Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5255/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Finanse publiczne
Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4, art. 97 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1382
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11, art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 706/14 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. J. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 706/14, oddalił w całości skargę J. J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2013 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne wobec J. J. i W. K. w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, nazywanej dalej: ustawą o ofercie) w związku z podejrzeniem naruszenia art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, w związku z posiadaniem akcji spółek A. S.A. i B. S.A. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. zakres przedmiotowego postępowania administracyjnego został rozszerzony o transakcje na akcjach spółki C. S.A.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na J. J. oraz na W. K. kary pieniężne w wysokości po 250 000 zł na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie wobec stwierdzenia, że J. J. oraz W. K., działając w porozumieniu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, dopuścili się naruszenia:

- art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia Komisji oraz B. S.A. o zmianach swojego łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w tej spółce powyżej 5 % w dniu [...] listopada 2008 r.;

- art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia Komisji oraz spółek A. S.A. i B. S.A. o zmianach swojego łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w tych spółkach, tj.: o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce B. S.A. poniżej 5 % w dniu [...] stycznia 2009 r., o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. powyżej 5 % w dniu [...] czerwca 2009 r., o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. powyżej 10 % w dniu [...] lipca 2009 r.;

- art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej II w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia komisji oraz spółek A. S.A. oraz C. S.A. o zmianach swojego łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w tych spółkach, tj.:

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. powyżej 5 % w dniu [...] października 2009 r.,

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. powyżej 15 % w dniu [...] października 2009 r.,

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. powyżej 10 % w dniu [...] listopada 2009 r.,

- o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. poniżej 15 % w dniu [...] stycznia 2010 r.,

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. powyżej 15 % w dniu [...] lutego 2010 r.,

- o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. poniżej 10 % w dniu [...] kwietnia 2010 r.,

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. powyżej 10 % w dniu [...] kwietnia 2010 r.,

- o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. poniżej 15 % w dniu [...] czerwca 2010 r.,

- o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. powyżej 15 % w dniu [...] czerwca 2010 r.,

- o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. poniżej 10 % w dniu [...] sierpnia 2010 r.,

- o zmniejszeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. poniżej 5 % w dniu [...] września 2010 r.;

- art. 69 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej II w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia Komisji oraz spółek A. S.A. i C. S.A. o zmianie dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 2 %, tj.:

- o zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. o 2,21 % w dniu [...] września 2009 r.,

- zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. o 2,08 % w dniu [...] października 2009 r.,

- o zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. o 2,01 % w dniu [...] stycznia 2010 r.,

- o zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce A. S.A. o 2,45 % w dniu [...] kwietnia 2010 r.,

- o zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. o 2,04 % w dniu [...] kwietnia 2010 r.,

- o zwiększeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. o 2,04 % w dniu [...] czerwca 2010 r.,

- o zmniejszeniu dotychczas posiadanego łącznego udziału ponad 10 % w ogólnej liczbie głosów w spółce C. S.A. o 2,38 % w dniu [...] lipca 2010 r.

J. J. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżył w całości decyzję KNF z dnia [...] listopada 2011 r., zarzucając: - brak podstaw do uznania, że pomiędzy nim a W. K. istniało porozumienie co do dokonywanych transakcji na giełdzie; - nieuwzględnienie, że wszelkie transakcje były dokonywane przez niego samodzielnie, a rynek oraz Komisja były informowane we właściwym czasie o przekroczeniu progów w spółce A. S.A., - bezpodstawne nałożenie kary pieniężnej.

W. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy również zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania oraz zarzucając naruszenie: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), art. 87 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ustawy o ofercie oraz nieuwzględnienie sytuacji finansowej W. K. przy nakładaniu kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Komisja Nadzoru Finansowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchyliła w całości decyzję KNF z dnia [...] listopada 2011 r. i nałożyła na J. J. karę pieniężną w wysokości 170.000 zł oraz na W. K. karę pieniężną w wysokości 170.000 zł, wobec stwierdzenia, że J. J. i W. K., działając w porozumieniu, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, dopuścili się naruszenia wskazanych w decyzji przepisów. KNF po przeanalizowaniu sytuacji finansowej stron uznała, że ich zła sytuacja finansowa nie będzie stanowić przesłanki do umorzenia postępowania bądź "anulowania" nałożonej kary pieniężnej, a jedynie do obniżenia jej wymiaru do 170.000 zł w stosunku do każdej ze stron. W uzasadnieniu decyzji KNF podała, że materiał dowodowy w sprawie wykazał, iż strony pozostawały w porozumieniu co do nabywania akcji spółek A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A. Na podstawie analizy informacji otrzymanej z domów maklerskich prowadzących rachunki papierów wartościowych J. J. i W. K. stwierdzono, że zlecenia na akcje ww. spółek były składane w zbliżonym do siebie czasie, z tego samego komputera, na co wskazuje adres IP. KNF, dokonując oceny materiału dowodowego sprawy odmówiła wiarygodności zeznaniom stron. Odnosząc stan faktyczny do stanu prawnego powołała się na art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, wyjaśniając, że przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 13 stycznia 2009 r., art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie przewidywał jeden termin na wykonanie obowiązku informacyjnego, niezależnie od tego, z jakiego zdarzenia prawnego wynikała zmiana udziału - 4 dni od dnia zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów albo od dnia, w którym akcjonariusz dowiedział się o takiej zmianie lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć. Przepis art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej ma zastosowanie do naruszenia polegającego na niepoinformowaniu o zwiększeniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce B. S.A. powyżej 5 % w dniu [...] listopada 2008 r. Przepis art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej ma zastosowanie do naruszeń polegających na niepoinformowaniu o zmianach łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółkach B. S.A. oraz A. S.A. dokonanych w dniach [...] stycznia 2009 r., [...] czerwca 2009 r. oraz [...] lipca 2009 r. Przepis art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 pkt 1 lit a) w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej II ma zastosowanie do naruszeń polegających na niepoinformowaniu o zmianach łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółkach A. S.A. oraz C. S.A. dokonanych w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] września 2010 r.

Organ nadzoru podniósł, iż nie był zobowiązany do badania celu zawartego porozumienia w sprawie. Ponadto wskazał, iż porozumienie może być zawarte w różnych celach (nie tylko w celu wywierania wpływu na spółki publiczne lub w celu osiągnięcia korzyści majątkowej), ale dla jego ustalenia wystarczające jest stwierdzenie na podstawie okoliczności faktycznych, że dotyczy ono np.: wspólnego nabywania akcji spółek publicznych. KNF zaznaczyła, że art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 69 ustawy o ofercie, z którym pozostaje w ścisłym funkcjonalnym związku. Istnienie porozumienia ma bowiem znaczenie w kontekście celu obowiązków informacyjnych nałożonych na akcjonariuszy na podstawie art. 69 ustawy o ofercie. Informacja o osiągnięciu określonego progu w ogólnej liczbie głosów spółki publicznej pozwala pozostałym uczestnikom rynku na ocenę składu akcjonariatu danej spółki oraz swoistego "układu sił" w niej panującego. W tym kontekście dla inwestorów nie ma znaczenia cel, dla którego akcjonariusze spółki zawarli porozumienie, a sam fakt jego istnienia, jako okoliczność wpływająca na obowiązek poinformowania uczestników rynku o zbyciu bądź nabyciu akcji spółki.

KNF podkreśliła, iż ustalenia dotyczące istnienia porozumienia zostały potwierdzone przez W. K. w toku postępowania karnego oraz w zeznaniach złożonych przez niego osobiście w toku postępowania prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2012 r. stwierdzono, że składane zlecenia miały na celu uniknięcie zgromadzenia na rachunku inwestycyjnym J. J. takiej liczby akcji, która na podstawie art. 69 ustawy o ofercie zobowiązywałaby właściciela rachunku do opublikowania informacji o przekroczeniu 5% ogólnej liczby głosów w Walnym Zgromadzeniu spółki A. S.A.

Po analizie stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie KNF uznała, że pomiędzy W. K. a J. J. istniało porozumienie dotyczące nabywania akcji spółek publicznych notowanych na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (dalej: "GPW"), tj. A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A., co zobowiązywało ich do zawiadomienia w trybie art. 69 ustawy o ofercie o osiągnięciu poszczególnych progów ogólnej liczby głosów w ww. spółkach.

Pakiet akcji spółki A. S.A. posiadany przez strony osiągnął w dniu [...] czerwca 2010 r. wartość 12,37 min zł, pakiet akcji spółki C. S.A. osiągnął w dniu [...] czerwca 2010 r. wartość 5,18 min zł, a pakiet akcji spółki B. S.A. osiągnął w dniu [...] lipca 2009 r. wartość 6,68 min zł. Ilość środków pieniężnych zainwestowanych w ww. spółki świadczyła, w opinii organu nadzoru, o znacznym zaangażowaniu finansowym stron, biorąc w szczególności pod uwagę fakt, iż są oni inwestorami indywidualnymi - osobami fizycznymi. KNF uznała, że działający w porozumieniu inwestorzy składali zlecenia, które 22-krotnie prowadziły do osiągnięcia, przekroczenia bądź zmniejszenia udziału w ogólnej liczbie głosów, implikujących obowiązki informacyjne określone w art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie. Strony, nie informując poszczególnych spółek oraz Komisji o zmianach stanów posiadania akcji prowadzących do zwiększenia bądź zmniejszenia udziałów w ogólnej liczbie głosów w tych spółkach, naruszyły wspomniane przepisy ustawy o ofercie.

W zaskarżonej decyzji KNF wskazała przesłanki, na podstawie których doszło do nałożenia kar pieniężnych w wysokości po 250 000 zł, stanowiących 25% ustawowego wymiaru kary. Wskazano na powtarzalność naruszeń, podniesiono, że strony były rozpoznawalne na polskim rynku kapitałowym zarówno z uwagi na posiadanie znaczących pakietów akcji spółek, uczestnictwo w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy, jak i pełnienie funkcji członka rady nadzorczej przez W. K. Ponadto stwierdzono, że strony znały przepisy ustawy o ofercie dotyczące obowiązku zawiadamiania o osiągnięciu określonych progów w ogólnej liczbie głosów.

KNF wskazała na dopełnienie obowiązku określonego w art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie, który nakłada na organ obowiązek udowodnienia, że strony zawarły porozumienie z zakresie wskazanym w postępowaniu. Organ opierał się na ustalonych w sposób bezsporny okolicznościach faktycznych dotyczących działań stron.

Podejrzenie organu nadzoru wzbudził fakt, iż opisana zależność istniała przez długi, prawie dwuletni okres czasu i dotyczyła trzech spółek publicznych: B. S.A., C. S.A. oraz A. S.A. Ponadto w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji ustalono, że w okresie od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. Strony przebywały w tym samym hotelu na D., w którym składano w zbliżonym czasie zlecenia z komputera o tym samym adresie IP. Organ nadzoru nie mógł przy tym również pominąć dodatkowych okoliczności takich jak znajomość Stron na gruncie zawodowym, udzielanie pełnomocnictwa W. K. przez J. J. na walne zgromadzenie akcjonariuszy spółek A. S.A. i B. S.A. oraz fakt zaprzestania składania zleceń z komputera o identycznym adresie IP po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu niniejszego postępowania. Na podstawie wyjaśnień oraz zeznań W. K. stwierdzono, iż składał on zlecenia na akcje spółek A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A. z rachunków papierów wartościowych należących do J. J., korzystając z komputera podłączonego do gniazda sieciowego przynależnego do Politechniki [...] bądź korzystając z Internetu dostarczanego przez [...]. Ponadto Wł. K. w swoich zeznaniach wskazał, iż J. J. miał wiedzę o składanych zleceniach, monitorował stan swoich rachunków oraz przebywając na terenie Politechniki [...] samodzielnie składał zlecenia z komputera W. K. Z kolei w pisemnych zeznaniach z dnia [...] marca 2013 r. J. J. potwierdził okoliczność udzielenia W. K. dostępu do swoich rachunków papierów wartościowych. Komisja podkreśliła, iż relacje stron wykraczały poza charakter grzecznościowo-koleżeński i stanowiły porozumienie w rozumieniu art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie.

Organ wskazał, iż w toku postępowania nie zaistniała konieczność ustalenia, kto jest właścicielem komputera, z którego strony składały zlecenia, ponieważ istotny był fakt składania zleceń z jednego komputera w zbliżonym czasie, a nie okoliczność czy komputer należał do jednej ze stron. Na podstawie korespondencji z Politechniki [...] ustalono również, iż wzmiankowany komputer nie należał do zasobów komputerów przynależnych Politechnice [...]. W opinii organu nadzoru wyklucza to tym samym możliwość, by Strony mogły zawierać transakcje na ogólnodostępnym komputerze, nie mając świadomości o jednoczesnym składaniu zleceń. Okoliczności te zostały później potwierdzone przez W. K., który wskazał, że zlecenia z Politechniki [...] były składane z jego komputera, podłączonego do gniazdka sieciowego Politechniki [...]. Z kolei J. J. wiedział o zleceniach składanych z jego rachunków papierów wartościowych i według W. K. był on informowany o osiąganiu progów w ogólnej liczbie głosów, które obligowały do składania zawiadomień do Komisji. Co więcej, W. K. wskazał, iż J. J. podczas przebywania na terenie Politechniki [...] zdarzało się złożyć samodzielnie zlecenia przy użyciu komputera W. K., w jego obecności. Wobec powyższego, w przypadku adresów IP innych niż adres IP Politechniki [...], czy też adres IP na D., KNF stwierdziła, iż nie zachodziła potrzeba ustalenia miejsca, z którego dochodziło do złożenia zleceń przez strony.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. J. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący stwierdził m.in., że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia porozumienia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, bowiem nie porozumiał się on z W. K. w zakresie nabywania akcji określonej spółki i to w ilościach skutkujących obowiązkiem zawiadomienia KNF. Zdaniem skarżącego, brak jest materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że strony umówiły się co do zakupu akcji właśnie tych podmiotów. Organ powinien udowodnić istnienie porozumienia, o którym mowa w art. 87 ustawy o ofercie, albowiem w tym przypadku nie działa instytucja domniemania. W ocenie skarżącego, istnienie porozumienia KNF wywiodła w oparciu o domysły, a nie na podstawie zebranego materiału dowodowego.

W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący podał, że W. K. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt [...] za przestępstwo związane z obrotem akcjami spółki A. S.A. Nadto przeciwko W. K. został wniesiony akt oskarżenia w związku z obrotem akcjami spółki C. S.A. W każdej ze spraw W. K. przyznał się do winy, zaś skarżącemu przesłuchanemu w charakterze świadka nie przedstawiono zarzutów. Zdaniem skarżącego, okoliczności te przeczą tezie organu o działaniu stron w porozumieniu, potwierdzając natomiast fakt, że: "został on przez W. K. wrobiony i wykorzystany poprzez uzyskanie dostępu do loginu i hasła do rachunków maklerskich. W. K. wskutek spekulacji na akcjach spółek giełdowych osiągnął korzyści majątkowe. Z kolei obracanie przez niego akacjami na rachunku maklerskim skarżącego przyniosło J. J. straty i konieczność zapłacenia wysokiego podatku".

W piśmie z dnia [...] września 2014 r. skarżący podał ponadto, że W. K. został skazany wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...] za przestępstwo związane z obrotem akcjami spółki C. S.A.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed WSA pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę, wskazując, że zakresem zaskarżenia obejmuje jedynie pkt II decyzji KNF z dnia [...] grudnia 2013 r. w części odnoszącej się do J. J. Ponadto złożył do akt załącznik do protokołu, w którym poszerzył argumentację prawną w zakresie przesłanek uwzględnienia skargi. Jednocześnie wnosił o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania.

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że organ zasadnie podkreślał w decyzji, iż istnienie porozumienia ma znaczenie w kontekście celu obowiązków informacyjnych nałożonych na akcjonariuszy na podstawie art. 69 ustawy o ofercie. Informacja o osiągnięciu określonego progu w ogólnej liczbie głosów spółki publicznej pozwala pozostałym uczestnikom rynku na ocenę składu akcjonariatu danej spółki oraz swoistego "układu sił" w niej panującej. Sąd wskazał, że adresatami obowiązków przewidzianych w rozdziale 4 ustawa o ofercie uczyniła również, na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 5, wszystkie podmioty, które łączy pisemne lub ustne porozumienie dotyczące nabywania przez te podmioty akcji spółki publicznej (lub zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu dotyczącym istotnych spraw spółki), choćby tylko jeden z nich podjął lub zamierzał podjąć czynności powodujące powstanie tych obowiązków.

WSA podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie był kwestionowany co do przekroczenia określonego procentowego progu głosów, zmiany posiadanego udziału ponad 10% ogólnej liczby głosów o określony procent i przekroczenia 66%, ale przede wszystkim w zakresie zgromadzenia zupełnego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim skarżący zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżący był informowany przez W. K. o wykonanych transakcjach i przekroczonych limitach akcji skutkujących powstaniem obowiązku informacyjnego jak i to, że organ niesłusznie uznał, iż zostało zawarte porozumienie w zakresie obrotu akcjami spółek A. S.A., C. S.A., B. S.A. W ocenie Sądu, zarzuty te nie są zasadne. KNF w niniejszej sprawie zasadnie stwierdziła 22-krotne naruszenie obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ustawy o ofercie. W związku z tym na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie organ nadzoru mógł nałożyć, w drodze decyzji, na każdego kto nie dokonał w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69, lub dokonał takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, karę pieniężną do wysokości 1 mln zł. Sąd stwierdził, iż w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 433; powoływanej dalej jako: ustawa zmieniająca III), przepis, na podstawie którego doszło do nałożenia kary pieniężnej na Stronę, tj. art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie oraz przepisy prawa materialnego, które były w niniejszej sprawie naruszone, nie uległy zmianie i tym samym nie zachodziła konieczność porównywania brzmienia przepisów prawa przed i po nowelizacji wprowadzonej ustawą zmieniającą III.

Po analizie stanu faktycznego i prawnego w sprawie Sąd ocenił, że KNF trafnie uznała, iż pomiędzy W. K. a J. J. istniało porozumienie dotyczące nabywania akcji spółek publicznych notowanych na rynku podstawowym GPW, tj. A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A., co zobowiązywało ich do zawiadomienia w trybie art. 69 ustawy o ofercie o osiągnięciu poszczególnych progów w ogólnej liczbie głosów w ww. spółkach.

Zdaniem WSA, organ zasadnie przyjął, że porozumienie określone a art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie może przybrać formę ustną lub pisemną i może dotyczyć nabywania przez podmioty będące w porozumieniu akcji spółki publicznej lub zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu spółki publicznej lub prowadzeniu trwałej polityki spółki publicznej. Z przepisu jednoznacznie wynika, że porozumienie może być zawarte w dowolnej formie i wystarczające do stwierdzenia jego istnienia jest uznanie, że dotyczy jednego z trzech wymienionych w ww. przepisie działań. W ocenie Sądu, KNF prawidłowo uznała, że ustawodawca, stanowiąc w powyższym przepisie o pisemnym lub ustnym porozumieniu nie użył słowa "umowa", stosując pojęcie o szerszym zakresie znaczeniowym. Porozumienie nie musi mieć sformalizowanej postaci. W przypadku ustnej formy porozumienia, ustalenie jego istnienia jest możliwe po zrealizowaniu określonych okoliczności faktycznych. Strony zawartego porozumienia muszą świadomie pozostawać w porozumieniu i w jego ramach dokonywać określonych czynności, które zostały wymienione w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. Oznacza to również, że porozumieniem nie będzie zachowanie polegające na zawarciu porozumienia ad hoc, przejawiające się w uzgadnianiu poszczególnych działań przed ich podjęciem przez Strony. Takie działanie wyklucza istnienie porozumienia określonego w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, które opiera się na istnieniu stałych ustaleń dotyczących najbardziej istotnych kwestii porozumienia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie takimi kluczowymi ustaleniami było nabywanie przez skarżącego i uczestnika akcji określonych spółek publicznych.

WSA podkreślił, że istnienie porozumienia jest determinowane przez istnienie ściśle określonego celu, który w niniejszej sprawie powinien być celem zmierzającym do realizacji interesu majątkowego stron porozumienia. Odnosząc się do twierdzenia W. K., zgodnie z którym celem zawieranych przez niego i skarżącego transakcji była spekulacja nabywanymi akcjami, co oznaczało uzyskanie korzyści majątkowej tylko na podstawie zastosowania określonej strategii inwestycyjnej, Sąd stwierdził, że przyjęcie tego stanowiska ograniczyłoby pojęcie porozumień tylko do takich sytuacji, w których są one zawierane w celach majątkowych, co stoi w sprzeczności z brzmieniem art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. WSA podzielił opinię organu nadzoru, zgodnie z którą wystarczające jest, że porozumienie dotyczy nabywania akcji lub zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu lub prowadzenia trwałej polityki biznesowej. Nieistotny jest przy tym cel działań jakie są podejmowane przez strony porozumienia, o ile działania te mieszczą się w ustawowym katalogu zachowań konstytuujących porozumienie. Tym samym brzmienie art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie w żaden sposób nie uzależnia istnienia porozumienia od określonego celu, a jedynie wskazuje w jakich formach zjawiskowych porozumienie przejawia się, uznając kwestię celu bądź motywacji stron porozumienia za niemającą decydującego znaczenia dla ich odpowiedzialności. Stwierdzenie przez Komisję, iż w niniejszej sprawie na przestrzeni prawie dwóch lat dochodziło do składania zleceń kupna i sprzedaży akcji określonych trzech spółek publicznych z komputerów o identycznych adresach IP w zbliżonym czasie, wypełnia w sposób wystarczający hipotezę art. 87 ust. 1 pkt 5 o ofercie, wykraczając jednocześnie poza wymiar jedynie domniemań faktycznych.

WSA uznał, że akta sprawy potwierdzają prawidłowość ustaleń KNF, co do łączącego charakteru działań członków porozumienia tj. skarżącego i uczestnika. W toku postępowania KNF zwróciła się do domów maklerskich, w których Strony miały swoje rachunki papierów wartościowych w celu uzyskania zestawień dat i godzin logowań do serwisów transakcyjnych domów maklerskich i składania zleceń oraz adresów IP, z których nawiązywano połączenie z serwerem domu maklerskiego w związku ze składaniem zleceń. Z materiału dowodowego wynika, iż w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia wszczęcia postępowania Strony logowały się na swoich rachunkach papierów wartościowych i składały zlecenia kupna i sprzedaży akcji spółek A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A. w zbliżonym do siebie czasie. Okoliczności faktyczne wskazują na istnienie porozumienia zawartego pomiędzy Stronami.

Sąd podniósł, iż o porozumieniu między stronami świadczy wiele faktów. Z materiału dowodowego wynika, że przeważająca część zleceń była składana z komputera, do którego przyporządkowany był adres IP należący do puli adresów przydzielonych komputerom zlokalizowanym w kampusie Politechniki [...]. Adres IP komputera, z którego składane były zlecenia zarówno na rachunku J. J., jak i W. K., powiązany był z tym samym komputerem, przy czym komputer ten nie należał do zasobów Politechniki. Na uczelni działają natomiast punkty darmowego bezprzewodowego dostępu do sieci internetowej, z których można korzystać za pomocą prywatnego komputera. W. K. zeznał, że posiada komputer przenośny - laptop firmy [...]. J. J. zeznał, że nie posiada osobistego komputera przenośnego.

Na podstawie zeznań złożonych w organie w dniu [...] października 2010 r. ustalono, że strony skarżący i uczestnik postępowania się znają i mieszkają na sąsiednich ulicach. Strony sporadycznie kontaktowały ze sobą na gruncie zawodowym, ponieważ W. K. jest pracownikiem Politechniki [...], zaś J. J. współpracuje z Politechniką, zamawiając tam ekspertyzy i oferując praktyki dla studentów. J. J. zeznał, że 1,5-2 lata temu przeprowadzał na Politechnice badanie wytrzymałości betonu, trwające około pół roku i w tej sprawie kontaktował się z W. K. Podczas tych rozmów mieli nie rozmawiać o swoich inwestycjach. W dalszych zeznaniach przesłanych pismem z dnia [...] lipca 2011 r. J. J. wskazał, że inwestuje w spółki samodzielnie, a wszelka zbieżność jego transakcji z transakcjami W. K. jest zupełnie przypadkowa.

Z akt sprawy wynika, że wyjaśnienia W. K. złożone w postępowaniu karnym stoją w sprzeczności z zeznaniami złożonymi przez strony w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez KNF. W związku z tym strony zostały ponownie przesłuchane przed KNF. W toku złożonych zeznań W. K. potwierdził wyjaśnienia złożone w charakterze podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym w dniu [...] czerwca 2012 r. Wskazał, iż korzystał z rachunku J. J. w celu jego monitorowania oraz składania zleceń, a decyzja była w tym zakresie podjęta wspólnie z J. J. Zeznał, że w przypadku przekroczenia progu ogólnej liczby głosów w spółkach publicznych informował o tym fakcie J. J., tak by mógł on powiadomić KNF o przekroczonym progu. W. K. podkreślił, że nie było jego zamiarem manipulowanie kursem akcji, a jedynie składanie zleceń kupna i sprzedaży w jak największej ilości, co powodowało zwiększenie obrotów i wynikające z tego zmniejszenie prowizji maklerskiej. W. K. wskazał również, że pomiędzy nim a J. J. nie było porozumienia, co do wspólnego korzystania z praw wynikających z posiadanych akcji, które mogłoby przejawiać się w zwoływaniu WZA, głosowaniu na WZA czy też narzucaniu decyzji przez nich jako akcjonariuszy zarządom spółek.

Odnosząc się do kwestii porozumienia, W. K. zeznał, że rozmawiał z J. J. na temat spółek, w które chcieli inwestować, a następnie składał zlecenia poprzez swoje rachunki papierów wartościowych oraz rachunki papierów wartościowych należących do J. J. Podobnie jak w przypadku składania zleceń na akcje spółki A. S.A., W. K. składał zlecenia za pomocą komputera podłączonego do gniazdka sieciowego na terenie Politechniki [...], bądź ze swojego miejsca zamieszkania. Odnosząc się do transakcji na akcjach A. S.A., która spowodowała przeniesienie 115011 akcji ww. spółki z rachunku J. J. na rachunek W. K. i w konsekwencji uniknięcie przez J. J. osiągnięcia progu 5% w ogólnej liczbie głosów spółki, W. K. zeznał, że nie pamięta okoliczności tej transakcji. Przyznał, że J. J. obserwował swój rachunek i wiedział o składanych zleceniach oraz czasami samodzielnie je składał korzystając z komputera W. K. na terenie Politechniki [...]. W toku rozprawy w dniu [...] kwietnia 2013 r. W. K. powtórzył swoje oświadczenie przedstawione w zeznaniu z dnia [...] marca 2013 r. Zeznania te, w ocenie Sądu, potwierdzają istnienie pomiędzy Skarżącym, a uczestnikiem porozumienia o jakim mowa jest w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. J. J. pismem z dnia [...] marca 2013 r. zeznał, że początkowo zlecenia na akcje składał samodzielnie, jednak W. K. namówił go do udzielenia dostępu do jego rachunków w celu składania zleceń i osiągnięcia wysokich obrotów z transakcji, dzięki czemu miało dojść do obniżenia prowizji pobieranej przez domy maklerskie. J. J. wskazał, że ufał W. K., który miał kontrolować stan rachunków papierów wartościowych. Według J. J. dopiero po pewnym czasie zorientował się, iż na jego rachunkach powstały ogromne straty oraz wynikające z tego faktu obciążenia.

WSA podniósł, iż z akt sprawy wynika, że inwestorzy działając w porozumieniu składali zlecenia, które 22-krotnie prowadziły do osiągnięcia, przekroczenia bądź zmniejszenia udziału w ogólnej liczbie głosów, implikujących obowiązki informacyjne określone w art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie. J. J. i W. K., nie informując spółek oraz Komisji o zmianach stanów posiadania akcji prowadzących do zwiększenia bądź zmniejszenia udziałów w ogólnej liczbie głosów w tych spółkach, naruszyli wspomniane przepisy ustawy o ofercie. Wobec powyższego w ocenie Sądu, organ zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną.

Sąd podkreślił również, że ustalenia dotyczące istnienia porozumienia zostały potwierdzone przez W. K. o w toku postępowania karnego oraz w zeznaniach złożonych przez niego osobiście w toku postępowania administracyjnego. Po pierwsze przyznał się on do korzystania z rachunków papierów wartościowych należących do J. J. i składania z nich zleceń na akcje określonych spółek, wskazując, iż zlecenia były składane za wiedzą J. J., jak i przez niego osobiście. W. K. stwierdził, że głównym celem dla którego dokonywał transakcji na akcjach było inwestowanie w ww. spółki z uwagi na możliwość uzyskania dywidendy oraz podwyższanie wolumenu swoich transakcji i uzyskanie tym sposobem obniżki prowizji pobieranej przez domy maklerskie. Ponadto w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] września 2012 r. stwierdzono, że składane zlecenia miały na celu uniknięcie zgromadzenia na rachunku inwestycyjnym J. J. takiej liczby akcji, która na podstawie art. 69 ustawy o ofercie zobowiązywałaby właściciela rachunku do opublikowania informacji o przekroczeniu 5% ogólnej liczby głosów w Walnym Zgromadzeniu spółki A. S.A.

Reasumując Sąd I instancji podniósł, że zeznania i wyjaśnienia W. K. wyjaśniają powody wspólnego działania: osiągnięcie maksymalnego zysku, mniejsze prowizje od operacji giełdowych, łatwiejsze unikanie przekroczenia progu 5% ogólnej liczby głosów w Walnym Zgromadzeniu spółek w które inwestowali poprzez rozbicie zakupów na dwie osoby. Niewątpliwie również powierzenie przez skarżącego pieniędzy zarabianych poza giełdą, osobie, która znała się na inwestowaniu w papiery wartościowe w celu osiągania zysku. Powyższe zeznania są spójne i logiczne, a ich istota znajduje potwierdzenie w innych dowodach. WSA nie znalazł podstaw do podważania ich wiarygodności w świetle pozostałych dowodów zebranych w sprawie.

WSA nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, który twierdził, że nie wiedział o tym iż uczestnik obracał jego pieniędzmi i grał nimi na giełdzie. Na rozprawie przed WSA stwierdził on, że po raz pierwszy o zaistniałej sytuacji dowiedział się na podstawie PITu, w którym wykazano 500 tys. zł należnego podatku dochodowego z tytułu transakcji giełdowych. Po naleganiach W. K. w swoim imieniu zaciągnął kredyt celem uiszczenia tego podatku. W kolejnych krokach zaciągał kredyty, nie weryfikując transakcji wykonywanych przez W. K. Skarżący oznajmił, iż w tym czasie dał uśpić swoją czujność, a W. K. nadal korzystał z jego rachunku. Skarżący oświadczył, że nie czuje się winny, a wręcz pokrzywdzony. W ocenie Sądu, wyjaśnienia te przeczą wcześniejszym zeznaniom i zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego, wobec czego Sąd nie dał im wiary. Z akt sprawy wynika, że skarżący przyznał, iż powierzył W. K. dostęp do własnych rachunków papierów wartościowych i prosił o informowanie go o planowanych działaniach inwestycyjnych, a zatem powierzenie dostępu miało na celu umożliwienie W. K. dokonywanie transakcji na rachunku papierów wartościowych J. J. Zdaniem WSA, skarżący miał więc świadomość, że na skutek działań W. K., stan jego rachunku papierów wartościowych może ulegać zmianie. Przyznał również, że miał możliwość monitorowania stanu własnego rachunku papierów wartościowych, lecz działań tych nie podjął ze względu na trudną sytuację rodzinną, biznesową i zdrowotną.

W opinii Sądu, przyzwolenie udzielone na nabywanie akcji spółek przez W. K. na rachunek Skarżącego, w połączeniu z udzieleniem dostępu do rachunku, jest w niniejszej sprawie jednoznaczne z zawarciem porozumienia dotyczącego wspólnego nabywania akcji tych spółek. Za bezsporny WSA uznał fakt, że W. K. nabywał akcje tych spółek także na własny rachunek, a zatem porozumienie dotyczyło wspólnego nabywania akcji. Okoliczność, iż strony porozumiewały się, co do spółek których akcje zostaną zakupione, potwierdzają również zeznania W. K. z [...] marca 2013 r.

W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że zeznania W. K. i J. J., poparte dodatkowo ustalonym stanem rachunków papierów wartościowych, na które w okresie prawie dwóch lat nabywane były akcje spółek, wskazują, iż porozumienie istniało, a zatem nie jest uzasadnione twierdzenie, że brak jest materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że strony porozumienia umówiły się co do zakupu akcji tych podmiotów. W ocenie WSA, do stwierdzenia istnienia porozumienia dotyczącego nabywania akcji wystarczające byłoby samo ustalenie, że skarżący zezwolił na dokonywanie na jego rachunku zleceń nabycia i pozostawił decyzje co do nabywania akcji konkretnych podmiotów drugiej stronie porozumienia. Dla ustalenia istnienia porozumienia nie ma znaczenia czy obie strony porozumienia są równie aktywne przy składaniu zleceń nabycia i czy obie strony w równym stopniu podejmują decyzje. Zeznania W. K., w których wyjaśnił rozbieżności wynikające ze swoich dotychczasowych zeznań oraz zgromadzonego materiału dowodowego i udzielił wyczerpujących wyjaśnień, zostały uznane za wiarygodne przez organ na tle całego zgromadzonego materiału dowodowego. Mając na uwadze cały materiał dowodowy taki jak: stan rachunków papierów wartościowych, tożsamość adresów IP przy składaniu zleceń, fakt wspólnego wyjazdu na D. podczas którego również były składane zlecenia, a także zeznania i wyjaśnienia J. J., doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują na to, że skarżący i uczestnik działali w porozumieniu, którego celem było zapewnienie dzięki transakcjom giełdowym na ich rachunkach maksymalnego zysku i w tym celu skarżący powierzył swój rachunek. Sąd wskazał ponadto, że powierzenie przez skarżącego uczestnikowi rachunku i możliwości prowadzenia na nim operacji świadczy również o tym, że brak wiedzy co do zaistnienia sytuacji wymagających wypełnienia obowiązków informacyjnych, mógł wynikać z braku podjęcia przez skarżącego działań polegających na monitorowaniu stanu swojego rachunku papierów wartościowych. Należy podkreślić, że udostępnienie drugiej osobie informacji umożliwiających dokonywanie transakcji na rachunek papierów wartościowych, w żaden sposób nie wyłącza odpowiedzialności za brak wypełnienia obowiązków informacyjnych związanych z osiąganiem określonego stanu posiadania. W ocenie WSA, niepodejmowanie przez skarżącego działań polegających na monitorowaniu stanu własnego rachunku i wynikający stąd brak wiedzy o osiągnięciu stanu posiadania udziału w ogólnej liczbie głosów, z którym związane obowiązki informacyjne nie wyłącza jego odpowiedzialności za przyzwolenie na takie działania ze strony W. K.

Konkludując Sąd stwierdził, że organ rzetelnie zgromadził materiał dowodowy, umożliwiający dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonał jego całościowej oceny zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 75, art. 77 k.p.a., a wyprowadzone przez organ wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należało uznać za trafne i nieprzekraczające granic swobodnej oceny dowodów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. J., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania sprawy poprzez uchylenie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...].12.2013 r. nr [...] w zakresie nakładającym karę pieniężną na J. J. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

1. art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1382; dalej: ustawa o ofercie) w zw. z art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie i art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed 4.06.2016 r. (zmiana dokonana ustawą z dnia 31.03.2016 r. - Dz. U. z 2016 r. poz. 615) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, iż pomiędzy stronami istniało porozumienie, co do nabywania akcji spółek publicznych, podczas gdy ze zgromadzonego przed organem administracji publicznej, tj. KNF, materiału dowodowego taki wniosek nie wynika, zaś KNF nałożyła na Skarżącego karę pieniężną na podstawie domniemań, co jest możliwe wyłącznie w przypadkach wymienionych w niemającym zastosowania w niniejszej sprawie przepisie art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie.

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 11 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez z jednej strony zaaprobowanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji (KNF) bez uwzględnienia treści prawomocnego wyroku karnego skazującego W. K. za przestępstwo manipulacji kursem akcji przy wykorzystaniu rachunku inwestycyjnego Skarżącego oraz z drugiej strony wydanie rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku bez uwzględnienia sentencji prawomocnych wyroków karnych skazujących W. K. za przestępstwo manipulacji kursem akcji, które to wyroki do akt niniejszej sprawy sądowej przedłożył Skarżący, a ich treść nie została w żaden sposób wzięta pod uwagę przez Sąd, mimo iż wynika z nich wprost modus operandi W. K. wykorzystującego rachunki inwestycyjne osób trzecich do realizacji własnych celów spekulacyjnych i co wyłącza istnienie między nim oraz Skarżącym porozumienia, a także powinno skłonić Sąd do uchylenia decyzji KNF z dnia [...].12.2013 r. w stosunku do Skarżącego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji KNF z dnia [...].12.2013 r. pomimo, że przy jej wydawaniu organ poczynił, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, wadliwe ustalenia faktyczne w zakresie istnienia pomiędzy stronami porozumienia co do nabywania akcji spółek publicznych, jak również zebrał w sposób niepełny materiał dowodowy nieuwzględniający miejsca składania zleceń nabycia akcji spółek publicznych i właściciela komputera, z którego były one składane, jak również błędnie ocenił materiał dowodowy dając wiarę, wbrew logice i zasadom doświadczenia życiowego, zeznaniom i oświadczeniom W. K., nie zaś J. J. oraz wywiódł błędne wnioski w zakresie zrealizowania przez Skarżącego przesłanek do nałożenia nań kary pieniężnej na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym przede wszystkim nie zostały w sposób wyczerpujący omówione i odparte zarzuty strony podniesione w skardze z dnia [...].01.2014 r., jak również argumenty Skarżącego opisane w pismach z dnia [...].07.2014 r., z dnia [...].09.2014 r. oraz w załączniku do protokołu rozprawy z dnia [...].05.2016 r., takie jak poczynienie przez KNF błędnych ustaleń faktycznych w zakresie istnienia między J. J. i W. K. porozumienia w sprawie nabywania akcji w oparciu o wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności związania Sądu w niniejszej sprawie treścią prawomocnych wyroków karnych skazujących W. K. za przestępstwo manipulacji kursem akcji spółek A. S.A. i C. S.A. przy wykorzystaniu m.in. rachunków inwestycyjnych Skarżącego.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi.

Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie publicznej i w zw. z art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie i art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed 4 czerwca 2016 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, iż pomiędzy stronami istniało porozumienie, co do nabywania akcji spółek publicznych.

Na wstępie należy podkreślić, iż prawna regulacja działania w porozumieniu jest warunkiem skuteczności przepisów o obowiązkach nabywców znacznych pakietów akcji (M. Mataczyński w: T. Sójak red. Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 482; por. też K. Haładyj, Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 500). Wprowadzenie ww. obowiązków informacyjnych na podmioty zaangażowane w porozumienie ma zatem na celu umożliwienie prawidłowej oceny sprawowania kontroli nad spółką, a tym samym ochronę akcjonariuszy pozostających poza kręgiem podmiotów objętych porozumieniem (por. D. Gago-Rudnicka, S. Jaszczuk w: M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, Warszawa 2014 r., s. 369).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że porozumienie nie musi mieć sformalizowanej postaci, a w przypadku ustnej formy porozumienia, ustalenie jego istnienia jest możliwe po zrealizowaniu określonych okoliczności faktycznych. W takiej sytuacji (jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy) dla celów dowodowych konieczne jest wykazanie, że działania podejmowane przez poszczególne podmioty nosiły znamiona działania w porozumieniu na zasadach określonych w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie (zob. D. Gago-Rudnicka, S. Jaszczuk w: M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, Warszawa 2014 r., s. 370-371).

Nie można zatem podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej wywodu, że KNF nałożyła na Skarżącego karę pieniężną na podstawie domniemań, skoro jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w niniejszej sprawie na przestrzeni prawie dwóch lat dochodziło do składania zleceń kupna i sprzedaży akcji określonych trzech spółek publicznych: A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A. z komputerów o identycznych adresach IP w zbliżonym czasie.

Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż hipotezę art. 87 ust. 1 pkt 5 o ofercie wypełniają okoliczności wskazujące, że w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia wszczęcia przedmiotowego postępowania (tj. [...] września 2010 r.) skarżący kasacyjnie i uczestnik postępowania logowali się na swoich rachunkach papierów wartościowych i składali zlecenia kupna i sprzedaży akcji spółek A. S.A., C. S.A. oraz B. S.A. w zbliżonym do siebie czasie. Nie ma zatem wątpliwości, że okoliczności faktyczne w tym tożsamość adresów IP, z których składano zlecenia, zbliżony czas logowania się na rachunki papierów wartościowych oraz składania z nich zleceń jednoznacznie wskazują na istnienie porozumienia zawartego pomiędzy Stronami. W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji uznał istnienie takiego porozumienia, bowiem z materiału dowodowego wynika, że przeważająca część zleceń była składana z komputera, do którego przyporządkowany był adres IP należący do puli adresów przydzielonych komputerom zlokalizowanym w kampusie Politechniki [...]. Adres IP komputera nr [...], z którego składane były zlecenia, zarówno na rachunku J. J., jak i W. K., powiązany był z tym samym komputerem (tj. komputerem o tym samym adresie MAC karty sieciowej producenta [...]), przy czym komputer ten nie należał do zasobów Politechniki.

Prawidłowa jest również ocena przez organ administracji oraz Sąd I instancji zeznań W. K., który wskazał, iż korzystał z rachunku J. J. w celu jego monitorowania oraz składania zleceń, a decyzja była w tym zakresie podjęta wspólnie z J. J. Zeznał, że w przypadku przekroczenia progu ogólnej liczby głosów w spółkach publicznych informował o tym fakcie J. J., tak aby mógł on powiadomić KNF o przekroczonym progu, a odnosząc się do kwestii porozumienia, W. K. zeznał, że rozmawiał z J. J. na temat spółek, w które chcieli inwestować, a następnie składał zlecenia poprzez swoje rachunki papierów wartościowych oraz rachunki papierów wartościowych należących do J. J. (E. oraz D. S.A.). Dodatkowo J. J. pismem z dnia [...] marca 2013 r. zeznał, że początkowo zlecenia na akcje składał samodzielnie, jednak W. K. namówił go do udzielenia dostępu do jego rachunków w celu składania zleceń i osiągnięcia wysokich obrotów z transakcji, dzięki czemu miało dojść do obniżenia prowizji pobieranej przez domy maklerskie. Prawidłowo również Sąd I instancji nie dał natomiast wiary zgłoszonym na rozprawie przed WSA wyjaśnieniom Skarżącego, który twierdził, że nie wiedział o tym iż uczestnik obracał jego pieniędzmi i grał nimi na giełdzie, a po raz pierwszy o zaistniałej sytuacji dowiedział się na podstawie PITu, w którym wykazano 500 tys. zł należnego podatku dochodowego z tytułu transakcji giełdowych. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż omawiane wyjaśnienia przeczą wcześniejszym zeznaniom i zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego, dlatego Sąd nie dał im wiary. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż z akt sprawy wynika, że Skarżący przyznał, że powierzył W. K. dostęp do własnych rachunków papierów wartościowych i prosił o informowanie go o wszelkich planowanych działaniach inwestycyjnych. Powoduje to, że zatem skarżący miał świadomość, że na skutek działań W. K., stan jego rachunku papierów wartościowych może ulegać zmianie.

Zdaniem NSA nie ma wątpliwości, iż między Stronami zaskarżonej decyzji doszło do porozumienia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 o ofercie, bowiem na to wskazują zdarzenia dokumentujące istnienie takiego porozumienia. Należy bowiem pamiętać, iż z punku widzenia pozostałych akcjonariuszy, których chronić mają unormowania dotyczące obowiązków informacyjnych, obojętna jest wewnętrzna struktura podmiotu działającego w porozumieniu, a istotna jest kwestia jego istnienia i spójnego, jednolitego działania (zob. M. Mataczyński w: T. Sójak red. Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 482). Trafnie zatem przyjął WSA, iż szczegółowa analiza działań Stron dokonana przez KNF wykazała, iż działania podejmowane przez te podmioty miały znamiona działania w porozumieniu określonym art. 87 ust. 1 pkt 5 o ofercie, nie posłużono się tu domniemaniem, o którym mowa w art. 87 ust. 4 o ofercie.

Dodatkowo należy zauważyć, iż dla zaistnienia omawianej odpowiedzialności nie miał wpływu fakt, że skarżący kasacyjnie nie podjął określonych ustawą obowiązków ze względu na trudną sytuację rodzinną, biznesową i zdrowotną, bo jak zasadnie wskazuje się w doktrynie omawiana odpowiedzialność administracyjna była oderwana od zasady winy (zob. P. Błaszczyk Nabywanie akcji spółki publicznej a regulacja prawna działania w porozumieniu, PPH 2017, nr 8, s. 21 i n.).

W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Powyższy zarzut procesowy sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie Spółki sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. WSA w Warszawie, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a.

Należy dodać, iż w samej skardze kasacyjnie przyznano, że KNF uprawdopodobniła istnienie pomiędzy J. J. i W. K. porozumienia, jednakże według kasatora z pewnością go nie udowodniła. Zdaniem NSA organ - KNF wyraźnie wykazał, iż zlecenia na akcje ww. spółek były składane w zbliżonym do siebie czasie, z tego samego komputera. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie nie miała znaczenia także jego znajomość na gruncie prywatnym z W. K. (z którym spędził wraz z rodzinami wakacje na D. w okresie od [...] do [...].12.2009 r., w tym, samy hotelu, w którym był realizowane zlecenia dokonane w tych dniach) oraz dwukrotne udzielenie pełnomocnictwa W. K. do działania w jego imieniu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy spółek A. S.A. oraz B. S.A., bowiem skarżący kasacyjnie tylko lekkomyślnie powierzył dane do logowania do swych rachunków inwestycyjnych. Przyjęcie takiej wykładni art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie powodowałyby, że KNF w żadnym przypadku nie mógłby uznać istnienia ustnego porozumienia między stronami, w sytuacji, gdy jedna ze stron zaprzecza istnieniu takiego porozumienia. Taka interpretacja omawianego przepisu byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który ja już podkreślano wprowadził obowiązek informacyjny na podmioty zaangażowane w porozumienie w celu umożliwienia prawidłowej oceny sprawowania kontroli nad spółką i ochrony akcjonariuszy pozostających poza kręgiem podmiotów objętych porozumieniem (por. D. Gago-Rudnicka, S. Jaszczuk w: M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, Warszawa 2014 r., s. 369).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu naruszenia w rozpatrywanej sprawie art. 11 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez z jednej strony zaaprobowanie przez WSA w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych dokonanych przez KNF bez uwzględnienia treści prawomocnego wyroku karnego skazującego W. K. za przestępstwo manipulacji kursem akcji przy wykorzystaniu rachunku inwestycyjnego Skarżącego oraz z drugiej strony wydanie rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku bez uwzględnienia sentencji prawomocnych wyroków karnych skazujących W. K. za przestępstwo manipulacji kursem akcji.

Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Celem tego przepisu, podobnie jak art. 11 k.p.c., jest dążenie do uniknięcia rozbieżności w orzecznictwie sądowym w związku z tak istotną okolicznością jak stwierdzenie faktu czy dana osoba popełniła przestępstwo, co należy do właściwości sądów karnych. Dlatego też ustalenia wynikające z sentencji skazującego, prawomocnego wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia wiążą sąd administracyjny, a w konsekwencji także organy administracji (zob. np. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2011 r., II FSK 2070/09, z 19 lipca 2017 r., I FSK 2204/15, 16 marca 2018 r., I FSK 922/16, CBOSA). Skład orzekający NSA w tej sprawie podziela przedstawione wyżej stanowisko, które jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Opisana w art. 11 p.p.s.a. zasada związania wyrokiem karnym, dotyczy jednak jedynie wyroku skazującego względem osoby sprawcy (por. np. wyroki NSA z dnia: 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10; 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15). Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco, co oznacza, że nie wiąże sądu administracyjnego fakt, iż przesłuchanemu w charakterze świadka J. J. nie przedstawiono zarzutów w sprawie manipulacji kursem akcji. Przestępstwo manipulacji kursem akcji nie jest bowiem tożsame z naruszeniem obowiązków informacyjnych, a więc z deliktem administracyjnym, którego dotyczy niniejsza sprawa.

W konsekwencji czego dokonane w sprawie ustalenia faktyczne co do istnienia porozumienia między stronami zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe. NSA nie podziela również formułowanych w tym kontekście zarzutów skargi kasacyjnej podnoszących dokonanie przez WSA i KNF dowolnej, wybiórczej i nieprawidłowej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego winien kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego. W razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zdaniem NSA dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego czyni zadość tym wymogom.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a Przepis ten stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony, zwłaszcza że nie wskazano też na czym naruszenie jego polegało.

W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie oraz art. 87 ust. 4 pkt 1 tej ustawy. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

NSA w mniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych wszystkich względów skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu należny jest z tytułu udziału radcy prawnego reprezentującego Komisję Nadzoru Finansowego w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz odpowiedzi na skargę kasacyjną. Organowi za udział w rozprawie pełnomocnika profesjonalnego, który reprezentował KNF już na etapie postępowania przed Sądem I instancji oraz za terminowe sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną zasądzono koszty w wysokości 75% stawki minimalnej - 7.200 zł, co dało kwotę 5.400 zł.