Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1959/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SA/Go 372/08 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, 2) zasądza od M. O. na rzecz Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 370 (słownie: trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 8 października 2008r., sygn. akt II SA/Go 372/08, po rozpoznaniu skargi M. O. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] maja 2008r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] czerwca 2006r., nr [...].

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2008r. nr [...] Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nr [...], datowaną na [...] czerwca 2006r., w przedmiocie udzielenia "F." Sp. z o.o. w Ż. pozwolenia na użytkowanie wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej wraz z maszynami stolarskimi znajdującymi się na działce nr [...] przy ul. [...] 104 w Ż.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania na działce nr [...] przy ul. [...]104 w Ż. bez wymaganego pozwolenia na budowę wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej, PINB w Ż. wydał decyzję [...] datowaną na [...] czerwca 2006r. (w świetle dokumentów sprawy oznaczenie roku wydania decyzji jest omyłkowe, zamiast "2006" winno być "2007"), na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), którą udzielił Spółce z o.o. "F." w Ż. pozwolenia na użytkowanie wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej wraz z maszynami stolarskimi znajdującymi się na w/w działce. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że z treści pism Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Architektury Urzędu Miejskiego w Ż. z [...] marca 2006r. wynika, że obecnie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działek nr [...],[...] i [...] położonych przy ul. [...] w Żarach, natomiast plan obowiązujący do 2003r. określał, że jest to teren Zakładu Wytwórni Maszyn i Urządzeń "S.". W konsekwencji brak aktualnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest równoznaczny z brakiem zakazu zabudowy terenu w określony sposób, co wyklucza przesłankę do wydania nakazu rozbiórki wiaty z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Organ wskazał, iż w toku postępowania właściciel obiektu spółka "F.", zgodnie z treścią w postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005r., wydanego na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., przedłożył "Inwentaryzację oraz ekspertyzę techniczną wiaty" opracowaną w czerwcu 2006r., którą uzupełnił w dniu [...] czerwca 2007r. Po analizie tych dokumentów organ stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie regulacji dotyczących wymagań sytuowania budynków, określonych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Rozpatrywany obiekt - wiata z maszynami stolarskimi - nie jest bowiem budynkiem. Przeprowadzone natomiast w dniu [...] marca 2007r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Zielonej Górze badania wykazały, że równoważny poziom dźwięku (wynoszący 47,8 dB) zmierzony w granicy terenu zakładu Spółki z o.o. "F." w kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej przy ul. [...], nie przekracza w porze dziennej wartości dopuszczalnej (równej 50 dB). Wiata wraz z maszynami stolarskimi nie emituje zanieczyszczeń gazowych, pyłowych i płynnych. W świetle tych ustaleń, zdaniem PINB w Ż., ustawienie wiaty z maszynami stolarskimi zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, czy też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ponadto odnosząc się do treści pisma M. O. z dnia [...] czerwca 2007r. (dotyczącego braku wymaganych prawem pozwoleń na instalacje urządzeń pracujących na terenie firmy F. oraz stwierdzenia, iż ewentualne wydanie decyzji dopuszczającej użytkowanie w/w urządzeń i instalacji sprzeczne będzie z postanowieniem Burmistrza Miasta Ż. nakładającym obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz przepisami ustawy Prawo Ochrony Środowiska i § 3 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) organ pierwszej instancji stwierdził, że obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stolarni został wprowadzony stosownym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r., a przedsiębiorstwo "F." powstało wcześniej - w 1992r. i od początku swojej działalności zajmowało się produkcją wyrobów drewnianych. W związku z tym ewentualne żądanie od Spółki decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszałoby konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, ponadto wydanie takiej decyzji następuje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem zamiaru budowy. Skoro zatem ustawienie maszyn już nastąpiło, to organ nadzoru budowlanego nie może żądać od strony decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Na skutek odwołania się M. O. od tego rozstrzygnięcia Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że analizując wpływ przedmiotowego obiektu -wiaty produkcyjnej na otoczenie organ pierwszej instancji ograniczył się do badania ewentualnego pogorszenia warunków użytkowych dla działek przyległych do terenu zakładu produkcyjnego, w skład którego wchodzi wiata. Organ ten nie wyjaśnił

natomiast jaki może być wpływ wiaty na znajdujący się między innymi w jej bezpośrednim sąsiedztwie budynek biurowy, a także czy wiata posiada instalację odgromową. Zatem w ocenie organu drugiej instancji zachodzi konieczność rozpatrzenia kwestii, czy omawiana wiata produkcyjna istotnie, jak wskazał organ pierwszej instancji została wykonana w sposób niewymagający żadnych zmian lub przeróbek. Ponadto w celu wyjaśnienia powyższej kwestii organ pierwszej instancji powinien rozważyć możliwość zażądania dodatkowo od inwestora odpowiedniej oceny bądź ekspertyzy technicznej wyjaśniającej akustykę obiektu oraz jej wpływu na otoczenie. Organ odwoławczy zauważył również, że ocena przedmiotowej wiaty z uwagi na fakt urządzenia w niej stanowisk pracy, winna również uwzględniać ocenę zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii. Opinia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy będzie w tym względzie wiążąca dla organu.

Na skutek skargi "F." Spółki z o.o. w Ż. prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Go 770/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił powyższą decyzję organu odwoławczego.

Dalej Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy ponownym rozpoznaniu odwołania M. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. datowanej na [...] czerwca 2006r., związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wskazanym wyżej prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 lutego 2008r. Nadto obowiązany jest również uwzględnić nowe okoliczności i dowody, które zaistniały po wydaniu uprzedniej decyzji wyeliminowanej tym wyrokiem.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, mającej zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie tak wykonanego obiektu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego jego zdatności do użytku. Do obiektu całkowicie wybudowanego w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Decyzję taką organ może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., obligujące ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w odniesieniu do wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej wraz z maszynami stolarskimi, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...]104 w Ż. brak jest przesłanek do wydania nakazu jej rozbiórki. Z treści pism Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Architektury Urzędu Miejskiego w Ż. z dnia [...] marca 2006r. wynika, że w dacie tej brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działek nr [...],[...]i [...]położonych przy ul. [...]w Ż., ponadto organ z uwagi na upływ czasu, dodatkowo ustalił że okoliczność dotycząca braku planu nie uległa zmianie. W sytuacji zaś braku planu - a w konsekwencji braku zakazu zabudowy terenu w określony sposób, brak jest przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.

Oceniając materiał dowodowy w kwestii ewentualnego pogorszenia warunków użytkowych otoczenia przez przedmiotowy obiekt, organ wskazał, iż przeprowadzone w dniu [...] marca 2007r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Zielonej Górze badania wykazały, że równoważny poziom dźwięku (wynoszący 47,8 dB) zmierzony na granicy terenu zakładu Spółki z o.o. "F." "w kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej przy ul. [...]" nie przekracza w porze dziennej wartości dopuszczalnej (równej 50 dB). Wiata wraz z maszynami stolarskimi nie emituje również do otoczenia zanieczyszczeń gazowych, pyłowych i płynnych (nie jest wyposażona w urządzenia techniczne tego rodzaju).

Organ odwoławczy nie podzielił przy tym zarzutu odwołania, iż nieuprawnionym jest powoływanie się przy rozstrzyganiu kwestii pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia przez omawiany obiekt, wiatę produkcyjną, w zakresie oddziaływania na nieruchomość skarżącego - działkę nr [...], na wyniki pomiarów poziomu hałasu z terenu zakładu, dokonanych przez WIOŚ w dniu [...] marca 2007r. Z zapisu słownego oraz szkicu sytuacyjnego zawartych w protokole z przeprowadzonych w tym dniu pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska sporządzonego przez Laboratorium WIOŚ, jednoznacznie wynika, że w trakcie pomiarów pracowały maszyny znajdujące się w przedmiotowej wiacie. Natomiast LWINB podzielił stanowisko M. O., że w świetle obowiązujących przepisów samowolnie wybudowany obiekt budowlany, w sprawie którego toczy się postępowanie legalizacyjne, nie powinien być użytkowany do czasu uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli uprzednio dojdzie do jego legalizacji. W przypadku stwierdzenia, iż omawiana wiata jest użytkowana w sposób nielegalny (bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie), PINB w Ż. winien podjąć stosowne działania przewidziane art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994r.

Analizując natomiast wpływ wiaty na sąsiadujący z tym obiektem budynek biurowy, w kontekście wskazań WSA zawartych w wyroku z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Go 110/07, LWINB wziął pod uwagę okoliczność, iż po wydaniu uchylonej tym wyrokiem decyzji z dnia [...] września 2007 r. znak: [...] do PINB w Ż. wpłynęły dokumenty wyjaśniające powyższe zagadnienie. Pismem dnia [...] listopada 2007r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. przesłał wyniki pomiarów z badania hałasu w budynku administracyjnym przyległym do wiaty produkcyjnej. W opisie wyniku badań PPIS stwierdził, iż "dokonana ze względu na uciążliwość, ocena hałasu docierającego do pomieszczeń administracyjnych znajdujących się w budynku administracyjnym wykazała, że nie przekracza on wartości normatywnych". Zmierzony poziom hałasu w jednym z pomieszczeń administracyjnych (nr l - stanowisko pracy kierownika produkcji) wyniósł 48 dBA, natomiast normowy dopuszczalny równoważny poziom dźwięku w tego rodzaju pomieszczeniach wynosi 55 dB. Ponadto inwestor przedłożył organowi dodatkową ocenę techniczną obiektu, opracowaną w listopadzie 2007r., której autorzy posiadający odpowiednie uprawnienia techniczne stwierdzili, iż "ustawienie maszyn stolarskich zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

Organ uznał także, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na konieczność wydania nakazu wykonania zmian i przeróbek (art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.) w odniesieniu do omawianej wiaty produkcyjnej. Odnosząc się do pozostałej treści odwołania, organ drugiej instancji podzielił stanowisko PINB, iż wydanie przez właściwy organ ochrony środowiska na podstawie przepisów o ochronie środowiska decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji następuje wyłącznie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem zamiaru budowy. Nie jest możliwe jej wydanie w odniesieniu do samowolnie wybudowanego obiektu, tym bardziej w toku postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której domagał się uchylenia : 1. zaskarżonej decyzji w całości, 2. poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] czerwca 2007r. (mylnie oznaczonej datą [...] czerwca 2006r.), 3. drugiej poprzedzającej ją decyzji PINB w Ż. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] identycznej w treści z decyzją wymienioną w pkt 2, oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi M. O. podkreślił, że przedmiotowa wiata wykonana została bez ścian i osłon, przy czym tego typu rozwiązanie nie zapewnia ochrony dla otoczenia przed wydobywaniem się dźwięków pogarszających warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia, zgodnej z wymogami art. 5 ustawy Prawo budowlane. Skarżący zarzucił, że LWiNB nie odniósł się w decyzji do licznych kwestii poruszanych przez niego w skardze poprzedzającej jej wydanie, m.in. w zakresie prawidłowości i zupełności badań hałasu przeprowadzonych w dniu [...] marca 2007r. W związku z niepełną oceną wartości poziomu hałasu emitowanego do środowiska (ograniczenie pomiarów wyłącznie do jednego, najbardziej oddalonego od przedmiotowej wiaty punktu) skarżący ocenił jako bezpodstawne stwierdzenie PINB, jakoby "ustawienie wiaty wraz z maszynami stolarskimi zostało zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powoduj ą pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

Ponadto podniósł, że zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz.627) kierując się kryteriami określonymi w § 3 ust. 1 pkt. 46 i § 3 ust. 2 pkt 1 lit a) i b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, przed wydaniem skarżonej decyzji należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z zachowaniem reguł procedury administracyjnej oraz wymagań prawa materialnego. Takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, mimo iż okoliczni mieszkańcy wielokrotnie zwracali się ze skargami do Urzędu Miasta, powodem których były uciążliwości hałasowe związane z działalnością w sąsiedztwie osiedla domków jednorodzinnych firmy przeróbki drewna.

Skarżący zakwestionował także interpretację organu obu instancji, jakoby fakt, iż przedsiębiorstwo F., działając nielegalnie i w warunkach samowoli budowlanej (w aktach PINB znajdują się dwie decyzje o rozbiórkach samowolnie wybudowanych wiat wraz ze związanymi z nimi urządzeniami i instalacjami, w stosunku do wszystkich pozostałych urządzeń technicznych i instalacji toczy się szereg równoległych postępowań administracyjnych , a jedyna działająca do tej pory "legalnie" wiata "produkcyjno-magazynowa" została decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2008r. zdelegalizowana), nabyło prawo do legalizacji użytkowanych przez lata samowolnie wybudowanych obiektów z pominięciem aktualnie obowiązujących przepisów ochrony środowiska, tylko dlatego, iż zgodnie z zapisami Krajowego Rejestru Sądowego prowadzi działalność od roku 1992. Podkreślił przy tym, iż zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, decyzja wydana z naruszeniem przepisów ochrony środowiska jest nieważna. Ustawa Prawo ochrony środowiska w przeciwieństwie do ustawy Prawo budowlane nie zawiera w sobie żadnych zapisów pozwalających traktować aktualnie legalizowane samowole budowlane wg przepisów obowiązujących przed dniem jej wejścia w życie.

Ponadto skarżący wskazał, iż PINB pominął istotną w sprawie okoliczność, że w przypadku wzrostu emisji o min. 20% przedsięwzięcie kwalifikowane jest do sporządzenia raportu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. jako przedsięwzięcia mogące wymagać sporządzenia raportu, a jednocześnie nie wziął pod uwagę, iż decyzja o obowiązku bądź jego braku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska. Art. 82 w/w ustawy stanowi, że zapewnienie ochrony zasobów środowiska powinno następować poprzez ograniczenie emisji na zasadach określonych w tytule III "przeciwdziałanie zanieczyszczeniom" prawa ochrony środowiska, polegające na zapobieganiu lub ograniczaniu wprowadzania do środowiska substancji lub energii, w tym hałasu (art. 3 pkt.4)

W konsekwencji skarżący podniósł, że Spółka powinna podejmować wszelkie działania zmierzające do ograniczenia wprowadzania hałasu do środowiska (zapobiegania ujemnemu oddziaływaniu podejmowanej działalności na środowisko).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2008r. sprawa ze skargi M. O. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] stycznia 2008r. na mocy przepisu art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a." została wyłączona z przedmiotowej sprawy i zarejestrowana pod nową sygnaturą II SA/Go 401/08. Dodatkowo, na podstawie pism procesowych skarżącego z dnia 29 lipca 2008r. (k. 61 i 62) oraz organu z dnia 4 sierpnia 2008r. (k. 67-68) Sąd stwierdził, iż Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp., decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...], w trybie odwoławczym uchylił wskazaną wyżej decyzję PINB w Ż. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Decyzja ta uzyskała przymiot prawomocności z dniem 26 lipca 2008r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu skargi uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że przedmiot skargi stanowi decyzja Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o udzieleniu Spółce z o.o. "F." w Ż. pozwolenia na użytkowanie wybudowanej samowolnie wiaty produkcyjnej o konstrukcji stalowej wraz z maszynami stolarskimi znajdującymi się na działce nr [...] przy ul. [...] w Ż., wydana na podstawie przepisów art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) .

Sąd podkreślić, iż na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne.

Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (por. wyr. SN z dnia 13 marca 1975r., III CRN 466/74, OSPiKA 1976, z. 3, poz. 63).

W takim zatem zakresie Sąd, rozpoznając przedmiotową skargę, związany jest oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 lutego 2008r. sygn. II SA/Go 770/07 wydanym w sprawie ze skargi Spółki "F." na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] września 2007r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2006r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty produkcyjnej wraz z urządzeniami oraz przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że sporna wiata stanowi obiekt budowlany (budowlę) o charakterze produkcyjnym, wybudowany przez uprzedniego właściciela nieruchomości przed 1 stycznia 1995 r. Z tego powodu Sąd stwierdził, że w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Sąd wywiódł, że do wiaty jako obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia przed 1 stycznia 1995r. podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest jego zdatność do użytku. Taki obiekt budowlany podlega rozbiórce, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że występują łącznie przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Jako przesądzony Sąd uznał fakt braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki spornej wiaty z tego powodu, że znajduje się ona na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, niezbędne było jedynie ustalenie, czy występuje przesłanka z pkt 2 art. 37 ust. 1 a więc, czy wiata powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Podstawę uchylenia uprzedniej decyzji organu odwoławczego było dokonanie przez Sąd oceny, że w ustalonym i przyjętym przez organy stanie faktycznym sprawy, nie było podstaw do uchylenia (po raz trzeci) decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz LWINB mógł samodzielnie rozstrzygnąć sprawę. Wskazane bowiem w uzasadnieniu uchylonej decyzji wytyczne (okoliczności, które organ pierwszej instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy) nie stanowiły, w ocenie Sądu, przesłanek uzasadniających wydanie decyzji kasacyjnej, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jedynie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Sąd wskazał, że "Bezpośrednie przeprowadzenie dowodów co do dopuszczalnej emisji hałasu pochodzących z urządzeń znajdujących się w wiacie oraz dokonanie oceny zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wymogami ergonomii, nie oznacza, że organ odwoławczy musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części. Poziom hałasu był już badany ale nie w pełnym zakresie. Konieczne jest jedynie przeprowadzenie badania dotyczącego oddziaływania urządzeń z wiaty na warunki zdrowotne ludzi pracujących w budynku biurowym, oraz czy przy obsłudze zamontowanych pod wiata urządzeń (pilarek) zachowane są przepisy bhp (o ile praca przy tych urządzeniach może spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi). Te czynności mieszczą się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 136 k.p.a., wyłączając możliwość kasacji decyzji." Ponadto Sąd za niesłuszne uznał stanowisko organu odwoławczego co do niewyjaśnienia przez organ pierwszej instancji kwestii obowiązku zapewnienia ochrony wiaty przed wyładowaniami atmosferycznymi. Wskazany w decyzji LWINB z dnia [...] września 2007r. przepis § 108 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie ma zastosowania do przedmiotowej wiaty, która nie jest budynkiem.

Na potrzeby dalszych rozważań, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż stosownie do art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, przepis art. 48 tej ustawy dotyczący nakazu rozbiórki obiektów samowolnie wybudowanych, nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994r., a więc przed 1 stycznia 1995r. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane.

Na tle przepisów Prawa budowlanego z 1974r. obowiązywał szczególny tryb postępowania dotyczący samowoli budowlanej, który albo kończył się wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego (art. 37), albo decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 42 ust. 3). Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowym) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Przypomniano, że w myśl przepisów tejże ustawy stwierdzenie, że roboty budowlane zostały wykonane samowolnie nie przesądzało o konieczności orzeczenia rozbiórki obiektu. Stosownie do art. 37 ust. 1 tej ustawy rozbiórce mogły bowiem podlegać obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, gdy właściwy organ stwierdził, że obiekt lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jak wynika z ust. 2 tegoż przepisu, orzeczenie o nakazie rozbiórki mogło być również wydane, gdy obiekt lub jego cześć została wybudowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, jeżeli byłoby to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami.

W konsekwencji przystępując, na podstawie powołanego przepisu, do oceny skutków samowoli budowlanej, w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego zobligowany był do zbadania przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy, uzasadniających konieczność orzeczenia rozbiórki danego obiektu. Dopiero w przypadku ustalenia, że przesłanki te nie zaistniały, organ mógł, w zależności od okoliczności sprawy, na podstawie art. 56 ust. 1 tejże ustawy zobowiązać inwestora do przedłożenia w zakreślonym terminie określonych dokumentów w celu legalizacji obiektu, bądź w trybie art. 40 ustawy nakazać wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W razie zaś wykonania przez inwestora powyższych obowiązków, albo w przypadku braku podstaw do ich nałożenia, organ winien był kontynuować zmierzające do legalizacji obiektu działania. Końcowym etapem postępowania legalizacyjnego na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. jest bowiem uzyskanie przez inwestora, właściciela lub zarządcę pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42). Stosownie natomiast do treści art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.

W ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego Sąd, powołując się na treść przepisu art. 153 P.p.s.a i wypływające z niego związanie treścią wskazanego wyżej wyroku z dnia 13 lutego 2008r., obowiązany był ograniczyć badanie legalności zaskarżonej decyzji do spornego między stronami zagadnienia, czy w sprawie zaistniały przesłanki nakazania rozbiórki przedmiotowej wiaty produkcyjnej wraz z urządzeniami technicznymi, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też przesłanki takie nie zaistniały, a obiekt jest zdatny do użytku w rozumieniu art. 42 ww. ustawy, zatem istniały podstawy do wydania pozwolenia na jego użytkowanie, bez jakichkolwiek zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (art. 40).

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ww. ustawy, obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający: 1) bezpieczeństwo ludzi i mienia, 2) ochronę środowiska, 3) niezbędne warunki zdrowotne, 4) właściwy układ funkcjonalny, 5) odpowiednie warunki użytkowe, a w szczególności potrzeby w zakresie ochrony przeciwpożarowej, oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków, ogrzewania i wentylacji, 6) ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególności (...), ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby.

Przesłanka pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. będzie spełniona wówczas, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Wobec zgłaszanych w tym zakresie w trakcie postępowania zarzutów przez skarżącego organ winien zbadać i wskazać, czy zabudowa sąsiednich działek stałą się rzeczywiście niemożliwa lub czy nastąpiło znaczne jej ograniczenie.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do dokonania oceny, czy przedmiotowy obiekt budowlany - ze względu na jego lokalizację oraz rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej - nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia (art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego).

Wprawdzie podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności wykonanego obiektu do użytku (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego), jednakże ocena zdatności do użytku nie może ograniczać się wyłącznie do zagadnień konstrukcyjno-budowlanych, ale powinna obejmować także zagadnienia określone w art. 5 prawa budowlanego, w tym spełnienie wymagań ochrony środowiska, z uwzględnieniem nie tylko położenia obiektu o charakterze produkcyjnym wraz z urządzeniami stolarskimi względem budynków na działkach sąsiednich, ale również uciążliwości związanych z funkcjonowaniem tego obiektu.

Funkcjonowanie zakładu produkcji drzewnej prowadzonego przez Spółkę "F." na działkach nr [...],[...] oraz [...]przy ul. [...] w Ż. powodowało, jak wynika z postanowienia Starosty Ż. z dnia [...] września 2003r. nr [...] w przedmiocie wezwania do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska w związku z prowadzoną działalnością oraz treści (k. 30 akt adm.) oraz treści wniosku w tym zakresie przedłożonego organowi przez Spółkę (k. 39 akt adm.), przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, w roku 2003 i 2004. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w fakcie wydania przez Starostę Ż. w dniu [...] maja 2004r. dla Spółki, decyzji o udzieleniu pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska z Zakładu Produkcji Drzewnej ważnego do 31 maja 2014r., skoro decyzję taką - w myśl obowiązującego wówczas przepisu art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) - wydawano wówczas, gdy hałas w środowisku przekraczał dopuszczalne natężenie. Wprawdzie przepisy, na podstawie których wydano powyższą decyzje zostały uchylone przepisami art. 1 pkt 72 lit. a oraz pkt 93 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U Nr 113, poz. 954 ze zm.), jednakże po myśli art. 20 ustawy nowelizującej, do czasu wygaśnięcia pozwoleń na emitowanie hałasu do środowiska stosuje się do nich przepisy dotyczące decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, o której mowa w art. 115a ustawy zmienianej. Z akt sprawy nie wynika, iżby powyższa decyzja została uchylona lub zmieniona w jakimkolwiek zakresie .

Ponadto jak zaznaczono nie bez znaczenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje fakt, iż na wskazanych wyżej działkach funkcjonuje zakład produkcyjny, w skład którego wchodzi wiele obiektów budowlanych oraz urządzeń generujących hałas (w tym sporna wiata na działce 383/26 o konstrukcji stalowej, bez ścian wraz z urządzeniami technicznymi do obróbki drewna tj. pilarką taśmowa do kłód typ CZ-1, pilarka taśmowa dwugłowicowa pionowa typ CZP-2 oraz pilarka wielotarczowa wzdłużna - vide uzupełnienie inwentaryzacji k. 56 akt adm.), które mogą być uciążliwe dla otoczenia (a jak wynika z powyższej decyzji działanie zakładu powoduje taką uciążliwość). Każde zatem kolejne przedsięwzięcie (inwestycja budowlana) o zbliżonym charakterze powodować może zwiększenie natężenia hałasu zarówno na terenie nieruchomości, na której posadowiony jest ten obiekt, jak i na terenie nieruchomości sąsiednich. Także wobec wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zachowania wymogów niezbędnych przy jego wydaniu obiektu budowlanego, o charakterze produkcyjnym, emitującego hałas (okoliczność bezsporna), niezbędne jest zachowanie wymogów ochrony środowiska (w tym ochrony przed nadmierną emisją hałasu).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości okoliczność, iż sporna wiata produkcyjna, wchodząca w skład przedsiębiorstwa prowadzonego przez Spółkę jest obiektem budowlanym, w stosunku do którego szczególnie wnikliwego rozważenia wymaga kwestia możliwości lub pogorszenia stanu środowiska, w rozumieniu przepisów regulujących zagadnienia ochrony środowiska. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadził na terenie zakładu prowadzonego przez Spółkę "F." badania emisji poziomu hałasu, które co podkreśla organ nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu, Jednakże po pierwsze należy podkreślić, iż przykładowo analiza wyników badań z dnia [...] marca 2007r. nie umożliwia jednoznacznego stwierdzenia, czy wszystkie urządzenia zamontowane pod przedmiotową wiatą działały. Z akt sprawy nie wynika, która wiata ujęta w tych badaniach jest sporną wiata usytuowaną na działce nr [...]. Jedynie z porównania szkicu sytuacyjnego oraz treści innych dokumentów znajdujących się w aktach, można wysnuć przypuszczenie, że sporna wiata, to wiata oznaczona na tym szkicu cyfrą 4, przy której usytuowano trak poziomy, piłę taśmową rozdzielczą oraz dwupiłę tarczową. Z treści uwagi zawartej na str. 5 sprawozdania z badań wynika, że w trakcie pomiarów nie pracowały wszystkie urządzenia techniczne na terenie zakładu, w szczególności odnoście wiaty 4 stwierdzono działanie jedynie dwóch urządzeń tj. traku poziomego oraz piły taśmowej. Ponadto nie odniesiono wyników badań do konkretnego legalizowanego obiektu budowlanego, w kontekście różnicy w działaniu (oddziaływaniu zakładu na środowisko) bez "ruchu" tego obiektu i przy jego działaniu, w takiej sytuacji można rozważać zaistnienie przesłanki "pogorszenia" czy też "zwiększenia" uciążliwości.

Ponadto także pomiary poziomu hałasu w pomieszczeniach administracyjnych firmy "F." nie przekroczyły dopuszczalnych norm (badanie z dnia [...] listopada 2007r., aczkolwiek analiza treści wyników badań nie umożliwia w jakimkolwiek zakresie w jakich okolicznościach badania te wykonywano, jakie w trakcie pomiarów urządzenia do obróbki pracowały i czy wszystkie.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w szczególności zgromadzone dowody, okazało się niewystarczające dla dokonania przez organy nadzoru budowlanego oraz Sąd rzetelnej i pełnej oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki rozbiórki spornego obiektu budowlanego, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., ani tym bardziej czy obiekt budowlany o tak szczególnym charakterze, w obecnym stanie, jest zdatny do użytku w rozumieniu art. 42 ust. 3 w związku z art. 5 ww. ustawy.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd wskazał, iż dla dokonania rzeczowej oceny oddziaływania wzniesionego w ramach samowoli budowlanej obiektu na środowisko i powodowania bądź zwiększania uprzednich uciążliwości dla środowiska, w tym nieruchomości sąsiednich w stosunku do spornej działki (np. poprzez ograniczenia w zabudowie), niezbędne jest przeprowadzenie postępowania zgodnego z przepisami regulującymi kwestie ochrony środowiska. Przy czym wbrew stanowisku organów, w ocenie Sądu, prowadzenie postępowania w sprawie obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, przed 1 stycznia 1995 r. nie oznacza zakazu stosowania obecnie obowiązujących przepisów o ochronie środowiska. W przepisie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. ustawodawca zawarł bowiem wyłączenie stosowania art. 48 tej ustawy i odesłanie do stosowania przepisów dotychczasowych jedynie w zakresie prawa budowlanego. Wszakże szczegółowe regulacje dotyczące norm prawa materialnego oraz postępowania z zakresu prawa ochrony środowiska, regulowały zarówno w dacie popełnienia samowoli budowlanej, jak i obecnie odrębne akty prawne. W konsekwencji, prowadząc obecnie postępowanie "legalizacyjne", w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ nadzoru budowlanego uprawniony, a nawet zobowiązany jest zachować tryb i właściwość organów uprawnionych do orzekania w przedmiocie oddziaływania przedmiotowej inwestycji budowlanej na środowisko.

Zatem w przedmiotowej sprawie, przed dokonaniem oceny zdatności spornej wiaty (stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z urządzeniami technicznymi służącymi do obróbki drewna) do użytku, w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów należało zbadać, czy dla obiektu tego nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tegoż przedsięwzięcia, a w ramach tego postępowania - czy nie istniał wymóg sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie zawartych w niej upoważnień ustawowych (przykładowo § 2 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz § 3 ust. 2 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573).

Zasadniczo realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Wydanie takiej decyzji wymaga natomiast przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (art. 46 ust. 1 i 3). Obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko dla którego obowiązek ten może być stwierdzony a podstawie ust. 2 stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Określając jednocześnie zakres raportu, właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2 (art. 51 ust. 1 i 2) Taka konstrukcja przepisu nie oznacza jednak bezwzględnie, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie w tym zakresie postępowania w sytuacji, gdy przedsięwzięcie, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że może ono znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ww. przepisów, zostało już zrealizowane. Zgodnie bowiem z przepisem art. 46 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy Prawo ochrony środowiska wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Oznacza to, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest także po wybudowaniu obiektu budowlanego, gdyż wymagane jest przed wydaniem decyzji "naprawczych" w trybie ustawy Prawo budowlane z 1994r. Skoro tak, to brak jest podstaw, aby od takiej możliwości arbitralnie wyłączyć postępowanie naprawcze prowadzone, w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974r. wobec obiektów wybudowanych samowolnie przed 1 stycznia 1995r.

Z akt sprawy nie wynika, by powyższy tryb zmierzający do ustalenia zakresu oddziaływania spornego obiektu na środowisko został w sprawie niniejszej zachowany.

Sąd nie podzielił stwierdzenia organu pierwszej instancji, iż prowadziłoby to do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez naruszenie zasady nieretroakcji (lex retro non agit). Zasadą bowiem jest, że organy administracji publicznej rozpoznają i rozstrzygają sprawy administracyjne na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, chyba, że co innego wynika z przepisu szczególnego. Ponadto w ocenie Sądu naruszałoby zasadę demokratycznego państwa prawnego traktowanie podmiotu, który popełnił samowolę budowlaną lub samowolnie od wielu lat użytkuje wybudowane w takich warunkach obiekty do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w sytuacji lepszej niż osoby, które zgodnie z przepisami obowiązującymi przed rozpoczęciem inwestycji budowlanej, uzyskują niezbędne w tym celu pozwolenia, opinie, akty organów administracji publicznej. Zarówno pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa budowlanego, jak i ochrony środowiska istniał obowiązek uzyskania na sporną inwestycję pozwolenia na budowę, a także wyrażenia we właściwym trybie i formie opinii co do możliwości oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, przez organ właściwy w sprawach ochrony środowiska. Nie można zatem wywodzić niedopuszczalnego pogorszenia sytuacji prawnej właściciela obiektu jedynie z faktu, że18 ustawa aktualnie regulująca tryb i właściwość organów w sprawach ochrony środowiska weszła w życie po samowolnym wzniesieniu spornego obiektu (oraz innych obiektów w ramach zakładu produkcji drewna), który jak wyżej wywiedziono jest uciążliwy dla środowiska. Nie można także znaleźć usprawiedliwienia dla odmówienia właścicielom nieruchomości sąsiednich ochrony ich uzasadnionych interesów znajdujących oparcie w normach prawa materialnego (także prawa ochrony środowiska) tylko dlatego, iż postępowanie w sprawie zgodności z prawem spornego obiektu zostało przez organ nadzoru budowlanego wszczęte dopiero po upływie ponad 10 lat od jego wzniesienia (na skutek ich interwencji).

Wskazany w uzasadnieniu zakażonej decyzji, ciążący na organie nadzoru budowlanego obowiązek wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia zgodności obiektu z przepisami odrębnymi, w niniejszej sprawie nie został należycie spełniony. Za wystarczającą analizę, pod kątem zgodności z wymogami ochrony środowiska, nie można uznać nader lakonicznych wniosków organu nadzoru budowlanego opartych na przeprowadzonych przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Inspekcji Sanitarnej pomiarach emisji hałasu, albowiem wymagania ochrony środowiska są pojęciem szerszym.

Ponadto, w ocenie Sądu, nie w każdej sytuacji faktycznej samodzielna analiza tego organu będzie wystarczająca. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w których tak jak w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na specyfikę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, niezbędne będzie uzyskanie opinii bądź uzgodnień innych organów, w tym organów właściwych w zakresie spraw ochrony środowiska.

Na podstawie analizy treści uzasadnienia prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 lutego 2008r. Sąd, w składzie orzekającym w tej sprawie zważył, iż stanowiący treść skargi zarzut nieprzeprowadzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu budowlanego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, nie był przedmiotem rozpoznania Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Go 770/07. Powyższe rozstrzygnięcie nie narusza zatem oceny prawnej wyrażonej w cytowanym wyżej wyroku.

Skoro więc nie zostały wyjaśnione przedstawione wyżej okoliczności dotyczące stopnia uciążliwości dla środowiska, gdyż nie zachowano trybu przewidzianego w ustawie Prawo ochrony środowiska oraz w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, przeto zaskarżona decyzja, a także utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają w istotny sposób art. 7, art. 75, art. 77 i 80 k.p.a., co w konsekwencji powoduje konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzone naruszenie przepisów procedury administracyjnej skutkuje niedostatecznym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przedwczesnym jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej, noszącej w omawianym zakresie znamiona dowolności. Sąd uwzględniając fakt kilkukrotnego uchylania decyzji organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym oraz konieczność, w obecnym stanie sprawy przeprowadzenia postępowania w istotnej części, uchylił decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze zasadę ekonomiki i szybkości postępowania administracyjnego oraz konieczność zapewnienia jego dwuinstancyjności w pełnym zakresie

Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, skoro żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakłada na organ jednoznacznego obowiązku przeprowadzenia takiego postępowania w każdej sprawie, w której prowadzona jest legalizacja w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974r.

Rozpoznając sprawę ponownie jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w wyroku z dnia 13 lutego 2008r. sygn. II SA/Go 770/07, jak i w niniejszym wyroku (sygn. II SA/Go 372/08) oraz zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez ustalenie, że Sąd, będąc związany oceną prawną wyrażoną w wydanym przez siebie w niniejszej sprawie uprzednim wyroku, w którym uznał za niezgodną z prawem wyłącznie decyzję organu drugiej instancji, po rozpoznaniu skargi na wydaną przez ten organ w ponownym postępowaniu decyzję uznał tym razem, iż należy uchylić decyzję organu drugiej instancji jak też poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Go 770/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił kasacyjną decyzję organu drugiej instancji wydaną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz LWINB mógł samodzielnie rozstrzygnąć sprawę. Sąd wskazał: "Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Bezpośrednie przeprowadzenie dowodów co do dopuszczalnej emisji hałasu pochodzącego z urządzeń znajdujących się w wiacie, oraz dokonanie oceny zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wymaganiami ergonomii, nie oznacza, że organ odwoławczy musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części. Poziom hałasu był już badany ale nie w pełnym zakresie. Konieczne jest jedynie przeprowadzenie badania dotyczącego oddziaływania urządzeń z wiaty na warunki zdrowotne ludzi pracujących w budynku biurowym, oraz czy przy obsłudze zamontowanych pod wiatą urządzeń (pilarek) zachowane są przepisy bhp (o ile praca przy tych urządzeniach może powodować niebezpieczeństwo dla ludzi). Te czynności mieszczą się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 Kpa, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 Kpa".

Ponadto w treści cytowanego prawomocnego wyroku, wydanego w niniejszej sprawie, Sąd za niesłuszne uznał stanowisko organu odwoławczego co do niewyjaśnienia przez organ pierwszej instancji kwestii obowiązku zapewnienia ochrony wiaty przed wyładowaniami atmosferycznymi, a to ze względu na to, że powołane przez organ odwoławczy przepisy rozporządzenia określającego warunki, jakim powinny odpowiadać budynki, nie mają zastosowania do przedmiotowego obiektu, ponieważ nie jest on budynkiem.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji i dokonaniu analizy materiału dowodowego sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wydaną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję organu drugiej instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając: iż "Wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ciążący na organie nadzoru budowlanego obowiązek wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia zgodności obiektu z przepisami odrębnymi, w niniejszej sprawie nie został należycie spełniony. Za wystarczającą analizę, pod kątem zgodności z wymogami ochrony środowiska, nie można uznać nader lakonicznych wniosków organu nadzoru budowlanego opartych na przeprowadzonych przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Inspekcji Sanitarnej pomiarach emisji hałasu, albowiem wymagania ochrony środowiska są pojęciem szerszym.

Ponadto, w ocenie Sądu, jak zaznaczono w kasacji, nie w każdej sytuacji faktycznej samodzielna analiza tego organu będzie wystarczająca. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w których, tak jak w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na specyfikę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, niezbędne będzie uzyskanie opinii bądź uzgodnień innych organów, w tym organów właściwych w zakresie spraw ochrony środowiska. Na podstawie analizy treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu z dnia 13 lutego 2008r. Sąd, w zaskarżonym wyroku wskazano, iż stanowiący treść skargi zarzut nieprzeprowadzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu budowlanego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, nie był przedmiotem rozpoznania Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Go 770/07. Powyższe rozstrzygnięcie nie narusza zatem oceny prawnej wyrażonej w cytowanym wyżej wyroku."

Z takim stanowiskiem Sądu jak zaznaczono w kasacji nie sposób się zgodzić. Wskazując na treść przepis art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ wyjaśnił, że jego zdaniem związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu dotyczy również sentencji wyroku. Jeśli Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 13 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Go 770/07, orzekł, iż należy uchylić wyłącznie decyzję organu drugiej instancji, to uchylenie po rozpoznaniu skargi na wydaną przez ten organ w ponownym postępowaniu decyzję zarówno decyzji organu drugiej instancji jak też poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ze wskazaniem, że wyjaśnienia w sprawie wymagają kolejne kwestie, niezauważone przez Sąd w poprzednim postępowaniu, nastąpiło z naruszeniem w/w przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zawiera usprawiedliwiony zarzut, naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Znaczenie i ranga ustrojowa tego unormowania jako gwaranta spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniającego realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej, były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej.

Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Tym samym istotą zasady "związania oceną oprawną " jest to, że ocena prawna o jakiej mowa w dyspozycji przywołanego wyżej przepisu art. 153 ustawy procesowej dotyczy wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. W sytuacji gdy Sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując przesłanki, którymi winien kierować się organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu sprawy w zakresie postępowania dowodowego pozwalającego na ostateczne załatwienie sprawy to w takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniami Sądu co do zakresu uzupełnienia postępowania dowodowego, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpatrywaniu sprawy po takim wyroku nie może w sposób wykraczający poza ocenę wcześniejszą co do zakresu uzupełnienia postępowania dowodowego formułować innych dodatkowych ocen znacznie rozszerzających zakres tego postępowania.

Związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w treści nowego wyroku ( wyrok NSA z 12 października 2006r. sygn. akt II GKS 147/06 Lex nr 276691 , wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005r. sygn. akt I FSK 506/05 Lex nr 187499 ).

W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny sprawy będący podstawą orzekania.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, iż postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wiaty prowadzone jest od 2005 r. W sprawie tej orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 13 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Go 770/07. W wyroku tym wskazany Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. nr [...] podjętą w trybie art. 138 § 2 k.p.a. a więc uchylającą wcześniejszą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi nadzoru budowlanego do ponownego rozpoznania. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim natomiast wydając wyrok z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Go 770/07 i eliminując z obroty prawnego tę decyzję podjętą w trybie art. 138 § 2 k.p.a. wyraził pogląd, iż organ odwoławczy wadliwie zastosował tę konstrukcję prawną, wcześniej już trzykrotnie uchylając decyzje Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego w Ż. W wyroku tym jednoznacznie określono zakres postępowania dowodowego jakie winien w ramach postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 k.p.a. dokonać Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego aby ocenić czy przy stwierdzonym przez organ braku przesłanki do wydania nakazu rozbiórki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zachodzi przesłanka do wydania takiego nakazu z art. 37 ust. 1 pkt. 2. Niewątpliwie jednoznacznie wówczas Sąd zauważył, że cytat :" bezpośrednie przeprowadzenie dowodów co do dopuszczalności emisji hałasu pochodzącego z urządzeń znajdujących się we wiacie oraz dokonania oceny zgodności obiektu z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy i wymaganiami ergonomii, nie oznacza, że organ odwoławczy musi przeprowadzać postępowanie wyjaśniające w znacznej części. Poziom hałasu był już badany ale nie w pełnym zakresie. Konieczne jest (jak wykazał Sąd ) jedynie przeprowadzenie badania dotyczącego oddziaływania urządzeń z wiaty na warunki zdrowotne ludzi pracujących w budynku biurowym, oraz czy przy obsłudze zamontowanych pod wiatą urządzeń (pilarek) zachowanie są przepisy BHP (o ile praca przy tych urządzeniach może powodować niebezpieczeństwo dla ludzi). Te czynności mieszczą się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 k.p.a." – koniec cytatu.

Tym samym w przywołanym wyżej wyroku z 13 lutego 2008r. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji kasacyjnej w oparciu przecież o już zgromadzony w sprawie materiału dowodowego pod katem tego czy wymaga on uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części w tym przecież i kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko skoro jest to element postępowania dowodowego , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wypowiedział pogląd, że postępowanie to nie wymaga takiego uzupełnienia. Jednocześnie precyzyjnie w tym wyroku w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego określono zakres uzupełniającego postępowania dowodowego.

Wyrok ten nie został skutecznie usunięty z obrotu prawnego i wobec tożsamego stanu faktycznego jak i prawnego sprawy wiązał w trybie art. 153 ustawy procesowej wskazany wyżej organ odwoławczy jak i Sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrujący sprawę na skutek kolejnej decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjętej w trybie art. 138 k.p.a.

Natomiast mimo istniejącego związania co do przepisu art. 138 § 2 k.p.a. jak i zakresu uzupełniającego postępowania dowodowego zawartego w przywołanym wyżej wyroku z dnia 13 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Go 770/07, w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z naruszeniem przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy tym razem odmiennie niż to wcześniej uczyniono wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości w zakresie występowania przesłanek do wydania nakazu rozbiórki wynikającego z art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm.), zalecając w szczególności badanie czy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia określanego jako wiata produkcyjna bez przegród, a w szczególności ustalenia czy nie istniał wymóg sporządzenia raportu oddziaływania tej inwestycji na środowisko.

Odstąpienie zatem od związania poprzednim wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim co do oceny prawnej zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jak i zakresu uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzi do wniosku, że przepis art. 153 ustawy procesowe mimo, iż ma charakter bezwzględnie obowiązujący został w rozpoznawanej sprawie naruszony na co trafnie zwrócono uwagę we wniesionej kasacji.

Reasumując dotychczasowe rozważania przyjąć należy, iż skarga kasacyjna jako posiadającą usprawiedliwione podstawy zasługiwała na uwzględnienie.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji .