Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2026/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 31
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 221, art 3 par 2, art 57
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skarg Fundacji L. z siedzibą w W. i C. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 3 (trzecim) i 4 (czwartym); II. orzeka, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie pierwszym orzeczenia nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego C. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Starosty [...] w z dnia [...] lipca 2009r.

w części dotyczącej odmowy wydania zezwolenia na odzysk odpadów i w tym zakresie skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W punktach 2,3 i 4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138§1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienia i odmówiło dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji społecznych: Z., C., Fundacji L.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że decyzja w zaskarżonej części nie zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym, w pozostałej zaś części decyzja z uwagi na niezłożenie odwołania stała się ostateczna. W myśl bowiem art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach wynika, że starosta wydaje zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów po zasięgnięciu opinii burmistrza właściwego ze względu na miejsce prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. zaopiniował wniosek negatywnie w części dotyczącej ilości ustabilizowanych komunalnych odpadów ściekowych oraz pozytywnie w części dotyczącej wykorzystania gleby. Postanowienie to zostało jednak uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji decyzja w tym zakresie zdaniem samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogła się ostać, gdyż nie zapadło jeszcze ostateczne postanowienie organu współdziałającego.

Uzasadniając swoje stanowisko odnośnie uchylenia postanowień i odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji społecznych Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że zgodnie z art. 31 k.p.a. o możliwości uczestnictwa organizacji społecznej na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym decyduje zaistnienie następujących przesłanek: statutowego celu działalności i względy interesu społecznego. Przy czym przesłanki te musza być spełnione łączenie. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celem i zakresem działalności organizacji społecznej, a przedmiotem sprawy administracyjnej. Uczestnictwo organizacji społecznej musi być ponadto uzasadnione interesem społecznym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w. motywowało, że w rozpatrywanej sprawie dopuszczenia Fundacji L., C. oraz Z. dotyczyło postępowania o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i magazynowania oraz transportu odpadów.

Wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie Z. wywodziło, że podyktowane jest to celami statutowymi organizacji i koniecznością ochrony terenów zieleni i interesu społecznego w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Starosta [...] dopuścił Z. do udziału w postępowaniu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dopuszczenie do udziału w sprawie Z. było nieuzasadnione, albowiem nie istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działalności organizacji społecznej. Zgodnie z §6 statutu celem Stowarzyszenia jest działanie wspomagające wszechstronny rozwój społeczności miasta Zielonka i poprawa standardu życia jego mieszkańców. Paragraf 7 precyzuje sposób realizacji celów Stowarzyszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w katalogu wymienionych działań nie mieści się uczestnictwo w postępowaniach. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenie może działać na rzecz ochrony środowiska, ochrony zwierząt i promować ekorozwój, jednak tylko poprzez powoływanie doraźnych i organizowanie różnych grup obywatelskich działających na rzecz konkretnych inicjatyw mieszkańców w tym zakresie.

C. uzasadniając swój wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie stwierdziło, że znajduje on uzasadnienie w statutowych celach organizacji jest podyktowany koniecznością ochrony znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów cennych przyrodniczo i interesu społecznego w tym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Starosta [...] dopuścił C. do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego również w przypadku tej organizacji nie istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że co prawda celem organizacji jest ochrona przyrody na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, jednak wskazane w § 7 formy działalności Stowarzyszenia nie uzasadniają jego występowania w charakterze strony w postępowaniach takich, jak postępowanie o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i magazynowania oraz transportu odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, że zgodnie z §7 pkt 10 statutu Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez występowanie jako strona, ale tylko w przypadkach naruszenia przepisów dotyczących ochrony zwierząt i roślin, a także ich siedlisk. Skoro statut organizacji społecznej w sposób wyczerpujący formułuje działania mające służyć realizacji zawartych w nim celów, to zadaniem organu brak jest podstaw do rozszerzania katalogu tych działań, a wymienione cele winny być odczytywane łącznie z przewidzianymi w statucie środkami ich realizacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie istniały podstawy uzasadniające dopuszczenie do udziału w sprawie C.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Fundacja L. uzasadniła dopuszczenie do udziału w postępowaniu, faktem, że działalność wskazana we wniosku może oddziaływać na projektowany obszar NATURA 2000, co jest uzasadnione celami statutowymi organizacji, którymi są miedzy innymi: powstrzymanie degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym lub bioróżnorodność i powstrzymanie nadmiernej ekspansji człowieka kosztem degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym lub bioróżnorodności. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. organizacja ta została dopuszczona do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na odzysk i transport odpadów. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie do udziału w sprawie Fundacji L., albowiem nie istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Co prawda celem Fundacji jest powstrzymanie degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym lub bioróżnorodności i powstrzymanie nadmiernej ekspansji człowieka kosztem degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym lub bioróżnorodności, jednak wskazane w § 6 statutu formy działalności Fundacji nie uzasadnią dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Paragraf 6 pkt 7 statutu stanowi, że Fundacja może uczestniczyć w granicach dozwolonych prawem, w postępowaniach sądowych lub administracyjnych, ale tylko w zakresie postępowań dotyczących naruszeń norm prawnych z zakresu ochrony środowiska naturalnego. Zatem skoro statut organizacji społecznej w sposób wyczerpujący formułuje działania mające służyć realizacji zawartych w nim celów, to zadaniem organu brak jest podstaw do rozszerzania katalogu tych działań, a wymienione cele winny być odczytywane łącznie z przewidzianymi w statucie środkami ich realizacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie istniały podstawy uzasadniające dopuszczenie do udziału w sprawie Fundacji L.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję w zakresie punktu 3 wniosło C. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi C. wywodziło, że cel statutowy należy rozumieć szeroko. W ocenie skarżącej przepis art. 31 k.p.a. nie formułuje wymogu, aby organ oceniając zasadność dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu oceniał także formy działalności organizacji w kontekście przedmiotu postępowania. Stowarzyszenie wywodziło, że jej cele statutowe uzasadnią udział w postępowaniu, gdyż ustawa o odpadach wchodzi w zakres prawa ochrony środowiska. W ocenie skarżącej za jej udziałem w postępowaniu przemawia także interes społeczny.

Decyzję w zakresie punktu 4 zaskarżyła Fundacja L. wnosząc o uchylenie lub zmianę w tym zakresie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Fundacja wywodziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało wykładni rozszerzającej art. 31 §1 pkt 2 k.p.a., albowiem wskazało na wynikające ze statutu Fundacji formy jej działalności, które w ocenie organu nie uzasadniają dopuszczenia

Fundacji do udziału w sprawie. Zdaniem skarżącej brak jest w tym przepisie przesłanki polegającej na tym, aby także formy działalności organizacji społecznej warunkowały dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium odwoławcze zakwestionowało istnienie obydwu przesłanek określonych w art. 31 k.p.a. przy czym nie wykazało motywów oceny braku przesłanki odnośnie interesu społecznego. Odnosząc się do przesłanki dotyczącej konieczności istnienia merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej, skarżąca stwierdził, iż jest ona contra legem, gdyż przepis art. 31§1 pkt 2 k.p.a takiej przesłanki nie przewiduje. Ponadto Fundacja wywodziła, że wykazała w swym wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania z celami statutowymi organizacji społecznej. Ponadto Fundacja podniosła, że nie sprzeciwia się działalności prowadzonej przez D. S. tylko jej lokalizacji.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podniósł, że skoro pierwsza z przesłanek uzasadniająca dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie nie została spełniona, nie było konieczności analizowania przesłanki interesu społecznego.

W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2009r. D. S. wniósł

o odrzucenie skarg oraz o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu. Uczestnik wywodził, że z powodu braku decyzji udzielającej mu zezwolenia ponosi wielomilionowe straty. Skargi organizacji społecznych nie zmierzają zaś do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części, która odnosi się do zasadniczego przedmiotu postępowania. W ocenie uczestnika celem organizacji społecznych jest takie przedłużenie postępowania, aby uniemożliwić przystąpienie do odbioru urobku ziemi z budowy II linii metra w W. Uczestnik wywodził, że działania podejmowane przez organizacje społeczne mogą być inspirowane przez jego konkurentów.

Zdaniem uczestnika skarga Fundacji L. podlega odrzuceniu z uwagi na nieuiszczenie wpisu stałego, gdyż została podpisana przez prezesa, który jest

jednocześnie radcą prawnym, a skoro tak to na zasadzie art. 221 P.p.s.a winien on opłacić wpis stały bez wezwania.

Ponadto uczestnik wywodził, że skargi obydwu organizacji społecznych są niedopuszczalne z powodu braku środka w postaci skargi na rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w II instancji w przedmiocie odmowy dopuszczenia tych organizacji do udziału w postępowaniu. Zdaniem bowiem uczestnika postanowienia Starosty [...] o dopuszczeniu do udziału w sprawie były niezaskarżalne, gdyż nie przysługiwały na nie zażalenia. Na rozstrzygnięcie organu II instancji w tym zakresie zażalenie nie przysługuje. Uczestnik wywodził, że organizacjom społecznym nie przysługuje legitymacja skargowa, gdyż od czasu wydania decyzji przez organ II instancji nie miały one już statusu strony.

Ponadto z ostrożności procesowej D. S. wywodził, że argumentacja podniesiona w skargach nie zasługuje na uwzględnienie. Uczestnik stwierdził, że organ I instancji nie wykazał żadnego interesu społecznego, który miałby podlegać ochronie w wyniku dopuszczenia aż trzech organizacji do udziału w postępowaniu. Działanie uczestnika zaś nie prowadzi do degradacji lub powstania negatywnych zmian w środowisku naturalnym bowiem w stosunku do terenu, na którym prowadzona jest inwestycja takie zmiany już zaszły przed przystąpieniem do realizacji instalacji do odzysku odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy

i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja ta narusza przepisy postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za zasadny należy uznać zarzut podniesiony przez obydwie skarżące organizacje społeczne, a dotyczący naruszenia dyspozycji art. 31 §1 pkt 2 k.p.a. W myśl zacytowanego przepisu organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przy czym pamiętać należy, że cele te musza być spełnione jednocześnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako podstawę swojego rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie C. i Fundacji L. podało, że statuty obydwu organizacji społecznych nie przewidują takiej formy działalności, która pozwalałaby uczestniczyć tym podmiotom w postępowaniu administracyjnym. Organ wywodził, że w przypadku C. jej statut przewiduje występowanie jako strona, ale tylko w przypadkach naruszenia przepisów dotyczących ochrony zwierząt i roślin, a także ich siedlisk. W przypadku zaś Fundacji L. statut pozwala na uczestniczenie w postępowaniach sądowych i administracyjnych, ale tyko w zakresie postępowań dotyczących naruszeń norm prawnych z zakresu ochrony środowiska naturalnego.

A co za tym idzie w ocenie organu II instancji statuty tych organizacji wyraźnie zakreślają ramy ich uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych,

a postępowaniem mającym charakter opisany w ich statutach nie jest postępowanie z zakresu odzysku, magazynowania i transportu odpadów.

Powyższe stanowisko organu całkowicie pozbawione jest słuszności. Przepis art. 31 §1 pkt 2 operuje pojęciem celi statutowych organizacji, i to one a nie formy ich realizacji określone w statucie determinują możliwość dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym. Określenie "cel statutowy" organizacji społecznej oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji zapisanych w statucie ( por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Piotr Przybysz, Wydanie 4, Lexis Nexis Warszawa 2007 s. 126.). Należy wyraźnie podkreślić, że przesłanka w postaci formy realizacji celów statutowych, nie jest uwzględniona w art. 31 k.p.a. Powoływanie się więc na powyższą okoliczność jako podstawę uzasadniającą odmowę dopuszczenia organizacji do udziału w sprawie nie może być aprobowane. Nie można akceptować

stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w takim zakresie w jakim uzależnia posiadanie tych uprawnień od redakcji statutu. Statut bowiem nie może ograniczać mocy wiążącej art. 31 k.p.a. Źródłem prawa w postępowaniu administracyjnym nie jest bowiem statut lecz ustawa ( por. wyrok NSA z 13 maja 2009r., II OSK 815/08).

Zwrócić należy uwagę, że celem działania C. zgodnie z §6 statutu jest ochrona przyrody, a w szczególności obszarów podmokłych wraz z charakterystycznymi gatunkami roślin i zwierząt, opracowanie i wdrażanie planów renaturyzacji i ochrony czynnej tych terenów, podtrzymywanie ich użytkowania w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju oraz edukacji w zakresie ochrony przyrody. Nie można więc w takim razie przyjąć, że cele statutowe tej organizacji nie uprawniają jej do udziału w sprawie przedmiotem, której jest kwestia dotycząca transportu, magazynowania i odzysku odpadów.

Analogiczna sytuacja występuje w odniesieniu do F., której celem działania jest powstrzymanie degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym lub bioróżnorodności , powstrzymanie nadmiernej ekspansji człowieka kosztem degradacji oraz negatywnych zmian w środowisku naturalnym oraz bioróżnorodności. Powyższy zakres działalności jak najbardziej wpisuje się w charakter i powiązanie zarówno prawne jak i faktyczne ze sprawą będącą przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego ( por. wyrok WSA z 31 lipca 2008r., II Sa/GI 198/08). Zauważyć należy, że organizacje społeczne, których celem statutowym jest ochrona środowiska, korzystają ze szczególnej legitymacji procesowej, jeśli więc działanie takiej organizacji mieści się w ramach jej statutowej działalności to niepodobna odmówić takiej organizacji przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym ( por. wyrok NSA z 11 ,marca 2008r., II OSK 191/07, LEX nr 468727).

Przepis art. 31 k.p.a. nie definiuje drugiej przesłanki, która musi być spełniona kumulatywnie, aby dopuścić organizację społeczną do udziału w sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że interes ten należy rozumieć jako działanie dla dobra społecznego i w obronie jego praw. Taką działalność z całą pewnością prowadza organizacje społeczne, których celem jest ochrona środowiska naturalnego.

Okoliczności powyższe przesądziły, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zaskarżonym zakresie nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Odnosząc się do stanowiska zawartego w piśmie procesowym D. S. z dnia 23 grudnia 2009r. stwierdzić należy, że nie jest ono w żadnym punkcie uzasadnione. Pozamerytoryczne zarzuty dotyczące długości postępowania w sprawie nie mogą być wzięte przez Sąd pod rozwagę, uczestnik skorzystał bowiem z przysługującego mu prawa zaskarżenia postanowień o dopuszczeniu organizacji społecznych do udziału w sprawie, a obowiązkiem organu II instancji jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było rozpoznanie tych środków zaskarżenia.

Twierdzenie skarżącego, iż skoro Fundacja L. reprezentowana jest przez prezesa, który z zawodu jest radcą prawnym, a co za tym idzie obowiązany był do uiszczenia wpisu stałego od skargi, a skoro tego nie uczynił to środek ten podlegał odrzuceniu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Zgodnie z art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Analizie więc podlega czy przepis ten dotyczy osób wykonujących powyższe zawody bez względu na to czy są stroną postępowania ( występują we własnej sprawie) czy też działają jako pełnomocnik strony i zobowiązane są zgodnie z obowiązującymi ich przepisami i etyce zawodowej obowiązki swoje wykonywać w sposób jak najbardziej prawidłowy. Analizując przepisy prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnym zauważyć należy, że przepis ten posługuje się pojęciem adwokata i radcy prawnego w art. 35, który wymienia kto może być pełnomocnikiem strony. Żaden przepis powyższej ustawy nie różnicuje pozycji stron z uwagi na wykonywany przez nie zawód. Sytuacja tak z całą pewnością prowadziłaby do naruszenia zasady równości podmiotów postępowania. Skoro przepisy dotyczące opłat skonstruowane są w ten sposób, że nakładają obowiązek wezwania strony do uiszczenia opłaty, a jedynie art. 221 P.p.s.a nakłada obowiązek samodzielnego uiszczenia opłaty stałej przez adwokata lub radcę prawnego to należy, obowiązek ten odnieść do fachowego pełnomocnika, a nie strony, która jednocześnie zawód taki wykonuje, a nie występuje w sprawie jako

pełnomocnik. Nie korzysta też w tym przypadku z możliwości samodzielnego wniesienia środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna, która objęta jest tak zwanym przymusem adwokackim. W sytuacji, gdyby interpretować ten przepis tak jak uczynił to wnioskodawca, to każdorazowo wnoszący skargę miałby obowiązek podać wykonywany przez siebie zawodów, aby przepis ten mógł być prawidłowo stosowany. Treść skargi regulowana jest przepisem art. 57 P.p.s.a., który nie nakłada na stronę obowiązku podanie wykonywanego przez siebie zawodu.

Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej kwestii ma w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczność, że przepis art. 221 P.p.s.a. został uchylony mocą ustawy z dnia 12 lutego 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 36, poz. 196 z dnia 10 marca 2010r), z chwilą więc wejścia w życie ustawy, to jest z dniem 10 kwietnia 2010r. powyższa regulacja prawna nie będzie już obowiązywać.

Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przy wnoszeniu skargi do sądu I instancji strona, będąca adwokatem lub radcą prawnym, jeśli nie działa we własnej sprawie z pomocą profesjonalnego pełnomocnika, winna być traktowana, jak strona działająca bez adwokata lub radcy prawnego. W konsekwencji stwierdzić należy, że przepis art. 221 p.p.s.a., nie ma zastosowania do adwokatów i radców prawnych, którzy przed sądem I instancji występują w swych własnych sprawach ( por. postanowienie NSA z 23 września 2008r., I OSK 1124/08, LEX 493897).

Pozbawione słuszności jest również stanowisko skarżącego, iż organizacjom społecznym nie przysługiwała legitymacja skargowa, gdyż orzeczenie organu

I instancji o dopuszczeniu do udziału w sprawie było niezaskarżalne, a co za tym idzie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym zakresie nie podlegało rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku wniesienia skargi, a ponadto organizacje społeczne mogły działać na zasadach strony tylko do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie

z art. 31§2 k.p.a. na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału

w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. W sytuacji więc, gdy rozstrzygnięcie jest dla organizacji społecznej pozytywne nie przysługuje jej ten środek zaskarżenia. Jednakże strona postępowania administracyjnego nie będąca organizacja społeczną nie jest pozbawiona możliwości kwestionowania takiego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Uprawnienie takie daje jej dyspozycja art. 142 P.p.s.a. zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Z możliwości takiej skorzystał uczestnik D. S., w wyniku czego zażalenie to zostało rozpoznane przez organ II instancji. Nie można zgodzić się z twierdzeniem uczestnika, że rozstrzygniecie to jest ostateczne i nie podlega kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zwrócić należy uwagę, że wydane ono zostało w toku instancji, w wyniku zażalenia złożonego przez podmiot uprawniony to jest uczestnika postępowania administracyjnego. Skoro został wyczerpany tok instancji

i na postanowienie to w myśl art. 142 P.p.s.a. przysługiwał środek zaskarżenia to należy przyjąć, iż skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była dopuszczalna w myśl art. 3§2 P.p.s.a. Uprawnionym zaś do jej wniesienia były organizacje społeczne, których prawo do udziału w sprawie zostało zakwestionowane poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu kończy postępowanie w sprawie dla tej osoby, która wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. A zatem, postanowienie takie mieści się w katalogu postanowień kończących postępowanie, o których mowa, w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skoro tak, to podlega kontroli sądowej ( por. postanowienie NSA z 24 września 2008r.,II OSK 1258/08, wyrok NSA z 4 kwietnia 1999r., IV SA 1628/97, LEX nr 46778).

Odczytując odymienie ten przepis dochodziłoby do sytuacji w której organizacja społeczna ma prawo wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedynie wtedy, gdy niekorzystne rozstrzygnięcie zapadło przed organem I instancji i zostało utrzymana w toku postępowania przez organ odwoławczy. W sytuacji zaś zaistniałej w rozpoznawanej sprawie organizacja społeczna byłaby takiego prawa pozbawiona, a więc byłaby w gorszej sytuacji, niż gdyby to organ I instancji nie dopuścił jej do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Takie działanie faktycznie pozbawiałoby tego podmiotu prawa do sądu i byłoby sprzeczne z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r. nr 61, poz. 284).

Postępując bowiem zgodnie z zasadą rzetelnego procesu każdej ze stron musi zostać przyznana rozsądna możliwość przedstawienia swej sprawy na warunkach, które nie stawiają danej strony w znacząco mniej korzystnym położeniu, niż strony przeciwnej (por. wyrok ETPC z 17 lutego 2009r., 34030/07, Jałowiecki v. Polska).

Biorąc pod rozwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.