Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 553/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 6c ust. 1, art.6h, art. 6m ust. 1, art. 6q
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 122,art. 187, art. 191.
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016r. sprawy ze skargi Spółdzielni A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2015r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 44853 ( czterdzieści cztery tysiące osiemset pięćdziesiąt trzy ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni (zwanej także Spółdzielnią, stroną, odwołującą się, skarżącą) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za okres od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2015r..

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent "[...]" (dalej także Prezydent, organ I instancji) ocenił, iż Spółdzielnia złożyła tylko część deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do ogółu nieruchomości, którymi zarządza. Deklaracje obejmowały tylko lokale spółdzielcze, np. przeznaczone tylko na biura spółdzielni, domy kultury, lokale mieszkalne ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu. Zawierały ponadto błędy, tj. nie wykazywały pełnej liczby mieszkańców zadeklarowanych nieruchomości, złożono po dwie różne deklaracje do tych samych nieruchomości, z czego każda wskazywała na inną ilość mieszkańców i inny sposób gromadzenia odpadów komunalnych, w deklaracjach ujęto po kilka bądź kilkanaście różnych nieruchomości. Spółdzielnia przekazała także organowi indywidualne deklaracje mieszkańców posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo odrębnej własności, które zostały złożone w siedzibie Spółdzielni.

Mając powyższe na względzie organ I instancji wezwał Spółdzielnię do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od dnia 1 sierpnia 2013r. z uwzględnieniem tego, że każda deklaracja powinna dotyczyć oddzielnej nieruchomości budynkowej. Z kolei Spółdzielnia określiła stanowisko organu jako bezpodstawne. W rezultacie organ wszczął z urzędu postępowanie wobec Spółdzielni w sprawie określenia wysokości tej opłaty z nieruchomości położonych na terenie Gminy, należących do zasobów Spółdzielni.

Następnie Prezydent wydał ww. decyzję z dnia "[...]", w której określił wysokość zobowiązań z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za okresy od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2015r. w łącznej kwocie 3.043.532,82 zł. Organ w sentencji wyszczególnił wysokość zobowiązania z tytułu ww. opłat w rozbiciu na kolejne miesiące kalendarzowe, które obliczył jako sumę wysokości opłat dla każdej zamieszkałej nieruchomości należącej do zasobów Spółdzielni wykazanej w załącznikach nr 1-18 (k. 87-140 akt administracyjnych).

Jako podstawę prawną podał art. 6o, art. 6i oraz 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedno Dz.U. z 2013r. poz. 1399 ze zm.), dalej jako "u.c.p.g.", w związku z art. 21 §1 pkt 1, § 2, § 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej jako "O.p." oraz stosowne uchwały prawa miejscowego związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że to Spółdzielnia była zobowiązana do złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wszystkie nieruchomości należące do jej zasobów w terminie do dnia 30.04.2013r.. Spółdzielnia nie wywiązała się z tego obowiązku, podobnie jak nie wywiązała się ze swojego obowiązku w kolejnych miesiącach. Wbrew żądaniom Spółdzielni organ uznał, że mieszkańcy nie posiadają statusu strony, gdyż to odwołująca się jest właścicielem nieruchomości w myśl art. 2 ust. 3 u.c.p.g.. Spółdzielnia, a nie sami lokatorzy, powinna składać deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym zadecydować o sposobie gromadzenia odpadów jak również uiszczać opłaty za gospodarowanie odpadami.

Prezydent stwierdził ponadto, że deklaracje zostały złożone częściowo i błędnie, a zatem nie sposób uznać, że zostało w nich sprecyzowane jakiekolwiek stanowisko właściciela w przedmiocie sposobu gromadzenia odpadów. Naliczając opłatę za każdy miesiąc w okresie 1.08.2013r. - 31.01.2015r. za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla każdego budynku oddzielnie, organ wziął pod uwagę naliczoną dla każdej nieruchomości budynkowej wysokość opłaty (określoną w ww. zestawieniach nr 1-18), obliczoną na podstawie ilości osób zamieszkujących w danym miesiącu w każdym budynku i wybranego przez nich sposobu gromadzenia odpadów. Wskazał, że jest to zgodne z zasadą potwierdzoną przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. akt I SA/Ol 761/13, iż w przypadku gdy jedynie część mieszkańców chciałaby zbierać odpady w sposób selektywny, konieczne jest uznanie, że w całej nieruchomości odpady zbierane będą nieselektywnie.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółdzielnia podniosła szereg zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W motywach zaskarżonej następnie do tut. Sądu decyzji z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także Kolegium, SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) powołało przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i stwierdziło, że Spółdzielnia jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Przytaczając argumenty przedstawione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt I OPS 2/12 (publ. ONSAiWSA z 2013r., nr 2, poz. 23), organ odwoławczy wskazał, że spółdzielnie mieszkaniowe sprawują zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (jak zarząd powierzony), choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni.

Zdaniem Kolegium prawidłowo organ I instancji dokonał wyliczenia opłaty. Ustalając liczbę osób zamieszkujących nieruchomości należące do zasobów Spółdzielni, organ oparł się zgodnie z art. 6o u.c.p.g. na dostępnych danych właściwych dla wybranej metody oraz uzasadnionych szacunkach: deklaracjach złożonych przez mieszkańców Spółdzielni w jej siedzibie, następnie przekazanych do Urzędu Miasta oraz bezpośrednio złożonych przez mieszkańców spółdzielni w siedzibie organu, jako najbardziej aktualnych i najrzetelniejszych dokumentach wskazujących ilość osób zamieszkujących nieruchomość lokalową oraz sposób gromadzenia odpadów komunalnych, oświadczeniach mieszkańców Spółdzielni (którzy nie złożyli deklaracji) o ilości zamieszkałych w poszczególnych lokalach osób i sposobie gromadzenia przez nie odpadów komunalnych, a także o ustanowieniu odrębnej własności poszczególnych lokali mieszkalnych w budynkach wielolokalowych, w których zamieszkują. W sytuacji braku deklaracji organ odwołał się do danych meldunkowych, co Kolegium uznało za uzasadnione.

SKO wskazało, że strona ma możliwość uaktualnienia danych stanowiących podstawę ustalenia wysokości opłaty na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g.. Ponadto z regulacji w/cyt. ustawy wynika, że jeżeli zobowiązany podmiot nie złoży deklaracji i organ określi wysokość opłaty w decyzji, to jednocześnie wykluczone jest w takiej sytuacji dokonanie wyboru dotyczącego segregacji odpadów. Wbrew zatem wywodom odwołania, brak jest podstaw - nawet w świetle brzmienia art. 6o ust. 1 u.c.p.g. - uwzględnienia stanowiska pełnomocnika Spółdzielni o konieczności zbadania jak faktycznie odbywała się zbiórka odpadów na terenie nieruchomości zarządzanych przez Spółdzielnię. W niniejszej sprawie deklaracje właściciela zostały złożone częściowo i błędnie, a zatem nie sposób uznać, że zostało w nich sprecyzowane jakiekolwiek stanowisko właściciela w przedmiocie sposobu gromadzenia odpadów. Deklaracje złożone zaś przez podmioty niezobowiązane do ich składania wbrew zarzutom odwołania nie mogą wywołać skutków dla spółdzielni mieszkaniowej. Takiego skutku nie może też wywołać również faktyczne segregowanie odpadów przez mieszkańców.

Organ powołał się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 maja 2014r. sygn. akt l SA/Ol 285/14 i wydany w tej sprawie wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt II FSK 2722/14 oraz stwierdził, że ustalając stawkę opłaty dla nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, właściciel powinien złożyć jedną deklarację dla całego budynku, nie ma przy tym możliwości uwzględnienia chęci selektywnego zbierania odpadów przez niektórych tylko mieszkańców tego budynku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, opisanej decyzji zarzuciła naruszenie:

- szeregu przepisów prawa materialnego, odnoszących się obowiązku składania deklaracji w niniejszej sprawie, z których wycofał się pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 12 października 2016r.,

- przepisów postępowania:

1. art. 122 O.p. i art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 187 § 3 O.p. i art. 21 § 3 O.p. poprzez pominięcie przez organ podatkowy faktów znanych organowi z urzędu, z których wynikało, że w okresie od 1.08.2013r. do 31.12.2015r. wpłynęło na konto organu I instancji łącznie 2.164.514 zł tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją,

2. art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie, w związku z odmową przyjęcia wpłat w okresie od sierpnia 2013r. do 31.12.2015r. na poczet opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości objęte decyzją,

3. art. 187 § 3 O.p. i art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, w efekcie czego organ pominął fakty znane mu z urzędu, z których wynikało, że w dniu 18 lutego 2016r. (a więc przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie) skarżąca złożyła deklaracje zerujące i korekty deklaracji zgodnie ze stanowiskiem organu.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jak też o dopuszczenie dowodów załączonych do odwołania.

Za nieprawidłowe uznano w treści skargi stwierdzenie organów podatkowych, iż w obrębie danej nieruchomości nie można zadeklarować różnych sposobów gromadzenia odpadów (z tego powodu organ uznał złożone przez Spółdzielnię deklaracje za "częściowe" i "błędne) i w przypadku "gdy jedynie część mieszkańców chciałaby zbierać odpady w sposób selektywny, konieczne jest uznanie, że w całej nieruchomości odpady będą zbierane nieselektywnie". Podniesiono w skardze, że powyższy zakaz nie został wyartykułowany w u.c.p.g., ani w innych analogicznie stosowanych przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Co więcej, pozbawienie przez organ większości mieszkańców określonej nieruchomości prawa do decydowania w jaki sposób mają gromadzić odpady, jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP). Powołując się na orzeczenie TSUE w sprawie H.A. Standley, sygn. akt C-293/97 podniesiono, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której kosztami unieszkodliwiania odpadów (tu odpadów zmieszanych) obciąża się osoby które odpadów tych nie wytworzyły (tu osoby segregujące odpady). Spółdzielnia mieszkaniowa nie jest uprawniona do narzucania poszczególnym mieszkańcom tego w jaki sposób mają gromadzić w swoich lokalach odpady komunalne.

Ponadto przed zadeklarowaniem sposobu gromadzenia odpadów spółdzielnie zwracają się do swoich mieszkańców o wskazanie sposobu gromadzenia odpadów (na 6519 mieszkań należących do zasobów Spółdzielni 5572 mieszkań przekazało deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym 87% zadeklarowało selektywną zbiórkę odpadów). W sytuacji, gdy w obrębie danej nieruchomości posiadacze lokali nie deklarują jednolitego sposobu gromadzenia odpadów Spółdzielnia nie ma technicznej możliwości złożenia jednej deklaracji. Spółdzielnia składa po dwie różne deklaracje co do jednej nieruchomości wobec deklaracji mieszkańców dotyczących różnych sposobów gromadzenia odpadów, które organy podatkowe bezpodstawnie uznają za błędne lub częściowe (nieprawidłowo wypełnione).

Za nieprawidłowe i nie poparte żadną argumentacją prawną uznano w skardze stanowisko obu organów podatkowych, które utożsamiają "nieruchomość" z "budynkiem" lub "nieruchomością budynkową" - w wyniku takiego pojmowania "nieruchomości" organ wadliwie uznał, że deklaracje skarżącej są błędne, albowiem zawierają po kilka a nawet kilkanaście nieruchomości. Powołując się na art. 46 § 1 k.c. strona podniosła, że na terenie Spółdzielni znajduje się szereg nieruchomości, na których znajdują się budynki wielorodzinne będące częścią składową nieruchomości, o czym skarżąca informowała organ oraz o czym organ wiedział z urzędu. Powyższe oznacza, że strona chcąc złożyć deklarację dla "nieruchomości" musiała ująć w niej "nieruchomość" w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa, a nie wskazany przez organ "twór architektoniczny" w postaci jednego budynku (znajdujący się na nieruchomości gruntowej na której posadowiono kilka budynków). Organy podatkowe wskutek błędnego rozumienia pojęcia nieruchomości uznały, że błędne są deklaracje w których ujęto po kilka a nawet kilkanaście budynków (błędnie utożsamianych przez organ z nieruchomością).

Ponadto skarżąca zwróciła się do Prezydenta (przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów u.c.p.g.) z prośbą o pomoc i udzielenie informacji o ilości osób zamieszkujących w określonych budynkach wielorodzinnych w oparciu o dane meldunkowe. Wymagane przez organ I instancji w tym zakresie opłaty administracyjne (najpierw kilku tysięcy złotych za same pełnomocnictwa, a następnie ponad 200.000 zł za udzielenie informacji z ewidencji ludności - opłata 31 zł za każde mieszkanie - w zasobach skarżącej znajduje się ponad 6,5 tyś. mieszkań) spowodowały, że wcześniejsze deklaracje udzielenia wszelkiej pomocy we wdrożeniu znowelizowanej "ustawy śmieciowej" nie miały realnego znaczenia.

Organ I instancji nie przeprowadził ponadto żadnego postępowania sprawdzającego segregację odpadów przez mieszkańców. Odmówił też zaksięgowania wpłaty łącznie 2.164.514 zł na poczet opłat śmieciowych.

W momencie zmiany ustawy skarżąca zaczęła wnosić opłaty na konto Gminy za wszystkich mieszkańców, bez względu na rodzaj własności lokalowej. Ponadto skarżąca wniosła na konto Gminy należną kwotę za okres (lipiec 2013r. – styczeń 2015r.) za osoby, które nie złożyły deklaracji. Natomiast Prezydent naliczył mieszkańcom, którzy złożyli deklarację na segregację śmieci - dodatkową opłatę w wysokości 4,61 zł/osobę (różnica pomiędzy stawką za selektywną zbiórkę odpadów, która wynosi 9,80 zł/os., a stawką za nieselektywną zbiórkę odpadów, która wynosi 14,41 zł/os.), i jednocześnie obciążył Spółdzielnię za mieszkańców, którzy nie złożyli deklaracji.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz, 718), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 12 października 2016r., cofnął skargę odnoszącą się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Tym samym uznał, że Spółdzielnia jako zarządca miała obowiązek składania deklaracji.

Zarząd nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową jest zasadą ustawową, na tle której wyjątkowy charakter mają przypadki, gdy spółdzielnia pozostaje współwłaścicielką nieruchomości wspólnej, a nie jest jej zarządcą (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt III CZP 100/08, publ. OSNC z 2009r. nr 10, poz. 140, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2010r., sygn. akt SK 19/09, publ. OTK-A z 2010r., nr 8, poz. 83). Odpowiednie stosowanie do spółdzielni mieszkaniowej art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali musi zatem oznaczać, że mimo odmiennego sposobu powołania ma ona uprawnienia i obowiązki zarządcy nieruchomością wspólną takie jak zarządca ustanowiony na podstawie art. 18 ust. 1 tej ustawy przez właścicieli wyodrębnionych lokali (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt V CSK 459/11, publ. OSNC-ZD z 2013 r., nr 2, poz. 44). Jest ona zatem osobą, której powierzono (zlecono z mocy ustawy) zarząd w rozumieniu (choć nie na podstawie) ustawy o własności lokali. W przeciwnym razie cel przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie zostałby osiągnięty.

Art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wprowadzający zasadę jednego podmiotu, wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów.

Art. 6q u.c.p.g. odsyła do działu III Ordynacji podatkowej. Mowa tutaj o dziale zatytułowanym "Zobowiązania podatkowe". Dział ten jednak nie zawiera definicji ogólnych. Te bowiem znajdują się z dziale I O.p. zatytułowanym "Przepisy Ogólne".

Zdaniem Sądu nie ma jednak wątpliwości, że przepisy Działu III O.p. należy tłumaczyć w kontekście Przepisów Ogólnych tj. Działu I O.p.

Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015r. Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należące do zasobów Spółdzielni, za okres od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2015r.

Wszczęcie postępowania podatkowego jest czynnością o doniosłych skutkach prawnych zarówno formalnych, jak i materialnych. W momencie wszczęcia postępowania podatkowego następuje zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym a stroną postępowania. Dopiero po wszczęciu postępowania pojawiają się wszelkie uprawnienia i obowiązki przewidziane w dziale IV o.p., które odnoszą się zarówno do organu podatkowego, jak i do stron oraz innych uczestników postępowania (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 165 O.p., w: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel. C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz,. LEX 2012).

W rozpoznawanej sprawie Organy obu Instancji pominęły wyjaśnienia skarżącej w przedmiocie rozliczenia wpłat związanych z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dokonanych indywidualnie przez członków Spółdzielni, i cesji tych wierzytelności na Spółdzielnię ( k. 35-41 akt. adm. ). Ponadto Organy obu Instancji bezpodstawnie uchyliły się od uwzględnienia w stanie faktycznym sprawy zastrzeżeń skarżącej w przedmiocie wysokości naliczania opłat, przy uwzględnieniu faktu, że część mieszkańców deklarowało selektywną zbiórkę odpadów ( d. k 42-44). Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości obowiązany jest złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, obowiązany jest także do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, na terenie której położone są jego nieruchomości (art. 6h w zw. z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Gmina jest natomiast obowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art.6c ust.1 u.c.p.g.). Na potrzeby ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością (art.2 ust.1 pkt 4 u.c.p.g.). W przypadku, gdy nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali oraz właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany (art. 2 ust. 3 u.c.p.g.).

Jak już wskazano opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gmin lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.c.p.g w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Skoro do postępowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, to stosuje się również zasady ogólne procedury podatkowej. Jedną z naczelnych zasad ogólnych postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 O.p. i rozwinięta w dziale IV rozdziale 11 O.p., zawierającym przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z powołaną zasadą, obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, a jeśli okaże się to niemożliwe, dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Stosownie do art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi - na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne. Stan faktyczny powinien być zatem wyjaśniony dokładnie.

W rozpoznawanej sprawie Organy obu instancji przy rozpoznaniu sprawy nie uwzględniły faktu, że znaczna część mieszkańców zadeklarowała selektywną zbiórkę odpadów. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej okoliczności, mimo iż ma ona bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania, określonego w zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy (podobnie jak Organ I Instancji) przyjął błędnie, że stawki muszą być jednakowe dla wszystkich mieszkańców, w przypadku budynku wielorodzinnego. A w konsekwencji możliwość naliczania stawek niższych została uzależniona od zadeklarowania selektywnej zbiórki przez wszystkich mieszkańców danego budynku.

Odnosząc się do kwestii zastosowanych stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazać należy na wstępie jaki był cel ustawy i cel zróżnicowania tych stawek. Priorytetowe założenia nowoczesnej gospodarki odpadami komunalnymi skupiają się przede wszystkim na minimalizacji wytwarzania odpadów i ich zagospodarowaniu, poprzez selektywną zbiórkę odpadów komunalnych oraz zbiórkę i powtórne wykorzystanie surowców wtórnych. Wprowadzenie właściwych i skutecznych mechanizmów wspierających selektywną zbiórkę odpadów i powtórne wykorzystanie produktów uznano za niezbędne do uzyskania założonych celów. Jednym z takich mechanizmów jest selekcja odpadów komunalnych w miejscu ich powstania, a więc już w gospodarstwach domowych. Chodzi tu głównie o oddzielenie odpadów, np. organicznych, które można kompostować, od innych odpadów, jak plastik, szkło, papier, które można przetworzyć i ponownie wykorzystać. We wszystkich krajach rozwiniętych, system selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest szeroko stosowany, i jak wykazują badania, jest on bardzo skuteczny w zmniejszeniu objętości odpadów kierowanych na wysypiska. Dlatego też koniecznym stało się wprowadzenie preferencyjnych stawek za selektywne zbieranie odpadów komunalnych, które mają stanowić specjalną zachętę do zmniejszenia ilości produkowanych odpadów już w gospodarstwie domowym. W celu upowszechnienia selektywnego zbierania odpadów "u źródła" ustawodawca nakazał określić niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny.

W ustawie przewidziano wyliczenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem różnych stawek opłaty. Nie ma znaczenia czy chodzi o budynki jednorodzinne, czy też wielorodzinne.

Ustawa różnicuje stawki opłat w zależności od tego, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, czy też nie. W konsekwencji odmowa uwzględnienia faktu, że odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny i nieselektywny, jest związana z błędną subsumpcją przepisów prawa materialnego. Spółdzielnia jako zarządca nieruchomości, odbiera indywidualne oświadczenia od osób zamieszkających, czy też użytkujących poszczególne lokale i na podstawie tych indywidualnych danych, sporządza własną deklaracje, odnośnie deklarowanych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarządca pobiera te opłaty od tych osób i wpłaca na konto Urzędu Miejskiego. Faktycznie te opłaty są dla posiadaczy lokali częścią opłat eksploatacyjnych, które są przekazywane na rachunek Spółdzielni, jako zarządcy nieruchomości. Jest rzeczą oczywistą, że przy prawidłowej gospodarce nieruchomościami, kwota należności naliczonych od posiadaczy lokali, wina odpowiadać wysokości zobowiązania wobec Gminy "[...]". Kwota naliczona przez zarządcę za gospodarowanie odpadami komunalnymi winna być deklarowana i odprowadzana na rachunek Gminy "[...]". Kwestią odrębną jest natomiast windykacja należności przez zarządcę od posiadaczy poszczególnych lokali.

Konkludując należy stwierdzić, że Organ I instancji miał prawo wydać decyzję w przedmiocie określenia opłat za gospodarowanie, gdyż Spółdzielnia jako zarządca nieruchomości, nie wykonała ciążącego na niej obowiązku w tym zakresie. Ta okoliczność jest bezsporna.

W sprawie nie ustalono w sposób prawidłowy stanu faktycznego, gdyż nie uwzględniono faktu, że znakomita część posiadaczy lokali deklarowała selektywną zbiórkę odpadów. Ta okoliczność miała znaczenie przy wyliczeniu wysokości tych opłat. Zaskarżona decyzja ma charakter deklaratoryjny. Nie zmienia to istoty rozliczenia. W zaskarżonej decyzji Organ jest obowiązany dokonać rozliczenia dokonanych już wpłat, o których była mowa wcześniej. Ta kwestia ma bowiem podstawowe znaczenie przy wykonaniu określonego zobowiązania. Organ winien wskazać w jakiej części opłaty zostały uregulowane, za jaki okres i w jakiej wysokości.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ ustali w sposób prawidłowy stan faktyczny ( art. 122 O.p.,art. 187 O.p. i art. 191 O.p. ). Przy ustaleniu stanu faktycznego organ uwzględni rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, związane z faktem selektywnego i nieselektywnego zbierania odpadów. Przy subsumpcji przepisów prawa materialnego Organ uwzględni stan faktyczny, ustalony zgodnie z wymogami prawa materialnego. Deklaracje użytkowników poszczególnych lokali w przedmiocie selektywnego zbierania odpadów komunalnych są dla Spółdzielni wiążące. Wyższe stawki tych opłat mogą być naliczone dla tych użytkowników poszczególnych lokali, którzy zadeklarowali nieselektywna zbiórkę, względnie nie złożyli deklaracji w tym względzie.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art.205 § 2 i 209 p.p.s.a. Przy czym do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należą: uiszczony wpis sądowy, opłata od pełnomocnictwa i wynagrodzenie radcy prawnego. Wynagrodzenie to zostało ustalone, na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 6 pkt7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804).