Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 357/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania urządzenia zapobiegającego szkodzie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.G. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., powołując się na przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. nr 239 poz. 2019 ze zm. z 2005 r. ) nałożył na J.K. obowiązek wykonania na działce nr ewid. [...] przy ul. [...], urządzenia zapobiegającego przedostawaniu się wody na teren działki nr ewid. [...] przy ul. [...], tj. wykonanie na okres budowy budynku jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], rowu odwadniającego działkę [...] o rzędnej dna o min. 10 cm niższej od najniższej rzędnej terenu na działce nr [...] przy granicy z działką [...] i pojemności czynnej zapewniającej przyjęcie całej ilości wód opadowych jaka może powstać na terenie działki nr [...] w terminie do dnia 15 kwietnia 2012 r. oraz wykonania przed oddaniem do użytkowania realizowanego na działce nr [...] budynku jednorodzinnego, muru oporowego wzdłuż granicy działki nr [...] o rzędnej góry przewyższającej o min. 10 cm poziom terenu na działce nr [...] oraz ukształtowanie terenu działki w taki sposób, aby wody opadowe nie były odprowadzane na teren drogi na działce nr [...].

Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Jednocześnie wskazał, że w trakcie przeprowadzonych w sprawie oględzin ustalono, że działki nr ewid. [...] oddziela płot z siatki na słupkach betonowych bez cokołu, zaś poziom terenu działki nr [...] jest wyższy od poziomu terenu działki nr [...]. Z dachu realizowanego na działce nr [...] obiektu budowlanego wyprowadzono rury spustowe wód opadowych w kierunku granicy w/w działek. Wzdłuż tej granicy wykonano prowizoryczny rów ziemny o szerokości ok. 20 cm i głębokości 10 – 20 cm. Jak wskazał organ, wizja lokalna wykazała możliwość powierzchniowego odpływu wód opadowych z terenu działki nr [...] na teren działki nr [...].

W toku postępowania J.K. zobowiązał się do wykonania na granicy w/w działek muru oporowego przewyższającego o 10 cm poziom terenu na jego działce po wykonaniu robót niwelacyjnych docelowych.

Tymczasem zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Organ ustalił, iż uzyskane przez inwestora: decyzja o ustaleniu warunków zabudowy oraz decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierają zapisów dotyczących gospodarki wodnej. Natomiast ustalenia czynności kontrolnych pozwoliły w ocenie organu na ustalenie, że wody opadowe z terenu działki nr [...] mogą spływać powierzchniowo na teren działki nr [...], co uprawniało organ do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 29 ust. 3 ustawy. Podkreślił przy tym, że przywrócenie stanu poprzedniego jest środkiem subsydiarnym, który podlega zastosowaniu, w przypadku gdy nie ma możliwości wykonania urządzeń zapobiegających szkodom albo z okoliczności wynika, iż ich wykonanie nie zapobiegnie szkodliwym wpływom na grunt sąsiedni. W tym przypadku organ uznał, iż wystarczające jest w niniejszej sprawie wykonanie odpowiednich urządzeń, zaś przywrócenie działki nr [...] do stanu poprzedniego nie jest możliwe, ponieważ ich stan został przekształcony w wyniku zabudowy budynkami jednorodzinnymi. Ponadto przywrócenie pierwotnych rzędnych terenu, nie uchroni działki nr [...] przed wodami opadowymi z działki nr [...] z uwagi na naturalny spadek terenu w kierunku działki nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.G., właściciel działki nr [...], kwestionując zasadność nałożonych obowiązków, z uwagi na ich niewystarczalność, wobec faktycznego poziomu wód opadowych. Zażądał jednocześnie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich i nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ponadto na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Natomiast na mocy ust. 3 tego samego artykułu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis ten stanowi zatem podstawę do możliwości nakazania właścicielowi gruntu, w drodze decyzji administracyjnej przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie odpowiednich urządzeń zapobiegającym szkodom, jeżeli spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie negatywnie oddziaływają na grunty sąsiednie. Niewątpliwie wynika z tego, że zmiany dokonane na gruncie przez jego właściciela muszą dotyczyć takiego ich przekształcenia, które ma szkodliwy wpływ na naturalny (istniejący przed tymi przekształceniami) stan wody na tym terenie, a w konsekwencji szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Do takich działań można z pewnością zaliczyć miedzy innymi działania polegające na ograniczaniu swobodnego spływu wód (zgodnego z naturalnie ukształtowanym kierunkiem ich spływu) z terenów sąsiednich, bądź też szkodliwą dla terenów sąsiednich zmianę kierunku lub intensywności spływu wód. Takie szkodliwe oddziaływanie dla terenów sąsiednich może się zaś charakteryzować zarówno nadmiernym ich osuszaniem lub podtapianiem jak też zmianą jego ukształtowania. Zmiany stanu wody na gruncie w stopniu szkodliwie oddziaływującym na grunty sąsiednie, w myśl w/w przepisów, nie mogą obejmować jednak sytuacji, gdy spowodowanie takiej zmiany nie wynika z działania lub zaniechania jej właściciela, bądź szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie było incydentalne, wynikające z wystąpienia nadzwyczajnego zjawiska hydro-meteorologicznego. Każdorazowo zatem, w sytuacji gdy skutkiem określonych zdarzeń (działań lub zaniechań) było naruszenie naturalnego stanu wody na gruncie i powoduje to szkodę dla gruntów sąsiednich, wójt, burmistrz, lub prezydent miasta działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne może alternatywnie wydać nakaz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub nakazać przywrócenie tego gruntu do stanu poprzedniego. Kolegium wskazało, że w jego ocenie uwzględniając gramatyczną konstrukcję tego przepisu, pozwalającą na alternatywne działanie organu przyjąć należy, że po pierwsze, gdy tylko jest to celowe i możliwe do wykonania, powinno być nakładane na powodującego zmiany stanu wody zobowiązanie do wykonania odpowiednich urządzeń zabezpieczających szkodom. Dopiero w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie ma możliwości wykonania takich urządzeń albo ich wykonanie jest niecelowe, gdyż szkodom takim nie zapobiegnie organ może nakazać takiej osobie przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, organ wskazał, że przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniająco-dowodowe oraz zebrany materiał wskazuje, że teren działki nr [...] przed zabudową posiadał naturalny spadek w kierunku działki nr [...]. Organ I instancji ustalił ponadto, że biorąc pod uwagę projekt budowlany, z którego wynika, że podłoże gruntowe w granicach działki [...] budują piaski, a więc grunty przepuszczalne, możliwe jest infiltracyjne wprowadzanie wód opadowych do ziemi na terenie działki nr [...]. Co więcej w toku oględzin ustalono, że poziom terenu działki [...] jest wyższy od poziomu terenu działki nr [...]. Wizja lokalna wykazała także możliwość powierzchniowego odpływu wód opadowych z terenu działki nr [...] na teren działki nr [...].

Tym samym organ odwoławczy uznał, za słusznie stanowisko organu I instancji, iż w celu zapobieżenia szkodom na działkach sąsiednich (w tym na działce skarżącego), należy nakazać wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Organ I instancji wyjaśnił również, że środkiem wystarczającym do osiągnięcia celu, jakim jest zapobieżenie szkodliwym skutkom przedostawania się wody na sąsiednią działkę jest wykonanie odpowiednich urządzeń przez które należy rozumieć mury, rowy itp. Organ ten podzielił także ocenę, iż konstrukcja przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne pozwala przyjąć, że przywrócenie do stanu poprzedniego jest środkiem subsydiarnym, tj. takim, który należy zastosować, gdy nie ma możliwości wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, albo gdy z okoliczności sprawy wynika, iż ich wykonanie nie zapobiegnie szkodliwym wpływom na grunt sąsiedni.

Kolegium zgodziło się także z ustaleniami organu I instancji, które doprowadziły do wniosku, że przywrócenie działki nr [...] do stanu poprzedniego nie jest możliwe ze względu na to, że teren zarówno działek nr [...] działek sąsiednich został przekształcony poprzez ich zabudowę budynkami jednorodzinnymi. Ponadto przywrócenie pierwotnych rzędnych nie uchroniłoby działki nr [...] przed wodami opadowymi odprowadzanymi z działki nr [...] gdyż naturalny spadek terenu był działki nr [...]. Zatem nakazanie przywrócenia tego gruntu do stanu poprzedniego doprowadziło do całkowitego wyeliminowania spływu wód opadowych skarżącego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł J.G., zarzucając decyzji Kolegium naruszenie art. 156 § 5 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie stwierdzenie nieważności decyzji znak: [...] z dnia [...] stycznia 2012r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z uwagi na niewykonalność tej decyzji w dniu jej wydania cechującą się trwałym charakterem, a także rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez przyjęcie nieskutecznego w okolicznościach przedmiotowej sprawy sposobu zapobieżenia szkodom oraz określenie w sentencji decyzji daty wykonania przez J.K. obowiązku wykonania na działce nr [...] rowu odwadniającego. Ponadto strona zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 oraz 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania w postępowaniu odwoławczym wszechstronnej oceny dowodów zgromadzonych przez organ I stancji oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy .

Skarżący podkreślił, że ustalenia faktyczne w sprawie zostały dokonane z naruszeniem reguł dowodowych, ponieważ organy nie przeprowadziły wyczerpująco postępowania dowodowego, nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego, materiał dowodowy oceniono w sposób wybiórczy i dowolny, rozstrzygnięcie sprawy tj. sposób zapobieżenia szkodom w gruncie [...] oparty został wyłącznie na pisemnym zobowiązaniu się inwestora działki [...] bez poddania go należytej ocenie oraz powołania biegłego w tym zakresie co skutkuje nietrafnością przyjętego rozwiązania.

Nadto zarzucił on naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych w II instancji dowodów a także naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji nakazującej inwestorowi działki nr [...] wykonania stosownych urządzeń zapobiegających szkodom, o których mowa w art. .29 ust. 3 bez wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom wniesionym przez skarżącego.

W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

J.G. uznał, iż nałożone na J.K. obowiązki są niewystarczające do zaprzestania naruszenia jego działki przez wody opadowe spływające z działki nr [...]. Ponadto wskazał, ze rów tymczasowy spowoduje przeniesienie wody na tereny sąsiednie, czyli [...] ostatecznie przelewając się na należącą do niego działkę. Natomiast docelowy murek oporowy również nie stanowi skutecznego zabezpieczenia.

Podkreślił, iż postępowanie przeprowadzono w sposób przewlekły i dowolny, że organ nie zgromadził niezbędnego materiału dowodowego, służącego wyjaśnieniu sprawy, a w konsekwencji właściwemu określeniu obowiązków właściciela działki nr [...]. Samą decyzję wydano bez wskazania precyzyjnie parametrów projektowanych urządzeń zabezpieczających.

Nie wyjaśniono w niej istotnych okoliczności faktycznych, takich jak poziomy obu działek, stanu wód. Tymczasem, stosownie do utrwalonego orzecznictwa, decyzja organu, nakładająca na stronę obowiązek określonego zachowania się, powinna ten obowiązek wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, jest to bowiem niezbędne z uwagi na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Decyzja organu pierwszej instancji i organu drugiej instancji w tym kształcie nie spełniają wskazanego kryterium precyzyjności, jednoznaczności i jasności co czyni ją niewykonalną zarówno w dniu jej wydania i ma trwały charakter.

Nadto orzekające w sprawie organy naruszyły prawo materialne określając datę wykonania rowu odwadniającego. Określenie terminu wykonania nakazu jest rozstrzygnięciem wydanym bez podstawy prawnej.

Strona wskazała także, iż ustawodawca sam nie wskazał, iż preferuje, któreś z przewidzianych art. 29 ust. 3 ustawy rozwiązań, w tym znaczeniu rozważania organu o subsydiarnym charakterze obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego nie znajdują uzasadnienia.

Strona nie podzieliła także oceny organu w zakresie kierunku naturalnego spadu działek [...]. Wskazała, iż z mapy z 1997 r. wynika, iż naturalny spad miał kierunek z działki [...] na działkę [...].

Wreszcie skarżący zakwestionował prawidłowość uzasadnienia wydanej decyzji, która nie zawiera wyjaśnienia poczynionych w sprawie ustaleń oraz odniesienia się do podnoszonych przez niego w toku postępowania oraz w odwołaniu okoliczności.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ponadto ciąży na nim ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2 ustawy). Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Oznacza to, że prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie, organ pierwszej instancji zobowiązany był ustalić czy właściciel gruntu dokonał zmiany w zakresie stanu wód, w jakim stopniu zmiana ta negatywnie oddziałuje na działki sąsiednie i czy faktycznie prowadzi to do powstania szkody (rozumianej tu szeroko). Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca ustanowił zakaz dokonywania przez właściciela gruntu zmiany stanu wód, odprowadzania wód i ścieków z własnego gruntu grunty sąsiednie. Naruszenie przez właściciela nieruchomości stosunków wodnych powodujących szkodę na gruntach sąsiednich rodzi skutek w postaci nałożenia sankcji nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody.

Wydanie decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z zasadami i regułami zawartymi w przepisach art. 77-88 k.p.a, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a zatem stwierdzenia czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie, a jeżeli tak to czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że ocena sytuacji na gruncie, jest możliwa z uwzględnieniem takich środków dowodowych jak dokumenty, zeznania świadków, oględziny, opinie biegłych. Stosownie do art. 84 § 1 k.p.a, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracyjny może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie stosownych opinii.

Zastosowanie przez organy administracji publicznej powyższej normy Prawa wodnego wymaga zatem w pierwszym rzędzie ustalenia, czy w ogóle doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Ustalenie tej okoliczności należy bowiem do podstawowych elementów stanu faktycznego sprawy. Dopiero jego zaistnienie otwiera drogę do orzekania w formie decyzji o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego lub o odmowie nałożenia takiego obowiązku. To zaś czy zostanie wydana decyzja pozytywna (nakładająca obowiązki czy też negatywna odmawiająca ich nałożenia) uzależnione jest od tego czy stwierdzona zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2012 r. II SA/Kr 791/11, wyrok WSA w Łodzi z 7 grudnia 2011 r., II SA/Łd 1101/11, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2011 r. II SA/Kr 141/11, wyrok WSA w Kielcach z 6 kwietnia 2011 r. II SA/Ke 148/11, wyrok WSA w Gliwicach z 7 kwietnia 2011 r. II SA/Gl 1159/10, wyrok WSA w Białymstoku z 10 czerwca 2010 r. II SA/Bk 137/10, wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2010 r. II SA/Kr 320/10 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa gov.pl ).

Przepis art. 29 ustawy nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy rzecz ujmując, postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art. 29 ustawy ma wykazać zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, o których mowa w tym przepisie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 27 lipca 2011 r. II SA/Sz 36/11 dostępny na stronie orzeczenia.nsa gov.pl ).

Potencjalne powstanie szkody nie może być przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku określonego w ust. 3 art. 29 Prawa wodnego. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 czerwca 2011r. II SA/Rz 334/11, dostępny na stronie orzeczenia.nsa gov.pl ).

W przypadku ustalenia przez organ administracyjny, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że właściciel dokonał jakiejkolwiek zmiany stanu wód szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie, to wówczas jest zobligowany w myśl art. 29 ust 3 prawa wodnego do wydania decyzji o treści odmawiającej zobowiązania właściciela gruntu do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (por. wyrok WSA w Kielcach z 9 lipca 2009 r. II SA/Ke 234/09, dostępny na stronie orzeczenia.nsa gov.pl ).

W orzecznictwie podkreśla się, że dla spełnienia przesłanek zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy niezbędna jest specjalistyczna wiedza, co wymaga przeprowadzenia oceny przez biegłego (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2011 r. II OSK 1209/10, wyrok WSA w Kielcach z 9 lipca 2009 r. II SA/Ke 234/09, wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2008 r. VIII SA/Wa 617/07, wyrok WSA w Lublinie z 28 lutego 2012 r. II SA/Lu 995/11, wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2010 r. II SA/Kr 320/10, wyrok WSA w Krakowie z 25 maja 2011 r. II SA/Kr 494/11 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa gov.pl ).

W sprawach z zakresu naruszenia stanu wody na gruncie ocena dokonanej zmiany stosunków wodnych wymaga co do zasady wiadomości specjalnych i fachowej wiedzy z zakresu hydrologii, postępowań wodnoprawnych oraz umiejętności przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań i pomiarów, a więc sporządzenia opinii. Istotne są także oględziny z udziałem zainteresowanych stron, ewentualnie świadków. Natomiast zeznania świadków, którzy nie dysponujących fachową wiedzą nie zawsze mogą być wystarczające dla dostarczenia obiektywnej wiedzy na temat okoliczności konkretnej sprawy (II SA/Kr 494/11).

W rozpatrywanej sprawie postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji sprowadziło się do przeprowadzenia oględzin w terenie oraz ustalenia warunków określonych przez decyzje administracyjne wydane dla przedsięwzięcia realizowanego na działce nr [...]. W toku oględzin organ ustalił jedynie możliwość przepływania wód opadowych z jednej działki na drugą, ale jak wynika z uzasadnienia zarówno decyzji organu pierwszej instancji jak i decyzji organu odwoławczego, już sam naturalny spad terenu wiązał się niechybinie z zalewaniem działki [...] przez wody opadowe płynące z działki nr [...]. Organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących ukształtowania terenu podnoszonych przez odwołującego się. Ustalenia organów w wymaganym zakresie są lakoniczne i niewystarczające dla ustalenia zarówno czy w sprawie zaistniała istotnie podstawa do zastosowania przepisu art. 29 ust. 3, a także zakresu ewentualnych czynności, których wykonanie jest niezbędne dla usunięcia spowodowanych szkód. Organ nie wykazał, że istotnie w wyniku realizacji przedsięwzięcia przez J.K., doszło do zmiany stanu wód opadowych oraz że nałożone obowiązki istotnie zapobiegną dalszemu ewentualnemu przepływowi wód opadowych z jednej działki na drugą.

Organ odwoławczy nie dostrzegł również, że organ pierwszej instancji ustalił termin wykonania obowiązku, w postaci budowy rowu odwadniającego, do czego nie uprawnia go ustawa (por. wyrok WSA w Lublinie z 13 lipca 2011 r. II SA/Lu 298/11, wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2012 r. II SA/Kr 791/11).

W tym stanie rzeczy wydanie przez organ decyzji nakładającej na właściciela działki nr [...] obowiązków należy uznać za przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 k.p.a. bowiem nie wyjaśniono okoliczności istotnych dla sprawy, a konsekwencją powyższych naruszeń, jest naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, bowiem organ nie wykazał, iż w sprawie istotnie spełnione zostały przesłanki jego zastosowania.

Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2012 r. Nr 270, w skrócie: P.p.s.a).

Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ pierwszej instancji powinien poczynić wskazane wyżej ustalenia i jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.