Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 74/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35, art. 36, art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie wyłączenia stosowania przepisów 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; 4. przyznaje K. W. od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sumę pieniężną w wysokości 750 (słownie: siedemset pięćdziesiąt) złotych; 5. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz K. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata, zarzucił organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu jego podania z [...] lipca 2018 r., złożonego na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie opubl. w Dz.U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową". Wprawdzie w treści skargi posługiwano się przemiennie także sformułowaniem "przewlekłość postępowania", lecz - wobec wywodów jej uzasadnienia - Wnioskodawca zarzucał w istocie organowi bezczynność. W tym więc zakresie rozpatrzył sprawę Sąd.

W skardze wniesiono o:

- zobowiązanie organu do rozpatrzenia w wniosku w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa,

- wymierzenie organowi grzywny w wysokości 12 011,64 zł oraz przyznanie Wnioskodawcy od organu sumy pieniężnej w tej samej wysokości

Uzasadniając skargę wskazano m.in.:

- wobec pisma z [...] lipca 2018 r. organ poinformował Wnioskodawcę, że rozpatrzenie sprawy w podstawowym terminie, przewidzianym ustawą, nie jest możliwe z uwagi na konieczność podjęcia dodatkowych czynności, - m. in. wystąpienie z zapytaniami do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW, do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz do formacji, w której Wnioskodawca pełnił służbę; w związku z tym przedłużono termin załatwienia sprawy do [...] lutego 2019 r.;

- pismem z [...] czerwca 2019 r. organ poinformował Wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a dodatkowo - po raz kolejny - przedłużył termin rozpoznania sprawy; poinformował, że rozpatrzenie wniosku nastąpi do [...] września 2019 r.; wskazano, że dokumentacja w sprawie została zebrana, a pomimo to przedłużono znacznie rozpatrywanie sprawy; nie podano żadnych powodów tak znacznego odroczenia rozstrzygnięcia,

- wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy było nieuzasadnione, choćby dlatego, że termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym wynosił jedynie 7 dni, a rozpatrzenie wniosku przedłużono aż do [...] września 2019 r.,

- Wnioskodawca [...] grudnia 2019 r. skierował do organu ponaglenie,

- do dnia złożenia skargi do Sądu (datowana [...] stycznia 2020 r.) wniosku nie rozpatrzono; od wyznaczonego terminu rozpoznania sprawy do dnia wniesienia skargi minęły przeszło 4 miesiące,

- bezczynność Organu stanowi rażące naruszenie prawa z uwagi na:

- wyznaczanie dodatkowych terminów rozpatrzenia sprawy mimo, że rozpatrzenie sprawy nie wymagało podjęcia żadnych dodatkowych czynności - poza wskazanymi w piśmie z [...] sierpnia 2018 r.;

- konieczność wykonania jedynie trzech czynności do rozstrzygnięcia sprawy;

- niepozyskiwanie innych dowodów w sprawie, niż te które już zgromadzono;

- niedokonanie żadnych czynności, mających na celu przyśpieszenie zakończenia postępowania;

- brak jakiejkolwiek aktywności organu w sprawie – nie było w toku postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzano do najszybszego zakończenia postępowania;

- nie wydanie decyzji, pomimo upływu wskazanego terminu, a także nie poinformowanie strony o ewentualnym wydłużeniu tegoż terminu,

- bezczynność i nieskuteczne prowadzenie postępowania prowadzi do naruszenia konstytucyjnych praw Wnioskodawcy; składając wniosek w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej dążył on do obrony praw do świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, które radykalnie ograniczono; niezwłoczne rozpatrzenie sprawy ma dlań szczególne znaczenie; świadczenie emerytalne ma stanowić zabezpieczenie z uwagi na wiek,

- w przedmiotowej sprawie bezzasadnie wyznaczano kolejne terminy jej załatwienia; mimo ich upływu Strona nie otrzymała decyzji,

- od dnia złożenia wniosku do wniesienia skargi minęło niemalże 16 miesięcy; do dokonania wszystkich czynności dowodowych i zakończenia sprawy wystarczający byłby termin zdecydowanie krótszy; przy tym organ - w piśmie z [...] czerwca 2019 r. - informował, że zebrano niezbędną dokumentację; wyznaczenie kolejnego terminu - na [...] września 2019 r. - nie znajdowało żadnego uzasadnienia; pomimo upływu tego terminu, sprawa jest ponadto nadal nierozpoznana; organ zaś nawet nie ustosunkował się do złożonego przez Wnioskodawcę ponaglenia,

- wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (12 011,64 zł); o powszechności przewlekłego prowadzenia przez organ spraw zainicjowanych wnioskami w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej świadczy, m in. zasądzanie grzywien przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne (powołano wyroki o sygn. akt II SAB/Wa 202/17 i 425/17 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),

- te same względy przemawiają za zasądzeniem na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej w tej samej wysokości; przywołano wyroki w analogicznej sprawie, gdzie stwierdzono zasadność przyznania sumy pieniężnej; praktyka pokazuje, że wszystkie dotychczas zasądzone grzywny i sumy pieniężne nie odniosły skutku w postaci prewencji ogólnej; organ bowiem nadal prowadzi przewlekle postępowania w przedmiocie wniosków opartych o art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w takich warunkach zachodzi konieczność zasądzenia grzywien i sum w kwotach, które w realnym stopniu będą odczuwane przez organ; kary w wysokości 500 – 1000 zł są bowiem przez organ praktycznie nieodczuwalne, a przez to - niewystarczające.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, jakie czynności musiał podjąć organ wobec złożenia wniosku, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się do zarzutu bezczynności wskazano m.in.:

- do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę – około 4 800) skierowanych na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z 27 października 2016 r. (sygn. akt I SAB/Wa 1262/16, opubl. LEX nr 2158457, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") wskazał: "Okoliczności, jak znaczna ilość spraw, jakie przed wniesieniem odwołania wpłynęły do organu i ograniczony zasób kadrowy komórki merytorycznej urzędu obsługującego organ odpowiedzialnej za ich załatwienie, nie uwalniają od zarzutu bezczynności. Sposób organizacji pracy i wykorzystania kadr nie są bowiem okolicznościami zwalniającymi organ od obowiązku respektowania terminów określonych przepisami procedury administracyjnej. Niemniej są one czynnikami obiektywnie weryfikowalnymi, które powinny być uwzględniane przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności"; Sąd ten podniósł też: "Dokonując oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić trzeba, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne działanie ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania",

- zakwestionowano żądanie orzeczenia grzywny; przywołano uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Łodzi z 18 maja 2017 r. (o sygn. akt II SAB/Łd 25/17, opubl. LEX nr 2298868), gdzie wskazano: "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej zgodnie podkreśla się, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 642/15 - Lex nr 2205900). Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1695/16 - Lex nr 2237160)"; przywołano też następujące stanowisko: "To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu. Ponadto ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. A skoro tak to strona powinna taką stratę konkretnie wykazać. Nie wystarczy ogólnie powoływać się na samą okoliczność wyrządzenia szkody. Taka argumentacja nie wykazuje bowiem w odniesieniu do jakiej wielkości Sąd miałby proporcjonalnie orzec o środku prawnym o charakterze kompensacyjnym", (wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1769/17, opubl. Legalis Nr 1688966).

Wedle ustaleń Sądu, w sprawie zainicjowanej pismem Wnioskodawcy nie wydano na dzień orzekania orzeczenia. Skierowane przez Sad pytanie pozostało bez odpowiedzi, a jak wskazano jej nieudzielenie w zakreślonym terminie będzie rozumiane jako niewydanie aktu (tak pismo k. 36). Sąd, stosując uproszczoną formę ustalania faktów, miał na uwadze ograniczenia w funkcjonowaniu organów administracji publicznej, wynikające z rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. poz. 433 ze zm.), zaś w dniu rozpatrzenia sprawy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 491),

Skargę rozpozno w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie wydano określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Wobec wprowadzonej przez prawodawcę do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", regulacji art. 37 ust. 1 w nowym brzmieniu, stan bezczynności nie dotyczy sytuacji, gdy organ nie przekracza terminów, określonych w art. 35 bądź innych - wskazanych przezeń, w myśl art. 36 Kodeksu (tak art. 37 ust. 1 pkt 1). O ile natomiast organ mieści się w tych terminach ewentualna zwłoka w załatwieniu sprawy może być oceniana w ramach zarzutu przewlekłości postępowania (art. 37 ust. 1 pkt 2).

W realiach rozpatrywanej sprawy organ wskazał końcowy termin jej załatwienia na [...] września 2019 r. W dniu wnoszenia skargi ([...] stycznia 2019 r.) nie wydano zaś orzeczenia. Organ więc – w myśl reguł art. 37 ust. 1 K.p.a. - pozostaje w bezczynności. Taki jest też w istocie zarzut skargi, choć używano tam także określenia "przewlekłość postępowania".

Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie przewidzianego do załatwienia sprawy terminu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono temu zadość – ponaglenie z [...] grudnia 2019 r. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w określonym w art. 35 K.p.a. terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin rozpatrzenia sprawy (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza możliwości uznania, że organ pozostaje w zwłoce, lecz jedynie w trybie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Trafnie w skardze opisano istotne elementy przebiegu sprawy, niekwestionowane zresztą w odpowiedzi na skargę i znajdujące potwierdzenie w przedłożonych Sądowi aktach. Wobec uprzedniego zreferowania, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne.

Organ administracji trafnie wprawdzie wywodził, że materia rozpoznania wniosku, złożonego w myśl art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, wymaga dokonania kolejno szeregu ustaleń. Nie było to generalnie w skardze kwestionowane. Jednocześnie jednak organ nie podjął nawet próby obrony przed sformułowanym w skardze zarzutem bezczynności. Mianowicie, pismem z czerwca 2019 roku organ poinformował stronę o zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, wyznaczając też termin załatwienia sprawy na [...] września tego samego roku. Z akt sprawy nie wynika również, aby od czerwca 2019 roku do stycznia roku następnego gdy wniesiono skargę, ale także do dnia wyrokowania w sprawie ([...] marca 2020 r.), organ podejmował z urzędu jakiekolwiek czynności, służące dalszemu jej wyjaśnianiu. Organ nie odpowiedział Wnioskodawcy wobec ponaglenia, a decyzji nie wydano nawet wobec wniesienia skargi.

Nie do podważenia jest wprawdzie argumentacja organu, że samo wyjaśnienie wskazanych przezeń kwestii jest niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Jednakże brak uzasadnienia - w kontekście samej specyfiki danych spraw - dla podejmowania czynności z tak znaczną zwłoką. Dokumentację zgromadzono też w czerwcu 2019 roku zaś decyzji nie wydano do marca roku następnego. Sprawy skomplikowane należy przy tym załatwiać w terminie do dwu miesięcy, zaś termin załatwienia danej zakreślono ostatecznie na [...] września 2019 r. Był to zresztą termin kolejny i nie został także zachowany. Zasadny był więc zarzut bezczynności.

Wobec upływu przewidzianego przepisem terminu załatwienia sprawy (jak wskazano – do dwu miesięcy w sprawach szczególnie skomplikowanych) uzasadnione było zobowiązanie organu przez Sąd do załatwienia sprawy w czasie 30 dni – wedle żądania skargi - skoro pełną dokumentację, w ocenie organu już zgromadzono.

W realiach niniejszej sprawy doszło też do oczywistego - a więc rażącego - naruszenia prawa w kontekście bezczynności w sprawie. Organ podejmował wprawdzie działania generalnie ukierunkowane na załatwienie wniosku. Z kolei - wobec wejścia w życie regulacji, z krótkim okresem vacatio legis, skutkującej potrzebą rozstrzygnięcia wielu spraw o charakterze indywidualnym, wpływających do organu w stosunkowo krótkim czasie - technicznie i organizacyjnie niewykonalne może być zachowanie terminów, mających charakter uniwersalny a zamieszczonych w K.p.a. (konieczność reorganizacji, przesunięć kadrowych, zatrudnienia pracowników - co jest poprzedzone konkursem itd.). Przedmiotowy wniosek nie wpłynął wprawdzie bezpośrednio po wejściu w życie regulacji stanowiącej podstawę jego wniesienia (art. 8a ustawy zaopatrzeniowej), lecz - wobec wskazywanego przez organ uprzedniego wpływu znacznej ilości podań - zrozumiałe jest opóźnienie przy załatwieniu kolejnych, wnoszonych spraw. Zadaniem organu było jednak w takim przypadku zorganizowanie pracy tak, aby w rozsądnym czasie likwidować zaległości, zaś sprawy były załatwione w możliwie najkrótszym terminie w kolejności wpływu, bądź wedle innych, jasno sprecyzowanych i racjonalnie uzasadnionych reguł - np. w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych z uwzględnieniem wieku uprawnionych do świadczeń, z pierwszeństwem osób najstarszych. Gdy obiektywnie nie jest możliwe zachowanie terminów, strona powinna być informowana o regułach, co do kolejności załatwiania spraw oraz o realnej dacie rozpatrzenia jej dotyczącej.

W rozpatrywanej sprawie w sposób oczywisty nie uczyniono temu zadość Wniosek wpłynął do organu w połowie 2018 roku. Jego zadaniem było prowadzenie sprawy tak, aby strona mogła realnie oczekiwać jej załatwienia w ramach przyjętej kolejności. Nie służyło temu kierowanie kolejnych pism, informujących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, przy czym na dzień wniesienia skargi (datowana [...] stycznia 2020 r.) upłynął kolejny wskazany przez organ termin ([...] września 2019 r.). Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt, Wnioskodawcy nie wskazano nawet kolejnego terminu załatwienia jego sprawy. Nie odpowiedziano też na ponaglenie z grudnia 2019 roku.

Jeżeli - wobec obiektywnych ograniczeń technicznych czy organizacyjnych – nie mogą być dochowane terminy zakreślone w K.p.a., obowiązkiem organu jest takie komunikowanie się ze stroną, aby mogła mieć ona pewność, że - pomimo przekroczenia terminów - sprawa jej zostanie ostatecznie załatwiona w rozsądnym czasie. Zwłaszcza gdy dotyczy ona sfery stosunkowo wrażliwej z perspektywy życia codziennego - świadczeń emerytalnych (podkreślano to też w skardze). Niedochowanie wskazywanych terminów załatwienia sprawy, przy równoczesnej informacji od organu, że cała dokumentacja została już zgromadzona, mogło rodzić u Wnioskodawcy uzasadnione wątpliwości, czy jego sprawa w ogóle zmierza ku zakończeniu, czemu zresztą dano wyraz w skardze. Nie może być to akceptowane w państwie prawnym.

Znaczne ogólne przekroczenie terminu załatwienia danej sprawy (wszczęta wnioskiem z lipca 2017 roku), w powiązaniu z brakiem rzetelnej informacji dla Wnioskodawcy, kiedy zostanie ona ostatecznie załatwiona, uzasadnia ocenę, że bezczynność organu miała charakter rażący.

Wobec wystąpienia rażącego naruszenia prawa zasadne było także wymierzenie organowi przez Sąd grzywny, jako środka służącego jego dyscyplinowaniu dla właściwego prowadzenia spraw. W danym przypadku zachodzi przesłanka zastosowania danej sankcji, pomimo że nie ujawniono celowego przeciągania załatwienia sprawy. Na równi z taką sytuacją wypada traktować brak rzetelnej informacji dla strony o terminie załatwienia sprawy, gdy może to rodzić u niej wątpliwości, czy zostanie ona w ogóle załatwiona.

W ocenie Sądu niepodejmowanie przez organ żadnych czynności, poczynając od sierpnia 2019 roku (gdy pełna dokumentacja została już zgromadzona zaś strona miała możliwość zajęcia stanowiska) do połowy marca 2020 roku (czas wyrokowania) uzasadnia wymierzenie sankcji w wysokości 200 zł za każdy miesiąc pozostawania w bezczynności (7,5 x 200 zł). Ustalając grzywnę w umiarkowanej kwocie, Sąd miał na uwadze, że generalnie powodem zwłoki w załatwieniu danej sprawy może być znaczny, równoczesny napływ wielu wniosków.

Sąd zasądził także kwotę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na wydanie orzeczenia (7,5 miesięcy po 100 zł). Jest to zasadne wobec znacznego okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie, nawet gdyby zwłoka organu nie była zawiniona. Przyznana suma pieniężna stanowi zadośćuczynienie za stan niepewności, w jakiej pozostawał Wnioskodawca w następstwie znacznego przekroczenia ogólnych terminów załatwienia sprawy, zakreślonych w K.p.a. Przeszkodą dla jej zasądzenia nie może być brak wykazania konkretnych szkód, jakie poniósł Wnioskodawca w następstwie zwłoki przy załatwieniu jego sprawy. Szerszą argumentację w danym zakresie sformułowano w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2019 o sygn. akt II SAB/Wa 468/19. Sąd w tym składzie uważa ją za trafną. Wobec dostępności tegoż dokumentu w sieci teleinformatycznej (w CBOSA) powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne.

Sąd uznał za nieuzasadnione żądanie skargi zasądzenia grzywny - jak i przyznania kwoty pieniężnej - w innej wysokości. Wbrew wywodom skargi, grzywna w tak znacznej wysokości nie jest na tym etapie niezbędna dla zdyscyplinowania organu, czemu dawał także wyraz tutejszy Sąd w szeregu innych orzeczeń - poza powołanym w skardze (tak sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 209/18, 339/18, 367/19, 396/18, 486/18, 58/19 i 209/19 – dostępne w CBOSA). Także kwota pieniężna 750 zł tytułem wobec zwłoki z oczekiwaniem na rozpatrzenie sprawy jest zdaniem Sądu w tym składzie wystarczająca i adekwatna, jako rekompensata za stan niepewności, co do sytuacji prawnej Wnioskodawcy. Sąd miarkował ją uwzględniając czas, gdy sprawa była gotowa do rozstrzygnięcia. Uwzględniono, że poprzednio organ - choć przewlekle - gromadził niezbędną dokumentację. Sąd miał też na względzie, że - skoro z woli prawodawcy górna granica grzywny jest dwukrotnie wyższa od przewidywanej sumy pieniężnej na rzecz strony (tak art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) - zasadnym jest generalnie miarkowanie grzywien w znaczniejszej wysokości niż kwota dla strony (odmiennie niż w niektórych z przywołanych ostatnio wyroków).

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-4 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 5 sentencji – w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika Wnioskodawcy w kwocie 480 zł.

-----------------------

2