Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 786/99
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2001-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 23
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Dla uznania wydatków na reprezentację za koszt uzyskania przychodu nie wystarczy, że mieszczą się one w limicie określonym w art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Przede wszystkim wydatek taki musi pozostawać w związku przyczynowym z uzyskaniem przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, a ponadto musi być prawidłowo udokumentowany.

Wydatek danej osoby fizycznej na zakup odpowiedniej odzieży osobistej nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej, gdyż jego poniesienie uwarunkowane jest głównie innymi względami, aniżeli uzyskiwanie przychodu z tej działalności. Wydatki na zakup odzieży mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w ramach wydatków na reprezentację, jeżeli podatnik wykaże, że odzież ta utraciła charakter odzieży osobistej np. z uwagi na opatrzenie jej dla grupy pracowników cechami charakterystycznymi dla firmy jak barwa, krój, logo itp.

TEZY

Dla uznania wydatków na reprezentację za koszt uzyskania przychodu nie wystarczy, że mieszczą się one w limicie określonym w art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Przede wszystkim wydatek taki musi pozostawać w związku przyczynowym z uzyskaniem przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, a ponadto musi być prawidłowo udokumentowany.

Wydatek danej osoby fizycznej na zakup odpowiedniej odzieży osobistej nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej, gdyż jego poniesienie uwarunkowane jest głównie innymi względami, aniżeli uzyskiwanie przychodu z tej działalności. Wydatki na zakup odzieży mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w ramach wydatków na reprezentację, jeżeli podatnik wykaże, że odzież ta utraciła charakter odzieży osobistej np. z uwagi na opatrzenie jej dla grupy pracowników cechami charakterystycznymi dla firmy jak barwa, krój, logo itp.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Katarzyny i Wacława M. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 20 maja 1999 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20.05.1999 r. (...) Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Katarzyny i Wacława M. od decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z dnia 17.02.1999 r. w przedmiocie określenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., uchyliła decyzję organu podatkowego I instancji w części określającej zaległość w kwocie 923,60 zł oraz odsetki od tej zaległości i obniżyła zaległość w tym podatku do kwoty 577,80 zł.

Izba Skarbowa prawo strony skarżącej do dokonania odpisu amortyzacyjnego od zakupionego środka trwałego aparatu telefonicznego Panasonic o wartości nieprzekraczającej kwoty 2.000 zł stosownie do par. 5-8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (...) /Dz.U. nr 7 poz. 34 ze zm./, zgodnie z którym podatnik mógł dokonać odpisu amortyzacyjnego jednorazowo w miesiącu oddania do używania środka trwałego.

W pozostałej części Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego, uznając za zasadne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków : na abonament telefoniczny w związku z korzystaniem przez podatnika z telefonu domowego dla celów prowadzonej działalności gospodarczej ze względu na brak związku przedmiotowego wydatku z uzyskaniem przychodów z prowadzonej działalności w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, na zakup okularów leczniczych na łączną kwotę 923,56 zł z uwagi na to, że powołana wyżej ustawa nie przewiduje rozróżnień podmiotowych z uwagi na sytuację indywidualną podatnika i wydatku na zakup garnituru zaksięgowanego w koszty reprezentacji i reklamy. W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, że wydatki na zakup odzieży takiej jak buty, koszule garnitur są wydatkami typowo osobistymi, a nie wydatkami na reprezentację i reklamę i nie mogą być kwalifikowane jako koszty działalności gospodarczej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Izba Skarbowa nie znalazła także podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ podatkowy I instancji przepisów art. 180 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa podnosząc, że wszystkie zgłaszane dowody, w tym także oświadczenie strony, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 19.08.1998 r., były przedmiotem analizy opracowanej po zakończeniu postępowania podatkowego.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając organom podatkowym naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 23 i art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie skarżących zaliczenie wskazanych wyżej wydatków do kosztów uzyskania przychodu jest uzasadnione w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przy uwzględnieniu prowadzonej przez skarżącego działalności kancelarii notarialnej. Skarżący podkreślili, że wykonywanie zawodu notariusza wymaga dbałości o wygląd, będącej jednym z czynników zdobycia zaufania klienta i zawarcia kontraktu. Kwota wydatkowana na zakup garnituru, nie przekraczająca określonego ustawą limitu, stanowi w tej sytuacji jako wydatek na reprezentację koszt uzyskania przychodu. Za wydatki mieszczące się w kosztach uzyskania przychodu skarżący uznają także wydatek na okulary lecznicze, niezbędne do prowadzenia działalności i koszt domowego abonamentu telefonicznego, wykorzystywanego również dla celów prowadzonej działalności. Obniżenie kosztów o wymienione wydatki stanowi zdaniem skarżących, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Koszt domowego abonamentu telefonicznego jest bezwzględnie związany z posiadaniem telefonu domowego, a nie z prowadzoną działalnością gospodarczą, bez względu na charakter rozmów prowadzonych z aparatu domowego rozmów /prywatny czy związany z prowadzoną działalnością/. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że koszt domowego abonamentu telefonicznego ponoszony jest w celu osiągnięcia przychodów z tej tylko przyczyny, że z domowego aparatu telefonicznego skarżący prowadził rozmowy związane z prowadzoną działalnością. Nie można natomiast wykluczyć możliwości uznania za koszt uzyskania przychodu kosztu rozmów związanych z działalnością gospodarczą, prowadzonych z domowego aparatu telefonicznego, jeżeli podatnik udokumentowałby wysokość wydatków z tego tytułu.

Również wydatek na okulary lecznicze jest wydatkiem wynikającym ze stanu zdrowia podatnika. Konieczność korzystania z okularów ze względu na stan zdrowia także przy wykonywaniu prowadzonej działalności, nie uzasadnia zaliczenia wydatku na nie do kosztów uzyskania przychodów. Określone w przepisach podatkowych warunki ponoszenia obowiązków podatkowych, są warunkami obiektywnymi i bez wpływu na ich ustawowy zakres pozostaje indywidualna życiowa /zdrowotna/ sytuacja podatnika. Sytuacje takie uwzględniane są w przepisach dotyczących ulg podatkowych. Obowiązujące w analizowanym roku podatkowym przepisy przewidywały ulgi w postaci odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne, ale tylko przez podatników będących osobami niepełnosprawnymi, lub podatników, na których utrzymaniu pozostawały osoby niepełnosprawne /rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 35 poz. 173 ze zm./. Przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 6 marca 1995 r. w sprawie określenia rodzajów przyrządów i pomocy naukowych, których zakup uprawnia do odliczenia poniesionych wydatków od dochodu /Dz.U. nr 25 poz. 132/, obowiązującego w 1996 r., nie wymieniają w wykazie przyrządów i pomocy naukowych okularów. Wobec powyższego nie uwzględnienie wydatku na okulary lecznicze przy określeniu zaległości w podatku dochodowym nie narusza prawa.

Sąd podziela również stanowisko organów podatkowych co do braku podstaw do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatku na zakup garnituru. Dla uznania wydatków na reprezentację za koszt uzyskania przychodu nie wystarczy, że mieszczą się one w limicie określonym w art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przede wszystkim wydatek taki musi pozostawać w związku przyczynowym z uzyskaniem przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, a ponadto musi być prawidłowo udokumentowany.

Zakup odzieży, a w tym spodni, koszul i kurtek, stanowi wydatek związany w ogóle z faktem funkcjonowania danej jednostki w życiu społecznym. Niezależnie zatem od zagadnienia prowadzenia działalności gospodarczej, każda osoba musi nabywać i posiadać bieliznę i ubrania, które zużywają się przez sam fakt funkcjonowania danej osoby w życiu społecznym. Dlatego też zakup tych rzeczy stanowi spełnienie zwykłych, normalnych potrzeb danej osoby fizycznej niezależnie od tego, czy prowadzi ona działalność gospodarczą. Wydatek danej osoby fizycznej na zakup odpowiedniej odzieży osobistej nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej, gdyż jego poniesienie uwarunkowane jest głównie innymi względami, aniżeli uzyskiwanie przychodu z tej działalności.

Wydatki na zakup odzieży mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w ramach wydatków na reprezentację, jeżeli podatnik wykaże, że odzież ta utraciła charakter odzieży osobistej np. z uwagi na opatrzenie jej dla grupy pracowników cechami charakterystycznymi dla firmy jak barwa, krój, logo itp. /por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 1999 r. I SA/Wr 714/97 - nie publ./.

W świetle powyższych rozważań Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.