Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 652/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, 28, 63, 19, 27, 28, 7, 8, 9, 65, 66, 77, 80, 107, 104, 105, 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek spr. Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r.. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego z dnia 27 lipca 2007 r nr : [...] w przedmiocie zwrotu uposażenia I . uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji , II . orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego na rzecz skarżącego kwotę 733 zł ( siedemset trzydzieści trzy złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący J. K. pismem z dnia 5 lutego 2007 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Woskowej z wnioskiem "o zobowiązanie płatnika WBE do zwrotu kwoty 51 474,27 zł wraz z odsetkami a pobranej od wnioskodawcy w dniu 23 marca 2004 r. na podstawie nieważnej decyzji tego organu z dnia [...] 2003 r."

Skarżący we wniosku przywołał m. in. postanowienie MON z [...] 2006 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. II SA/Wa 1404/06 i wskazał, że Dowódca jest właściwym do rozpoznania wniosku wobec faktu, że wezwania wobec WBE o dobrowolny zwrot tej kwoty okazały się bezskuteczne.

Dowódca Jednostki Wojskowej decyzją [...] z dnia [...] 2007 r., stwierdził, że wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001 r. uposażenie w łącznej kwocie 50 674,92 zł brutto podlega zwrotowi, ze względu na nie nabycie prawa do tej należności.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 3 ust.1, art. 9 i art.18 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy w związku z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że organ emerytalny decyzją z dnia [...] 2000r., przyznał skarżącemu emeryturę wojskową z tytułu wysługi lat w związku ze zwolnieniem oficera z zawodowej służby wojskowej na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2000r. Nr [...] oraz wypłacił uposażenie należne żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy.

Minister Obrony Narodowej prawomocną decyzją z dnia [...] 2002r., Nr [...] uchylił w decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2000r. Nr [...] punkt 39, dotyczący zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Dnia 3 czerwca 2003r. skarżący zgłosił się w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym celem wykonywania zadań.

Decyzją z dnia [...] 2003 r. organ emerytalny stwierdził w stosunku do skarżącego brak prawa do zaopatrzenia emerytalnego.

Organ emerytalny wypłacił skarżącemu w dniu 30 czerwca 2003 r. uposażenie za okres 1 czerwca 2000 r.- 31 maja 2001r. w łącznej wysokości 50 674, 92 zł brutto.

Po stawieniu się skarżącego do służby w dniu 3 czerwca 2003 r. Dowódca JW wypłacił oficerowi uposażenie za ten sam okres za który organ emerytalny dokonał wypłaty 12 miesięcznego uposażenia.

Organ stwierdził, że jeżeli uprawnienie do otrzymania 12 miesięcznego świadczenia nie powstało, to wypłacone skarżącemu przez organ emerytalny należności podlegają zwrotowi jako należności budżetu państwa gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy- żołnierzowi przysługuje tylko jedno uposażenie.

W wezwaniu z 5 lutego 2007 r. skarżący wykazuje, iż wysokość żądanej kwoty wynosi 51 474 zł, podczas gdy w dniu 23 marca 2004 r., zwrócił organowi emerytalnemu kwotę 50 674,92 zł. Ponieważ skarżący dokonał wpłaty tej kwoty do kasy organu emerytalnego to obowiązek zwrotu tej kwoty został spełniony.

Po wydaniu powyższej decyzji skarżący w pismach z dnia 16 marca 2007 r. i z dnia 24 kwietnia 2007 r. wskazał, że kwotę 51 474,27 zł wpłacił do organu na skutek czynności egzekucyjnych, których legalność została zakwestionowana wobec stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wpłacenie tej kwoty, wnosząc o rozstrzygnięcie roszczenia wnioskodawcy o zwrot bezprawnie uzyskanej przez WBE w dniu 23 marca 2004 r. kwoty.

Dowódca Jednostki Wojskowej wydał w dniu [...] 2007r. decyzję nr [...], uzupełniającą decyzję nr [...] z dnia [...] 2007r., w której orzekł, że odmawia zapłaty również kwoty 799,35 zł , a zatem łącznie odmowa dotyczy zapłaty kwoty 51 474,27 zł.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w uzupełnianej decyzji organ I instancji nie rozstrzygnął o całości żądania strony, a to o żądaniu zapłaty kwoty 799,35 zł tytułem odsetek za zwłokę naliczonych w okresie od dnia 5 lutego 2004r. do 22 marca 2004r. Dlatego decyzję należało uzupełnić.

Od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2007r., uzupełnionej decyzją z dnia [...] 2007r. J. K. złożył odwołanie wnosząc o ich uchylenie i zarzucił im naruszenie prawa materialnego a zwłaszcza art. 9, 10, 40 ustawy o uposażeniu, jak i nie wykonanie w pełni wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt IISA/Wa 648/04/ i innych wyroków.

Podniósł, że świadczenie otrzymane w dniu 27 czerwca 2000r. stanowiące 12 miesięczne uposażenie pobrane zostało zgodnie z prawem, organ I instancji nie wykazał, że w dniu wypłaty świadczenie to zostało pobrane niezgodnie z prawem. Zatem zgodnie z art.10 ustawy świadczenie nie podlega zwrotowi a twierdzenia organu, że art. 3 ust.1 ustawy uprawnia do żądania zwrotu świadczenia 12 miesięcznego jest nieuprawnione.

Ponadto skarżący podniósł, że roszczenie jest przedawnione, albowiem świadczenie faktycznie wypłacono 27 czerwca 2000r., a WBE decyzją z dnia [...] 2003 r. doręczoną 24 listopada 2003r. żądał zwrotu tego świadczenia. Zgodnie z art. 9 ustawy termin przedawnienia wynosi 3 lata, a bieg przedawnienia liczony jest od dnia wymagalności, czyli zdaniem skarżącego od 27 czerwca 2000r.

Zdaniem skarżącego organ I instancji odmawiając zwrotu tej kwoty naruszył art. 40 ustawy o uposażeniu, gdyż dokonał potrącenia z kwoty uzyskanej na podstawie aktów nieważnych przez WBE.

Skarżący podniósł również, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004r. stwierdzający nieważność decyzji z dnia [...] 2003r. nakazał również niewykonywanie tego aktu w całości. W tej sprawie oznacza to, zdaniem skarżącego, obowiązek organu I instancji przywrócenia stanu w którym brak jest skutków spowodowanych przez nieważną decyzję WBE, poprzez nakazanie zwrotu pobranej kwoty.

Dowódca Korpusu Zmechanizowanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia 27 lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej skarżącego w 2000 r. nie nastąpiło, a pobrane przez niego w 2000 r. świadczenie określone w art.18 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażaniu żołnierzy było świadczeniem nienależnym, ponieważ nie nabył prawa do 12 miesięcznego uposażenia.

Zdaniem organu początek biegu przedawnienia należy powiązać z wymagalnością roszczenia, a nie ulega wątpliwości, że dla Wojskowego Biura Emerytalnego roszczenie stało się wymagalne z dniem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia stwierdzającego bezskuteczność wypowiedzenia stosunku służbowego skarżącemu.

Ponadto organ II instancji wskazał, że z dniem 31 lipca 2004 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w związku z tym otrzymał kwotę 67 076,88 zł stanowiącą 12 miesięczne uposażenie przysługujące żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej.

J. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnosząc o jej uchylenie skarżący zarzucił naruszenie: art. 10, art. 9 ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art.40 ust.1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również art. 170 i 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji tego nie zastosowanie art. 9 ust.1 ustawy poprzez nieprzyjęcie, iż początkiem biegu przedawnienia jest termin 27 czerwca 2000 r. i sprzecznie z art.9 ust. 3 ustawy jak przyjęto, że bieg przedawnienia przerwała czynność organu niewłaściwego Wojskowego Biura Emerytalnego.

W uzasadnieniu skargi przedstawił argumenty podnoszone w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Korpusu Zmechanizowanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007r., sygn. akt III SA/Kr 856/07, oddalił skargę J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego z dnia 27 lipca 2007 r., nr [...],

J. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. sygn., I OSK 542/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu wyroku NSA dokonał wykładni prawa dotyczącej przepisów zawartych w art. 134 § 1, 141 § 4 i art. 151, 141 § 4 i art. 151, 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oprócz wyjaśnienia wskazanych w uzasadnieniu okoliczności sprawy, należy wziąć również pod uwagę, że w kwestii uprawnień do emerytury i zwrotu świadczeń prowadzona jest sprawa przed sądem powszechnym i w toku tego postępowania zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] 2008r., sygn. akt [...], uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] 2007 r., sygn. akt [...] i przekazujący sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, którego odpis skarżący złożył do akt sprawy na rozprawie przed NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę poddaną kontroli na skutek wniesionej przez J. K. skargi, przekazaną do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa.

W myśl art. 170 ppsa, tylko orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Dlatego też Sąd zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt II SA 648/04, po rozpoznaniu skargi J. K. stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2003 r.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego decyzją z dnia [...] 2003r. uznał wypłacone skarżącemu uposażenie w kwocie 50 674,92 zł za okres od 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r., za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2003r.

W ocenie Sądu brak jest właściwości Wojskowego Biura Emerytalnego do orzekania w sprawie. Organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji, nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1404/06, oddalił skargę J. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2006r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wyrok z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 648/04 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny dnia 5 marca 2005 r. Pismem z dnia 12 października 2005 r. skarżący zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o wykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] 2005 r. przekazał wniosek skarżącego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Następnie, postanowieniem z dnia [...] 2006 r. uchylił postanowienie z dnia [...] 2006 r. i wniosek przekazał Dowódcy Jednostki Wojskowej.

Sąd stwierdził, że organ zasadnie wniosek przekazał Dowódcy Jednostki Wojskowej. Ten, bowiem organ jest właściwy do rozpoznania wniosku w przedmiocie wykonania wymienionego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SA/Kr 156/06 oddalił skargę J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia. Wyrok jest prawomocny.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dowódca Korpusu Zmechanizowanego decyzją Nr [...] z dnia [...] 2004r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji dowódcy Jednostki Wojskowej w K. z dnia [...] 2004r. Nr [...] którą przyznano skarżącemu należności pieniężne za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do dnia 2 czerwca 2003r. w łącznej kwocie brutto 204 937,25 zł, wraz z należnymi odsetkami ustawowymi, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SAB/Kr 11//06 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w R. zobowiązał Dowódcę Jednostki Wojskowej w R. do wydania w terminie 2 miesięcy decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 12 lipca 2005 r. Wyrok jest prawomocny od dnia 9 sierpnia 2007r. Akta administracyjne wraz z wyrokiem zostały zwrócone Dowódcy Jednostki Wojskowej w dniu 31 sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący w roszczeniu zgłoszonym w dniu 12 lipca 2005r. żądał przyznania odsetek od pobranego uposażenia ustalonych na dzień 1 lipca 2005r., albowiem w tym dniu otrzymał należne na podstawie decyzji z dnia [...] 2004r. uposażenie.

Dowódca Jednostki Wojskowej roszczenia skarżącego nie rozstrzygnął w formie decyzji administracyjnej, a tylko w formie pisemnej odpowiedzi. Stąd też skarżący uznał, że Dowódca Jednostki Wojskowej pozostaje w bezczynności polegającej na nie wydaniu decyzji administracyjnej i złożył zażalenie w trybie art.37 kpa. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2006r. Dowódca Korpusu Zmechanizowanego uznał zażalenie za uzasadnione, ale zobowiązał organ I instancji do udzielenia odpowiedzi, a nie do rozstrzygnięcia wniosku w formie decyzji administracyjnej. Stąd też wniosek skarżącego nadal pozostał nierozpoznany. Tym samym skarga skarżącego na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie nie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o wniosku skarżącego z dnia 12 lipca 2005r.w przedmiocie odsetek jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007r. sygn. akt III SAB/Kr 8/07 odrzucił skargę J. K. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z żądaniem z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu 23 marca 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] 2003r. oraz decyzji MON z dnia [...] 2003r. Następnie pismem z dnia 5 lutego 2007r. skarżący wezwał dowódcę Jednostki Wojskowej do zaprzestania naruszania prawa.

W świetle ustaleń wynikających ze stanu prawnego, jak i z zapadłych wyroków WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004r. i dnia 30 listopada 2006r. wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia żądania skarżącego nie jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego lecz Dowódca Jednostki Wojskowej w K. Tym samym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie mógł pozostawać w bezczynności w sprawie rozstrzygnięcia żądania skarżącego. Złożenie skargi na bezczynność organu, który nie jest właściwy do orzekania w żądanej sprawie prowadzi do oddalenia skargi, jeżeli skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Nie wyczerpanie środków zaskarżenia lub zastosowanie nieprawidłowych środków zaskarżenia prowadzi do odrzucenia skargi. Skarżący wnosząc w dniu 4 kwietnia 2007r. skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, mimo treści prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006r., powinien skargę tę poprzedzić zażaleniem do organu wyższej instancji na nie załatwienie sprawy w terminie.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważa, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] 2008r., sygn. akt [...], wskazał, że Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda J. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2005 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2003r. stwierdzającej, ze nie posiada prawa do zaopatrzenia emerytalnego i zobowiązującej go do zwrotu pobranych świadczeń za okres 1 czerwca 2000 r. do 10 maja 2003 r. w kwocie 93 468, 21 zł.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Autonomiczność zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych przejawia się także w regulacjach odnośnie możliwości żądania zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Kwestii tej dotyczy wyłącznie art. 48 ust 1 ustawy który stanowi, że osoby pobierające świadczenia pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości są zobowiązane do zwrotu nienależnych im świadczeń, jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez organ emerytalny o obowiązku zawiadomienia o tych okolicznościach.

Sąd Apelacyjny obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych skarżącemu powiązał z brakiem po jego stronie prawa do emerytury wojskowej z powodu niespełnienia jednego z warunków nabycia tego prawa w postaci zwolnienia ze służby, powołując się na póżniejsze uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby którego skutkiem była restytucja statusu żołnierza zawodowego. Według Sądu II instancji od początku nie istaniała zatem podstawa uprawniająca odwołującego do statusu żołnierza emerytowanego.

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że prawo do emerytury wojskowej zależy od spełnienia dwóch warunków: posiadania wymaganego przez ustawe okresu służby (15 lat) i zwolnienia ze służby (art. 12 ustawy). Decyzja o zwolnieniu ze służby wnioskodawcy wywołała skutek w postaci takie zwolnienia i doprowadziła w związku z posiadaniem przez niego wymaganych lat służby, do nabycia emerytury wojskowej. Okoliczności powodujące ustanie prawa do emerytury zaistniały z chwilą uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby skarżącego albowiem dopiero wówczas odpadł jeden z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa (art., 36 ust 1 pkt 1 ustawy). Nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że do tej chwili emerytura była wypłacana odwołującemu bez podstawy prawnej. W okresie pobierania emerytury w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja o zwolnieniu ze służby która nawet jeśli posiadała wady powodujące jej póżniejsze uchylenie, istniała prawnie i odnosiło się do niej domniemanie ważności. Podlegała zatem wykonaniu i wywoływała skutki prawne również w zakresie materialnego prawa emerytalnego. Do czasu uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby nie zachodziła zatem żadna z okoliczności wymienionych w art. 48 ust 1 ustawy albowiem nie ma w szczególności podstaw do stwierdzenia, że odpadł jeden z warunków uprawniających do emerytury, którym jest zwolnienie ze służby wojskowej, skoro do tej chwili decyzje o zwolnieniu z takiej służby realnie istniała i działała w obrocie prawnym.

Decyzja o uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby nie niweluje skutków wywołanych przez uchyloną decyzję w zakresie materialnego prawa emerytalnego i stąd nie ma żadnego wpływu na mozliwość uznania emerytury wojskowej wypłaconej żołnierzowi po zwolnieniu go ze służby moc tej decyzji za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy.

Sąd Najwyższy podniósł dodatkowo, że takie stanowisko jest zbieżne z poglądami judykatury albowiem w uchwale 7 sędziów SA z dnia 11 września 2008 r. III UZP 1/08 (biuletyn SN 2008 nr 9, poz. 17) przyjęto, że stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie powoduje obowiązku zwrotu emerytury wypłaconej po zwolnieniu ze służby (art. 48 ust. 1 ustawy).

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 22 pażdziernika 2009 r. pełnomocnik organu oświadczył, ze nie istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna uznająca świadczenia wypłacone skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby, za świadczenie nienależne.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd niezwiązany granicami skargi nie może przekroczyć tych granic sprawy administracyjnej i stosunku prawnego, w których skarga została wniesiona, nie może bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje tu w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd I instancji ograniczony jest zakresem sprawy, a więc materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. A więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i stwierdzenie spełnienia wszystkich istotnych wymagań tego procesu konkretyzacji stanowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawowy warunek uznania zaskarżonej decyzji za legalną. Tak, więc zakresem rozpoznania sądu I instancji objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.

J. K. wniósł skargę na: decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego nr [...] z dnia 27 lipca 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2007 r., w której organ stwierdził, że wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001 r. uposażenie w łącznej kwocie 50 674,92 zł brutto podlega zwrotowi, ze względu na nie nabycie prawa do tej należności, uzupełnionej decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] 2007r. nr [...], w której orzekł, że odmawia zapłaty również kwoty 799,35 zł , a zatem łącznie odmowa dotyczy zapłaty kwoty 51 474,27 zł.

Dlatego też Sąd zauważa, że w sprawie wywołanej skargą J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego nr [...] z dnia 27 lipca 2007 r. związany jest tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SA/Kr 156/06 oddalił skargę J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu Zmechanizowanego z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dowódca Korpusu Zmechanizowanego decyzją Nr [...] z dnia [...] 2004r., po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Nr [...] dowódcy Jednostki Wojskowej w K. z dnia [...] 2004r. którą przyznano skarżącemu należności pieniężne za okres od dnia 1 czerwca 2000r. do dnia 2 czerwca 2003r. w łącznej kwocie brutto 204 937,25 zł, wraz z należnymi odsetkami ustawowymi, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Związany jest także tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SAB/Kr 11//06 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w R. zobowiązał Dowódcę Jednostki Wojskowej w R. do wydania w terminie 2 miesięcy decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 12 lipca 2005 r. Wyrok jest prawomocny od dnia 9 sierpnia 2007r. Akta administracyjne wraz z wyrokiem zostały zwrócone Dowódcy Jednostki Wojskowej w dniu 31 sierpnia 2007 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący w roszczeniu zgłoszonym w dniu 12 lipca 2005r. żądał przyznania odsetek od pobranego uposażenia ustalonych na dzień 1 lipca 2005r., albowiem w tym dniu otrzymał należne na podstawie decyzji z dnia [...] 2004r. uposażenie.

Dowódca Jednostki Wojskowej w sprawie roszczenia skarżącego nie rozstrzygnął w formie decyzji administracyjnej, a tylko w formie pisemnej odpowiedzi. Tym samym skarga skarżącego na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie nie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej w przedmiocie odsetek jest zasadna.

Wiążący się bezpośrednio z powyższymi wyrokami i wypłaconymi skarżącemu świadczeniami na podstawie decyzji wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2007r. sygn. akt III SA/Kr 156/06, dotychczasowy spór pomiędzy skarżącym a organami dotyczy dwóch kwestii.

1. W pierwszej organy dążą do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania wypłaconego J. K. uposażenie w kwocie 50 674,92 zł za okres od 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r., za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi.

2. W drugiej kwestii spornej skarżący domaga się wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu uzyskanej przez organy od skarżącego w dniu 23 marca 2004r. kwoty 51 474,27 zł wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] 2003r. oraz decyzji MON z dnia [...] 2003r.

Ad. 1. W odniesieniu do pierwszej kwestii spornej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt II SA 648/04, po rozpoznaniu skargi J. K. stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2003 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2003 r.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego decyzją z dnia [...] 2003r. uznał wypłacone skarżącemu uposażenie w kwocie 50 674,92 zł za okres od 1 czerwca 2000r. do 31 maja 2001r., za świadczenie nienależne i podlegające zwrotowi. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2003r.

Sąd wskazał, że organem właściwym do ewentualnego wydania decyzji w rozpoznawanej sprawie, nie był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz dowódca jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przed zwolnieniem ze służby.

W tej kwestii zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] 2008r., sygn. akt [...], uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] 2007 r., sygn. akt [...] i przekazujący sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, którego odpis skarżący złożył do akt sprawy na rozprawie przed NSA.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda J. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2005 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2003 r. stwierdzającej, ze nie posiada prawa do zaopatrzenia emerytalnego i zobowiązującej go do zwrotu pobranych świadczeń za okres 1 czerwca 2000 r. do 10 maja 2003 r. w kwocie 93 468, 21 zł.

Decyzja o uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby nie niweluje skutków wywołanych przez uchyloną decyzję w zakresie materialnego prawa emerytalnego i stąd nie ma żadnego wpływu na mozliwość uznania emerytury wojskowej wypłaconej żołnierzowi po zwolnieniu go ze służby moca tej decyzji za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy.

SN podniósł dodatkowo, że takie stanowisko jest zbieżne z poglądami judykatury albowiem w uchwale 7 sedziów SA z dnia 11 wrzesnia 2008 r. III UZP 1/08 (biuletyn SN 2008 nr 9 poz. 17) przyjęto, że stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie powoduje obowiązku zwrotu emerytury wypłaconej po zwolnieniu ze służby (art. 48 ust. 1 ustawy).

Ad 2. W drugiej kwestii spornej - żądania przez skarżącego zwrotu uzyskanej przez organy w dniu 23 marca 2004r. kwoty 51 474,27 zł wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] 2003r. oraz decyzji MON z dnia [...] 2003r. zapadło szereg rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1404/06, oddalił skargę J. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2006r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wyrok z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 648/04 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny dnia 5 marca 2005 r.

Pismem z dnia 12 października 2005 r. skarżący zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o wykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2005 r. przekazał wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2006 r. Minister Obrony Narodowej uchylił to postanowienie i wniosek przekazał Dowódcy Jednostki Wojskowej.

Sąd stwierdził, że organ zasadnie uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] 2006 r. i wniosek przekazał, Dowódcy Jednostki Wojskowej. Ten bowiem organ jest właściwy do rozpoznania wniosku w przedmiocie wykonania wymienionego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym od dnia 7 marca 2007 r. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007r. Sygn. akt III SAB/Kr 8/07 odrzucił skargę J. K. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z żądaniem z dnia 15 lutego 2006r. o zwrot uzyskanej w dniu 23 marca 2004r. kwoty wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] 2003r. oraz decyzji MON z dnia [...] 2003r. Następnie pismem z dnia 5 lutego 2007r. skarżący wezwał dowódcę Jednostki Wojskowej do zaprzestania naruszania prawa.

W świetle stanu prawnego, jak i z wyroków WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004r. i dnia 30 listopada 2006r. wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia żądania skarżącego nie jest Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz Dowódca Jednostki Wojskowej w K. Tym samym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie mógł pozostawać w bezczynności w sprawie rozstrzygnięcia żądania skarżącego. Skarżący wnosząc skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, mimo treści prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006r., powinien skargę tę poprzedzić zażaleniem do organu wyższej instancji na nie załatwienie sprawy w terminie.

Rozważając kwestie przedmiotu rozstrzygnięcia w zaskarżonej przez J. K. ostatecznej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzających ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej skarżący w piśmie z dnia 5 lutego 2007 r. skierowanym do Dowódcy Jednostki Wojskowej w R. wniósł o zwrot kwoty 51.474,27 zł wraz z odsetkami, pobranej od niego w dniu 23 marca 2004 r., na podstawie decyzji z dnia [...] 2003 r., której nieważność została stwierdzona wyrokiem Sądu. Wynika to z pisma nazwanego "wezwanie" z dnia 5 lutego 2007 r.

Z pism składanych do organu przez skarżącego z dnia 16 marca 2007 r. i z dnia 24 kwietnia 2007 r. wynika, że skarżący wskazuje, iż kwotę 51.474,27 zł wpłacił do organu na skutek czynności egzekucyjnych, których legalność została zakwestionowana wobec stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wpłacenie tej kwoty. Organ administracyjny II instancji nie ustosunkował się do tego zarzutu oraz nie wyjaśnił, w jakim stadium znajduje się postępowanie o zwrot wypłaconej skarżącemu kwoty po stwierdzeniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 648/04 nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2003 r., nr [...] ze względu na niewłaściwość organu. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, że sprawa powinna się dalej toczyć przed organem właściwym w sprawie, jeżeli organ działający z urzędu popiera wniosek o zwrot tej kwoty, gdyż w przeciwnym razie postępowanie winno być umorzone.

W sprawie poddanej kontroli Sądu organ I instancji uchylił się od obowiązku rozstrzygnięcia tego żądania skarżącego, a więc w istocie rozpoznał inną sprawę. Pierwszą powinnością organu administracji jest określenie stosunku administracyjnoprawnego w ramach którego powinno zapaść rozstrzygnięcie. Z decyzji organów obu instancji nie wynika jaki wniosek został rozstrzygnięty, przez kogo złożony i z jakiej daty.

Wątpliwość te wynikają także ze sposobu rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji nr [...]. z dnia [...] 2007r., nie dotyczące wprost wniosku skarżącego o zwrot wpłaconej przez niego kwoty do Wojskowego Biura Emerytalnego, co może sugerować, iż decyzja ta rozstrzyga sprawę nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącego świadczenia. To z kolei pozostaje w sprzeczności z tym, że organ I instancji wydał w dniu [...] 2007r. decyzję nr [...], uzupełniającą decyzję nr [...] z dnia [...] 2007r., w której orzekł, że odmawia zapłaty również kwoty 799,35 zł , a zatem łącznie odmowa dotyczy zapłaty kwoty 51 474,27 zł.

Wątpliwości te wynikają także ze stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia [...] 2007 r. gdzie organ stwierdził, że w wezwaniu z 5 lutego 2007 r. skarżący wykazuje, iż wysokość żądanej kwoty wynosi 51 474 zł, podczas gdy w dniu 23 marca 2004 r., zwrócił organowi emerytalnemu kwotę 50 674,92 zł. Ponieważ skarżący dokonał wpłaty tej kwoty do kasy organu emerytalnego to obowiązek zwrotu tej kwoty został spełniony. Ten fragment uzasadnienia wskazuje, więc, że organ z jednej strony rozstrzyga o nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącego świadczenia a jednocześnie dokonuje nieznanego prawu administracyjnemu potrącenia w odniesieniu do kwoty przez skarżącego wpłaconej.

Decyzja administracyjna może być wydana tylko wówczas, gdy konkretny przepis prawa umocowuje organ do działania w takiej formie. Podstawą prawną do wydania decyzji stanowiącej indywidualny akt zewnętrzny może być tylko konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Możliwości działania organu w formach władczych nie można domniemywać. Jeżeli sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu prawa materialnego, który upoważniałby organ administracji publicznej do jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, zarówno pozytywnej jak i negatywnej, organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną o umorzeniu tego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1kpa: Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Niewątpliwie przepis ten ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Reasumując organ I instancji powinien był jednoznacznie określić:

- czy jego decyzja jest wydana w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 5 lutego 2007r. o zwrot wpłaconego przez skarżącego świadczenia w dniu 23 marca 2004r. wraz z odsetkami na podstawie nieważnych aktów tj. decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] 2003r. oraz decyzji MON z dnia [...] 2003r. po rozważeniu czy powstał stosunek administracyjnoprawny, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania takiej decyzji,

- czy też jego decyzja jest konsekwencją wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. II SA/Wa 648/06 w powiązaniu z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. II SA/Wa 1404/06 i zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania wypłaconych skarżącemu należności za świadczenia nienależne i podlegające zwrotowi.

Brak jednoznaczności ustalenia stanu faktycznego i wynikającego z tego brak określenia jednoznaczności przedmiotu rozstrzyganej sprawy przez organy obu instancji jest naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy skoro sąd administracyjny nie wiedząc jaka była istota rozpoznawanej przez organ sprawy nie może wykonać funkcji kontrolnej.

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 §3 kpa).

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2).

Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy.

Decyzje te naruszają także przepis art. 104 §2 kpa który określa, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie określiły, bowiem istoty sprawy w której rozstrzygały.

Należy też zauważyć, że jeżeli żądanie strony jest niewystarczająco precyzyjne, czy też niewłaściwie sformułowane, to obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest wezwanie (przed wydaniem decyzji) do usunięcia występujących zdaniem organu braków lub nieścisłości w sformułowaniu żądania, z informacją o przyczynach prezentowanej oceny wniosku w świetle obowiązującego prawa i pouczeniem, o konsekwencjach takiego stanu rzeczy w razie niezastosowania się do wezwania organu przy rozstrzyganiu sprawy. Takiego działania wymaga art. 7 k.p.a., nakazujący branie pod uwagę również słusznego interesu stron przy załatwianiu sprawy, jak również inne zasady ogólne sformułowane w art. 8 i 9 k.p.a.

Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, wynikającym z art. 63 § 1 k.p.a. Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania (art. 1 pkt 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a.), w tym także ustalenie zdolności organu do prowadzenia postępowania w tej sprawie i wydania stosownej decyzji (art. 19 i art. 27 k.p.a.).

W przypadku negatywnej oceny złożonego podania (wniosku), a zwłaszcza w przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią żądania nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., czy też pochodzi od podmiotu nie będącego stroną tegoż postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., bądź gdy została skierowana do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie stosownych czynności procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności wezwanie strony do usunięcia braków formalnych podania, pozostawienie podania bez rozpoznania, przekazanie sprawy do organu właściwego, zwrot podania z odpowiednim pouczeniem.

W przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią podania nie dotyczy sprawy indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., to mamy do czynienia z bezwzględną przeszkodą we wszczęciu postępowania, czyniącą niedopuszczalnym wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie przed organem administracji publicznej. Jeżeli więc żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie winno ulec umorzeniu. Jeśli zaś żądanie strony zostało skierowane do organu niewłaściwego, organ winien podjąć czynności przewidziane w art. 65 k.p.a. i art. 66 k.p.a.

W związku z tym, wobec nieustalenia istoty rozstrzyganej sprawy, nie jest możliwym odniesienie się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego skoro od istoty rozstrzygnięcia będzie zależało także rozważenie kwestii właściwości organu administracyjnego do wydania decyzji merytorycznej - pozytywnej lub negatywnej, lub też umarzającej postępowanie administracyjne, a co za tym idzie także dopuszczalność sądowoadministracyjnej kontroli takich decyzji. Funkcja kontrolna sądów administracyjnych nie może sprowadzać się do uprzedniej kontroli decyzji które mogą być wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Dlatego też nie jest możliwym również odniesienie się do prawidłowości podstawy prawnej wydanych w sprawie przez organ decyzji: art. 3 ust.1, art. 9 i art.18 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy w związku z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcia organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art.152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mając na uwadze także to, że oprócz wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności sprawy, należy wziąć również pod uwagę, że w kwestii uprawnień skarżącego do emerytury i zwrotu świadczeń prowadzona jest sprawa przed sądem powszechnym i w toku tego postępowania zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] 2008r., sygn. akt [...], uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] 2007 r., sygn. akt [...] i przekazujący sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, którego odpis skarżący złożył do akt sprawy na rozprawie przed NSA.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 w związku z art. 203 i 205 tej ustawy uwzględniając kwotę 366 zł za sporządzenie skargi kasacyjnej w ramach udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi- wynikającą z przedłożonego rachunku, 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, oraz kwotę 350 zł wynikającą z kosztów przejazdu skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego.