Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 375/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]"r. znak "[...]" działający z upoważnienia Prezydenta O Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O orzekł o umieszczeniu L W w Domu Pomocy Społecznej "I" w O (dalej: DPS). Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania D D, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O z "[...]"r. (nr "[...]"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2015r. sygn. akt II SA/Ol 1334/15, oddalił skargę D D na ww. decyzję Kolegium. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2017r. sygn. I OSK 1127/16 oddalił skargę kasacyjną D D od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2015r. sygn. II SA/Ol 1334/15.

Wraz z odwołaniem D D - pismo z dnia "[...]"r.- złożyła równocześnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z "[...]"r. w przedmiocie umieszczenia L W w DPS "I" w O. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 59 ust.2 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 104 §1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej przez dyrektora MOPS w O, który nie jest organem gminy prowadzącym dom pomocy społecznej lub starostą powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej oraz art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu wskazującej, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O decyzją z "[...]"r. nr "[...]"r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej, wskazując, że nie można zarzucić decyzji organu I instancji jasnego i jednoznacznego naruszenia przepisów o właściwości oraz pozostałych norm proceduralnych, jak i materialnych. Brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w oparciu o pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a.

Wnioskiem z dnia "[...]". D D zwróciła się do Kolegium, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że Kolegium naruszyło art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a., art. 50 ust. 2 i art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez wydanie decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej przez Dyrektora MOPS w O, który nie jest organem gminy, czy powiatu prowadzącym dom pomocy społecznej, oraz bez stwierdzenia czy usługi opiekuńcze może zapewnić rodzina.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O decyzją z "[...]"r. utrzymało w mocy własną decyzję z "[...]"r., będącą przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w oparciu o przesłanki określone w art. 156 §1 k.p.a. Kolegium przytoczyło następnie treść art. 156 k.p.a. oraz wskazało przesłanki skutkujące nieważnością decyzji administracyjnej. Wskazano następnie, że z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak i z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, wynika, że główną osią sporu w sprawie pozostaje okoliczność czy decyzję z "[...]"r. o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydał właściwy organ. Innymi słowy czy był tym organem Prezydent O, w którego imieniu działał Dyrektor MOPS w O, czy też Dyrektor MOPS w O działający we własnym imieniu, które to stanowisko prezentuje skarżąca. Jak podkreślano, zarzut identycznej treści, strona podnosiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji z "[...]"r. a Kolegium decyzją z dnia "[...]"r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, która objęta jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a następnie Naczelnego Sadu Administracyjnego z punktu widzenia zgodności z prawem. Kolegium wyraźnie wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem WSA w Olsztynie zawartym w wyroku z 29 grudnia 2015r. (sygn. akt II SA/Ol 1334/15), nie sposób podzielić poglądu skarżącej, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie był w świetle art. 59 ust.2 ustawy o pomocy społecznej, organem uprawnionym do wydania decyzji, gdyż nie jest organem gminy. Uszło uwadze skarżącej, że decyzja ta wydana została z upoważnienia Prezydenta Miasta. Stanowisko to zaakceptował i podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2017r. (sygn. akt I OSK 1127/16). Kolegium, mając na uwadze te okoliczności, wskazało na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wyjaśniał NSA w wyroku z dnia 25 lipca 2017r. (sygn. akt I OSK 2692/16) ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Kolegium wskazało następnie, że taka tożsamość stosunku prawnego będącego przedmiotem niniejszej sprawy z tą ocenioną już przez WSA w Olsztynie wyrokiem z 29 grudnia 2015r (sygn. akt II SA/Ol 1334/15) oraz NSA w wyroku z dnia 4 lipca 2017r. (sygn. akt II OSK 1127/16) ma miejsce, gdyż dotyczy wniosku o stwierdzanie nieważności decyzji z "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej wydanej z upoważnienia Prezydenta O przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. Kolegium związane jest zatem w tej sprawie orzeczeniem sądów administracyjnych w zakresie oceny prawnej badanego, w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności, aktu administracyjnego. Kolegium wskazało, że zarzuty wnioskodawczyni należy potraktować jako bezskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądów administracyjnych, jak i organów administracji.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła D D. Zarzucała decyzji naruszenie: przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez nie uchylenie decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej osoby, w której nie rozważono możliwości korzystania z opieki rodziny przez kierowaną do DPS osobę;

- art. 54 ust.1 ustawy o pomocy społecznej przez nieuchylenie decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej osoby niewymagającej całodobowej opieki;

przepisów proceduralnych tj.:

- art. 59 ust.2 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 104 par.1 k.p.a. przez nie uchylenie decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej przez Dyrektora MOPS w O, który nie jest organem gminy prowadzącym dom pomocy społecznej lub starostą powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej;

- art. 2 Konstytucji RP stanowiący, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej,

- art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a. przez nie uchylenie decyzji naruszającej zasady legalizmu wskazującej, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa;

- art. 45 ust.1 Konstytucji w związku z art. 73 par.1 k.p.a. przez nie uchylenie decyzji naruszającej prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy;

- art. 8 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu I instancji, który prowadził postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli;

- art. 9 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, który nie poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ, na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

- art. 10 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, który prowadził postępowanie w sposób niezapewniający stronie mającej interes prawny czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie odwołującej się wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art.11 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu I instancji, który nie wyjaśnił stronie postępowania zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;

- art. 75 par.1 k.p.a w związku z art. 77 par.1 k.p.a. poprzez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji wydanej przez organ I instancji, który to organ administracji publicznej był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a przez niedopuszczenie świadków zebrał materiał dowodowy w sposób niepozwalający na właściwe wyjaśnienie sprawy;

- art. 79a par.1 k.p.a. poprzez nie wskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

- art. 107 par.3 k.p.a przez nieuchylenie decyzji organu I instancji, który wydał decyzję bez podania uzasadnienia faktycznego w tej decyzji

- art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a poprzez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji obarczonej wadą nieważności.

Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu, w obszerny sposób powtórzono podnoszone już argumenty dotyczące wydania decyzji z "[...]"r. przez podmiot do tego nie upoważniony. Skarżąca wywiodła, że do wykonania zadania został upoważniony Dyrektor MOPS w O, co nie oznacza że otrzymuje on przymiot organu samorządowego. W dalszej części uzasadnienia przytoczyła liczne tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszące się do kwestii organu w postępowaniu administracyjnym oraz zasady praworządności. Podniosła również, że decyzja z "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej podpisana został przez Zastępcę Dyrektora MOPS w O. Stwierdzała, że może budzić uzasadnione wątpliwości sytuacja w której Dyrektor MOPS w O wydaje decyzję z upoważnienia Prezydenta O a podpisuje ją jego zastępca. Jak zaznaczała, w aktach sprawy nie dostrzegła upoważnienia wydanego dla kogokolwiek.

W dalszej części argumentacji skarżąca odniosła się do decyzji z "[...]"r. i podkreśliła, że organ nie wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia faktów które uznał za udowodnione, jak również innych elementów jakie zawierać winno uzasadnienie decyzji. Podkreśliła lakoniczność uzasadnienia i brak właściwego przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz odniesienia się organu do poczynionych ustaleń. Wskazywała na brak wystarczającego zapoznania jej przez organ ze stanem sprawy. Stwierdziła, że nie została potraktowana przez Dyrektora MOPS w O jak strona postępowania i nie zapewniono jej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Odniosła się do kwestii dotyczących okoliczności faktycznych sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją, gdyż szereg istotnych okoliczności nie zostało wyjaśnionych. Podnosiła, że L W stanowił problem dla rodziny swojej drugiej żony, gdyż zajmowane przez niego mieszkanie przeznaczone było dla innego członka rodziny. Organ, winien sprawdzić czy nie zostało ono przekazane innym osobom w formie darowizny. W takiej sytuacji bowiem, obdarowany powinien liczyć się z obowiązkiem świadczenia na rzecz darczyńcy pozostającego w niedostatku tj. L W. Podnosiła, że w wywiadzie przeprowadzonym z L W, ten jako pierwszą przesłankę do umieszczenia w DPS wskazał samotność, co oznacza, że nie wiek lub stan zdrowia stanowiły podstawę skierowania go do DPS. Podnosiła również, że zgodnie z art. 50 ust.2 ustawy o pomocy społecznej usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, której rodzina nie chce lub nie może zapewnić takiej opieki, tymczasem nikt nie przeprowadzał z nią jakichkolwiek rozmów w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O wnosiło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302) zwanej dalej: p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że kontrolą sądu objęte jest postępowanie prowadzone w ramach wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej. Kontrolowane postępowanie nie dotyczy zatem merytorycznej oceny zasadności umieszczenia wskazanej w decyzji osoby w domu pomocy społecznej. Postępowanie nieważnościowe stanowi szczególny rodzaj postępowania i odnosi się do innego wcześniej zakończonego postępowania administracyjnego oraz oceny czy dotknięte było ono wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Nie prowadzi ono zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pod kątem materialnoprawnym. Z uwagi na powyższe także granice kontroli sądu wyznaczają w takim przypadku ramy sprawy administracyjnej jakiej dotyczyło kontrolowane rozstrzygnięcie, a nie dotyczyło ono oceny zasadności umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej wbrew zarzutom skargi.

Kwestią mającą decydujące i rozstrzygające znaczenie w toku oceny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest okoliczność, że została ona wydana w trybie stwierdzenia nieważności tj. nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji administracyjnej. Kolejną okolicznością mającą istotny wpływ na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium jest fakt, że badana przez ten organ, w trybie art. 156 k.p.a., decyzja była już przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Kolegium zgodnie z art. 153 p.p.s.a. było związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.

Wyjaśnić pozostaje zatem, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest sprawa procesowa co oznacza, że dotyczy: "rozpoznania i rozstrzygnięcia w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego [...] prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. Podkreślić należy, że w postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001/8, s. 31; podobnie P. Daniel, Glosa do wyroku NSA z 7.05.2015r.,sygn. I OSK 2188/13, OwSS 2016/3, s. 108-113). Jak wskazano w wyroku NSA z 22 stycznia 2015r., sygn. I OSK 1021/13, (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1k.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją, do czego zmierzają zarzuty postawione przez skarżącą. Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 k.p.a. jest bowiem decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, ale sprawy tej nie rozstrzyga (T. Kiełkowski [w:] Kodeks, 2015, s. 1066). Resumując przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2016r., sygn. VII SA/Wa 2467/15, dostępny CBOSA). Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione jest wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia.

Mając na uwadze powyższe poglądy, które Sąd podziela w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że organ prowadząc postępowanie w trybie rozpatrzenia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, nie dokonuje oceny słuszności badanego rozstrzygnięcia lub pełnej oceny jego prawidłowości, gdyż taka ocena dokonywana jest w trybie zwykłego postępowania odwoławczego. Organ związany jest enumeratywnym katalogiem przesłanek nieważności decyzji zawartym w art. 156 §1 k.p.a. Tym samym granice rozpatrzenia sprawy administracyjnej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji determinują ustawowe przesłanki określone w art. 156 k.p.a. Organ administracji uprawniony jest zatem tylko do zbadania czy kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja dotknięta jest którąś z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nawet stwierdzenie w ramach procedury nieważnościowej wystąpienia uchybień lub wad decyzji nie mieszczących się w katalogu art. 156 § 1 k.p.a. nie może skutkować uchyleniem decyzji lub tym bardziej stwierdzeniem jej nieważności. Postępowanie nieważnościowe stanowi tryb nadzwyczajny weryfikacji decyzji administracyjnej i z uwagi na konieczność zachowania stabilności i pewności obrotu prawnego, może skutkować wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego tylko w sytuacjach szczególnych, a więc gdy decyzja dotknięta jest wadami kwalifikowanymi wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślić należy przy tym, że tryb nadzwyczajny stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 k.p.a. Regulacji określających postepowania nadzwyczajne lub wyjątki nie można zaś interpretować w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie wymagają stosowania w sposób ostrożny, uwzględniający fakt, że odstąpienia od zasad generalnych uzasadnione musi być wystąpieniem okoliczności o charakterze szczególnym i koniecznością ochrony dobra o znaczeniu większym niż to wynikające z zasady ogólnej. Tym samym tylko najcięższe wady decyzji administracyjnej, godzące w elementarne wartości postepowania administracyjnego i prawa strony prowadzić mogą do stwierdzenia jej nieważności.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek skarżącej dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji z dnia "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej przedmiotem swojego postępowania uczynnić mogło jedynie ocenę czy dotknięta jest ona którąś z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 §1 k.p.a. Wszelkie wykraczające poza tak wyznaczone granice okoliczności, na które zwracała uwagę skarżąca, dotyczące rozważenia możliwości korzystania przez ojca skarżącej z pomocy w formie usług opiekuńczych, o których mowa w art. 50 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017r. poz. 1769) dalej: u.p.s., czy też rozważenia czy osoba, którą umieszczono w domu pomocy społecznej odpowiada wskazaniom, o których mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s. tzn. jest osobą wymagającą całodobowej opieki z powodu wieku, chorób lub niepełnosprawności niemogącej samodzielnie funkcjonować w życiu, wykraczały poza granice postępowania i nie mogły być brane pod uwagę przez organ wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu nieważnościowym.

Tym istotniejsza w niniejszej sprawie jest nadto okoliczność, iż decyzja z "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, została poddana ocenie w toku postępowania odwoławczego przez Kolegium, które decyzją z "[...]"r. utrzymało ją mocy. A nadto rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z 29 grudnia 2015r. sygn. II SA/Ol 1334/15, oddalił skargę D D na ww. decyzję. Następnie na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2017r. sygn. I OSK 1127/16 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2015r. sygn. II SA/Ol 1334/15. Zwrócić pozostaje uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na decyzję Kolegium z "[...]"r. utrzymującą w mocy decyzję z "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej, dokonać musiał wszechstronnej analizy sprawy, pod kątem naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub wystąpienia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. Tak określone granice sprawy obejmują również ocenę czy objęte skargą rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadą kwalifikowaną określoną w art. 145 lub 156 k.p.a. Tym samym Sąd oddalając skargę na decyzję Kolegium z "[...]"r. (sygn. akt II SA/Ol 1334/15) uznał, że organ ten prawidłowo nie dopatrzył się istotnych wad w decyzji z dnia "[...]"r. i utrzymał ją w mocy. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie objęte zostało następnie kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 4 lipca 2017r. sygn. I OSK 1127/16 oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Mając to na uwadze stwierdzić nadto należy, że Kolegium rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia "[...]"r. o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, uwzględnić musiało treść art. 153 p.p.s.a. Jak wynika z jego brzmienia ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się w kwestii związania organu administracji publicznej oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, wskazując m.in., że związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym. Natomiast w wyroku NSA z 25 lipca 2017r. wskazano, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło skarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (sygn. akt I OSK 2692/16, dostępny CBOSA). W wyroku zaś WSA w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018r. (sygn. akt II SA/Ol 115/18) wskazano, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Z powyższego wynika, że organ rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia "[...]"r. o umieszczeniu L W w domu pomocy społecznej, musiał wziąć pod uwagę skutki dokonanej wcześniej przez sądy administracyjne oceny prawnej sprawy administracyjnej. Było to konieczne z uwagi na tożsamość sprawy badanej w ramach rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia "[...]"r oraz wcześniejszego postępowania odwoławczego od tej decyzji, jakie poddane zostało następnie kontroli sądów administracyjnych. Zarówno w poprzednio rozpoznawanej sprawie, jak i zarzutach skargi oraz skargi kasacyjnej znalazł się zarzut naruszenia wskazaną decyzją art. 59 ust. 2 u.p.s. co do organu, który ją wydał a nie był upoważniony do takiego działania, jak również konsekwentnego podnoszenia, że niewłaściwym jest przyjęcie, że organem właściwym rzeczowo w tej sprawie do działania jest Dyrektor MOPS.

Zaznaczenia wymaga jedynie okoliczność, że zakres kontroli Sądu dokonywanej w ramach skontrolowanego już postępowania odwoławczego jest szerszy niż wniosku o stwierdzenie nieważności i obejmuje także wady kwalifikowane decyzji. Tym samym wcześniejsze wykluczenie zaistnienia w stosunku do decyzji z "[...]"r. wystąpienia wad kwalifikowanych skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, przy braku zmiany okoliczności faktycznych sprawy jak i stanu prawnego, oraz przytoczonych tych samych podstawach naruszenia art. 59 ust. 2 u.p.s. oraz zasad postępowania administracyjnego tj. art. 75§ 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, prowadzić musi do konkluzji, że Kolegium w obecnym postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o umieszczeniu w domu pomocy społecznej słusznie odmówiło stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Na marginesie jedynie pozostaje wskazać, że w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 lipca 2017r. sygn. I OSK 1127/16 w sposób bardzo obszerny Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie prawidłowo została wydana decyzja po umieszczeniu w domu pomocy społecznej przez Prezydenta Miasta O, a Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O działał z upoważnienia Prezydenta O na podstawie udzielonego mu upoważnienia

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.