Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 553/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i  pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B.F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania przez wierzyciela zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...]stycznia 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia B. F. (dalej: skarżąca, zobowiązana, strona, dłużniczka), postanowieniem z 13 sierpnia 2020 r. (nr 0201- IEE1.711.231.2020.2.MŚP) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, DIAS, Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dzierżoniowie (dalej: organ I instancji, NUS, Naczelnik US) z dnia 23 czerwca 2020 r. (nr 0204- SEE.711.18.2019.ZR) w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia, zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez P. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: Wierzyciel, P.) obejmującego zaległość w opłacie abonamentowej za lata 2014 - 2018 i I - III 2019 r.

Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym.

Organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie powyższego tytułu wykonawczego z świadczenia emerytalnego zobowiązanej. Organ dokonał zajęcia świadczenia, a zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone dłużniczce 18 października 2019 r. Pismem z 22 października 2019 r. strona złożyła zarzuty na powyższe postępowanie wskazując, że w 2001 r. zmieniła miejsce zamieszkania (B., Oś. [...] [...]/[...] na B., ul. [...] [...]) i w tym samym okresie wyrejestrowała odbiornik RTV. Z uwagi na upływ czasu nie posiada jednak dokumentów potwierdzających ten fakt. Strona wyjaśniła, że pod pierwotnym adresem od 2001 r. zameldowane były lub są osoby, które spełniają warunku do zwolnienia z opłacania opłaty abonamentowej (L. F. - orzeczenie o niepełnosprawności, C. F. ukończyła w 2002 r. 75 lat, J. F. orzeczenie o niepełnosprawności, kombatant). Ponadto podkreśliła, że w nowym miejscu zamieszkania nie zgłaszała nabycia odbiornika RTV. W uzasadnieniu zarzutów dłużniczka podkreśliła również brak jakiegokolwiek powiadomienia czy też upomnienia od P. w sprawie dochodzonych należności.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2020 r. (nr COF.OUR.6375.5233.2020.WR.MC.) P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej uznała za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym o nr [...]. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia wierzyciel wskazał, że 23 kwietnia 2019 r. została wysłana do dłużniczki informacja o zaległościach. Upomnienie nie zostało podjęte w terminie,

a przesyłka została zwrócona do wierzyciela. Dodatkowo wierzyciel zaznaczył, że obowiązek opłacania opłaty abonamentowej powstaje z mocy prawa i P. nie ma obowiązku informowania abonentów o zaległościach. Po wniesieniu zażalenia Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. postanowieniem z 15 kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie z 23 stycznia 2020 r.

W tym stanie prawnym organ I instancji uznał, że stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące i uznał zarzut wniesiony w związku z postępowaniem egzekucyjnym za niezasadny.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie nieistnienia obowiązku z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania i posiadanie uprawień do zwolnienia przez jej męża i teściów. Po raz kolejny zobowiązana zwróciła uwagę na brak zarejestrowania odbiorników pod nowym adresem oraz brak umowy z P. S.A. W uzasadnieniu zażalenia wskazała również na brak upomnienia i niedoręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta. Odnosząc się do argumentów przedstawionych

w postanowieniu strona wyjaśniła, że L. F. nigdy nie rejestrował odbiornika na swoje nazwisko pod adresem B., Oś. [...] [...]/[...]. Umowy z P. S.A. pod tym adresem nie zawierali też J. i C. F. (w poprzednim miejscu zamieszkania rodzice wyrejestrowali odbiorniki). Do zażalenia załączone zostało oświadczenie L. F., z którego wynika że nigdy nie dokonywał rejestracji odbiornika. Dodatkowo w uzasadnieniu zażalenia skarżąca zwróciła również uwagę na spóźnione podjęcie działań przez Wierzyciela (działania Wierzyciela po wielu latach w kontekście przedawnienia).

Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( dalej u.p.e.a.) stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów było wiążące dla organu egzekucyjnego. DIAS podkreślił, że w sprawie zobowiązanej Wierzyciel stwierdził, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników, a tym samym obowiązek istnieje i egzekucja może być prowadzona. DIAS przypomniał, że wierzyciel poinformował, że w swoich aktach nie ma jakiegokolwiek dowodu potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników, dodatkowo stanowisko dłużniczki również nie zostało poparte żadnym dokumentem. Dodatkowo DIAS stwierdził, że zawiadomienie o nadaniu numeru [...] stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej zostało, przesłane 3 września 2008 r. na dres dłużniczki (jako dowód załączono duplikat zawiadomienia o nadaniu numeru). Organ II instancji wyjaśnił, że przesyłka ta nie została przekazana jako zwrotna do P. S.A., dlatego przyjęto, że zawiadomienie zostało skutecznie przesłane dłużniczce. Dyrektor IAS podkreślił za Wierzycielem, że P. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru poprzez przesłanie tego zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (a nie listem poleconym).

Ustosunkowując się do zarzutu braku doręczenia upomnienia DIAS podkreślił, że Wierzyciel w ostatecznym postanowieniu wskazał, że 23 kwietnia 2019 r. wysłano do na adres dłużniczki ([...] [...], ul. [...] [...]) informację

o zaległościach. Upomnienie nr [...] dotyczyło zaległości w opłacie abonamentowej za okres od stycznia 2014 r. do marca 2019 r. i nie zostało podjęte

w terminie, a przesyłka została zwrócona do Wierzyciela. W konsekwencji DIAS uznał, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia).

Dyrektor IAS wyjaśnił, że nie jest właściwy do oceny zarzutu dotyczącego opieszałości w podjęciu przez wierzyciela czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości. DIAS podkreślił, że nie jest organem wyższego stopnia nad wierzycielem, lecz organem nadzoru nad organem egzekucyjnym (organem odwoławczym od rozstrzygnięć wydawanych przez organy egzekucyjne w toku postępowania egzekucyjnego). Ocena działań Wierzyciela jest w tym postępowaniu niemożliwa.

W skardze na powyższe postanowienie organu II instancji strona ponownie podkreśliła, że w roku 2001 zmieniła miejsce zamieszkania jak i zameldowania tj. [...] [...] ul. [...] [...]. W tym samym czasie wyrejestrowała książeczkę płatności RTV na P. w B. ul. [...] [...] tj. 2001 r.

Nigdy nie otrzymała od P. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika radiowo-telewizyjnego. Od roku 2001 nigdy nie dokonała zakupu odbiorników RTV i nie podpisała żadnej umowy

z P. dotyczącej opłat RTV. P. S. A od wielu lat nigdy nie upominała się o płatności za RTV. Zgodnie z prawem istnieje tzw. okres przedawnienia.

Podniosła, że nigdy nie otrzymała upomnienia nr [...] z 23 kwietnia 2019 r. ani powiadomienia o nadaniu przesyłki. Skarżąca podkreśliła, że P. S. A wielokrotnie łamie prawo dotyczące terminów odpowiedzi na jej pisma jak i odpowiedzi na pytania. Wskazała, że w postanowieniu Urzędu Skarbowego z 23 czerwca 2020 r. str.5 jednoznacznie stwierdza się: "Wierzyciel po analizie Pani danych i informacji uzyskanych w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym stwierdził, że w systemie informatycznym P. SA nie odnotowano dokonania rejestracji odbiorników RTV pod adresem: Oś.[...] [...] [...] B. oraz przeprowadzenie formalności zwolnienia od opłat abonamentowych przez Pani męża oraz teściów."

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola,

o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje

w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że kontroli Sądu poddane zostało postanowienie DIAS w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zgłoszonych

w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego

o nr 260980E1-63/WR/2019 obejmującym zaległości w opłacie abonamentowej za lata 2014 -2018 i od stycznia do marca 2019 r. zarzutów.

Na wstępie należy wskazać, że art. 1 pkt 31 lit. b ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), które to przepisy weszły w życie z dniem 30 lipca 2020 r., zmieniły brzmienie art. 33 § 1 u.p.e.a., które regulują podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz tryb postępowania w tej sprawie. Jednakże z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy regulujące środek zaskarżenia w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Podkreślenia również wymaga, że art.7 ustawy z 11 września 2019 r., zmienił brzmienie art 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Jednakże z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy regulujące środek zaskarżenia w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne w brzmieniu sprzed nowelizacji. W konsekwencji w tej sprawie nadal brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Kontrola przez sąd administracyjny postanowień, zawierających stanowisko wierzyciela, jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można odstąpić od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego.

Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności były zatem postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów

w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w tym przedmiocie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być między innymi: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1(pkt 7)

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów,

o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia

o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie, Naczelnik US (jako organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego

z 16 września 2019 r., wystawionego przez P. S.A. (wierzyciela), obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego z 7 października 2019 r. został doręczony skarżącej w dniu 18 października 2019 r.

W dniu 24 października 2019 r., skarżąca złożyła zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Z treści pisma zawierającego zarzuty, jak i z treści skargi można wywnioskować, że skarżąca zarzuca: nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).

W sprawie, organ egzekucyjny nie był wierzycielem (P. S.A.). Stosownie do treści w/w przepisów, był on zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez skarżącą: nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia był związany, a zatem organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Dlatego aby obecnie dokonać ustaleń faktycznych należy wzruszyć zaskarżone postanowienia wydane przez organ egzekucyjny. W konsekwencji Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, powinien dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a następnie przejść do oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych reguluje ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1689 ze zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. 2020 r. poz. 805), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne

i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, należy przyjąć, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników, które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV na co wskazuje rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników RTV (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). W konsekwencji brak dopełnienia tej czynności formalno-prawnej skutkuje naliczeniem opłat abonamentowych za kolejne miesiące.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w świetle zgłoszonych przez skarżącą zarzutu nieistnienia obowiązku, strona wskazała, że w 2001 r. wyprowadziła się z mieszkania na Osiedlu [...] [...]/[...] w B.

i zamieszkała przy ul [...] [...] w tym samym mieście i tego samego roku wyrejestrowała odbiornik na P. w B. przy ul. [...] [...]. W związku z upływem czasu nie dysponuje już dowodem wyrejestrowania odbiornika, nie przechowuje go. Skarżąca podkreśliła, że nigdy nie otrzymała od P. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika radiowo-telewizyjnego. Gdyby taką informację otrzymała, miałaby możliwość wykazania, że wyrejestrowała odbiornik telewizyjny gdyż jeszcze w tamtym czasie prawdopodobnie dysponował książeczką opłat, w której był dowód wyrejestrowania odbiornika. Od roku 2001 nigdy nie dokonała zakupu odbiorników RTV i nie podpisała żadnej umowy z P. dotyczącej opłat RTV. Wierzyciel twierdził, że strona zobowiązana jest przechowywać dowód wyrejestrowania, w szczególności wobec faktu, że fakt wyrejestrowania odbiornika RTV powinien udowodnić i wskazać zobowiązany na podstawie art. 6 Kodeksu cywilnego. W kwestii braku zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjne użytkownikowi odbiornika RTV wierzycie wskazał, że dołączył do postanowienia w sprawie stanowisk wierzyciela z 15 kwietnia 2020 r. duplikat wystawionego na podstawie danych przechowywanych w systemie informatycznym P. S.A. "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv" z 3 września 2008 roku

i wyjaśnił, że P. S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia tego zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia, a nie wskazał, że przedmiotowe zawiadomienie należy wysłać przesyłką rejestrowaną.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatem zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a kwestia ta jest ściśle związana z oceną zgodności z prawem działań wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. DIAS, jak również NUS, wskazali, że nie mieli podstaw do kwestionowania stanowiska wierzyciela w zakresie istnienia należności objętej tytułem wykonawczym, ponieważ to wierzyciel prowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy zobowiązana dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiorników i czy obowiązek określony

w tytule wykonawczym istnieje. Organy wskazały, że w tym zakresie organ egzekucyjny, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a., jest związany stanowiskiem wierzyciela.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że Wierzyciel de facto ograniczył własną argumentację w tym zakresie do stwierdzenia, że skarżąca nie udokumentowała faktu wyrejestrowania odbiornika. Należy wskazać, że co do zasady, jak wynika

z przywołanych w uzasadnieniu regulacji, każdy jest zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych z tytułu posiadania zarejestrowanego odbiornika radiowego lub /i telewizyjnego. Jednak w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na podnoszone okoliczności. Skarżąca konsekwentnie w trakcie całego postępowania twierdziła, że wyrejestrowała odbiornik RTV z powodu przeprowadzki w 2001 r.

Z tego też względu nie można wykluczyć, że rzeczywiście wyrejestrowała odbiornik RTV. Sąd co do zasady podziela prezentowane w orzecznictwie poglądy, że strona na okoliczność wyrejestrowania odbiornika powinna przedłożyć dowody. Jednak pojawia się kolejna kwestia w jakim okresie abonent/były abonent ma obowiązek (bez narażenia się na negatywne konsekwencje) przechowywać dowód wyrejestrowania odbiornika RTV. Strona wskazała na okoliczności uprawdopodobniające wyrejestrowanie jak również na okoliczności które mogły wpłynąć na brak dalszego przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika. W tym znaczeniu nie można pominąć tego, że w czasie kiedy P. na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 5 ust.2) zobowiązana była do poinformowania abonentów o numerze identyfikacyjnym, powyższego obowiązku wobec strony nie wykonała. Jak wynika z akt administracyjnych - wydruku zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV z 3 września 2008 r., powyższe zawiadomienie nie zostało nawet wysłane na aktualny adres zamieszkania skarżącej, która od 2001 r. mieszkała przy ul [...] [...], natomiast zawiadomienie zostało zaadresowane na Osiedle [...] [...]/[...] (k. 59 akt adm.) Strona wskazała, że od 2001 r. adres ten stał się nieaktualny z uwagi na zmienne miejsca zamieszkania. W takich okolicznościach nie sposób uznać, że skarżąca została poinformowana o numerze identyfikacyjnym skoro z dokumentów wynika, że zawiadomienie nie zostało zaadresowane na jej adres zamieszkania. Aby uznać, że strona została powiadomiona P. nie musiała dokonywać tego zawiadomienia w formie przesyłki z potwierdzeniem odbioru (potwierdzenie odbioru jest tylko (i aż) dowodem na doręczenie przesyłki), ale musiała dokonać tego zawiadomienia na prawidłowy adres strony. Poza kwestią błędnego adresu przesyłki Sąd zauważył, że Wierzyciel wymaga od strony ciężaru udowodnienia faktu,

z którego pragnie wywieźć skutki prawne (art. 6 k.c.), natomiast ze swojej strony takich działań nie oczekuje. Trudno nie zgodzić się z twierdzeniem Wierzyciela, że normodawca nie nakazał mu przesyłać przedmiotowego zawiadomienia przesyłką rejestrowaną, co jednak nie zmienia faktu, że dowód doręczenia takiego zawiadomienia stanowiłby dowód że wierzyciel przesyłkę z zawiadomieniem przesłał, natomiast z dołączonego duplikatu zawiadomienia nie wynika, czy zawiadomienie to rzeczywiście zostało nadane do skarżącej - nawet na błędny adres (brak chociażby książki potwierdzających nadanie do skarżącej tegoż zawiadomienia) i czy dotarło do niej w nieprzekraczalnym terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 5 ust. 2). Zważyć trzeba, że co prawda

z rozporządzenia w istocie rzeczywiście nie wynika obowiązek doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, niemniej jednak w ocenie Sądu wierzyciel powinien (co najmniej) dysponować dowodem nadania takiego zawiadomienia w celu skutecznego dochodzenia zaległych opłat abonamentowych. Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to obowiązkiem wierzyciela było udowodnienie w sposób niebudzący wątpliwości, że dany odbiornik RTV został zarejestrowany.

Wierzyciel przedstawiając swoje stanowisko wskazał, że nie ma odnotowane by strona się wyrejestrowała, ale nie ma też żadnej informacji w jaki sposób Wierzyciel to ustalenie poczynił. Z akt nie wynika w jaki sposób przechowywane są przez wierzyciela dowody wyrejestrowania czy też dane abonentów. Nie wskazano czy w tym zakresie prowadzone są rejestry, ewidencje oraz w jaki sposób wprowadzane są tam dane wykreślanych abonentów. Nie wskazano na jakich dowodach oparto twierdzenie, że skarżąca rzeczywiście istnieje jako zarejestrowany abonent (w jakiej bazie danych znajduje się ta informacja). Wierzyciel nie wskazał w jaki sposób odnotowuje informacje o wyrejestrowaniu, jaka jest procedura w tym zakresie, gdzie sprawdził, że abonent nadal jest zarejestrowany, czy to jest ta sama ewidencja w której odnotowuje się wyrejestrowanie abonenta. Te informacje umożliwiłyby dokonanie oceny czy stanowisko Wierzyciela jest prawidłowe i na jakiej podstawie zostały poczynione ustalenia. Ze stanowiska wierzyciela można wnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV, jest dokument który powinien posiadać abonent, a do tego posiadać ten dokument bezterminowo. Z takim założeniem Sąd się nie godzi, rodzi na przykład się pytanie co w przypadku gdy taki dokument z przyczyn losowych, niezależnych od strony zostanie utracony i dlaczego to tylko dłużnik powinien udowadniać, że nim nie jest, a wierzyciel nie musi udowadniać, że posiada wobec dłużnika wymaganą wierzytelność.

W okolicznościach niniejszej sprawy brak od 2001 r. jakiejkolwiek reakcji Wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych przy jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania strony, brak prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony

o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV. Z żadnych przepisów nie wynika, że Strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument (dowód) wyrejestrowania odbiornika. Na marginesie, Wierzyciel nie wskazuje w jaki sposób i przez jaki czas przechowuje dokumenty, informacje dotyczące wyrejestrowania (jak i zarejestrowania) odbiornika.

W badanej sprawie, w związku ze zgłoszeniem przez skarżącą w trakcie postępowania zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, rzeczą Wierzyciela było wykazanie faktu rejestracji przez skarżącą odbiornika RTV, gdyż to ta okoliczność przesądzała o powstaniu - z mocy prawa - obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Zaakcentować należy, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanej, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku

z 9 kwietnia 2013 r. (II GSK 92/12): "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny

i dotyczy wszystkich obywateli" (Lex nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28). Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to wykazanie tego faktu ciążyło na wierzycielu, czego w sprawie P. S.A. nie uczyniła.

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że Wierzyciel zobowiązany był do ustalenia/wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 czerwca 2018 r., III SA/Wr 180/18; wyrok WSA z Wrocławia z

3 lipca 2018 r., III SA/Wr 240/18; wyrok WSA w Szczecinie z 18 lipca 2018 r., I SA/Sz 397/18; dostępne: CBOSA), czego w sprawie zabrakło. W konsekwencji stanowisko Wierzyciela w zakresie zarzutu istnienia egzekwowanych opłat z uwagi na brak wskazania na jakiej podstawie wierzyciel dokonał ustalenia, wymyka się spod kontroli Sądu.

Powyższe usprawiedliwia przyjętą przez Sąd tezę, że taki sposób załatwienia sprawy narusz niewątpliwie zasady, o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a nadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu w sprawie tj. zarzutu braku doręczenia skarżącej upomnienia do dobrowolnego uiszczenia zaległego abonamentu

za odbiorniki RTV wskazać należy, że stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Tym samym w badanej sprawie, wierzyciel dążąc do wyegzekwowania zaległego abonamentu, musiał (przed wystawieniem tytułu wykonawczego) skutecznie doręczyć skarżącej upomnienie, zgodnie z ww. art. 15 u.p.e.a oraz z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 656.) niezawierającym włączeń w tym zakresie. Wierzyciel wyjaśnił, że wypełniając obowiązek poinformowania o zaległościach, dnia 23 kwietnia 2019 roku wysłał do skarżącej upomnienie numer UP [...].

W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że dokonano skutecznego doręczenia przedmiotowego upomnienia. Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256) § 1

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej -

w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego:

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia

w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź

w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy." Zgodzić się trzeba, że dołączonego do akt potwierdzanego za zgodność z oryginałem kserokopii dowodu doręczenia przesyłki wynika, że wobec niepodjęcia przesyłki przedmiotowe upomnienie zostało zwrócone Wierzycielowi jako nie podjęte w terminie w dniu 13 maja 2019 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. wierzyciel datę tą uznał za datę odbioru korespondencji.

Nie zmienia to jednak oceny prowadzonego postępowania dokonanej przez Sąd, w jego ocenie uchylenie powyższych aktów prawnych wynikało z tej przyczyny, że Poczta Polska nie dokonała wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy istniał obowiązek podlegający przedmiotowej egzekucji. Stanowisko Wierzyciela nie zawiera niezbędnych informacji umożliwiających dokonanie oceny przez Sąd czy jest ono prawidłowe w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku.

Wszystkie te uchybienia stwarzały podstawę do uchylenia – wskazanych w pkt I sentencji wyroku rozstrzygnięć - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.