Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 595/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędziowie WSA Bożena Pindel (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS lub organ) utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] r., dotyczącą odmowy umorzenia P. K. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

Skarżący P. K. we wniosku z dnia 8 listopada 2011 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, wskazując, że spłata należności spowoduje sytuację, w której nie będzie dysponował środkami finansowymi pozwalającymi na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych, podając jako przyczynę problemy zdrowotne ([...]) uniemożliwiające podjęcie dodatkowej pracy, oprócz wykonywanej w wymiarze 1/8 etatu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia

[...] r., na podstawie przepisów:

1) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej u.s.u.s.), odmówił umorzenia:

a) należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek na:

- ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...] zł (wraz z odsetkami naliczonymi na dzień 8 listopada 2011 r. oraz kosztami upomnienia),

- ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł (wraz z odsetkami naliczonymi na dzień 8 listopada 2011 r. oraz kosztami upomnienia),

b) należności z tytułu odsetek w części finansowanej przez ubezpieczonych na:

- ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...] zł,

- ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł.

2) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmówił umorzenia należności za ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenia zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł (wraz z odsetkami naliczonymi na dzień 8 listopada 2011 r. oraz kosztami upomnienia).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności oraz okoliczności określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i tym samym stwierdził brak podstaw do umorzenia należności.

Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2012 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie zadłużenia podtrzymując swoje żądania. Podkreślił, że aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej (jego miesięczne dochody wynoszą [...] zł) oraz zdrowotnej ([...]) uniemożliwiającej podjęcie dodatkowego zatrudnienia, podał także, że jest współwłaścicielem domu na podstawie umowy darowizny zawartej z siostrą, dołączając akt notarialny z dnia 2 czerwca 2010 r.

Organ II instancji decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r.

Mając na uwadze całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji organ ten stwierdził, że na podstawie art. art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia i dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przepis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. wymienia sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność i które uzasadniają ewentualne umorzenie należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog i żadna z opisanych sytuacji nie uzasadnia umorzenia należności. Organ podkreślił, że ZUS może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne, przy czym dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w powołanym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. ZUS podkreślił jednak, że dla organu podejmującego rozstrzygniecie daje to tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż decyzja dotycząca umorzenia należności ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia. Natomiast, w sytuacji braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ podejmujący decyzje na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. W ocenie organu taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, gdyż nie występuje całkowita nieściągalność zadłużenia, bowiem w stosunku do skarżącego jest aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne, co nie pozwala na stwierdzenie, że we wdrożonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponadto należności mogą zostać zabezpieczone hipoteką przymusową.

Ponadto organ II instancji uznał, że skarżący nie wykazał podstaw do umorzenia w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Aktualnie zobowiązany nie osiąga dochodów z tytułu zatrudnienia, jednak biorąc pod uwagę jego wiek, istnieje możliwość ponownego jego podjęcia, tak więc nie można stwierdzić, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, tym bardziej, iż skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu. Zdaniem organu, problemy finansowe skarżącego mają charakter przejściowy i nie wykazują tendencji pogłębiających się, posiada także majątek, z którego ZUS może dochodzić należności.

Organ podał, że skarżący nie poniósł żadnych strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, gdyż żadna z tych okoliczności nie została wskazana we wniosku oraz nie udowodnił konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Organ zwrócił uwagę, że stan zdrowia skarżącego spowodowany nadciśnieniem tętniczym, nie wskazuje na utrudnienia w wykonywaniu pracy zarobkowej. Skarżący nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, która to pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a zadłużenie nie powstało na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego, na które nie miał wpływu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji ZUS z dnia [...] r. i podtrzymał dotychczasową argumentację. Dodatkowo podał, że od dnia 31 stycznia 2012 r. została z nim rozwiązana umowa o pracę i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podkreślił ponownie, że jego wieloletnie problemy zdrowotne związane z nadciśnieniem nadal uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia i spłatę zadłużenia.

W piśmie z dnia 22 października 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę zarzucając dodatkowo zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odmowę umorzenia należności z tytułu odsetek w części finansowanej przez ubezpieczonych,

- naruszenie 28 ust.3a u.s.u.s., którego zakres określono w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę umorzenia należności za ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie.

Wskazując na tak sformułowane podstawy, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie uwzględnił jego poważnego stanu zdrowia, przez co nienależycie ocenił niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 832/10.

Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie wskazując w uzasadnieniu na dotychczasowe stanowisko organu, a ponadto zaznaczając, że skarga nie wnosi jakichkolwiek nowych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W piśmie z dnia 12 listopada 2012 r. organ zaakcentował, że stan faktyczny i prawny sprawy został wszechstronnie zbadany i nadal pozostaje w toku postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., w części utrzymującej w mocy decyzję ZUS z dnia [...] r. [...], dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a.

Decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy, co nie oznacza, że może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1876/07 oraz w Gdańsku z dnia 10 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Gd 874/08).

Przystępując zatem do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że oceniając legalność skarżonego aktu bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz stan prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanego aktu, a w takim przypadku kontrola sądowo – administracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 900/09).

W tych też granicach należy ocenić zakres odpowiedzialności skarżącego oraz możliwości umorzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przepis art. 28 u.s.u.s. stanowi:

"1. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 punkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 punkt 1, decyzję umarzającą należności z tytułu składek pozostawia się w aktach sprawy".

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, które w przepisie § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że "zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku :

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 punkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 punkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych".

W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz są też zobowiązane, na mocy art. 77 § 1 kpa, do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 u.s.u.s. i tym samym nie naruszył słusznego interesu skarżącego.

W świetle zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w momencie jej wydawania w sprawie nie zachodziła zasadnicza przesłanka umorzenia, tj. stwierdzenie całkowitej nieściągalności, w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Prawidłowo organ ustalił na dzień wydania zaskarżonej decyzji stan majątkowy skarżącego, zakres jego wydatków jak również możliwości spłaty należności, wyciągając z tych twierdzeń słuszny wniosek, iż istnieją podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślić bowiem należy, że skarżący sam wskazał (w odwołaniu od decyzji organu I instancji), iż jest współwłaścicielem ½ części zabudowanej nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] [...], w której zamieszkuje, a stanowiącej budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej wynoszącej 214 m2, oddany do użytku w 2004 r.

Ponadto podkreślenia wymaga młody wiek skarżącego (rok urodzenia 1982), co dodatkowo wskazuje na jego możliwości zarówno co do podjęcia pracy jak i spłaty ciążących na nim zobowiązań. W ocenie Sądu, w świetle przedstawione materiału dowodowego, nie może stanowić przeszkody do podjęcia zatrudnienia przez skarżącego jego stan zdrowia objawiający się nadciśnieniem tętniczym, jest to bowiem stan chorobowy, który pod kontrolą lekarską nie stanowi przeszkody w wykonywaniu pracy zarobkowej. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek zaświadczenia (orzeczenia), o chociażby częściowej niezdolności do wykonywania pracy, zatem podnoszone przez niego okoliczności nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu pozwalającego na uwzględnienie jego żądań.

Ponadto skarżący jest kawalerem i nie posiada nikogo na utrzymaniu, również te okoliczności przemawiają za słusznością wydanej przez organ decyzji.

Powyższe oznacza, że organ prawidłowo stwierdził, że w stosunku do skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek opisanych w art. 28 ust. 3 ustawy, w tym z punktu 1, 2, 4 i 4a – z przyczyn oczywistych, zaś z punktu 3, 5 i 6 w skutek ustalenia, że skarżący nadal posiada możliwości podjęcia pracy oraz posiada majątek, z którego można prowadzić skutecznie postępowanie egzekucyjne.

Słusznie również organ stwierdził brak przesłanek z art. 28 ust. 3a ustawy i przepisu powołanego wyżej rozporządzenia, skoro skarżący nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy oraz sytuację zdrowotną spłata w dłuższym okresie czasu należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych.

Zasadnie organ uznał, że skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Nie zaistniała także sytuacja wskazana w § 3 ust. 1 punkt 3 rozporządzenia, dopuszczającym umorzenie zaległości gdy przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący takich okoliczności nie wykazał.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach wielokrotnie podkreślał, że ZUS jako dysponent środków publicznych, oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. W szczególności w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 125/10 NSA przyjął, że "ustawodawca zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie, wprowadza daleko idące ograniczenia. Nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny".

Z kolei w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 181/10 NSA stwierdził, że "w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym".

Jak już wyżej wskazano, nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie odmowa ta nie ma charakteru dowolnego. W decyzji bowiem organ podał przesłanki, które zdecydowały o odmowie uwzględnienia wniosku. Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte pięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 roku, sygn. akt I SA/Bd 171/11 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 795535).

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny i nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając skarżącemu umorzenia zaległych składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Niezależnie od przedstawionej argumentacji, strona może w każdym czasie, a szczególnie w razie niekorzystniej zmiany swojej sytuacji materialnej czy osobistej, ponawiać wniosek o umorzenie zaległości. Nawiązując do argumentacji skargi wskazać trzeba, że instytucja umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne obwarowana została przez ustawodawcę szczególnymi wymogami, a Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przyznano w tym zakresie szerokie kompetencje.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.