Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 925/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta R. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 97 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65) odmówił B. P. (dalej jako strona lub skarżący) uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta R. z [...] r. nr [...] o podziale nieruchomości położonej w obrębie O. na karcie mapy 1 oznaczonej numerem działki 1 , po przeprowadzeniu wznowionego postępowania z uwagi na fakt, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść przepisów normujących zasady podziału nieruchomości, jak również zasady dotyczące przeprowadzania tej czynności prawnej, a następnie uwagę swoją skupił na działaniach podejmowanych przez stronę oraz na następstwach wynikających z uzyskania przez decyzję z

[...] r. statusu decyzji ostatecznej. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania strona uczyniła dostrzeżone ubytki powierzchni nowych działek powstałych w wyniku podziału w stosunku do powierzchni wyjściowej przewidzianej dla działki dzielonej. Organ zaznaczył, że przy podejmowaniu zakwestionowanej decyzji okoliczność ta była znana organowi podejmującemu rozstrzygnięcie.

W ocenie organu nowy dowód przedłożony przez stronę, a mianowicie akt własności ziemi z 5 grudnia 1975 r., który był podstawą założenia księgi wieczystej był znany organowi. W podsumowaniu prowadzonych rozważań organ pierwszej instancji stwierdził, że zarzuty strony o fałszywości zgromadzonych w trakcie postępowania dowodów okazały się nietrafne oraz nie wyszły na jaw żadne nowe okoliczności czy dowody nieznane organowi w dniu podejmowania decyzji.

Z decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W motywach odwołania strona podniosła, że na mocy aktu własności ziemi z

5 grudnia 1975 r. jej działka miała powierzchnię 2658 m², natomiast po podziale powierzchnia działki uległa zmniejszeniu o 202 m. W odwołaniu tym strona przedstawiła okoliczności uzyskania wiedzy o zaistniałej różnicy i podkreśliła, że w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości osobiście nie uczestniczyła, ponieważ udzieliła upoważnienia geodecie, który przeprowadzał wszystkie czynności i reprezentował ją przed organem pierwszej instancji. W ocenie strony działania geodety były nieuczciwe i doprowadziły do zmniejszenia powierzchni posiadanej przez niego działki. Strona podkreśliła, że została oszukana przez nieuczciwego geodetę oraz przez pracowników Urzędu Miejskiego w R. . Strona podniosła, że nie uczestniczyła w czynności z 2 sierpnia 2019 r., w trakcie której przyjęto granice nieruchomości.

W czynności tej nie uczestniczyli również sąsiedzi strony. Wskazał, że granica działki została wadliwie ustalona i to przyczyniło się do występującego ubytku w powierzchni. W końcowej części odwołania strona odniosła się do konstytucyjnego prawa własności, jak również wynikającego z postanowień Kodeksu cywilnego i ponownie podkreśliła, że cała sytuacja jest następstwem nieprawidłowego postępowania geodety.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, z uwzględnieniem zarzutów formułowanych w odwołaniu, a następnie organ ten przywołał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania odnoszące się do fałszywości dowodu oraz ujawnienia się nowych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu podejmowania rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności organ odwoławczy ponownie przywołał stan faktyczny w sprawie oraz czynności podejmowane przez stronę w ramach wznowionego postępowania. Organ ten podkreślił, że okoliczność i fakt, że powierzchnia działki wynikająca z aktu własności ziemi jest większa, niż ustalona w następstwie dokonanego podziału tej działki, była znana organowi pierwszej instancji. Zatem nie można uznać, aby w tym zakresie wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do drugiej ze wskazywanych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, a mianowicie fałszerstwa dowodów, to organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie dysponuje stosownym orzeczeniem uprawnionego organu państwa potwierdzającym ten fakt, jak również brak jest przesłanek pozwalających uznać, że taka sytuacja wystąpiła.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał za prawidłową decyzję organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy jego decyzję.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono wskazanej decyzji naruszenie przepisów postępowania to jest art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zostały ujawnione nowe okoliczności, które nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne; naruszenie przepisów postępowania to jest art. 145 § 2 powyższego Kodeksu poprzez jego niezastosowanie w przypadku, gdy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, to jest wystąpiły okoliczności wskazujące na oczywiste sfałszowanie dowodu; naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 § 1 przywoływanego Kodeksu, polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo istnienia granic spornych pomiędzy działką 1, a działką sąsiednią 2 ; naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 § 1 wyżej wymienionego aktu polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegającego na powołaniu się w decyzji organu odwoławczego na istnienie uwierzytelnionego protokołu z przyjęcia spornych granic przyjętego [...] r. przez geodetę, stanowiącego załącznik do wniosku o wydanie decyzji, sporządzonego przez geodetę, a podpisanego przez stronę, w sytuacji gdy w aktach sprawy dokumentu takiego nie było. W motywach skargi skarżący rozwinął zarzuty formułowane wobec kwestionowanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji.

Pismami z 12 sierpnia 2020 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa W. P. i S.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 powyższej ustawy, tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa skarga rozpoznana została w trybie przewidzianym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie w sposób jednoznaczny wskazać, że w rozpoznawanej sprawie sądowej kontroli poddane zostały decyzje organów administracji publicznej, które wydane zostały w ramach uruchomionego trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Okoliczność ta posiada istotne znaczenie, ponieważ determinuje ona zakres prowadzonego postępowania administracyjnego jak również wpływa na ocenę działań podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Przed przystąpieniem do analizy poszczególnych zarzutów formułowanych przez skarżącego podkreślić należy, że analiza akt administracyjnych dotyczących pierwotnego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji pozwala stwierdzić, że skarżący uczestniczył w nim osobiście i całość korespondencji ze strony organu administracji była przez niego podpisywana. Nadto w aktach tych zalegają dokumenty, które skarżący kontestuje i podnosi, że zostały one sporządzone przez geodetę, a on je podpisał w sposób nieświadomy i nie znając przyszłych konsekwencji.

Jak zostało to już podniesione powyżej, kwestionowane decyzje wydane zostały w ramach postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta R. o podziale nieruchomości z [...] r. Przed przejściem do rozważań merytorycznych przyjdzie zauważyć, że postępowanie to zostało zainicjonowane wnioskiem skarżącego z [...] r. i odwołaniem się do dwóch przesłanek przewidzianych treścią art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zamieszczonej w pkt 1, że postępowanie wznawia się jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz zamieszczonej w pkt 5, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W następstwie wniesionego żądania organ pierwszej instancji stosownym postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie administracyjne i decyzją z [...]r. odmówił uchylenia decyzji z

[...] r. Oznacza to, że organ pierwszej instancji we wskazanym zakresie nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego.

Stosownie do postanowień art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub Sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Po myśli art. 145 § 2 powyższego Kodeksu z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem Sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

Jak zostało to już powyżej zaznaczone, skarżący wskazał dwie przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z [...] r., a mianowicie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W odniesieniu do pierwszej z wyodrębnionych przesłanek wznowienia to podzielić należy stanowisko sformułowane w decyzji organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie brak jest jej wystąpienia na obecnym etapie prowadzonych działań przez skarżącego. Z pism skarżącego można wnioskować, że upatruje on fałszerstwa dokumentu urzędowego przez geodetę, który w pierwotnym postępowaniu dokonywał czynności związanych z podziałem nieruchomości. Zdaniem skarżącego przedmiotowa przesłanka znajduje uzewnętrznienie w tym, że wadliwie została wyznaczona sporna granica, jednakże poza jego stwierdzeniami brak jest jakichkolwiek innych dowodów czy przesłanek pozwalających uznać trafność takiego stanowiska. W szczególności brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że skarżący lub inna osoba z rodziny skarżącego zainicjowali postępowanie przed innym organem państwa w sprawie fałszerstwa dokumentu. Brak jest zawiadomienia do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa, jak również działań w stosunku do rzetelności działań podejmowanych przez geodetę. Nadto przyjdzie uznać, że w sprawie tej brak jest przesłanek pozwalających uznać oczywistość popełnienia fałszerstwa, samo przekonanie skarżącego w tym zakresie nie jest wystarczające, ponieważ musi mieć ono umocowanie w obiektywnych dowodach, a takie nie zostały przedstawione. Występująca dysproporcja w powierzchni działek może wynikać z wykorzystania nowoczesnych technik mierniczych, pozwalających z dużą dokładnością dokonywać pomiarów i nie jest to sytuacja sporadycznie występująca. W tej sytuacji samo odwoływanie się do tego elementu nie jest wystarczające dla wykazania oczywistości popełnienia przestępstwa. Skarżący w skardze podnosi, że organy administracji nie podjęły działań w celu sprawdzenia występowania tej przesłanki w kontekście postanowień art. 145 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut taki nie jest trafny, ponieważ strona powołująca się na tę przesłankę obowiązana jest do wskazania nie tylko, że zachodzi możliwość fałszerstwa dokumentu, ale winna wskazać działania podjęte w celu wykazania tej fałszywości dokumentu. W sprawie tej skarżący żadnych takich działań nie wykazał, a tym samym nie dał organowi administracji publicznej podstaw dla podjęcia działań w oparciu o przywołany powyżej przepis. Ustalenia te pozwalają stwierdzić, że przesłanka wznowienia przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie tej nie wystąpiła. Drugą przesłanką wznowienia przedmiotowego postępowania jest przesłanka sformułowana w art. 145 § 1 pkt 5 powyższego Kodeksu, a mianowicie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W przypadku tej przesłanki niezbędnym jest, aby po wydaniu decyzji administracyjnej ujawniły się nowe okoliczności lub nowe dowody, które nie były znane organowi w dniu podejmowania pierwotnej decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazuje, że taką okolicznością i nowym dowodem jest akt własności ziemi z 5 września 1975 r. Przyjdzie zauważyć, że dokument ten był znany organowi pierwszej instancji przy podejmowaniu pierwotnej decyzji z [...] r., a zatem powoływanie się na ten dokument nie daje podstaw dla uznania, że przywoływana przesłanka występuje. W konsekwencji uznać należy, że także i ta przesłanka nie została przez skarżącego wykazana, a tym samym brak jest podstaw dla weryfikacji pierwotnej decyzji wydanej w tej sprawie.

Na marginesie prowadzonych rozważań należy dostrzec, że skarżący własnym postępowaniem przyczynił się do zaistnienia sytuacji unormowanej w pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji. Stanowisko takie wynika z faktu podpisywania geodecie pism bez rozeznania się wynikających z tego skutków. Ponadto skarżący dysponował możliwością uruchomienia trybu odwoławczego po wydaniu przez organ pierwszej instancji pierwotnej decyzji, jednakże z takiej możliwości nie skorzystał. Przyjdzie w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że sytuacja skarżącego w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego w ramach zwykłego postępowania administracyjnego jest silniejsza niż w ramach postępowania weryfikacyjnego, ponieważ w ramach tego postępowania organ administracji publicznej nie poddaje ocenie całości rozpoznawanej sprawy, lecz skupia swoją uwagę na przesłankach uzasadniających uruchomienie postępowania weryfikacyjnego.

Z treści skargi oraz innych pism procesowych można wywnioskować, że skarżący domaga się, aby w ramach wznowionego postępowania organy administracji ponownie przeprowadziły podział działki, w następstwie którego odzyskana zostanie utracona powierzchnia 202 m. W tym miejscu przyjdzie zwrócić skarżącemu uwagę na fakt, że w ramach postępowania weryfikacyjnego organ administracji ustala, czy występują przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego i jeżeli takie zostaną wykazane to stosownie do postanowień art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego podejmuje przewidziane w nim rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

mr