Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1260/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA del. Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 857/09 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 857/09 oddalił skargę Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych:

Wójt Gminy W. decyzją z dnia (...) października 2007 r., nr (...)przyznał Z. M. dodatek mieszkaniowy w kwocie 75,10 zł miesięcznie na okres od 1 października 2007 r. do 31 marca 2008r. Wobec tego, że Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 8 lutego 2008 r. poinformował Urząd Gminy w W. o dokonaniu przez skarżącego w dniu 7 stycznia 2008 r. wpłaty w wysokości 244,80 zł tytułem opłat eksploatacyjnych za mieszkanie na własne konto, zamiast na konto Wspólnoty Mieszkaniowej, Wójt Gminy W. decyzją z dnia (...) lutego 2008 r., nr (...), na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), powoływanej dalej: "u.d.m", wstrzymał wypłatę dodatku mieszkaniowego do czasu uregulowania zaległości czynszowych przez skarżącego.

Na skutek odwołania Z. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r., nr (...) uchyliło powyższą decyzję z przyczyn procesowych i przekazało sprawę Wójtowi Gminy W. do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia (...) maja 2008 r., nr (...) Wójt Gminy W., na podstawie art. 7 ust. 11, art. 8 ust. 4 u.d.m., ponownie orzekł o wstrzymaniu Z. M. wypłaty dodatku mieszkaniowego w wysokości 75,10 zł od lutego 2008 r. do czasu uregulowania zaległości czynszowych. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał twierdzenie, iż skarżący dokonał w dniu 7 stycznia 2008 r. wpłaty kwoty 244,10 zł na swoje konto, a nie na konto Wspólnoty Mieszkaniowej, a ta okoliczność upoważniała organ do wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego od lutego 2008 r. do czasu uregulowania zaległości przez skarżącego, co powinien uczynić w ciągu trzech miesięcy od dnia wydania decyzji. Organ wskazał ponadto, że kolejny dodatek mieszkaniowy może być skarżącemu przyznany dopiero po uregulowaniu przez niego zaległości.

Od powyższej decyzji Z. M. złożył odwołanie podnosząc, że wpłaty kwoty 244,80 zł dokonał na rachunek bankowy Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarzucił, iż Wójt Gminy W. wstrzymał wypłatę dodatku mieszkaniowego na podstawie pisma podmiotu nieuprawnionego, tj. byłego administratora. Obowiązki administratora pełni zarząd Wspólnoty we wcześniejszym składzie, co przesądził Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. (sygn. akt I C 831/07). Zatem tylko przywrócony zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej jest właściwy do skierowania wniosku o wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. znak (...) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem wypłaty dodatku mieszkaniowego poprzez przekazywanie go na konto zarządcy budynku jest regulowanie na bieżąco należności pozostałych do zapłacenia przez osobę otrzymującą dodatek; w przeciwnym razie jego wypłata jest obligatoryjnie wstrzymywana w drodze decyzji administracyjnej do czasu uregulowania zaległości w terminie 3 miesięcy od daty wydania decyzji. Pismo z dnia 8 lutego 2008r. przesłane przez zarządcę, na konto którego był przekazywany dodatek mieszkaniowy przyznany skarżącemu decyzją z dnia (...) października 2007 r., należało potraktować jako zawiadomienie o nieuiszczaniu przez skarżącego należności z tytułu opłat za korzystanie z lokalu. Kolegium wskazało na niekonsekwencję odwołującego się, który ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego przedstawił wniosek potwierdzony przez Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. zarządcę, którego zawiadomienie obecnie kwestionuje.

Decyzję Kolegium Z. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, który przesądził nieważność umowy o administrowanie z Zakładem Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oznacza to brak uprawnień tego podmiotu do podejmowania czynności w charakterze zarządcy Wspólnoty, w tym zawiadamiania organów o braku wpłat przez właścicieli lokali. Zdaniem skarżącego, tylko Zarząd Wspólnoty mógł skierować zawiadomienie do właściwego organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o braku stosownych wpłat przez właścicieli lokali. Nadto z decyzji organu pierwszej instancji przyznającej dodatek mieszkaniowy nie wynikało zobowiązanie do wpłacania różnicy należności czynszowych na jakiekolwiek konto. Zaległości czynszowe zostały uregulowane przez skarżącego w dniu 7 stycznia 2008 r. przez wpłatę na konto Wspólnoty Mieszkaniowej, które Wójt Gminy W. z niewiadomych powodów uznał za niewłaściwe. Wpłacona kwota całkowicie regulowała zaległe opłaty mieszkaniowe na dzień 7 stycznia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 lutego 2009 r. skarżący popierając skargę wniósł o uchylenie decyzji. Podniósł, że w momencie wpłacania zaległości w kwocie 244,10 zł nie był świadomy, że istnieje nowe konto Wspólnoty Mieszkaniowej, którego dysponentem jest nowy zarząd. Wyjaśnił, że nie otrzymał żadnego pisma od administratora wzywającego go do zapłaty. Dodał, że w ramach prowadzonego rachunku bankowego otwarte są trzy konta bankowe, na które można wpłacać należności na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 460/09 uchylił, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia (...) maja 2008 r. W ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości istniejących w niniejszej sprawie. Organ administracji wstrzymując dodatek mieszkaniowy po otrzymaniu zawiadomienia o nieopłacaniu na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny obowiązany jest jednoznacznie stwierdzić, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności z tytułu czynszu. W niniejszej sprawie jednak organ takiego stwierdzenia nie dokonał, a oparł się jedynie na informacji Zakładu Zarządzania Nieruchomościami z dnia 8 lutego 2008 r. nie ustaliwszy, czy rzeczywiście Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W. był uprawniony do reprezentacji Wspólnoty. Ponadto za dowolne Sąd uznał ustalenia organów obu instancji co do wpłaty przez skarżącego kwoty 244, 10 zł w dniu 7 stycznia 2008 r. na jego własne konto, skoro wpłata została dokonana na konto Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. Organy obu instancji nie wyjaśniły też w sposób bezsporny, czy skarżący wpłacając na powołane konto nie pozostawał w błędzie, że jest to konto właściwe. Nie wyjaśniono również, czy skarżący rzeczywiście z własnej winy lub zaniedbania dokonał przedmiotowej wpłaty na konto niewłaściwe. Z akt administracyjnych nie wynikało bowiem, że został skutecznie poinformowany o koncie bankowym, na które ma dokonywać stosownych wpłat. Taka informacja znalazła się dopiero w wezwaniu ostatecznym z dnia 8 lutego 2008 r., jakie Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W. skierował do skarżącego, z którym skarżący nie zapoznał się. Kolejne zaś pismo ww. Spółki, w którym zostały wskazane właściwe konta rachunków bankowych Wspólnoty Mieszkaniowej, z dnia 8 lutego 2008 r. zostało skierowane jedynie do Urzędu Gminy w W.

Organy obu instancji naruszyły w ten sposób art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., gdyż nie odniosły się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Przeprowadzone w opisany sposób postępowanie naruszyło także zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 K.p.a.), jak również potrzeby wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw (art. 11 K.p.a.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy W. decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r., znak (...) ponownie orzekł o wstrzymaniu od lutego 2008 r. wypłaty dodatku mieszkaniowego w kwocie 75,10 zł na rzecz Z. M. Organ podał, że - jak ustalono - rachunek nr 66 9152 1017 0012 5341 2000 0010 na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...), na który Z. M. wpłacił kwotę 244,80 zł, został założony w Południowo-Mazowieckim Banku Spółdzielczym w J. Oddział w W. w dniu 23 kwietnia 2007 r. na wniosek Z. M. i M. N. – wówczas członków zarządu Wspólnoty. Rachunek ten nie był wykorzystywany przez Wspólnotę i został zamknięty w dniu 17 grudnia 2008 r. z powodu braku środków na zaległe opłaty związane z jego prowadzeniem. Organ ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w W. posiada natomiast dwa rachunki w Południowo-Mazowieckim Banku Spółdzielczym w J. Oddział w W.: nr 28 9132 0001 0111 3289 2000 0010, założony w dniu 5 marca 2002 r. - przeznaczony na wpłaty bieżące i nr 70 9132 0001 0111 3289 2000 0030, założony w dniu 22 maja 2007 r. i przeznaczony na wpłaty na fundusz remontowy. Właściciele lokali od chwili powstania Wspólnoty, czyli od maja 2002 r. wpłat należności czynszowych (opłat eksploatacyjnych) dokonują w kasie zarządcy nieruchomości. Podobnie postępował skarżący, który do marca 2007 r. dokonywał wpłat osobiście w kasie zarządcy. W kwietniu 2007 r. zaprzestał w ogóle opłat na rzecz Wspólnoty. Dopiero w dniu 22 maja 2009 r. osobiście uiścił w kasie zarządcy kwotę 101,00 zł tytułem opłaty eksploatacyjnej za miesiące: listopad, grudzień 2008 r. oraz styczeń, luty i marzec, kwiecień 2009 r. Kwota 244,80 zł wpłacona na rachunek nr 66 9152 1017 0012 5341 2000 0010 nigdy nie zasiliła konta Wspólnoty. Z. M. dokonując wpłaty 244,80 zł na wskazane wyżej konto miał świadomość, że nie jest to konto Wspólnoty. Skarżący był członkiem zarządu Wspólnoty od 9 maja 2002 r. do 27 listopada 2007 r. Mimo że istniał rachunek bankowy dla Wspólnoty, skarżący otworzył nowe konto bankowe, na które dokonał jednej wpłaty w dniu 7 stycznia 2008 r. W tym okresie nie pozostawał już członkiem zarządu Wspólnoty, ale jako były członek zarządu wiedział, że nowozałożone konto nie jest wykorzystywane przez Wspólnotę, zwłaszcza że przed 7 stycznia 2008 r. sam także nie dokonywał żadnych wpłat na to konto.

Od decyzji tej skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.. Powtórzył zarzuty dotyczące niewłaściwości Zakładu Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W. do zawiadomienia Urzędu Gminy o niewnoszeniu na bieżąco opłat. Opisał szczegółowo okoliczności towarzyszące założeniu nowego konta dla Wspólnoty akcentując, iż wpłacając kwotę 244,80 zł na założone przez siebie w kwietniu 2007 r. konto nie miał świadomości, że nie jest to właściwe konto, tym bardziej że nie było takiej informacji w piśmie organu pierwszej instancji z dnia 24 grudnia 2007 r. Zaległości zaś powstały, ponieważ zarządca odmówił potwierdzenia wniosku o dodatek mieszkaniowy twierdząc, że skarżący nie dokonał wpłaty spornej kwoty 244,80 zł. Wskazał ponadto, iż jako osoba bezrobotna nie jest w stanie opłacać czynszu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) października 2009 r. nr (...) podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, w związku z czym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że decyzje w przedmiocie dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Konflikt zaistniały między skarżącym a pozostałymi członkami Wspólnoty od strony prawnej został rozwiązany wyrokami Sądu Okręgowego w R. z dnia (...) września 2008 r., sygn. akt I C 506/08 i Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt I ACa 610/08. Orzeczenia te potwierdziły ważność m.in. uchwały nr (...) Nr (...) z dnia (...) listopada 2007 r., na mocy której odwołano dotychczasowy zarząd Wspólnoty oraz przyjęto zmiany regulaminowe, pozwalające na sprawniejsze podejmowanie uchwał. Zaskarżone przez Z. M. uchwały zostały podjęte zgodnie przez wszystkich pozostałych członków Wspólnoty, oprócz skarżącego. Co do nieważności umowy o administrowanie z dnia 1 października 2007 r. Sąd Apelacyjny podkreślił, że skarżący ani nie uzasadnił swego stanowiska, ani nie złożył żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie. Okoliczności te, według organu odwoławczego potwierdzały dodatkowo słuszność stanowiska Wójta w kwestii wstrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżący dokonał wpłaty kwoty 244,80 zł na konto, które sam założył jako członek zarządu.

Z. M. złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że wpłaty kwoty 244,80 zł dokonał na konto, które nie było kontem Wspólnoty, a tym samym nie dokonywał bieżących opłat za lokal mieszkalny. Podniósł, że wspólnota mieszkaniowa może posiadać wiele kont. Ważne, aby zostały założone przez osoby uprawnione. W dacie dokonywania wpłaty, t.j. 7 stycznia 2008 r. skarżący nie wiedział, czy konta założone przez administratora nieruchomości – Zakład Zarządzania i Administrowania Nieruchomościami Spółkę z o.o. z siedzibą w W. są nadal aktualne. Ani nowy zarząd Wspólnoty, ani organ administracji pierwszej instancji nie poinformowały go o numerach właściwych kont oraz sposobie wpłat należności za lokal. W ocenie skarżącego, brak było podstaw do kwestionowania przez organy obu instancji wpłaty kwoty 244,80 zł. Nadto, zdaniem skarżącego, art. 7 ust. 11 u.d.m. nie ma w jego sytuacji zastosowania, gdyż odnosi się do braku bieżących opłat za mieszkanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga Z. M. nie jest zasadna. Wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 7 ust. 11 u.d.m. w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się w drodze decyzji administracyjnej do czasu uregulowania zaległości. Z art. 8 ust. 4 zd. 1 u.d.m. wynika natomiast, że pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. Pobierającym należności za lokale mieszkalne, zgodnie z art. 8 ust. 1 u.d.m. jest zarządca nieruchomości lub osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny. Bezspornym jest, że skarżący w okresie: październik – grudzień 2007 r. (czyli w okresie co najmniej 3 miesięcy) nie uiszczał należności za lokal mieszkalny. Zatem podmiot, na którego rachunek wypłacano dodatek mieszkaniowy, miał obowiązek zawiadomienia o tym fakcie organu, który przyznał dodatek. Podmiotem, na którym ciążył obowiązek powiadomienia Wójta Gminy W. o niepłaceniu bieżących należności za lokal mieszkalny przez skarżącego był więc Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W., który z dniem 1 października 2007 r. przejął uprawnienia administratora - Zakładu Zarządzania i Administrowania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Umowy tej oraz uchwały Wspólnoty nr (...) nr (...) z dnia (...) listopada 2007 r. odwołującej dotychczasowy zarząd, w skład którego wchodził m. in. skarżący nie udało się skarżącemu unieważnić.

Sąd w dalszym wywodzie odniósł się do okoliczności związanych z założeniem przez Z. M. konta bankowego nr 66 9152 1017 0012 5341 2000 0010 oraz skuteczności dokonanej przez niego wpłaty na to konto. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że nowozałożone konto było kontem Wspólnoty Mieszkaniowej, mimo takiej nazwy. Przez to konto nie były bowiem dokonywane żadne rozliczenia Wspólnoty. Wśród podmiotów upoważnionych do korzystania z tego rachunku nie było ani członków nowego zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, ani administratora. Jedną z osób upoważnionych do dysponowania tym kontem był natomiast skarżący. Zatem wpłaty kwoty 244,80 zł w dniu 7 stycznia 2008 r. na to konto Z. M. dokonał świadomie wiedząc, że ani nowy zarząd, ani administrator nie będą mogli dysponować wpłaconą przez niego kwotą.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącego o niewskazaniu przez Wójta Gminy W. w decyzji sposobu dokonania wpłaty należności. Organ pierwszej instancji w tej kwestii nie musiał się wypowiadać, gdyż sprawy opłat należności za lokal należą do sfery stosunków cywilnoprawnych, regulowanych w formie uchwał przez Wspólnotę Mieszkaniową, jak wynika to z art. 21 i 22 ust. 1, 2, 3 pkt 3, 10 ustawy o własności lokali. Tak więc skarżący powinien to był czynić jak dotychczas i jak pozostali właściciele – w kasie podmiotu administrującego albo na rachunek Wspólnoty.

Z. M., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz prawa procesowego, w szczególności:

1) art. 7 ust. 11, art. 8 ust. 4 u.d.m. i art. 104 § 1 K.p.a.,

2) art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, co miało wpływ na wynik sprawy,

3) art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. przez naruszenie obowiązku pogłębiania zaufania obywatela do działań organu i przez naruszenie uprawnień strony do wyjaśnienia przez organ zasadności przesłanek którymi kierował się organ załatwiając sprawę,

4) art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji w niewystarczającym stopniu zanalizował dowody w sprawie. Wskazano, iż na przestrzeni lat 2007 i 2008 skarżący występował w dwóch rolach: jako członek zarządu wspólnoty (organ) i posiadacz lokalu mieszkalnego (osoba fizyczna). Jako członek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) w W. w okresie od 9 maja 2002 r. do dnia 27 listopada 2007 r. na podstawie uchwały nr (...) w sprawie wyboru zarządu wspólnoty mieszkaniowej oraz uchwały nr (...) nr (...) w sprawie zmian w regulaminie wspólnoty mieszkaniowej oraz odwołania zarządu wspólnoty mieszkaniowej skarżący legalnie reprezentował tę Wspólnotę Mieszkaniową. W czasie sprawowania zarządu w dniu 23 kwietnia 2007 r. łącznie z drugim członkiem zarządu tej wspólnoty M. N., założył rachunek bankowy o nr 66 9152 1017 0012 5341 2000 0010 w Banku Spółdzielczym w J. Oddział w W.. Umowa rachunku bankowego została zawarta w dniu 23 kwietnia 2007 r. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali. Rachunek został uruchomiony i pozostał na rzecz Wspólnoty, mimo odwołania skarżącego z funkcji członka zarządu. Błędne są zatem wywody sądu administracyjnego, że rachunek ten jest prywatnym rachunkiem skarżącego. Po odwołaniu skarżącego z funkcji członka zarządu (odwołanie 27 listopada 2007 r.) w dniu 7 stycznia 2008 r. wpłacił na rachunek Banku Spółdzielczego kwotę 244,80 zł tytułem należności za korzystanie z mieszkania. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, że skarżący na dzień wydania decyzji z dnia (...) maja 2008 r. i z dnia (...) sierpnia 2009 r. posiadał zaległości czynszowe. W tych okolicznościach decyzja Wójta Gminy W. narusza art. 7 ust. 11, art. 8 ust. 4 u.d.m. i art. 104 § 1 K.p.a. Natomiast to, czy administrator miał możliwości prawne korzystania z rachunku założonego dla Wspólnoty w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu, jest pytaniem o ocenę sposobu sprawowania administracji i kompetencji zarządcy, jednak nie może stanowić o tym, czy możliwe były rozliczenia w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o własności lokali. Oczywistym jest, że możliwe były rozliczenia przy dochowaniu należytej staranności w zakresie wykonywania zarządu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 P.p.s.a., wobec czego w pierwszej kolejności rozpoznaniu winien podlegać zarzut odnoszący się do uchybień procesowych; bowiem dopiero po przesądzeniu, że ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy przyjęte przez sąd pierwszej instancji są prawidłowe, albo że nie zostały skutecznie podważone, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.

Przed przystąpieniem jednak do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wypada zwrócić uwagę, że jej konstrukcja zarówno co do formy jak i co do treści nie w pełni odpowiada wymaganiom określonym w ustawie. Przepis art. 176 P.p.s.a. precyzyjnie określa wymagania, jakie musi spełniać skarga kasacyjna, a wśród najważniejszych jej elementów wyróżnia się przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zgłoszenia zarzutów procesowych – określenie, jaki wpływ uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy. Dopełnienie tych wymogów poprzez zredagowanie podstaw kasacyjnych w sposób jasny i precyzyjny wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi - zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. - jest związany Naczelny Sąd Administracyjny.

W rozpoznawanym przypadku podstawy kasacyjne zostały sformułowane nieprecyzyjnie wskutek użycia wyrażenia "w szczególności" przed wymienieniem przepisów uznanych przez skarżącego za naruszone. Takie sformułowanie podstaw kasacyjnych nasuwa wątpliwości co do zakresu zaskarżenia; użycie zwrotu "w szczególności" może bowiem prowadzić do wniosku, że - w ocenie strony skarżącej - zaskarżony wyrok narusza całokształt norm prawa materialnego oraz prawa procesowego, co - jak należy przyjąć - nie było zamiarem autora skargi kasacyjnej. Należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.

Mimo tej ułomności skargi kasacyjnej, uwzględniając prawo podstawowe strony do sądu (art. 45 Konstytucji R.P.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną biorąc pod uwagę wyłącznie przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji.

Przechodząc zatem do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do przepisów postępowania należy zauważyć, że wskazują one na naruszenie przepisów K.p.a., których sąd administracyjny rozpoznając skargę wniesioną na decyzję administracyjną, bezpośrednio nie stosuje. "Stosowanie" przepisów o postępowaniu administracyjnym przez sąd polega wyłącznie na skontrolowaniu prawidłowości ich zastosowania w danej sprawie przez organ administracji publicznej. Z tego względu zarzut naruszenia przepisów K.p.a. winien być w skardze kasacyjnej powiązany z zarzutem naruszenia przez sąd administracyjny odpowiednich przepisów procedury sądowoadministracyjnej (np. art. 133, czy art. 141 § 4 P.p.s.a.), które doprowadziło do wadliwej oceny prawnej sądu w zakresie uchybień proceduralnych w postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie. Takim przepisem procedury sądowoadministracyjnej nie może być powołany w skardze kasacyjnej art. 151 P.p.s.a, który nie odnosi się do trybu rozpoznawania sprawy przez sąd pierwszej instancji i formułowania oceny prawnej sprawy, a jedynie określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez ten sąd w razie nieuwzględnienia skargi.

Pomimo, że zarzucane w niniejszej sprawie naruszenie przepisów K.p.a. nie zostało powiązane z odpowiednim przepisem procedury sądowoadministracyjnej, to jednak z brzmienia zgłoszonych zarzutów jak i ich uzasadnienia wynika, iż są one skierowane przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając zatem na względzie uchwałę Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010/1/1), jak również wcześniejszą uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05 (ONSAiWSA 2006/2/39), że naruszenie przepisów postępowania, o którym stanowi art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i do przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie ma przeszkód, aby tak przedstawione zarzuty rozpoznać merytorycznie.

Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 8 w związku z art. 11 K.p.a. oraz art. 104 § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Decyzja administracyjna będąca przedmiotem kontroli sądowej dokonanej zaskarżonym wyrokiem zapadła w wyniku dwukrotnie przeprowadzonego postępowania przez organy administracji obu instancji. Decyzje wydane w tej sprawie po raz pierwszy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 460/09, uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wobec stwierdzenia braków postępowania wyjaśniającego. Ponowne postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie i wyczerpująco wyjaśniło wszystkie okoliczności sprawy. Wątpliwości nie pozostawia zasadnicza w sprawie okoliczność, że Z. M.uprawniony w okresie od 1 października 2007 r. do 31 marca 2008 r., na mocy decyzji Wójta Gminy W. z dnia (...) października 2007 r. nr (...), do dodatku mieszkaniowego nie opłacał na bieżąco w tym okresie należności za zajmowany lokal mieszkalny. Zaległe opłaty zostały przez skarżącego uregulowane w dniu 7 stycznia 2008 r. przez wpłatę kwoty na założone przez niego, będącego wówczas członkiem zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) (łącznie z drugim członkiem zarządu), konto bankowe. Fakt nieopłacania na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, w świetle treści art. 7 ust. 11 u.d.m., stanowi wystarczającą przesłankę wydania przez właściwy organ decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego (zd. 1-sze) ze skutkami wynikającymi z dalszej treści tego przepisu (zd. 2-gie).

Bez znaczenia pozostają w tej sytuacji podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące skuteczności wpłaty zaległych opłat przez Z.M., których to - jak podnosi skarga kasacyjna - Sąd pierwszej instancji dostatecznie nie rozważył. Nie mają one wpływu na istotę sprawy, tj. fakt, że należności za zajmowany lokal mieszkalny w okresie, na który przyznano dodatek mieszkaniowy, skarżący na bieżąco nie opłacał. Żadne względy, w tym uregulowanie przez skarżącego zaległości w opłatach za zajmowanie lokalu mieszkalnego, nie mogły mieć znaczenia przy podejmowaniu decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku. Organ orzekając o wstrzymaniu wypłaty dodatku w takiej sytuacji nie miał również obowiązku badania przyczyn zaniechania wpłat, do których zobowiązany był skarżący.

Okoliczności te zresztą były przedmiotem rozważań zarówno orzekających w sprawie organów administracji jak i Sądu pierwszej instancji. Z tej przyczyny zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. nie są zasadne. Za nietrafny należy także uznać zarzut naruszenia art. 8 i art. 11 K.p.a. Nie doznała uszczerbku zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa i jego organów (art. 8 K.p.a.) jak i zasada wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy art. 11 K.p.a.) wskutek uznania przez orzekające w sprawie organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie dokonywał na bieżąco opłat za zajmowany lokal, a wpłata zaległości nie zasiliła konta Wspólnoty Mieszkaniowej. W tej kwestii nie bez znaczenia jest fakt, że Z.M. był członkiem zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w okresie kilku lat (od 9 maja 2002 r. do 27 listopada 2007 r.); nie był więc osobą pozbawioną rozeznania co do sposobu wnoszenia opłat za zajmowanie lokalu mieszkalnego w zarządzanej przez siebie Wspólnocie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. 7 ust. 11 i art. 8 ust. 4 u.d.m., przez ich błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni treści tych przepisów uznając, że fakt powiadomienia organu administracji publicznej o nieuiszczaniu przez Z. M. na bieżąco należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego wyczerpywał dyspozycję art. 7 ust. 11, skutkując koniecznością wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty przyznanego dodatku mieszkaniowego. Sąd prawidłowo również uznał, że podmiotem legitymowanym do zawiadomienia o tej okoliczności Wójta Gminy W. był Zakład Zarządzania Nieruchomościami Sp. z o.o. z siedzibą w W., będący w tym czasie "pobierającym należności za lokale mieszkalne" w rozumieniu art. 8 ust. 4 u.d.m.

W świetle powyższego także zarzuty odnoszące się do prawa materialnego, jako nietrafne, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.