Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 463/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-08-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 7 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy lf


UZASADNIENIE

II SA/Łd 463/12

Uzasadnienie

A.M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.

Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem R.M. i 21-letnim synem M.M. Skarżąca pozostaje obecnie bez pracy i nie osiąga żadnego dochodu. Mąż skarżącej otrzymuje aktualnie zasiłek chorobowy w wysokości 700 zł. Z kolei M.M. prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga 6000 zł dochodu. Rodzina mieszka w 164-metrowym domu. Skarżąca wykazała też oszczędności w kwocie 10 000 zł, wykazała także fakt posiadania samochodu dostawczego o wartości około 28000 zł. W uzasadnieniu wniosku strona stwierdziła, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Dodała, że syn uczy się zaocznie, a koszty prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pochłaniają zdecydowaną większość zysków. Stwierdziła również, że posiadane oszczędności zgromadzone zostały poprzez ciężką pracę, co odbiło się na zdrowiu jej męża.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. Lex nr 75481).

Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uczyniła zadość tym wymaganiom.

Skarżąca wraz z osobami wchodzącymi w skład jej gospodarstwa domowego uzyskuje dość wysokie dochody (6700 zł miesięcznie). Posiada ponadto zasoby pieniężne w kwocie 10 000 zł. Stwierdzić zatem trzeba, że posiadanie środków finansowych w kwocie znacznie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych (wpis do skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł) pozwala sądzić, że ich część, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania, skarżąca może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że skarżąca nie wskazała we wniosku na szczególne okoliczności świadczące o wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Okolicznością taką nie jest z pewnością argument o ciężkiej pracy, która pozwoliła zgromadzić znaczne oszczędności. Istotne jest to, że oszczędności te skarżąca posiada, co pozwala uznać, że pokrycie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie nie będzie się dla wnioskodawczyni wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania.

Należy w tym miejscu podkreślić, że niniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem skarżącej w tym przedmiocie. Pierwszy – postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2012 r. – został oddalony. Z treści niniejszego wniosku nie wynika, by od czerwca 2012 r. sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu. Skarżąca wprawdzie nie otrzymuje już zasiłku dla osoby bezrobotnej, ale syn skarżącej zwiększył dochody z prowadzonej działalności gospodarczej z niespełna 4000 zł do 6000 zł. Również oszczędności skarżącej nie uległy od tego czasu zmniejszeniu, co świadczy o tym, że swoje potrzeby skarżąca zaspokaja z bieżących dochodów, bez potrzeby sięgania do zgromadzonych środków finansowych.

Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

lf