Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 853/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18ust. 4a i ust. 4b
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. Cz. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M. C. (dalej również jako "strona" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 czerwca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej w powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "u.t.d.") oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Karę nałożono w oparciu o ustalenia zawarte w protokole z kontroli drogowej (nr [...]) przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2019 r. w stosunku do zatrzymanego do kontroli samochodu osobowego marki SKODA FABIA o nr rej.[...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem M. C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. wykonywał usługę przewozu osób, przewożąc pasażera P. O. Pasażer zamówił usługę przewozu z ul. [...] w G. do wypożyczalni aut osobowych "B" przy porcie lotniczym [...].. Usługę zamówił przy pomocy aplikacji BOLT(Taxify). Po dokonaniu zamówienia w aplikacji pasażer otrzymał informację dotyczące pojazdu, którym odbędzie się przewóz (marka i nr. rejestracyjny) oraz dane kierowcy (zdjęcie i imię kierowcy, numer telefonu, wystawiana w aplikacji ocena jakości usług świadczonych przez kierowcę) oraz o przewidywanej wysokości kosztu usługi (16 zł 93 gr). Przesłuchany w charakterze świadka pasażer zeznał, że nie zawierał z kierowcą żadnej umowy i nie był w lokalu przedsiębiorstwa, a po wykonaniu usługi kierowca pobrał od niego opłatę za przejazd w wysokości 17 zł (zapłata gotówką). Opisaną usługę kierujący wykonał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd nie był oznakowany jako TAXI i nie był wyposażony w taksometr, ani w kasę fiskalną. Do kontroli kierujący okazał m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej mu jako przedsiębiorcy, to jest A. ul. K. P. [...] P.

Na tej podstawie organy zgodnie uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że transport drogowy był wykonywany z naruszeniem przepisów prawa polegającym na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem o którym mowa w art. 18 ust. 4 b cyt. ustawy. Wskazane naruszenie warunków przewozu okazjonalnego, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 7 w zw. lp. 2.11 załącznika nr 3 do cyt. ustawy skutkowało natomiast nałożeniem na przedsiębiorcę kary w wysokości 8.000 zł.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w złożonym przez M. C. odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że pojęcia "transportu drogowego osób" i "przewozu okazjonalnego" nie są pojęciami tożsamymi, co nie oznacza jednocześnie, aby przewóz okazjonalny można było też traktować jako odrębną instytucję od przewozów wymienionych w art. 5b ustawy o transporcie drogowym. Strona stwierdziła bowiem, że wykonywane przez nią podczas kontroli czynności nie były ani przewozem okazjonalnym, ani też nie mieszczą się w pojęciu krajowego transportu drogowego, ponieważ w sprawie nie ustalono, aby stanowiły one jakikolwiek przejaw wykonywania przez nią działalności gospodarczej. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił stronie, że ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 u.t.d. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i ust. 5 u.t.d.

Zdaniem organu w świetle powołanych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób, o którym mowa w art. 18 ust. 4a cyt. ustawy. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów przede wszystkim pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Protokół kontroli oraz dowód rejestracyjny pojazdu bezopornie potwierdziły zaś, że kontrolowany pojazd nie jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą. Jednocześnie w sprawie nie zostały zrealizowane warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określone w art. 18 ust. 4b cyt. ustawy. Wskazany przepis dopuszcza bowiem przewóz samochodami osobowymi innymi niż określone w art. 18 ust. 4a cyt. ustawy, prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, gdzie zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej lub też gdy opłata jest wniesiona gotówką ale w lokalu przedsiębiorstwa. W omawianym przypadku przewóz został zaś zamówiony za pośrednictwem aplikacji BOLT, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana przez aplikację kwota 16,93 zł stanowiła jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu mogła ulec zmianie. Z tych względów organ stwierdził, że nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do cyt. ustawy było w pełni prawidłowe.

Organ odwoławczy nie uwzględnił nadto zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów proceduralnych, stając na stanowisku, że postepowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Przeprowadzone podczas kontroli dowody (dowody z dokumentów, oględziny, przesłuchanie świadka) nie budziły bowiem wątpliwości do co ich wiarygodności. Jednocześnie były one wystarczające dla ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto podkreślono, że strona samodzielnie może się przyczyniać do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego zwłaszcza jeśli ma to potwierdzić podnoszone przez nią twierdzenia i chce z tego wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne.

Organ wskazał końcowo, że w realiach sprawy nie było podstaw do wyłączenia odpowiedzialności w oparciu o art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności uzasadniające jego zastosowanie powinien wykazać sam przedsiębiorca, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. C. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

W skardze podniesiono zarzuty obejmujące:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głownie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole z przeprowadzonej kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności oparcie się podczas ustalania stanu faktycznego sprawy wyłącznie na protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2019 r., z którego w żaden sposób nie wynika, na jakiej podstawie kontrolujący uznał, że skarżący wykonywał transport drogowy;

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie to jest, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji;

- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 października 2019 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 czerwca 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd stwierdza, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wydane w sprawie decyzje odpowiadają przepisom prawa materialnego zawartym w ustawie o transporcie drogowym, a także zostały podjęte w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, to jest w zgodzie z zasadami określonymi w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego.

Co istotne, z uzasadnienia zarzutów skargi, które zostały opisane przez skarżącego jako naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 138 § 1 pkt 1, art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że podnosząc te zarzuty skarżący w istocie kwestionuje - nie poczynione przez organy ustalenia faktyczne, ale właśnie dokonaną przez te organy wykładnię art. 4, 5 oraz 18 ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nie jest bowiem kwestionowane, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Skoda, kierowanego przez skarżącego, który odbył kurs z ul. [...] w G. w okolice Portu Lotniczego [...]. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej BOLT przez obecną w czasie kontroli w pojeździe osobę. Podczas kontroli skarżący wylegitymował się wobec kontrolujących wystawionym na swoje dane jako przedsiębiorcy wypisem z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Poddany kontroli samochód osobowy nie był przy tym oznakowany jako TAXI, nie był wyposażony w taksometr ani kasę fiskalną. Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, (w tym znajdują potwierdzenie w wykonanej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej) i nie są kwestionowane również przez skarżącego.

Stanowisko skarżącego sprowadza się w swej istocie do wykazania, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych nie można uznać, że skarżący w ogóle wykonywał przewóz okazjonalny, a tym samym nie mógł zostać obciążony karą na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego wskazane wyżej okoliczności są także niewystarczające dla uznania, że wykonując przewóz działał jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą.

Stanowisko to jest w ocenie Sądu błędne.

Porządkując istotne z punktu widzenia rozpoznawanej skargi pojęcia dostrzec należy, że na gruncie polskiego prawa transport drogowy osób jest po pierwsze działalnością o charakterze ściśle reglamentowanym. Po drugie, wbrew twierdzeniom skarżącego, obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia przewozów okazjonalnych poza pojęciem wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób.

Zgodnie z art 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podroży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 cyt. ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego

transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7

i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Ustawodawca odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Podkreślić należy, że różny charakter przewozów wiąże się bezpośrednio właśnie z odmiennym uregulowaniem warunków rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy można wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełnia się dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. Posiadając zaś tzw. "licencję taksówkarską", o której mowa w art. 5 b pkt 3 cyt. ustawy można dokonywać przewozów osób tylko taksówką.

Okazana w toku kontroli licencja nr [...] licencja nie była licencją taksówkarską, lecz licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.

Jak wskazano wyżej, z analizy ustawy o transporcie drogowym wynika, że wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy, ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego - wymogu z art.18 ust.4a u.t.d. Wymóg ten potwierdza orzecznictwo sądowe (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r.; sygn. akt III SA/Po 568/19).

Należy w tym miejscu podkreślić, że z rozdziału 3 cyt. ustawy dotyczącego transportu drogowego osób – art. 18 oraz art. 4 pkt 11 tej ustawy wynika, że transport drogowy osób - z wyłączaniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.

W ocenie Sądu skontrolowanym w dniu 16 kwietnia 2019 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:

- pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244),

- pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,

- pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Wykonywany w dniu 16 kwietnia 2019 r. samochodem osobowym Skoda Fabia nr rej. [...] przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stwierdzając powyższe Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06).

W myśl art.18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się jednak przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Z powyższej regulacji wynika zatem, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 16 kwietnia 2019 r. wykonywano przewóz nie spełniał tego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i dołączonych do niego dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz kopia dowodu rejestracyjnego) Skoda Fabia nr rej. [...] została fabrycznie przeznaczona do przewozu 5 osób i tak też zarejestrowana, to jest jako pojazd pięcioosobowy, co jest okolicznością niesporną. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym

Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art.18 ust.4b ustawy o transporcie drogowym uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust.4a tej ustawy. Skoda Fabia, którą wykonywano przewóz została wyprodukowana w 2017 r. i nie jest pojazdem zabytkowym. Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków przewodu wynikających z art. 18 ust. 4 b pkt 2 analizowanej ustawy. W ocenie Sądu fakty opisane w protokole kontroli wprost i bez potrzeby głębszej analizy prawnej wprost świadczą o tym, że warunki te nie zostały spełnione przez przedsiębiorcę. Organy prawidłowo stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b punkt 2b u.t.d, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera w dniu 16 kwietnia 2019 r. zamówił on usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji BOLT, a nie na podstawie pisemnej umowy. Następnie przez aplikację otrzymał informację, że usługa zostanie zrealizowana pojazdem Skoda Fabia, który będzie prowadził skarżący oraz ile orientacyjnie będzie wynosiła cena za planowany przez pasażera przejazd z ul. [...] w G. w okolice Portu Lotniczego [...]. Przejazd został zrealizowany, za co pasażer uiścił kierowcy gotówką opłatę wyliczoną przez aplikację po zakończeniu przewozu.

Należy dodać, że skarżący ma siedzibę swojej firmy prowadzonej pod nazwą A. w P. przy ul. K.P. [...], zaś skontrolowana usługa przewozu wykonywana była w G.. Nie mogło zatem dojść do zawarcia w lokalu firmy skarżącego (w P.) pisemnej umowy na przewóz wykonany w G. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer potwierdził, że nie był w lokalu przedsiębiorstwa oraz nie zawierał takiej umowy, ponieważ jak zeznał zamówił usługę za pomocą aplikacji BOLT. Będący w posiadaniu skarżącego pojazd Skoda Fabia z oczywistych względów nie może być uznany za siedzibę przedsiębiorstwa skarżącego. Stanowisko przeciwne wskazujące, że w przypadku przedsiębiorców świadczących usługi transportowe samochód, za pomocą którego wykonują oni swoje usługi, należałoby uznać za miejsce tożsame z siedzibą przedsiębiorcy nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, które nie tworzą takiego rodzaju konstrukcji i nie rozciągają pojęcia siedziby przedsiębiorstwa na wszelkie rzeczy i prawa wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa. Samochód jest w tym wypadku jedynie środkiem i narzędziem, przy pomocy którego przedsiębiorca może zrealizować usługi transportowe, które w przedmiotowej sprawie zaoferował zainteresowanemu pasażerowi za pomocą aplikacji internetowej i poza siedzibą przedsiębiorstwa, a strony umowy tj. skarżący i pasażer nie zawarły pomiędzy sobą żadnej pisemnej umowy.

Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że w dniu 16 kwietnia 2019 r. skarżący wykonywał pojazdem Skoda Fabia przewóz okazjonalny bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art.18 ust.4a ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b cyt. ustawy uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu. Uzasadniało to zatem wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej 8.000 zł na postawie art. 92 a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewoź drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia zgodnie z art. 92a ust. 7 cyt. ustawy określa załącznik nr 3 do ww. ustawy.

Mając na uwadze zawartą w skardze argumentację należy w tym miejscu jednoznacznie wyjaśnić, że nałożona na skarżącego kara nie jest karą za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, ale karą za wykonywanie transportu z naruszeniem art. 18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym. Stosownie bowiem do lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym naruszenie warunków przewozu drogowego osób poprzez wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

Sąd nie podzielił przy tym poglądu skarżącego, że w przedmiotowej sprawie organy nie ustaliły, czy skarżący działał jako przedsiębiorca i wykonywał przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przede wszystkim skarżący już w toku kontroli sam okazał kontrolującym posiadaną przez siebie licencję wystawioną dla niego jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w P. przy ul. K. P. [...]. W toku postępowania wyjaśniającego na podstawie danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzono zaś, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza pod wskazaną wyżej firmą ma status aktywnej, nie jest zawieszona i dotyczy PKD 77.11.Z (wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek), 49.31.Z, (transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski) 49.39.Z. (pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany) 949.41. Z. (transport drogowy towarów). Z zeznań osoby przesłuchanej w sprawie w charakterze świadka wynika zaś, że skarżący pobrał od niego opłatę za wykonaną usługę (wyliczaną przez aplikację, a pobraną w gotówce). Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się także do zasad funkcjonowania aplikacji BOLT, które są obecnie powszechnie znane. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę niezależnie od usługi podmiotu udostepniającego aplikację ("skojarzenie" kierowcy z pasażerem) za samą usługę przejazdu na określonej trasie pobrane z tego tytułu od pasażera środki należne są kierowcy fizycznie wykonującemu przejazd. Trudnym do logicznego uzasadnienia byłoby bowiem, aby kierowcy godzili się na wykonywanie przewozów niejako "charytatywnie", podczas gdy podmiot udostepniający aplikację, pobierałby opłatę, której wysokość jest dodatkowo uzależniona od fizycznej długości pokonywanej przez kierowcę trasy. Poczynione w tym zakresie przez organy ustalenia należy uznać za wystarczające dla stwierdzenia, że skarżący zrealizował przejazd w celu osiągniecia korzyści majątkowej i w ramach prowadzonej pod nazwą A. działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższej regulacji wynika zatem, że to organ, jest dysponentem postępowania dowodowego. To zatem organ, a nie strona, ma za zadanie określić w oparciu o jakie obowiązujące przepisy prawa materialnego - zgodnie z treścią adekwatnych dla sprawy przepisów - okoliczności faktyczne rozstrzygają o ich zastosowaniu, a następnie przy pomocy dostępnych środków dowodowych stwierdzić, czy okoliczności te zaistniały w danej sprawie. Organ nie ma natomiast obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, których ona sama nie przytacza, a są one sprzeczne z już poczynionymi przez organ ustaleniami faktycznymi.

Z powyżej przestawionych rozważań wynika, że w sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe, które pozwoliło na ustalenie wszystkich istotnych z punktu widzenia treści art. 4, 5 oraz 18 u.t.d. okoliczności faktycznych. Wbrew twierdzeniom skarżącego rozstrzygnięcie sprawy nie zostało oparte jedynie na protokole kontroli, lecz także na innych dowodach z dokumentów (m.in. dowód rejestracyjny pojazdu, wypis z licencji, wyciąg z CEIDG), oględzinach pojazdu oraz zeznaniach świadka. Z kolei skarżący nie przestawił żadnych dowodów, które podważyłyby poczynione przez organ ustalenia, że jako przedsiębiorca wykonywał na podstawie udzielonej licencji okazjonalny przewóz osób z naruszeniem warunków tego przewozu określonych w art. 18 ust. 4 a ustawy o transporcie drogowym. Sąd stoi zatem na stanowisku, że postepowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Zgromadzone dowody okazały się bowiem wystarczające dla ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a ich wiarygodność nie budzi wątpliwości. Podnosząc twierdzenia przeciwne skarżący ani na etapie odwołania, ani skargi nie wskazał natomiast żadnych konkretnych dowodów, z których te twierdzenia można by było skutecznie wywodzić.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podzielił zarzutów skargi ani nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia z urzędu (zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a.) i na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę jako niezasadną.

Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzeczenia.nsa.gov.pl.