Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 628/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

M. K., zwana dalej "stroną", wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. w dniu 21 listopada 2011 r. wpłynęło pismo strony z prośbą o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W piśmie strona opisała swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną oraz powody powstania zaległości w płaceniu składek.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] dnia [...] r. postanowił :

I. nie umarzać należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 124 070,62 zł, w tym:

1. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 12/1999-04/2005, 06/2005-05/2006,07/2006-12/2007 w kwocie - 43 008,75 zł,

2. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 04/2001-04/2005,06/2005-05/2006,07/2006-12/2007 w kwocie - 11 208,68 zł,

z tytułu składek na FP za okres 12/1999-04/2005, 06/2005-05/2006, 07/2006-

12/2007 w kwocie - 6 518,19 zł,

z tytułu odsetek za zwłokę liczonych na dzień 22.11.2011 r.

w kwocie - 62 441,00 zł,

koszty upomnienia w kwocie - 894 zł,

II. nie umarzać należności w łącznej kwocie 163 664,46 zł, za zatrudnionych pracowników w tym:

1. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika za okres 12/1999-04/2005 w kwocie - 39 065,88 zł,

z tytułu odsetek za zwłokę od składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na dzień 22.11.2011r. w kwocie - 58 047 zł,

z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 22.11.2011r. od składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie - 66 551,58 zł.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji opisał przebieg postępowania i zgromadzone w sprawie dowody. Wywiódł, że należności wymienione w sentencji decyzji zostały wykazane z uwzględnieniem przepisów dotyczących przedawnienia. Zacytował znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawne art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem". Stwierdził, że co do części należności było prowadzone przez naczelnika urzędu skarbowego postępowanie egzekucyjne, które zostało zakończone wydaniem w dniach 26 stycznia 2005 r., 11 maja 2005 r., 12 sierpnia 2008 r. i 29 grudnia 2011 r. postanowień o stwierdzeniu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wskazał, że co do tych należności zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności opisana w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy. Jednakże działając na zasadzie uznania administracyjnego postanowił odmówić umorzenia, ponieważ: 1) analiza zaległości wskazuje, że obejmują głównie zadłużenie za zatrudnionych pracowników, 2) była to świadoma strategia pozwalająca na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego, 3) strona jest współwłaścicielką w 3/16 części nieruchomości o pow. 0,079 ha, która nie była dotychczas przedmiotem egzekucji. Organ podał, że podjął działania zmierzające do założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości w celu wszczęcia egzekucji z tego składnika majątku. Następnie opisał sytuację finansową i zdrowotną strony, oceniając ją jako trudną, ale nie kwalifikującą się do przypadków pozwalających na umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy ze względu na przysługujący stronie tytuł prawny do nieruchomości. Z tych samych względów organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności w oparciu o przesłankę ważnego interesu strony, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zmianami).

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym szczegółowo opisała swoją tragiczną sytuację życiową, problemy zdrowotne, niepełnosprawność, problemy zdrowotne męża, trudną sytuację finansową oraz powody powstania zaległości związane z pozbawieniem jej lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą - pomimo poczynionych bardzo kosztownych nakładów na ten lokal. Wskazała, że objęcie nieruchomości postępowaniem egzekucyjnym pozbawi jej niedołężną i schorowaną siostrę środków do życia, a nieruchomość jest zrujnowana i nie przedstawia praktycznie żadnej wartości majątkowej. Nieformalnie przekazała ją siostrze. Podniosła zarzut przedawnienia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] r. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, przytoczył znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy: ustawy, rozporządzenia oraz art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw. Podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie niezasadności zarzutu przedawnienia. Stwierdził, że nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności zadłużenia, ponieważ zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych, a strona: 1) jest współwłaścicielką nieruchomości, na której można dokonać zabezpieczenia hipotecznego, 2) uzyskuje dochody ze stosunku pracy, 3) figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właścicielka samochodów z 1980 r., 1981r. i 1999 r. (kasacja tych pojazdów nie została udowodniona dokumentami).

Przechodząc do oceny przesłanki ważnego interesu strony przedstawił sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną strony. Wskazał, że działalność gospodarcza została zlikwidowana z dniem 29 stycznia 2008 r. Gospodarstwo domowe składa się z pięciu osób; strona mieszka z mężem, dorosła córką i dwójką małoletnich wnuków. Strona uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę na całym etacie w A w C.. Raport pracodawcy za miesiąc listopad 2011 r. wykazuje wysokość poborów w kwocie 1.564,50 zł, a za miesiąc grudzień 2011 r. w kwocie 1.512 zł. Od stycznia 2012 r. strona przebywa na zwolnieniu lekarskim. Na dochody badanego gospodarstwa składają się ponadto: świadczenie rentowe współmałżonka w wysokości 728,18 zł brutto oraz pobory córki. Budżet gospodarstwa domowego zasilają nadto świadczenia MOPS-u (miesięcznie kwotą 305,44 zł) oraz bezzwrotne pożyczki z zakładu pracy i (zgodnie z oświadczeniem strony) darowizny od rodziny. Organ ustalił, że łączne miesięczne dochody gospodarstwa kształtują się na poziomie 3179,90 zł netto czyli ok. 635,98 zł na członka rodziny. Stwierdził, że oszacowane przez IPiSS minimum socjalne dla gospodarstwa 5-osobowego wyniosło w 2010 r. 737,30 zł a zatem dochód badanego gospodarstwa znajduje się poniżej przyjętej granicy. Niemniej jednak uzyskiwane środki pieniężne gwarantują zakup dóbr służących do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowo - konsumpcyjnych (w tym dokonanie niezbędnych opłat na łączną kwotę 405,30 zł i realizację kosztów leczenia w kwocie 550 zł) oraz egzystencję na poziomie "minimalnego dobrobytu". Wywiódł, że nie można stwierdzić, że strona jest dotknięta ubóstwem rozumianym jako trwałe zagrożenie egzystencji poprzez permanentny brak dochodów i możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślił, iż w marcu 2012 r. strona osiągnie wiek emerytalny a zatem w związku z możliwością ubiegania się o należne świadczenie należy domniemywać, że istnieje szansa na poprawę sytuacji materialnej w badanym gospodarstwie domowym. Organ stwierdził, że sytuacja zdrowotna strony nie wywiera bezpośredniego wpływu na wywiązanie się ze spłaty zobowiązań składkowych. Podane przez stronę schorzenia (tj. m.in. depresja, schorzenia kręgosłupa, nadciśnienie) nie pozbawiają strony możliwości podjęcia zatrudnienia. Zgodnie z orzeczeniem z dnia 30 czerwca 2011 r. strona jest osobą niepełnosprawną, jednakże nie ma ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji i nie wymaga stałej opieki ze strony osób trzecich. Ponadto pomimo częstych zwolnień lekarskich, stosunek pracy nie został rozwiązany, a zatem nadal, pomimo wspomnianych dolegliwości, strona uzyskuje dochód pozwalający na m.in. pokrycie kosztów leczenia. W toku postępowania dowodowego nie przedstawiono dokumentów potwierdzających konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorymi członkami najbliższej rodziny, a w szczególności nad współmałżonkiem chorym na nowotwór płuc. Konkludując, wywiódł, że analiza złożonych dokumentów w świetle przesłanki ważnego interesu strony potwierdza, że warunki finansowe i materialne jakie strona przedstawia nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że strona nie dysponuje możliwościami spłaty zadłużenia. Po zbadaniu i ocenie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej strony organ wskazał, że nie ma podstaw do twierdzenia, aby stan którejkolwiek z nich stwarzał symptomy przejawiających się lub pogłębiających się trudności, z uwagi na które spłata należności w dłuższym okresie nie byłaby możliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 30 w związku z art. 28 ustawy i w związku z § 3 rozporządzenia poprzez odmowę umorzenia należności z tytułu składek podczas, gdy powyższe normy prawne taką możliwość przewidują,

2) przepisów postępowania: art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej umorzenia należności wbrew słusznemu interesowi strony oraz interesowi społecznemu – ze wskazaniem na tragiczną sytuację życiową, zdrowotną, materialną i finansową strony oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego dokumentującego tę tragiczną sytuację, która uzasadnia umorzenie należności z tytułu składek.

Strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając wyżej opisane zarzuty i żądania obszernie opisała powody powstania zaległości. W szczególności podkreśliła, że przez dwa lata – wraz z synem K. K. - prowadziła remont lokalu wynajętego z zamiarem świadczenia usług gastronomicznych. Pochłonęło to ogromne pieniądze, bo lokal był zdewastowany. Powstałe wtedy długi zmusiły ją do sprzedania domu. W 2005 r. została wyeksmitowana z tego lokalu, a nakłady nie zostały jej zwrócone. Syn nie wytrzymał psychicznie sytuacji i 22 czerwca 2005 r. popełnił samobójstwo; zginął tragicznie po otrzymaniu anonimowego telefonu – w niewyjaśnionych okolicznościach. Podała, że miała ciężkie załamanie nerwowe, leczy się w poradni zdrowia psychicznego, ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Cierpi na nadciśnienie tętnicze, ma zawroty głowy, zaawansowane zwyrodnienie kręgosłupa, nie może wykonywać ciężkiej pracy, ma poważne problemy z chodzeniem. U męża zdiagnozowano nowotwór płuc i jest w trakcie leczenia. Wielokrotnie korzystała z zapomóg MOPS-u i pomocy rodziny. Stwierdziła, że w świetle powyższych okoliczności, w sprawie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności składkowych. Potwierdziła, że formalnie jest współwłaścicielką nieruchomości, którą faktycznie użytkuje jej niedołężna siostra, ale nieruchomość jest zdewastowana, zrujnowana i nie przedstawia praktycznie żadnej wartości majątkowej. Natomiast nie posiada żadnych pojazdów samochodowych – pojazdy, które organ wymienia w decyzji, dawno zostały "zezłomowane". Podkreśliła, że w sprawie niewątpliwie występuje również przesłanka ważnego interesu zobowiązanej. Nadto doszło do przedawnienia należności.

W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, podtrzymał w pełnym zakresie argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Podkreślił uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oraz ciążące na organie obowiązki egzekwowania tych należności. Nie zgodził się z zarzuconym w skardze naruszeniem przepisów postępowania.

Przy piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. strona przysłała do Sądu kserokopię świadectwa pracy, z którego wynika, że jej stosunek pracy ustał w dniu 31 października 20012 r. (umowa na czas określony) oraz kserokopię dokumentacji medycznej. Podała, że czeka na operację kończyn dolnych, bo ma poważne problemy z poruszaniem się.

W tym miejscu wskazać jeszcze trzeba, że w wyniku rozpatrzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych opisanego wyżej wniosku strony o umorzenie należności składkowych, została także wydana decyzja Nr [...] z dnia [...] r., którą organ – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. oraz na podstawie art. 28 ust. 3a i art. 30 ustawy - organ umorzył: 1) postępowanie w sprawie umorzenia składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek oraz 2) postępowanie w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika tych składek. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Postępowanie zainicjowane skargą na decyzję Nr [...] z dnia [...] r. toczy się w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I SA/Gl 629/12.

Na rozprawie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona nią decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Z przedłożonych przez organ administracji akt wynika, że sprawa toczy się w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne strony – ubezpieczonej, będącej równocześnie płatnikiem tych składek oraz składek zatrudnionych przez stronę pracowników w części finansowanej przez płatnika tych składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia ze względu na brak przesłanki całkowitej nieściągalności składek oraz ze względu na nie wystąpienie w sprawie uzasadnionego przypadku umorzenia w sytuacji, gdy całkowita nieściągalność nie występuje. Stan faktyczny sprawy w oparciu, o który została wydana skarżona decyzja został już wyżej szczegółowo przedstawiony i nie będzie powtarzany w całości. W dalszej części uzasadnienia jego elementy będą przywoływane wyłącznie w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej przez organ subsumcji. Stan faktyczny jest między stronami sporny wyłącznie w zakresie oceny dowodowej zgromadzonych materiałów, w kontekście istnienia przesłanek umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 28 ust. 1 – 4 ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (ust. 2). Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (ust. 3).

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3a). Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (ust. 3b). Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (ust. 4).

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wydanego na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Stosownie do art. 32 ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Z cytowanych przepisów prawnych wynika, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o odmowie umorzenia składek, jeżeli w sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek umorzenia. Jeżeli natomiast chociażby jedna z ustawowych przesłanek umorzenia składek występuje w sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzeka w granicach uznania administracyjnego.

Zasadą jest, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może (ale nie jest zobowiązany) umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli zachodzi przesłanka całkowitej ich nieściągalności. Natomiast w sprawie z wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, organ może (ale nie jest zobowiązany) umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zachodzi jedna z dwóch ustawowych przesłanek umorzenia: 1) przesłanka całkowitej nieściągalności składek lub 2) przesłanka uzasadnionego przypadku umorzenia występującego pomimo braku całkowitej nieściągalności.

Przesłanka całkowitej nieściągalności została przez ustawodawcę zdefiniowana poprzez sformułowanie katalogu zamkniętego przypadków całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 ustawy). W sytuacji, gdy wystąpi przynajmniej jeden z przypadków wymienionych w katalogu organ wydaje decyzję uznaniową, (która w okolicznościach rozpoznawanej sprawy może być decyzją umarzającą lub decyzją odmawiającą umorzenia) z uwzględnieniem zasad sformułowanych w art. 7 k.p.a.; jeżeli natomiast w sprawie nie występuje żaden z tych przypadków, organ nie jest uprawniony do umorzenia w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis prawa materialnego upoważniając wyraźnie organ administracji do działania na zasadzie uznania, jednocześnie przyznaje temu organowi możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia. Norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Możliwość ta powinna zostać zdeterminowana wyważeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 7 k.p.a. nie ustala hierarchii wskazanych interesów ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą obydwa te interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich. "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym przypadku interesu publicznego nad indywidualnym podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej" (wyrok SN z dnia 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93, OSNCP 1994, nr 9, poz. 181). W wielu orzeczeniach NSA (podobnie jak i doktryna) wypowiedział się przeciwko dominacji interesu społecznego. Przełomowy charakter w tym względzie miał wyrok z dnia 11 czerwca 1981 r. (SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Prawidłowe zastosowanie zasad uznania administracyjnego wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Okoliczność, iż postępowanie toczy się na wniosek strony nie zwalnia organu administracji z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego również z urzędu, a nie tylko w oparciu o dowody wnioskowane, czy dostarczone przez stronę.

Natomiast formułując drugą z przesłanek; przesłankę uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności, ustawodawca odesłał do rozporządzenia wykonawczego, zobowiązując Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w tym rozporządzeniu przesłanek uzasadniających umorzenie, w oparciu o przesłankę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. W rozporządzeniu wskazano, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny - formułując katalog trzech przypadków, które zalicza się do uzasadnionych przypadków umorzenia. Jest to katalog otwarty, co oznacza możliwość umorzenia również w sytuacji, gdy nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w rozporządzeniu, ale istnieje przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, który ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Trzeba podkreślić, że w przypadku dozwolonego prawem umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności składek, ustawodawca – inaczej niż w przypadku przesłanki całkowitej nieściągalności – kształtuje ciężar dowodu, podkreślając obowiązek aktywności dowodowej zobowiązanego.

Nadto mocą przepisu szczególnego, art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zmianami) Zakład może umarzać należności z tytułu składek:

1) na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r.,

2) na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r.

- pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Również w tym przypadku decyzja ma charakter uznaniowy, a przesłankę umorzenia stanowi ważny interes zobowiązanego.

Decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA, sygn. akt I SA/Gd 1507/00). Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że organy obydwu instancji zasadnie przyjęły, że należności z tytułu składek objętych przedmiotowym postępowaniem nie uległy przedawnieniu. Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji i zaakceptowana w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie, analiza norm regulujących instytucję przedawnienia oraz przepisów intertemporalnych jest prawidłowa. Nadto w sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia w związku z toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi.

Dokonując natomiast analizy zaskarżonej decyzji z punku widzenia opisanych wyżej wymogów proceduralnych postępowania wyjaśniającego oraz zasad stosowania uznania administracyjnego, Sąd stwierdza, iż proces stosowania prawa został przez organ przeprowadzony wadliwie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niepełny, a organ nie podjął niezbędnych czynności celem zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Część twierdzeń organu ma charakter arbitralny, nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego albo stanowi wynik jego nieprawidłowej oceny. W konsekwencji skarżone rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Obowiązki organu prowadzącego postępowanie dowodowe określają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisy cytowanego już art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada praworządności zawarta w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w innych przepisach k.p.a.; w tym w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Obowiązek wyczerpującego i rzetelnego zebrania materiału dowodowego związany jest z sytuacją procesową organu administracji publicznej, który jest "gospodarzem" postępowania i posiada duże uprawnienia w zakresie ukształtowania tego postępowania. W szczególności organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Natomiast obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego polega na dokładnym zapoznaniu się z tym materiałem, ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Negatywne konsekwencje zaniedbania należących do organu czynności dowodowych nie mogą obciążać strony. Wykonanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego winno odbywać się z uwzględnieniem norm wynikających z przepisów prawnych o charakterze proceduralnym.

Sąd, orzekając w granicach zakreślonych wyżej szczegółowo opisanym stanem faktycznym i prawnym sprawy, stwierdza, że zaskarżona decyzja uchybia przepisom proceduralnym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy uzasadniających uznanie wyżej wymienionych należności za całkowicie nieściągalne, co jest warunkiem koniecznym ich ewentualnego umorzenia. Organ nie analizował poszczególnych przesłanek; konkluzja ma charakter zbiorczy.

Sąd stwierdza, że zasadnie organ ocenił, że przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 4a ustawy nie wystąpiły w sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdza, że organ nie wykazał, że w sprawie nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności określone w: art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy (całkowita nieściągalność zachodzi, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa), art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy (całkowita nieściągalność zachodzi, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję) i art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy (całkowita nieściągalność zachodzi, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne).

Organ wskazał, że postanowieniami z dnia [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. umorzył prowadzone wobec majątku strony postępowanie egzekucyjne za okres 12/1999; 01/2004-07/2004; 08/2004-11/2004; 12/2004-09/2007; 10/2007-12/2007. Wywiódł, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak majątku, w stosunku do którego można skierować egzekucję nie jest dla Zakładu podstawą do całkowitej rezygnacji z szansy odzyskania zaległych składek. Artykuł 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi bowiem, iż wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż strona pozostaje w stosunku pracy i uzyskuje z tego tytułu dochody. Pomimo, iż osiągany dochód nie jest wysoki istnieje możliwość zastosowania określonych ustawą procedur egzekucji nieopłaconych zobowiązań składkowych. Z uwagi na prowadzoną obecnie przez Dyrektora Oddziału ZUS egzekucję z prawa majątkowego strony stanowiącego wynagrodzenie za pracę w stosunku do należności składkowych za sierpień 2007 nie można stwierdzić ostatecznych rezultatów podjętych działań. Za istotny uznał także fakt, że pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej strona pozostaje współwłaścicielem majątku obejmującego udział w 3/16 części nieruchomości, położonej w Z., gmina J., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0790 ha bez wyodrębnionej księgi wieczystej. Wskazał, że przedstawiony stan majątkowy pomimo swego przeznaczenia egzystencjalno - bytowego stanowi przesłankę nie pozwalającą na podjęcie pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Kluczowym dla organu jest fakt podjęcia działań zmierzających do założenia dla w/w nieruchomości księgi wieczystej, dokonania zabezpieczenia hipotecznego przedmiotowych należności i z uwagi na wysokość długu strony rozważenia możliwości wdrożenia egzekucji z tego składnika majątku. Ponadto wskazał, że strona figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właścicielka samochodów marki: Daewoo Polonez Truck z 1999 r., Syrena R20 z 1981 r. oraz Żuk Ali z 1980 r., a oświadczenia o kasacji w/w pojazdów nie zostały poparte dokumentami i nie można tej okoliczności uznać za wystarczająco udowodnioną.

Sąd stwierdza, że bezspornym jest, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. umorzył – i to czterokrotnie - prowadzone wobec majątku strony postępowanie egzekucyjne, ze względu na brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; ostatnio 29 grudnia 2011 r., tzn. niecałe trzy miesiące przed wydaniem skarżonej decyzji. Powyższe wskazuje, iż w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy. Organ wywodził, że nastąpiła zmiana sytuacji strony pozwalająca na obalenie istnienia tej przesłanki. W szczególności organ wskazywał na przepis art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Owego ujawnienia majątku czy źródeł dochodu organ dopatrywał się w tym, iż: 1) strona jest współwłaścicielką nieruchomości, 2) jest właścicielką pojazdów samochodowych, 3) podjęła pracę i istnieje możliwość prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę.

Z akt sprawy wynika, że co najmniej od 2007 r. wierzyciel posiadał informację, że strona jest współwłaścicielką nieruchomości i konsekwentnie podejmował decyzje, że nie będzie wnioskował o egzekucję z tej nieruchomości, ponieważ nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, a wielkość udziału strony w nieruchomości nie gwarantuje zaspokojenia wierzyciela (uzasadnienie postanowienia z [...] r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz odręczna adnotacja na piśmie z dnia 11 października 2007 r. podpisana przez Naczelnika Wydziału). Nie znajduje więc oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenie organu, że doszło do ujawnienia przedmiotowego majątku. O tym że strona jest właścicielką pojazdów samochodowych organ również wiedział co najmniej od 2008 r. – stan fizyczny i prawny samochodów został omówiony we wskazanym postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Natomiast wynagrodzenie za pracę strona pobierała od stycznia 2011 r., a ostatnie umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 29 grudnia 2011 r. Nadto organ nie wyjaśnił dlaczego odstępuje od własnej wcześniejszej negatywnej oceny możliwości prowadzenia egzekucji podanych składników majątkowych. Nie wykazał również, że jest prawnie dopuszczalne - w świetle zasad ochrony przed egzekucją, ustanowionej przez ustawodawcę na rzecz wynagrodzeń za pracę - prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia za pracę pobieranego przez stronę.

Sąd stwierdza, że – z powodów wyżej wskazanych - żadnej z podniesionych przez organ okoliczności, nie można uznać za obalającą istnienie przesłanki całkowitej nieściągalności składek określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5.

Przedstawiona wyżej argumentacja organu mająca uzasadniać zbiorczo, że nie występuje w sprawie żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności składek na ubezpieczenia nie stanowi podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że pomimo zaprzestania prowadzenia działalności istnieje majątek, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 3) oraz że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6). Prezentowana przez organ ocena możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji jest arbitralna i dowolna, diametralnie różna od oceny wcześniej przez wierzyciela (organ) formułowanej i odmienna od ustaleń organu egzekucyjnego. Sąd stwierdza, że organ nie wykazał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6 ustawy.

Z powodów szczegółowo opisanych Sąd stwierdza, że postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy zachodzi chociażby jedna z przesłanek całkowitej nieściągalności składek na ubezpieczenia społeczne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasad postępowania administracyjnego, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazuje, że orzekając ponownie w sprawie organ będzie obowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności składek określone w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 ustawy. Badanie powyższych przesłanek winno odbyć się z poszanowaniem dla wyżej opisanych aksjologicznych uwarunkowań działania organu. Organ jest uprawniony i zobowiązany do podejmowania wszelkich zgodnych z prawem działań zmierzających do egzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Posiada uprawnienia wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak w postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek posiada status organu, który zobowiązuje do przeprowadzenia procesu stosowania prawa w sposób odpowiadający zasadom działania praworządnego. Nie spełnia takiego standardu wywodzenie niekorzystnych dla strony twierdzeń z ogólnikowych i hipotetycznych rozważań dotyczących stanu majątkowego strony bez odniesienia ich do realiów. Nie jest także zgodne z tym standardem gołosłowne wywodzenie, iż strona posiada majątek umożliwiający egzekucję (z niekorzystnymi dla strony konsekwencjami tego twierdzenia) w sytuacji, gdy przez kilka lat organ nie podjął żadnych działań mających na celu przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, a wręcz uznawał ją za bezcelową. Organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia stanu majątkowego strony i ewentualnie innych osób zobowiązanych do spłaty należności, oceniając ten stan majątkowy pod kątem rzeczywistej możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji.

Odnosząc się do postępowania dowodowego na okoliczność występowania w sprawie drugiej z przesłanek umorzenia składek: Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, Sąd stwierdza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, a ocena tego materiału dowodowego ma charakter arbitralny i dowolny. Postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wywodził, że strona i jej najbliższa rodzina nie są dotknięci ubóstwem; że egzystują na poziomie "minimalnego dobrobytu". Nadto sytuacja może ulec poprawie, ponieważ strona osiągnie wiek umożliwiający uzyskanie świadczeń emerytalnych. Wywodził także, że sytuacja zdrowotna strony nie wywiera bezpośredniego wpływu na wywiązanie się ze spłaty zobowiązań składkowych. Podane przez stronę schorzenia (tj. m.in. depresja, schorzenia kręgosłupa, nadciśnienie) nie pozbawiają strony możliwości podjęcia zatrudnienia.

Sąd wskazuje, że strona w okresie od 2008 r. do 2011 r. 92 razy korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej; w tym wielokrotnie na dożywianie. Jest objęta systematyczną pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. (dane wynikające z dokumentów zgromadzonych przez organ). Otrzymywała również zapomogi z zakładu pracy. Posiada orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe. Stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od września 2008 r. Jest zdolna do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne. Wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych. Zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zostało uzasadnione koniecznością czasowej lub częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Strona leczy się w poradni zdrowia psychicznego, choruje na depresję, nadciśnienie, zaawansowane schorzenie kręgosłupa, ma problemy z chodzeniem; a jej mąż choruje na nowotwór płuc.

Sąd stwierdza, że dokonana przez organ ocena materiału dowodowego zgromadzonego na okoliczność istnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanej – w rozumieniu przepisu § 3 rozporządzenia, jest arbitralna i dowolna. Nie spełnia wyżej opisanych wymogów i standardów aksjologicznych. Orzekający Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06, zgodnie z którym interes publiczny nie powinien być rozumiany, jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Biorąc pod uwagę, że strona już obecnie korzysta ze środków pomocowych, trudno przyjąć, że wyegzekwowanie od niej zaległych należności, nawet jeżeli byłoby realnie możliwe dzięki egzekucji z emerytury (którą strona może w przyszłości otrzymać), może pozostawać w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany do dokonania wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w podanym zakresie, z uwzględnieniem oceny prawnej dokonanej przez Sąd.

Tej samej argumentacji organ użył w celu uzasadnienia, że w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu zobowiązanej określona w art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Sąd stwierdza, że organ nie ujawnił w stosunku, do jakich należności składkowych stosował wskazany przepis. W ponownie prowadzonym postępowaniu winien ustalić zakres stosowania tego przepisu, a wynik jego zastosowania uzasadnić w sposób pozwalający na ocenę prawidłowości prowadzenia procesu stosowania prawa.

Nadto Sąd wskazuje, że organ rozdzielił orzekanie w sprawie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na dwie odrębne sprawy administracyjne. W decyzji podlegającej ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy. Natomiast w decyzji podlegającej ocenie Sądu w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą akt I SA/Gl 629/12, organ w stosunku do tych samych składek umorzył postępowanie stwierdzając jego bezprzedmiotowość w zakresie orzekania w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy. Sąd stwierdza, że organ naruszył przepis art. 104 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ w tej samej sprawie administracyjnej, co do tego samego jej przedmiotu, w jednej decyzji rozstrzygnął sprawę co do istoty, a w drugiej decyzji rozstrzygnął w inny sposób kończący sprawę w danej instancji (umorzył postępowanie). Znajdujące w sprawie przepisy nie dają podstaw do wydawania odrębnych orzeczeń co do poszczególnych przesłanek umorzenia tych samych należności składkowych. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wyżej opisane naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w sentencji wyroku.