Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 9/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37 par. 2, art. 57, art. 97 par. 1 pkt. 4, art. 123 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt. 1 - 4a, art. 149. art. 200, art. 286 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. nakazuje Staroście [...] wydanie w terminie 3 (trzech) miesięcy decyzji kończącej postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z dnia [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 grudnia 1992 r. J. H. złożył w Urzędzie Miejskim w S. wniosek o zwrot nieruchomości położonych w S., a wywłaszczonych decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]). Wniosek został załatwiony wydaniem decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 sierpnia 1993 r. ([...]) o odmowie zwrotu J. H. wywłaszczonych nieruchomości, położonych na terenie miasta S .

W dniu 3 marca 2005 r. J. H. wniósł do Starosty S. ponowny wniosek o zwrot wywłaszczonych działek o numerach geodezyjnych [...] i [...]. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone postanowieniem Starosty S. z dnia 3 marca 2006 r. ([...]). Decyzją Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. postępowanie w sprawie zwrotu działek o numerach geodezyjnych [...] i [...] zostało umorzone ze względu na to, że przedmiot postępowania został objęty postępowaniem oznaczonym wszczętym z urzędu w dniu 8 sierpnia 2006 r. w sprawie ponownego rozpoznania wniosku z dnia 29 grudnia 1992 r. ([...]). Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu odwołania J. H., decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. (SN [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2006 r. J.H. wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 sierpnia 1993 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i jednocześnie złożył odwołanie. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. ([...]) uchylił w całości wyżej wymienioną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, to jest przez Starostę S .

W dniu 8 sierpnia 2006 r. Starosta S. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku J.H. z dnia 29 grudnia 1992 r. i wyznaczył termin rozprawy administracyjnej na dzień 15 września 2006 r. Sprawę dotycząca zwrotu działek o numerach geodezyjnych [...] i [...] oznaczono jako [...]. Na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. zobowiązano wnioskodawcę do dostarczenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po C. H. oraz o sprecyzowanie wniosku o zwrot nieruchomości; sprecyzowanie wniosku nastąpiło na rozprawie. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po C. H. zostało wydane przez Sąd Rejonowy w S. w dniu 26 lipca 2007 r. ([...]); do akt sprawy administracyjnej załączono kserokopię odpisu powyższego postanowienia – z naniesionym urzędowym poświadczeniem z dnia 31 sierpnia 2007 r. zgodności odpisu z oryginałem.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r. Starosta S. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie wskazując, iż w dniu 1 marca 2006 r. pełnomocnik J . H. zawiadomił organ o wystąpieniu do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...] ). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu zażalenia J. H. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Starosty S. z dnia [...] lutego 2008 r. ([...]) w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości i w tej części umorzyło postępowanie organu I instancji.

Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...]września 2006 r. ([...] ) zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku J. H. z dnia 15 lutego 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ( [...]) o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania; organ wskazał na konieczność przedłożenia przez stronę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach wywłaszczonych nieruchomości. Pismem z dnia 14 stycznia 2008 r. ([...], ) Wojewoda Wielkopolski poinformował strony postępowania oraz Starostę S. o przyczynach braku załatwienia w terminie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącego z dnia 29 listopada 1992 r., dotyczący zwrotu działek o nr [...] i nr [...] (w dniu wywłaszczenia dz. nr [...]). Wojewoda wyznaczył przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2008 r. Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy, postanowieniem z dnia 14 marca 2007 r. ([...]) utrzymał w mocy wyżej wskazane postanowienie Wojewody Wielkopolskiego. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. ([...]) Minister Infrastruktury uznał za nieuzasadnione zażalenie wnioskodawcy na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]). W dniu 23 października 2008 r. Wojewoda Wielkopolski podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]) i wyznaczył przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2008 r.

Pismem z dnia 29 lutego 2008 r. ([...]) Wojewoda Wielkopolski poinformował strony postępowania oraz Starostę S. o przyczynach braku załatwienia w terminie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 sierpnia 1993 r. ([...]) o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek skarżącego z dnia 29 listopada 1992 r., dotyczący zwrotu działek o nr [...] i nr [...] (w dniu wywłaszczenia dz. nr [...]). Wojewoda wyznaczył przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2008 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Starosta S. w odpowiedzi na pismo Wojewody Wielkopolskiego z dnia 20 marca 2008 r. przekazał Wojewodzie akta sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S.z dnia 2 sierpnia 1993 r. ([...]) – teczkę akt [...]oraz [...]. Postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r. ([...] ) Minister Infrastruktury uznał za nieuzasadnione zażalenie wnioskodawcy na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 sierpnia 1993 r. ([...]) o umorzeniu postępowania dotyczącego zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...].

W dniu 23 października 2008 r. Wojewoda Wielkopolski podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]) i wyznaczył przewidywany termin załatwienia sprawy na dzień 31 października 2008 r.

W dniu 4 kwietnia 2008 r. Starosta S. powołując się na art. 36 § 1 kpa, wyznaczył na dzień 30 grudnia 2008 r. termin załatwienia sprawy oznaczonej [...], dotyczącej zwrotu nieruchomości wywłaszczonych decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]). W piśmie skierowanym do wnioskodawcy w dniu 7 kwietnia 2008 r. organ wskazał jako przyczynę niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie konieczność wnikliwego przeanalizowania obszernego materiału zebranego w sprawie, w tym wielu dokumentów dotyczących obrotu nieruchomością po dacie wywłaszczenia. Organ podkreślił również, iż z wniosku J. H. prowadzi równocześnie kilka postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości położonych na obszarze miasta Słupcy, w których bierze udział wiele stron (z uwagi na upływ czasu), ponadto wnioskodawca w trakcie postępowania złożył dużo dodatkowych wniosków i pism, co również przedłuża postępowanie. Następnie w dniu 29 grudnia 2008 r. organ na podstawie art. 36 § 1 kpa wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy ([...] ) – do dnia 30 kwietnia 2009 r. W piśmie skierowanym do wnioskodawcy w dniu 31 grudnia 2008 r. organ wskazał jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie konieczność wnikliwego przeanalizowania obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co wymaga przeanalizowania wielu dokumentów dotyczących obrotu nieruchomością po fakcie wywłaszczenia.

W dniu 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca, działając poprzez pełnomocnika, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność Starosty S . Wnioskodawca zarzucił organowi, iż w okresie pomiędzy 4 kwietnia 2008 r. a 30 grudnia 2008 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności, a jedynie w dniu 30 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego) skierował do wnioskodawcy pismo informujące o wyznaczeniu w oparciu o treść art. 36 § 1 kpa kolejnego terminu załatwienia sprawy. Skarżący podniósł także, iż żadne z pism informujących o wyznaczeniu nowego terminu nie miało formy postanowienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. ([...]) stwierdziło brak podstaw do uwzględnienia zażalenia. W ocenie Kolegium organ rozpatrując zażalenie wskazane w art. 37 § 1 kpa bada wyłącznie zarzut dotyczący nieterminowości załatwienia sprawy i tylko w tym zakresie analizuje postępowanie organu I instancji. Wskazując na treść art. 35 i art. 36 § 1, art. 123 kpa oraz art. 37 § 1 i art. 144 § 1 kpa organ II instancji uznał, iż wprawdzie zawiadomienie o wyuczeniu nowego terminu powinno mieć formę niezaskarżalnego postanowienia, ale nie można uznać za bezskuteczne wyznaczenie terminu w trybie art. 36 § 1 kpa pismem, o ile pochodzi ono od organu administracji publicznej i zostało skierowane do strony postępowania i zawiera elementy wymienione w art. 36 § 1 kpa. W ocenie organu nowy termin załatwienia sprawy może zostać wyznaczony kilkakrotnie jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy. Zdaniem Kolegium w sprawie wyznaczono w trybie art. 36 § 1 kpa dodatkowy termin jej załatwienia, który jeszcze nie upłynął, stąd też brak podstaw do uznania, iż organ I instancji nie załatwił sprawy w terminie, w rozumieniu art. 37 § 1 kpa. W ocenie Kolegium wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy organ wskazał przyczyny, ze względu na które należało wyznaczyć kolejny termin załatwienia sprawy; przyczyny te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Kolegium nie dopatrzyło się w działaniu organu I instancji naruszenia zasady wyrażonej w art. 12 kpa, bowiem sprawa ma wielowątkowy i skomplikowany charakter.

W dniu 21 stycznia 2009 r. J.H. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, za pośrednictwem Starosty S., skargę na bezczynność Starosty S. co do załatwienia w terminie sprawy z wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 1992 r. w postępowaniu wszczętym w dniu 8 sierpnia 2006 r. ([...]). W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentacje zawartą w zażaleniu z dnia 31 grudnia 2008 r. Ponadto skarżący podał, iż sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 kpa, a wielokrotne wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy w oparciu o art. 36 § 1 kpa narusza prawo, bowiem przepis ten umożliwia wyznaczenie nowego terminu tylko wtedy, gdy sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 kpa, a nie w sytuacji, gdy sprawa nie zostanie załatwiona w terminie wyznaczonym przez organ na podstawie art. 36 kpa. Skarżący podkreślił, iż wielokrotne wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy w oparciu o treść art. 36 § 1 kpa w sytuacji, gdy jedynym działaniem organu jest wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy w sposób oczywisty narusza obowiązek działania bez zbędnej zwłoki.

W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił jakie rozstrzygnięcia procesowe innych organów zapadły co do wniosków, jakie złożył skarżący w sprawie zwrotu nieruchomości, w tym co do wniosku z dnia 3 marca 2005 r. i żądania stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]) oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 sierpnia 1992 r. ([...]). Zdaniem Starosty S. postępowanie organu orzekającego w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości podyktowane jest tym, że sprawa wymaga szczegółowej, wnikliwej analizy obszernego archiwalnego materiału zebranego w sprawie, ponadto z uwagi na to, że strona składa wnioski do organów wyższych instancji i zaskarża wszystkie czynności podejmowane przez organ, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Organ zauważył również, iż na końcowe rozstrzygnięcie sprawy z wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma wpływ zakończenie postępowań toczących się w tej sprawie przed innymi organami; ze względu na wnioski skarżącego toczy się szereg postępowań w co do przejęcia i zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości. W ocenie organu wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2009 r. podyktowane zostało zebraniem całości materiału w tej sprawie, który to materiał ma wpływ na koń²cowe rozstrzygnięcie wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Rozpatrując skargę na bezczynność organu administracji Sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa.

Wskazać należy, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 kpa, ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 kpa, oraz gdy nie załatwia sprawy w nowym terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 kpa bądź w dodatkowym terminie wyznaczonym przez organ nadrzędny w trybie art. 37 § 2 kpa.

Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu jej załatwienia.

Wprawdzie przepis art. 36 § 1 kpa nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i nieograniczonej swobody organu. Przepis ten powinien być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Jeżeli zatem w art. 36 kpa mówi się o nowym terminie załatwienia sprawy, to musi to być termin konkretny, określony zgodnie z zasadami przyjętymi w kpa, a więc określony w dniach, tygodniach i miesiącach (art. 57 kpa). W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 kpa, należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki.

Zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy wydane na podstawie art. 36 § 1 i § 2 kpa winno być dokonywane się w trybie procesowym przewidzianym dla takich czynności. Ze względu na treść przepisu art. 123 § 1 i § 2 kpa, taka czynność procesowa jako dotycząca kwestii wynikłej w toku postępowania, powinna przybrać formę postanowienia, które jednak nie jest zaskarżalne, co wynika z treści art. 37 § 1 kpa w zw. z art. 141 § 1 kpa (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wyd., Warszawa 2006, s. 283).

Rozpoznając sprawę, w oparciu o podniesione przez skarżącego zarzuty oraz wyżej przytoczone przepisy i poglądy prawne, tutejszy Sąd uznał, iż zasadnie skarżący zarzucił Staroście S. pozostawanie w bezczynności. Stwierdzić należy, iż organ w niniejszej sprawie naruszył zasadę szybkości postępowania. Dla ustalenia tej okoliczności wystarczające jest przeanalizowanie czynności organu podjętych pomiędzy 4 kwietnia 2008 r., to jest dniem zawiadomienia skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, a ponownym pismem w tym przedmiocie z dnia 29 grudnia 2008 r. Wspomnianym pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. (nadanym dnia 7 kwietnia 2008 r.) Starosta S., powołując się na art. 36 § 1 kpa, zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy oznaczonej [...]i wyznaczył nowy termin jej załatwienia dzień 30 grudnia 2008 r. Zawiadomienie to nie tylko było nieprawidłowe w sensie formalnym (nie nadano zawiadomieniu strony o zwłoce formy postanowienia), ale też określono w nim odległy termin załatwienia sprawy (około 9-miesięczny) podając okoliczności, które w ocenie Sądu nie uzasadniały wyznaczenia tak długiego terminu (ponad czterokrotnie przekraczającego maksymalny termin załatwienia sprawy wskazany w art. 35 § 2 kpa). W przedmiotowym zawiadomieniu organ wskazał jako podstawową przyczynę niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie konieczność wnikliwego przeanalizowania obszernego materiału zebranego w sprawie, w tym wielu dokumentów dotyczących obrotu nieruchomością po dacie wywłaszczenia, jak i fakt równoczesnego prowadzenia z wniosku skarżącego kilku postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości położonych na obszarze miasta S., jednak nie wyjaśnił w jaki sposób postępowania te oddziałują na prowadzone postępowanie i uniemożliwiają załatwienie sprawy w terminie. Co więcej, w aktach sprawy brak potwierdzenia podjęcia jakichkolwiek czynności (chociażby analitycznych) w okresie pomiędzy 4 kwietnia 2008 r. a 29 grudnia 2008 r. Trafność stanowiska co do stwierdzenia bezczynności organu dodatkowo potwierdza treść pisma z dnia 29 grudnia 2008 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. W piśmie tym powołano te same okoliczności, które organ wskazał w piśmie z dnia 4 kwietnia 2008 r.: konieczność wnikliwego przeanalizowania obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co wymaga przeanalizowania wielu dokumentów dotyczących obrotu nieruchomością po fakcie wywłaszczenia. Z powyższego wynika, iż w okresie pomiędzy 4 kwietnia 2008 r. a 29 grudnia 2008 r. organ nie przeprowadził zapowiedzianej w piśmie z dnia 4 kwietnia 2008 r. wnikliwej analizy obszernego materiału zebranego w sprawie. Jedyną czynnością bezpośrednio związaną ze sprawą, podjętą po dniu 4 kwietnia 2008 r. jest w istocie sporządzenie pisma z dnia 29 grudnia 2008 r. o wyznaczeniu na podstawie art. 36 § 1 kpa kolejnego terminu załatwienia sprawy przewidzianego na dzień 30 kwietnia 2009 r.

Dalej zauważyć należy, iż organ nie powołał się także na okoliczność braku akt niezbędnych do załatwienia sprawy, w szczególności sprawy zakończonej decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 11 maja 1979 r. ([...]) o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania, co do której toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Nawet jednak takie okoliczności, jak brak akt oraz rozmiary postępowania dowodowego nie mogą usprawiedliwiać braku działania ze strony organu, gdyż przekazanie akt sprawy wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu czy organowi odwoławczemu nie uzasadnia bezczynności organu administracji do czasu zwrotu akt. Organ administracji powinien wówczas albo zawiesić postępowanie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - gdy uzna, że od orzeczenia sądu administracyjnego lub innego organu zależy rozpoznanie sprawy - albo też podjąć czynności zmierzające do pozyskania dokumentacji wymaganej do rozpatrzenia sprawy. Bierne oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd lub organ administracyjny prowadzący postępowanie nadzwyczajne (np. o stwierdzenie nieważności decyzji lub innego aktu administracyjnego) oraz na zwrot akt stanowi bezczynność organu administracji (por. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 25 października 2007 r., II SAB/Bk 28/07, LEX nr 340473).

Podobne stanowisko, jak zajęte przez tutejszy Sąd, wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00, LEX 53462 NSA stwierdził, iż zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 NSA uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu.

Mając na uwadze powyższe poglądy stwierdzić należy, iż analiza postępowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na całkowitą zasadność skargi, bowiem zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącego została przez organ zawiniona. Starosta S. nie dołożył należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i sprawę szybko załatwić, a do dnia wydania niniejszego wyroku do tutejszego Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy.

W celu niedopuszczenia do kolejnych opóźnień w rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, iż termin 3 miesięcy jest wystarczający do rzetelnego rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 1992 r. i wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Niewątpliwie sprawy związane ze zwrotem nieruchomości wywłaszczonych pod rządami poprzednio obowiązujących ustaw, na których to nieruchomościach miały być realizowane określone inwestycje publiczne, wymagają szczególnie starannego zgromadzenia materiału dowodowego i jego wnikliwego rozpatrzenia, w tym zbadania, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany i w jakim terminie, określenia wartości nieruchomości oraz ustalenia wszystkich uprawnionych do zwrotu (stron postępowania). Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. wyznaczony w wyroku termin do załatwienia sprawy przez organ administracyjny liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Starosty Słupeckiego i na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II sentencji).

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka

BR