Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 349/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: par. 17 ust. 2, par. 22 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 106 par. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 735/13 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R.; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 28 października 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 735/13, w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z 19 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...].

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Z akt sprawy wynikało, że [...] maja 2012 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: Biuro Powiatowe ARiMR) wpłynął wniosek J. B. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

W dniu [...] listopada 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR nadesłano odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynikało że J. B. zmarł [...] października

2012 r. a więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z. B. w dniu [...] stycznia 2013 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Jednocześnie przedstawione zostały wymagane załączniki, w tym kserokopia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

W dniu [...] maja 2013 r. Z. B. dostarczyła do Biura Powiatowego ARiMR prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wraz z oświadczeniami współspadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie strony na miejsce wnioskodawcy i przyznanie jej płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. postanowieniem z [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych na rok 2012 ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.

Z. B. wniosła zażalenie oświadczając, że jej maż zmarł [...] października 2012 r. a wszystkie wymogi zawarte w planie rolnośrodowiskowym zostały zrealizowane przed jego śmiercią. Skarżąca wyjaśniła również, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował jej syna o konieczności zgłoszenia się do Biura w celu uzyskania informacji o warunkach przejęcia płatności po zmarłym mężu. W zażaleniu skarżąca zarzuciła organowi wprowadzenie w błąd co do terminu złożenia wniosku transferowego. Na dowód załączyła odręczną notatkę, na której widnieją adnotacje: "odpis skrócony aktu zgonu, 7 miesięcy – wniosek transferowy, postanowienie z Sądu lub akt poświadczenia o dziedziczeniu od notariusza". Ponadto Z. B. podniosła, że na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu jej męża, który Biuro Powiatowe ARiMR uzyskało na swój wniosek, wstrzymano wypłatę płatności i wszczęto postępowanie z urzędu, nie informując o tym następców prawnych.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w R. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) postanowieniem z [...] czerwca 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ powołał się na art. 61a § 1, art. 141 k.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm.), art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) w związku z § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009 r.) oraz § 58 i § 46 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007–2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku śmierci rolnika składa się w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Natomiast termin 7 miesięcy na który powoływała się Z. B. dotyczy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (art. 22 ust 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) oraz płatności ONW (§ 7 ust 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013)".

Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że z dołączonej do zażalenia notatki zawierającej spis dokumentów potrzebnych do złożenia wniosku o przyznanie płatności w przypadku śmierci wnioskodawcy nie wynika, jakiej sprawy dotyczy. Podkreślił, że wraz z wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, Z. B. złożyła również wniosek o przyznanie płatności OB i ONW w przypadku śmierci wnioskodawcy. Wniosek ten został złożony w wymaganym terminie 7 miesięcy.

Organ ustalił, że termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej upłynął 6 stycznia 2013 r. Jest to termin prawa materialnego, który wiąże zarówno organ jak i stronę postępowania i nie podlega przywróceniu. Uchybienie terminowi materialnoprawnemu powoduje, że wygasają roszczenia spadkobiercy do płatności, o które ubiegał się spadkodawca.

Organ odwoławczy uznał, że upływ terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a.

Z. B. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR, zarzucając naruszenie art. 6 i art. 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w R. ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 28 października uwzględnił skargę.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji termin określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. ma charakter procesowy. Jednoznacznie ustanawia on okres przewidziany dla następcy prawnego do wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, na miejsce wnioskodawcy.

WSA wyjaśnił, że organ odwoławczy zaliczył termin określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. do terminów prawa materialnego, bez podania jakichkolwiek argumentów dla uzasadnienia swojego stanowiska. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że przepisy nie określają skutków prawnych niedotrzymania terminu z § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Wykładnia powołanego przepisu dokonana przez organy odnośnie do charakteru określonego w nim terminu nie znajduje oparcia w jego literalnej wykładni, jak i w wykładni celowościowej oraz jest wykładnią wybitnie na niekorzyść beneficjenta. Z punktu widzenia wykładni celowościowej dopłaty są przewidziane do gospodarstwa rolnego, po to aby mogło ono produkować i rozwijać się gospodarczo. Sąd zauważył, że po śmierci wnioskodawcy, gospodarstwo to dalej istnieje, będzie dalej prowadzone, ale tylko przez żonę wnioskodawcy. Logiczne jest, że wskutek śmierci wnioskodawcy, sytuacja rodzinno-finansowa samej skarżącej, jak gospodarcza gospodarstwa rolnego stała się bardzo trudna i pozbawianie w tej sytuacji gospodarstwa dopłat jest niecelowe, a nawet szkodliwe.

Sąd pierwszej instancji odniósł się również do okoliczności, że po ustaleniu, iż określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. termin ma charakter terminu prawa materialnego, organy nie prowadziły już postępowania dowodowego w kierunku ustalenia, czy skarżąca – zgłaszająca się w połowie października 2012 r. do Kierownika Biura ARiMR – została, jak sama twierdzi, błędnie poinformowana odnośnie do terminu, w jakim ma wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Skarżąca twierdzi, że błędnie poinformowano ją, iż powyższy termin wynosi 7 miesięcy, o czym świadczy adnotacja na kartce papieru, którą miał uczynić pracownik organu.

WSA zwrócił także uwagę, że w piśmie z 4 czerwca 2013 r. organ przyznał, że skarżąca zgłosiła się do niego w połowie października 2012 r. W tym piśmie zawarto stwierdzenie, że "Planowane były zmiany rozporządzenia PRŚ w zakresie terminu zgłoszenia wniosku po śmierci wnioskodawcy, więc złożenie takiego wniosku wydawało się zasadne".

Z tych powodów WSA uznał, że organy naruszyły zasady procesowe określone w art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Sąd pierwszej instancji zalecił, by przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy dokładnie ustaliły, czy zaistniały okoliczności świadczące o błędnym pouczeniu skarżącej o terminie wstąpienia do toczącego się postępowania, a w wypadku ich zaistnienia rozważyły możliwość pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Dyrektor Oddziału ARiMR zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego zmianę w całości przez oddalenie skargi Z. B., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wnoszący skargę kasacyjną organ zarzucił:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., polegające na błędnym przyjęciu, w oparciu o wykładnię celowościową, że termin regulowany przez ten przepis należy do terminów prawa procesowego, a nie terminów prawa materialnego,

2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c., polegające na całkowicie dowolnej ocenie dowodów i na przyjęciu za dowód notatki nie będącej notatką urzędową, nie zawierającej podpisu ani daty sporządzenia.

Pełnomocnik z urzędu skarżącej w dniu [...] stycznia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył pismo zatytułowane "Odpowiedź na skargę kasacyjną (...) pełnomocnika Z. B. z urzędu – ustanowionego za pismem z dnia [...].01.2014 r., doręczonym w dniu [...].01.2014 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną", w którym wnosił o jej oddalenie kwestionując w całości zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego udzielonego z urzędu według norm przepisanych, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną skorzystała z obu wskazanych podstaw.

Istota problemu występującego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, jaki charakter prawny ma termin do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, ustanowiony w § 22 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r., oraz określenia skutków naruszenia tego terminu. W związku z tym należało rozważyć, czy termin ten jest terminem procesowym podlegającym przywróceniu, czy też terminem prawa materialnego, do którego instytucja przywrócenia terminu nie ma zastosowania.

Podstawowym kryterium podziału terminów na materialne i procesowe jest sfera prawna, w której realizują się skutki prawne, związane z tym terminem. Terminy procesowe są terminami dotyczącymi czynności procesowych, podejmowanych przez podmioty postępowania administracyjnego (sądowego), w celu wywołania określonych skutków dla tego postępowania (procesu). Jeżeli termin (jego niezachowanie) ma wpływ na sytuację materialnoprawną podmiotu, którego dotyczy, przez to, że np. powoduje wygaśnięcie lub ograniczenie jego praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, to mamy do czynienia z terminem materialnym. (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt II GPS 3/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 2). Innymi słowy, terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Upływ terminu materialnego skutkuje wygaśnięciem praw lub obowiązków o charakterze materialnym (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II GSK 979/10).

W myśl § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. – wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.

Dyrektor Oddziału ARiMR w zaskarżonym do WSA postanowieniu przyjął, że termin na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest terminem prawa materialnego. W skardze kasacyjnej organ wywodził, że uwzględnienie prośby skarżącej było niemożliwe, gdyż termin do złożenia wniosku jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. w zaskarżonym wyroku uznał ten termin za termin procesowy.

W rozpoznawanej sprawie chodzi o sytuację, w której rolnik zmarł po złożeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej a przed wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie złożonego wniosku. W razie śmierci wnioskodawcy następca prawny wnioskodawcy może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy (§ 22 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.). Z powołanego uregulowania wynika, że postępowanie o udzielenie pomocy w danym roku może być kontynuowane z udziałem nowego wnioskodawcy, którym może być następca prawny zmarłego spełniający określone warunki. Nowy wnioskodawca musi złożyć stosowny wniosek.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy jest wnioskiem następcy prawnego o udzielenie pomocy w takim zakresie, w jakim ubiegał się o pomoc zmarły rolnik, zaś wstąpienie do postępowania jest realizacją tej woli otrzymania pomocy (płatności). Działanie następcy prawnego zmarłego rolnika nie stanowi więc tylko czynności procesowej polegającej na wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego, ale przede wszystkim jest czynnością prawa materialnego polegającą na złożeniu wniosku o udzielenie pomocy w danym roku. Termin do dokonania tej czynności jest więc terminem prawa materialnego.

Wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych należało składać w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. od 15 marca do 15 maja (§ 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w związku art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego [Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach]). Co istotne dla rozpoznawanej sprawy – termin ich składania nie podlega przywróceniu (§ 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w związku art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach). Konieczność sprawnego rozdzielania pomocy wymaga bowiem dyscypliny czasowej w składaniu wniosków. Te same względy powodują konieczność złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez następcę prawnego w ściśle określonym terminie. Omawiany termin jest terminem do złożenia wniosku, w którym to wniosku następca prawny wyraża wolę otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w danym roku i wolę kontynuacji postępowania wszczętego przez zmarłego rolnika. Na podjęcie tej czynności, w stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, następca prawny miał 3 miesiące od dnia śmierci rolnika. Po upływie terminu uprawnienie następcy prawnego do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w danym roku wygasło, a czynność dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna.

Wstąpienie następcy prawnego zmarłego rolnika do postępowania wszczętego na skutek wniosku spadkodawcy nie jest czynnością procesową w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. bowiem ekspektatywa uzyskania płatności rolnośrodowiskowej nie jest dziedziczna. Działanie następcy prawnego stanowi jednocześnie czynność prawa materialnego (wyrażenie woli uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w danym roku przez złożenie wniosku) i czynność procesową (wstąpienie do postępowania administracyjnego, celem jego kontynuacji), zaś termin do podjęcia tego działania ma charakter terminu prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, że Z. B. złożyła z opóźnieniem wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Z materialnego charakteru terminu przewidzianego w § 22 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. wynika, że dokonanie czynności po jego upływie, jest bezskuteczne i to niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi. Upływ terminu prawa materialnego uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku, wstąpienie do postępowania i uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, że termin określony w § 22 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. jest terminem prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji, który uznał, że w § 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. został ustanowiony termin procesowy, doszedł do nietrafnych wniosków i niesłusznie uznał, że organy powinny rozważyć, czy w sprawie zaistniały okoliczności błędnego pouczenia skarżącej co do terminu wstąpienia do toczącego się postępowania, a w wypadku ich zaistnienia rozważyć potrzebę pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c.

Zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym stwierdzić należy, że do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania mogłoby dojść jedynie wówczas gdyby Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, a tym samym nie stosował art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c. a w konsekwencji nie mógł go naruszyć w sposób opisany w skardze kasacyjnej.

Zauważyć także trzeba, że notatka, o którą tutaj chodzi znajduje się w aktach administracyjnych, a więc stanowi element akt sprawy, na podstawie których sąd wydaje wyrok (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym Sąd nawet nie mógł przeprowadzić uzupełniającego dowodu z tego dokumentu. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczy takich dokumentów, które nie były znane w postępowaniu administracyjnym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut naruszenia § 22 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R..

Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzi kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do charakteru terminu przewidzianego w § 22 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną należy zauważyć, że opóźnienie w dokonaniu tej czynności nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych, a więc nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (art. 86 § 2 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku ustanowionego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu o przyznania wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, gdyż o przyznaniu lub odmowie przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia orzeka w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i §2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze szczególną sytuację, w jakiej znalazła się skarżąca - śmierć małżonka, korzystanie przez nią z prawa pomocy - oraz okoliczności rozpoznawanej sprawy, uznał za celowe odstąpienie od zasądzenia od Z. B. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (art. 207 § 2 p.p.s.a.).