6 ust. 4 ustawy). W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w B., K. i D. przez M.B. wystąpił W.M. – spadkobierca M.B. We wniosku z dnia 14 grudnia 1990 r. wystąpił on o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez M.B. w D. przy ul. [...], B. przy ul. [...] i w K. przy ul. [...]. Następnie wnioskiem z dnia 22 grudnia 2008 r. wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione w B., D. i K. załączając pismo z dnia 14 grudnia 1990 r. skierowane do Urzędu Rejonowego w [...], w którym wymienił nieruchomości pozostawione w D. przy ul. [...] o pow. 856 m², dom chlew i ustęp, w B. przy ul. [...] o pow. 6126 m², w tym 5237 m² ogrodu owocowego i dom 11 izbowy, w K. przy ul. [...] o pow. 1044,5 m² z domem mieszkalnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] potwierdził W.M. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B. przy ul. [...], odmawiając potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostałe nieruchomości. Organy obu instancji uznały, że wniosek W.M. z dnia 14 grudnia 1990 r. wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie i ponowiony w dniu 22 grudnia 2008 r. dotyczył wyłącznie nieruchomości pozostawionych przez jego babcię M.B., czego potwierdzeniem jest treść pism kierowanych do organu I instancji, z których zdaniem organu jasno wynika, że wnioskodawca domaga się potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione wyłącznie przez M.B. (pisma z dnia 23 marca 2011 r., 27 sierpnia 2014 r., 27 października 2014 r.).

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy orzekające prawidłowo odmówiły W.M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.B. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], ponieważ zgromadzone w sprawie dokumenty dotyczące tej nieruchomości, tj. plan sytuacyjny działki z 1929 r., zaświadczenie Magistratu Miasta K. z 1932 r., zaświadczenie Zarządu Miejskiego m. K. z 1933 r., akt testamentowy z 1932 r., plan działki z 1934r. i dowód ubezpieczeniowy z 1936 r. – nie potwierdzają w sposób bezsporny, aby ww. osoba w dniu opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w dniu wybuchu wojny w 1939 r., była właścicielką przedmiotowego mienia.

Jak wskazał Sąd, z powyższych dokumentów w żaden sposób nie można zatem wywieść, jak żąda tego skarżący, aby M.B. na dzień opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była właścicielką przedmiotowego mienia. Jak zauważył organ I instancji, co podzielił Sąd, z dokumentów tych wynika, że nieruchomość w K. przy ul. [...] stanowiła własność miasta K. i była jedynie dzierżawiona przez M.B. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o stanie nieruchomości w dniu opuszczenia byłego terytorium RP, przedłożone zaś dowody wpłat mogą jedynie świadczyć o zamiarze nabycia przez M.B. przedmiotowej nieruchomości od miasta.

Kolejno Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przypadku składania wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty, swoje prawo do nieruchomości należy udowodnić na datę jej opuszczenia. Ustawodawca określając krąg osób uprawnionych do rekompensaty za utracone mienie nie przyznał bowiem tego prawa wszystkim obywatelom polskim, posiadającym w przeszłości nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale wyłącznie tym, którzy byli ich właścicielami w momencie repatriacji i przy spełnieniu przez nich łącznie wszystkich warunków określonych w art. 2 ustawy. To zaś, że tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości w dacie jej opuszczania musiał być przynależny repatriantowi, wynika z samej istoty zdarzenia, z jakim związane jest omawiane uprawnienie, tj. "pozostawieniem nieruchomości" w określonych w art. 1 ustawy okolicznościach. O pozostawieniu rzeczy można bowiem mówić jedynie wówczas, gdy przynależała ona do jednostki, która twierdzi, że ją pozostawiła. W tej sytuacji za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy i błędnego uzasadnienia prawnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w odniesieniu do ww. nieruchomości jak również naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Sąd pierwszej instancji nie stwierdził też naruszenia art. 7, z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz czynności niezbędnych do jej załatwienia. Jak wynika bowiem z akt sprawy Wojewoda [...], oprócz zobowiązania skarżących do przedłożenia dokumentów, z których wynikałoby prawo własności ich poprzedników prawnych do nieruchomości opuszczonej, sam występował do różnych instytucji w celu uzyskania dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (pismo do Konsulatu RP w L. z dnia 7 czerwca 2011 r. k. 115 akt administracyjnych, pismo z dnia 18 marca 2010 r. do Archiwum Państwowego w L. k. 111).

Sąd dodał też, że ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w L. z dnia [...] lipca 1946 r. wynika, iż M.B. pozostawiła jako właścicielka nieruchomość wyłącznie w B. przy ul. [...], z tytułu pozostawienia której potwierdzone zostało prawo do rekompensaty. Ponadto sama właścicielka mienia w oświadczeniu z dnia 11 maja 1946r. (k. 119 akt administracyjnych) wskazała pozostawione mienie w B. nie wymieniając żadnej innej nieruchomości.

Zasadnie również zdaniem Sądu pierwszej instancji organy odmówiły W.M. prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną w K. przy ul. [...], ponieważ wniosek w tym przedmiocie został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., bo dopiero w dniu 11 kwietnia 2011 r.(pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 23 marca 2011 r. z załączonym orzeczeniem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w O. z dnia [...] września 1946 r. – k. 142-144 akt administracyjnych). Wprawdzie, jak wskazał Sąd, załączone orzeczenie jest jedynie kserokopią, w związku z czym nie może stanowić dokumentu urzędowego potwierdzającego fakt pozostawienia mienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę w nim wskazaną (W.K., który jak twierdzi skarżący, jest jego poprzednikiem prawnym), jednakże biorąc pod uwagę fakt, że wniosek w tym przedmiocie został złożony po upływie ustawowego terminu, okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia pozostaje również w tej sytuacji błędne uzasadnienie organów orzekających w odniesieniu do tej nieruchomości. Brak jest ponadto jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że właścicielką tego mienia była M.B. w dacie opuszczenia przez nią byłych terenów Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku należało dołączyć dokumenty wymienione w art. 6 przedmiotowej ustawy. W przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 1-3 ww. artykułu wojewoda zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6).

Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd organów obu instancji, że w terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. został złożony wniosek W.M. z dnia 14 grudnia 1990 r., ponowiony w dniu 22 grudnia 2008 r., który miał określony zakres przedmiotowy i dotyczył nieruchomości położonych w B. przy ul. [...], D. przy ul. [...] i w K. przy ul. [...]. Wniosek ten można było modyfikować, w tym rozszerzać co do zakresu nieruchomości, jednak tylko do dnia 31 grudnia 2008 r., bowiem przepis art. 5 ust. 1, określając termin, który jest terminem prawa materialnego, nie pozwala po tym okresie skutecznie domagać się rekompensaty za inne mienie niż zgłoszone przed tą datą. Wszelkie zaś roszczenia zgłoszone po tej dacie wygasają. Tym samym podanie złożone w dniu 11 kwietnia 2011 r. stanowiło, zdaniem WSA w Warszawie, odrębny wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, bowiem dotyczy innej nieruchomości niż wskazane we wcześniejszym pismach.

Sąd podkreślił, że skoro przepis prawa materialnego zakreśla wprost termin do dokonania danej czynności, to termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ administracji publicznej z urzędu ani na wniosek strony. Tym samym nie mają tu zastosowania zasady wyprowadzone z doktryny i orzecznictwa, że sprawa do chwili rozstrzygnięcia może być modyfikowana w ten sposób, że zmienia się jej zakres przedmiotowy.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt K 2/045, wynika, iż przyrzeczona kompensacja dla tzw. "zabużan" miała przede wszystkim cechy świadczenia "pomocowego" o charakterze w pierwszej kolejności socjalnym (a nie tylko odszkodowawczym), umożliwiającego obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej ponowny start życiowy po utracie mienia pozostawionego poza nowymi granicami państwa polskiego. Była, zgodnie z postanowieniami umów republikańskich, przeznaczona wyłącznie dla obywateli RP (wg stanu prawnego z dnia 1 września 1939 r.) narodowości polskiej i żydowskiej, którzy - decydując się na przesiedlenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w jej granicach po II wojnie światowej - manifestowali tym postępowaniem swą więź z państwem i narodem polskim. Zaakcentowano również, że w odniesieniu do tych osób (inaczej niż w przypadku nacjonalizacji mienia) nie nastąpiło przymusowe przejęcie ich praw majątkowych lub zarządu mieniem przez państwo polskie czy jego instytucje. Państwo polskie, a z instytucjonalnego punktu widzenia - Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej - nie stało się bowiem beneficjentem przejęcia czy też tylko użytkownikiem mienia (ruchomego oraz nieruchomego) pozostawionego poza wschodnimi granicami państwa polskiego a zmiana granic nie została spowodowana przez państwo polskie ani nie przyczyniło się ono do tej zmiany. Zatem kompensacja wartości pozostawionego mienia przez państwo polskie nie miała i nadal nie ma natury i cech odszkodowania (w znaczeniu cywilnoprawnym) za mienie wywłaszczone de facto (lub bez podstawy prawnej), ale charakter sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach.

Stosownie do przepisu art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania. W zależności więc od wniosku strony postępowanie może być prowadzone w odniesieniu do różnych nieruchomości, strona ma prawo również nie składać wniosku o rekompensatę. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy brak było jakichkolwiek dokumentów świadczących o wątpliwościach organu co do zakresu przedmiotowych wniosków z dnia 14 grudnia 1990r. i z dnia 22 grudnia 2008 r. , organ administracji nie wyjaśniał tej kwestii.

Natomiast kwestię tę zdaniem Sądu pierwszej instancji organ winien był wyjaśnić w odniesieniu do nieruchomości położonej w D. przy ul. [...], ponieważ jak wynika z treści wniosku z dnia 14 grudnia 1990 r. jak i z dnia 22 grudnia 2008 r. W.M. wniósł o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione m.in. w tej miejscowości. Wprawdzie wnioskodawca wskazywał, że mienie to zostało pozostawione przez M.B. II voto K., jednakże w dniu 13 lutego 2007 r. do organu I instancji zostało złożone m.in. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w O. z dnia [...] marca 1947 r., z którego wynika, że nieruchomość położoną w D. przy ul. [...] pozostawiła J.M., a nie M.B. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było wyjaśnienie, czy J.M. żyje, a jeżeli nie, to czy W.M. jest jej spadkobiercą .

Jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, analiza treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wnioskodawca jest obowiązany nie tylko wskazać konkretne nieruchomości, ale i przedstawić dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wraz z określeniem rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Konieczne jest zatem precyzyjne określenie przez wnioskodawcę zakresu prawa do rekompensaty, z którego zamierza on skorzystać. W konsekwencji również decyzja potwierdzająca prawo do rekompensaty zawiera wskazanie m.in. zwaloryzowanej na dzień wydania tej decyzji wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz wysokości rekompensaty (art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). Decyzja potwierdzająca prawo do rekompensaty – w świetle powyższych regulacji – jest zatem aktem umożliwiającym skorzystanie przez wnioskodawcę z prawa do rekompensaty w określonym przez niego zakresie. Skoro ustawodawca określił – jako jedną z przesłanek do uzyskania rekompensaty w konkretnej wysokości – termin do wyrażenia woli przez podmiot prawa do rekompensaty, czy i w jakim zakresie podmiot uprawniony chce skorzystać z tego prawa, to oznacza, że w tym terminie konieczne jest precyzyjne określenie zakresu tego prawa objętego wnioskiem poprzez wskazanie konkretnych nieruchomości wraz z określeniem ich rodzaju i powierzchni.

Na tym tle Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro we wniosku z dnia 14 grudnia 1990 r. jak i we wniosku z dnia 22 grudnia 2008 r. wnioskodawca wskazał precyzyjnie za jakie nieruchomości pozostawione wnosi o przyznanie prawa do rekompensaty (m.in. w D. przy ul. [...]), a organy ustaliły, że właścicielem pozostawionej nieruchomości była J.M. (prawdopodobnie matka wnioskodawcy), a nie M.B., to biorąc pod uwagę, że w sprawie ustalono nowe okoliczności i fakty, obowiązkiem organów orzekających było wyjaśnienie powyższej kwestii. W postępowaniu bowiem dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty istotne jest, jak wskazano wyżej, określenie zakresu przedmiotowego wniosku. W toku postępowania może się bowiem okazać, że kto inny był właścicielem wskazywanego mienia, również z kręgu poprzedników prawnych wnioskodawcy, o czym niekoniecznie musiał on posiadać wiedzę, jak w niniejszej sprawie. Wprawdzie w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zabużańskiej to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że spełnia ona przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa do rekompensaty, jednakże postępowanie takie musi być prowadzone zgodnie z zasadami ogólnym kodeksu postępowania administracyjnego, a jeżeli w sprawie pojawią się nowe dowody organ administracji publicznej ma obowiązek je ocenić w świetle przepisów prawa materialnego po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. Dokładne zaś wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje również ustalenie treści żądania prezentowanego przez stronę. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że skarżący w piśmie z dnia 11 maja 2015 r., które uznać można za uzupełnienie skargi wskazał m.in., że jest jedynym spadkobiercą J.M., czego organy orzekające nie ustaliły, a okoliczność ta miałaby znaczenie o tyle, że skarżący wniósł o prawo do rekompensaty za nieruchomość położoną w D. przy ul. [...], której właścicielką jak wynika z orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] marca 1947 r. była J.M.

W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji uznał, że organy obydwu instancji w zakresie ww. nieruchomości, odmawiając prawa do rekompensaty naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W pozostałym zakresie Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów są zgodne z prawem, a zarzuty skargi nieuzasadnione. W związku z jedynie częściowym uwzględnieniem skargi Sąd przyznał skarżącemu jedynie część kosztów postępowania.

Powyższy wyrok, w części oddalającej skargę, zaskarżył W.M. reprezentowany przez adw. J.T., wnosząc o jego uchylenie w tej części i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej orzeczeniu postawił cztery zarzuty.

Po pierwsze, naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), a także naruszenie art. 2, art. 21, art. 64 Konstytucji RP przez wykładnię wskazanych przepisów contra legem, że W.M. nie objął wnioskiem z dnia 14 grudnia 1990 r. oraz z dnia 22 grudnia 2008 r. nieruchomości w K. przy ul. [...], podczas gdy z treści pism, jak i oświadczeń W.M. wynika, iż dochodził prawa do rekompensaty również co do tej nieruchomości, co skutkowało przyjęciem, że wniosek w tym przedmiocie został złożony po terminie.

Po drugie, naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 138 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w konsekwencji niezebrania oraz nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało przyjęciem, iż nieruchomość w K. przy ul. [...] nie stanowiła własności poprzedników prawnych W.M., przy czym Sąd posłużył się jedynie materiałem dowodowym świadczącym na niekorzyść skarżącego.

Po trzecie, naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy na korzyść skarżącego. Sąd oraz organy zdaniem skarżącego kasacyjnie dokonały niewłaściwych ustaleń i oceny zebranego materiału dowodowego błędnie uznając, że wniosek W.M. nie dotyczy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomośc w K. przy ul. [...].

Po czwarte, naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie wyroku wbrew stanowi z akt sprawy, z których wynika, że poprzednicy prawni W.M. byli właścicielami nieruchomości w K. przy ul. [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący przez cały okres trwania postępowania administracyjnego wskazywał wolę uzyskania prawa do rekompensaty za nieruchomości położone w miejscowości D. przy ul. [...] oraz w miejscowości K. przy ul. [...] i ul. [...] – w województwie [...]. Wskazano, że jak wynika ze zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie, a przede wszystkim ze złożonych wniosków z dnia 14 grudnia 1990 r. oraz z dnia 22 grudnia 2008 r., należy domniemać, iż jako spadkobierca składa je w stosunku do swoich spadkodawców, którzy byli właścicielami nieruchomości objętych wnioskiem. Zdaniem skarżącego kasacyjnie obowiązkiem organów było wyjaśnienie kwestii, czy nieruchomość w K. przy ul. [...] stanowiła własność poprzedników prawnych W.M.. W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że Sąd pierwszej instancji, podobnie jak organy administracji, pominęły fakt ubiegania się przez skarżącego o wszystkie nieruchomości, a ponadto błędnie wyjaśniono i zinterpretowano fakty dotyczące składanych wniosków o rekompensatę. Wreszcie, WSA w Warszawie nie uzasadnił w sposób wystarczający, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość w K. przy ul. [...] nie został złożony w terminie przez skarżącego, ani też nie wyjaśnił podstawy uznania za udowodnione, że prawo do rekompensaty nie przysługuje.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12).

Analizowana w tych granicach skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym zarzucie skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), a także naruszenie art. 2, art. 21, art. 64 Konstytucji RP przez wykładnię wskazanych przepisów contra legem, że W.M. nie objął wnioskiem z dnia 14 grudnia 1990 r. oraz z dnia 22 grudnia 2008 r. nieruchomości w K. przy ul. [...], podczas gdy z treści pism, jak i oświadczeń W.M. wynikać ma, iż dochodził prawa do rekompensaty również co do tej nieruchomości, co skutkować winno przyjęciem, że wniosek w tym przedmiocie został złożony po terminie. Skarżący kasacyjnie nie określił jednak, na czym miała polegać wadliwość wykładni tych przepisów oraz jaka jest prawidłowa jego zdaniem ich interpretacja. Powinien był zatem przytoczyć normę ustaloną przez Sąd pierwszej instancji konfrontując ją z tą, którą uważa za prawidłową. Właściwie skonstruowany zarzut naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli zarzut błędnej wykładni prawa materialnego wymaga, aby wskazano w skardze kasacyjnej po pierwsze, na czym polega błędna wykładnia (błędna interpretacja), którą zarzuca się sądowi naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego, oraz po drugie, jak powinna wyglądać w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną prawidłowa wykładnia danego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., I OSK 846/10; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r., II GSK 1786/15; J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 674-675). Tymczasem skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię wskazanych przepisów – określając ją mianem wykładni contra legem – przez nie objęcie wnioskiem z dnia 14 grudnia 1990 r. oraz z dnia 22 grudnia 2008 r. nieruchomości w K. przy ul. [...], co jest wynikiem zastosowania tych przepisów, a nie ich wykładni. Ergo, tak skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej uniemożliwiał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zgodności z nim zaskarżonego orzeczenia, albowiem skarżący kasacyjnie nie wskazał, na czym polegała wadliwa wykładnia przepisów prawa. Należy zaznaczyć, że wprost z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Jak wyjaśniono to w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., I FSK 1322/08, przy zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię chodzi o wadliwe zrozumienie treści lub znaczenia przepisu prawnego (mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej), natomiast przy zarzucie niewłaściwego zastosowania chodzi o posłużenie się przepisem zawierającym normę prawną, która nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy (błąd subsumcji). Nie może więc odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia prawa materialnego, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez wnoszącego skargę kasacyjną poglądu w tej kwestii (J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, jw., s. 674, 676). Wadliwe jest zatem oparcie, tak jak uczyniono to w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię uzasadniając błąd tej wykładni niewłaściwym zastosowaniem.

Dodać wypada, że skarżący kasacyjnie nie sprecyzował swoich zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy zasadniczej. Wyjaśnić tymczasem należy za utrwalonym orzecznictwem, że w świetle art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą ograniczać się do ogólnikowych twierdzeń o naruszeniu norm konstytucyjnych, bez podania, kto je naruszył, w jakim postępowaniu i w jaki konkretnie sposób (zob. wyrok NSA z dnia 8 września 2004 r., FSK 363/04, publ. ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 41).

Kolejno również drugi zarzut skargi kasacyjnej nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony. Skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 138 § 2 k.p.a. w zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w konsekwencji niezebrania oraz nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, co miało mieć zdaniem skarżącego kasacyjnie wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkować miało przyjęciem, iż nieruchomość w K. przy ul. [...] nie stanowiła własności poprzedników prawnych W.M., przy czym Sąd posłużył się jedynie materiałem dowodowym świadczącym na niekorzyść skarżącego. Skoro skarżący kasacyjnie zarzuca, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ było wadliwe i nie doprowadziło do wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż jego zdaniem organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, to skarżący kasacyjnie powinien wskazać dokładnie, jakich czynności wyjaśniających organ nie dokonał, a których przeprowadzenie prowadziłoby, zdaniem skarżącego kasacyjnie, do dostatecznie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz jakie konkretnie dowody i na jaką okoliczność organ winien był przeprowadzić lub jakie pominął, a których uwzględnienie prowadziłoby do poczynienia ustaleń istotnych (ze sprecyzowanych przez skarżącego kasacyjnie względów) dla stosowanych w sprawie przez organ norm materialnoprawnych. Skarżący kasacyjnie powinien wprost wskazać, jaki konkretnie materiał dowodowy zgromadzony w aktach i w jaki sposób świadczy na korzyść skarżącego, a został pominięty przez organ. Skarżący kasacyjnie w stanie faktycznym sprawy powinien przywołać konkretne sformułowania z pism znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, z których w jego ocenie wynikają wnioski odmienne od przyjętych przez organ. Powyższych warunków skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej w tym zakresie skarżący kasacyjnie nie dochował. Dodać też wypada, że skarżący kasacyjnie nie podał, do naruszenia której jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a. doszło w sprawie administracyjnej, nie wyjaśnił jaki brak uzasadnienia decyzji świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., jak również dlaczego doszło w ocenie skarżącego kasacyjnie do naruszenia przez organ art. 138 § 2 k.p.a., zwłaszcza, że w sprawie nie był on stosowany.

Z powyższych względów jako nieusprawiedliwiony ocenić należy także trzeci zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez to, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zdaniem skarżącego kasacyjnie zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy na korzyść skarżącego. Powtórzyć wypada, że konstruując taki zarzut, dla skuteczności dokonania jego kontroli kasacyjnej, niezbędne jest skonkretyzowane wyjaśnienie, czego brakuje w materiale dowodowym sprawy, że jest on niewystarczający, czemu i jakie wzbudza wątpliwości, a wreszcie na czym polegać by miało uzupełnienie materiału dowodowego przez organ, tj. jakie dowody organ winien przeprowadzić i dlaczego dowody te będą właściwe do osiągnięcia zamierzonego celu oraz z jakich przyczyn udowadniane okoliczności mają znaczenie w świetle stosowanych w sprawie norm materialnoprawnych. Innymi słowy, skarżący kasacyjnie powinien podać, czego w sprawie nie wyjaśniono, a co powinno być z określonych przez skarżącego kasacyjnie przyczyn zweryfikowane przez organ dla prawidłowego zastosowania norm materialnoprawnych, oraz przy użyciu jakich środków dowodowych. Jeżeli skarżący kasacyjnie twierdzi, że Sąd pierwszej instancji oraz organy dokonały niewłaściwych ustaleń i oceny zebranego materiału dowodowego błędnie uznając, że wniosek W.M. nie dotyczy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość w K. przy ul. [...], to skarżący kasacyjnie powinien konkretnie wskazać na te fragmenty treści wniosku W.M., znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, które w ocenie skarżącego kasacyjnie prowadzą do odmiennych ustaleń i ocen zebranego materiału dowodowego, niż poczynione przez Sąd pierwszej instancji oraz organy. Jak wskazano, powinności tej warunkującej skuteczność kontroli kasacyjnej skarżący kasacyjnie nie dochował, nie poparł swoich twierdzeń konkretami, wobec czego na gruncie tak skonstruowanej skargi kasacyjnej, jak w sprawie niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. uznać musiał za nieuzasadniony. Jednocześnie art. 3 § 1 p.p.s.a. nie jest prawidłowym wzorcem kontroli zarzutu, gdyż kontroli zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji dokonał.

Wreszcie nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Jeżeli bowiem skarżący kasacyjnie zarzuca, że zaskarżony wyrok wydano wbrew stanowi z akt sprawy, z których ma wynikać, że poprzednicy prawni W.M. byli właścicielami nieruchomości w K. przy ul. [...], to skarżący kasacyjnie powinien wskazać, jakie dowody, fragmenty pism, ustalenia zawarte w aktach administracyjnych sprawy świadczą, że poprzednicy prawni W.M. byli właścicielami nieruchomości w K. przy ul. [...], tj. prowadzą do odmiennej oceny treści akt administracyjnych niż dokonana przez Sąd pierwszej instancji. Jak wyżej zaś opisano, brak takich wskazań w skardze kasacyjnej W.M.. Zaznaczyć zaś należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować profesjonalnego pełnomocnika w zakresie skonstruowania skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. I OSK 2551/16; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., I OSK 975/15).

Mając na uwadze wszystko powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stosując art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, gdyż skarżący kasacyjnie nie wykazał wadliwość skarżonego wyroku w części oddalającej skargę.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.