Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 191/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem K. a Burmistrzem B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego postanawia wskazać Burmistrza K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. Burmistrz K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim, a Burmistrzem B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.W. o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w drodze zawiadomienia z dnia [...] lipca 2013 r. Burmistrz B. w imieniu którego działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. uznał się niewłaściwym w sprawie podania p. A.W. o przyznanie pomocy finansowej i przekazał podanie wraz dokumentacją do rozpatrzenia Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K., podnosząc, że zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby na pobyt stały.

W zawiadomieniu wskazano, że wnioskodawca przebywa na terenie B. czasowo i po zakończeniu terapii zamierza wrócić w rodzinne strony, gdzie będzie realizować swe dalsze plany życiowe.

Ponadto wskazano, że sprawa nie jest sprawą niecierpiącą zwłoki, gdyż wnioskodawca w miejscu pobytu, to jest w M. ma zapewniony nocleg i wyżywienie.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. ustalił, że p. A.W. był ostatnio zameldowany na pobyt stały na terenie K., lecz w K. nie mieszka. Wnioskodawca od sześciu lat zamieszkuje stale w C. w B. Nie bywa nawet czasowo i nie zamierza wracać do K., czemu jasno dał wyraz w swym odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Wnioskodawca bez wątpliwości wskazał, że przebywa w Bielawie od kilku lat i ma zamiar w B. pozostać. Stanowisko wnioskodawcy jest jasne i odmienne od stanowiska przedstawionego przez MOPS w B. Wnioskodawca ma centrum życiowe i faktyczne zamieszkanie w B. i nie zamierza tego zmieniać, co sam oświadczył w sposób niebudzący wątpliwości. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", dlatego należy uwzględnić regulację zawartą w kodeksie cywilnym. Tym samym zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, stanowiącym, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, uznać należy, że w B. wnioskodawca ma miejsce zamieszkania. Spełnione są bowiem obie przesłanki art. 25 Kodeksu cywilnego to jest przebywanie w danej miejscowości i zamiar w niej stałego pobytu. Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku MOPS w B., w M. wnioskodawca ma nie tylko zapewnione wyżywienie i nocleg, ale także faktycznie wnioskodawca w M. zamieszkuje i zaspokaja tam swe potrzeby mieszkaniowe. Ponadto jest tam leczony oraz pracuje. Z całokształtu okoliczności i jasnego stanowiska p. A.W. wynika, że jedynym aktualnym, ale branym pod uwagę na przyszłość miejscem zamieszkania jest tylko B., p. A.W. jasno wskazuje, że nie chce wracać do K. bojąc się powrotu do nałogu. Można więc przyjąć, że p. A. W. nawet opuszczając Misję nie ma zamiaru opuszczenia B. i z tym miejscem wiąże wszystkie swoje plany życiowe.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz B. wskazał, iż z załączonych dokumentów do wniosku w tym z: wywiadu środowiskowego, oraz pisma C. z dnia [...] lipca 2013 r. wynika, iż P A.W. posiadający ostatnie miejsce zameldowania w K. jako osoba bezdomna i uzależniona przebywa aktualnie w "M." w B. w związku z odbywaną terapią odwykową, której koniec przewidywany jest w grudniu 2013 r. Terapia, jednak jego pobyt związany z odbywaną terapia posiada charakter czasowy. W M. nie ma możliwości przebywania na stałe. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia poglądu reprezentowanego przez MOPS w K., iż miejscem zamieszkania P. A. W. jest B. W przypadku terapii, która oczywistych względów ma charakter czasowy nie można więc przyjmować istnienia zamiaru stałego pobytu i przebywać z zamiarem stałego pobytu ani przyjmować, iż w tej sytuacji jest to miejsce zamieszkania rozumieniu art. 25 k.c. W przeciwnym wypadku schroniska dla bezdomnych, czy ośrodki terapii dla takich osób byłyby niesłusznie traktowane jako miejsca ich zamieszkania, a tak przecież nie jest. Skoro Pan A. W. jest osobą bezdomną, to w takiej sytuacji ma zastosowanie art. 101 ust. 2 ww. ustawy o pomocy społecznej, skutkiem czego należy przyjąć, iż w tej sprawie właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ponadto plany życiowe Pana A. W. nie mogą stanowić podstawy do ustalenia właściwości miejscowej organu w chwili obecnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej – p.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie – zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule.

Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Miasta P. a Prezydentem Miasta L. był sporem negatywnym i dotyczył wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku A.W. o udzielenie pomocy finansowej.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a zgodnie z ust. 2 w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

A.W., posiadający ostatnie miejsce zameldowania w K. przy ul. [...] przebywa obecnie w "M." w B. w związku z odbywaną terapią odwykową. Koniec terapii przewidywany jest na grudzień 2013 r.

W analizowanej sytuacji istotna była zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O zamiarze stałego pobytu można mówić więc wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby fizycznej. Wprawdzie A.W. przebywa obecnie w B. jednak jego pobyt tam, związany z odbywaną terapią ma charakter czasowy. W misji nie ma możliwości przebywania na stałe, trudno zatem uznać, że jest to miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c.

Z uwagi na powyższe należało uznać Burmistrza K. za organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Z tych względów, z mocy powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.