Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 996/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.4
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Wójta Gminy z dnia 12 sierpnia 2016 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia 22 września 2015 r. Wójt Gminy ustalił E. C., A. M., R. M., B. M., W. M., K. P. i L. P. zobowiązanie z podatku od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 2.958,00 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.

Od wskazanej decyzji K. P., reprezentująca również: L. P., R. M. i A. M. wniosła odwołanie. Odwołująca w imieniu swoim oraz osób, które reprezentowała wniosła o uchylenie ww. decyzji i uzupełnienie rozpoznania sprawy przez dokonanie oględzin nieruchomości oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na okoliczność stwierdzenia osoby lub osób będących posiadaczami samoistnymi nieruchomości.

Decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. z uwagi na powzięcie informacji, że w dniu 4 listopada 2015 r. L. P. darowała K. P. cały swój udział w działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym N. (akt notarialny z dnia 4 listopada 2015 r. Repertorium A [...]).

Następnie decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy zmienił swoją decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. z dnia 22 września 2015 r. w kwocie 2958 zł, poprzez ustalenie nowej kwoty podatku od nieruchomości na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 listopada 2015 r. w wysokości 2626 zł.

Z uwagi na zaistnienie zmiany w kręgu współwłaścicieli, organ I instancji postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. dla współwłaścicieli nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położoną w obrębie geodezyjnym N., tj. E. C., A. M., R. M., B. M., W. M., K. P.

Następnie decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. organ I instancji ustalił podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 332 zł za okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.

Od powyższej decyzji K. P. wniosła odwołanie, podnosząc, że nie wskazano w niej podstawy prawnej wydania. Ponadto bez żadnego uzasadnienia organ dokonał zawężającej interpretacji art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej jako "u.p.o.l."). Wójt Gminy pominął wynikającą z tego przepisu możliwość ustalenia osoby lub osób posiadacza jako podatnika.

Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uzupełnienie postępowania przez dokonanie oględzin nieruchomości oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na okoliczność stwierdzenia osoby lub osób będących posiadaczami samoistnymi nieruchomości.

W dniu 29 września 2016 r. do Kolegium wpłynęło pismo K. P. z wnioskiem o wyłączenie z udziału w postępowaniu Wójta Gminy.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 22 września 2015 r. organ I instancji ustalił E.C., A. M., R.M., B. M., W. M., K. P. i L. P. podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 2.958 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Następnie decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. organ I instancji zmienił swoją decyzję z dnia 22 września 2015 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. na kwotę 2958 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., poprzez ustalenie nowej kwoty podatku od nieruchomości na okres od 1 czerwca 2015 r. do 30 listopada 2015 r. w wysokości 2626 zł. Za okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. organ I instancji dokonał wymiaru podatku od nieruchomości decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r., ustalając podatek E. C., A. M., R. M., B. M., W. M. i K. P. w kwocie 332 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że strona nie zaprzecza, iż wszystkie osoby wymienione w zaskarżonej decyzji są współwłaścicielami nieruchomości w częściach ułamkowych w wielkościach podanych w decyzji. Podatniczka zarzuca natomiast brak podstaw do obciążenia jej obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości, ponieważ to posiadacz nieruchomości, a nie właściciel winien płacić podatek.

Odnośnie żądania strony w zakresie, dotyczącym rozprawy administracyjnej, Kolegium wyjaśniło, iż z art. 200a § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), w skrócie "O.p.", wynika, że tylko organ odwoławczy może przeprowadzić w toku postępowania rozprawę na wniosek strony, z tym, że to strona we wniosku o przeprowadzenie rozprawy uzasadnia potrzebę przeprowadzenia rozprawy wskazuje, jakie okoliczności sprawy powinny być wyjaśnione i jakie czynności powinny być dokonane na rozprawie.

Krąg osób będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości wynika wprost z dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i nie ma powodu, dla którego nie należy dawać tym informacjom wiary. Organ podkreślił, iż wiążące są dla organów podatkowych informacje, dotyczące nieruchomości wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innych danych niż te zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Co do wniosku o przeprowadzenie oględzin, Kolegium podniosło, iż dowód taki może zostać przeprowadzony, jeśli organ uzna, iż istnieje taka potrzeba. W niniejszej sprawie nie zaistniały wątpliwości, które wymagałyby przeprowadzenia przez organ I instancji oględzin i które przy pomocy tego rodzaju dowodu wymagałyby rozstrzygnięcia.

Dalej organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jedynie w części mówiącej o współwłaścicielach, a nie posiadaczach.

W myśl tego przepisu, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach z wyjątkiem obowiązku podatkowego z tytułu władania wspólnym gruntem oraz wspólną częścią budynku przy wyodrębnieniu własności lokalu (art.3 ust.5).

Zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 4, nie stosuje się także przy współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności (art. 3 ust. 4a).

Organ II instancji podał, że przepis art. 3 ust.1 pkt 4 ww. ustawy stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w przypadkach wymienionych w punkcie "a" i "b". Zdaniem organu, stan taki w niniejszej sprawie nie występuje, bowiem ww. osoby są współwłaścicielami nieruchomości.

Zgodnie z art. 91 O.p. do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych (art.366 § 1 k.c). Solidarność dłużników jest solidarnością bierną, która polega na tym, że każdy z dłużników jest zobowiązany wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. W przypadku wierzyciela (organu podatkowego) przy solidarnej odpowiedzialności - to może on żądać spełnienia całości lub części świadczenia (tj. uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art.366 k.c.). Wskazana w art.366 § 1 k.c. możliwość wyboru dłużnika, od którego wierzyciel będzie dochodził należności, może być w prawie podatkowym utożsamiana jedynie z prawem do wyboru podmiotu, w stosunku do którego będzie prowadzona egzekucja. Nie pozwala on jednak na wybór podmiotów, w stosunku do których podejmowane będą czynności zmierzające do powstania zobowiązania podatkowego (wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego) tym bardziej do ustalania tego zobowiązania w odrębnych decyzjach każdemu ze współwłaścicieli według przypadającego mu udziału.

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego faktu wynika obowiązek organów podatkowych do wymierzenia podatku osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednej decyzji, adresowanej do wszystkich współwłaścicieli.

Końcowo, odnosząc do wniosku o wyłączenie ze sprawy D. W. - Wójta Gminy, Kolegium wyjaśniło, że wójt jest organem, który wydał zaskarżoną decyzję i brak jest podstaw prawnych do jego wyłączenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. P. zarzuciła, iż opisana decyzja organu II instancji została wydania z naruszeniem prawa oraz nie uwzględnia stanu faktycznego. Z tego względu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniosła, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby władające nieruchomością, co wynika expressis verbis z art. 3 ust.3 i ust.4 u.p.o.l. Potwierdza to wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 1748/06, w którym stwierdzono, że do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością.

Ponadto skarżąca wskazała, że Kolegium uznało za podatnika L. P., która nie jest posiadaczem nieruchomości ani jej współwłaścicielką. Jednocześnie organ całkowicie pominął kwestię, czy nieruchomość jest w posiadaniu samoistnym, czy nie, uznając tę kwestię za nieistotną.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2017 r. skarżąca podkreśliła, że posiadanie samoistne wyprzedza obowiązek podatkowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja organu II instancji z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015 za okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.

Należy odnotować, że w dniu 17 grudnia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...] z dnia 17 listopada 2015 r., z którego wynika, że aktem notarialnym Nr [...] z dnia 4 listopada 2015 r. L. P. darowała K. P. cały swój udział w działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym N. Po zmianie przedmiotowa działka stanowi współwłasność: M. A.- udział 1/32, P. K. - udział 12/32, C. E. - udział 1/32, M. R. - udział 1/32, M. W. - udział 1/32 oraz M. W. i M. B. - udział 1/2.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. W tej sprawie okolicznością tą była zmiana kręgu współwłaścicieli nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania.

Z akt sprawy wynika, że darowizna miała miejsce 4 listopada 2015 r., a zatem obowiązek podatkowy dla L. P. wygasł z ostatnim dniem listopada 2015 r. Zasadnie więc zobowiązanie podatkowe ustalono na nowo wobec aktualnych współwłaścicieli nieruchomości - za grudzień 2015 r.

Z uwagi na wspomnianą zmianę w kręgu współwłaścicieli nieruchomości organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. dla współwłaścicieli nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położoną w obrębie geodezyjnym N., tj. E. C., A. M., R. M., B. M., W. M., K. P., a następnie, decyzją z dnia 12 sierpnia 2016 r. prawidłowo ustalił podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 332 zł za okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.

Skarżąca zarzuciła, że Kolegium uznało za podatnika L. P., która nie jest posiadaczem nieruchomości ani jej współwłaścicielką. Odnosząc się do tego zarzutu nie można pomijać, że o tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011r. sygn. akt II OSK 1347/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydujące jest więc to, komu, według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Zupełnie inną kwestią jest sprawa, komu decyzja, przeznaczona dla strony, została doręczona.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, z treści zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, aby na L. P. nałożono obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za grudzień 2015 r.

Skarżąca kwestionowała ponadto przypisanie jej statusu podatnika podatku od nieruchomości z tytułu współwłasności zabudowanej nieruchomości, znajdującej się w obrębie N., oznaczonej jako działka nr [...]. Zdaniem skarżącej, to posiadacz nieruchomości, a nie właściciel winien płacić podatek od nieruchomości.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a (tj. z wyjątkiem obowiązku podatkowego z tytułu współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego - garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiących odrębny przedmiot własności) oraz ust. 5 (tj. z wyjątkiem obowiązku podatkowego z tytułu władania wspólnym gruntem oraz wspólną częścią budynku przy wyodrębnieniu własności lokalu).

Wyjaśnić należy, że norma stanowiąca, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości oznacza, że organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami są wszyscy współwłaściciele. Organ nie ma obowiązku badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana przez poszczególnych współwłaścicieli, ani w szczególności ustalania wysokości zobowiązań w zależności od fizycznego posiadania części nieruchomości wspólnej.

Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 927/12 LEX nr 1316624, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 43/13, LEX nr 1300980).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że istota i zasady odpowiedzialności solidarnej zostały w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sposób rozliczania się z obowiązku podatkowego zależy od współwłaścicieli nieruchomości. W praktyce współwłaściciele dzielą pomiędzy sobą kwotę podatku w oparciu o przypadający im udział we współwłasności. Jednak kwestia ta nie podlega kontroli organu podatkowego.

Wymaga podkreślenia, że organ podatkowy, dokonując wymiaru podatku obowiązany jest opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520). Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji. Pogląd odmawiający uprawnienia organom ustalającym wysokość podatku od nieruchomości do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2241/10, z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08).

Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju działań nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3227/12). W związku z tym stwierdzić należy, że organy były uprawnione na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków określić krąg współwłaścicieli nieruchomości oraz przedmiot opodatkowania.

Zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, sporna nieruchomość w okresie od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. stanowiła współwłasność następujących osób: W. i B. M., E. C., A. M., R. M., W. M. i K. P.

Strona skarżąca, kwestionując istnienie po swojej stronie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, powołała się na art. 3 ust. 3 u.p.o.l., w myśl którego jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Z przyjętej przez ustawodawcę definicji posiadacza samoistnego rzeczy (jest nim ten kto nią faktycznie włada jak właściciel) można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II CSK 17/11).

Powołany przepis wymaga zatem aby w takim przypadku podmiot korzystający z nieruchomości był posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, czyli faktycznie władał rzeczą jak właściciel, a więc używał jej, pobierał pożytki, dysponował rzeczą jak właściciel. Oznacza to brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 września 2005 r., III CK 332/05, publ. Lex 255625; z 29 września 2004 r., II CK 550/03, publ. Lex 182090; z 18 września 2003r., I CK 74/02, publ. Lex 141416; z 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94, publ. Lex 137701; uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1993 r., III CZP 72/93, pub. OSNC 1994, Nr 3, poz. 49). Zatem posiadanie samoistne przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą.

Posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nieposiadającym.

Jedynie w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli, można mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom. Tylko w takiej sytuacji podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być równocześnie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 1 u.p.o.l. Wówczas opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 577/12, LEX nr 1339765).

Przytoczone wyżej uwagi, w kontekście stanu faktycznego sprawy prowadzą do wniosku, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że podatnikami podatku od nieruchomości są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Nie można bowiem w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy orzec, że B. i W. M. wykonują uprawnienia właścicielskie w odniesieniu do całej nieruchomości tak jak właściciele bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli.

W ocenie Sądu to, że pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków, jak i przyczyny tego stanu rzeczy, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom skargi, organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. i zarzuty naruszenia tych przepisów są niezasadne.

W ocenie Sądu, nie budzi zastrzeżeń stanowisko organu co do braku konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej ani oględzin spornej nieruchomości.

Organ odwoławczy na mocy art. 200a § 1 pkt 1 i 2 O.p. jest obowiązany do przeprowadzenia rozprawy z urzędu (w tej sprawie przypadek obligatoryjnego prowadzenia rozprawy nie występuje) albo też na wniosek strony. Skarżąca sformułowała taki wniosek niemniej jednak stwierdzić należy, że prowadzenie w tego typu sprawach postępowania dowodowego w postaci m.in. dopuszczenia dowodu z oględzin, przesłuchania świadków bądź stron na okoliczność podważenia wpisów zawartych w ewidencji, stanowiących urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych, byłoby prawnie nieskuteczne. Kwestia istnienia sporu między współwłaścicielami co do zakresu posiadania nieruchomości nie była sporna i nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Jak jednak wyżej wyjaśniono, spór ten jest bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Zasadnie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wyłączenia Wójta Gminy od załatwienia sprawy.

Decyzja organu I instancji została wydana w imieniu Wójta Gminy przez G. P. Skarżąca nie wykazała żadnej z przesłanek przewidzianych w art. 130 § 1 O.p. (a nie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., który w sprawie nie miał zastosowania) uzasadniających wyłączenie pracownika od załatwienia sprawy. W sprawie nie zaistniały także przesłanki wyłączenia organu, o których mowa w art. 132 O.p.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.