Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2138/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesorzy WSA Jacek Fronczyk, Janusz Walawski, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] września 2004 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Starosta O. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), odmówił K. T. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2004 roku. Starosta O. wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 oraz art. 30 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tej przyczyny w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Aby zatem otrzymać świadczenie przedemerytalne należy spełnić wszystkie przesłanki z art. 37k tej ustawy, w tym przesłankę rozwiązania umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Skarżąca nie spełniła tego warunku, ponieważ, jak wynika ze świadectwa pracy, rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy skarżącą a Urzędem Kontroli Skarbowej w W. nastąpiło na podstawie art. 42 § 1 - § 3 Kodeksu pracy w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. i było następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302). Wprawdzie, zgodnie z art. 42 § 3 k.p., w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia, lecz nie oznacza to, zdaniem organu, że strona straciła pracę bez swojej winy. W przypadku wypowiedzenia zmieniającego istniała możliwość dalszego zatrudnienia, z której strona nie skorzystała.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku – po rozpatrzeniu odwołania K.T.- utrzymał w mocy decyzję Starosty O. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy powołał art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych. Organ II instancji wskazał, iż K. T. spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymuje się odpowiednim okresem uprawniającym do emerytury (32 lata i 9 miesięcy). Jednocześnie organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdził, iż tryb rozwiązania stosunku pracy, tj. na podstawie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. nie wyczerpuje przesłanki, o której mowa w art. 37k ust. 1 tej ustawy (rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy). W ocenie organu świadectwo pracy zmienione w następstwie zawartej przed sądem ugody, nie zmienia trybu rozwiązania stosunku pracy - nadal jest to art. 42 § 1 - § 3 k.p. w związku z art. 30 §1 pkt 2 k.p. - jedynie pracodawca wskazuje powód wypowiedzenia zmieniającego i w konsekwencji rozwiązania stosunku pracy. Tym samym nie można uznać, iż przyczyna rozwiązania stosunku pracy leżała tylko po stronie zakładu pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody M. K. T. zarzuciła naruszenie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podnosząc, iż spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Likwidacja miejsca pracy skarżącej była spowodowana zmianą organizacji pracy urzędu, co literalnie wypełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a potwierdza to wydane przez pracodawcę świadectwo pracy. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącej organ II instancji nie przeprowadził postępowania rozpoznawczego w sprawie i nie odniósł się do przedstawionych w odwołaniu dowodów potwierdzających, że nie mogła przyjąć nowych warunków pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, iż K. T. spełnia określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymuje się odpowiednim okresem uprawniającym do emerytury. Jednak tryb rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. na podstawie art. 42 § 1 - § 3 k.p. w związku z art. 30 1 pkt 2 k.p. nie wyczerpuje przesłanek, o których mowa w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku w art. 2 ust. 1 pkt 20a zawiera zamknięty katalog przyczyn uznawanych za przyczyny rozwiązania stosunku pracy, leżące po stronie pracodawcy. Ze świadectwa pracy skarżącej wynika, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło, ponieważ skarżąca nie przyjęła nowych warunków pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p., zdaniem Sądu, nie daje podstaw do stwierdzenia, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy z K. T. leżała po stronie zakładu pracy.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących postępowania odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Ugoda zawarta w dniu [...] lipca 2004 roku przed sądem pracy ustalała brzmienie świadectwa pracy. Żądanie przez skarżącą przeprowadzenia dowodów na okoliczność podstaw wypowiedzenia podważałoby tą ugodę. Nadto przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych nie zezwalają organom administracji publicznej na weryfikację świadectw pracy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K.T., zaskarżając powyższy wyrok w całości. K. T., reprezentowana przez adwokata J. S., zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez błędną wykładnię, tj. uznanie, że podany w poprawionym świadectwie pracy art. 42 k.p. wyłącza stosowanie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy oraz

- art. 2 ust. 1 pkt 20a tejże ustawy przez jego niezastosowanie do stanu faktycznego wynikającego z zebranego materiału dowodowego;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w szczególności ugody sądowej z dnia [...] lipca 2004 roku oraz treści poprawionego świadectwa pracy z dnia [...] lipca 2004 roku, z których wynika rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą – art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 365 § 1 k.p.c.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2006 r. sygnatura akt IOSK 1120/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku, NSA wskazał, że stosownie do art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.

A zatem jedną z koniecznych przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego stanowi rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Po myśli zaś art. 2 ust. 1 pkt 20a) tejże ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "przyczynach dotyczących zakładu pracy" - oznacza to:

a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,

c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdził, iż - jak wynika ze świadectwa pracy, sporządzonego w dniu [...] lipca 2004 roku - stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na podstawie art. 42 § 1 - § 3 k.p. w związku z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. z powodu likwidacji miejsca pracy w O., spowodowanej zmianą organizacji UKS w W. Ośrodek Zamiejscowy w C., będącej następstwem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302). Zapis w powyższym świadectwie pracy czyni zadość ugodzie zawartej w dniu [...] lipca 2004 roku w Sądzie Rejonowym, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. w sprawie z powództwa K. T., sygn. akt [...] Ugoda sądowa ma dwoisty charakter, łączący elementy materialnoprawne i procesowe. Ugoda sądowa jest czynnością procesową dokonaną w formie przewidzianej prawem procesowym, które wiąże z tą czynnością zamierzony przez strony skutek w postaci wyłączenia dalszego postępowania sądowego co do istoty sporu i umorzenia postępowania. Jednocześnie zawarte w treści ugody porozumienie co do istniejącego między stronami stosunku prawnego ma charakter zgodnego oświadczenia woli, a więc czynności prawnej zmierzającej do wywołania skutków w dziedzinie prawa materialnego, w tym zakresie zawarte przed sądem porozumienie jest ugodą w rozumieniu art. 917 k.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2005 roku, V CK 691/04, LEX nr 177225, uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z dnia 20 grudnia 1969 r., III PZP 43/69, OSNCP 1970 z. 3, poz. 40).

Oświadczenia materialnoprawne i procesowe stron zawarte w ugodzie sądowej ocenia się według przepisów tej gałęzi prawa, do której oświadczenie należy. Prawo materialne normuje ważność i skuteczność oświadczeń woli stron składających się na umowę cywilnoprawną zawartą w ugodzie, a ważność i skuteczność wyrażonych w niej oświadczeń procesowych zmierzających do umorzenia postępowania ocenia się według prawa procesowego. Ugoda sądowa z punktu widzenia prawa materialnego jest umową. Wprawdzie w takiej sytuacji nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, ale ugoda sądowa jest skuteczna i wiąże strony dopóki nie zostanie prawnie podważona (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2000 roku, I PKN 503/99, OSNP 2001/12/411, z dnia 13 października 1972 roku, III PRN 66/72, LEX nr 14193 glosa: M. Filipowicz, L. Lapierre, NP 1974/3/375).

Strony, tj. K.T. i Urząd Kontroli Skarbowej w W. zawarły w dniu [...] lipca 2004 roku w Sądzie Rejonowym, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. ugodę sądową w sprawie sygn. akt [...]. Powyższa ugoda sądowa nie została prawnie podważona, a więc jest skuteczna i wiąże strony. To zaś oznacza, iż świadectwo pracy z dnia [...] lipca 2004 roku stanowi dowód z dokumentu na okoliczność nie tylko daty rozwiązania stosunku pracy, ale i przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Przyczyna ta wynika jednoznacznie z treści powyższego świadectwa pracy i treści ugody sądowej, będącej podstawą do zmiany pierwotnego świadectwa pracy z dnia [...] marca 2004 roku. Rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę z K.T. nastąpiło z powodu likwidacji miejsca pracy w O., spowodowanej zmianą organizacji UKS w W. Ośrodek Zamiejscowy w C.

Pojęcia "likwidacja miejsca pracy" i "zmiana organizacji" użyte w świadectwie pracy i ugodzie sądowej odpowiadają pojęciom "likwidacja stanowiska pracy" i "przyczyny organizacyjne", o jakich mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20a) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 514 ze zm.). Tym samym w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka z art. 37k ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy – rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

W tym stanie rzeczy podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 37k ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 42 § 1 - § 3 w związku z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.

Okoliczność, że rozwiązanie stosunku pracy następuje w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny dotyczące zakładu pracy stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, przy czym w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż odmowa przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego, w zasadzie nie stanowi współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 roku, I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240, z dnia 4 lipca 2001 roku, I PKN 521/00,OSNP 2003/10/244, z dnia 9 listopada 1990 roku, I PR 335/90, LEX nr 13607).

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznawaniu sprawy na podstawie sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W sprawie niniejszej podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 29 i 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.

Wojewoda M. w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że K. T. spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz legitymuje się odpowiednim okresem uprawniającym do emerytury, ale jednocześnie stwierdził, iż tryb rozwiązania stosunku pracy nie wyczerpuje przesłanki, o której mowa w art. 37k ust. 1 tej ustawy, tj. rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

W uzasadnieniu orzeczenia jakie zapadło w sprawie niniejszej w wyniku rozpatrzenia kasacji, Naczelny Sad Administracyjny, po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego podkreślił, że w stosunku do skarżącej rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Podkreślił również, że okoliczność, iż rozwiązanie stosunku pracy następuje w wyniku wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla określenia, czy przyczyny dotyczące zakładu pracy stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy, przy czym w orzecznictwie SN przeważa pogląd, iż odmowa przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego w zasadzie nie stanowi współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę.

Wobec wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji celem ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej i wydania decyzji zgodnie z dokonaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji . O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wyżej wymienionej ustawy.