Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 276/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1a i 1c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 pkt 2, art. 124 b, art. 126
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi G S. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., znak [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G S.A. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23, powoływanej jako: Kpa ) utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] "o odmowie wydania decyzji zezwalającej G S.A. na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej własność P.E., położonej w [...], oznaczonej nr ewidencyjnym działki [...], o pow. 2,52 ha".

Organ orzekał w następującym stanie faktycznym, wynikającym z akt administracyjnych sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. G S.A., wskazując na przepis art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; powoływanej jako: ugn ) wystąpił do Starosty o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie terenu nieruchomości położonej w [...], oznaczonej nr ewid. działki [...] i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, określając czas niezbędny do wykonania koniecznych prac na 1 miesiąc.

Wnioskodawca, powołując się na swój obowiązek, jako operatora systemu przesyłowego, zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności dostarczania paliw gazowych oraz wynikający z Prawa budowlanego obowiązek zapewnienia bezpiecznego użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego, wskazywał na pilną konieczność przeprowadzenia prac mających na celu przywrócenie właściwego stanu podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 MOP MPa 6,3 relacji [...]. Wywodził, że na wskazanym odcinku gazociągu, przebiegającym przez teren nieruchomości należącej do P.E., ( działka nr [...] ) jego służby eksploatacyjne stwierdziły brak wymaganego przykrycia gazociągu warstwą gruntu tj. podejrzenie uszkodzenia izolacji gazociągu. Nie stwierdzono natomiast przemieszczenia się rurociągu, co świadczyć może o zaistnieniu czynników zewnętrznych, oddziałujących na otoczenie przez co zmalała warstwa gruntu nad gazociągiem. Argumentował, że zbyt małe przykrycie rurociągu stwarza ryzyko mechanicznego uszkodzenia go przez sprzęt rolniczy lub ruch ciężkich pojazdów. Warstwa gruntu jaka powinna znajdować się nad gazociągiem umożliwia bowiem tłumienie naprężeń przenoszonych bezpośrednio na rurociąg. W obecnej sytuacji istnieje realne i narastające zagrożenie przekroczenia wytrzymałości obliczeniowej (projektowej) gazociągu i jego rozszczelnienie. Narastający stopień zagrożenia wynika z pracy gazociągu w warunkach dla jakich nie został zaprojektowany. Awaria przedmiotowego gazociągu może skutkować śmiercią lub ciężkimi poparzeniami ludzi oraz zwierząt w promieniu do 200 metrów od miejsca wybuchu, a także może być przyczyną pożarów i destrukcji budynków na podobnym obszarze. Sytuacja taka zagrozi bezpieczeństwu publicznemu oraz będzie skutkowała odcięciem dostaw gazu dla setek tysięcy odbiorców. W celu usunięcia zagrożenia, jako operator systemu przesyłowego, zmuszony jest do podjęcia natychmiastowych i koniecznych działań polegających na odkopaniu gazociągu, sprawdzeniu i naprawieniu jego izolacji, a następnie odtworzeniu przykrycia gazociągu warstwą ziemi zgodne z dokumentacją powykonawczą. Określił też, że planowany czas zajęcia nieruchomości wynosi 1 miesiąc a niezbędna powierzchnia jej zajęcia to około 1000 m2 po trasie gazociągu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] Starosta, powołując się na przepis art. 126 ust. 1 ugn, odmówił wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność P.E..

W uzasadnieniu organ I instancji, po przytoczeniu treści art. 126 ust. 1 ugh, stwierdził, iż wnioskodawca motywuje swój wniosek "nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". W ocenie Starosty, inwestor nie wykazał, że podane we wniosku prace, które zamierza wykonać są nagłą potrzebą. Organ wskazał, że przedmiotowa sprawa jest mu już znana ze względu na prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 124b ust. 1 ugn, w którym została wydana decyzja odmowna w sprawie zobowiązania właściciela P.E. do udostępnienia nieruchomości nr [...] w celu uzupełnienia ubytku gruntu nad gazociągiem. Z poprzedniego postępowania wynika, że fakt wypłycenia gazociągu jest znany wnioskodawcy prawie od dwóch lat, w związku z czym nie może być mowy o nagłej potrzebie zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, ponieważ takie zagrożenie występowało już w tamtym okresie. Zdaniem organu, potwierdzeniem, iż wniosek nie dotyczy nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, jest powołane w decyzji orzecznictwo sądowe ( wyroki WSA w Olsztynie II SA/Ol 135/13 i WSA w Łodzi II SA/Ld 1101/13 ).

W odwołaniu od decyzji wnioskodawca zarzucił jej naruszenie:

1) art. 126 ust. 1 ugn, poprzez nieuwzględnienie, iż przedłużający się stan nieprawidłowości w posadowieniu na gruncie urządzenia przesyłowego powoduje wzrost zagrożenia jego awarią, a w konsekwencji wystąpienia wraz z upływem czasu - nagłej potrzeby zapobieżenia wystąpienia szkody, o której mowa w powołanym przepisie,

2) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9c ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie stanowiska wnioskodawcy - jako przedsiębiorstwa energetycznego będącego właścicielem przedmiotowego gazociągu, zobowiązanego do zapewnienia jego sprawności technicznej - co do istnienia stanu zagrażającego powstaniu znacznej szkody oraz pilnej konieczności przywrócenia prawidłowego posadowienia urządzenia przesyłowego,

3) art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa poprzez zaniechanie wnikliwego wyjaśnienia sprawy i stanu posadowienia przedmiotowego gazociągu w dacie składania wniosku o wydanie decyzji z art. 126 ust. 1 ugn oraz naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa i zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Jednocześnie, na podstawie art. 136 Kpa wniósł o przeprowadzenie dowodów z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] na okoliczność stwierdzonej konieczności usunięcia nieprawidłowości w posadowieniu gazociągu i wiążącego charakteru tego ustalenia oraz decyzji Prezesa URE z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] na okoliczność obowiązku wnioskodawcy dokonania oceny stanu technicznego gazociągu oraz wystąpienia zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i mienia w związku z jego eksploatacją, jak również stopnia tego zagrożenia.

Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 126 ust. 1 ugn, a odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał, iż nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji.

W związku z zarzutem 1. odwołania wskazał, że w art. 126 ust. 1 ugn ustanowiona została możliwość czasowego zajęcia nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Właściciel lub użytkownik wieczysty jest zatem ograniczany w drodze decyzji administracyjnej w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie, w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji o zajęciu nieruchomości. Po przeanalizowaniu pojęcia siły wyższej wskazał, uznał że wnioskodawca powoływał się na drugą przesłankę, wymienioną w komentowanym artykule, uprawniającą do ograniczenia praw do nieruchomości, jaką jest nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia tej przesłanki ma to, że potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie musi być nagła. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie komentowanego przepisu w przypadku planowanych działań. Nagła potrzeba wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci itp. Istotą tej przesłanki jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania. Zgodnie z prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią przepisu art. 126 ust. 1 ugn, możliwość skorzystania przez właściwy organ administracji z trybu postępowania określonego w tym przepisie zależy od zaistnienia takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być informacje wskazujące na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania, a takie ze zgromadzonych akt sprawy nie wynikają.

Mianowicie w stanowiącym załącznik do odwołania piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący wyjaśnił, że obecny sposób użytkowania terenu ( łąka ) i brak prac polowych nie stwarza bezpośredniego zagrożenia mechanicznego uszkodzenia gazociągu. Obecnie teren jest wygrodzony i oznakowany za pomocą tablic ostrzegawczych o potencjalnym zagrożeniu, a właściciel został powiadomiony o zagrożeniu, jakie może powstać przy wypłyconym gazociągu (...). Takie stwierdzenie ewidentnie wzbudza wątpliwości co do zasadności złożenia wniosku, a tym bardziej wydania pozytywnej dla skarżącego decyzji administracyjnej w trybie art. 126 ust. 1 ugn. Wojewoda zwrócił uwagę, że w tym samym piśmie skarżący wyjaśniał, że decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak [...] organ nadzoru budowlanego nakazał wnioskodawcy w terminie do 31 grudnia 2014 r. "likwidację wypłycenia w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 od km 156+500 do km 156+600", następnie termin wykonania decyzji został przedłużony do dnia 31 lipca 2015 r. Wydłużenie terminu wykonania decyzji z dnia [...] września 2014 r. o ponad pół roku dowodzi, iż wypłycenie się gazociągu nie mogło zostać zaliczone do sytuacji, o których mowa w art. 126 ugn. Wojewoda wskazał, iż organ nadzoru budowlanego powołał się na przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, mający zastosowanie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany, ze względu na niewłaściwe użytkowanie, został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Celem w/w przepisu jest ukierunkowanie działania na zapewnienie należytego użytkowania obiektów budowlanych. Dlatego decyzje wydawane przez organ nadzoru budowlanego powinny zmierzać do doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego w określonym terminie, który (jak np. w niniejszym przypadku) może być także przedłużany.

Odnosząc się do zarzutu 2. odwołania Wojewoda zgodził się ze stwierdzeniem, że obowiązek utrzymania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją energii do odbiorców wynika z treści art. 4 ust. 1 Prawa energetycznego. Przepis ten nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne określony obowiązek. Obowiązek ma charakter publicznoprawny w tym znaczeniu, że zostaje nałożony w interesie publicznym, celem zapewnienia odpowiednich warunków do stałego zaspokajania przez przedsiębiorstwa energetyczne podstawowych potrzeb społecznych, do których należy zaopatrzenie w energię elektryczną i paliwa. Obowiązek ten jest konieczny do zapewnienia realizacji celów Prawa energetycznego oraz funkcjonowania systemu energetycznego. Zdaniem Wojewody, mimo że wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. jak i w odwołaniu skarżący podnosił, jak ważne zadania i obowiązki zostały na niego nałożone decyzjami Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] października i [...] sierpnia 2010 r., z realizacji których musi się wywiązać, to stoi to w sprzeczności z jego konkretnymi działaniami.

Z akt sprawy wynika bowiem, że od poprzedniego rozstrzygnięcia Wojewody tj. decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia złożenia wniosku stanowiącego podstawę wszczęcia przez Starostę postępowania w trybie art. 126 ust. 1 ugn, tj. 7 grudnia 2015 r., skarżący wystąpił tylko jednym pismem do właściciela nieruchomości o udostępnienie nieruchomości ( o czym mowa w piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r. do WINB tj. z pismem z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], którym spółka ponownie wezwała P.E. do udostępnienia gruntu ). Biorąc pod uwagę wartość dowodową decyzji WINB jak również decyzji Prezesa URE, Wojewoda stwierdził, iż są istotnymi elementami w sprawie, natomiast wykraczają ponad normę przepisu art. 126 ugn, który jest podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

W odniesieniu do zarzutu 3. odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organowi I instancji przedmiotowa sprawa znana była ze względu na prowadzone wcześniej postępowanie administracyjne w trybie art. 124b ust. 1 ugn. Dodatkowo omówiony został przez organ I instancji art. 126 ust. 1, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie organu II instancji, Starosta w sposób konkretny i rzeczowy odniósł się do wniosku inwestora, który nie zawierał żadnych, tym bardziej nowych dowodów w sprawie. Również w swej treści nie wskazywał na pojawienie się nowych okoliczności czy dowodów, których istnienie zmieniałoby dotychczasowy stan rzeczy i umożliwiałoby wydanie pozytywnej dla skarżącego decyzji administracyjnej w trybie art. 126 ugn.

Wojewoda stwierdził, iż brak szczegółowych i jednoznacznych argumentów skarżącego dotyczących naruszenia przez Starostę przepisów art. 6, art. 7, i art. 8 Kpa stoi na przeszkodzie odniesieniu się przez organ odwoławczy do zarzutów w tym zakresie ( zarzuty 4 i 5 odwołania ).

Organ II instancji wyjaśnił, że tryb postępowania zastosowany w sprawie można określić jako wyjątkowy lub szybki w tym znaczeniu, że ustawodawca nakazuje jego zastosowanie w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, a wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego w aktualnie obowiązującym orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż prowadząc postępowanie w "trybie przyspieszonym" organ nie zawsze jest w stanie dopełnić wszystkich czynności wynikających z przepisów Kpa, co jest zrozumiałe, zważywszy na przesłankę nagłości potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, która jest istotą przedmiotowej sprawy. Często, przestrzeganie wszystkich zasad wynikających z Kpa uniemożliwiłoby bowiem wydanie decyzji w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wyjaśnił też, że w żadnym wypadku zastosowanie trybu przewidzianego w art. 126 ugn nie może być swoistą "sankcją" za brak postępów w rokowaniach z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. W art. 126 ugn zawarte są bowiem szczególne przesłanki, których zaistnienie pozwala na ingerencję organu dokonaną w trybie natychmiastowym. Nie można zatem wydać decyzji na podstawie omawianej przesłanki, jeśli zajęcie nieruchomości jest związane z pracami, które były już zaplanowane (przewidywane), ale nie udało się pozyskać tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. W ocenie Wojewody, w niniejszej sprawie należałoby zbadać, czy w obrocie prawnym nie znajduje się "decyzja wywłaszczeniowa" wydana w celu budowy gazociągu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Wówczas istniałaby prawna możliwość rozstrzygnięcia problemu w oparciu o przepis art. 124 ust. 6 ugn, który stanowi, iż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, który to podlega egzekucji administracyjnej.

W skardze na decyzję G S.A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w pkt 4, 5 i 6 powielił zarzuty stawiane już w pkt 1, 2 i 3 odwołania. W odniesieniu do naruszenia prawa procesowego skarżący sformułował je jako naruszenie: art. 7 Kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie przy jej załatwieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; art. 6, 7 i 8 Kpa poprzez zaniechanie zweryfikowania twierdzeń wnioskodawcy odnośnie istnienia zagrożenia powstania znacznej szkody w następstwie utrzymujących się nieprawidłowości w przykryciu gazociągu, a w konsekwencji nierozpatrzenia istoty sprawy; art. art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W oparciu o wskazane zarzuty wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty znak [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżący podnosił, iż Wojewoda odmawiając wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości P.E. w trybie art. 126 ust. 1 ugn wskazał na niekonsekwencje, jakich - jego zdaniem - dopuścić się miał wnioskodawca przy podejmowaniu starań o uzyskanie dostępu do nieruchomości P.E. w sytuacji, gdy to sam organ nie odniósł się do istoty sprawy i nie dokonał analizy, czy zachodzi konieczność wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości ze względu na zaistnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika w szczególności, czy organ zakwestionował istnienie zagrożenia powstania znacznej szkody w następstwie utrzymujących się nieprawidłowości w przykryciu gazociągu, jak również, czy organ zweryfikował twierdzenia wnioskodawcy w powyższym zakresie.

Skarżący wywodził, iż w odniesieniu do odcinka gazociągu usytuowanego na nieruchomości P.E. WINB wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję [...] nakazującą likwidację wypłycenia w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia. W celu przywrócenia urządzenia do właściwego stanu technicznego wnioskodawca wystąpił w dniu 28 listopada 2014 r. do Starosty z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie gruntu na podstawie art. 124b ust. 1 ugn. Starosta odmówił wydania wnioskowanej decyzji, wskazując, iż planowany zakres prac, polegający na odtworzeniu prawidłowego przykrycia gazociągu, nie stanowi remontu w rozumieniu powołanego przepisu, a w konsekwencji nie jest objęty hipotezą wynikającej z niego normy prawnej. Decyzję tę podtrzymał Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2015 r., znak [...]. Następnie, wobec konsekwentnego odmawiania przez właściciela nieruchomości dostępu do niej w celu usunięcia nieprawidłowości i przedłużającego się okresu nieprawidłowości, wnioskodawca wystąpił do Starosty o zezwolenie na zajęcie gruntu na podstawie art. 126 ust. 1 ugn. Materialnoprawną przesłanką przyjęcia przez skarżącego takiej kwalifikacji żądania było zwiększające się ryzyko uszkodzenia gazociągu w następstwie jego długotrwałego odkrycia. Utrzymujący się stan braku wymaganego przykrycia gazociągu powoduje narastanie zagrożenia przekroczenia wytrzymałości obliczeniowej urządzenia i jego rozszczelnienie. O ile zakres samego "wypłycenia" gazociągu może się nie zwiększać, o tyle wynikające z niego niebezpieczeństwo awarii jest już okolicznością dynamiczną. Skarżący zarzucił, iż Wojewoda w sposób nieuprawniony założył tożsamość podstaw faktycznych obu spraw administracyjnych i możliwość oparcia się przez Starostę na ustaleniach dokonanych w pierwszym postępowaniu, toczącym się w trybie art. 124b ust. 1 ugn. Zaniechanie zbadania, czy utrzymujące się długotrwale nieprawidłowości w stanie technicznym gazociągu wpływają na zwiększenie niebezpieczeństwa jego uszkodzenia, uzasadnia podniesiony zarzut naruszenia art. 77 § 1 Kpa, jak również stanowi naruszenie zasad postępowania sformułowanych w art. 6, 7 oraz 8. Skarżący wywodził, że zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne ( wyroki WSA w Łodzi, II SA/Ld 1101/13 i w Kielcach II SA/Ke 219/08 ) jak i doktryna, potwierdzają, że zwiększające się niebezpieczeństwo uszkodzenia urządzenia przesyłowego stanowić winno podstawę wydania zezwolenia z art. 126 ust. 1 ugn. Podstawa do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości zaistnieje także wówczas, gdy znaczna szkoda może powstać w każdej chwili, choć nie można stwierdzić z całą pewnością, kiedy to nastąpi. Należy przy tym podkreślić, że ryzyko znacznej szkody może powstać samoczynnie i nie jest konieczna awaria lub wypadek. W związku z tym określony stan uzasadniający wejście na nieruchomość może już jakiś czas istnieć, natomiast nagłość potrzeby wynika z aktualnego pozyskania wiedzy o tym stanie, innymi słowy wydarzeniem uzasadniającym nagłość potrzeby jest uzyskanie informacji o ryzku znacznej szkody, która może nastąpić w każdej chwili.

Skarżący zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, iż art. 126 ust. 1 ugn implikuje szybkość rozpoznania sprawy, co wpływa również na zakres postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Nie może to jednak prowadzić do odrzucenia a priori wniosku przedsiębiorstwa energetycznego i zaniechania weryfikacji zgłoszonych przez nie twierdzeń. W toku prawidłowego stosowania art. 126 ust. 1 ugn organ powinien bowiem uwzględnić stanowisko wnioskodawcy i dokonaną przez niego ocenę zwiększenia się niebezpieczeństwa na nieruchomości P.E.. Wnioskodawca, jako przedsiębiorstwo energetyczne będące właścicielem gazociągu, jak również operator systemu przesyłowego, ma obowiązek dokonywania bieżącej oceny stanu technicznego infrastruktury przesyłowej oraz stopnia zagrożenia bezpieczeństwa życia i mienia w związku z jej eksploatacją, a na jej podstawie podejmować niezbędne działania naprawcze. Jak wskazano w odwołaniu, zdolność wnioskodawcy do wypełniania powyższych obowiązków stanowiła podstawę m.in. wyznaczenie go przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na operatora systemu przesyłowego, zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak [...]. Ze względu na odpowiedzialność publicznoprawną wnioskodawcy za bezpieczeństwo użytkowania zarządzanej przez niego sieci przesyłowej, oceny stanu technicznego wchodzących w jej zakres urządzeń i instalacji, jak również stopnia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z ich eksploatacją, wnioskodawca musi dokonywać samodzielnie, na podstawie danych pochodzących z wewnętrznych systemów kontroli. Podkreślał też okoliczność konsekwentnego odmawiania przez właściciela nieruchomości P.E. wstępu na jej teren, co uniemożliwiało również dokonanie precyzyjnych pomiarów i sporządzenie na ich podstawie prywatnej ekspertyzy.

Skarżący akcentował, że konsekwencją stanowiska Wojewody, pozostaje niemożność usunięcia nieprawidłowości w przykryciu gruntem czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia. Zdaniem tego organu, planowany zakres prac nie może zostać zrealizowany na podstawie zezwolenia wydanego w trybie art. 124b ust. 1 ugn. Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, utrzymywanie się "wypłycenia" tego urządzenia pozostaje bez znaczenia dla ryzyka jego uszkodzenia i awarii.

Skarżący podnosił też, że nie jest mu znany fakt wydania względem nieruchomości P.E. decyzji quasi-wywłaszczeniowej z art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie wyklucza to oczywiście możliwości budowy gazociągu na podstawie takiego tytułu prawnego, jednak wobec niedysponowania nim przez wnioskodawcę, nie może on stanowić podstawy zajęcia nieruchomości w celu realizacji koniecznych i pilnych prac naprawczych.

W ocenie strony skarżącej, wydanie przez Wojewodę decyzji abstrahującej od bezpieczeństwa eksploatacji gazociągu i prowadzącej do pozbawienia wnioskodawcy realnych środków usunięcia zagrożenia, stanowi zlekceważenie zarówno interesu społecznego, jak też słusznego interesu obywateli, w tym interesu P.E. jako właściciela nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany. Końcowo podkreślał, że planowany zakres prac nie prowadziłby do zwiększenia ani zmiany zakresu obciążenia gruntu przebiegiem gazociągu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. zarzucił, iż Wojewoda przy wydawaniu zaskarżonej decyzji powinien wziąć pod uwagę, poza ochroną prawa własności nieruchomości uczestnika postępowania, również jego bezpieczeństwo jak i nieruchomości sąsiednich w związku z eksploatacją sieci gazowej wysokiego ciśnienia. Przedłużający się stan nieprawidłowości w przykryciu gazociągu musi powodować zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego wzrost ryzyka wystąpienia awarii i w tym kontekście powinna być dokonywana ocena wystąpienia nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Brak wystąpienia awarii do chwili obecnej jak i aktualny sposób użytkowania nieruchomości przez jej właściciela nie mogą powstrzymywać skarżącego przed podejmowaniem działań służących przywróceniu jego prawidłowego posadowienia.

Zwrócił też uwagę, iż podstawą prawną decyzji WINB z dnia [...] września 2014 r. stanowił w istocie przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przewidujący wydanie nakazu w przypadku gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, które to okoliczności są tożsame z nagłą potrzebą zapobieżenia szkody z art. 126 ust. 1 ugn. Jednak nawet w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ( powołanego w uzasadnieniu decyzji) należy mieć na uwadze, iż sprawa dotyczy czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia, co determinuje możliwe skutki jego nieodpowiedniego stanu technicznego. Podkreślał, iż stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu stanowiska tego organu wyrażonego już wcześniej w decyzji odmownej podjętej na podstawie art. 124b ust. 1 ugn uniemożliwia skarżącemu uzyskanie tytułu do wejścia na grunt uczestnika postępowania w jakimkolwiek trybie. Wskazywał również na odmowne, mimo ponawianych przez skarżącego prób porozumienia, stanowisko uczestnika postępowania, który nie wyraża zgody nawet na przeprowadzenie na swoim gruncie badań i pomiarów.

Na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał dotychczasowe stanowisko, podkreślając narastający stan zagrożenia awarią związany z aktualnym stanem technicznym. Na pytanie Sądu oświadczył iż WINB nie udzielił formalnej odpowiedzi na pismo z dnia [...] grudnia 2015 r. wyjaśniające przyczyny niewykonania w terminie prac nakazanych decyzją z dnia [...] września 2014 r., informując jedynie, iż oczekuje na załatwienie niniejszej sprawy sądowej.

Uczestnik postępowania P.E., przychylając się do stanowiska Wojewody, oświadczył, iż zasadniczo nie sprzeciwia się wykonaniu prac na jego nieruchomości, jednakże o innym charakterze ni planuje wnioskodawca. Uważa iż gazociąg powinien być głębiej posadowiony przez zastosowanie obciążników, a nie przez nasypanie warstwy gruntu.

Odnosząc się do stanowiska uczestnika postępowania, pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na treść decyzji WINB, zgodnie z którą gazociąg posadowiony jest prawidłowo, a nakazane prace zmierzają do przywrócenia jego stanu zgodnie z dokumentacja projektową i powykonawczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

1. Sąd administracyjny kontroluje zakwestionowany skargą akt administracyjny ( np. decyzję ) w oparciu o kryterium jego zgodności z obowiązującym prawem tj. przepisami prawa materialnego, procesowego, ustrojowego obowiązującymi w dacie jego wydania. W przypadku stwierdzenia naruszenia ich przez organ administracyjny w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( treść decyzji ) sąd administracyjny eliminuje z obrotu prawnego zaskarżony akt tj. uchyla go lub, w przypadku stwierdzenia najcięższych wad, stwierdza jego nieważność ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej jako: ppsa). Sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy administracyjnej. Przy orzekaniu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ). Stosuje też przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 ppsa ). Podstawą orzekania sądu administracyjnego są, zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ppsa, akta sprawy administracyjnej.

2. Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak wyznaczonych granicach Sąd uznał, iż skarga podlegała uwzględnieniu. Decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów postępowania, zaistniałym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić przy tym należy, że naruszenie to było wynikiem błędnej wykładni przepisu art. 126 ust. 1 ugn stanowiącego podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji.

Stosownie do powołanego przepisu "w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku". W myśl ust. 2 decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie powołanego przepisu badaniu przez organ podlega wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Przesłanki określone w art. 126 ust. 1 u.g.n. oznaczają takie stany, które nakazują niezwłoczne działanie w celu niedopuszczenia do powstania znacznej szkody. Użyte w tym przepisie pojęcia jak "siła wyższa" lub "nagła potrzeba zapobieżenia powstania znacznej szkody" są pojęciami nieostrymi, zawierającymi elementy ocenne. Decyzja podejmowana w oparciu o wyżej wymieniony przepis jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, bowiem organ "może udzielić", w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. W praktyce oznacza to, że organ w oparciu o ustalone fakty wypełnia je treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania.

3. Kontrolowane postępowanie wszczęte zostało wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2015 r., w którym konieczność czasowego zajęcia nieruchomości uczestnika postępowania P.E. motywowana była istnieniem nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Odmawiając udzielenia wnioskowanego pozwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości uczestnika postępowania organy orzekające w sprawie bez analizy argumentacji wnioskodawcy jak i oceny całokształtu materiału dowodowego jakim dysponowały, w tym zgromadzonego również w toku uprzednio prowadzonego postępowania w oparciu o przepis art. 124b ugn, stwierdziły, iż okolicznością wykluczającą uznanie istnienia nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody pozostaje okres jaki upłynął od powzięcia przez wnioskodawcę informacji o wypłyceniu gazociągu na działce nr 84 wynoszący ok. 2 lat ( jak przyjął organ I instancji ) oraz dodatkowo fakt wydłużenia przez organ nadzoru budowlanego terminu realizacji obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] września 2014 r. - do 31 lipca 2015r. (jak wskazał Wojewoda). Obie te okoliczności zaważyły przeciwko uznaniu, iż wypłycenie gazociągu może być zaliczone do sytuacji o jakich mowa w art. 126 ust.1 ugn.

4. Stanowisko prezentowane przez organy należy uznać za błędne. Istotą przesłanki "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" o jakiej mowa w analizowanym przepisie jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje świadczące o potrzebie niezwłocznego działania. Wskazana "nagłość" powinna pozostawać w związku z koniecznością przeciwdziałania zdarzeniom, które miałyby w przyszłości wpływ na powstanie znacznej szkody. Chodzi zatem o możliwość wystąpienia zdarzenia, które może zaistnieć bez wpływu człowieka, jak i w wyniku popełnionych przez niego zaniechań, ponieważ szkoda może zaistnieć w każdym momencie, co wymaga odpowiedniej reakcji. Z tego powodu może zdarzyć się, że poza klasycznymi przykładami zdarzeń z kręgu "siły wyższej" jak różnego kalibru i rodzaju działania sił przyrody, występować będą szczególne sytuacje, które dla prowadzonego postępowania administracyjnego będą zdarzeniami nagłymi i nie do przewidzenia lub zapobieżenia. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia tej przesłanki ma to, że potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie musi być nagła. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie analizowanego przepisu w przypadku planowanych działań. W orzecznictwie akcentuje się, iż nagła potrzeba o jakiej mowa w art. 126 ust. 1 ugn wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci itp. Istotą tej przesłanki zatem jest nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, niezwłoczne działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania ( vide: wyrok NSA z 5 lutego 2009 r., I OSK 301/08, Lexis.pl nr 2460742; wyrok WSA we Wrocławiu z 9 grudnia 2010 r., II SA/Wr 555/10, Lexis.pl nr 2479436, wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r., I OSK 1274/14, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

W odniesieniu do kwestii powstania znacznej szkody, to w określonych przypadkach oczywistość ryzyka jej zaistnienia i rozmiaru nie wymaga zasięgania wiadomości specjalnych i specjalistycznego przygotowania (tj. wiadomości biegłego), lecz dokonania oceny konkretnego stanu faktycznego z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia życiowego ( vide: wyrok WSA w Kielcach dnia 17 września 2014 r., II SA/Ke 377/14, baza orzeczeń nsa.gov.pl ). W odniesieniu do omawianych aspektów decydująca pozostawać będzie ocena stanu faktycznego w indywidualnej sprawie.

5. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazania wymaga, że bezsporny pozostaje fakt wypłycenia gruntu nad przebiegającym przez nieruchomość ( działkę nr [...]) P.E. gazociągiem wysokiego ciśnienia tj. pozbawienia go wymaganej pokrywy gruntu. Z wniosku strony skarżącej wynika, iż wymagana ( tj. wynikająca z dokumentacji projektowej i powykonawczej ) warstwa gruntu nad gazociągiem służy zapewnieniu jego właściwej izolacji i tłumieniu naprężeń przenoszonych na gazociąg. Zbyt małe przykrycie gazociągu prowadzić może do mechanicznego uszkodzenia gazociągu już nawet przez sprzęt rolniczy lub ruch ciężkich pojazdów, a w konsekwencji do jego awarii lub wybuchu. Istniejące już realne i narastające – w związku z upływem czasu - zagrożenie związane jest też z przekroczeniem wytrzymałości obliczeniowej (projektowej) gazociągu i jego rozszczelnienia, co wynika z pracy gazociągu w warunkach dla jakich nie został zaprojektowany. Awaria czy wybuch przedmiotowego gazociągu może skutkować śmiercią lub ciężkimi poparzeniami ludzi oraz zwierząt w promieniu do 200 metrów od miejsca wybuchu, a także może być przyczyną pożarów i destrukcji budynków na podobnym obszarze. Sytuacja taka zagraża bezpieczeństwu publicznemu i skutkować może odcięciem dostaw gazu dla setek tysięcy odbiorców

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, specyfika takiego obiektu jakim pozostaje podziemny gazociąg wysokiego ciśnienia powoduje, iż nie może budzić wątpliwości, że jego awaria, rozszczelnienie lub wybuch zagraża zdrowiu i życiu właścicieli nieruchomości przez który przebiega na odcinku wypłycenia, a także mieszkańców pobliskich nieruchomości, użytkowników gruntów rolnych czy znajdującemu się na nich mieniu. Oczywistym jest przy tym, że skutkować to może powstaniem szkody znacznych rozmiarów. Zagrożenie związane z wypłyceniem gruntu nad gazociągiem może zmaterializować się w sposób niekontrolowany i nagły, a czynnikiem powodującym zwiększanie się już istniejącego zagrożenia – wynikłego z niedostatecznej pokrywy ziemnej - jest następujący upływ czasu – co jak trafnie podkreślał skarżący- czyni sytuację dynamiczną i wiąże się z możliwym oddziaływaniem czynników takich jak siły przyrody ( np. ulewne opady ) czy przedłużający się stan pracy funkcjonowania urządzenia przesyłowego w warunkach nieprzewidzianych projektem. Szczególnie istotne pozostaje zaś, że wskazanemu zagrożeniu nie można przeciwdziałać w inny sposób jak przez przeprowadzenie odpowiednich prac na nieruchomości uczestnika postępowania.

Nagłość o jakiej mowa w analizowanym przepisie nie oznacza, że chodzi w nim o sytuacje gdy ziści się już zagrożenie w postaci awarii, wybuchu czy rozszczelnienia. Z art. 126 ust. 1 ugn wynika bowiem, że działanie organu polegające na udzieleniu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, wprawdzie stanowi czasowe ograniczenie prawa własności, ale ma służyć zapobieżeniu powstania szkody, której wielkość w przypadku awarii, pożaru lub wybuchu itp. jest trudna do przewidzenia i prowadzić również może do zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego. To zatem w interesie publicznym pozostaje, aby nie doszło do takich zdarzeń. Takie przeciwdziałanie mieści się w pojęciu celu publicznego, ponieważ kwestia utrzymywania przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji m.in. gazów, zgodnie z art. 6 pkt 2 ugn, pozostaje celem publicznym. Jest to dodatkowy argument, który stanowi podstawę do wydania decyzji o zajęciu nieruchomości. Dlatego tego rodzaju zagrożenie nie tyle ma być nieprzewidywalne, co z jego charakteru ma wynikać nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu szkody. W wyroku z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie I OSK 1274/14 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) NSA podkreślił, że przepis art. 126 ust. 1 ugn wskazuje zatem bardziej na element określonej profilaktyki celem przeciwdziałania szkodzie i jeżeli istnieje możliwość przewidzenia określonych negatywnych zdarzeń, to można i powinno się im przeciwdziałać. W innym wypadku brak przeciwdziałania zagrożeniu prowadziłby do powstania szkody, co byłoby sprzeczne z celem analizowanej normy, która ma zapobiegać jej powstaniu. Zapobieżenie polega bowiem na podjęciu w porę działania, które usunie zagrożenie, co nie oznacza, że nie można takich zdarzeń przewidzieć, a więc domyślić się co będzie, co może nastąpić. Niezależnie zatem od tego czy mamy do czynienia z nieprzewidywalnym zdarzeniem, czy też przewidywalnym bo wynikającym z nagłej potrzeby, co wymaga uprzednio dokonania pewnej oceny tej nagłości, norma prawna zawarta w art. 126 ust. 1 ugn ma służyć minimalizowaniu powstaniu znacznej szkody, a więc określonego zagrożenia, które np. może wynikać z możliwości wystąpienia awarii, pożaru lub porażenia. Wykładnia przepisu art. 126 ust. 1 ugn dokonana przez organy orzekające w sprawie całkowicie pomija ten, istotny dla zrozumienia istoty i funkcji omawianej instytucji, aspekt.

6. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotne jest pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] nakazującej skarżącemu "likwidację wypłycenia w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 od km 156+500 do km 156+600". Wynikający z tej decyzji ( podjętej, jak wskazuje się w podstawie prawnej, w oparciu o przepis art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, choć w uzasadnieniu wskazuje się na pkt 3) nakaz likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wymaganego względami bezpieczeństwa przykrycia gazociągu służyć ma – jak organ nadzoru budowlanego stwierdza w uzasadnieniu – usunięciu ryzyka awarii zagrażającej bezpieczeństwu życia i ludzi. Tym samym wbrew odmiennemu stanowisku Wojewody wskazana decyzja "nie wykracza poza ponad normę przepisu art.126 ugn", ale stanowi nie budzącą wątpliwości co do swej treści informację o konieczności podjęcia konkretnych działań dla zapobieżenia powstaniu znacznej szkody i usunięcia zagrożenia dla ludzi i zwierząt, odpowiadając w istocie pojęciu nagłej potrzeby ( vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie II SA/Wr 555/10).

7. Okoliczność, iż skarżący uzyskał od WINB przedłużenie terminu do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] lipca 2015 r., a następnie wystąpił o kolejne przedłużenie ( jak to wynika z pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. dołączonego do odwołania ) także nie stanowi o nieistnieniu przesłanki nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Termin wyznaczany przez organ nadzoru budowlanego musi bowiem dla zobowiązanego pozostawać terminem realnym do wykonania nałożonego obowiązku. Powoduje to, iż wyznaczając termin organ nadzoru budowlanego uwzględnia uwarunkowania faktyczne i prawne w jakich pozostaje podmiot zobowiązany. W okolicznościach sprawy oznacza, to iż przy określeniu przez WINB realnego terminu wykonania obowiązku uwzględnieniu podlega niewątpliwie charakter prac, które służyć mają zapobieżeniu awarii stanowiącej zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i środowiska, ale też konieczność uzyskania przez zobowiązanego tytułu prawnego do wejścia na cudzy grunt w celu wykonania wskazanych w decyzji nadzoru budowlanego prac. Tak więc za wadliwe uznać należy stwierdzenie Wojewody, iż "samo wydłużenie terminu wykonania decyzji z dnia [...] września 2014 r. o ponad pół roku dowodzi, że wypłycenie się gazociągu nie mogło zostać zaliczone do sytuacji, o których mowa w art. 126 ugn".

8. Równie nietrafne są wywody Wojewody argumentujące brak nagłej potrzeby zapobieżenia szkody faktem zabezpieczenia przez skarżącego terenu wypłycenia gazociągu ogrodzeniem, tablicami ostrzegawczymi jak i powiadomieniem właściciela terenu o istniejącym zagrożeniu czy powoływaniem się na brak prac polowych ( co jest oczywiste w miesiącu grudniu ) jako braku czynnika zagrożenia. Wskazanym działaniom skarżącego opisanym w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., wyjaśniającym przyczyny niedotrzymania terminu wyznaczonego przez organ nadzoru budowlanego, przypisać bowiem należy jedynie charakter koniecznych środków doraźnych służących bezpieczeństwu do czasu uzyskania tytułu uprawniającego do legalnego wejścia na grunt uczestnika postępowania. Podjęcie takich doraźnych działań służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego w żaden sposób nie może być uznawane za świadczące o braku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie w rozumieniu art. 126 ust. 1 ugn.

9. Zdaniem Sądu również okoliczność, że skarżący pierwotnie podjął rokowania z właścicielem działki nr [...] w celu ustalenia warunków i odszkodowania za czasowe zajęcie części jego nieruchomości, a w związku z ich niepowodzeniem zdecydował się na wystąpienie z wnioskiem o zobowiązanie właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ugn, nie stanowi okoliczności automatycznie uprawniającej do stwierdzenia, iż w sprawie nie występuje potrzeba niezwłocznego działania w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody w omówionym znaczeniu. Faktem pozostaje, iż wskazane czynności skarżącego w konsekwencji spowodowały upływ czasu od momentu powzięcia wiadomości o wypłyceniu gazociągu i wydaniu decyzji przez WINB. Jednakże okoliczność, iż skarżący – pozostając w przekonaniu, iż zachodzą ku temu przesłanki - zdecydował się pierwotnie na złożenie wniosku w trybie art. 124b ugn ( poprzedzonego bezskutecznymi negocjacjami z właścicielem nieruchomości ) i wniosku tego, którym organ pozostaje związany, nie zmodyfikował w toku postępowania na wniosek w trybie 126 ust. 1 ugn, nie znosi istnienia omawianej przesłanki. Jak już bowiem wskazano istotą instytucji uregulowanej w art. 126 ust. 1 ugn jest wystąpienie nagłej realnej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazany element prewencyjny, związany z działaniami o charakterze zapobiegawczym przed mogącą powstać z dużym prawdopodobieństwem znaczną szkodą, mimo upływu czasu, nie tylko nie przestał istnieć ale - co zresztą akcentował skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. - się zaktualizował. Tak więc odmowa wydania skarżącemu zezwolenia na zajęcie nieruchomości w trybie art. 124b ugn ze względu na stwierdzenie organów, że zamierzone do wykonania prace nie stanowiły "remontu" w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane nie może wyłączać możliwości pozytywnego zastosowania przepisu art. 126 ust. 1 ugn.

10. Zasadne pozostawały zarzuty skargi, iż Wojewoda w sposób nieuprawniony założył tożsamość podstaw faktycznych obu spraw administracyjnych prowadzonych w oparciu przepis art. 124b ust. 1 i 126 ust. 1 ugn, akceptując w konsekwencji możliwość oparcia się przez Starostę na ustaleniach dokonanych w pierwszym postępowaniu, toczącym się w trybie art. 124b ust. 1 ugn bez odniesienia się do okoliczności podnoszonych we wniosku i zbadania, czy utrzymujące się długotrwale nieprawidłowości w stanie technicznym gazociągu wpływają na zwiększenie niebezpieczeństwa jego uszkodzenia.

11. Bezpodstawny natomiast pozostawał zarzut Wojewody pod adresem skarżącego, iż po zakończeniu sprawy prowadzonej w trybie art. 124b ust. 1 ugn i przed złożeniem wniosku w trybie art. 126 ust. 1 ugn wystąpił on tylko z jednym pismem do właściciela nieruchomości o jej udostępnienie. W odniesieniu do tego stanowiska organu odwoławczego wskazać należy, iż przesłanką wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 1 ugn nie jest wykazanie bezskuteczności negocjacji w właścicielem nieruchomości. Mając na względzie charakter przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust.1 ugn, w szczególności to, że konieczność zajęcia nieruchomości wynika z nagłej potrzeby, wymóg przeprowadzenia rokowań należy uznać za nieuzasadniony jako sprzeczny z ratio legis komentowanego artykułu. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że konstrukcja zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości przewidziana w art. 126, odmiennie niż to jest w wypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o jakim mowa w art. 124, nie przewiduje żadnych rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości przed wystąpieniem z wnioskiem opartym na treści art. 126, co jest zrozumiałe, gdy się zważy na przesłankę nagłości potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, która jest istotą omawianej instytucji ( vide: wyrok WSA w Kielcach z 18 listopada 2010 r., II SA/Ke 570/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 9 grudnia 2010 r., II SA/Wr 555/10; baza orzeczeń nsa.gov.pl).

12. Mając na uwadze udział w postępowaniu sądowym uczestnika P.E. właściciela nieruchomości objętej wnioskiem skarżącego i jego stanowisko procesowe to pozostawało ono bezzasadne w świetle charakteru czynności nakazanych do wykonania ostateczną decyzją nadzoru budowlanego, która pozostaje w związku z przesłanką nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

W odniesieniu do uczestnika postępowania wyjaśnić należy, choć nie jest to przedmiotem postępowania i nie może mieć wpływu na wynik sprawy, że kwestia odszkodowania dla właściciela nieruchomości za jej zajęcie i ewentualne szkody powstałe przy wykonaniu powstałe w związku z wykonaniem związanych z zabezpieczeniem gazociągu uregulowana jest w art. 126 ust. 3 ugn. Stosownie do tego przepisu po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

13. Mając na uwadze poczynione rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz, w oparciu o przepis art. 135 ppsa, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

14. Konsekwencją wyniku sporu pozostawało rozstrzygnięcie o kosztach, obejmujące zwrot uiszczonego wpisu od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, podjęte na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ).

15. W toku ponownego procedowania nad żądaniem skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r. organy orzekające w sprawie, stosownie do art. 153 ppsa, pozostawać będą związane oceną prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i uwzględnią wynikające z niej wnioski przy jego rozpatrywaniu.