Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2023/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.D. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z (...) 2018 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako: "Naczelnik" lub "organ I instancji") z (...) 2018 r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu (...) 2016 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A. M. D. reprezentowany przez Agencję Celną H. T. K. z G. dokonał w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego zgłoszenia celnego nr (...) w procedurze wywozu na U. towaru w postaci: nożyc do żywopłotu, heblarek, myjek wysokociśnieniowych, podkaszarek spalinowych, pilarek, części do piły, wiertarek, szlifierek kątowych, szlifierko-polerek o masie brutto (...) kg i wartości (...) zł. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury celnej bez przeprowadzania rewizji celnej.

Deklarowanym w powyższym zgłoszeniu celnym urzędem wyprowadzenia był urząd celny (...)zmieniony na (...), a odbiorcą towaru V., K. U. Ostatnim dniem dostarczenia przedmiotowego towaru do urzędu wyprowadzenia był dzień (...)2016 r. Zgodnie z wydrukiem ECS w dniu (...)2016 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.

Przy piśmie z (...)2017 r. Izba Administracji Skarbowej w W. przekazała do Naczelnika pismo Izby Administracji Skarbowej we W. z (...) 2017 r. nr (...)wraz z informacją spontaniczną nr (...), stanowiącą załącznik do pisma z (...)2017 r. (...), przekazaną przez Administrację Celną W. na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego. W piśmie nr (...) Administracja Celna W. poinformowała, że w oparciu o wniosek b. administracji celnej, strona w. prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu. W trakcie kontroli ustalono, że 42 różne przesyłki zostały dostarczone z W., z Oddziału Punkt I Odpraw Celnych M. (H.)), według dokumentów tranzytowych Tl do b. Urzędu Celnego M.. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku wyżej wymienionych przesyłek procedury tranzytu zostały zakończone w b. Urzędzie Celnym K. (...).

W dniu (...)2017 r. b. administracja celna poinformowała stronę w., iż zgodnie z ustaleniami ekspertów informatycznych w systemach b. administracji celnej nastąpiła ingerencja zewnętrzna. W związku z tym procedury tranzytowe Tl będące przedmiotem kontroli zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia (IE002), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia (IE006), przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji (IE018) zostały przesłane do urzędu celnego (...) bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych.

Z uwagi na powyższe w. służba celna ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe.

Po zamknięciu procedur wywozowych towary zostały przeładowane na t. środek transportu, a przedstawiciel u. firmy K. Ltd lub I. Ltd, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do T. Każda rozpoczęta przesyłka składała się z licznych - w niektórych przypadkach nawet 50-60 - procedur wywozowych.

Towary, które były transportowane na podstawie zgłoszeń MRN o numerach wymienionych w załączniku 2 do pisma Administracji Celnej W. zostały objęte procedurami wywozowymi w P. Z ww. pisma wynika, że na podstawie informacji przekazanej przez stronę b. ustalono, iż towary objęte dokumentami MRN wymienionymi w załączniku 2 nie opuściły terytorium Unii Europejskiej w związku z powyższym administracja celna W. wycofuje wyprowadzenie towarów i nie potwierdza końcowego wywozu tych towarów z obszaru Wspólnoty.

Wśród zgłoszeń ujętych w załączniku 2 do pisma nr (...) Administracji Celnej W. znajdowały się także zgłoszenia wywozowe dokonane w 2015 r. przez firmę A.M.D..

Mając na uwadze informacje zawarte w piśmie w. administracji celnej pismem z (...)2017 r. Naczelnik wezwał firmę A.M.D. do dostarczenia w terminie 7 dni oryginalnych faktur i zgłoszeń celnych tranzytowych, wykazanych między innymi w polu 44 zgłoszenia celnego nr (...) z dnia (...) 2016r. (faktura nr (...)).

Pismem zaś z dnia (...)2017 r. organ I instancji wystąpił za pośrednictwem Izby Administracji Skarbowej w W. w W. oraz Izby Administracji Skarbowej we W. do u. administracji celnej o udzielenie pomocy w zakresie przeprowadzenia weryfikacji dokumentów dotyczących eksportu towarów przez firmę A.M.D. realizowanego na rzecz kontrahentów z U.. Naczelnik M. Urzędu Celno- Skarbowego w W. zwrócił się między innymi o ustalenia, czy towary ujęte w fakturze nr (...) z dnia (...) 2016 r. wystawionej przez firmę A.M.D. z siedzibą w M.M. na rzecz odbiorcy V.J.ul. W., K., U. zostały dopuszczone do obrotu na terenie U..

W odpowiedzi na powyższe u. administracja celna pismem z dnia (...) 2017 r. nr (...)poinformowała, iż w wyniku analizy elektronicznych baz danych Państwowej Fiskalnej Służby nie stwierdzono faktu wwozu na obszar celny U. towarów od p. firmy A.M.D. z M. M.. Ponadto nie stwierdzono wjazdu na terytorium U. środka transportu o nr rejestracyjnym (...). Natomiast J. V. przedstawiony we wniosku jako kupujący/odbiorca towaru nie prowadzi działalności gospodarczej i nie importował wymienionych we wniosku towarów.

Pismem z dnia (...)2018 r. organ I instancji wezwał firmę A.M.D. do dostarczenia między innymi potwierdzonej za zgodność z oryginałem faktury ((...)) wyszczególnionej w polu 44 zgłoszenia celnego (...) z dnia (...) 2016 r., dokumentów przewozowych (CMR) oraz innych dokumentów towarzyszących wywozowi, udzielenia odpowiedzi kiedy, gdzie i kto odebrał towary ujęte w ww. fakturze, w jakiej formie nastąpiła zapłata za towar wyszczególniony w ww. fakturze oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających dokonanie płatności (np. przelewy bankowe),wyjaśnienia w jaki sposób i kto realizował zamówienie, zakup i opłatę za towar, kto faktycznie wywoził towar.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona poinformowała, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) dostarczone zostały do P. przez M.D., skąd odbierane były przez kontrahenta, który wywoził je na U.. Zapłata odbywała się w gotówce. Zamówienia w większości realizowane były drogą telefoniczną. Zdarzały się także przypadki uzgadniania szczegółów zamówienia osobiście.

Ponadto Strona stwierdziła, iż nie jest w stanie odpowiedzieć jednoznacznie na pytanie, kto faktycznie dokonywał wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej, gdyż nie był przy tym obecny. Zapewne były to osoby, które odbierały towar (kontrahent lub kierowcy). Do powyższego pisma Strona załączyła między innymi kserokopię potwierdzonej za zgodność z oryginałem faktury nr (...) oraz załącznika do tej faktury, dowody wpłaty z dnia (...) i (...) 2016 r., wydruk potwierdzający otrzymanie komunikatu (...) i oświadczenia podpisane przez V.J..

W dniu (...)2018 r. w M. Urzędzie Celno-Skarbowym w W. Delegatura w S. złożone zostało oświadczenie V.J. z dnia (...)2018 r., z którego wynika, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) zostały nabyte przez ww. od firmy A.M.D., a następnie wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej.

Postanowieniem z dnia (...)2018 r. włączono do przedmiotowego postępowania pismo Izby Administracji Skarbowej we W. Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych z dnia (...) 2018 r. wraz z pismem u. administracji celnej z dnia (...)2018 r. W powyższym piśmie strona u. oświadczyła, iż do dnia przygotowania odpowiedzi na wniosek p. organów celnych nie odnotowano faktu dokonania przez V.J.zgłoszenia towarów w procedurze "import" których nadawcą była firma A.M.D. z M. M..

Realizując obowiązek wynikający z art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia (...) 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269.1 z 10 października 2013 r. z ze zm.) i art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343.1 z 29 grudnia 2015 r.) organ I instancji pismem z (...)2018 r. powiadomił skarżącego (eksportera towaru) o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie przez ww. stanowiska w przedmiotowej sprawie. Strona nie skorzystała jednak z możliwości przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie.

Decyzją nr (...) z dnia (...) 2018 r. Naczelnik unieważnił zgłoszenie celne nr (...) z dnia (...) 2016 r.

Organ I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie towar został zgłoszony do procedury wywozu zgodnie z (...) z dnia (...) 2016 r. i organ celny wywozu został poinformowany stosownym komunikatem w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego o wyprowadzeniu ww. towaru z obszaru celnego.

Z odpowiedzi u. administracji celnej wynika, że towar nie wjechał na terytorium U., a tym samym nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej. Ustalenia te są spójne z informacjami uzyskanymi od władz celnych W.. W związku z tym, że na podstawie informacji przekazanej przez stronę b., ustalono że towary objęte dokumentem MRN nr (...) z dnia (...) 2016 r. nie opuściły terytorium Unii Europejskiej, administracja celna W. wycofała wyprowadzenie towarów i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. Zdaniem Naczelnika uzasadnione jest zatem twierdzenie, iż towar nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej.

Podkreślił, że w jego ocenie przedstawione przez skarżącego jako alternatywne dowody w postaci: kserokopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem faktury nr (...) oraz załącznika do tej faktury, wpłaty z dnia (...) i (...) 2016 r., wydruku potwierdzającego otrzymanie komunikatu (...) i oświadczenia podpisanego przez V.J. nie potwierdzają, iż towary ujęte w przedmiotowym zgłoszeniu celnym opuściły obszar celny Unii Europejskiej. Zatem procedura wywozu towaru nie została zrealizowana zgodnie z art. 267 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia (...) 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz UE L 269 z dnia 10 października 2013 r. z późn. zm., zwanego dalej: "UKC")

Wyjaśnił następnie, że rzeczą Strony było udowodnienie, iż przedmiotowy towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym nr (...) z dnia (...) 2016 r. został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Wywóz przedmiotowego towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej strona mogła potwierdzić przedstawiając w trakcie prowadzonego postępowania jeden z dokumentów, o których mowa w przepisie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego lub inny dokument nie wymieniony w tym przepisie. Istotne by pozwalał on na identyfikację zgłoszonego do procedury wywozu towaru i potwierdzał wystąpienie tego samego towaru poza granicami Unii Europejskiej. Dokument ten powinien być wiarygodny, mieć postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Jak wykazano wyżej przedstawione przez Stronę dokumenty nie mogą być uznane za dowody potwierdzające wyprowadzenie przedmiotowego towaru z obszaru UE.

Mając zaś na uwadze, iż procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona, organ celny wywozu zobligowany był do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

Dodał, że podjęte działania w postaci współpracy z władzami celnymi Republiki U., doprowadziły do uzyskania dowodów, że w stosunku do towaru objętego zgłoszeniem celnym, mimo jego zadeklarowania do wywozu, brak jest dowodów na jego wywóz poza obszar celny Wspólnoty. Zdaniem Naczelnika dowodem na faktyczne wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Wspólnoty nie jest komunikat IE 599, który został wygenerowany w sytuacji, gdy nie została przeprowadzona rewizja celna środka przewozowego, na którym miał znajdować się towar.

Dokonując oceny przedstawionych przez stronę dowodów wskazał, że wszystkie wskazywały na to, że prawdopodobnie skarżący dokonał sprzedaży towaru, ale żaden z tych dowodów nie wskazuje w sposób dostateczny, że towar został wyprowadzony z obszaru Wspólnoty. Dodał, iż przedstawione dokumenty (faktura sprzedaży, potwierdzenie wykonanej operacji, zgłoszenie celne), nie są dowodami, które jednoznacznie pozwoliły by stwierdzić, że wywóz taki miał miejsce, a zgodnie z art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów procedurą obciąża zgłaszającego.

Pismem z (...)2018 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.

Decyzją z (...) 2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z (...) 2018 r. o unieważnieniu zgłoszenia celnego wywozowego.

W ocenie organu odwoławczego z dowodów przedstawionych w trakcie prowadzonego postępowania przez stronę, w szczególności z kserokopii zgłoszenia celnego (...) z dnia (...) 2016 r. nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej.

Wyjaśnił, że na ww. zgłoszeniu brak jest potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dodał, że dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie w dniu (...) 2016 r. towaru w postaci: nożyc do żywopłotu, heblarek, myjek wysokociśnieniowych, podkaszarek spalinowych, pilarek, części do piły, wiertarek, szlifierek kątowych, szlifierko-polerek o masie brutto (...) kg i wartości (...) PLN do procedury wywozu przez firmę "A. M. D. oraz wskazuje odbiorcę towaru V.J.V., K. U..

Natomiast dowód w postaci wydruku z wygenerowanego komunikatu ((...)), potwierdzającego wywóz towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr (...) z dnia (...) 2016 r. z obszaru UE w dniu (...)2016 r. nie może być uznany za dowód potwierdzający wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu nie doszło.

Podkreślił, że takim dowodem jest pismo u. administracji celnej nr (...)z dnia (...) 2017 r. oraz nr (...) z dnia (...)2018 r.

Ponadto, w ocenie Dyrektora IAS, przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci faktury eksportowej (...) z dnia (...) 2016 r. potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej. Wskazał, że sam fakt, iż druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem Unii nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że z załącznika do faktury (...) z dnia (...) 2016 r. wynika, iż towary w nim wyszczególnione zostały przyjęte przez nabywcę i będą wywiezione z terytorium Polski, a zatem również powyższy dokument nie jest dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.

Takim potwierdzeniem, w ocenie organu odwoławczego nie są również dowody wpłaty z dnia (...) 2016 r. kwoty (...) PLN oraz z dnia (...) 2017 kwoty (...)PLN z tytułu faktury nr (...), bowiem potwierdzają one jedynie dokonanie operacji finansowej pomiędzy stroną, a V.J. z U.. Świadczą o wpłacie przez V.J. na rzecz strony w dniu (...) 2016 r. kwoty 40.438,00 PLN oraz w dniu (...) 2018 r kwoty (...)PLN.

Dyrektor IAS podkreślił przy tym, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym pism u. administracji celnej nr (...)z dnia (...) 2017 r. oraz nr (...) z dnia (...)2018 r., który jest spójny zastrzeżenia budzi także wiarygodność oświadczenia V.J. (bez daty) oraz oświadczenia z dnia (...)2018 r., z których wynika, iż towary zakupione od firmy A.M.D. na podstawie faktury nr (...) z dnia (...) 2016 zostały przez niego wywiezione z terytorium Unii Europejskiej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że przyjęcie w niniejszej sprawie za dowód pism u. administracji celnej nr (...)z dnia (...) 2017 r. oraz nr (...) z dnia (...)2018 r. było w pełni zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami.

W zakresie zarzutu strony dotyczącego nieodebrania zeznań od V.J. Dyrektor IAS wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania Strona nie wnioskowała o przesłuchanie Pana V.J.. Ponadto w dniu (...)2018 r. złożone zostało oświadczenie Pana V.J. z dnia (...)2018 r., z którego wynika, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) z dnia (...) 2016 r. zostały nabyte przez ww. od finny A.M.D., a następnie wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej.

W tej sytuacji, zdaniem organu, przesłuchanie V.J. nie wniosłoby nowych okoliczności istotnych dla sprawy. Dyrektor IAS dodał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości ustalony został stan faktyczny sprawy, z którego jednoznacznie wynika, iż ww. towary nie zostały wprowadzone na obszar celny U. oraz, że V.J.nie dokonał na U. zgłoszenia ww. towarów w procedurze importu. W związku z powyższym organ I instancji słusznie uznał, iż skoro okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem przesłuchanie V.J. stało się bezprzedmiotowe.

Pismem z (...)2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na ww. decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dyrektorowi IAS strona zarzuciła:

– naruszenie art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "O.p.") w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2018 r., poz. 167, ze zm.) poprzez niezebranie przez organ wystarczającego materiału dowodowego w sprawie,

– naruszenie art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego poprzez niewystarczające zbadanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkującym wydaniem decyzji stwierdzającej nieopuszczenie przez zgłaszany towar obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy skarżący przedstawił na żądanie organu dowody świadczące o tym, że zgłaszany towar opuścił obszar celny Unii Europejskiej, a dowody te były spójne i wystarczające,

– bezpodstawne zastosowanie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny Kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. ze zm.) - w związku z 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, w sytuacji gdy ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nic dawał podstaw do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała m.in., że w jej ocenie materiał dowodowy w sprawie jest niepełny, a organy zamiast swobodnej oceny dowodów zastosowały dowolną ocenę dowodów poprzez pominięcie kompletu dokumentów przedstawionych przez skarżącego na rzecz uznania za decydujący dowód informacje, których rzetelności w żaden sposób nie próbowały zweryfikować. Dodała, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja potwierdzająca wywóz towaru jest kompletna w świetle wymagań jakie można racjonalnie postawić wobec podmiotu zajmującego się sprzedażą eksportową. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, nie powinien zostać zastosowany art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny Kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. ze zm.) - w związku z 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, gdyż w świetle tych przepisów dowody przedstawione przez stronę należy uznać za dostatecznie potwierdzające opuszczenie obszaru celnego Wspólnoty przez towary objęte niniejszą skargą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa uzasadniającego jej wyeliminowanie z obrotu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, iż towar objęty procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny UE, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu i czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenie celne mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu IE 599 potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty.

Zgodnie z art. 269 ust. 1 UKC towary unijne, które mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii, zostają objęte procedurą wywozu.

Stosownie do postanowień art. 267 ust. 1 UKC, towary, które mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii podlegają dozorowi celnemu i mogą zostać poddane kontrolom celnym. W stosownych przypadkach organy celne mogą wyznaczyć obowiązującą trasę oraz obowiązujący termin, w którym towary mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii.

W myśl postanowień art. 267 ust. 4 UKC zwolnienie do wyprowadzenia udzielane jest przez organy celne, pod warunkiem że dane towary zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w momencie:

a) przyjęcia zgłoszenia celnego lub zgłoszenia do powrotnego wywozu; lub

b) złożenia wywozowej deklaracji skróconej.

W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu ECS. System ten jest systemem wspólnotowym, umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Wspólnoty. Umożliwia min. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. W systemie tym dowodem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest komunikat IE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu.

Przepis art. 335 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny Kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. z późn. zra., zwanego dalej: rozporządzenie wykonawcze) stanowi, że:

1. Jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie zostanie poinformowany o wyprowadzeniu towaru, może zwrócić się do zgłaszającego o podanie informacji dotyczących daty, kiedy towary opuściły obszar celny Unii, oraz urzędu celnego wyprowadzenia, przez który to nastąpiło.

2. Zgłaszający może, z własnej inicjatywy poinformować urząd celny wywozu, o datach kiedy towary opuściły obszar celny Unii oraz o urzędach celnych wyprowadzenia, przez które to nastąpiło.

3. Jeżeli zgłaszający przedstawi urzędowi celnemu wywozu informacje, o których mowa w ust. 1 i 2. może zwrócić się do urzędu celnego wywozu o poświadczenie wyprowadzenia. W tym celu urząd celny wywozu zwraca się o udzielenie informacji dotyczących wyprowadzenia towarów do urzędu celnego wyprowadzenia, który udziela odpowiedzi w terminie 10 dni.

Jeżeli urząd celny wyprowadzenia nie udzieli odpowiedzi w podanym terminie, urząd celny wywozu informuje o tym zgłaszającego.

4. Jeżeli urząd celny wywozu poinformuje zgłaszającego o tym, że urząd celny wyprowadzenia nie udzielił odpowiedzi w terminie określonym w ust. 3, zgłaszający może przedstawić urzędowi celnemu wywozu dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii.

Dowody te może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty;

c) faktura;

d) potwierdzenie dostawy;

e) dokument podpisany lub uwierzytelniony przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

f) dokument przetworzony przez organ celny państwa członkowskiego lub państwa trzeciego zgodnie z zasadami i procedurami mającymi zastosowanie w danym państwie;

g) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na statki morskie, statki powietrzne lub instalacje morskie.

Strona może również przedłożyć inny nie wymieniowy w powyższym przepisie dowód. Istotne jest aby był wiarygodny, tj. miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Ponadto dowód ten musi pozwalać na identyfikację towaru, aby można było stwierdzić, że jest to ten sam towar, który został objęty zgłoszeniem wywozowym.

Stosownie natomiast do postanowień art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. z późn. zm., zwanego dalej: "rozporządzenie delegowane") jeżeli po upływie 150 dni od daty zwolnienia towarów do procedury wywozu, urząd celny wywozu nie otrzymał informacji o wyprowadzeniu towarów ani dowodów potwierdzających, że towary opuściły obszar celny Unii, taki urząd może unieważnić dane zgłoszenie.

W rozpoznawanej sprawie organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu (...) nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.

Swoje stanowisko oparł na dowodach uzyskanych od u. władz celnych, w szczególności pismach o nr (...)z dnia (...) 2017 r. i o nr (...) z dnia (...)2018 r.

Z pisma u. administracji celnej nr (...)z dnia (...) 2017 r. wynika, iż po dokonaniu analizy elektronicznych baz danych Państwowej Fiskalnej Służby nie stwierdzono faktu wwozu na obszar celny U. towarów od p. firmy A.M.D. z M. M.. Nie stwierdzono również wjazdu na terytorium U. środka transportu o nr rejestracyjnym (...), który został podany w polu 18 zgłoszenia celnego nr MRN (...) z dnia (...) 2016 r. Przedstawiony we wniosku p. organów celnych jako kupujący/odbiorca towaru J. V. nie prowadzi natomiast działalności gospodarczej i nie importował wymienionych we wniosku towarów.

Ponadto z pisma u. administracji celnej z (...) 2018 r. wynika, że V.J., pomimo skierowania do niego wezwań na dwa adresy, nie zgłosił się i nie złożył wyjaśnień. Jednocześnie strona u. oświadczyła, iż do dnia przygotowania odpowiedzi na wniosek nie odnotowano faktu dokonania przez V.J. zgłoszenia celnego towarów w procedurze importu, których nadawcą była firma "A. M. D. z M. M..

W toku postępowania wyjaśniającego organ celny wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Skarżący w toku postępowania przedłożył następujące dokumenty: fakturę nr (...) z dnia (...) 2016 r., dowodu wpłaty-2 szt., załącznik do faktury Vat nr (...) z dnia (...) 2016 r., komunikat (...). W aktach znajduje się również oświadczenie V.J. z (...)2018 r.

Z kserokopii ww. zgłoszenia celnego nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Brak jest na nim potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie towaru do procedury wywozu oraz wskazuje odbiorcę towaru. Natomiast dowód w postaci wydruku z wygenerowanego komunikatu ((...)), potwierdzającego wywóz towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr (...) z dnia (...) 2016 r. z obszaru UE w dniu (...)2016 r. nie może być uznany za dowód potwierdzający wywóz towaru z obszaru celnego UE, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu nie doszło.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż decydujące znaczenie należy przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy UE, zgodnie z wymogami art. 267 ust. 4 UKC. Dokumenty formalne określone przepisami UKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń.

Stosownie do postanowień art. 335 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie zostanie poinformowany o wyprowadzeniu towarów, może zwrócić się do zgłaszającego o podanie informacji dotyczących daty, kiedy towary opuściły obszar celny Unii, oraz urzędu celnego wyprowadzenia, przez który to nastąpiło ani nie otrzyma dostatecznych dowodów zgodnie z art. 335 ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Unii.

W niniejszej sprawie towar został zgłoszony do procedury wywozu zgodnie z (...) z dnia (...) 2016 r. i urząd celny wyjścia otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat (...) w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art. 335 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego o jego wyprowadzeniu z obszaru celnego Wspólnoty.

Komunikat (...) wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Komunikatu IE 599 został wygenerowany wyłącznie na podstawie odprawy celnej przeprowadzonej "z dokumentów", czyli bez rewizji celnej. Także dokument zgłoszenia celnego nr (...) nie może dokumentować wywozu towaru, gdyż potwierdza on tylko dokonanie zgłoszenia w urzędzie celnym wyjścia, wskazuje na rodzaj i ilość towaru, który miał być przedmiotem wywozu. Nie stanowi jednakże dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty.

Stanowiąca w ocenie strony alternatywny dowód wywozu towaru faktura eksportowa nr (...) z dnia (...) 2016 r. potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i również nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego UE. Sam fakt, że druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem UE nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Natomiast z załącznika do ww. faktury wynika, iż towary w nim wyszczególnione zostały przyjęte przez nabywcę i będą wywiezione z terytorium Polski. Powyższy dokument nie jest również dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego UE. Kolejne dokumenty przedstawione przez skarżącego, tj. dowody wpłaty z dnia (...) 2016 r. kwoty (...) PLN oraz z dnia (...) 2017 kwoty (...)PLN potwierdzają jedynie dokonanie operacji finansowych pomiędzy stroną, a V.J. z U..

W ocenie Sądu, powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Podkreślić należy, że rzeczą skarżącego było wykazanie, iż towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Słusznie organ odwoławczy stwierdził, iż brzmienie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawić jeden z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule dokument. Istotne jest jedynie to, aby dokument był wiarygodny, a wiec miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, co zgłoszony do procedury wywozu. Ocena wiarygodności danego dokumentu należy do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego są dostateczne.

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez nią przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Zasadnie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie są dowodem na wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.

Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika jedynie, że towar został sprzedany przez skarżącego podmiotowi zagranicznemu. Przedstawione dokumenty uprawdopodobniły podjęte przez skarżącego czynności, które mogły zmierzać do wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty (faktura sprzedaży). Brak jednak dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce.

We wskazanych powyżej pismach u. administracja celna poinformowała, że towary objęte wyżej wymienionym zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej.

Zgodnie z treścią art. 194 O.p. dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej P. na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne obcego państwa kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.

Zgłoszenia celnego towaru wg dokumentu (...) z dnia (...) 2016 r. w procedurze wywozu dokonał skarżący i to wobec niego, na skutek braku potwierdzenia rzeczywistego wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty, zgłoszenie celne jest unieważniane. Dla instytucji unieważnienia zgłoszenia celnego nieistotne jest kto nie dopełnił obowiązku wywozu towaru oraz w jakim zakresie przyczynił się (lub nie) do tego faktu zgłaszający. Wystarczającym jest ustalenie faktu, iż wywóz nie nastąpił, a zatem towar pozostał na obszarze Wspólnoty, aby zgłoszenie wywozowe zostało unieważnione.

Nawiązując do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy celne podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko odrębnie, ale także we wzajemnej łączności. To spójność i kompatybilność zebranych informacji nadała im przymiot wiarygodności. Zauważyć również trzeba, że organy celne nie wartościowały poszczególnych dowodów i każdy z nich poddały ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez skarżącego, organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalony w sprawie stan faktyczny niewątpliwie dał podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego z (...) 2016 r.

Jak trafnie uznały organy w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania rzeczą Skarżącego było udowodnienie, iż przedmiotowy towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym nr MRN (...) z dnia (...) 2016 r. został wywieziony z obszaru celnego Unii Europejskiej. Wywóz przedmiotowego towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej Skarżący mógł potwierdzić przedstawiając w trakcie prowadzonego postępowania jeden z dokumentów, o których mowa w przepisie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego inny dokument nie wymieniony w tym przepisie. Istotne by pozwalał on na identyfikację zgłoszonego do procedury wywozu towaru i potwierdzał wystąpienie tego samego towaru poza granicami Unii Europejskiej. Dokument ten powinien być wiarygodny, mieć postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Jak wykazano wyżej przedstawione przez Skarżącego dokumenty nie mogą być uznane za dowody potwierdzające wyprowadzenie przedmiotowego towaru z obszaru UE.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.