Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 215/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 123 § 1, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy L. decyzją z [...] września 2019 r., nr [...] ustalił J. B. (dalej: "skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. na kwotę [...] zł od nieruchomości położonych w miejscowości L. na działce nr [...]. Wójt za podstawę opodatkowania zamieszkałych budynków mieszkalnych przyjął powierzchnię [...] m2, zaś za podstawę opodatkowania gruntów przynależnych do zamieszkanych budynków i lokali mieszkalnych oraz terenów rekreacyjno- wypoczynkowych przyjęto powierzchnię [...] m2. Uzasadniając decyzję Wójt wyjaśnił, że pismem z [...] kwietnia 2019 r. wezwał skarżącego do złożenia informacji w sprawie podatku na 2019 r. Skarżący złożył informację w której wykazał powierzchnię budynków mieszkalnych niezamieszkałych o wielkości [...] m2 oraz powierzchnię gruntów przynależnych do zamieszkałych budynków i lokali mieszkalnych w wielkości [...] m2. W toku postępowania podatkowego pełnomocnik skarżącego złożył do sprawy fragment opinii geodezyjnej sporządzonej przez biegłą sądową G. Ś. oraz szkic graniczny dotyczący rozgraniczenia działek. Jednocześnie wniósł o powołanie komisji celem stwierdzenia czy nieruchomości oznaczone nr [...], [...], [...] znajdują się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu niż skarżący oraz jego pełnomocnik. W odpowiedzi Wójt poinformował, że nie jest uprawniony do ustalania posiadaczy samoistnych nieruchomości wskazanych przez skarżącego. W toku postępowania podatkowego zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zatwierdzenia decyzji administracyjnych klauzulą zgodną z § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454 – dalej: "rozporządzenie MRRiB"). Starostwo wyjaśniło, że przepis § 43 ust. 1 dotyczy procesu zakładania ewidencji gruntów i budynków, a nie jej modernizacji, która została uregulowana art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 240 poz. 2027 ze zm. – dalej: "p.g.k."). W trybie tego przepisu, w brzmieniu ówcześnie obowiązującym modernizacja nie kończyła się decyzją administracyjną. Ponadto § 56 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia traktował wówczas o tym, że "przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2, z wyłączeniem 34, 40, 41, 42 i 43 stosuje się odpowiednio.". Zaznaczył również, że w aktach sprawy znajduje się wydruk z księgi wieczystej obrazujący stan na 05 września 2019 r. potwierdzający, że powierzchnia opodatkowanego gruntu wynosi [...] ha. Wobec tego Wójt na potrzeby obliczania wysokości zobowiązania podatkowego przyjął powierzchnię budynku mieszkalnego zadeklarowaną przez skarżącego natomiast powierzchnię gruntu przyjęto w wielkości wynikającej z rejestru gruntów. Końcowo zaznaczył, że skarżący od kilku lat corocznie kwestionuje wydawane względem niego decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości uznając za nierzetelne zapisy ewidencji gruntów i budynków .

Pismem z [...] października 2019 r. skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o jej uchylenie i wydanie nowej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wójt ocenie Kolegium dokonał prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości. Podstawa opodatkowania budynków została ustalona zgodnie z informacją złożoną przez skarżącego a podstawa opodatkowania gruntu została przyjęta w wielkości wynikającej z ewidencji gruntów. W tym kontekście powołało się na art. 21 ust. 1 p.g.k. Kolegium stwierdziło również, że materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny i wystarczający dla dokonania wymiaru podatku od nieruchomości. Nie podzieliło zarzutu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący został bowiem poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie Kolegium niepoinformowanie strony o sprawdzeniu aktualnej treści księgi wieczystej w ogólnodostępnym portalu internetowym, nie ma jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Dane z ksiąg wieczystych potwierdzają jedynie m. in. powierzchnię opodatkowanej działki i jej oznaczenie geodezyjne. Okoliczności te wynikały już ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Pismem z [...] lutego 2020[...] r. skarżący wniósł skargę na omówioną powyżej decyzję Kolegium wnosząc o jej uchylenie oraz wydanie nowej decyzji merytorycznej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. – dalej: "O.p.") w trybie art 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewyznaczenie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przez Wójta Gminy L. po 30 sierpnia 2019 r.;

2) art. 122 w zw. z art. 121 § 1 O.p.;

3) art. 122, art. 165 § 5, art. 180, art. 187, art. 194 O.p.

Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. Kwestionując legalność zaskarżonej decyzji skarżący podnosi m. in. zarzut zaniżenia powierzchni opodatkowanej nieruchomości. Organy uzasadniając swoje rozstrzygnięcia oparły się zaś na powierzchni opodatkowanej nieruchomości wynikającej z zapisów w ewidencji gruntów.

Sąd w przedstawionym sporze rację przyznał organom podatkowym.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów [por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 – jednakże okoliczności takie nie miały w sprawie miejsca. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku [por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16].

W kontekście argumentacji skarżącego sąd podkreśla, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków należą do danych bezwzględnie wiążące organ podatkowy, a ich weryfikacja nie jest możliwa w toku postępowania podatkowego. Z uwagi na powyższe nie zasługiwały na uwzględnienie wywody skargi kwestionujące zaniżenie przez organy powierzchni opodatkowanej nieruchomości. W materiale dowodowym sprawy znajduje się bowiem wypis z rejestru gruntów zawierający wszystkie dane istotne z punktu widzenia wymiaru zobowiązania podatkowego od opodatkowanego gruntu. Tak długo, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innej powierzchni gruntu na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości. Jednocześnie sąd podkreśla, że związanie organów podatkowych, na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k., danymi z ewidencji gruntów i budynków oznacza, że organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania powierzchni gruntu i budynków we własnym zakresie, ani nie mają obowiązku uwzględniać żadnych wniosków dowodowych podatników, którzy w postępowaniu podatkowym kwestionują powierzchnię gruntu ujawnioną w ewidencji. Wobec jednoznacznego nakazu uwzględnienia przy wymierzaniu podatku danych wynikających z ewidencji, takie żądania nie prowadzą bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy [por. wyrok NSA z 20 marca 2018 r., II FSK 755/17]. Jedyną prawnie dopuszczalną drogą do zakwestionowania powierzchni ujawnionej w ewidencji jest postępowanie przed organem prowadzącym tę ewidencję. Jedyną prawnie dopuszczalną drogą do zakwestionowania powierzchni ujawnionej w ewidencji jest postępowanie przed organem prowadzącym tę ewidencję.

Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżący podjął takie działania wspólnie z T. B. i J. B., ale nie przyniosły one zamierzonych skutków, o czym świadczy wyrok NSA z [...] stycznia 2014 r., I OSK [...], oddalający skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Poznaniu z [...] lutego 2012 r., II SA/Po [...], w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z [...] lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym oraz wyrok NSA z [...] października 2015 r., I OSK [...], oddalający skargi kasacyjne J. B. i J. B. od wyroku WSA w Poznaniu z [...] września 2013 r., II SA/Po [...], w sprawie z ich skarg na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym. Tym samym sąd nie ma wątpliwości co do tego, że skoro w rozpoznawanej sprawie nie zostały dokonane zmiany w ewidencji gruntów i budynków, to obecnie organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń.

Sąd ocenia jako nietrafny zarzut naruszenia art. 123 § 1 i art. 200 O.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewyznaczenia 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Odnośnie tego zarzutu sąd wskazuje, że skarżący i jego pełnomocnik [...] sierpnia 2019 r. otrzymali od Wójta Gminy L. pismo z [...] sierpnia 2019 r. informujące o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pełnomocnik skarżącego skorzystał z omawianego prawa. Sąd podziela twierdzenie Kolegium, że niepoinformowanie strony o sprawdzeniu aktualnej treści księgi wieczystej w ogólnodostępnym portalu internetowym, nie ma jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Zwłaszcza w sytuacji gdy dane wykazane w księdze wieczystej potwierdzają jedynie powierzchnię opodatkowanej działki i jej oznaczenie geodezyjne, a więc okoliczność wynikającą z wcześniej zgromadzonego materiału dowodowego. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że realizacji obowiązku wyznaczenia terminu, o którym mowa w art. 200 § 1 O.p. nie można ujmować jako wartości bezwzględnej. Zasady tej nie można również rozumieć w sposób, który będzie paraliżował działalność organów administracji publicznej [por. wyrok NSA z 18 listopada 2005 r., I FSK 284/05]. Tak samo ma się rzecz z niewyznaczeniem skarżącemu przez organ odwoławczy, który żadnego postępowania dowodowego nie przeprowadzał, terminu do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, tylko wtedy, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy [por. uchwała NSA z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04]. W niniejszej sprawie analizowane uchybienie organu odwoławczego nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując całokształt powyższych rozważań sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.