Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1587/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 7; art. 77 par. 1; art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, , specjalista Monika Gieroń, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) w związku z art. 274 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) orzeł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania A. S. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2018/2019.

W dniu [...] października 2018 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Wydział [...] o przyznanie A. S. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2018/2019.

Minister w dniu [...] grudnia 2018 r. podjął decyzję o odmowie przyznania stypendium.

W dniu [...] stycznia 2019 r. do organu wpłynął wniosek studenta o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem studenta, organ niesłusznie odrzucił jego trzy referaty, z uwagi na brak związku ze studiami na kierunku prawo. Skarżący wniósł, aby oceny w drugiej instancji dokonał socjolog prawa oraz wskazał na interdyscyplinarność swoich referatów. Wyjaśnił, że w trakcie studiów uczęszczał na przedmioty specjalistyczne z zakresu socjologii, a więc osiągnięcia, które przedstawił, są związane ze studiami. Zwrócił uwagę również na wysoką innowacyjność swoich referatów.

Wniosek o przyznanie stypendium został poddany ponownej ocenie przez Ministra.

Organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2018 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2018/2019. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. Dla zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra https://www.gov.pl/web/nauka/ stypendia-ministra-dla-studentow-i-doktorantow-za-wybitne-osiagniecia-naukowe.

Wnioski o przyznanie stypendium były oceniane przez Zespół metodą punktową w ramach poszczególnych obszarów wiedzy reprezentowanych przez ekspertów z danej dziedziny nauki lub sztuki. Przy ocenie danego osiągnięcia członkowie Zespołu kierowali się jego wybitnymi cechami, wykorzystując przy tym swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach oraz mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium. Punkty przyznawane były wyłącznie za osiągnięcia naukowe o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. poz. 1050), przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do 30 września 2018 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do 30 września 2018 r. Jeżeli student otrzymał stypendium w poprzednich latach, ocenie wniosku podlegał okres od 1 października r. akademickiego, w którym ostatnio otrzymał stypendium, do 30 września 2018 r.

Liczba punktów za dane osiągnięcie naukowe zależała w szczególności od typu osiągnięcia, jego rangi, wartości naukowej, poziomu innowacyjności, pełnionej roli lub wkładu autorskiego. Przy każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom, Zespół określił maksymalną liczbę punktów możliwą do przyznania. Tak więc student mógł uzyskać nie więcej niż: 20 pkt – za każdą publikację w czasopiśmie naukowym, 40 pkt – za każdą publikację wydaną w formie książki, 5 pkt – za udział w projekcie badawczym realizowanym samodzielnie przez uczelnię, 10 pkt – za udział w projekcie badawczym realizowanym przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi, 20 pkt – za autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej, odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, 5 pkt – za każdy referat własny wygłoszony samodzielnie na konferencji naukowej i 20 pkt – za każdą nagrodę uzyskaną w konkursie o zasięgu międzynarodowym. Przy punktacji rodzajów osiągnięć (przed uwzględnieniem wkładu) nie mogły być stosowane ułamki punktów, zaś najmniejszą jednostkę stanowił pkt 1.

Przy ocenie autorstwa lub współautorstwa publikacji w czasopismach naukowych stosowano takie kryteria jak: liczbę punktów w wykazie czasopism naukowych, procentowy wkład autorski i innowacyjność tematyki. Za artykuł w czasopiśmie naukowym posiadającym więcej niż 35 pkt w wykazie czasopism punktowanych i za wkład autorski od 76 do 100% można było uzyskać 20 pkt (iloczyn 5 pkt i mnożnika 4). Im niższa punktacja w wykazie czasopism, tym niższa punktacja wynikająca z wytycznych (4 pkt – za czasopismo o punktacji od 25 do 34 pkt, 3 pkt - od 15 do 24 pkt, 2 pkt - od 8 do 14 pkt i 1 pkt – od 1 do 7 pkt), zaś im niższy wkład autorski, tym niższy mnożnik (mnożnik 3 – za wkład od 51 do 75%, mnożnik 2 – za wkład od 26 do 50% i mnożnik 1 – za wkład od 11 do 25%). Przy wkładzie niższym niż 11%, publikacje w czasopismach nie były punktowane. W kategorii tej nie były uwzględniane: publikacje w czasopismach spoza wykazu czasopism naukowych, materiały z konferencji naukowych, publikacje w numerach czasopism, które ukazały się po 30 września 2018 r., a także artykuły o niskiej innowacyjności tematyki.

Przy ocenie autorstwa lub współautorstwa publikacji w formie książki stosowano takie kryteria jak: status i rangę wydawcy, procentowy wkład autorski, innowacyjność tematyki, język publikacji, zasięg związany z dystrybucją oraz obecnością w elektronicznych bazach publikacji naukowych, nakład, rodzaj publikacji oraz treść wskazującą na pokonferencyjny charakter publikacji. Za stuprocentowe autorstwo rozdziału w monografii lub publikacji książkowej można było uzyskać 4 pkt, a w przypadku całej monografii lub publikacji książkowej - 40 pkt. Niższy wkład autorski (analogicznie jak w przypadku publikacji w czasopismach) oznaczał niższy mnożnik punktowy i tym samym odpowiednio niższą punktację. Przy wkładzie autorskim niższym niż 11%, publikacje w formie książki nie były punktowane. W kategorii tej nie były uwzględniane: publikacje o zasięgu lokalnym, publikacje pokonferencyjne lub monografie podsumowujące konferencje naukowe (w tym zawierające referaty wygłoszone podczas konferencji), publikacje, które ukazały się po 30 września 2018 r., a także publikacje o niskiej innowacyjności tematyki.

Przy ocenie udziału studenta w projektach badawczych stosowano takie kryteria jak: pełnioną funkcję, okres uczestnictwa, efekty udziału w projekcie, w tym referaty, publikacje, zastosowania praktyczne lub wdrożenia wyników projektu, rangę konkursu, w ramach którego jest finansowany projekt, oraz innowacyjność i znaczenie projektu. Maksymalna liczba punktów w tej kategorii mogła być przyznana za udział w projektach o wysokim poziomie innowacyjności, zwłaszcza finansowanych w drodze konkursów ogólnopolskich lub międzynarodowych (w tym w projektach NCBiR czy NCN), w realizację których student miał znaczący wkład. Projekty o niższej innowacyjności, w których student pełnił mniej znaczącą funkcję (np. wykonawcy), uzyskiwały odpowiednio mniejszą liczbę punktów. Udział w projektach o niskiej randze lub niskim poziomie innowacyjności nie był punktowany. Ponadto w kategorii tej nie był uwzględniany: udział studenta w projektach badawczych, które nie były realizowane przez uczelnię macierzystą, udział w projektach uczelni prowadzonych w ramach pracy w kole naukowym czy udział w projektach, w których instytucją współpracującą z uczelnią macierzystą nie była inna uczelnia ani jednostka naukowa.

W przypadku oceny autorstwa wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej, odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, stosowano kryterium innowacyjności przedmiotu rejestracji oraz procentowego wkładu autorskiego. Maksymalna punktacja mogła być przyznana za uzyskanie patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oraz za stuprocentowy wkład autorski. Mniejszą liczbę punktów uzyskiwały zgłoszenia ww. osiągnięć do odpowiednich instytucji oraz niższy wkład autorski (od 6 do 99%). Przy wkładzie niższym niż 6%, wymienione osiągnięcia nie były punktowane.

W przypadku oceny referatów własnych wygłoszonych samodzielnie na konferencjach naukowych stosowano przede wszystkim kryterium statusu organizatora konferencji oraz rangi i zasięgu konferencji. Na ocenę miały również wpływ, choć w mniejszym stopniu, takie kryteria jak: czas trwania konferencji, liczba wygłoszonych referatów, liczba reprezentowanych uczelni, liczba prelegentów posiadających co najmniej stopień doktora oraz innowacyjność tematyki referatu. Maksymalna liczba punktów mogła być przyznana za referaty dotyczące badań o wysokiej innowacyjności wygłoszone podczas międzynarodowych konferencji za granicą. Referaty o niższej wartości naukowej lub wygłoszone na konferencjach ogólnopolskich mogły uzyskać mniejszą liczbę punktów. Wystąpienia na konferencjach posiadających niską rangę w środowisku akademickim, zwłaszcza na konferencjach naukowych przeznaczonych głównie dla studentów i organizowanych przez koła naukowe, uzyskiwały najniższą możliwą liczbę punktów albo nie uzyskiwały punktów w ogóle. W tej kategorii mogły być uwzględniane wyłącznie referaty własne studenta, a więc takie, które zostały przez studenta samodzielnie opracowane i samodzielnie wygłoszone. Referaty posiadające wielu autorów nie uzyskiwały punktów. Ponadto przy ocenie nie uwzględniano innych niż referat form prezentacji (np. posterów lub plakatów naukowych), jak również referatów wygłoszonych na konferencjach, w których uczestniczyło nieliczne grono prelegentów z innych uczelni (z mniej niż pięciu ośrodków akademickich).

Przy ocenie nagród uzyskanych w konkursach stosowano takie kryteria jak: rangę konkursu, zajęte miejsce, procentowy wkład w uzyskanie nagrody (w przypadku nagrody zespołowej), liczbę uczestników, w tym liczbę zespołów, liczbę reprezentowanych uczelni i państw oraz status organizatora konkursu. Maksymalna punktacja mogła być przyznana za czołowe miejsca (od 1 do 5) uzyskane indywidualnie w konkursach międzynarodowych o wysokim prestiżu i dużej liczbie zawodników. Dalsze miejsca (od 6 do 10) w konkursach, nagrody zespołowe, nagrody w konkursach o niższym prestiżu lub mniej licznym uczestnictwie zawodników i drużyn uzyskiwały niższą liczbę punktów. Zajęcie miejsc wykraczających poza 10 miejsce nie powodowało przyznania punktów w ogóle. W przypadku nagród indywidualnych przy ocenie stosowano mnożnik wkładu 2, zaś mnożną stanowiły punkty za zajęcie konkretnego miejsca. W przypadku nagród w rywalizacji zespołowej – w celu przyznania liczby punktów adekwatnej do wkładu w uzyskanie nagrody – stosowano mnożnik 1 (dla wkładu od 25 do 99%) lub mnożnik 0,5 (dla wkładu od 6 do 24%), premiując w ten sposób mniejsze drużyny, liczące do czterech zawodników. Przy wkładzie w uzyskanie nagrody niższym niż 6%, punkty nie były przyznawane w ogóle. Ponadto w tej kategorii nie uwzględniano nagród w konkursach nieposiadających międzynarodowego zasięgu, a więc konkursach, w których nie wystąpiła rywalizacja pomiędzy studentami uczelni z różnych państw. Punktów nie przyznawano również m.in. za: uzyskanie nagrody za zajęcie miejsca w klasyfikacji cząstkowej (w poszczególnych konkurencjach zawodów), a nie w klasyfikacji generalnej, uzyskanie nagrody na pośrednim etapie konkursu międzynarodowego (np. w eliminacjach krajowych lub regionalnych), uzyskanie nagrody w konkursie organizowanym w ramach konferencji (np. konkurs na najlepszy referat), uzyskanie wyróżnienia w konkursie (a nie nagrody) czy uzyskanie nagrody w postaci innego stypendium.

Minister wyjaśnił, że zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków liczba punktów była – w przypadku większości osiągnięć, tj. typu publikacji (z włączeniem czasopism), roli w projekcie, rodzaju konferencji i pozycji w konkursie – wartością maksymalną określającą górny limit punktów. Oznacza to, że Zespół mógł przyznać za ww. rodzaje osiągnięć wielokrotność 1 pkt, aż do osiągnięcia limitu, a w przypadku braku wybitnych cech osiągnięcia – 0 pkt.

Organ podkreślił ponadto, że ocena wniosków miała charakter porównawczy. Zespół oceniał dany wniosek za osiągnięcia naukowe na tle wniosków innych studentów w ramach danego obszaru wiedzy. Z tego względu możliwe były różnice w punktacji podobnych osiągnięć w różnych obszarach wiedzy. Porównywalność punktacji w różnych obszarach wiedzy została zapewniona poprzez zastosowanie przeliczenia punktacji wniosków w ramach poszczególnych obszarów według jednakowej skali (od 0 do 50 pkt). Każdy wniosek zawierający osiągnięcia naukowe był przeliczany proporcjonalnie do 50 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów za osiągnięcia naukowe w danym obszarze wiedzy, przy czym średnia ta nie mogła być niższa niż 25 pkt. Opisana wyżej metoda zapewniała sprawiedliwy rozkład punktów, niezależny od potencjalnie odmiennego poziomu punktowania osiągnięć w ramach różnych obszarów wiedzy. Jak wynika z powyższego, maksymalna punktacja wniosku wynosiła 50 pkt.

Na podstawie indywidualnych protokołów ocen dokonanych przez Zespół w pierwszej instancji Minister sporządził listę rankingową wniosków uszeregowanych według liczby punktów przeliczonych zgodnie z powyższą metodą. W ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za wybitne osiągnięcia oraz limitu liczby i kwoty stypendiów określonych w § 8 rozporządzenia, w dniu 17 grudnia 2018 r. Minister przyznał 656 stypendiów studentom, których wniosek po ww. przeliczeniu uzyskał co najmniej 9,00 pkt.

Organ wskazał, iż przystępując do ponownej oceny wniosku, dopełnił wymogu określonego w § 77 § 1 k.p.a., gromadząc materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. organ poinformował studenta o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, m.in. o prawie strony dostępu do akt sprawy oraz prawie do zgłaszania dowodów. Wskazał również termin załatwienia sprawy – zgodnie z art. 36 k.p.a.

Przy ponownej ocenie Zespół dokładnie przeanalizował każde z przedstawionych przez studenta osiągnięć, bazując na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (w tym dokumentach dostarczonych w toku postępowania) oraz korzystając z ogólnodostępnych źródeł zewnętrznych, m.in. baz publikacji naukowych (np. Biblioteki Narodowej, PBN, BazHum), baz zintegrowanego systemu informacji o nauce i szkolnictwie wyższym POL-on (moduł "Projekty naukowe", moduł "Wykaz zorganizowanych konferencji naukowych"), stron internetowych uczelni i ich jednostek, stron internetowych wydawnictw, opublikowanych programów konferencji czy raportów z konferencji. Ocena wniosku opierała się także na wiedzy wynikającej z obecności w Zespole ekspertów w różnych dziedzinach nauki, posiadających rozeznanie w treści publikacji i aktualnych zdobyczach naukowych.

Zgodnie z protokołem ponownej oceny wniosku o przyznanie stronie stypendium, stwierdza się, że spośród 5 przedstawionych osiągnięć Zespół nie uwzględnił żadnego z tych osiągnięć i nie przyznał za nie punktów.

Przy ocenie nie uwzględniono 1 publikacji oraz 4 referatów na konferencjach – z uwagi na niezakończony proces publikacji i niską rangę konferencji i brak stuprocentowego autorstwa referatu (5a) oraz brak związku tematyki referatów z odbywanymi studiami (5b-d).

Po zapoznaniu się z wnioskiem odwoławczym oraz po dokładnej analizie wszystkich przedstawionych osiągnięć (w odniesieniu do innych złożonych wniosków w bieżącym roku), Zespół nie znalazł podstaw do zmiany liczby punktów przyznanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Stwierdzono, że pierwotna ocena została dokonana zgodnie z wytycznymi i praktyką stosowaną przez Zespół. I tak odnośnie do oceny autorstwa lub współautorstwa publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w wykazie ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy o zasadach finansowania nauki lub w formie książki o zasięgu co najmniej krajowym, z wyłączeniem publikacji pokonferencyjnych. Zespół postanowił, w przypadku autorstwa publikacji 1a, uznać odmowę przyznania punktów w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, z uwagi na niezakończony na dzień 30 września 2018 r. proces wydawniczy (publikacja w toku), za zasadną. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż publikacja do dnia 30 września 2018 r. nie została wydana drukiem.

Odnośnie do oceny referatów własnych wygłoszonych samodzielnie na konferencjach naukowych, w których uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu ośrodków akademickich, Zespół postanowił:

‒ w przypadku referatu wygłoszonego na konferencji 5a uznać odmowę przyznania punktów w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z uwagi na brak 100% autorstwa referatu i niską rangę konferencji za zasadną. Niska ranga konferencji jest wynikiem statusu organizatora oraz organizacji konferencji: organizatorem konferencji było studenckie koło naukowe (niska renoma w środowisku naukowym), a uczestnikami głównie studenci (w niewielkiej liczbie doktoranci),

‒ w przypadku referatu wygłoszonego na konferencji 5b, uznać odmowę przyznania punktów w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, z uwagi na brak związku tematyki i charakteru konferencji ze studiami, za zasadną; była to bowiem konferencja socjologiczna, a nie prawna,

‒ w przypadku referatów 5c i 5d wygłoszonych na tej samej konferencji, uznać odmowę przyznania punktów w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, z uwagi na brak związku tematyki i charakteru konferencji ze studiami, za zasadną: była to konferencja socjologiczna, a nie prawna: Student na załączonych do odwołania slajdach wskazał Instytut Socjologii U[...] jako afiliację.

W dniu 26 kwietnia 2019 r. student skorzystał z uprawnienia do wglądu do akt sprawy. W protokole z tej czynności student poinformował, że Zespół w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych w jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku referatu "[...]" Zespół arbitralnie potraktował konferencję jako socjologiczną, a nie interdyscyplinarną, podobnie jak w przypadku drugiej konferencji. Obie konferencje miały - zdaniem studenta - charakter interdyscyplinarny, o czym świadczą ich nazwy oraz tematyka (polityki publiczne, energetyka i społeczeństwo). Poza tym nie powinna być oceniana konferencja, tylko referat na niej wygłoszony. Student wyjaśnił też powód afiliacji udziału konferencji do Instytutu Socjologii UW. Student uznał ocenę Zespołu za nierzetelną i niebędącą odpowiednim dowodem w postępowaniu oraz wnioskował o niewzięcie jej pod uwagę przez organ.

Odnosząc się do zarzutu nieuznania przez Zespół osiągnięć niezwiązanych z kierunkiem prawo, Minister Nauki wyjaśnił, że ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 181 ust. 2 wprowadziła explicite wymóg posiadania przez studenta wybitnych osiągnięć naukowych lub artystycznych związanych z odbywanymi studiami. Studia wyższe są prowadzone na kierunkach, zatem również osiągnięcia wskazane we wniosku o przyznanie stypendium muszą być związane tematycznie z odbywanym kierunkiem studiów, a nie z dowolną tematyką. Przedstawione przez studenta referaty na konferencjach nie miały – zdaniem Zespołu – związku z kierunkiem prawo, zaś konferencje, na których były wygłoszone nie były konferencjami prawniczymi. Co prawda, student wskazał na interdyscyplinarność swoich referatów, jak również wyjaśnił, że w trakcie studiów uczęszczał na przedmioty specjalistyczne z zakresu socjologii, jednakże tematyka i treść referatów (załączone slajdy) nie wskazywała na ich prawniczy charakter; raczej wiązała się z zainteresowaniami studenta tematyką socjologii i psychologii, jak również zmian klimatu, zrównoważonej polityki rozwoju, etc. W takich przypadkach Zespół konsekwentnie analizował stopień związania osiągnięcia z odbywaniem studiów na danym kierunku i w przypadkach niewielkiego związku lub przewagi innej tematyki, odmawiał przyznania punktów. Jeżeli chodzi o kwestię oceny wniosku przez eksperta będącego specjalistą z zakresu socjologii prawa, ocena wniosku jest pracą zespołową. W trakcie oceny eksperci konsultują się ze sobą w celu wypracowania spójnego stanowiska w ramach danego obszaru (w przypadku niniejszego postępowania w skład podzespołu wchodzili specjaliści z różnych dziedzin nauk społecznych). Fakt sporządzenia protokołu oceny przez konkretnego eksperta z jednej dziedziny nie świadczy o braku kompetencji do oceniania osiągnięć z innych dziedzin, a wynika z kwestii organizacyjnych.

Rozpatrując zawarty w protokole z wglądu do akt sprawy wniosek studenta o pominięcie przez organ przy wydawaniu decyzji oceny wniosku dokonanej przez Zespół, Minister stwierdził, że ocena Zespołu została dokonana prawidłowo i jest spójna z oceną innych wniosków z obszaru nauk społecznych. Wniosek uzyskał ostatecznie 0,00 pkt. Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2018/2019 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 9,00 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r.

A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Skarżący zażądał jej uchylenia ewentualnie, stwierdzenia nieważności.

Wniósł o zobowiązanie organu do uznania, że trzy odrzucone referaty są związane z kierunkiem studiów. Oceną osiągnięć winni zajmować się prawnicy o specjalizacji socjologiczno-prawnej (socjolodzy prawa).

Skarżący wniósł również o zobowiązanie organu do zawarcia w decyzji wyczerpującego uzasadnienia powodów uznania referatów za związane lub nie związane z kierunkiem studiów, wyjaśnienia przez organ powodów przyznania konkretnej liczby punktów oraz podania imion, nazwisk, afiliacji oraz specjalizacji ekspertów, z których opinii korzystano.

Nadmienił, że od początków studiów łączy studia prawnicze z zainteresowaniem socjologią, psychologią i antropologią. Pracuje nad wykorzystaniem wiedzy socjologicznej, psychologicznej i antropologiczną w tworzeniu innowacyjnego prawa oraz polityk publicznych.

Uczestniczył w takich przedmiotach na Wydziale [...] jak: socjologia prawa, prawo ochrony środowiska, prawo ochrony środowiska Unii Europejskiej, czy w szeregu przedmiotów społecznych na innych wydziałach (oferowanych na Uniwersytecie [...] jako tzw. zajęcia ogólnouniwersyteckie). Jego seminarium magisterskie dotyczy prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej. Praca magisterska ma być poświęcona wypracowaniu metody na systematyczną implementację wiedzy społecznej do systemu prawnego.

Rektor Uniwersytetu [...] złożył Ministrowi Nauki wniosek o przyznanie stypendium, w którym wskazano pięć osiągnięć:

1) potwierdzony do publikacji (ale jeszcze nieopublikowany) w czasopiśmie "[...]" (13 punktów ministerialnych) artykuł o tytule: "[...]", w którym proponuje, jak można wykorzystać wspólnie wiedzę z socjologii, psychologii i innych dyscyplin naukowych w tworzeniu bardziej skutecznych polityk publicznych w ochronie klimatu i zrównoważonego rozwoju,

2) wygłoszony na Ogólnopolskim Sympozjum Energia "[...]", wspólnie z kolegą ze studiów, R. L., referat pt.: "[...]",

3) referat "[...]" na Ogólnopolskiej konferencja naukowa "[...]" (dalej jako "[...]"), podczas którego skarżący zaprezentował socjologiczną teorią praktyk i to, jak można ją wykorzystać w tworzeniu polityk publicznych (a więc w ogromnej mierze w tworzeniu prawa),

4) referat "[...]" na międzynarodowej konferencji "[...]" zorganizowanej w E. przez 12 Sieć Badawczą – Środowisko i Społeczeństwo, Europejskiego Towarzystwa Socjologicznego i naukową Sieć Energia i Środowisko (dalej jako "referat implikacje"). Skarżący podkreślił, iż analizował podczas niej politykę klimatyczna i energetyczną W. oraz implikacje, jakie dla tej polityki mogą mieć trzy wymienione w tytule perspektywy społeczne. W dużej mierze bazował podczas tej analizy na Planie Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta W., a więc aktu soft law, który jednak ma znaczenie dla prawa powszechnie obowiązującego (w zakresie przyznawania środków unijnych),

5) referat "[...]" wygłoszony na tej samej konferencji, w treści którego skarżący przedstawił: niekonstytucyjne zmiany w Polsce, faktyczne zlikwidowanie niezależności Trybunału Konstytucyjnego, zmiany prezesów sądów powszechnych, zmuszenie do przejścia w stan spoczynku sędziów Sądu Najwyższego, w tym Pierwszej Prezes oraz rozwiązanie i powołanie na nowo Krajowej Rady Sądownictwa, wskazał w nim też jak zmiany te mogą wpłynąć na możliwości przeprowadzenia innych niekonstytucyjnych zmian w obszarze odnawialnych źródeł energii.

Spośród wszystkich tych osiągnięć skarżony Minister nie uznał ani jednego i nie przystąpił do ich oceny punktowej. O ile w przypadku pierwszych dwóch osiągnięć skarżący zgodził się z twierdzeniem organu, to pominięcie pozostałych referatów jest, jego zdaniem, głęboko niesprawiedliwe. Deklarowanym powodem odrzucenia referatów był brak związku z kierunkiem studiów.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. S. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2018/2019.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, zwana dalej P.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183; zwanej dalej ustawą), stypendia ministra

za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Art. 181 ust. 2 ustawy stanowi, iż stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami, lub wybitne osiągnięcia w sporcie.

W myśl natomiast § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawane studentom, stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim i uzyskał w danym roku akademickim wpis na kolejny rok studiów przewidziany w planie studiów albo został przyjęty na studia drugiego stopnia oraz uzyskał w okresie studiów:

1) wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane z odbywanymi studiami lub

2) wybitne osiągnięcia w sporcie.

Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 17 lipca 2015 r., za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się:

1) autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w wykazie ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87) lub w formie książki, o zasięgu co najmniej krajowym, z wyłączeniem publikacji pokonferencyjnych,

2) udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię,

3) udział w projektach badawczych realizowanych przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi, w tym zagranicznymi,

4) autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny:

a) na które udzielono odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego lub przyznano wyłączne prawo do odmiany rośliny albo

b) które zostały zgłoszone w celu uzyskania odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego lub w sprawie których zostały złożone wnioski o przyznanie prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny,

5) referaty własne wygłoszone samodzielnie na konferencjach naukowych,

w których uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu ośrodków akademickich,

6) nagrody uzyskane w konkursach o zasięgu międzynarodowym, w których uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach konferencji oraz konkursów o przyznanie innych stypendiów

- o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.

W oparciu o § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, zarządzeniem Ministra z dnia 26 października 2015 r. (Dz. Urz. MNiSW poz. 58, ze zm.) do oceny wniosków został powołany Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra

za wybitne osiągnięcia w liczbie 24 członków reprezentujących różne obszary wiedzy.

W dniu [...] listopada 2018 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2018/2019. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. Dla zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te są udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra.

Wnioski o przyznanie stypendium były oceniane przez Zespół metodą punktową w ramach poszczególnych obszarów wiedzy reprezentowanych przez ekspertów z danej dziedziny wiedzy oraz sztuki. Punkty przyznawane były wyłącznie za osiągnięcia naukowe o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.

Zgodnie z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do 30 września 2018 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia - w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do 30 września 2018 r. Jeżeli student otrzymał stypendium w poprzednich latach, ocenie wniosku podlegał okres od 1 października roku akademickiego, w którym ostatnio otrzymał stypendium, do 30 września 2018 r.

W niniejszej sprawie skarżący uzyskał 0 punktów. Organ wyjaśnił, iż przy ocenie nie uwzględniono jednej publikacji oraz czterech referatów na konferencjach. Po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister podtrzymał swoje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r.

W ocenie Ministra należało odmówić przyznania punktów w przypadku publikacji 1a z uwagi na niezakończony na dzień 30 września 2018 r. proces wydawniczy (publikacja w toku).

W przypadku referatu wygłoszonego na konferencji 5a Minister uzasadnił odmowę przyznania punktów brakiem 100% autorstwa referatu i niską rangę konferencji.

Skarżący uznał w tym zakresie ocenę organu za prawidłową. Przedmiotem sporu w niniejszej jest zatem ocena Ministra w zakresie trzech referatów wygłoszonych przez skarżącego na dwóch różnych konferencjach.

Organ wyjaśnił, iż odmowa przyznania punktacji za trzy sporne referaty nastąpiła z uwagi na brak związku tematyki i charakteru konferencji oraz referatów ze studiami, były to bowiem konferencje socjologiczne, a nie prawne, a tematyka i treść referatów nie wskazywała na ich prawniczy charakter.

Z taką oceną konferencji skarżący nie zgodził się i podkreślił, że konferencja i wygłoszone na nich przez niego referaty miały charakter interdyscyplinarny, dotyczyły bowiem zarówno obszaru socjologii, jak i prawa.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, podkreślić należy, iż Sąd administracyjny nie jest uprawniony do wkraczania w merytoryczną ocenę osiągnięć naukowych dokonywanych przez organ. Polemika skarżącego z oceną jego osiągnięć dokonaną przez Ministra w oparciu o ocenę ekspertów Zespołu posiadających niezbędną znajomość problematyki naukowej, którą zajmuje się skarżący, wykracza, zdaniem Sądu, poza ramy postępowania administracyjnego.

W sprawach, w których decyzje wydawane są w ramach uznania administracyjnego Sąd uprawniony jest do kontrolowania prawidłowości zastosowanych procedur, a także do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie naruszył prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś sama decyzja nie nosi cech dowolności.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, zgodziwszy się z wnioskami Zespołu, wniosek dotyczący Skarżącego, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco uzasadnił. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Decyzja organu jest oparta na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Wbrew stanowisku Skarżącego, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy i nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności zauważyć należy, iż w decyzji tej organ odniósł się do zarzutów zaprezentowanych w odwołaniu i rozszerzył swoje stanowisko w stosunku do zajętego w pierwszej decyzji wydanej w sprawie.

Sąd jeszcze raz wyjaśnia, iż sama ocena charakteru przedstawionych przez Skarżącego osiągnięć, pod kątem dyscypliny naukowej, w jakiej te osiągnięcia zostały dokonane, wymyka się kontroli sądowej. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia działanie organu z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli nie jest zatem weryfikacja badanej decyzji pod względem jej celowość, czy też słuszności. Natomiast subiektywna ocena strony co do wagi jej osiągnięć naukowych w danej dyscyplinie naukowej nie oznacza, że ocena organu w tym zakresie nie jest właściwa.

Dodać należy, że Minister w sposób trafny oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, podkreślając, że ustawodawca wprowadził wymóg posiadania przez studenta wybitnych osiągnięć naukowych lub artystycznych związanych z odbywanymi studiami (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2018 r., II SA/Wa 830/17, CBOSA). W niniejszej sprawie takimi studiami są jednolite studia magisterskie na kierunku prawo, a nie socjologia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.