Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2711/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2, art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z[...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej J. D. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...]czerwca 2015 r., którym uznano za bezprzedmiotowy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzono postępowanie w sprawie tego wniosku.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadził egzekucję administracyjną w stosunku do majątku osobistego W. D. oraz majątku wspólnego małżonków J. i W. D., na podstawie własnych tytułów wykonawczych.

Zawiadomieniem z 18 czerwca 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku [...]S.A. Zawiadomienie o powyższej czynności wraz z odpisami powyższych tytułów wykonawczych przesłano Skarżącej. Przesyłka po dwukrotnym awizowaniu 26 czerwca 2012 r. i 4 lipca 2012 r. została uznana za doręczoną skutecznie z dniem 10 lipca 2012 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z 12 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w O., na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. dokonał wpisu hipoteki na nieruchomości położonej w J., należącej do zobowiązanych małżonków, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Zawiadomieniami z 25 marca 2013 r. organ egzekucyjny dokonał próby zajęcia wynagrodzenia W. D. i Skarżącej oraz innych wierzytelności w firmie D.. W odpowiedzi na powyższe, w/w dłużnik zajętej wierzytelności pismami z 22 kwietnia 2013 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie istniało i nie istnieje żadne zobowiązanie niniejszej firmy do w/w osób oraz że nie są one zatrudnione w firmie D..

Zawiadomieniem z 8 maja 2013 r. skierowanym do [...]Banku dokonano próby zajęcia rachunku bankowego należącego do W.D. i Skarżącej. Dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał niniejsze zawiadomienie 15 maja 2013, z kolei do Zobowiązanego doręczono w/w zawiadomienie 20 maja 2013 r.

Pismem z 10 czerwca 2013 r. pełnomocnik Skarżącej złożył zarzuty do toczącego się postępowania egzekucyjnego, podnosząc nieistnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na brak prawomocnego doręczenia postanowień i tytułów wykonawczych do Skarżącej zgodnie z brzmieniem art. 39-49 k.p.a. oraz błąd co do osoby zobowiązanego. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o umorzenie postępowania. Postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4, na który Strona powołała się we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Wskutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...]lutego 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W postanowieniu organ nadzoru wskazał na szereg uchybień w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z [...] marca 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie własnych tytułów wykonawczych. Jako podstawę prawną wydania przedmiotowego postanowienia organ egzekucyjny wskazał art. 59 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wydał postanowienie z [...] czerwca 2015 r., którym uznał za bezprzedmiotowy wniosek z 10 czerwca 2013 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie w sprawie tego wniosku.

Wskutek wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżonym postanowieniem, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak przedmiotu rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, koncentrujących się na wskazaniu, iż organ egzekucyjny miał obowiązek zbadać wskazywane przez Skarżącą okoliczności wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że postanowienie z [...] marca 2015r. zostało doręczone na adres Pełnomocnika Skarżącej 23 marca 2015 r. Strona kwestionując poprawność wydania postanowienia o umorzeniu na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. mogła złożyć zażalenie do organu nadzoru nad prowadzoną egzekucją administracyjną. Rezygnując z prawa wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] marca 2015 r., Strona zrzekła się weryfikacji przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na bezskuteczność egzekucji, zamiast ze względu na wystąpienie okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a.

W podnoszonej przez Skarżącą w zażaleniu kwestii wykreślenia hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wierzyciel hipoteczny nie jest zobowiązany do wystąpienia z wnioskiem o wykreślenie hipoteki. Wierzyciel musi jedynie wydać dokument mogący stanowić podstawę wykreślenia hipoteki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie

• Art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, organy administracji nie podjęły żadnych czynności aby wyjaśnić okoliczności faktycznych sprawy i wyjaśnić żądania przedstawianego przez Skarżącą;

• Art. 8 k.p.a. poprzez pozostawienie bez odpowiedzi żądań i wniosków przedstawianych przez Skarżącą w toku postępowania;

• Art. 9 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia przez organy administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organ administracji odmawiając uwzględnienia żądań składanych przez Stronę, zasłonił się "bezprzedmiotowością postępowania", powołując inną podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz w ogóle nie odniósł się do wniosków Skarżącej, nie wyjaśniając tym samym przyczyn odmowy uwzględnienia żądań Skarżącej;

• Art. 77 k.p.a. gdyż organ administracji w ogóle nie zebrał i nie zbadał materiału dowodowego, który pozwoliłby uwzględnić żądania Skarżącej;

• Art. 124 § 2 k.p.a. ze względu na nie zawarcie w wydanym przez organ postanowieniu uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, stanowiącego odniesienie się do argumentacji Skarżącej.

• Art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

• Art. 59 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na rzekomą bezprzedmiotowość postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w .O z[...]czerwca 2015 r., którym uznano za bezprzedmiotowy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzono postępowanie w sprawie tego wniosku.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przyczyny bezprzedmiotowości nie zostały przez ustawodawcę skonkretyzowane, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż są to sytuacje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego przejawia się brakiem przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

W niniejszej sprawie Skarżąca 10 czerwca 2013 r. wniosła zarzuty do toczącego się postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania. Postępowanie egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. umorzył postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Natomiast postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. uznał za bezprzedmiotowy wniosek z 10 czerwca 2013 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie w sprawie tego wniosku.

Zatem w ocenie Sądu, zaskarżenie postanowienia z [...] czerwca 2015 r. o uznaniu za bezprzedmiotowy wniosek z 10 czerwca 2013 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a następnie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, sprawiło, że podnoszone zarzuty musiały okazać się bezskuteczne. Jeśli nawet postanowienia pierwszej i drugiej instancji zostałyby uchylone, to i tak pozostaje w obrocie prawnym postanowienie z [...] marca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, którego Skarżąca nie zaskarżyła.

Wszelkie podnoszone zarzuty jak konieczność rozpoznania twierdzeń zawartych w piśmie z 10 czerwca 2013 r; ustosunkowanie się do faktu, że Skarżąca nie jest i nie była stroną postępowania, kwestia wpisu do księgi wieczystej, a także wszczęcie ponownej egzekucji w przypadku ujawnienia się majątku lub źródeł dochodu – mogły okazać się skuteczne po wniesieniu zażalenia na postanowienie z [...] marca 2015 r. Skarżąca jednak nie wniosła zażalenia na to postanowienie.

Tylko bowiem w takim zażaleniu możliwe byłoby kwestionowanie prawidłowości umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a, przed zbadaniem wniosku Skarżącej o umorzenie postępowania opartego na przesłankach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a. Rezygnując z prawa wniesienia zażalenia na postanowienie z 13 marca 2015 r. Skarżąca zgodziła się na umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. i zrzekła się weryfikacji przez Dyrektora izby Skarbowej zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na bezskuteczność egzekucji.

W tej sytuacji, prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej uznał w zaskarżonym postanowieniu, że nie należało badać poprawności wydania postanowienia z [...] marca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 oraz § 2 u.p.e.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Sąd nie dopatrzył się również podniesionego w skardze naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 ani art. 124 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sprawie stan faktyczny jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości, że organy wyjaśniły wszystkie wątpliwości i wnioski Skarżącej. Zaskarżone postanowienie zawiera również wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w szczególności zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.