Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2412/99
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: poz. 483
journal: Dz.U. 1997 nr 7 poz. 8
Teza: Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 15 lutego 1994 r. K 15/93 /OTK 1994 cz. I poz. 4/ podkreślił, że współpraca z organami represji systemu komunistycznego, nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniana negatywnie, kryterium wyłączenia z grona osób, którymi należą się szczególne uprawnienia, tych, którzy współpracowali z aparatem represji należy zatem uznać za trafne i nie naruszające zasad sprawiedliwości.

TEZY

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 15 lutego 1994 r. K 15/93 /OTK 1994 cz. I poz. 4/ podkreślił, że współpraca z organami represji systemu komunistycznego, nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniana negatywnie, kryterium wyłączenia z grona osób, którymi należą się szczególne uprawnienia, tych, którzy współpracowali z aparatem represji należy zatem uznać za trafne i nie naruszające zasad sprawiedliwości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Aleksego P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 19 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 listopada 1999 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1, w związku z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a", w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, po rozpoznaniu wniosku Aleksego P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 18 października 1999 r. (...), pozbawiającą, Aleksego P. uprawnień kombatanckich, opierając się na następujących ustaleniach:

Orzeczeniem komisji weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w P. z dnia 6 września 1979 r. Aleksy P. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w czasie od 6 czerwca 1945 r. do 1 maja 1946 r. Podstawą przyznania powyższych uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. z dnia 12 lipca 1979 r., stwierdzające, że Aleksy P. od 6 czerwca 1945 r. do 1 maja 1946 r. pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego i w ramach tej służby brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem.

Powyższe okoliczności, w ocenie organu podejmującego decyzję, uzasadniają, pozbawienie Aleksego P. przyznanych mu wcześniej uprawnień, na podstawie powołanych w decyzji przepisów.

Aleksy P. zaskarżył powyższą decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, łącznie z pierwszą, decyzją. Zaskarżonym decyzją zarzucił naruszenie art. 7 i art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które zakazują, okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania lub karania oraz zapewniają wszystkim równość wobec prawa i jednakową ochronę prawną, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, a nadto naruszenie art. 2, art. 5, art. 8, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 40 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zapewniających wszystkim obywatelom w myśl zasady państwa prawego i sprawiedliwości społecznej ochronę praw słusznie nabytych, równe traktowanie i ochronę przed poniżającym traktowaniem i dyskryminacją,.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Poza granicami skargi należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej pozbawione zostały uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Skarżący jest w takiej sytuacji. Wprawdzie z kwestionariusza i życiorysu skarżącego wynika, że pełnił służbę w Wojsku Polskim podczas działań wojennych, jednak nie ta okoliczność była podstawą, przyznania mu uprawnień kombatanckich przez ZBoWiD, nie może zatem stanowić przesłanki mającej wpływ na rozstrzygnięcie w postępowaniu weryfikacyjnym.

Z powyższego wynika, że skarżący byłby pozbawiony uprawnień kombatanckich nawet wtedy, gdyby nie pełnił służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Pełnienie takiej służby wyklucza jednak, zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu.

Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z powołanymi w niej przepisami. Odnosząc się do zarzutów skarżącego sprowadzających się w istocie do krytyki ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ Sąd stwierdza, że właśnie ta ustawa została uchwalona w duchu powołanych w skardze przepisów międzynarodowych paktów i konwencji o ochronie praw człowieka oraz praw obywatelskich i politycznych, w celu wyrównania krzywd wyrządzonych obywatelom polskim przez komunistyczny aparat represji.

Badając zgodność art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" z konstytucją Trybunał Konstytucyjny w. uzasadnieniu orzeczenia z dnia 15 lutego 1994 r. K 15/93 podkreślił, że współpraca z organami represji systemu komunistycznego, nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniona negatywnie, kryterium wyłączenia z grona osób, którym należą się szczególne uprawnienia, tych, którzy współpracowali z aparatem represji należy zatem uznać za trafne i nie naruszające zasad sprawiedliwości.

Pogląd przedstawiony w cyt. orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego wyrażany jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób pełniących, jak skarżący służbę w aparacie represji, jakim była Służba Bezpieczeństwa nie narusza zatem zasady sprawiedliwości, nie może być także uznany za torturę czy przejaw dyskryminacji.

Z powyższych względów skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.