Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1690/99
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2000-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 poz. 174 ze zm./ przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia uprawnienia może dokonać jedynie właściciel lub zarządca lokalu /pomieszczenia/.

TEZY

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 poz. 174 ze zm./ przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia uprawnienia może dokonać jedynie właściciel lub zarządca lokalu /pomieszczenia/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zenona M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta B.-W. decyzją z dnia 18.06.1999 r. (...), na podstawie art. 47 w związku z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 poz. 174 ze zm./ oraz par. 7 ust. 1 pkt 14 i 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności /Dz.U. nr 32 poz. 176/ i art. 104 Kpa stwierdził nieważność czynności polegającej na zameldowaniu na pobyt stały Zenona M. pod adresem C. 1 gmina B.-W.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Zenon M. został zameldowany na pobyt stały w dniu 29 września 1995 r. Potwierdzenie faktu pobytu oraz uprawnienia do przebywania w lokalu zostało dokonane przez Władysława M., na rzecz którego została ustanowiona dożywotnia służebność mieszkania w budynku położonym w C. Właścicielem nieruchomości w dniu dokonywania zameldowania był Jan M. wraz z żoną.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji powołując się na treść przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz par. 7 pkt 14 i 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. wskazał, że podstawę zameldowania Zenona M. powinno stanowić potwierdzenie faktu jego pobytu i uprawnienia do przebywania w lokalu przez właściciela budynku. Skoro takiego potwierdzenia nie wydał właściciel budynku to brak było podstaw do zameldowania. W takiej sytuacji czynność materialno-techniczna zameldowania była nieważna.

W odwołaniu od powyższej decyzji Zenon M. podał, że decyzja jest niezgodna z prawem i powołał się na pismo z dnia 30 czerwca 1999 r., z którego by wynikało, że Jan M. wyraził zgodę na jego zameldowanie. Podkreślił, że pismo to zostało podpisane w obecności urzędnika potwierdzającego wniesienie odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując treść przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz par. 7 ust. 1 pkt 14 i 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności /Dz.U. nr 32 poz. 176/ podało, że zameldowanie Zenona M. nastąpiło w dniu 29 września 1995 r. Potwierdzenie faktu pobytu oraz uprawnienia do przebywania w lokalu zostało dokonane przez Władysława M., któremu w dniu dokonywania zameldowania przysługiwała dożywotnia służebność mieszkania. Potwierdzenia jednak tych faktów winien dokonać właściciel nieruchomości tj. Jan M. oraz jego żona. Z uwagi na to, że właściciele takiej zgody nie wyrazili brak było podstaw do dokonania zameldowania. W takich okolicznościach organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że czynność materialno-techniczna zameldowania jest nieważna.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zenon M. wniósł o "zmianę zaskarżonej decyzji (...)" oraz przeprowadzenie dowodu z grafologa na okoliczność, że podpis w piśmie z dnia 29.09.1995 r. złożył Jan M. i zeznań świadka.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że Jan M. wyraził zgodę na jego zameldowanie co wynika z pisma z dnia 29.09.1995 r., a fakt ten pominął zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji.

W piśmie z dnia 10 grudnia 1999 r. Jan M. podał, że nigdy nie wyrażał zgody na zameldowanie brata Zenona, a jego podpis widniejący na piśmie z dnia 29.09.1995 r. został podrobiony.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zagadnienia związane z powstaniem i realizacją obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/. Na mocy art. 5 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający stale na terytorium Polski jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, przez co rozumie się zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1 powyższej ustawy/.

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu właściwemu organowi danych wymaganych do zameldowania i wymeldowania. Czynności ewidencyjne podejmuje się na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej własny obowiązek meldunkowy. Osoba zobowiązana do zameldowania zgłasza dane wymagane do zameldowania organowi administracji publicznej, właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu /art. 11 ust. 1 ustawy/. Zakres danych oraz sposób ich zgłoszenia i przyjmowania określił na mocy upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 1 tej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych w swoim rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności /Dz.U. nr 32 poz. 176/.

Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania /art. 47 ust. 1 omawianej ustawy/, to jest czynności rejestracyjnej rodzącej skutki prawne. Powołany w obu decyzjach przepis art. 47 ust. 2 omawianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu /art. 47 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1/ budzą wątpliwości.

Dokonanie zatem materialno-technicznej czynności zameldowania na pobyt stały "przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu" /art. 47 ust. 1 powyższej ustawy/ może nastąpić jedynie "na podstawie zgłoszenia", a więc wniosku osoby wykonującej obowiązek meldunkowy. Nie może to jednak być jakikolwiek wniosek, lecz tylko taki, który odpowiada prawnym warunkom określonym w par. 7 wyżej cytowanego rozporządzenia. W ustępie 1 tego paragrafu wymieniono 15 danych, wśród nich także "adres nowego miejsca pobytu stałego" oraz potwierdzenie do przebywania w lokalu /pomieszczeniu/ dokonane przez właściciela /zarządcę/ budynku.

Stosownie zaś do postanowienia par. 7 ust. 2 tego rozporządzenia wszystkie te dane zgłasza się przez wypełnienie i podpisanie formularza "Zgłoszenie pobytu stałego".

W świetle takiej regulacji prawnej brak wypełnionego i podpisanego przez stronę formularza "Zgłoszenia pobytu stałego" wyłącza możliwość dokonania zameldowania na pobyt stały w drodze czynności rejestracyjnej rodzącej skutki prawne.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia uprawnienia może dokonać jedynie właściciel lub zarządca lokalu /pomieszczenia/.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że jedyną osobą uprawnioną do potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu Zenona M. byli jego współwłaściciele tj. Jan M. i jego żona. Uprawnień takich nie miał zatem ojciec skarżącego na rzecz którego ustanowiono służebność "dożywocia". Zatem, skoro w formularzu "Zgłoszenia pobytu stałego" brak było potwierdzenia uprawnienia przez właściciela lokalu, to brak było podstaw do zameldowania Zenona M.

Ponieważ cytowane wyżej przepisy wyraźnie nakładają zamieszczenie potwierdzenia uprawnień w formularzu, to brak jest podstaw do powoływania się na potwierdzenie tych uprawnień złożone w innej formie. W tej sytuacji nie ma istotnego znaczenia treść pisma przedłożonego przez skarżącego z dnia 29.09.1995 r.

Na marginesie zauważyć należy, że Jan M. jednoznacznie zeznał, że nie potwierdzał uprawnień na piśmie. Treść pisma przedłożonego przez skarżącego pozostaje jednak w sprzeczności z zebranym w sprawie materiale. Sam skarżący i jego ojciec w trakcie postępowania jednoznacznie zeznali, że Jan M. wyrażał taką zgodę ale ustnie. Z zeznań tych wynika, że taka zgoda nie była wyrażona w obecności właściwego organu.

W tych okolicznościach przyjąć należy, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji prawidłowo przyjęły, że brak było podstaw do zameldowania skarżącego, z uwagi na nie potwierdzenie tych uprawnień w formularzu zgłoszeniowym przez właściciela nieruchomości.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.