Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2060/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64  ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151 i  art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9,  art. 1 i  art. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skarg T. S. i P. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] października

2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], wpisującą do rejestru zabytków nieruchomych Województwa [...] otoczenie zabytku - teren południowego przedpola historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. wpisał do rejestru zabytków otoczenie zabytku - teren południowego przedpola historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku w następujących granicach: od północy - południowy odcinek strefy ochrony konserwatorskiej układu urbanistyczno-krajobrazowego miasta C., wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] lutego 1967 r.; od wschodu - droga lokalna (działka nr ew. [...]); od południowego - wschodu - droga krajowa nr [...] (działka nr ew. [...]) na odcinku A - B; od południa i południowego zachodu - granice działek lub użytków oraz drogi wewnętrzne (działki nr ew. [...], [...], [...]); od zachodu - historyczny trakt [...] (działka nr ew. [...]), na odcinku C - D. Ponadto granice obszaru wpisanego do rejestru zabytków określono na załączniku graficznym.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że objęcie ochroną południowego przedpola [...][...] z ruinami zamku to kontynuacja działań na rzecz ochrony miasta C. i jego zabytków, gdyż obszar urbanistyczno - krajobrazowy po stronie północnej został wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] lutego 1967 r., natomiast Zamek o metryce z [...]., eksponowany jako trwała ruina, wpisano do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] lutego 1967 r. pod nr [...]. Obszar objęty obecnie wpisem do rejestru zabytków, będący otoczeniem południowego przedpola historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku, ma cechy krajobrazu zabytkowego, który nie został oszpecony współczesną zabudową i harmonijnie zespala się z ruiną zamku. Krajobraz ten jest jednym z symboli - historycznym znakiem tożsamości regionu [...], a jego walory nie mogą ulec zdeprecjonowaniu w wyniku niekontrolowanego zurbanizowania.

Organ pierwszej instancji zauważył, że granice obszaru objętego niniejszym wpisem ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności opinii dr inż. arch. U.F. – konsultowanej przez prof. Z. M., będącego rzeczoznawcą Stowarzyszenia [...] - w zakresie ochrony i rewaloryzacji krajobrazu kulturowego, a także przeprowadzonych z udziałem stron oględzin dokonanych w terenie. Obszar ochrony określony w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków został ustalony z częściowym uwzględnieniem interesów stron.

Od powyższej decyzji odwołali się właściciele nieruchomości położonych na terenie wpisanym do rejestru zabytków: E. B., A. R., E. W. i W. N., A. M., K. G. i K. G., I. R. i E. R., B. P. i J. J., T. S. oraz P. W. Odwołujący się wskazali m.in., że wpisanie do rejestru zabytków omawianego obszaru uniemożliwi im zagospodarowanie działek będących ich własnością, tj. realizację osiedla mieszkaniowego wraz z budową uzbrojenia i infrastrukturą.

Odwołujący się T. S. stwierdził, że nieuzasadnione było zawiadomienie o zaskarżonej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w drodze obwieszczenia, bowiem wpisanie do rejestru zabytków jego otoczenia nie zostało wymienione w przepisie art. 94 ustawy o ochronie zabytków - przez co przepis ten nie ma zastosowania. Poza tym podniósł, że bezzasadne było objęcie ochroną konserwatorską terenu działek o nr ew. [...] i [...], stanowiących jego własność.

Odwołujący się P. W. zakwestionował mapę określającą granice administracyjne miasta C. z 1967 r. oraz podniósł, że mapa zasadnicza z numeracją ewidencyjną działek miasta C., według stanu na 1967 r., przedłożona do publikacji prasowej jest nieczytelna i zamazana i nie pozwala ustosunkować się merytorycznie do jej treści.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w wyniku rozpatrzenia odwołań, decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do rejestru zabytków wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zbytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. W tym trybie, do rejestru zabytków może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Stosownie do przepisu. art. 3 pkt 15 wskazanej ustawy, otoczenie to teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru zabytków, w celu ochrony wartości widokowych zabytku, oraz ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

Organ odwoławczy wskazał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. prawidłowo ustalił na postawie mapy zasadniczej z numeracją ewidencyjną działek miasta C. (według stanu na rok 1967), że w momencie wpisu do rejestru zabytków układu urbanistyczno - krajobrazowego C., tj. dnia [...] lutego 1967 r., granice administracyjne C. obejmowały również wzgórze zamkowe. Słusznie zatem organ pierwszej instancji przyjął, iż wzgórze zamkowe wpisane jest do rejestru zabytków w granicach układu urbanistycznego. A zatem przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest wpisanie do rejestru zabytków otoczenia układu urbanistyczno - krajobrazowego C. wraz z wzgórzem zamkowym. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w sprawie prawidłowo zastosowano przepis art. 49 k.p.a. w związku z art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym w postępowaniach administracyjnych dotyczących historycznych układów urbanistycznych i ruralistycznych, historycznych zespołów budowlanych oraz terenów, na których znajduje się znaczna ilość zabytków archeologicznych, strony tych postępowań mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego lub wojewódzkiego konserwatora zabytków przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Dla zastosowania tego przepisu nie ma znaczenia to, że postępowanie prowadzone jest w sprawie wpisania do rejestru zabytków otoczenia zespołu urbanistyczno-krajobrazowego C., a nie tego zespołu.

Organ zauważył, że wpisane do rejestru zabytków południowe przedpole historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku ma charakter rolno-leśny. Na skraju zbocza rozciąga się zabudowa Podzamcza, wkomponowanego zarówno w zbocze, jak i granicę lasu. Ukształtowany w ten sposób układ osadniczy zapewnia niezbędny dystans przestrzenny, stanowiąc znakomite otoczenie obiektu, które jest niezbędne dla jego prawidłowej ekspozycji i percepcji od wschodu, południa i zachodu.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że organ pierwszej instancji określił granice obszaru podlegającego wpisowi do rejestru zabytków, opierając się na przeprowadzonych oględzinach terenu oraz "Studium dotyczącym wyznaczenia zasięgu widokowego i określenia roli ekspozycyjnej południowego przedpola ruin zamku w C. jako otoczenia zespołu urbanistycznego - w celu wpisania terenu otoczenia ruin zamku do rejestru zabytków", opracowanego przez dr inż. arch. U. F. w konsultacji z prof. dr. hab. inż. arch. Z. M. Wskazany przez organ pierwszej instancji teren objęty ochroną konserwatorską, jako otoczenie omawianego zespołu urbanistyczno-krajobrazowego, stanowi minimalny obszar niezbędny dla zapewnienia prawidłowej ekspozycji zespołu urbanistyczno - krajobrazowego C. wraz z ruinami zamku. Minister podkreślił, iż we wspomnianym uprzednio studium, granice ochrony otoczenia przedmiotowego zabytku zostały określone znacznie szerzej.

Odnosząc się do argumentów odwołujących się osób Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków otoczenia zabytku ma na celu zachowanie wartości widokowych zabytku oraz ochronę przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Określenie w decyzji obszaru będącego otoczeniem zabytku nie przesądza o jego przyszłym sposobie zagospodarowania i przeznaczeniu.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wnieśli T. S. i P. W.

Skarżący T. S. powtórzył argumenty powołane w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczące nieprawidłowego, w jego ocenie, zastosowania przez organy orzekające art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w sprawie wpisu do rejestru zabytków otoczenia zabytku. Skarżący podał, że zawiadomienie stron przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania stosuje się w trzech przypadkach dotyczących: historycznych układów urbanistycznych i ruralistycznych, historycznych zespołów budowlanych i terenów, na których znajduje się znaczna ilość zabytków archeologicznych. Jest to katalog zamknięty, a ww. pojęcia są zdefiniowane w art. 3 ust. 4, 12 i 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zadaniem skarżącego, w niniejszej sprawie mają zastosowanie pozostałe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 39.

Skarżący ponadto zauważył, że działka nr [...] znajduje się bezpośrednio za niewielkim, lokalnym wzniesieniem na działkach o nr nr [...] i [...], które sytuuje większą jej część w cieniu widokowym tzw. martwym polu. Fakt ten został ujawniony w protokole z wizji lokalnej, jednak postulatu skarżącego dotyczącego nieobejmowania "ochroną konserwatorską" działek nr [...] i [...] nie rozpatrzono merytorycznie, mimo że widok istniejącej strefy ochrony układu urbanistyczno-krajobrazowego miasta C., wpisanego do rejestru zabytków, nie jest i nie będzie przysłonięty przez ewentualną zabudowę (w tym np. zabudowę mieszkalną jednorodzinną do wysokości 7 metrów).

Skarżący podniósł także, że brak było racjonalnych kryteriów do określenia granic strefy ochrony, a objęcie terenu, na którym znajdują się wnioskowane działki, ochroną konserwatorską spowoduje ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności, bez możliwości dochodzenia rekompensat lub odszkodowań z tytułu jego ograniczenia.

Skarżący P. W. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2007 r. podnosząc, że studium, które włączono do akt sprawy, nie ma charakteru prawnego, nie jest aktem normatywnym, a zatem nie może być dowodem w sprawie - powinien to być dowód z opinii biegłych. W jego cenie, takie działanie organu narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę dążenia do prawdy obiektywnej za pomocą wszelkich niezbędnych środków wyrażoną w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] czerwca 2005 r. ustalająca warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na realizacji osiedla oraz decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. o podziale nieruchomości, co zdaniem skarżącego powoduje brak obowiązku konsultacji i uzgodnień z konserwatorem zabytków na etapie projektu planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił pojęć "wokół" i "przy" zamku i nie uzasadnił przebiegu granic ochrony – powołał się jedynie na studium sporządzone na własny użytek oraz własną opinię. W ocenie skarżącego nie można kwestionować zabudowy jednorodzinnej na działkach otaczających zabytek, nawiązujących architekturą do tradycyjnej zabudowy. Wojewódzki Konserwator Zabytków może jedynie ocenić, czy sposób zagospodarowania działek otaczających zabytek nie zmierza do zagrożenia dla dotychczasowego stanu zabytku. Sposób przeznaczenia działek bezpośrednio sąsiadujących z obszarem objętym wpisem, jak i tych z którym obszar ten bezpośrednio nie graniczy, nie może być uzależniony od stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Organ administracji musiałby wykazać interes prawny w ochronie zabytków, a zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do tej kwestii. Brak ten, zdaniem skarżącego, narusza art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.

W odpowiedziach na skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o wpisie do rejestru zabytków otoczenia zabytku – terenu południowego przedpola historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku.

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) zezwala na wpis do rejestru zabytków otoczenia zabytku wskazując, że jest to teren wokół lub przy zabytku wyznaczony w celu ochrony wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych (art. 3 pkt 15). Jedną z form ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków, który prowadzi wojewódzki konserwator zabytków. Zgodnie z art. 9 ww. ustawy do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. W tym trybie do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku.

Treść tego przepisu wskazuje, że wydana na jego podstawie decyzja ma charakter uznaniowy.

Sądowa kontrola decyzji uznaniowej sprowadza się do oceny, czy organ wydając decyzję o określonej treści, nie przekroczył granic swobodnej oceny, a więc czy decyzja nie jest obarczone cechą dowolności i czy prawidłowo został w niej uzasadniony wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli decyzja spełnia te kryteria, to nie można jej zarzucić braku legalności. Należy bowiem zauważyć, że sąd administracyjny powołany jest tylko do oceny legalności decyzji, nie zaś do oceny i badania jej pod względem merytorycznym - szczególnie, jeżeli chodzi o decyzję o charakterze uznaniowym.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem i nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Przy ich wydaniu zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej zostało przeprowadzone właściwie - zachowane zostały przepisy procedury administracyjnej. Wprawdzie uzasadnieniom decyzji można wytknąć pewne uchybienia, ale w ocenie Sądu nie stanowią one takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik postępowania.

W szczególności organy orzekające wykazały zasadność wpisu do rejestru zabytków obszaru stanowiącego otoczenie zabytku – południowego przedpola historycznego układu urbanistyczno-krajobrazowego, wskazując, że ukształtowany układ osadniczy stanowiący otoczenie układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku, zapewnia niezbędny dystans przestrzenny, który jest niezbędny dla jego prawidłowej ekspozycji i percepcji od wschodu, południa i zachodu.

W aktach sprawy znajdują się decyzje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] lutego 1967 r. nr [...] i nr [...] o wpisie do rejestru zabytków województwa [...] zamku w C. i układu urbanistyczno-krajobrazowego miasta C. pow. K..

W ocenie Sądu brak jest dowolności w ustaleniu granic obszaru uznanego za otoczenie zabytku. Ustalenie granic obszaru objętego wpisem do rejestru zabytków uzasadnione zostało bowiem zgromadzonym materiałem dowodowym, tj. opinią dr inż. arch. U. F. – konsultowanej przez prof. Z. M. – rzeczoznawcy Stowarzyszenia [...] w zakresie ochrony i rewaloryzacji krajobrazu kulturowego i protokołem oględzin z udziałem stron dokonanych w terenie.

Wymaga podkreślenia, że przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują obowiązku organów orzekających o wpisie dobra do rejestru zabytków dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność, czy wpisywane dobro jest lub nie jest zabytkiem. Dlatego zarzuty skarg dotyczące konieczności dopuszczenia dowodu z opinii biegłych i związany z tym zarzut naruszenia przepisów postępowania, nie są trafne. Sąd w całości podzielił pogląd Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że organy ochrony zabytków - które są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych - nie mają obowiązku - orzekając o wpisie dobra do rejestru zabytków - dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność, czy wpisywane dobro jest, czy nie jest zabytkiem. Właściwość do wpisania obiektu do rejestru zabytków posiada wyłącznie wojewódzki konserwator zabytków, który dysponując wykształconą w zakresie historii sztuki i architektury kadrą pracowników, jest w stanie obiektywnie ocenić - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - czy obiekt posiada walory zabytkowe.

Wypada też nadmienić, że skarżący kwestionując "Studium dotyczące wyznaczenia zasięgu widokowego i określenia roli ekspozycyjnej południowego przedpola ruin zamku w C. jako otoczenia zespołu urbanistycznego – w celu wpisania terenu otoczenia ruin zamku do rejestru zabytków", z którego w sposób jednoznaczny wynika konieczność objęcia ochroną wartości widokowych zabytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddziałaniem czynników zewnętrznych, nie przedstawili żadnych dowodów, na przykład w postaci opinii biegłego na okoliczność, że obszar wskazany jako otoczenie zabytku nie powinien być wpisany do rejestru zabytków, albo że obszar chroniony powinien mieć inne granice. Tego waloru nie posiadają przedstawione dokumenty geodety uprawnionego T. S. Natomiast organy orzekające uzasadniły, czym kierowały się dokonując wpisu do rejestru zabytków otoczenia układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku.

Sąd nie podziela również zarzutu skarżącego T. S. dotyczącego naruszenia art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z przepisu art. 9 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że do wpisu otoczenia zabytku do rejestru stosuje się tryb przewidziany dla zabytku nieruchomego – na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Oznacza to, że również w postępowaniu w sprawie wpisu otoczenia zabytku do rejestru, art. 94 ustawy może mieć zastosowanie. Ponadto, zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawartym w odpowiedzi na skargę, iż przepis art. 94 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami posługując się określeniem "w postępowaniach administracyjnych dotyczących", nie określa zamkniętego katalogu jego stosowania. A zatem w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na nieprawidłowym powiadomieniu przez organ pierwszej instancji o podejmowanych w sprawie czynnościach. Jak wynika z akt administracyjnych [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków o podejmowanych w sprawie czynnościach powiadamiał strony w drodze publicznych obwieszczeń. Do tych czynności należały: zamieszczenie obwieszczenia o wszczęciu postępowania, o terminie i czynności ostatecznego ustalenia i przebiegu granic obszaru objętego projektowanym wpisem, możliwości zapoznania się z mapą geodezyjną, terminu i miejsca przeprowadzenia oględzin, wskazanie możliwości i miejsca zapoznania się z aktami sprawy. W każdym przypadku obwieszczenia publiczne o podejmowanych czynnościach były wywieszane w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta C., w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim [...].

Sąd nie podziela zarzutu ograniczenia konstytucyjnego prawa własności właścicieli nieruchomości, które narusza istotę prawa własności przy braku jakiegokolwiek odszkodowania. Zgodnie art.64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP: "Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Ograniczenia własności skarżących będące konsekwencją wpisu otoczenia układu urbanistyczno-krajobrazowego C. z ruinami [...] zamku do rejestru zabytków wynikają właśnie z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a zatem są dopuszczalne ( wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1993 r., IV SA 883/96, publ. Lex 43333; z dnia 2 czerwca 1999 r., IV SA 818/97, niepubl.). Nie sposób zatem podzielić zasadności zarzutów skargi, że organy konserwacji zabytków działając w ramach umocowania ustawowego określonego w powołanych decyzjach przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dopuściły się naruszenia w sposób bezprawny uprawnień właścicielskich skarżących do nieruchomości objętych wpisem do rejestru zabytków.

Konkludując, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły swoje decyzje, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów oraz nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).