Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 426/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 12, 13, 19, 20, 21
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spraw.) Sędziowie WSA Julia Szczygielska Mieczysław Górkiewicz Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Prezydent W. wydał na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) decyzję Nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla J. K. – Firma Nieruchomości we W. dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z sieciami infrastruktury technicznej na działkach nr [...] i [...] [...], obręb K. przy ul. B. [...] we W.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. Ł., P. N., U. i L. W., M. K. oraz S. i Z. N. B. Ł. podniósł w nim, iż inwestor nie dokonał koniecznych zmian w projekcie budowlanym, do których zobowiązany był w decyzji nr [...] z dnia [...], którą Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. [...]-[...] we W. W uzasadnieniu tejże decyzji nałożono na J. K. obowiązek zmian w projekcie dotyczących szczególnie usytuowania miejsc parkingowych w odległości nie mniejszej niż 10 m od okien domów sąsiadujących. W nowym projekcie miejsca parkingowe usytuowane są w tym samym miejscu, tzn. w odległości 4 m od okien domu skarżącego. Nie uwzględniono również konieczności oddzielenia od jego posesji dróg dojazdowych dla samochodów w postaci wytyczenia pasa zieleni szerokości 4 m. Skarżący sprzeciwił się takiej lokalizacji miejsc parkingowych, jednocześnie zaznaczając, że tuż przy ogrodzeniu jego rekreacyjnej działki do garaży będzie przyjeżdżało 10 samochodów, co spowoduje zanieczyszczenie środowiska gazami spalinowymi, uniemożliwiając mu korzystanie z ogrodu. Inwestor nie spełnia zatem wymogów ochrony środowiska i nie uwzględnia uciążliwości związanych z usytuowaniem garaży i miejsc parkingowych tuż przy terenie rekreacyjnym sąsiadów. Ponadto, zdaniem B. Ł., nie dokonano zmiany w zakresie dostosowania wysokości mającego powstać budynku, która jest taka sama jak w projekcie odrzuconym. Inwestor w zatwierdzonym projekcie zmniejszył ilość kondygnacji do 3, natomiast ilość mieszkań pozostała ta sama. Wysokość budynku wynosi 14,62 m, czyli budynek inwestora jest dwukrotnie wyższy od domu skarżącego, natomiast odległość między jego domem a mającym powstać blokiem mieszkalnym wynosi 8 m, co stanie się przyczyną niedostatecznego oświetlenia jego mieszkania od strony wschodnio-południowej. W zatwierdzonym projekcie nie ma nadto decyzji WZiZT – pozwolenia na prowadzenie przyłączy przez działki [...] i [...]. Skarżący podniósł również, iż wyrażając zgodę na budowę tak dużych domów – blokowisk - na terenie zielonym, na którym wśród ogrodów stoją wyłącznie domki jednorodzinne o niskiej zabudowie, jednopiętrowe, zmienia się charakter dzielnicy willowej i pozbawia się sąsiadów przywilejów związanych z zamieszkaniem w domu jednorodzinnym, a więc możliwości rekreacyjnych, ciszy i spokoju. Jednocześnie wartość domów obniża się o połowę. Ponadto wskazano, iż w art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. znajduje się adnotacja, że obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymogami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Przy projektowanej zabudowie każdej działki musi więc zostać uwzględniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości.

W uzupełnieniu do odwołania B. Ł. podniósł, iż w uzyskanym przez niego w 1995 r. pozwoleniu na budowę domku wyraźnie zaznaczono, że teren, na którym chcę zbudować domek, jest przeznaczony pod budowę domków jednorodzinnych o niskiej, jednopiętrowej zabudowie. Tak więc budowa domu wielorodzinnego na tym terenie, znajdującym się pod ochroną konserwatorską "AB", jest zdaniem strony niezgodna z art. 4 Prawa budowlanego z roku 1994, odnoszącym się wprost do ładu przestrzennego, a zgodnie z którym obiekt budowlany i związane z nim urządzenia należy projektować w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy. Teren obejmujący obszar ulicy B. [...]-[...], [...], [...], [...] i [...] był więc przeznaczony przez Urząd Miejski do niskiej zabudowy. Tymczasem ten sam Urząd wydaje pozwolenie na zupełnie inną zabudowę – bloku wielorodzinnego dwukrotnie wyższego od domów otaczających posesję inwestora, pozwolenie niedostosowane do ładu przestrzennego i architektonicznego otoczenia. W ocenie skarżącego także symulacja dotycząca oświetlenia jego domu jest wykonana nieprawidłowo, ponieważ nie uwzględnia, że teren działki jest obniżony o ok. 40 cm od działki inwestora. Blok mieszkalny inwestora ma zabudowę zwartą, jest dwukrotnie wyższy od domu odwołującego się i otacza go od strony wschodnio-południowej oraz znajduje się (w części najbliżej położonej od jego budynku) w odległości 8 m od jego okien (4 m od granicy działki). Tymczasem blok inwestora powinien być oddalony przynajmniej o pełną wysokość budynku tzn. o 14,6 m. Zdaniem skarżącego, w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie została również zachowana proporcja powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Na działce inwestora poza powierzchnią obejmującą wielorodzinny budynek jest niewielki teren rekreacyjny, który ma służyć 85 rodzinom i ich dzieciom jako plac zabaw, tymczasem przez teren ten przechodzą drogi dojazdowe do garaży podziemnych (85 samochodów), którymi będą się poruszać śmieciarki i wszelkie służby komunalne. Ponieważ nie ma wjazdu od ulicy B., wszystkie wjazdy zaprojektowane są pod samym parkanem sąsiednich posesji, a wjazd powinien znajdować się od strony głównej ul. B. Ponadto podniesiono, iż w dotychczasowej korespondencji z Wydziałem Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej, stroną w sprawie była Akademia Rolnicza we W., figurująca jako właściciel posesji, która sprzedała w/w teren w drodze przetargu w dniu 21 grudnia 2001 r. Przedsiębiorstwu A sp. z o.o. O przetargu, ani o zmianie właściciela sąsiadującej posesji nie został zawiadomiony odwołujący się. Strona wskazała również, iż w przedziwnie szybkim czasie wydano pozwolenie na budowę, gdy w dniu 7 grudnia 2002 r. na inwestora nałożono obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, a już 13 grudnia 2002 r. udzielono pozwolenia, podczas gdy 15 grudnia 2002 r. weszły w życie nowe przepisy Prawa budowlanego.

U. i L. W. w swoim odwołaniu podnieśli również, że inwestor nie dokonał koniecznych zmian w projekcie budowlanym, do których zobowiązany był w decyzji nr [...] z dnia [...], w której Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. [...]-[...] we W. W uzasadnieniu tejże decyzji nałożono na J. K. obowiązek zmian w projekcie dotyczących szczególnie usytuowania miejsc parkingowych w odległości nie mniejszej niż 10 m od okien domów sąsiadujących z działką inwestora. W nowym projekcie miejsca parkingowe usytuowane są w tym samym miejscu, tzn. w odległości 4 m od okien odwołujących się. Również nieprawidłowo zatwierdzone są ciągi pieszo-jezdne, stanowiące dojazd do garaży podziemnych. Jak strony wskazały, wprawdzie zmieniono w projekcie wysokość budynków na 3 kondygnacje, ale ilość mieszkań jest taka sama jak w poprzednim projekcie i wynosi 85. Ponadto Państwo W. wskazali, iż starając się o pozwolenie na budowę w roku 1976, otrzymali warunki zabudowy, w których było zaznaczone, że teren przeznaczony jest pod niską zabudowę jednorodzinną. Tymczasem wysokość zatwierdzona budynków wynosi 14,6 m, co według Prawa budowlanego obowiązującego dotychczas nie należy do zabudowy niskiej. Zdaniem stron budowa domów wielorodzinnych trzypiętrowych z użytkowym poddaszem w sposób rażący narusza zharmonizowanie inwestycji z otoczeniem. Teren, na którym inwestor chce zbudować budynki wielorodzinne na 85 mieszkań jest za mały, a zbudowanie tak potężnej inwestycji w willowej części dzielnicy K. zmienia charakter całego osiedla i jest sprawą niedopuszczalną z punktu widzenia rozsądnie prowadzonej gospodarki przestrzennej. Teren ten ponadto jest objęty ochroną konserwatorską w strefie "AB" i jest sprawą karygodną całkowite zniszczenie terenów zielonych. Nadto wskazano, iż okoliczni mieszkańcy zostaną pozbawieni ciszy, zieleni oraz nasłonecznienia, co jest niezgodne z przepisami obowiązującymi w czasie powstawania osiedla. Przez budowę wymienionej inwestycji, jak podnieśli Państwo W., ich działka i dom tracą również na wartości, dlatego sprzeciwiają się jej powstaniu.

W uzupełnieniu odwołania U. i L. W. podnieśli również, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie została zachowana proporcja powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Na działce inwestora poza powierzchnią obejmującą wielorodzinny budynek jest niewielki teren rekreacyjny, który ma służyć 85 rodzinom i ich dzieciom jako plac zabaw, tymczasem przez teren ten przechodzą drogi dojazdowe do garaży podziemnych (85 samochodów), którymi będą się poruszać śmieciarki i wszelkie służby komunalne. Ponieważ nie ma wjazdu od głównej ulicy B., a wszystkie wjazdy zaprojektowane są pod samym parkanem sąsiednich posesji. Wjazd powinien zaś znajdować się od strony głównej ul. B. Ponadto podniesiono, iż w dotychczasowej korespondencji z Wydziałem Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej, stroną w sprawie była Akademia Rolnicza we W., figurująca jako właściciel posesji, która sprzedała w/w teren w drodze przetargu w dniu [...] Przedsiębiorstwu A sp. z o.o. O przetargu, ani o zmianie właściciela sąsiadującej posesji nie zostali oni zawiadomieni. Strony podniosły również, że w dniu 7 grudnia 2002 r. na inwestora nałożono obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, a już 13 grudnia 2002 r., w przedziwnie szybkim czasie wydano pozwolenie na budowę, podczas gdy 15 grudnia 2002 r. weszły w życie nowe przepisy Prawa budowlanego.

P. N. w swoim odwołaniu wniósł natomiast o przyznanie mu prawa do uzgodnienia typu ogrodzenia oraz nasadzeń zieleni wysokiej graniczących z posesją przy ul. Z. [...] bowiem w związku z planowanym budynkiem wielorodzinnym zmieni się całkowicie środowisko działki, z której korzysta i użytkuje jego matka – (inwalidka I-grupy). Wniósł nadto o możliwie jak największe odizolowanie w/w działki poprzez zaplanowanie odpowiedniego typu wysokiego ogrodzenia oraz ścisłego pasa zieleni wysokiej, a na czas trwania budowy i wzrostu roślin do odpowiedniej wysokości (ok. 2 m) zaproponował jako izolację lite ogrodzenie panelowe (drewniane lub blaszane).

M. K. w swoim odwołaniu wskazała natomiast, iż w decyzji Nr [...] z dnia [...] Prezydent miasta W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. [...]-[...] we W. W uzasadnieniu tej decyzji zobowiązano potencjalnego inwestora J. K. do licznych zmian w projekcie dotyczących szczególnie usytuowania miejsc parkingowych w odległości nie mniejszej niż 10 m od okien domów sąsiadujących z działką inwestora. W nowym projekcie miejsca parkingowe usytuowane są nadal w tym samym miejscu, tzn. w odległości 4 m, a zatem nie dokonano żadnych zmian w tym punkcie. Nie uwzględniono również konieczności oddzielenia od sąsiedniej posesji dróg dojazdowych dla samochodów w postaci wytyczenia pasa zieleni o szerokości 4 m. Zatem nie został spełniony kolejny wymóg dla uzyskania pozwolenia. Inwestor nie spełnia zatem wymogów ochrony środowiska i nie uwzględnił uciążliwości związanych z usytuowaniem garaży i miejsc parkingowych tuż przy terenie rekreacyjnym sąsiadów. Nie dokonano także zmiany w zakresie dostosowania wysokości budynku, która jest taka sama jak w projekcie odrzuconym – 14,62 m. Inwestor w zatwierdzonym projekcie zmniejszył ilość kondygnacji do 3, natomiast wysokość i ilość mieszkań pozostały takie same. Wysokość budynku wynosi 14,62 m, natomiast odległość między działką M. K. a mającym powstać blokiem mieszkalnym wynosi 8 m, co stanie się przyczyną niedostatecznego oświetlenia od strony wschodnio-południowej. W zatwierdzonym projekcie nie ma nadto decyzji WZiZT - pozwolenia na prowadzenie przyłączy przez działki nr [...] i [...]. Zdaniem strony wyrażenie zgody na budowę tak dużych domów - blokowisk - na terenie zielonym, na którym wśród ogrodów stoją wyłącznie domki jednorodzinne o niskiej zabudowie, jednopiętrowe, zmienia się charakter dzielnicy willowej i zostaje naruszony ład przestrzenny i architektoniczny, który winien być zachowany zgodnie z prawem o planie budów i zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie grozi to utratą wartości handlowej gruntów i domków jednorodzinnych pozostających w bliskim sąsiedztwie. Ponadto strona wskazała, iż starając się w 1995 r. o budowę przy ul. B. [...], uzyskała zgodę z zaznaczeniem, że teren jest przeznaczony pod niską zabudowę jednorodzinną. Zatem nie jest jasne, czym spowodowana jest zmiana decyzji Urzędu Miasta i czy istnieją inne podwody, dla których inwestor otrzymuje pozwolenie nie spełniając narzuconych mu warunków. Stąd M. K. sprzeciwiła się decyzji Prezydenta W., która godzi w ochronę zabytków, środowiska naturalnego i walory kulturowe terenu K.

S. i Z. N. podnieśli natomiast, iż wysokość planowanej zabudowy, jak na warunki architektoniczne okolicy, oraz ilość 85 mieszkań, jak na tak małą powierzchnie terenu, jest stanowczo za dużo, co również zeszpeci całą okolicę. Dlatego sprzeciwili się takiemu projektowi. Nadto wskazano, iż nie otrzymali załącznika Nr 1 projektu budowlanego. Projekt ten kilka razy zmieniano, aż w końcu pozostawiono w nim 14,5 m wysokość budynków oraz 85 mieszkań. Zdaniem stron sprawę załatwiono błyskawicznie. W dniu 7 grudnia 2002 r. konserwator nałożył obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości w dokumentacji. W dniu 13 grudnia 2002 r. inwestor złożył poprawioną i uzupełnioną dokumentację i w tym samym dniu – 13 grudnia 2002 r. - otrzymał pozwolenie na budowę. Jak wskazali Państwo N., prawdopodobnie 14 grudnia 2002 r. weszła w życie ustawa niekorzystna dla inwestora. W planach zagospodarowania przestrzennego była niska zabudowa i takiej się domagają odwołujący się.

Po rozpatrzeniu w/w odwołań, Wojewoda D. wydał decyzję z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ architektoniczno-budowlany udziela pozwolenia na budowę (odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę) obiektu budowlanego po spełnieniu przez inwestora obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę planowanej inwestycji wraz z dokumentacją projektową w dniu 10 października 2002 r., podczas gdy termin ważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] oraz Nr [...] z dnia [...] został określony na dzień 31 grudnia 2003 r. W aktach sprawy znajduje się również dowód potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością położoną przy ul. B. [...]-[...] we W. na cele budowlane. Projekt przedmiotowej inwestycji został opracowany zgodnie z w/w decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Miejską Radę Narodową uchwalą Nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr [...], poz. [...]). Ponadto zauważono, iż projektowany budynek posiada trzy kondygnacje, w tym poddasze użytkowe, czyli jest zgodny z w/w decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której ustalono warunki dla inwestycji obejmującej: budowę budynków wielorodzinnych w zabudowie segmentowej do trzech kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, z garażami usytuowanymi w przyziemiu, zagospodarowanie terenu w zieleń i małą architekturę oraz budowę niezbędnej infrastruktury technicznej. Zgodnie z przepisem art. 34 ustawy - Prawo budowlane przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granicy działki, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych oraz wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, a także oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody i odbioru ścieków. Na podstawie analizy wymienionego projektu budowlanego organ II instancji stwierdził, iż usytuowanie planowanego obiektu budowlanego jest zgodne z przepisem § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.), który mówi o zachowaniu odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami co najmniej: dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi – 4 m, dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów – 3 m. W projekcie, jak wskazał organ, warunki te zostały zachowane. Ponadto projekt spełnia także wymagania dotyczące lokalizacji miejsc parkingowych od okien sąsiednich budynków, która według § 19 ust. 1 pkt 1 powołanego Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. nie może być mniejsza niż dla zgrupowania do 60 stanowisk włącznie 10 m. Natomiast miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne, mogą być usytuowane w odległości 5 m od okien budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego oraz zbliżone bez żadnych ograniczeń do innych budynków - o czym mówi § 20 omawianego rozporządzenia. Miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania. Z projektu wynika, że odległości te zostały zachowane tzn. miejsca parkingowe zostały usytuowane w odległości przekraczającej 10 m od sąsiadujących budynków, natomiast miejsca parkingowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych zostały usytuowane w odległości przekraczającej 5 m od sąsiadujących budynków. Od budynku położonego na działce nr [...] – [...], a od budynku położonego na działce nr [...] – [...]. Do projektu budowlanego została dołączona również analiza nasłonecznienia, w której przedstawiono zacienienie budynkami projektowanymi terenów sąsiadujących w dniach równonocy 21 marca i 21 września. Analiza wyników uzyskanych po sporządzeniu "linijki słońca", jak wskazał organ, ukazuje, iż projektowany budynek spełnia wymogi zawarte w § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w kwestii zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Odnosząc się do zarzutu odwołujących się osób dotyczący możliwości zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, organ stwierdził, iż skarżący nie przedłożyli żadnego dowodu w tym przedmiocie, a zatem nie ma powodu, aby podważyć przedłożony przez inwestora dokument (analizę nasłonecznienia) wykonaną przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wysokości projektowanych budynków oraz liczby kondygnacji zauważono, że zatwierdzony projekt budowlany przewiduje trzy kondygnacje: parter, piętro i poddasze użytkowe. Wysokość budynku natomiast wynosi 13,76 m. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. budynki zaliczane do grupy niskich (N) są to takie budynki, które mają wysokość do 12 metrów włącznie nad poziom terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji włącznie. W omawianej spraw warunek powyższy został spełniony bowiem projekt przewiduje tylko trzy kondygnacje zgodnie z ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oddzielającego pasa ochronnego zauważono, że obowiązujące przepisy prawa materialnego nie przewidują wytyczania pasa ochronnego oddzielającego dojazd do sąsiednich nieruchomości. Ponadto wskazano, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy przyłączy wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej dla inwestycji zlokalizowanej przy ul. B. [...]-[...] we W., zgodnie z którą wydano pozwolenie na budowę dla J. K. - Firma Nieruchomości we W. dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z sieciami infrastruktury technicznej. Odnośnie zarzutu co do braku uzgodnienia zatwierdzonego projektu przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, organ odwoławczy stwierdził, iż w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się postanowienie nr [...] z dnia [...], którym konserwator z upoważnienia Prezydenta W. zaopiniował pozytywnie inwestycję polegającą na budowie budynków wielorodzinnych w zabudowie segmentowej do trzech kondygnacji, w tym poddasze użytkowe, z garażami usytuowanymi w przyziemiu zlokalizowanych przy ul. B. [...]-[...].

Z rozstrzygnięciem Wojewody D. nie zgodził się B. Ł., który wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

– art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie w trakcie postępowania uzasadnionych interesów strony skarżącej, w szczególności w zakresie odległości planowanego obiektu i miejsc parkingowych od nieruchomości skarżącego (działka nr [...], przy ul. B. [...]);

– § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zatwierdzenie projektu budynku, którego realizacja spowoduje niedopuszczalne zaciemnienie budynku skarżącego;

– § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez zatwierdzenie projektu, według którego planowane miejsca parkingowe zostały usytuowane zbyt blisko od budynku strony skarżącej;

– art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności niewyjaśnienie kwestii: zacieniania przez projektowaną inwestycję budynku strony skarżącej, zbyt bliskiej odległości projektowanych miejsc parkingowych od budynku skarżącego, kwestii nieuwzględnienia w zatwierdzonym projekcie odpowiedniej powierzchni przeznaczonej na zieleń i rekreację, o czym stanowi § 39 powołanego rozporządzenia, kwestii dotyczącej dostosowania formy architektonicznej zaprojektowanego budynku do otaczającej zabudowy, w szczególności do uwarunkowań wynikających z "willowego" charakteru otoczenia oraz ograniczeń związanych z niewystarczającą infrastrukturą drogową niedostosowaną do potrzeb tak dużych budynków wielorodzinnych jak zaprojektowany.

W uzasadnieniu skargi B. Ł. wskazał ponadto, iż projektowany budynek został zlokalizowany w odległości niecałych 8 m od jego domu, a więc w odległości mniejszej niż przewidziana w § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do postanowień tego przepisu odległość zaprojektowanego budynku powinna umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń w domach sąsiednich. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość. W niniejszej sprawie powyższy wymóg nie został dochowany, ponieważ odległość planowanej inwestycji od domu strony skarżącej jest mniejsza niż jej wysokość i wynosi 8 m, w związku z czym realizacja zaprojektowanego budynku spowoduje niedopuszczalne zaciemnienie domu strony skarżącej. Ponadto skarżący podniósł, iż stanowisko organu II instancji, że nie było podstaw do podważenia przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia, ponieważ strony wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji nie przedstawiły kontrekspertyzy, stoi w rażącej sprzeczności z przepisami art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., które m.in. nakładają na organ administracyjny obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie organ nie przedsięwziął tego rodzaju działań. Organ II instancji nie odniósł się m.in. do podnoszonej przez stronę skarżącą w odwołaniu kwestii nieuwzględnienia w przedmiotowej analizie obniżenia terenu nieruchomości strony skarżącej o ok. pól metra od poziomu działek, na których ma powstać nowy blok wielorodzinny. Zdaniem skarżącego wspomniane obniżenie ma zasadniczy wpływ na ustalenie zakresu zacienienia jego domu i powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego bloku mieszkalnego.

Zdaniem B. Ł. decyzja organu II instancji zarusza także § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. bowiem projektowane miejsca parkingowe zostały zlokalizowane w odległości niewystarczającej od domu strony skarżącej. Odległość ta wynosi jedynie 4 m. Zlokalizowanie infrastruktury komunikacyjnej obsługującej 85 mieszkań w zaprojektowanym bloku w tak małej odległości od domów jednorodzinnych znajdujących się w sąsiedztwie, spowoduje iż utracą one swoje dotychczasowe walory, a ich właściciele zostaną pozbawieni ciszy, spokoju i możliwości rekreacyjnych. Będzie to niewątpliwie rzutować na wartość zbywczą tych obiektów. Ponadto w świetle art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organy administracyjne powinny rozważyć w/w argumenty, a nie tylko kierować się interesem inwestora. W niniejszej sprawie organ I jak i II instancji nie uwzględniły tych argumentów. Organ odwoławczy nie odniósł się również do zarzutu strony skarżącej podnoszonego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż odległość projektowanego parkingu jest mniejsza niż 5 m od domu strony skarżącej. Organ omówił tylko zarzuty pozostałych odwołujących się, których domy oddalone są w odległości przekraczającej 5 m od parkingu. Powyższe uchybienie, zdaniem skarżącego, oznacza naruszenie przez organ odwoławczy fundamentalnych zasad procedury administracyjnej, tj. zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.

Organ II instancji nie wyjaśnił także w wystarczającym stopniu innych problemów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania, a mianowicie kwestii nieuwzględnienia w zatwierdzonym projekcie odpowiedniej powierzchni przeznaczonej na zieleń i rekreację, o czym stanowi § 39 powołanego rozporządzenia oraz zagadnienia dostosowania formy architektonicznej zaprojektowanego budynku do otaczającej zabudowy, w szczególności do uwarunkowań wynikających z "willowego" charakteru otoczenia oraz ograniczeń związanych z niewystarczającą infrastrukturą drogową niedostosowaną do potrzeb tak dużych budynków wielorodzinnych jak zaprojektowany. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na to, że inwestor już po raz drugi ubiega się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku. Poprzedni wniosek J. K. został rozpatrzony negatywnie i decyzją nr [...] z dnia [...]. Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji m.in. ze względu na zbyt bliskie usytuowanie miejsc parkingowych od nieruchomości strony skarżącej oraz zbyt dużą wysokość zaprojektowanego budynku. Powyższa okoliczność ma, w ocenie skarżącego, fundamentalne znaczenie dla właściwej oceny niniejszej sprawy, ponieważ zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany nie odbiega w sposób istotny od wcześniejszego projektu inwestora, który nie został zatwierdzony. Nie zmieniła się m.in. wysokość przedmiotowego budynku oraz lokalizacja miejsc parkingowych przy granicy z działką strony skarżącej. W zatwierdzonym zaskarżoną decyzją projekcie jedynie przekwalifikowano kontrowersyjne miejsca parkingowe, określając je mianem miejsc parkingowych dla inwalidów oraz określono budynek nie jako 4-kondygnacyjny, ale 3-kondygnacyjny z poddaszem użytkowym, przy zachowaniu tej samej wysokości oraz takiej samej ilości 85 mieszkań, co pozwala przyjąć, iż projekt nie uległ zasadniczej zmianie. W tym stanie rzeczy zdziwienie, jak wskazał skarżący, budzi fakt, iż organ I instancji oceniając zgodność z prawem de facto takiego samego projektu raz odmawia jego zatwierdzenia drugi raz udziela pozwolenia na budowę. Tym bardziej, iż przedmiotowy budynek, gdyby został zrealizowany zarówno według niezatwierdzonego jak i zatwierdzonego projektu tak samo będzie zaciemniał budynek strony skarżącej, zaś miejsca parkingowe zlokalizowane w obu projektach w tym samym miejscu, a więc stanowczo za blisko domu skarżącego, będą miały taki sam negatywny wpływ na jego nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie decyzje, Sąd doszedł do przekonania, podzielając w tym względzie zarzuty skargi, iż naruszają one zarówno przepisy procedury administracyjnej jak i przepisy prawa materialnego.

Uzasadnienie decyzji podjętej w pierwszej instancji ogranicza się do stwierdzenia, iż inwestor złożył w dniu 10 października 2002 r. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego trzykondygnacyjnego (w tym poddasze użytkowe) z instalacjami wewnętrznymi kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, deszczowej i drogą wewnętrzną; że wniosek ten został uzupełniony w dniu 13 grudnia 2002 r., do czego zobowiązywało postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...]; oraz że dnia [...] projekt przesłano do Miejskiego Konserwatora Zabytków w celu uzyskania jego stanowiska. Ponadto wskazano, że projekt spełnia wymagane przepisy techniczno-budowlane.

Stąd to na organie odwoławczym spoczywał obowiązek wyjaśnienia podstaw i przesłanek podjęcia takiego, a nie innego, rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie przez Wojewodę D. stanowiska tym bardziej miało istotne znaczenie, że w sprawie występowały strony o spornych interesach.

Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy i żądania strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Obowiązek taki wynika chociażby poprzez art. 140 bezpośrednio z art. 107 § 1-3 k.p.a., bowiem decyzja kasacyjna podlega takim samym wymogom formalno-prawnym jak każda inna decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., I SA/Lu 1056/97, LEX nr 34906).

W myśl § 3 art. 107 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem zatem uzasadnienia faktycznego i prawnego jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 7 k.p.a. (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei na organie odwoławczym spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.

Zasada zawarta w art. 7 k.p.a. nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, gdy w sprawie występują sporne interesy stron, a taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Z jednej strony inwestor, któremu udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z sieciami infrastruktury technicznej przy ul. B. [...] we W., a z drugiej strony – mieszkańcy sąsiednich działek sprzeciwiający się tej budowie. W takiej sytuacji zadaniem organów administracji było przeprowadzenie wszechstronnej analizy argumentów obu stron, ich przedyskutowanie z udziałem zainteresowanych osób i podjęcie decyzji, w której uzasadnieniu wyraźnie będzie stwierdzone, jakie względy wzięte pod uwagę zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne i w jaki sposób zagwarantowano to, by interesy strony, dla której decyzja będzie negatywna, zostały w możliwie największym stopniu zabezpieczone. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, a rozstrzygających sporne interesy stron, stanowi naruszenie art. 107 § 4 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organu II instancji nie czyni zadość zarówno przepisowi § 3 jak i § 4 art. 107 k.p.a. bowiem brak jest wyjaśnień wszystkich okoliczności sprawy, która dotyczyła spornych interesów stron, jak i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołań. Wojewoda D. odniósł się w niej wprawdzie do kwestii spełnienia warunków § 12 ust. 4 (dotyczącego odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami), § 19 ust. 1 pkt 1 i § 20 (dotyczących lokalizacji miejsc parkingowych od okien sąsiednich budynków) oraz § 8 (dotyczącego wysokości projektowanych budynków) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.), jednakże z uwagi na liczne zarzuty odwołań wymagały one, zgodnie z przepisami art. 7, art. 8 i art. 77, wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia i rozpatrzenia.

Przede wszystkim organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji co do kwestii niedokonania przez inwestora zmian w projekcie budowlanym w stosunku do poprzedniego projektu budowlanego, który nie został zatwierdzony przez Prezydenta W. (decyzja nr [...] z dnia [...]). W szczególności chodzi tutaj o usytuowanie miejsc parkingowych, jak podniesiono w odwołaniach, w odległości nie mniejszej niż 10 m od okien domów sąsiadujących z działką inwestora. Strony wskazały bowiem, iż w nowym projekcie miejsca parkingowe usytuowane zostały w tym samym miejscu, tzn. w odległości 4 m od okien ich domów. Organ nie ustosunkował się również co do zarzutu niedokonania zmiany w zakresie dostosowania wysokości projektowanego budynku, który jest dwukrotnie wyższy od domu skarżącego, a zatem niedostosowana do otaczającej zabudowy, oraz zmniejszenia ilości kondygnacji z 4 na 3 bez zmniejszenia liczby mieszkań.

Nie rozpatrzono również zarzutu dotyczącego zanieczyszczenia środowiska gazami spalinowymi i uciążliwości związanych z usytuowaniem garaży i miejsc parkingowych tuż przy terenie rekreacyjnym oraz niespełnienia przez inwestora wymogów ochrony środowiska. Brak jest nadto rozważań dotyczących zmiany charakteru dzielnicy willowej o niskiej jednorodzinnej jednopiętrowej zabudowie poprzez budowę projektowanego domu wielorodzinnego, a w konsekwencji niezgodności spornej budowy z art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany i związane z nim urządzenia należy projektować w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy.

W kwestii dostosowania do krajobrazu i otaczającej zabudowy projektowanego obiektu budowlanego Wojewoda D. ograniczył się jedynie do wskazania, że projekt przedmiotowej inwestycji został opracowany zgodnie z decyzjami Prezydenta W. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (Nr [...] z dnia [...] oraz Nr [...] z dnia [...]) oraz zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Miejską Radę Narodową uchwalą Nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. Wroc. Nr [...], poz. [...]).

Należy w tym miejscy wskazać, iż powyższe kwestie w niniejszej sprawie miały znaczenie przede wszystkim z tego względu, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., uchwalonego przez Miejską Radę Narodową w uchwale z dnia [...] nr [...] (Dz. Urz. WRN nr [...], poz. [...]) tereny przy ul. B. [...]-[...], oznaczone symbolem [...], są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową niską z przewagą jednorodzinnej w funkcji podstawowej oraz pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną o niskiej intensywności do 3 kondygnacji z usługami podstawowymi i elementarnymi, stacje paliw, zakłady pracy nieuciążliwej, zieleń osiedlową i parkingi w funkcji uzupełniającej. W funkcji dopuszczalnej (jako adaptacja istniejących obiektów, urządzeń lub funkcji) dopuszczono zabudowę zagrodową, ogrodnictwo, sady, niewielkie zespoły ogrodów działkowych i przydomowych, zakłady przemysłu nieuciążliwego. Ponadto przedmiotowa inwestycja usytuowana jest w strefie ochrony konserwatorskiej, w której rygory sprowadzają się do utrzymania zasadniczych elementów rozplanowania istniejącej substancji o walorach kulturowych, nadania odpowiedniego charakteru nowej zabudowie i zharmonizowanie jej z otoczeniem (podkreślenie Sądu) oraz pełnej ochrony konserwatorskiej wybranych w drodze szczegółowych ustaleń elementów przestrzeni miejskiej.

Nie rozpatrzono ponadto kwestii zachowania proporcji powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki i nieuwzględnienia w projekcie odpowiedniej powierzchni terenu pod zieleń i rekreację, przez który, jak podniosły strony, przechodzą drogi dojazdowe do garaży podziemnych. Nie ma również odniesienia się co do braku wjazdu od ulicy B. i zaprojektowania wszystkich wjazdów pod samym parkanem sąsiednich posesji, usytuowania ciągów pieszo-jezdnych, które zdaniem odwołujących się stanowią dojazd do garaży podziemnych, oraz decyzji WZiZT - pozwolenia na prowadzenie przyłączy przez działki nr [...] i [...].

Brak jest ponadto wnikliwego rozpatrzenia zarzutów dotyczących wysokości i odległości budynku inwestora od domów znajdujących się na sąsiedniej działce, a co wiązało się ściśle z ustaleniem, czy budynek ten spowoduje zacienienie pomieszczeń w sąsiednich budynkach. Jak podniosły strony przy odległości budynku inwestora 8 m od ich okien (4 m od granicy działki) i wysokości planowanego obiektu 14,62 m, oświetlenie mieszkań w sąsiednim budynku od strony wschodnio-południowej będzie niedostateczne.

Rozważania powyższe były konieczne również z uwagi na fakt, iż skarżący podnosił, iż symulacja dotycząca oświetlenia jego domu jest wykonana nieprawidłowo, ponieważ nie uwzględnia, że teren działki jest obniżony o ok. 40 cm od działki inwestora. Rozpatrzenie tej kwestii i ewentualne stwierdzenie obniżenia terenu mogło mieć, zdaniem Sądu, istotne znaczenie przy ustalaniu zacienienia przez projektowany budynek pomieszczeń w obiektach znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji.

Odnosząc się do zarzutu możliwości zacieniania przez projektowaną inwestycję budynku strony skarżącej, organ uznał, że dołączona do projektu budowlanego analiza nasłonecznienia, w której przedstawiono zacienienie budynkami projektowanymi terenów sąsiadujących w dniach równonocy 21 marca i 21 września, jest wystarczającym dowodem na spełnienie przez sporny projekt wymogów § 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w kwestii zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Jednocześnie wskazał, iż ponieważ skarżący podnosząc, że projektowana inwestycja może zacieniać pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi w sąsiednich budynkach, nie przedłożyli żadnego dowodu w tej kwestii, to nie można podważać przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia, wykonanej przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia. W ocenie Sądu takie stanowisko jest nieuprawnione, które stanowi uchybienie regułom proceduralnym zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 k.p.a.

Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964).

W orzecznictwie podkreśla się również pogląd, iż to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, LEX nr 50114).

Wprawdzie organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. W takim przypadku winien jednak wskazać konkretne motywy takiego stanowiska (art. 78 § 2 i 107 § 3 k.p.a.) (zob. wyrok NSA z dnia 5 maja 1998 r., III SA 193/97, LEX nr 35474). W niniejszej sprawie tego nie uczyniono.

Tym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostał w rozpatrywanej sprawie organ II instancji. Treść uzasadnienia podjętej przez ten organ decyzji nie zawiera bowiem ustaleń świadczących o tym, iż podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również że w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy. W tym kontekście istotne znaczenie miał również fakt, iż decyzja organu I instancji jest drugą z kolei decyzją wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla J. K. dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na działkach nr [...] i [...] [...] przy ul. B. [...]-[...] we W., przy czym poprzednią decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydenta W. odmówił udzielenia pozwolenia na budowę.

W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, iż w sytuacji gdy w postępowaniu występują dwie strony o spornych interesach przyjęcie, iż tylko ta, której wniosek załatwiono pozytywnie, ma przymiot strony, naruszałoby zasadę równości procesowej stron (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2001 r., I SA 1479/99, LEX nr 54176). Załatwienie spraw administracyjnych, w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i 10 § 1 kpa (zob. wyrok z dnia 29 stycznia 1992 r., SA/Kr 963/91 - niepubl.).

Z uzasadnienia weryfikowanej w niniejszej sprawie decyzji wynika zatem, że nie przeprowadzono w pełni postępowania wyjaśniającego i dowodowego, co stanowiło naruszenie nie tylko przepisów procedury administracyjnej, ale i przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12, § 13, § 19, § 20, § 21).

Na podstawie art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. Stosowanie zaś do treści art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 6, obejmuje w szczególności 1) zapewnienie dostępu do drogi publicznej i 2) ochronę przed pozbawieniem: a) możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, b) dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, 3) ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, 4) ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (ust. 2). Wyliczenie to jest jednak niepełne, bowiem ustawodawca używając sformułowania "w szczególności" wskazał jedynie niektóre z zagadnień, które należy rozumieć pod wyrażeniem "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich".

Zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (tu skarżącego jak i pozostałych odwołujących się, którzy są przeciwni projektowanej inwestycji), o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, znajduje szczególne uzasadnienie w sprawach, w których występują strony o spornych interesach, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ rozpatrując ponownie sprawę powinien zatem wnikliwie rozważyć wszystkie kwestie sporne, które zostały podniesione zarówno w odwołaniu jak i w skardze.

Przede wszystkim chodzi tutaj o spełnienie wymogów § 12 powołanego rozporządzenia odnoszącego się do usytuowania budynku na działce budowlanej, zgodnie z ust. 1 którego powinno być ono dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej.

Istotne jest również rozważenie, czy sporna inwestycja spełnia wymogi przepisu § 13 ust. 1 rozporządzenia, który wymaga, aby odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. W kontekście tej kwestii istotne będzie rozważenie, czy przedmiotowa inwestycja usytuowana jest w dopuszczalnej odległości od działek sąsiednich jak i czy ma dopuszczalną wysokość. Wnikliwe rozważenie tych kwestii jest istotne przede wszystkim z uwagi na to, że strony podnosiły w toku postępowania, że mimo iż zmniejszono ilość kondygnacji, nie uległa zmianie zarówno ilość mieszkań, jak i wysokość przedmiotowego budynku.

W niniejszej sprawie powinno nadto być wnikliwie rozpatrzone spełnienie przez inwestora warunków rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. zatytułowanego "Miejsca postojowe dla samochodów". W świetle zarzutów podnoszonych przez skarżącego, że w zatwierdzonym projekcie jedynie przekwalifikowano kontrowersyjne miejsca parkingowe, określając je mianem miejsc parkingowych dla inwalidów, należałoby ustalić, czy zostały zachowane warunki techniczne określone w rozporządzeniu dla tego rodzaju miejsc parkingowych.

Zgodnie bowiem z § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne, mogą być usytuowane w odległości 5 m od okien budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego oraz zbliżone bez żadnych ograniczeń do innych budynków. Miejsca te wymagają odpowiedniego oznakowania. Stosownie zaś do przepisu § 21 ust. 1 stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5 m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5 m, a w wypadku usytuowania wzdłuż jezdni - długość co najmniej 6 m.

Naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuściły się organy orzekające w niniejszej sprawie, obligowały do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji.

Po myśli art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.