Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 813/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 15, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. a i b, art. 11 ust. 1
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w Poznaniu decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S.S. (dalej: "strona", "producent rolny", "skarżący") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] września 2016 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013 na rok 2015 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] czerwca 2015 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. We wniosku producent rolny zadeklarował do płatności działki ewidencyjne o nr [...] położonych w województwie dolnośląskim. Gospodarstwo zostało objęte kontrolami w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] września 2016r. odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013 na rok 2015.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż nie można uznać odwołującego za samodzielnie prowadzącego działalność rolniczą, posiadającego autonomię w zakresie zarządzania swoim gospodarstwem.

Skarżący zdaniem organu uczestniczył w procesie tworzenia sztucznych warunków w celu maksymalizowania wysokości otrzymywanych płatności w różnych schematach pomocowych. W grupie tej był [...], A.J., T.K., [...], S.S., [...] oraz szereg spółek z o. o. utworzonych przez te osoby. W ocenie organu gospodarstwa tych podmiotów były ze sobą powiązane ekonomicznie, osobowo i organizacyjnie. Działki należące do strony miały być zarządzane przez powyższe osoby, które również dzierżawiły niektóre swoje działki osobom trzecim.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał bardzo szczegółowo na powiazania organizacyjne, personalne i ekonomiczne między [...] oraz szeregiem spółek z o. o. (m.in. X[...]).

Skarżący nie prowadzi aktualnie działalności rolniczej, ponieważ nie jest w stanie opłacać czynszów dzierżawnych oraz ponosić kosztów uprawy ziemi wobec nieotrzymywania płatności. Uprzednio prowadził ekologiczną uprawę roślin, a jego gospodarstwo stanowiło główne źródło utrzymania. Ponadto wydzierżawiał on działki ewidencyjne. Wszystkie czynności agrotechniczne na gruntach były wykonywane przez osoby trzecie na zasadach umowy barterowej co było spowodowane odległością do gruntu, ceną, rekomendacją innych osób jak i też wcześniejszą współpracą. Ponadto strony nie interesowało, co się dzieje z sianem zebranym i wywiezionym z poła położonego w [...], siano zebrane z działek położonych w [...] był zagospodarowane przez okolicznych rolników dla zwierząt, a soczewicą z działki w [...] rozliczał się.

Organ wskazał ponadto, że Skarżący był prezesem i udziałowcem spółki X wszelkie decyzje jej dotyczące są podejmowane w porozumieniu z innym udziałowcem, T.K.. Był także udziałowcem spółki Y.

Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na przesłanki uzasadniające tezy o tworzeniu sztucznych warunków

– powiązania osobowo – kapitałowe między powyższymi osobami i spółkami (ich pełnomocnikiem był A.J.)

- przekazywanie działek między poszczególnymi osobami i spółkami

- użyczanie parku maszynowego, zawieranie umów, zatrudnianie pracowników

- powierzchnia zgłaszana do płatności w różnych schematach pomocowych.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu podniósł, że kreowanie sztucznych warunków przez podmioty ujęte w powyższych rozważaniach nastąpiło w celu uzyskania maksymalnych kwot dofinansowania w ramach płatności.

Działanie to powodowało uniknięcie zastosowania stawek degresywnych i limitów powierzchniowych. Jak wynika natomiast z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, w przypadku stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami ustanowionymi w sektorowym prawodawstwie rolnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z tego prawodawstwa. Kwestie związane ze stwierdzeniem stworzenia sztucznych warunków odnośnie przyznania jednolitej płatności obszarowej uszczegółowione zostały w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, z którego wynikają także systemowe cele, to jest przydzielenie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów (motyw 13 preambuły). Organ ARiMR stwierdził, że kwota przyznanej płatności stanowiłaby kwotę powyżej progu 150.000 EUR wynikającego z art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013. W związku z powyższym, w ocenie organu ARiMR, wszelkie płatności, o które ubiegał się odwołujący i powiązane podmioty uznać trzeba za korzyści uzyskane w wyniku tworzenia sztucznych warunków, stąd konieczność ich odmówienia.

W skardze od decyzji organu II instancji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o stwierdzenie jej nieważności lub o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przeprowadzenie dowodów z pism wskazanych w treści skargi na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zarzucając naruszenie art. 15 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności i prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie szerszym niż miało to miejsce w postępowaniu przed organem I instancji, art. 27 ust. 1 pkt 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 § 1, art. 107 § 1 ust. 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a także art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/2005, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, pkt 15 preambuły i art. 30 rozporządzenia 73/2009 przez ich nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 36 lit. a ppkt iv i art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) (Dz.Urz. UE L 277/1 z 21.10.2005 r.) poprzez brak ich zastosowania w stosunku do skarżącego, a co za tym idzie brak przyznania wnioskowanych płatności.

W obszernym uzasadnieniu skargi reprezentujący skarżącego radca prawny stwierdził przede wszystkim, że organ II instancji przekroczył swoje uprawnienia do uzupełniającego postępowania dowodowego, co pozbawiło stronę możliwości obrony swoich praw. Organ dopuścił bowiem szereg nowych dowodów, wyręczając w tym zakresie organ I instancji. Wobec szeregu spółek nie toczyło się postępowanie dowodowe w I instancji, dopiero organ II instancji powołał się na liczne powiązania, a były to podmioty obce wobec skarżącego. Wątpliwe dla skarżącego jest zakwalifikowanie go do II konfiguracji osobowej wobec braku spokrewnienia z osobami tam wymienionymi – osobami obcymi. Skarżący swoje działki zgłasza w innych obrębach, a nawet powiatach, niż działki wymienionych podmiotów. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach z lat wcześniejszych i wskazał niezmierną ilość podmiotów, nie zawsze uzasadniając takie działanie, w tym nie wykazując w jaki sposób powiązania rodzinne, towarzyskie czy kapitałowe prowadzą do pozornego tworzenia odrębnych gospodarstw rolnych, stosując przepisy w oderwaniu od normalnych zachowań ludzkich. Skarżący wielokrotnie w toku postępowania wykazywał i wyjaśniał, że gospodarstwo rolne prowadzi samodzielnie (od 2006 r.). Pełnomocnik przedstawił również zastrzeżenia co do raportów z czynności kontrolnych. Organ nie przeanalizował również dat powstania przywołanych spółek na możliwość postawienia skarżącemu zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania i nie udowodnił skarżącemu zamiaru stworzenia sztucznych warunków. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie w oparciu o donosy, nie przeprowadzając rozprawy administracyjnej. Organ nie analizował również adresów zamieszkania i siedzib spółek. Nadto, samo stworzenie sztucznych warunków nie stanowi podstawy niedokonania płatności na rzecz beneficjentów – winno mieć ono na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu w odpowiedzi na skargę i na pismo procesowe strony wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. Skarżący domagał się przedstawienia donosów, o których wspominał Organ, w części, która dotyczy Skarżącego. Nadto podkreślił, że czynności podejmował samodzielnie, nie miał pełnomocnika, a użytkowane działki dzierżawił od osób trzecich, niezwiązanych z podmiotami wskazanymi w decyzjach Organów. Działki znajdują się również w innych miejscowościach niż osób ze wskazanych przez organ "konfiguracji osobowych".

W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. Organ stwierdził, że to liczny materiał dowodowy, a nie donosy, przyczynił się do wydania niekorzystnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia. Skarżący mógł się z nimi zapoznać w postępowaniu, z czego jednak nie skorzystał. Nadto, organ w decyzji przedstawił wyczerpująco okresy tworzenia nowych wspólnych projektów oraz przepływy nieruchomości. A.J. był nie tylko pełnomocnikiem skarżącego, ale również jego konto bankowe było wykorzystywane do obsługi spraw inicjowanych przez skarżącego, realizowanych przez ARiMR w ramach wspólnej polityki rolnej. Osoba ta była również uprzednio wspólnikiem i prezesem zarządu spółki X, w której następnie wspólnikiem i prezesem zarządu został Skarżący, zaś sam A.J. jest reprezentantem spółki od dnia wpisu do dnia dzisiejszego.

W piśmie z dnia [...] grudnia Skarżący stwierdził, że nadal nie zna donosów nt. jego osoby. Wniósł również o udostępnienie zapisów bądź sprawozdania ze spotkania dotyczącego tworzenia sztucznych warunków przez m.in. [...] i osoby wskazane w postępowaniu. Skarżący nadal nie wie, w jaki sposób kontakty ze wspólnikiem spółki i jej poprzednim prezesem zarządu mogły wpłynąć na straty Skarbu Państwa i czy stanowią jakiekolwiek przestępstwo. Pan A.J. pomagał skarżącemu wyłącznie w sprawach formalnych, natomiast nie miał wpływu na żadne istotne decyzje związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W 2015 r. skarżący nie miał żadnego pełnomocnika. Udziały w spółce nabył (i został jej prezesem) dopiero w 2014 r., natomiast swoje gospodarstwo prowadził od 2006 r. Z konta pełnomocnika skarżący skorzystał krótkoterminowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z [...] sierpnia 2017 r. nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oznaczałby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu do jakiego doszło w ramach kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżący wespół ze wskazanymi przez organ ARiMR podmiotami sztucznie stworzył warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Spór w rozważanym zakresie powstał odnośnie dochodzonych w roku 2015 przez skarżącego, jako rolnika samodzielnie prowadzącego gospodarstwo rolne, płatności rolnośrodowiskowych. Organ ARiMR przyjął, że płatności te uznać trzeba za korzyść uzyskaną w wyniku stworzenia sztucznych warunków, co implikuje – w ocenie tego organu – konieczność odmowy jej przyznania.

Wskazać należy w tym miejscu na podstawy prawne przyznawania wnioskowanych przez skarżącego płatności.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. 6 rozporządzenia nr 1307/2017 gospodarstwo rolne oznacza jednostkę wykorzystywaną do działalności rolniczej i zarządzaną przez rolnika, a sama działalność rolnicza obejmuje m. in. uprawę produktów rolnych i utrzymywanie użytków rolnych w stanie nadającym się do uprawy.

Przechodząc do rozważań nad kwestią zastosowania przez organ ARiMR, w ramach kontrolowanej sprawy, klauzuli dotyczącej przypadków obchodzenia prawa, zwrócić należy uwagę na to, że klauzula ta ujęta została w przepisach unijnych. Stosownie do art. 60 rozporządzenia 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Omawiana obecnie problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (zob. m.in. wyrok z 12 maja 1998 r., w sprawie C-367/96 Kefalas i in., dostępny na stronie internetowej: https://curia.europa.eu). Przy interpretacji regulacji przewidującej klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa sięgnąć trzeba do w wyroku TSUE z 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12 Słynczewa siła (CURIA), który odnosi się do uprzednio obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 – to jest przepisu o zbliżonym brzmieniu do aktualnego art. 60 rozporządzenia 1306/2013 – a zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W wyroku w sprawie C-434/12 Trybunał stwierdził, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Wymaga to zatem zaistnienia po pierwsze, ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny), a po drugie, woli uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (element subiektywny; pkt 29 cytowanego wyroku, zob. także wyrok TSUE z 21 lipca 2005 r., w sprawie C-515/03 Eichsfelder Schlachtbetrieb, pkt 39, CURIA). Z orzeczenia TSUE wynika, że zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności, gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku). Nie można jednak odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia (pkt 42, zob. także wyrok TSUE z 21 lutego 2006 r., w sprawie C-255/02 Halifax, pkt 75, CURIA).

Przenosząc powyższe twierdzenia na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, co następuje.

Nie budzi żadnych wątpliwości wyczerpanie przez skarżącego, działającego wespół z podmiotami wskazanymi przez organ ARiMR, przesłanek wynikających z art. 60 rozporządzenia 1306/2013 względem płatności rolnośrodowiskowych. Chociaż skarżący ubiegając się o te płatności formalnie spełnił wymogi do ich uzyskania, okoliczności te zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami wynikającymi z rozporządzeń unijnych ww.

W tym względzie organ ARiMR prawidłowo uznał, mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego w zgodzie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego, że chociaż skarżący oraz pozostałe wymienione przez ten organ podmioty formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, a więc gospodarstwa mające określonego zarządcę, i własny numer ewidencyjny to jednak gospodarstwa te pozostają ze sobą ściśle powiązane.

Wszystkie wydarzenia, które miały miejsce w roku 2015, to jest w roku, w którym skarżący ubiega się o płatności w ramach kontrolowanej sprawy stanowiły próbę dostosowania wzajemnych relacji między wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie. Podmioty te pomimo istnienia pomiędzy nimi wykazanych przez organ ARiMR, powiązań, zwłaszcza o charakterze osobowym, ekonomicznym oraz funkcjonalnym, wystąpiły do ARiMR z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności na rok 2015, działając formalnie jako samodzielni rolnicy.

Wbrew zarzutom skargi w celu uzasadnienia odmowy przyznania płatności dla skarżącego organ II instancji był zobowiązany do przedstawienia w uzasadnieniu swojej decyzji bardzo szczegółowych rozważań dotyczących całego procesu tworzenia sztucznych warunków i opisu działania wszystkich podmiotów zaangażowanych w ten proces.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał bardzo szczegółowo na powiązania organizacyjne, personalne i ekonomiczne między [...] A.J., T.K., [...], S.S. oraz szeregiem spółek z o. o. (m.in. X, [...]).

Zdaniem Sądu organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał prawidłowo i wyczerpująco na przesłanki uzasadniające tezy o tworzeniu sztucznych warunków

– powiązania osobowo – kapitałowe między powyższymi osobami i spółkami (ich pełnomocnikiem był A.J.)

- przekazywanie działek między poszczególnymi osobami i spółkami

- użyczanie parku maszynowego, zawieranie umów, zatrudnianie pracowników

- powierzchnia zgłaszana do płatności w różnych schematach pomocowych.

Odnośnie samego skarżącego organ wskazał m. in., że Skarżący nie prowadzi aktualnie działalności rolniczej, ponieważ nie jest w stanie opłacać czynszów dzierżawnych oraz ponosić kosztów uprawy ziemi wobec nieotrzymywania płatności. Uprzednio prowadził ekologiczną uprawę roślin, a jego gospodarstwo stanowiło główne źródło utrzymania. Ponadto wydzierżawiał on działki ewidencyjne. Wszystkie czynności agrotechniczne na gruntach były wykonywane przez osoby trzecie na zasadach umowy barterowej co było spowodowane odległością do gruntu, ceną, rekomendacją innych osób jak i też wcześniejszą współpracą. Ponadto strony nie interesowało, co się dzieje z sianem zebranym i wywiezionym z poła położonego w [...], siano zebrane z działek położonych w [...] był zagospodarowane przez okolicznych rolników dla zwierząt, a soczewicą z działki w [...] rozliczał się. Skarżący był nadto prezesem i udziałowcem spółki X, w której wszelkie decyzje jej dotyczące są podejmowane w porozumieniu z innym udziałowcem, T.K., a także był udziałowcem spółki Y.

Zdaniem Sądu prawidłowe i niezbędne ustalenia organu odnosiły się do powiązań rodzinnych, osobistych wskazanej wyżej grupy osób oraz ich udziału w spółkach prawa handlowego. Ich wspólnym pełnomocnikiem był A.J., który był powiązany z wieloma spółkami. Organ w uzasadnieniu szczegółowo zanalizował powiązania między tymi osobami i odniósł je konkretnie do pobieranych płatności.

Zdaniem Sądu organ poświecił osobie skarżącego w kwestionowanej decyzji stosunkowo mało miejsca, ale nie zmienia to tego, że w sprawie wydano prawidłowe rozstrzygnięcie.

Istotą dopłat ma być wspomaganie prowadzenia produkcji rolnej na danej działce i realizowanie określonego programu rolnośrodowiskowego, a nie dostarczanie jej posiadaczowi specyficznego źródła utrzymania siebie i swojej rodziny.

Jak wynika już z prawa Unii Europejskiej charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści w dużej skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5% część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR (por. motyw 13 rozporządzenia 1307/2013). Znalazło to wyraz w art. 11 ust. 1 tego rozporządzenia, który przewiduje, że państwa członkowskie zmniejszają kwotę płatności bezpośrednich, która ma zostać przyznana rolnikowi na podstawie tytułu III rozdziału 1 za dany rok kalendarzowy, o co najmniej 5% w odniesieniu do części kwoty przekraczającej 150.000 EUR.

Powyższe okoliczności faktyczne w sposób jednoznaczny potwierdzają stworzenie sztucznych warunków pomiędzy skarżącym i wskazanymi w nich podmiotami.

Nie budzi wątpliwości, że stworzenie powyższych sztucznych warunków pozostaje w sprzeczności z celami płatności rolnośrodowiskowych. Jak już wskazano powyżej, płatności tego rodzaju powinny przyczyniać się do utrzymywania gruntów rolnych w odpowiedniej kulturze rolnej przez ich posiadaczy czy właścicieli oraz do realizowania programów rolnośrodowiskowych. Chodzi o środki finansowe, które będą przeznaczane wyłącznie na cele związane z prowadzeniem produkcji rolnej na danych działkach (zakup maszyn, nawozów, wynagrodzenie ewentualnych pracowników itd.).

Powyższe pozwala bez cienia wątpliwości stwierdzić, co prawidłowo uczynił zresztą organ ARiMR, że doszło do stworzenia wskazanych sztucznych warunków w sprzeczności z celami sektorowego prawodawstwa rolnego. Jednocześnie maksymalizacja płatności rolnośrodowiskowych była zamierzona przez podmioty tworzące sztuczne warunki, w tym również skarżącego. Wynika to nie tylko z przedstawionych już powiązań pomiędzy tymi podmiotami, lecz nadto znajduje potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym.

Tym samym wykazane zostało przez organ, że miały miejsce elementy obiektywne i subiektywne świadczące o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do otrzymania płatności (zgodnie z treścią wyroku TS UE z 12 września 2013r. w sprawie C-434/12). Wskazane bowiem przez organ okoliczności:

- powiązania osobowe pomiędzy podmiotami (osobami fizycznymi i spółkami)

- formalnie odrębne gospodarstwa prowadzone przez wskazane podmioty były ze sobą ściśle powiązane,

- pozorne wydzielenie gruntów o areale gwarantującym uzyskanie maksymalnych dopłat

- faktyczne zarządzanie wydzielonymi gruntami przez grupę osób

- wykonywanie prac agrotechnicznych przy użyciu tego samego parku maszynowego

- położenie deklarowanych przez wszystkie podmioty, w tym skarżącego działek w połączeniu z (częściowym) brakiem naturalnych granic pomiędzy tymi obszarami świadczą o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do uzyskania płatności, zaś z materiału dowodowego nadto wynika, że działania skarżącego i pozostałych podmiotów miały powodować uniknięcie zastosowania stawek degresywnych.

W powyższym zakresie nie sposób skutecznie zarzucić organowi ARiMR naruszenia art. 6, art. 77, art. 80, art. 15, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz przepisów prawa materialnego wskazywanych w skardze.

Organ ARiMR z urzędu przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu zbadania kwestii stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył tak zgromadzony materiał dowodowy, w tym ten dostarczony przez skarżącego, a na podstawie jego całokształtu ocenił wskazane powyżej okoliczności faktyczne, co przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Ocena organu ARiMR w omawianym obecnie zakresie jest racjonalna, logiczna i spójna, a co najważniejsze znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Skarga i zawarte w niej twierdzenia stanowią w istocie wyłącznie polemikę z tak dokonaną oceną, jednakże przez sam fakt niezgadzania się z nią przez skarżącego nie można wysnuć wniosku o istotnym naruszeniu przez organ ARiMR przepisów procesowych w rozważanym obecnie zakresie.

Nie zasługują na uwzględnienie wnioski dowodowe. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie brak jest natomiast istotnych wątpliwości, których wyjaśnieniu mogłyby posłużyć przedstawione przez skarżącego dowody.

Organ ARiMR nie dopuścił się także naruszenia art. 60 rozporządzenia 1306/2013, właściwie stosując ten przepis wobec zaistnienia wszelkich wynikających z niego przesłanek w sytuacji dochodzenia przez skarżącego w roku 2015 płatności rolnośrodowiskowych.

Na podstawie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, w przypadku stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami ustanowionymi w sektorowym prawodawstwie rolnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z tego prawodawstwa.

Nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skargach wnioski dowodowe. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie brak jest natomiast istotnych wątpliwości, których wyjaśnieniu mogłyby posłużyć przedstawione przez skarżącego dowody. Podkreślenia przy tym wymaga, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanych spraw mają okoliczności odnoszące się do roku 2015, bowiem to za ten rok skarżący dochodzi w ich ramach płatności.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.