Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 92/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 149  oraz art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Teza: Nie eliminuje stanu bezczynności organu w sprawie wypłaty zwolnionemu policjantowi ekwiwalentu za nieodebrane w naturze dni wolne od służby, brak uchwalenia przez ustawodawcę normy określającej sposób wyliczenia ekwiwalentu w miejsce normy wyeliminowanej z obrotu prawnego w następstwie uznania za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.

TEZY

Nie eliminuje stanu bezczynności organu w sprawie wypłaty zwolnionemu policjantowi ekwiwalentu za nieodebrane w naturze dni wolne od służby, brak uchwalenia przez ustawodawcę normy określającej sposób wyliczenia ekwiwalentu w miejsce normy wyeliminowanej z obrotu prawnego w następstwie uznania za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. F. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w B. w przedmiocie rozliczenia nadgodzin wypracowanych podczas wykonywania czynności służbowych 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w B. do wypłaty na rzecz skarżącego W. F. ekwiwalentu pieniężnego za 17 godzin niewykorzystanego czasu wolnego od służby, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierza Komendantowi Miejskiemu Policji w B. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Bk 92/19 Uzasadnienie

Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.

Raportem z dnia [...] września 2015r. skarżący W. F., wówczas funkcjonariusz Policji, pełniący służbę w Wydziale Patrolowo – Interwencyjnym KMP w B., zgłosił przełożonemu Komendantowi Miejskiemu Policji w B., między innymi, wniosek o uznanie dni 4 i 5 sierpnia 2015r. za dni służby. W dniach tych przeprowadzał konieczne kontrolne badania lekarskie, związane z powrotem do służby po zwolnieniu lekarskim. Na badania został skierowany [...] sierpnia 2015r. w godzinach porannych tj. około godz. 9.00. W związku z poleceniem zarejestrowania skierowania w KMP w B. (komórce BHP), nie zdążył z wykonaniem tego dnia badań laboratoryjnych, które przeprowadził [...] sierpnia 2015r. Konieczne wizyty lekarskie odbył [...] sierpnia 2015r. uzyskując w tym dniu stosowne orzeczenie lekarskie. Skarżący podał, że bezpodstawnie nie zaliczono do dni służby, dni 4-5 sierpnia 2015r., które poświęcił na wykonanie koniecznych kontrolnych badań lekarskich.

Przełożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, i uzyskaniu opinii radcy prawnego, pismem z dnia [...] listopada 2015r. (znak [...]) poinformował skarżącego o zasadności jego wniosku o zaliczenie dni 4 i 5 sierpnia 2015r. do dni służby. Jednocześnie podał w piśmie, że informacja o uznaniu dni 4 i 5 sierpnia 2015r. za dni służby, zostanie przekazana Naczelnikowi Wydziału Sztab Policji KMP w B. Jak wynika z akt sprawy, stosowna informacja o wypracowaniu przez skarżącego godzin służby, została skierowana między innymi do Naczelnika Wydziału Sztab Policji KMP w B. w dniu [...] listopada 2015r.

Bezspornym jest, że rozkazem personalnym nr [...] z [...] marca 2019r. skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] marca 2019r. Decyzji o zwolnieniu ze służby nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Do momentu zwolnienia ze służby nie doszło do rozliczenia czasu służby skarżącego z uwzględnieniem godzin wypracowanych w dniach wykonywania koniecznych badań kontrolnych. Również przy zwolnieniu ze służby nie doszło do wypłaty ekwiwalentu za wypracowane godziny w dniach 4-5 sierpnia 2015r.

W dniu [...] lipca 2019r. skarżący W. F. wystosował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w B. ponaglenie w sprawie rozliczenia godzin służby. Podał, że w odpowiedzi na raport z [...] września 2015r. został poinformowany, że otrzyma stosowne rozliczenie bez podania jednak formy rozliczenia wypracowanych godzin. Stwierdził, że w jego odczuciu sprawa godzin służby za okres wykonywania koniecznych lekarskich badań kontrolnych, nie została załatwiona od [...] sierpnia 2015r.

Komendant Wojewódzki Policji w B. w odpowiedzi na ponaglenie poinformował, że z racji wszczęcia postępowania w sprawie [...] września 2015r., instytucja ponaglenia nie ma zastosowania, gdyż została wprowadzona do Kodeksu postępowania administracyjnego dopiero z dniem [...] czerwca 2017r. Jednocześnie poinformował, że materiały dotyczące przedmiotowej sprawy zostały przekazane do Komendy Miejskiej Policji w B., celem ostatecznego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego kwestii.

Skarżący w dniu [...] sierpnia 2019r. złożył za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w B. skargę na bezczynność tego organu w sprawie rozliczenia wypracowanych w dniach 3-5 sierpnia 2015r. godzin służbowych. Do sądu administracyjnego skarga została przekazana przez organ [...] września 2019r. W skardze skarżący wniósł o:

- dokonanie przez sąd kontroli bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawie;

- zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dniu od doręczenia akt organowi;

- zarządzenie wyjaśnienia przyczyn bezczynności i osób winnych bezczynności, zobowiązanie organu do dyscyplinarnego ukarania osób winnych niezałatwieniu sprawy;

- o uznanie, że bezczynność organu miała charakter rażący nawet, gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania do wydania aktu, jeśli takowy zostanie wydany po wniesieniu skargi do sądu;

- wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

- zasądzenie kosztów postępowania.

Komendant Miejski Policji w B. w odpowiedzi na skargę, przekazanej wraz ze skargą W. F., w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej a w drugiej kolejności wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że w sprawie rozliczenia wypracowanych godzin zgłoszonej raportem z [...] września 2015r. nie istniała potrzeba przeprowadzania postępowania administracyjnego ani wydawania aktu (rozkazu) zaskarżalnego do sądu administracyjnego. Stąd raport został rozpatrzony w trybie skargowo - wnioskowym a skarżący został poinformowany o sposobie załatwienia sprawy. Załatwienie sprawy w trybie skargowo – wnioskowym nie jest zaskarżalne do sądu administracyjnego. Nadto wniesienie skargi poprzedziło niedopuszczalne ponaglenie.

Skarżący W. F. w piśmie procesowym z [...] września 2019r. będącym reakcją na odpowiedź na skargę, podtrzymał skargę na bezczynność. Wskazał, ze rozliczenie wypracowanych przez policjanta godzin może nastąpić albo w postaci czasu wolnego albo poprzez zapłatę za wypracowane godziny służby. Po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby nie istnieje inny sposób załatwienia sprawy niż wypłata pieniężna za dni potraktowane jako wypracowane godziny, czego oczekuje od organu. W sprawie istnieje potrzeba formalnego załatwienia wniosku w postaci wypłaty środków pieniężnych lub wydania odmownej decyzji administracyjnej. Skarżący podał, że dopiero [...] września 2019r. Komendant Miejski Policji w B. wydał decyzję administracyjną wydaną w załatwieniu raportu z [...] września 2015r. Z decyzji tej, dołączonej do pisma skarżącego, opatrzonej numerem [...], wynika uznanie za nierozliczone wypracowanych przez skarżącego 17 godzin, za które przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że nierozliczone godziny służby, za które należy wypłacić ekwiwalent, to godziny służby w dniach 4-5 sierpnia 2015r. związane z wykonywaniem przez skarżącego koniecznych kontrolnych badań lekarskich oraz, że w dokumentacji pracodawcy brak jest informacji o ewentualnym rozliczeniu tych godzin.

W toku postępowania sądowego, przed wydaniem wyroku, sąd dwukrotnie zwracał się do organu o udzielenie informacji, czy a jeśli tak to w jakiej dacie, nastąpiło wypłacenie skarżącemu W. F. rekompensaty (ekwiwalentu) za godziny służby, zgłoszone raportem z [...] września 2015r., potwierdzone sprawozdaniem z postępowania skargowego znak [...] oraz decyzją administracyjną nr [...] z dnia [...] września 2019r. (zarządzeniami z [...] października 2019r. – k. 54 akt sądowych oraz z dnia [...] października 2019r. – k. 69 akt sądowych, wykonanym zgodnie z zarządzeniem – w dniu [...] października 2019r. – k. 86 akt sądowych).

W odpowiedzi na pierwsze wezwanie, organ pismem z [...] października 2019r. (k. 59 akt sądowych) poinformował sąd, że decyzja z [...] września 2019r. potwierdzającą prawo skarżącego do ekwiwalentu pieniężnego za nierozliczone wypracowane 17 godzin służby, jest jeszcze nieostateczna oraz że w przypadku stwierdzenia jej ostateczności (braku odwołania skarżącego), nastąpi wypłacenie stosownego ekwiwalentu. Organ dodał, ze odpis nieprawomocnej decyzji został przesłany Głównemu Księgowemu KMP w B.

W odpowiedzi na drugie wezwanie, wystosowane przez sąd w czasie uwzględniającym bieg terminu na ewentualne wniesienie odwołania, organ pismem z [...] października 2019r. (k. 91 akt sądowych) poinformował sąd, że decyzja Nr [...] stała się ostateczna z dniem [...] października 2019r. Nie doszło jednak do wypłaty skarżącemu ekwiwalentu za nierozliczone wypracowane 17 godzin służby z uwagi na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 30 października 2018r. w sprawie K 7/15, niekonstytucyjność (poprzez niezgodność z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP) przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Organ stwierdził, że z uwagi na zakresowy charakter omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, brak jest podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, bowiem art. 115 a ustawy o Policji, w brzmieniu uwzgledniającym treść wyroku Trybunału, nie określa sposobu obliczania jego wysokości. Organ dodał, ze sytuacja taka będzie miał miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.

Dysponując opisanym wyżej materiałem dowodowym, i uznając, że sprawa nadaje się do rozpatrzenia w trybie postępowania uproszczonego, sąd skierował sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 6 listopada 2019r. Zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym.

Sąd zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek nie w zakresie wszystkich wniosków sprecyzowanych przez stronę skarżącą. Uwzględniając bowiem skargę na bezczynność organu Sąd administracyjny może orzec tylko tyle na ile pozwala ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustalony na datę orzekania stan sprawy. Należy bowiem podkreślić, że rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, sąd administracyjny orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy, ustalonego w dniu wydania orzeczenia (vide: postanowienie NSA z 23.09.1986r. sygn. IV SAB 8/86, a także wyrok WSA w Białymstoku z 4.10.2018r. sygn. IISAB/Bk 93/18). Kryterium ocennym zasadności skarg na bezczynność jest bowiem ustalenie, czy nakazanie organowi administracji wydania decyzji albo aktu lub dokonania czynności, będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie orzekania. Tym się różni sposób rozstrzygania spraw ze skarg na działanie organu od rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność. Przy skargach na działanie (przybierające formy działania zaskarżalne do sądu), sąd administracyjny orzeka o zgodności działania z prawem poprzez pryzmat okoliczności faktycznych i prawnych z daty wydania przez organ aktu (decyzji) czy dokonania czynności. Przy orzekaniu w sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny musi uwzględniać stan faktyczny i prawny z daty orzekania przez sąd, po to by ewentualne zobowiązanie organu do podjęcia działania (przy uznaniu zasadności skargi) było spójne z sytuacją prawną i faktyczną istniejącą w dacie orzekania. Jak stanowi zaś art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym czasie aktu lub dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (lub przewlekłego prowadzenia postępowania);

- stwierdza, czy bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ) miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd może ponadto – jak stanowi § 1 "b" art. 149 oraz § 2 art. 149 P.p.s.a – orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego oraz może orzec – z urzędu lub na wniosek strony – o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiot zaskarżenia mieści się w kognicji sądu administracyjnego, gdyż jest objęty zakresem regulacji art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, a więc, gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub tez innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Nie ulega wątpliwości w stanie faktycznym sprawy, opisanym w części wstępnej uzasadnienia, że skarżący w trakcie służby nie wykorzystał czasu wolnego od służby w wymiarze 17 godzin, który wynikał z faktu wstępnie błędnego założenia przełożonego, że konieczne badania lekarskie, które skarżący odbył w dniach 4 -5 sierpnia 2015r. były przeprowadzone w ramach urlopu funkcjonariusza. Błędność tego założenia została przyznana przez przełożonego już w październiku 2015r. po rozpoznaniu raportu skarżącego z dnia [...] września 2015r a także potwierdzona w wydanej już po zwolnieniu ze służby pozytywnej (w tym zakresie) decyzji z [...] września 2019r. Przed zwolnieniem ze służby, wolny czas od służby skarżący mógł "odebrać" w naturze, co przełożony powinien był wyegzekwować, mając świadomość nierozliczenia niewykorzystanego przez skarżącego czasu wolnego od służby w ilości 17 godzin oraz wynikający z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji obowiązek wypłaty policjantowi zwolnionemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. Po ustaniu stosunku służbowego niewykorzystane uprawnienie policjanta do dni wolnych od służby (urlopu) przekształca się w ekwiwalentne świadczenie pieniężne. Na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno- technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (vide, między innymi, wyrok NSA z 15.04.2014r. sygn. I OSK 542/13). Ekwiwalent powinien być wypłacony przy zwolnieniu ze służby tj. jednocześnie ze zwolnieniem lub niezwłocznie po zwolnieniu. Skarżącemu ekwiwalent za niewykorzystany czas wolny od służby w wymiarze 17 godzin, nie został wypłacony do dnia wyrokowania (fakt potwierdzony przez organ) .

W okolicznościach sprawy, istniejących na dzień orzekania, dla usunięcia stanu bezczynności organu konieczne było zobowiązanie organu do podjęcia czynności materialno – technicznej w postaci wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby w wymiarze 17 godzin. Obowiązek spełnienia tej czynności ciąży na organie z mocy art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Przepis ten ustanawia bezwzględne uprawnienie zwalnianego policjanta do otrzymania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby (" policjant zwolniony ze służby otrzymuje"), którego korelatem jest obowiązek organu wypłaty ekwiwalentu. W sprawie nie doszło do wydania wobec skarżącego decyzji odmawiającej wypłaty rekompensaty za niewykorzystany czas wolny od służby. Przeciwnie, decyzją z dnia [...] września 2019r. organ potwierdził uprawnienie skarżącego do ekwiwalentu. Wydanie tej decyzji było zbędne, gdyż niekwestionowane nabycie uprawnienia (w sprawie niekwestionowane od października 2015r.) nie wymagało pozytywnej decyzji potwierdzającej a jedynie podjęcia stosownej czynności materialno – technicznej w postaci wypłaty świadczenia.

Zdaniem składu orzekającego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018r sygn. K 7/15, nie stanowi przeszkody dla wypłaty rekompensaty a w konsekwencji nie wyłącza kompetencji sądu administracyjnego do zobowiązania organu do usunięcia stanu bezczynności poprzez wykonanie czynności wynikającej z przepisu prawa materialnego (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzona została niekonstytucyjność (poprzez niezgodność z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP) przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i wynikającego z jego treści uprawnienia zwalnianego policjanta do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Orzeka o zakresowej niekonstytucyjności sposobu naliczania ekwiwalentu, przy czym z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprost wynika sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy (a nie jeden dzień kalendarzowy miesiąca), gdyż urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych.

Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem opublikowania wyroku (6 listopada 2018r.) mocy obowiązującej przepisu art. 115 a ustawy o Policji jedynie w takim zakresie, w jakim ustalał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Skład orzekający zauważa, że ostatnie orzecznictwo sądów administracyjnych, ukształtowane na tle skarg na decyzje odmawiające policjantom wyrównania ekwiwalentu za urlop, którego licznie domagają się policjanci po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jednolicie wskazuje na uchylanie decyzji odmownych (uzasadnianych brakiem nowej regulacji prawnej co do sposobu naliczenia ekwiwalentu) z zaleceniem wyliczenia ekwiwalentu w oparciu o zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału dyrektywy umożliwiające odtworzenie metody obliczania ekwiwalentu w zgodności z Konstytucją (vide: między innymi, wyroki WSA w Gdańsku o sygn. III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19, III SA/Gd 271/19, III SA/Gd 465/19, III SA/Gd 466/19, WSA we Wrocławiu sygn. IV SA/Wr 320/19, WSA w Krakowie sygn. III SA/Kr 608/19, WSA w Olsztynie sygn. II SA/Ol 314/19 i II SA/Ol 364/19).

Skład orzekający zauważa przy tym, że dla uwzględnienia skargi na bezczynność organu poprzez zobowiązanie do czynności wypłaty ekwiwalentu, którego nabycie co do zasady zostało potwierdzone przez organ, nie ma znaczenia, w jakiej wysokości organ obliczy ekwiwalent. Niezadowolenie strony z wysokości naliczonego ekwiwalentu pozwoli jej na wystąpienie z żądaniem stosownego wyrównania a rozstrzygnięcie organu w tym przedmiocie będzie mogło być przedmiotem odrębnej skargi sądowoadministracyjnej. Sąd akcentuje powyższe stwierdzając, że nie eliminuje stanu bezczynności organu w sprawie wypłaty zwolnionemu policjantowi ekwiwalentu za nieodebrane w naturze dni wolne od służby, brak uchwalenia przez ustawodawcę normy określającej sposób wyliczenia ekwiwalentu w miejsce normy wyeliminowanej z obrotu prawnego w następstwie uznania za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.

Bezczynność organu, zdaniem składu orzekającego, miała charakter rażący. Postępowanie w sprawie uznania za dni służby, dni 4-5 sierpnia 2015r., wszczął raport skarżącego z [...] września 2015r. To, że zawarty w nim wniosek został rozpatrzony w trybie skargowym (tj. przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego) nie ma znaczenia. Jak stanowi bowiem art. 233 K.p.a. skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. W następstwie pozytywnego rozpatrzenia takiej skargi, przełożony powinien był umożliwić stronie "odebranie" dni wolnych za służbę pełnioną w dniach wykonywania zleconych kontrolnych i koniecznych badań lekarskich. Zwolnienie skarżącego ze służby nie zakończyło stanu bezczynności albowiem niewykorzystane uprawnienie policjanta do dni wolnych od służby (urlopu) przekształcone z mocy prawa w ekwiwalentne świadczenie pieniężne nie zostało wypłacone ani przy zwolnieniu w marcu 2019r., ani po złożeniu ponaglenia przez stronę, ani po wniesieniu skargi do sądu, ani po wydaniu decyzji potwierdzającej uprawnienie strony do ekwiwalentu, ani po jej uprawomocnieniu. Argument o obiektywnej przeszkodzie prawnej w wypłacie ekwiwalentu w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego normy regulującej sposób naliczenia ekwiwalentu (nie uznanej przez sąd za przeszkodę) pojawił się dopiero w ostatnim piśmie procesowym z 28 października 2019r. tj. rok po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W konsekwencji uznania bezczynności za rażącą Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny uznając, że adekwatną kwotą grzywny będzie suma 500 złotych. Przepis art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa jedynie maksymalną wysokość grzywny, co oznacza, że sąd może orzec grzywnę w wysokości maksymalnej albo niższej. Grzywna nakładana na organ administracji stanowi dochód budżetu państwa. Na jej wysokość ma wpływ i okres bezczynności i trudności w eliminacji stanu bezczynności. Wprawdzie okres bezczynności organu w niniejszej sprawie jest kilkuletni, co przemawiałoby za wymierzeniem grzywny w wyższej kwocie, to jednak powstała po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15 oraz brak uchwalenia przez ustawodawcę pozostającej w zgodzie z Konstytucją normy określającej sposób obliczenia ekwiwalentu za urlop, kłopotliwa dla służb finansowych Policji sytuacja związana z obliczaniem ekwiwalentu, przemawiała za wymierzeniem grzywny niewygórowanej.

O pozostałych żądaniach skargi jako nie mieszczących się we wskazanych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sposobach załatwienia sprawy ze skargi na bezczynność organu, Sąd nie orzekał. Z roszczeń finansowych wskazanych przez skarżącego (grzywna i suma pieniężna) sąd wybrał grzywnę a skoro takiego wyboru dokonał, nie orzekał o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej albowiem przepis art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje na rozłączność stosowania ww. sankcji finansowych.

Sąd nadmienia końcowo, że wniesienie skargi poprzedziło ponaglenie wymagane przepisem art. 53 § 2 "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje również, że termin czynności nakazanej przez Sąd został wyznaczony na podstawie art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji (art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).