Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1869/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1641/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 1 lipca 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1641/13, mocą którego odmówiono G. sp. z o.o. w N. w upadłości układowej (dalej jako: skarżąca, spółka, strona) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zażalenie strony na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. (sygn. akt II FZ 98/14).

Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki na wymienioną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej z powodu nieopłacenia skargi.

Na etapie skargi kasacyjnej od tego postanowienia, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, przedstawiła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 11 lutego 2014 r. (sygn. akt VIII GU 212/13/S) o ogłoszeniu wobec spółki upadłości z możliwością zawarcia układu.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej spółka ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając w nim argumenty podobne do tych jakie zawarła w poprzednim wniosku.

Zgodnie z zawartym we wniosku oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok obrotowy) wycenia się na kwotę 4.657.599,66 zł, a wysokość straty (według bilansu za ostatni rok obrotowy) wyniosła (-) 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do kwoty 6. 626.868,86 zł (poprzednio do kwoty 6.537.866,11 zł).

Z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w latach 2012 i 2013 r. skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie odpowiednio 888.485,30 zł i 112.487,38 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 148.551.284,25 zł i 93.956.187,69 zł), natomiast w maju, czerwcu i lipcu 2014 r. spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 3.025.122 zł, 2.381.405 zł i 2.516.258 zł.

Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa pomocy. O zasadności kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może w szczególności przesądzać zarówno zwiększenie kwoty zabezpieczenia na rachunkach bankowych spółki (z kwoty 6.537.866,11 zł do kwoty 6.626.868,86 zł), jak i fakt ogłoszenia upadłości układowej wobec spółki.

Odnośnie do samego zabezpieczenia rachunków bankowych Sąd podkreślił, że zwiększenie kwoty tego zabezpieczenia nie wpływa w sposób istotny na finansową kondycję spółki, zaś sama kwestia wpływu zablokowania rachunków bankowych na majątkową sytuację spółki była już przedmiotem analizy w postanowieniu Sądu z dnia 12 grudnia 2013 r.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że ogłoszenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, albowiem, w przeciwieństwie do upadłości likwidacyjnej, w przypadku upadłości układowej spółka nie traci bytu prawnego, może dalej prowadzić działalność gospodarczą, a samo postępowanie układowe ma charakter pojednawczy i ma celu ustalenie zasad spłaty zaległych zobowiązań. Sąd wskazał, że pomimo ogłoszenia upadłości układowej spółka prowadzi działalność gospodarczą, relatywnie znacznych rozmiarów, o czym świadczą deklaracje VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2014 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.2012.1112) przez niezastosowanie wobec niej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu. Skarżąca podała, że obiektywnie nie dysponuje wymaganą kwotą i nie jest w stanie jej zgromadzić. Zdaniem skarżącej Sąd choć dostrzegł nową okoliczność istotną dla tej sprawy, tj. fakt postawienia jej w stan upadłości, to wadliwie ją ocenił. Skarżąca dodała, że prowadzi obecnie kilkaset spraw sądowych, gdzie wartość wpisów przekracza 300.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany przez Sąd pierwszej instancji był drugim w tej sprawie, a więc należało go potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć pod warunkiem, że istotnej zmianie uległ stan faktyczny sprawy. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu.

Jedyną nową okolicznością powołaną przez skarżącą w tej sprawie był fakt postawienia jej w stan upadłości (z możliwością zawarcia układu). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo stwierdzono, że fakt ten nie dawał podstaw do skorzystania z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że fakt ogłoszenia upadłości układowej spółki na mocy postanowienia z dnia 11 lutego 2014 r. był już przedmiotem analiz Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1084/14, z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 786/14, z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1489/14, z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt 1739/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach. W rozstrzygnięciach tych zasadnie wskazywano, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu przede wszystkim nie odzwierciedla złej sytuacji materialnej upadłego, który może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie zakończyło bytu prawnego spółki, a postępowanie układowe ma charakter pojednawczy. Sprawdzenie wierzytelności nie oznacza dochodzenia roszczeń wierzycieli od dłużnika, lecz ma na celu ustalenie istnienia wierzytelności, które są objęte postępowaniem układowym. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w postępowaniu układowym zaproponowała rozwiązania, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności gospodarczej. W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że obecna sytuacja majątkowa strony (wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności jak również wysokość przychodów) nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, nawet przy przyjęciu, że spółka jest w stanie upadłości układowej i prowadzi szereg postępowań sądowych. Nadmienić należy, że postępowania te dotyczą w znacznej mierze odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier, gdzie to sama strona decyduje o terminie inicjowania takiego postępowania (na etapie postępowania administracyjnego, co ma przełożenie na następujące później postępowania sądowe). Stąd też rozpoczynanie przez skarżącą setek nowych, identycznych spraw w tym samym czasie, nie może samo w sobie stanowić argumentu za obciążeniem kosztami tych postępowań Skarbu Państwa.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny Sąd nie dopatrzył zarzucanych w zażaleniu naruszeń. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że spółka nie wykazała, że jej aktualna sytuacja nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.