Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1137/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par 1,4 i 7;; art. 59 par 2 i 3; art. 80 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezesa Zarządu PFRON na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z .... maja 2019 r. nr ..... utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia ....03.2019 r. nr ....., którym obciążono Państwowy Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku ,,[...] ..... Sp. z o.o. w likwidacji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2016 r. nr ..... wystawionego przez Prezesa Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obejmującego należności z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres 12/2012 r. – 01/2013 r., w łącznej kwocie należności głównej [...] zł plus odsetki zawłokę.

W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał, na podstawie art. 80 u.p.e.a. skutecznych czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, zawiadomieniami:

1) nr ....... z dnia 19.02.2016 r. w Banku [...] S.A., zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu [...].03.2016 r. w trybie art.44 k.p.a., do Banku w dniu [...].02.2016 r. Pismem z dnia [...].03.2016 r. Bank poinformował o przeszkodach w realizacji zajęcia spowodowanych zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej ;

2) nr ....... z dnia [...].09.2016 r. w [...] S.A., zawiadomienie o zajęciu doręczono Stronie w dniu [...].10.2016 r. w trybie art. 44 k.p.a., do Banku w dniu [...].09.2016 r. Pismem z dnia [...].09.2016 r. Bank poinformował o przeszkodach w realizacji zajęcia spowodowanych brakiem środków na rachunku, a kolejnymi pismami z dnia [...].12.2017 r. i [...].04.2018 r. o przeszkodach związanych ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej;

3) nr ...... z dnia [...].12.2017 r. w [...] S.A., zawiadomienie o zajęciu doręczono Stronie w dniu [...].01.2018 r. w trybie art.44 k.p.a., do Banku w dniu [...].l2.2017 r. za pośrednictwem systemu [...] Bank poinformował o zajęciu kwoty [...] zł, zgromadzonej na nieoprocentowanym rachunku technicznym Banku oraz poinformował, że dalsza realizacja zawiadomienia jest bezskuteczna, z uwagi na brak posiadania przez Stronę rachunków bankowych, lokat ani innych depozytów.

Postanowieniem z dnia .....12.2018 r. nr ..... Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki "[...] ...." Sp. z o.o. w likwidacji na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Strony postępowania nie złożyły zażalenia na powyższe postanowienie.

Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].01.2019 r. nr ..... poinformował Wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanej Spółki na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zawiadomienie doręczono Wierzycielowi w dniu [...].01.2019 r.

Na pisemny wniosek Wierzyciela z dnia [...].01.2019 r. nr ...., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wydał w dniu .....03.2019 r. postanowienie nr ......, którym obciążył Wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ..... w kwocie łącznej [...] zł.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł zażalenie na ww. postanowienie.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z ...... marca 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że przepis art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej ma zastosowanie w odniesieniu do kosztów zakończonego postępowania egzekucyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia ......12.2018 r. nr ....... umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku "[...] [...]" Sp. z o.o. w likwidacji na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego brak jest podstawy prawnej do samodzielnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego związanego z dochodzeniem kosztów egzekucyjnych. Podniósł, iż bez znaczenia jest natomiast okoliczność, która z przesłanek wskazanych w art. 59 u.p.e.a. legła u podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Stwierdził, iż w takich sytuacjach do odpowiedzialności za nieściągnięte koszty egzekucyjne ma zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którą wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego zarówno z powodów faktycznych, jak i prawnych.

Wobec tego, skoro koszty egzekucyjne nie zostały pobrane w toku postępowania egzekucyjnego, a w związku z jego umorzeniem nie można nimi obciążyć zobowiązanego, zobowiązanym do ich pokrycia będzie - wierzyciel.

Wskazał, iż w niniejszej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] zawiadomieniami kolejno z dnia: [...].02.2016 r., [...].09.2016 r., [...].12.2017 r. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Zobowiązanej Spółki w [...] S.A. w dniu [..].02.2016 r., w [...] S.A. w dniu [...].09.2016 r. oraz w [...] SA. w dniu [...].12.2017 r. Zawiadomienia zostały doręczone na adres Spółki w trybie art. 44 k.p.a. kolejno w dniach: [...].03.2016 r. (wraz z odpisem tytułu wykonawczego), [...].10.2016 r. i [...].01.2018 r.

Podniósł, iż opłata za dokonane czynności egzekucyjne przysługuje organowi egzekucyjnemu w sytuacji, gdy zajęcie okazało się skuteczne. Podkreślił, że opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi nakładami czy też kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, co wynika wprost z treści art. 64. u.p.e.a. Wyjaśnił, że pobiera się je w jednej wysokości określonej kwotowo lub procentowo w ustawie - za całość postępowania, bez względu na ilość zastosowanych środków egzekucyjnych. Stanowią one swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych bądź też za dokonanie czynności egzekucyjnych.

Odnosząc się do kwestii podniesionych w zażaleniu z dnia [...].03.2019 r., Dyrektor stwierdził, że analiza treści zaskarżonego postanowienia z dnia ......03.2019 r. nr ...... wskazuje, że opłata manipulacyjna z tytułu zwrotu wydatków za wszelkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych oraz opłata za czynności egzekucyjne, naliczone zostały prawidłowo.

Następnie przedstawił podstawę prawną i sposób naliczenia ww. kosztów.

Organ odwoławczy odniósł się również do przywołanego w zażaleniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt [...].

Przywołał jego treść oraz treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z 6 marca 2018 r., II FSK 2206/17.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], na gruncie wytycznych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, za punkt odniesienia przy szacowaniu kosztów egzekucyjnych uznać należy przepis art. 64 § 1 u.p.e.a. wyszczególniający wysokość stawek za poszczególne czynności egzekucyjne, którego pkt 6 przewiduje opłatę za zajęcie nieruchomości wynosząca 8% od dochodzonej należności, maksymalnie jednak [...] zł.

Wskazał, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości.

Przyjął zatem, że dla stawki 8% przyjętej w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. maksymalną kwotą jest [...] zł, to 5% za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. kwota maksymalna wyniesie [...] zł. Górna granica natomiast opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. wg 1% stopy daje kwotę [...] zł od tytułu wykonawczego.

Stwierdził natomiast, iż przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż [...] zł, to przy czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należy uwzględnić mniejszy nakład pracy przy zajęciu tych wierzytelności. Uznał, iż w związku z brakiem ustawowych regulacji opłata od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie [...] zł dla 8% opłaty.

W ocenie organu odwoławczego skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie [...] zł, a Trybunał Konstytucyjny tego nie zakwestionował, to istnieją podstawy do przyjęcia zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, iż wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie Wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna za doręczenie ww. tytułu wykonawczego w wysokości łącznej [...] zł, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w łącznej wysokości [...] zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł o:

- uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia ..... maja 2019 r. nr ..... oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia .... marca 2019 r. nr ..... oraz

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) naruszenie art. 190 §4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", które to przepisy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt [...] uznał za niekonstytucyjne oraz poprzez oparcie skarżonego postanowienia na ww. przepisach przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. bez uwzględnienia wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie;

2) naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania przez organ, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pomimo braku środków na tym rachunku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych;

3) błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że doszło w niniejszej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że do zajęcia wierzytelności nie doszło wobec faktu, że nie było na rachunku żadnych środków pieniężnych, czego konsekwencją jest brak jest podstaw do pobrania opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zwarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w sprawie obciążenia strony skarżącej jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł wydane na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.e.a."

Na wstępie należy wskazać, że strona skarżąca zakwestionowała wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych i obciążenia jej jako wierzyciela tymi kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanej nie doprowadziły do zaspokojenia strony skarżącej jako wierzyciela w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. w związku ze stwierdzeniem, iż w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.

Odnosząc się do stanowiska organów obu instancji przedstawionego w wydanych rozstrzygnięciach, Sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, które składały się na koszty egzekucyjne.

W myśl art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Ustawodawca przez użycie w treści przepisu zwrotu "wierzyciel pokrywa", nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie. Organ w takim przypadku ma obowiązek obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Unormowanie to jest niezależne od przyczyn, na skutek których koszty nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego, nie wymienia też powodów faktycznych i prawnych obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W szczególności zaś przepis ten nie wskazuje, że w przypadku, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego z powodów faktycznych, to wbrew art. 64c § 4 u.p.e.a. nie pokrywa ich też wierzyciel. Uregulowanie zawarte w powyższym przepisie wyklucza uznanie, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny posiada w stosunku do zobowiązanego wierzytelność o zapłatę kosztów egzekucyjnych. Wierzytelność ta istniała wobec zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego i miała podstawę w wystawionym tytule wykonawczym obejmującym dochodzoną w tym postępowaniu należność pieniężną.

Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (umorzeniu postępowania egzekucyjnego) organ egzekucyjny nie ma już podstawy do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, stąd zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym.

Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

Natomiast zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr.

Organ egzekucyjny obciążył stronę skarżącą kwotą [...] zł, na którą składały się: kwota opłaty manipulacyjnej [...] zł oraz opłata za dokonanie czynności zajęcia rachunku bankowego [...] zł (kwota ta została pomniejszona o uzyskaną z zajęcia egzekucyjnego w [...] S.A. kwotę [...] zł).

Organ nadzoru kierując się orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. w sprawie [...], którego przedmiotem była kontrola zgodności z normami konstytucyjnymi niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w tym art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 tej ustawy, ponownie przeliczył koszty egzekucyjne, przyjmując opisane w postanowieniu zasady obliczania i miarkowania opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za czynność egzekucyjną. Organ nadzoru, odwołując się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., który zawiera ograniczenie kwotowe, dla określenia maksymalnej kwoty opłaty manipulacyjnej przyjął analogiczny sposób miarkowania wysokości opłaty. Ustalił, że opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności nie może być wyższa od kwoty [...] zł czyli 1/8 z [...] zł. Natomiast opłata za zajęcie rachunku bankowego stanowiące 5% egzekwowanej należności, nie może być wyższe od kwoty [...] zł, czyli 5/8 z [...] zł. Podstawą do wyliczenia kwoty opłaty manipulacyjnej i opłaty związanej z zajęciem rachunku bankowego była kwota należności głównej [...] zł powiększona o kwotę odsetek za zwłokę na dzień sporządzenia zawiadomienia z dnia [...] lutego 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego [...]zł. W konsekwencji organ egzekucyjny przyjął, że opłata manipulacyjna wynosi [...] zł (1% x [...] zł) i nie przekracza limitu wynikającego z miarkowania tj. kwoty [...] zł. Zaś opłata za dokonaną czynność zajęcia rachunku bankowego wynosi [...]zł (5% x [...] zł ) i nie przekracza limitu wynikającego z miarkowania tj. kwoty [...] zł.

Według Sądu organ nadzor, uwzględniając wyrok TK, ustalił górną granicę opłaty manipulacyjnej oraz kosztów za zajęcie rachunku bankowego i odnosząc te kwoty do wysokości kosztów egzekucyjnych obliczonych w niniejszej sprawie na podstawie przepisów u.p.e.a., stwierdzając, że mieszczą się one w ustalonym limicie i nie ma podstaw do zmiany ich wysokości.

W swoim rozstrzygnięciu organ nadzoru wykonując wytyczne Trybunału Konstytucyjnego odniósł się do kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Organ odniósł się również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobrania tej opłaty powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, ale przy zachowaniu racjonalnej zależności między wysokością opłaty w egzekucji.

Odnośnie zaś zarzutu błędnego uznania przez organ egzekucyjny, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na którym brak jakichkolwiek środków pieniężnych stanowi zajęcie wierzytelności pieniężnej należy uznać, że w świetle ustaleń faktycznych niniejszej sprawy nie zasługuje on na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie co do zasady doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej. Dopełniono bowiem wymogów odnoszących się do zgodnego z przepisami zastosowania tego środka egzekucyjnego. Przeszkody do uznania, że doszło do zastosowania tego środka nie mogło stanowić to, że w tym czasie na tym rachunku nie zostały zdeponowane środki pieniężne stanowiące własność zobowiązanego. Podkreślić tutaj trzeba, odwołując się do przepisu art. 80 § 2 u.p.e.a., że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. W myśl bowiem art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, co potwierdza wyrok z dnia 11 lutego 2014r., sygn. akt II FSK 578/12, w którym NSA - odnosząc się do art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. - wprost wskazał, że: "Kluczowe dla określenia momentu dokonania omawianego zajęcia, (...), pozostaje postanowienie zawarte w § 2 cytowanej regulacji, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia (...) o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Powołany przepis expressis verbis przesądza, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi. Stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje tutaj bez jakiegokolwiek znaczenia, co zresztą potwierdza dalsza część przytoczonego przepisu. Wynika z niej bowiem, że zajęcie odnosi się także do kwot "przyszłych", które nie są przechowywane na rachunku bankowym w dacie dokonania zajęcia, a zostaną wpłacone później. Sam ustawodawca zakłada zatem możliwość dokonania zajęcia mimo braku jakichkolwiek środków zgromadzonych na koncie w chwili zawiadomienia banku. W konsekwencji stanowisko opierające się na założeniu, że w związku z brakiem wystarczających środków na rachunku bankowym nie dochodzi do zajęcia rachunku bankowego jest całkowicie nieuprawnione i sprzeczne z literalnym brzmieniem art. 80 § 2 u.p.e.a.". Podobne stanowisko zaprezentowano także w wyrokach: WSA z dnia 13 lutego 2019r., sygn. akt I SA/Lu 798/18, WSA z dnia 15 listopada 2018r., sygn. akt I SA/Sz 688/18, WSA z dnia 13 listopada 2018r., sygn. akt III SA/Łd 727/18, WSA z dnia 22 listopada 2018r., sygn. akt 382/18).

Sąd orzekający w sprawie ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych reprezentowane jest także stanowisko, że w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy, jako narzędzie oszczędnościowo - rozliczeniowe. Opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Według tego stanowiska przepisy u.p.e.a. nie przewidują opłat i kosztów za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych. W tej sytuacji, jeżeli nie doszło do zajęcia wierzytelności, nie ma także podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II FSK 693/15, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2019r., sygn. akt II FSK 589/17, wyrok NSA z dnia 30 maja 2019r., sygn. akt II FSK 613/19, wyrok WSA z dnia 5 czerwca 2019r., sygn. akt I SA/Bk 169/19, wyrok WSA z dnia 24 lipca 2019r., sygn. akt I SA/Go 431/19, wyrok WSA z dnia 10 lipca 2019r., sygn. akt I SA/Kr 585/19).

Należy w tym miejscu podkreślić, że opłaty za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjne są konsekwencją stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty za czynności egzekucyjne są więc należnościami, które nie powodują bezpośredniego wydatkowania środków przez organ egzekucyjny za dokonywane czynności i stanowią swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych lub za dokonanie czynności egzekucyjnych. Opłaty te są należne organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdy po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okaże się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.