Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1911/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Produkcji Rolniczej "P." w C. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 roku nr [...] w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi przekazanych w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z siedzibą w T., stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia państwowemu Funduszowi Ziemi, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1982 r. nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów miasta C. i części gruntów wsi S., w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., jako grunty wykupione, stanowiące obecnie jej własność i gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi przekazanych w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż projekt scalenia części gruntów miasta C. i części gruntów wsi S.., został zatwierdzony decyzją Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r.. nr [...].

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem wynika, że scaleniem objęto m.in. grunty wykupione przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w C. z/s w T. położone na terenie miasta C., o ogólnej pow. 79,4045 ha, w tym powierzchnia gruntów szacowanych wyniosła 78,43 ha, a ich wartość 17.239,00 jednostek szacunkowych oraz grunty położone na terenie wsi S., o ogólnej pow. 46,14 ha, w tym grunty szacowane, o pow. 20,43 ha i wartości 3762,40 jedn. szacunkowych. Łącznie w miejscowościach poddanych scaleniu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w C. z/s w T. wniosła do scalenia grunty pochodzące z wykupu, o pow. 125,5185 ha, w tym grunty szacowane, o pow. 98,86 ha i wartości 21 001,40 jedn. szacunkowych.

Podniesiono, iż w wyniku scalenia w zamian za grunty wykupione wydzielono Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T. grunty położone na terenie miasta C., o ogólnej pow. 62,97 ha i wartości 13 088,90 jedn. szacunkowych oraz grunty położone na terenie wsi S., o ogólnej pow. 56,71 ha, w tym grunty szacowane, o pow. 31,00 ha i wartości 4 589,80 jedn. szacunkowych. Łącznie w miejscowościach poddanych scaleniu w zamian za grunty pochodzące z wykupu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w C. z/s w T. otrzymała ekwiwalent w postaci gruntów, o ogólnej pow. 119,68 ha, w tym grunty szacowane o pow. 93,97 ha i wartości 17 678,70 jedn. szacunkowych.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał, iż różnica wartości gruntów przed i po scaleniu, w odniesieniu do gruntów pochodzących z wykupu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., wyniosła -3 322,70 jedn. szacunkowych, co stanowi -15,82 % wartości gruntów poddanych scaleniu.

Wskazano, iż przedmiotowym postępowaniem objęto również grunty w C. przekazane przez PFZ w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., o pow. 101,3733 ha, w tym grunty szacowane, o pow. 97,56 ha i wartości 15 930,50 jedn. szacunkowych. Za wyżej wymienione grunty wydzielono grunty w C., o pow. 115,48 ha i wartości 18 758,50 jedn. szacunkowych i grunty w S., o pow. 0,56 ha i wartości 124,00 jedn. szacunkowych. Łącznie, w zamian za grunty przekazane przez PFZ w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., PFZ otrzymał ekwiwalent w gruntach, o ogólnej pow. 116,04 ha i wartości 18 892,50 jedn. szacunkowych. W związku z powyższym uznano, że różnica wartości gruntów przed i po scaleniu, w odniesieniu do gruntów przekazanych przez PFZ w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., wyniosła +2 962,00 jedn. szacunkowch, co stanowi +18,60 % wartości gruntów poddanych scaleniu.

Organ pierwszej instancji podkreślił, iż w odniesieniu do gruntów Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T. pochodzących z wykupu, różnica wartości wyniosła -15,8 %, zaś w odniesieniu do gruntów PFZ przekazanych Spółdzielni w użytkowanie, różnica wartości wyniosła +18,60 %, co w ocenie organu oznacza, iż wartości te przekroczyły ustawowo dopuszczalną tolerancję 3% ogólnej wartości gruntów posiadanych przed scaleniem, a zatem nastąpiło naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów.

Wskazano, iż w latach 90-tych w odniesieniu do gruntów, które w trakcie przedmiotowego scalenia były przekazane przez PFZ w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., wygaszono użytkowanie Spółdzielni i przekazano je do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami.

Organ pierwszej instancji za zasadny uznał zarzut dotyczący nieotrzymania ekwiwalentu za grunty wykupione przez Rolniczą Spółdzielnie Produkcyjną w C. z/s w T., o pow. 0,9745 ha, które zostały wyłączone z oszacowania, gdyż w ocenie organu grunty takie powinny pozostać w dotychczasowym stanie posiadania. Zdaniem organu zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w C. z/s w T. nabyła nieruchomości stanowiące m.in. działki nr [...], [...] i [...], zatem winny one zostać wykazane jako grunty pochodzące z wykupu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. Zaistniała sytuacja, zdaniem organu, w konsekwencji spowodowała rażące naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skarżącej Spółdzielni, że z gruntów stanowiących własność Spółdzielni wydzielono grunty pod ulice i drogi publiczne, gdy istniała możliwość wydzielenia ich z gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, każdemu z uczestników scalenia zmniejsza się przysługujący mu ekwiwalent za scalone grunty o taką jego część, której wartość szacunkowa odpowiada stosunkowi wartości szacunkowej gruntów wydzielonych na wymienione cele do wartości szacunkowej wszystkich scalanych gruntów. W ocenie organu powyższe oznacza, że zmniejszenie ekwiwalentu za grunty Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T. objęte scaleniem o taką jego część, której wartość szacunkowa odpowiada stosunkowi wartości szacunkowej gruntów wydzielonych pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych do wartości szacunkowej wszystkich scalanych gruntów nie jest rażącym naruszeniem prawa, gdyż decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. w tej kwestii nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa.

Nie zgadzając się z zakresem rozstrzygnięcia zawartego w powyższej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Spółdzielnia Produkcji Rolniczej P. w C. z/s w T. (poprzednia nazwa Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w C. z/s w T.), wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W ocenie skarżącej, we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. zwrócono się o stwierdzenie jej nieważności, ale " w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku scalenia jako ekwiwalent za wniesione do scalenia: grunty wykupione przez Spółdzielnie, grunty PFZ przekazane w użytkowanie Spółdzielni oraz grunty PFZ, co do których obecnie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Chodzi więc o grunty, które w dalszym ciągu stanowią własność Spółdzielni, Skarbu Państwa lub mienie komunalne Gminy C.".

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku Spółdzielni Produkcji Rolniczej P. w C. z/s w T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2009 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż żądanie skarżącej Spółdzielni, odnoszące się do zmiany zakresu stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. zawartego w decyzji z dnia [...] września 2009 r. nie znajduje uzasadnienia. W ocenie Ministra, brak jest bowiem w Kodeksie postępowania administracyjnego kryteriów pozwalających na odróżnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji od innych przez nią powodowanych. Podniesiono, iż organ wskazując w sentencji decyzji przesłankę pozytywną stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. nie mógł zastosować pojęcia niedookreślonego i ocennego jakim jest pojecie nieodwracalnych skutków prawnych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał za bezpodstawny również zarzut dotyczący wpisania w rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem w pozycji Dyrekcja Dróg Publicznych w K. gruntów o łącznej powierzchni 2,5810 ha, zamiast w pozycji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T.. Wskazano, iż jeżeli w ewidencji gruntów jako uprawniona do ww. gruntów wpisana była Dyrekcja Dróg Publicznych w K., to dane te winny zostać przejęte do rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem.

W konsekwencji stwierdzono, iż decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r., w odniesieniu do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., jako grunty wykupione, stanowiące obecnie jej własność i gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ przekazanych w użytkowanie skarżącej Spółdzielni, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa, rażąco narusza przepisy prawa, skutkiem czego uznano, że dotknięta jest ona wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Produkcji Rolniczej P.w C. z/s w T. zaskarżając decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. części dotyczącej ograniczenia stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. zatwierdzającej projekt scalenia miejscowości C. i S. do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, przekazanych w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T. oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ tylko do gruntów z tych dwóch pozycji rejestrowych, które obecnie stanowią własność Skarbu Państwa.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa, poprzez niezbadanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, polegające w szczególności na niedokonaniu ustaleń dotyczących przedmiotowych nieruchomości, tak w zakresie ich stanu prawnego jak i faktycznego,

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez zawężenie jego zastosowania wyłącznie do nieruchomosci obecnie stanowiących własność Skarbu Państwa, a nie wszystkich wydzielonych po scaleniu jako grunty PFZ, co do których nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, zarówno w wyniku decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia jak i następujących po niej zdarzeń prawnych.

W ocenie skarżącej Spółdzielni, z powodu, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera enumeratywnie wymienionych kryteriów, według których organ potrafiłby odróżnić zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych od innych, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie powinien zawężać przedmiotu, co do którego stwierdza nieważność wyłącznie do takiego jego zakresu, co do którego jest pewien, że nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Według skarżącej, jeżeli Minister nie mógł użyć w określeniu przedmiotu, co do którego stwierdza nieważność decyzji, że nieważność dotyczy gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, po pierwsze- jako grunty wykupione przez skarżącą Spółdzielnie, po drugie- jako grunty PFZ będące w użytkowaniu Spółdzielni, po trzecie zaś- jako grunty PFZ, wskazując, że dotyczy to wyłącznie gruntów z tych trzech pozycji, co do których do chwili obecnej decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, powinien ustalić co do których poszczególnych działek można stwierdzić nieważność decyzji. Fakt, że część nieruchomości wydzielona w wyniku scalenia jako PFZ stała się z mocy prawa mieniem komunalnym i jest nim do chwili obecnej, nie wyłącza zdaniem strony skarżącej tych nieruchomości z zakresu przedmiotu, co do którego możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji. Takie stanowisko, w ocenie skarżącej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że jeżeli nieruchomości Skarbu Państwa po skomunalizowaniu nie przeszły na własność osób trzecich, to sama komunalizacja nie powoduje powstania nieodwracalnych skutków prawnych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów miasta C. i części gruntów wsi S., w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., jako grunty wykupione, stanowiące obecnie jej własność i gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi przekazanych w użytkowanie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T., stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa.

Zaznaczyć należy, że skarga dotyczyła jedynie części decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. ograniczającej stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi, przekazanych w użytkowanie RSP w C. z/s w T. oraz do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Państwowemu Funduszowi Ziemi, które obecnie stanowią własność Skarbu Państwa.

Postępowanie dotyczące oceny decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. toczyło się w trybie nieważnościowym.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. III ARN 70/95 OSNP 1996/18/258, w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.

Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów miasta C. i części gruntów wsi S. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm. ).

Wniosek Spółdzielni Produkcji Rolniczej P. w C. z/s w T. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. dotyczył tej części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, które wykupione były przez RSP w C. z/s w T., gruntów PFZ przekazanych w użytkowanie RSP w C. z/s w T. oraz gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, co do których nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Nie kwestionując zasadności stanowiska organu co do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r., zauważyć należy, że organ ograniczył nieważność tej decyzji do części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia RSP w C. z/s w T., jako gruntów wykupionych, stanowiących obecnie własność Spółdzielni, części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ przekazanych w użytkowanie RSP w C. z/s w T. i stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa oraz części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ i stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa.

Skarżąca Spółdzielnia zakwestionowała ograniczenie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. tylko do tej części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, które obecnie stanowią własność Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, że są jeszcze grunty, które wydzielone były w wyniku scalenia PFZ, a które obecnie w wyniku decyzji komunalizacyjnych stanowią mienie komunalne, i co do których w ocenie skarżącej nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe tylko w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa przy jednoczesnym braku okoliczności, które uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji. Przepis art. 156 § 2 kpa wskazuje okoliczności, które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, mimo iż dotknięta jest ona jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Są to negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności. W przypadku ustalenia przez organ administracji publicznej, że decyzja zawiera wadę uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, a jednocześnie wystąpi jedna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności wskazanych w art. 156 § 2 kpa, rozstrzygniecie organu ogranicza się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa i wskazania przyczyny, z powodu której nie stwierdzono nieważności decyzji.

Pierwszą z przyczyn wyłączających możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 2 kpa jest upływ czasu. Przesłanka ta odnosi się do przyczyn nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 kpa.

Drugą negatywna przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest wywołanie przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. Ta okoliczność dotyczy wszystkich przesłanek wyszczególnionych w art. 156 § 1 kpa.

W doktrynie utrwalony jest pogląd, iż przez nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej należy rozumieć sytuację, w której stan prawny ustalony ostateczną decyzją organu nie może być zweryfikowany /uchylony lub zmieniony/ za pomocą środków dostępnych na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeśli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego / wyrok SN z 6 kwietnia 1995r. IIIARN 8/95 OSNP 1995/18/223/.

Sąd Najwyższy w uchwale / 7 / z dnia 28 maja 1992r. III AZP 4/92 OSNC 1992/12/211 stwierdził, że pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, występujące w przepisie art. 156 § 2 kpa, należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji.

Przechodząc na grunt naszej sprawy należy uznać, że wprawdzie organ zasadnie stwierdził, iż decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada1982 r. w części dotyczącej gruntów wydzielonych w wyniku scalenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. z/s w T. oraz Państwowemu Funduszowi Ziemi obarczona jest wadą nieważności, gdyż została w tym zakresie wydana z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, to jednak organ nie wykazał i nie uzasadnił, że w stosunku do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, a które nie stanowią obecnie własności Skarbu Państwa, zaistniały negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności wskazane w art. 156 § 2 kpa. Organ ponownie rozpatrując sprawę, w części w jakiej została uchylona zaskarżona decyzja, ustali jaki był "los" tej części gruntów wydzielonych w wyniku scalenia PFZ, a które obecnie nie stanowią własności Skarbu Państwa. Czy były w stosunku do tych gruntów podejmowane jakieś decyzje administracyjne, czy ewentualnie były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Kto i w oparciu o jakie czynności prawne obecnej jest właścicielem tych gruntów i wtedy dopiero organ ustali, czy powstały skutki prawne i na jakim etapie, o których możemy mówić, że są nieodwracalne, tzn. wykraczają poza kompetencje organu administracyjnego do ich cofnięcia.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.