Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 83/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, 2 i 7
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 2 ust. 1, 2 i 3, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 7, art. 8, art. 80, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49 ust. 1 i 5, art. 32
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. we [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 23 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności obszarowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz skarżącego A Sp. z o.o. we [...] kwotę 5617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Opolu z dnia 23 grudnia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...], o ustaleniu A Sp. z o. o. we [...] (zwane dalej w skrócie: GR "[...]" lub Gospodarstwo) kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 104.547,55 zł.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

W dniu 3 czerwca 2004 r. GR "[...]" złożyło wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wydał w dniu 20 listopada 2004 r. decyzję, którą przyznał GR "[...]" płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004, w łącznej wysokości 104.547,55 zł. Na powyższą płatność złożyła się jednolita płatność obszarowa w wysokości 43.731,29 zł i uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości 60.816,26 zł. Wobec niezaskarżenia tej decyzji stała się ona ostateczna i na jej podstawie zostały stronie wypłacone płatności w dniu 3 stycznia 2005 r.

Postanowieniem z dnia 4 listopada 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wznowił postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją ostateczną z dnia 20 listopada 2004 r., podając w uzasadnieniu, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji, dotyczące faktycznego posiadania i użytkowania działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej o numerze a we [...].

Następnie organ pierwszej instancji wydał w dniu 7 grudnia 2005 r. decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 20 listopada 2004 r., ponieważ uznał, że dokumenty przedstawione przez B ([...]) w [...] nie potwierdzają, by to B, a nie GR "[...]", użytkowała działkę o numerze ewidencyjnym a, obręb [...]. W dniu 24 marca 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu stwierdził nieważność decyzji z dnia 7 grudnia 2005 r., a decyzją z dnia 12 czerwca 2006 r. Prezes ARiMR utrzymał rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu w mocy. Powyższa decyzja została zaskarżona do WSA w Warszawie.

Kontynuując postępowanie wznowieniowe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wydał w dniu 11 sierpnia 2006 r. decyzję, którą uchylił decyzję ostateczną z dnia 20 listopada 2004 r. i odmówił GR "[...]" przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 5 października 2006 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia, celem jej dodatkowego wyjaśnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1558/06, uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia 12 czerwca 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 24 marca 2006 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 7 grudnia 2005 r.

Po uchyleniu przez Sąd ww. decyzji organów Agencji obu instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 16 marca 2007 r. ponownie stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 7 grudnia 2005 r. i decyzja ta stała się ostateczna.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, po czym wydał w dniu 27 sierpnia 2008 r. decyzję o uchyleniu decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. i odmowie przyznania GR "[...]" płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Decyzją z dnia 8 października 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, lecz na skutek skargi GR "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Op 387/08, uchylił decyzję organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w dniu 16 marca 2010 r. skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji.

Rozpoznając po raz drugi odwołanie od decyzji z dnia 27 sierpnia 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 25 maja 2010 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję, stwierdził wydanie decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. z powodu upływu 5 lat od jej doręczenia. Decyzją z dnia 22 grudnia 2011 r. Prezes ARiMR stwierdził nieważność wskazanej decyzji z dnia 25 maja 2010 r., a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy w dniu 18 lipca 2012 r.

Rozpoznając po raz trzeci odwołanie od decyzji z dnia 27 sierpnia 2008 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 8 października 2012 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja z dnia 20 listopada 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa, z uwagi na to, iż GR "[...]" nie można przypisać w 2004 r. przymiotu posiadacza gruntów. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że decyzji z 2004 r. nie można uchylić ze względu na upływ 5 lat od chwili jej doręczenia

Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 595/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę GR "[...]" na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 8 października 2012 r. Wyrok stał się prawomocny 16 maja 2013 r.

Po poinformowaniu GR "[...]" o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2004 r. i po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie decyzją z dnia 8 listopada 2013 r. o numerze [...] ustalił GR "[...]" kwotę nadmiernie pobranych płatności w łącznej wysokości 104.547,55 zł, uzyskanych na mocy decyzji z 20 listopada 2004 r., oraz jednocześnie orzekł, że ww. płatności należy zwrócić w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o Agencji, oraz art. 49 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE z 2001 r., Nr L 327, s. 11, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 2419/2001, w związku z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE z 2003 r., Nr L 328, s. 21, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 2199/2003. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z nienależną płatnością mamy do czynienia nie tylko w sytuacji, gdy środki zostaną przyznane i wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej, a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, lecz również w przypadku, gdy wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota staje się następnie świadczeniem, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacania z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w odnośnych przepisach, a więc gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych. Zdaniem organu, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w odniesieniu do płatności pobranych przez stronę w roku 2004. Przesądza o tym decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, którą stwierdzono, że decyzja z 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa, zatem środki wypłacone na jej podstawie są nienależne w rozumieniu art. 29 ustawy o Agencji. Organ przypomniał, że w rozpatrywanej sprawie na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności w wysokości: 43.731,29 zł - z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz 60.816,26 zł - z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej. Każda z ww. kwot przekracza równowartość 100 euro, tym samym nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W ocenie organu, nie wystąpiły również przesłanki, o jakich mowa w art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 2419/2001. Rozpatrując wniosek strony o przyznanie płatności bezpośrednich na 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie nie posiadał informacji mogących mieć wpływ na odmienną ocenę stanu faktycznego w kwestii użytkowania działki nr a. Poza tym fakt nieużytkowania gruntów rolnych wyklucza przyjęcie, że GR "[...]" działało w dobrej wierze. W sprawie, zdaniem organu, dostatecznie został udowodnione, że prowadzone na spornej działce prace rolne w postaci zasiania, pielęgnacji oraz zbioru pszenicy wykonywała B w [...] i tylko jej można było przypisać przymiot posiadacza działki nr a. W konkluzji organ stwierdził, że ustalona decyzją kwota 104.547,55 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 i jednocześnie nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku jej zwrotu. Końcowo, opisał sposób obliczania odsetek i wyjaśnił, że nienależnie pobrane płatności należy zwrócić w kwocie powiększonej o odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji GR "[...]" opisało szczegółowo okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku w sprawie płatności na 2004 r., w tym odnotowało fakt rezygnacji przez Prezesa B w [...] z dopłat do spornej działki. Gospodarstwo przedstawiło też swoje relacje z B w [...], które polegały na zleceniu do wykonania pewnych usług rolniczych, a ponadto powtórzyło prezentowane w całym postępowaniu stanowisko co do posiadania prawa do dopłat.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazaną na wstępie decyzją, zaskarżoną do tut. Sądu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po zrelacjonowaniu stanu faktycznego sprawy organ wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy, a to: art. 29 ust. 1, 2 i 7 ustawy o Agencji, art. 2 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 32 i art. 49 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia nr 2419/2001, które mimo uchylenia obowiązuje nadal w sprawach wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r., a także art. 47 § 1 i art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR co do wystąpienia sytuacji, w której GR "[...]" powinno zwrócić środki pomocowe przyznane na 2004 r. Wypłacone stronie nienależnie środki publiczne pochodzą z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji, a przyczyną dochodzenia ich zwrotu - pomimo braku aktu administracyjnego, który wprost odmawiałby płatności do gruntów rolnych na rok 2004, zrealizowanych na mocy decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. - jest fakt nieużytkowania przez Gospodarstwo w roku 2004 działki ewidencyjnej nr a, obręb [...]. Wynika to wprost z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu nr [...] z dnia 25 maja 2010 r. (winno być: 8 października 2012 r. - dop. Sądu), w której stwierdzono wydanie decyzji w 2004 r. z naruszeniem prawa, a więc przesądzono o tym, że strona nie była uprawniona do otrzymania tych płatności. Skoro w myśl powyższej decyzji, która posiada walor ostateczności, GR "[...]" nie posiadało uprawnienia do przyznania płatności w zakresie działki ewidencyjnej nr a, to wedle organu odwoławczego przyjąć trzeba, że strona utraciła uprawnienie do całości płatności bezpośrednich uzyskanych na mocy decyzji z 2004 r. Tym samym, płatności te zostały wypłacone bez podstawy prawnej, a zatem są kwotami nienależnymi. W świetle powyższego organ nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w piśmie odwoławczym, że odmowa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji (przyznającej płatność), która nastąpiła we wskazanej powyżej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, zamyka definitywnie kwestie dopłat na rok 2004. Wprost przeciwnie, uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych przyjąć należy, że taka decyzja organu drugiej instancji wydana w trybie wznowieniowym w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych, otwiera drogę do wszczęcia postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności i wydania decyzji w tym zakresie, co też w niniejszej sprawie nastąpiło.

W kwestii ustalenia wysokości nienależnie pobranych płatności Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wyjaśnił, że kwota 104.547,55 zł odpowiada całości płatności JPO i UPO, pobranych na mocy decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. Wprawdzie nieużytkowanie gruntów rolnych zgłoszonych do płatności dotyczy tylko działki ewidencyjnej nr a, jednak uwzględniając areał tej działki, tj. 207,24 ha oraz całkowitą powierzchnię gruntów zgłoszonych do płatności - 216,5963 ha, stwierdzić zdaniem organu należy, że z powodu zawyżenia powierzchni przekraczającego 50% strona nie była uprawniona - zgodnie z art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 - do otrzymania żadnych płatności za rok 2004. Odnosząc się z kolei do podniesionych w odwołaniu okoliczności w zakresie posiadania w 2004 r. działki ewidencyjnej nr a, organ stwierdził, że nie dotyczą one niniejszego postępowania, związanego z ustaleniem kwoty nienależnie pobranych płatności, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie przyznania płatności.

Oceniając, czy wystąpiły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu płatności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wskazał, analizując okoliczności sprawy w kontekście przepisu art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001, że dopiero w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, na skutek wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, tj. faktu użytkowania działki ewidencyjnej nr a przez innego producenta rolnego, stwierdzone zostało, iż strona nie była uprawniona do otrzymania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 5 ww. rozporządzenia. Gospodarstwu nie można bowiem przypisać działania w dobrej wierze, ponieważ nie użytkowało spornych gruntów. Niespełnienie przez stronę przesłanki posiadania (użytkowania) gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, która to przesłanka stanowi główny warunek przyznania płatności, uniemożliwia uznanie, że producent rolny działał w dobrej wierze. Ponadto każdy rolnik potwierdza we wniosku, że zna zasady przyznawania płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń. Dlatego nie sposób przyjąć, że zgłoszenie do płatności bezpośrednich przez GR "[...]" działek użytkowanych przez innego producenta rolnego, było podyktowane dobrymi intencjami.

W podsumowaniu wywodów przyjęto, że kwota płatności w wysokości 104.547,55 zł, jako że została pobrana bez podstawy prawnej, jest kwotą nienależną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. Kwotę tę, powiększoną o odsetki, należy zatem zwrócić.

W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu Gospodarstwo Rolne "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Domagało się również zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz załączenia do niniejszej sprawy akt sprawy WSA w Opolu o sygn. I SA/Op 387/08, w tym w szczególności wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. oraz wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną od ww. wyroku, celem wykazania, że Sądy nie znalazły podstaw do wzruszenia przez organy Agencji decyzji przyznającej sporne dopłaty. Gospodarstwo zarzuciło, że w sprawie naruszono art. 77 § 1 K.p.a., art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 49 ust. 1 i 5 rozporządzenia nr 2419/2001. Uzasadniając stawiane zarzuty skarżące Gospodarstwo wskazało, że w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostaje decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 20 listopada 2004 r. przyznająca GR "[...]" płatności. Organ nie może stać na stanowisku, że postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie przyznania płatności i na tej podstawie wzywać do zwrotu - jego zdaniem - nienależnie pobranych dopłat, mimo iż brak jest aktu prawnego odmawiającego stronie tych dopłat. Takie działanie organu stanowi jawne naruszenia art. 8 K.p.a. Ponadto w skardze zarzucono, że organy nie zdefiniowały pojęcia nienależnie pobranych płatności i zamiennie posługują się pojęciami: "nadmiernie" i "nienależnie" pobrane płatności. Nienależnie pobrane płatności należy rozumieć jako pobrane bez podstawy prawnej i nieprzysługujące osobie, której zostały wypłacone. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2012 r., V SA/Wa 1378/11: "Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego". Tym samym nie sposób zgodzić się z ustaleniami organu, że mamy do czynienia z nienależnie pobranymi środkami, skoro decyzja, na podstawie której strona otrzymała płatność istnieje w obrocie prawnym i nie została w żaden sposób podważona. Z kolei świadczenie nadmiernie pobrane oznacza świadczenie pobrane w zawyżonej wysokości w stosunku do przyznanego świadczenia, co także w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Wedle Gospodarstwa, organ nie dysponował żadnymi nowymi okolicznościami na etapie wydawania decyzji w 2012 r., zatem "organ nie miałby w ogóle żadnych podstaw do wznowienia postępowania, a po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji przyznającej dopłaty nie miał także podstaw do stwierdzania, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa". Dalej, zakwestionowano stanowisko o braku posiadania przez Gospodarstwo przymiotu posiadacza gruntów. W tym zakresie wskazano na fakt dzierżawienia działki rolnej nr a we [...] od Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w Opolu. To B w [...] nie posiadała żadnego tytułu do przedmiotowej działki i jedynie na mocy ustnej umowy miała wykonywać określone prace na działce a. Prace Spółdzielni stanowiły 1/3 wszystkich prac, co potwierdzają liczne dowody. Poza tym, to GR "[...]" ubezpieczyło na swój koszt cały areał pszenicy od klęski gradobicia, ponosiło koszty melioracji, opłacało stosowne podatki, dzierżawę, koszty dozoru majątku gospodarstwa. Odnosząc się do treści uzasadnienia wyroku o sygn. akt I SA/Op 387/08, podkreślono, że nie ma prawnego obowiązku wykonywania czynności rolniczych osobiście i niczym dziwnym nie jest powierzanie tych prac na podstawie umów cywilnoprawnych innym podmiotom. Natomiast, jeżeli organy twierdzą, że dopłaty były nienależne, to okoliczność tę powinny udowodnić, wskazując konkretny materiał dowodowy, na jakim się oparły.

Z ostrożności procesowej Gospodarstwo podniosło, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001. Wygasł już bowiem obowiązek zwrotu płatności uznanej za nienależną lub nadmierną z uwagi na dobrą wiarę beneficjenta i faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, do których przyznano płatności bezpośrednie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że stanowisko o nieprzysługiwaniu stronie płatności bezpośrednich oparto na decyzji nr [...]. Ponadto w postępowaniu odwoławczym przesądzono o nienależnym charakterze spornych należności. Nie było też podstaw do uznania, że producent działał w dobrej wierze, ponieważ nie została spełniona przesłanka posiadania (użytkowania) przedmiotowej działki.

Na rozprawie pełnomocnik GR "[...]" podtrzymał żądanie skargi i przedstawioną w niej argumentację. Zaakcentował, że kwestie związane z posiadaniem spornych gruntów w 2004 r. mają o tyle znaczenie w niniejszej sprawie, że powinny być badane przy ocenie dobrej wiary beneficjenta. Z kolei Prezes Gospodarstwa podkreślił, że na sporny grunt poniósł bardzo duże nakłady i oczekuje, iż nie będzie zwracał uzyskanych płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich uchylenie.

Na wstępie rozważań przypomnienia wymaga, że przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, którą ustalono A "[...]" Sp. z o. o. we [...] kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uzyskanych na mocy decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, w łącznej wysokości 104.547,55 zł.

Dla pełnego zobrazowania motywów, jakimi kierował się Sąd decydując o uchyleniu obu wydanych w sprawie decyzji, celowe jest również odnotowanie, że wskazana decyzja z dnia 20 listopada 2004 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jednak w toku prowadzonego postępowania wznowieniowego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 8 października 2012 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 27 sierpnia 2008 r. oraz stwierdził, że decyzja z dnia 20 listopada 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy uznał, że GR "[...]" nie można przypisać w 2004 r. przymiotu posiadacza w stosunku do zgłoszonej we wniosku działki ewidencyjnej nr a, obręb [...], a także wyjaśnił, iż nie może uchylić wadliwej decyzji z 2004 r. ze względu na upływ 5 lat od chwili jej doręczenia. Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. tut. Sąd oddalił skargę na decyzję z dnia 8 października 2012 r., a wyrok w tej sprawie stał się prawomocny 16 maja 2013 r.

Zdaniem Sądu, rację mają organy administracji, że w zaistniałej sytuacji wystąpiła przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, które jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej nadal ustawą o Agencji. Stosownie do tych regulacji, organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (pkt 1 ust. 1 art. 29) i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (pkt 2 ust. 1 art. 29). Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie tych przepisów jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących ze wskazanych funduszy, a następnie ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. W rozpoznawanej sprawie płatności (JPO i UPO) przyznane i wypłacone GR "[...]" na podstawie decyzji z 2004 r. pochodziły z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i ze środków krajowych, czyli ze środków, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. Podać jeszcze trzeba, że w sprawie zwrotu nienależnych płatności, odnośnie płatności pobranych na podstawie wniosków złożonych w roku 2004, zastosowanie znajduje art. 49 cyt. wcześniej rozporządzenia nr 2419/2001, pomimo że rozporządzenie to utraciło moc. Na dalsze stosowanie jego przepisów wskazuje art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE z 2004 r. Nr L 141, s. 18, z późn. zm.). Wedle ust. 1 art. 49 rozporządzenia nr 2419/2001, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Jak słusznie odnotowano w wydanych rozstrzygnięciach, z powołanych wyżej przepisów wynika, że zasadą jest zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo przyjęły orzekające organy, że wydanie decyzji z dnia 8 października 2012 r., nr [...] - czyli decyzji ostatecznej, którą Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu m.in. stwierdził, że decyzja z dnia 20 listopada 2004 r. przyznająca Gospodarstwu płatności w kwocie 104.547,55 zł. została wydana z naruszeniem prawa - spowodowało konieczność uznania tych płatności za nienależnie pobrane, które powinny podlegać zwrotowi. W tym miejscu zaznaczyć należy, że strona utraciła prawo do całości płatności na 2004 r., a nie tylko do tej ich części, która dotyczyła działki ewidencyjnej nr a. Zważyć też trzeba, że stosownie do art. 2 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, jedną z przesłanek przyznania producentowi rolnemu płatności w ramach wsparcia bezpośredniego jest posiadanie gruntów rolnych o określonej w ust. 2 tego przepisu powierzchni, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Konsekwencją stwierdzonego we wspomnianej decyzji nr [...] faktu nieużytkowania przez stronę spornej działki było zastosowanie w stosunku do tej strony przepisów unijnych, regulujących kwestie obniżek i wyłączeń w przypadku zawyżonych zgłoszeń. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że z powodu zawyżenia powierzchni przekraczającego 50% (areał przedmiotowej działki - 207,24 ha, całkowita powierzchnia gruntów zgłoszonych do płatności - 216,5963) wystąpiły podstawy do zastosowania sankcji z art. 32 rozporządzenia nr 2419/2001. Tak więc strona nie była uprawniona do otrzymania żadnych płatności, stąd trafnie przyjęto, że płatności w wysokości 104.547,55 zł stanowią kwotę nienależnie pobranych środków publicznych.

W ocenie Sądu, na akceptację zasługuje podnoszony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 i powołane tam orzecznictwo). W wyroku z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1684/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za płatność nienależną taką płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Sąd ten zauważył, że przepisy nie definiują płatności nienależnej, dlatego jej sensu należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Natomiast ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że pomimo różnicy stanu faktycznego pogląd ten znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Tym samym Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 183/11, LEX nr 1088460), który to Sąd dopuścił możliwość prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w sytuacji, w której decyzja o ich przyznaniu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Tak się stało w niniejszej sprawie, bo decyzja stwierdzająca wydanie decyzji ostatecznej dnia 20 listopada 2004 r. z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 K.p.a.), nie wyeliminowała jej z obrotu prawnego. Jednak o uznaniu przedmiotowych płatności za "nienależne" zadecydowały opisane wcześniej okoliczności (brak przymiotu posiadacza gruntów rolnych objętych wnioskiem, zawyżone zgłoszenie), stanowiące podstawę do nieudzielenia tych płatności, zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i prawa unijnego.

Z przedstawionych przyczyn Sąd nie podzielił poglądu skarżącego Gospodarstwa, że tylko w sytuacji wyeliminowana z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, na podstawie której przyznano i wypłacono środki pomocowe, można stwierdzić, iż doszło do nienależnego pobrania tych środków.

Skargę jednak należało uwzględnić z innego powodu, ponieważ Sąd za przedwczesne uznał stanowisko organów obu instancji o niezaktualizowaniu się przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu płatności.

Odnośnie tego zagadnienia podać na wstępie trzeba, że w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, prawodawca przewidział instytucję odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranej m.in. jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej, w przypadku gdy kwota płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. W sprawie nie ma sporu co do tego, że uznana za nienależną płatność w wysokości 104.547,55 zł. znacznie przekracza równowartość 100 euro, zatem nie zaktualizowała się przesłanka do zastosowania wskazanej instytucji odstąpienia.

W kwestii wyłączeń od obowiązku zwrotu płatności powtórzyć przyjdzie, że stosownie do regulacji art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001 rolnik jest zobowiązany do zwrotu powiększonej o odsetki kwoty nienależnej płatności. Przepisy ww. rozporządzenia przewidują jednak sytuacje zwalniające z tego obowiązku z uwagi na upływ czasu od przyznania płatności do dnia powiadomienia o nieuzasadnionym ich charakterze. I tak, zgodnie z art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 2419/2001, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Nie wymaga szerszego uzasadnienia brak podstaw do zastosowania tego przepisu, ponieważ powodem prowadzenia przedmiotowego postępowania nie jest błąd Agencji polegający na niewłaściwym przyznaniu płatności, lecz ujawnienie dopiero w postępowaniu wznowieniowym faktu użytkowania w 2004 r. działki ewidencyjnej nr a przez innego producenta rolnego. Co istotne, na przytoczoną regulację nie powołuje się również skarżący. Jego zdaniem, zastosowanie w sprawie znajduje natomiast ust. 5 art. 49 omawianego rozporządzenia, stosownie do którego obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Komentowany przepis stanowi w akapicie drugim, że w sytuacji gdy beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany wcześniej jest ograniczony do czterech lat.

Skoro wypłaty spornych płatności dokonano w dniu 3 stycznia 2005 r., to nie ulega wątpliwości, że nie upłynęło jeszcze wskazane w ww. przepisie dziesięć lat. Od daty płatności upłynęły natomiast cztery lata, dlatego powinnością orzekających organów było szczegółowe przeanalizowanie podnoszonych przez stronę okoliczności, by móc ocenić, czy w sprawie wystąpiła albo nie wystąpiła komentowana obecnie przesłanka wyłączająca obowiązek dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zdaniem Sądu, w tym zakresie organy administracji obu instancji nie wypełniły spoczywającego na nich obowiązku przeprowadzenia koniecznych rozważań, a także nie dokonały wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnotowania wymaga, że omawiane rozporządzenie nie podaje definicji pojęcia dobrej czy złej wiary, dlatego zasadne jest odwołanie się w tej mierze do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym słusznie podnosi się, że to, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Badaniu podlegają zatem okoliczności konkretnej sprawy, w tym świadomość beneficjenta. Trafnie wywodził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1209/11 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż "Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. (...) Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Określenie dobrej lub złej wiary oparte jest więc na istnieniu mniemania, wiedzy o prawie, przy uwzględnieniu usprawiedliwionego błędu". Zdaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, stwierdzony fakt nieużytkowania w 2004 r. gruntów rolnych wyklucza przyjęcie, że GR "[...]" działało w dobrej wierze. Na ten argument powołał się również Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, dodatkowo podnosząc, że Gospodarstwo potwierdziło we wniosku, iż zna zasady przyznawania płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń. Ponadto organ odwoławczy wywodził, że nie można uznać, iż zgłoszenie do płatności bezpośrednich przez GR "[...]" działek użytkowanych przez innego producenta rolnego było podyktowane dobrymi intencjami. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy taka argumentacja nie jest wystarczająca dla oceny złej lub dobrej wiary skarżącego, a ponadto świadczy o sporządzeniu wadliwego, bo niepełnego uzasadnienia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia w omawianej kwestii jedynie do wskazanej powyżej argumentacji, która nie dotyka istoty problemu, determinuje wniosek o niespełnieniu przez organy wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Zważyć bowiem trzeba, że w toku całego postępowania Gospodarstwo prezentowało stanowisko, iż posiadany tytuł prawny do działki rolnej nr a - obręb [...], zakres wykonywanych na niej zabiegów i czynności przez Gospodarstwo, a także nakłady poczynione na tę działkę (m.in. ubezpieczenie całego areału pszenicy od klęski gradobicia, ponoszenie kosztów melioracji i dozoru majątku gospodarstwa, opłacanie podatków i dzierżawy) świadczą o użytkowaniu spornych gruntów w 2004 r. Te wywody strony nie doczekały się praktycznie żadnego merytorycznego komentarza. Zgodzić należy się z organami administracji, że kwestia posiadania w omawianym czasie przedmiotowej działki ewidencyjnej została ostatecznie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, niemniej jednak słusznie akcentował pełnomocnik Gospodarstwa, iż wszystkie podnoszone w tym zakresie okoliczności powinny być badane w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, przy okazji prowadzenia oceny odnośnie dobrej wiary beneficjenta. Mogą mieć one bowiem wpływ na stanowisko co do ewentualnego pozostawania Gospodarstwa w błędzie, który to błąd usprawiedliwiały okoliczności sprawy. Tymczasem w niniejszym postępowaniu, jak już sygnalizowano, organy administracji w ogóle nie badały podnoszonych przez stronę okoliczności, pomijając zupełnie jej argumenty i nie wyjaśniając powodów tego pominięcia. Podane przez organy przyczyny zajęcia stanowiska o pozostawaniu przez Gospodarstwo w złej wierze (nieużytkowanie działki, zgłoszenie do płatności działki użytkowanej przez innego producenta rolnego), to raczej elementy ustalonego stanu faktycznego, które spowodowały wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności, a nie ocena przesłanek z art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001. Zarzucając GR "[...]" brak "dobrych intencji", nie wzięto pod uwagę, że w sprawie wniosku na 2004 r. także organ pierwszej instancji prezentował początkowo stanowisko o przysługującym Gospodarstwu statusie posiadacza gruntu, wydając w trybie wznowieniowym decyzję dnia 7 grudnia 2005 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 20 listopada 2004 r. Sugerować to może, że wyspecjalizowany organ Agencji miał problemy z wykładnią obowiązujących przepisów na tle stwierdzonego stanu faktycznego. Skoro sam organ pozostawał wcześniej w błędnym przekonaniu, że strona działa zgodnie z prawem, to w takiej sytuacji trudno zaakceptować stanowisko o braku dobrej wiary po stronie Gospodarstwa z tej przyczyny, że złożyło ono we wniosku oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności i skutkach składania fałszywych oświadczeń. Zresztą, z akt sprawy nie wynika, by strona zataiła ważne dla sprawy okoliczności lub celowo zgłosiła do płatności działki użytkowane przez innego producenta rolnego. Dokonała jedynie odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, czując się użytkownikiem dzierżawionych gruntów oraz uznając, że tylko zleca do wykonania innemu podmiotowi pewne prace na gruntach, do których posiada tytuł prawny. Nie można nie dostrzec, że skarżące Gospodarstwo wskazało na szereg okoliczności mających, jej zdaniem, usprawiedliwiać to przekonanie. Kontynuując badanie zaskarżonych decyzji zauważyć dodatkowo trzeba, że organy nie odniosły się również do zgłaszanej kilkakrotnie w postępowaniu okoliczności dotyczącej wycofania przez innego producenta wniosku o dopłaty do działki ewidencyjnej nr a na 2004 r. i pełnej znajomości tego tematu przez pracowników Agencji. Tak więc strona zmierza do wykazania, że także zachowanie organu pierwszej instancji oraz B w [...] mogło ją utwierdzić w przekonaniu, iż powinna być uznana za użytkownika spornych gruntów i że działała w zgodzie z obowiązującymi przepisami. I ta argumentacja strony powinna stać się przedmiotem rozważań organów.

Powiedziane dotąd świadczy, zdaniem Sądu, o niewypełnieniu przez organy obu instancji ustanowionego w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku wydania orzeczeń na podstawie kompletnego materiału dowodowego, następnie wszechstronnie zbadanego. Potrzeba dokonania ustaleń i oceny w całokształcie materiału dowodowego, a więc przy uwzględnieniu argumentów i zarzutów strony postępowania, wynika również z art. 80 K.p.a. Niedochowanie tych ustawowych wymogów narusza dodatkowo zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz zasadę kierowania się w postępowaniu m.in. słusznym interesem obywatela (art. 7 K.p.a.). Opisane wyżej działanie organów narusza wskazane przepisy postępowania, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach, obejmujących wpis sądowy (2000 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (3600 zł) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Końcowo, wyjaśnić przyjdzie, że w nadesłanych sądowi aktach administracyjnych znajduje się wskazany w skardze wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r. oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2009 r. W związku z tym Sąd za bezprzedmiotowe uznał żądanie dopuszczenie dowodów uzupełniających z tych dokumentów.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych przez Sąd naruszeń prawa procesowego, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.