Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 10/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia[...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. (zwany dalej: "organem pierwszej instancji") wydał wobec E. M. (zwanej dalej: "Skarżącą") decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz za miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. Powyższa decyzja została doręczona Stronie za pośrednictwem brytyjskiej administracji podatkowej - wg obowiązujących zasad, zawartych w Rozporządzeniu Rady (UE) NR 904/2010 z dnia 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej w dniu 10 marca 2018 r.

Pismem z dnia 18 lutego 2019 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wraz z pierwszą stroną pisma zatytułowanego "odwołanie" od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r.

Następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem odwoławczym") postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. stwierdził uchybienie przez Skarżącą terminowi wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r.

Organ odwoławczy wskazał, że w stadium wstępnym postępowania odwoławczego, mając na uwadze art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900. z późn. zm., dalej: "o.p."), organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, czy jest dopuszczalne oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 o.p.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, iż decyzja, organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r., została doręczona Skarżącej w dniu 10 marca 2018 r. za pośrednictwem brytyjskiej administracji podatkowej. Odwołanie natomiast od ww. decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 19 lutego 2019 r., co dokumentuje stempel na kopercie.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż odwołanie Strony od decyzji, organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017 r., zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Organ odwoławczy zaznaczył, iż organ pierwszej instancji w wydanej decyzji, stosownie do przepisu art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 o.p., prawidłowo pouczył Skarżącą o terminie i trybie wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, iż Skarżąca skorzystała z przysługującego jej na podstawie art. 162 o.p. uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednakże odwoławczy postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Powyższemu rozstrzygnięciu zarzucam naruszenie:

1. art. 144 w zw. Z art. 147 § 2 w zw. Z art. 121 § 2 o.p. poprzez uznanie, że decyzja skierowana i nadana na brytyjski adres zamieszkania skarżącej - została jej skutecznie doręczona,

2. art. 162 § 1 o.p. poprzez uznanie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, podczas gdy z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika, że uchybienie to nastąpiło wskutek okoliczności niezawinionych przez skarżącą,

3. art. 150 § 1 i 1 a o.p. poprzez błędne przyjęcie, że korespondencja zawierająca decyzję została podatnikowi prawidłowo doręczona, podczas gdy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru,

4. art. 120, 121, 122, 123, 124 w zw. Z art. 187 i 188 o.p. poprzez uchybienie zasadom normowanym w tych przepisach w toku postępowania, przejawiające się w głównej mierze w pozbawieniu strony realnego prawa do brania udziału w tym postępowaniu (wadliwe doręczenie), w braku możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego i złożenia stosownych wniosków dowodowych po zapoznaniu się z aktami spraw, a w konsekwencji przeprowadzenie postępowań w sposób pobieżny,

5. art. 123 w zw. z art. 200 o.p. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego z zachowaniem siedmiodniowego terminu,

- pominięcie, że:

- podatniczka nie brała udziału w postępowaniach w sprawie określenia wysokości przedmiotowych zobowiązań podatkowych, chociaż zgodnie z art. 133 o.p. powinna, co stanowi również przesłankę do wznowienia postępowań w trybie art. 240 § 1 o.p. w związku z art. 216 o kontroli skarbowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie DIAS w W. z dnia [...] października 2019r. na podstawie którego stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania Skarżącej odpowiada prawu oraz, że w rozstrzyganej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

Na wstępie Sąd zauważa, że zarzuty skargi dotyczą zarówno uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...].07.2017r. określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2014r. oraz za okres styczeń-czerwiec 2015r., jak i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji z powodu braku winy w niedoręczeniu mu przedmiotowej przesyłki.

Przy takiej konstrukcji skargi i wywiedzionych zarzutach, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że przedmiotem sądowej kontroli w nin. sprawie jest postanowienie DIAS w W. z dnia [...] października 2019r. na podstawie którego stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania Skarżącej, natomiast sprawa dotycząca odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...].07.2017r. określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2014r. oraz za okres styczeń-czerwiec 2015r. stanowi odrębną sprawę, zarejestrowaną w tut. Sądzie pod sygn. akt III SA/Wa 11/10.

W związku z powyższym, Sąd będąc związany granicami sprawy oraz zarzutami skargi, w ramach nin. rozstrzygnięcia obowiązany jest jedynie do oceny czy organ prawidłowo ustalił fakt, czy odwołanie Skarżącej zostało wniesione w terminie, a zatem czy w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy miał podstawy do uznania naruszenia terminu do wniesienia przez Podatnika odwołania od wskazanej wyżej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...].07.2017r.

W punkcie wyjścia rozważań podkreślić należy, że art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do jego wniesienia. Zważyć trzeba, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym zakresie, organ zobowiązany jest określić dwie daty, tj. datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Jedynie porządkowo Sąd przypomina, że zgodnie z art. 12 § 1 i § 5 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ zaś, ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.

Zgodnie z art. 12 § 6 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu podatkowego, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106 i 138) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym;

złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku;

złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego;

złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.

Analiza powyższego przepisu wskazuje, iż przepisy prawa podatkowego nie wiążą skutku w postaci zachowania terminu do dokonania czynności procesowej z datą nadania pisma w inny sposób niż wymieniony w wyżej powołanych uregulowaniach art. 12 O.p.

W kontekście wyżej przywołanych przepisów uznać trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej, tj. art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 12, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1, stwierdzając, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...].07.2017 r., nr [...] została doręczona Stronie w dniu 10.03.2018 r. za pośrednictwem brytyjskiej administracji podatkowej (por. k. 1019-1022 akt adm. sprawy).

Odwołanie natomiast od ww. decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 19.02.2019 r., co w sposób nie budzący wątpliwości dokumentuje stempel na kopercie.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził, iż odwołanie Strony od decyzji (Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia [...].07.2017 r.), zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Sąd ubocznie przy tym stwierdza, iż organ I instancji w wydanej decyzji, stosownie do przepisu art. 223 § 1 i § 2 pkt 1O.p., prawidłowo pouczył o terminie i trybie wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji.

Po raz kolejny Sąd podkreśla, iż stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., co organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz, że uchybienie terminowi nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Powyższe oznacza, że każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie takiego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Konsekwencją uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest więc zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie może zatem przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem w przypadku rozpatrzenia przez organ odwoławczy wniesionego po terminie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, wystąpiłaby sytuacja rażącego naruszenia prawa.

Jak zaznaczono wcześniej, Strona skorzystała także z przysługującego jej na podstawie art. 162 O.p. uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (sprawa ta będzie rozpoznana przez Sąd pod. sygn. akt III SA/Wa 11/20).

Podkreślenia wymaga jednak, że wydanie postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie ma żadnego wpływu na datę doręczenia decyzji i rozpoczęcia biegu terminu, jak również datę upływu terminu do jej zaskarżenia.

Ewentualne pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu powoduje jedynie przywrócenie uchybionego terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności.

Reasumując powyższe rozważania i ustalenia, ponieważ zarzuty skargi są bezpodstawne, a wydane postanowienie odpowiada prawu – Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić.