Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1644/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]lutego 2012 r., znak: [...]; umarzającej wszczęte na wniosek I. K. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. T. oraz W. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacyjną centralnego ogrzewania, wewnętrzną i zalicznikową instalacją elektryczną, przyłączem wodociągowym oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe z przyłączem kanalizacyjnym na działce o nr ew. [...] w [...], zmienionej decyzją Starosty [...]z dnia [...].08.2010r., znak: [...]; w zakresie lokalizacji projektowanego budynku mieszkalnego, wydłużenia przyłącza wodociągowego i zalicznikowej instalacji elektrycznej oraz lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Pismem z 9 sierpnia 2010 r. -sprecyzowanym na wezwanie organu pismem z 26 sierpnia 2010 r.- I. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] lutego 2010 r. Wskazała, że jest właścicielką działki nr [...], która sąsiaduje z działką nr [...], i powinna być uznana za stronę w sprawie, a została przez organ pominięta. Nie miała w związku z tym wglądu do akt sprawy i może jedynie przypuszczać, iż nowy obiekt usytuowany jest na działce nr [...] w odległości mniejszej - od granicy jej nieruchomości - niż wymagana prawem. Dodała, że inwestorzy w kwietniu 2009 r. naruszyli posiadanie części jej działki burząc płot drewniany będący granicą pomiędzy działkami nr [...]i [...], zajęli część jej gruntu i wybudowali płot betonowy. W związku z tym, przeciwko inwestorom toczy się postępowanie o naruszenie posiadania części jej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w [...]. Zarzuciła w tym zakresie organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie ww. okoliczności i nie zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...]. Podniosła również, iż mapy wydawane przez Starostwo (na potrzeby niniejszej sprawy o pozwolenie na budowę) zawierają błędy i dlatego nie mogą być wykorzystywane w postępowaniu administracyjnym.

W dniu [...] października 2010 r. Wojewoda [...] (po rozpatrzeniu ww. wniosku I. K. o stwierdzenie nieważności) wydał decyzję, którą na podstawie art. 157 § 1 i 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2010 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rzpatrzeniui odwołania I. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 720/11 uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd uznał, iż w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie jest stroną postępowania. Obowiązkiem organów administracji było zbadanie interesu prawnego skarżącej, a tego rodzaju czynności winny być przeprowadzane po wszczęciu postępowania. W postępowaniu tym organ powinien nadto uwzględnić wszystkie okoliczności podnoszone przez skarżącą, a w szczególności naruszenie przez inwestorów posiadania części działki należącej do Ireny Kołacz (działka nr ew. [...] ) oraz prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., którym Sąd nakazał M. T. i W. T. przywrócenie na rzecz powódki I. K. posiadania przygranicznego pasa gruntu pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] oraz zakazał pozwanym (inwestorom) prowadzenia wszelkich prac budowlanych w tym obrębie.

Orzekając po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]lutego 2012 r., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o pozwoleniu na budowę, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dalszych wywodach uzasadnienia organ wyjaśnił, iz z projektu zagospodarowania działki - sporządzonego na kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej, uaktualnionej przez uprawnionego geodetę, przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...].09.2009r. z adnotacjami: niniejsza mapa może służyć do celów projektowych, granice działki przyjęto z ewidencji gruntów - wynika, że budynek mieszkalny na działce nr [...] jest usytuowany ścianą z otworami w odległości 5 m od granicy z działką nr [...] . Schody zewnętrzne w budynku mieszkalnym, które są usytuowane od strony działki nr [...] , znajdują się w odległości 2 m od tej granicy, Ponadto z projektu zagospodarowania działki wynika, iż szambo projektowane na działce nr [...] jest usytuowane 18,5 m od granicy działki nr [...] , także przyłącza wody i kanalizacji zlokalizowane są na działce nr [...]. Z zestawienia powyższych danych jednoznacznie wynika, że takie usytułowanie projektowanego budynku nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu działki nr [...], nalezącej do skarżącej.

Realizując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ podał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nakazano pozwanym M. T. i W. T. przywrócenie na rzecz powódki I. K. posiadania przygranicznego pasa gruntu pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...], położonymi w miejscowości [...] , gmina [...]. Sąd nakazał jednocześnie wydanie opisanego pasa gruntu powódce oraz zakazał pozwanym przechodu, przejazdu przez tę część nieruchomości, a także prowadzenia wszelkich prac budowlanych w jej obrębie.

Z analizy dokonanej przez organ, po naniesieniu obszaru opisanego w wyroku wynika, że na obszarze tym znajduje wsie fragment utwardzenia terenu przewidziany w projekcie zagospodarowania działki nr ew. [...] – na której usytuowany został budynek mieszkalny jednorodzinny.

Dalej organ wskazał, że decyzja Starosty [...] , o której stwierdzenie nieważności wnosi I. K., została wydana dnia [...] lutego 2010 r., natomiast wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt. [...] orzekający o przywróceniu posiadania opisanego pasa gruntu na działce nr [...], zapadł w dniu [...] listopada 2010 r., tj. po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyrok o przywrócenie posiadania nie reguluje stosunków własności między stronami, nie może stanowić podstawy do zmiany przebiegu granicy między działkami, reguluje tylko kwestie stanu taktycznego a nie prawnego działek.

W sprawie przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...] w [...] wypowiedział się [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z dnia [...] września 2011 r., w której stwierdził, iż wyrok w sprawie o naruszenie posiadania nie przesądza o stanie prawnym nieruchomości i przebiegu ich granic. Stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] wynika z aktów własności ziemi nr [...] i [...], aktów notarialnych oraz ksiąg wieczystych. Stan ujawniony obecnie w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z tym stanem prawnym. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę I. K. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

W świetle powyższego, w ocenie organu, I. K. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., gdyż nie wykazała się interesem prawnym. Obligowało to do umorzenia, wszczętego na jej wniosek postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję I. K. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie jest stroną , postępowania;

2. naruszenie postanowień prawomocnego wyroku sygn. akt [...]Sądu Rejonowego w [...];

3. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja objęta decyzją znajduje się w odległości zgodnej z przepisami prawa. Ponadto dojazd do budynku przedstawiony na mapie zagospodarowania terenu przebiega przez teren należący do działki nr ew. [...];

4. naruszenie art. 7 ,8, 9 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego tj. nie ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w odwołaniu;

Zdaniem skarżącej doszło także do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...], którą umorzono, wszczęte na wniosek I. K., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w [...], zmienionej decyzją tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Podkreślenia wymaga, że organy administracji orzekały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 720/11, którym Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą wszczęcia, na wniosek I. K., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r.

Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W przywołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ administracji do rozważenia interesu prawnego skarżącej I. K. po wszczęciu, na jej wniosek, postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności naruszenia przez inwestorów posiadania części jej działki nr ew. [...], a także ocenę dołączonej do wniosku o pozwolenie na budowę mapy do celów projektowych, wykonanej po tym fakcie (tj. po naruszeniu posiadania części działki nr [...]).

Obowiązkiem organu była także ocena jakie znaczenie dla ustalenia interesu skarżącej ma prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., którym Sąd nakazał pozwanym M. T. i W. T. przywrócenie na rzecz powódki I. K. posiadania przygranicznego pasa gruntu pomiędzy działkami na ew. [...] i [...].

W związku z tak sformułowanymi wytycznymi wyroku stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organy administracji z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wykonały wszystkich wiążących zaleceń Sądu.

Umarzając, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., wszczęte na wniosek I. K., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., wskazano na brak interesu prawnego skarżącej do zainicjowania takiego postępowania.

Stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu.

Z poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela wynika, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy na wniosek podmiotu nieuprawnionego wszczęto postępowanie, w tym nieważnościowe.

Ustalenie braku legitymacji wnioskodawcy stanowi wówczas podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119, wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99 niepubl.).

W niniejszej sprawie brak było jednak podstaw do umorzenia postępowania z powodu braku po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego.

Przede wszystkim stwierdzić należy i okoliczność ta jest w sprawie niesporna, że projekt zagospodarowania działki nr [...], na której ma być realizowana inwestycja, przewidywał częściowe utwardzenie gruntu – drogę dojazdową na pasie gruntu, na którym wyrokiem Sądu Rejonowego w Staszowie przywrócono I. K. posiadanie. O ile zgodzić można się z organem administracji, że przywrócenie posiadania nie reguluje stosunków własności między stronami i nie może stanowić podstawy do zmiany przebiegu granicy między działkami nr ew. [...] i [...], gdyż reguluje tylko kwestie stanu faktycznego, to Sąd nie podziela stanowiska organu, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę legitymacji procesowej I. K..

Przypomnieć w związku z tym należy, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tegoż orzeczenia. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. W niniejszej sprawie skarżąca wywodzi swój interes prawny z faktu znajdowania się jej nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji z uwagi na zaprojektowanie drogi dojazdowej do budynku mieszkalnego na części działki, w stosunku do której zapadło orzeczenie Sądu Rejonowego w [...].

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, skarżąca wykazała się realnie istniejącą potrzebą ochrony prawnej co oznacza, ze organ nie mógł umorzyć postępowania zamykając jej drogę do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego – art. 105 § 1 k.p.a., Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.