Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 35a, 61, 64 ust. 1 i ust. 2, 140aa ust. 1, 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "Kpa."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako "udp.") oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm., dalej jako "Prd."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o.

z siedzibą w B. (dalej: spółka, skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, i nie więcej niż 20%, utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] lutego 2014 r. w miejscowości G., na drodze krajowej nr [...] (DK [...]) o dopuszczalnym nacisku osi napędowej do 10 t, zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Z. S.. Pojazdem wykonywano międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy w postaci tektury ("coated board") z Holandii do Polski zgodnie z okazanym wypisem z licencji nr [...] oraz dokumentem przewozowym. Transport wykonywała spółka. Podczas kontroli stwierdzono brak zezwolenia kategorii VII w sytuacji, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

Na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia i mierzenia pojazdów w miejscowości Granowo dokonano ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych legalizowanych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/ll o numerach fabrycznych [...] i [...]. W toku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu o 1,75 t. W niniejszej sprawie nie zastosowano procedury odejmowania 2% i zaokrąglania wyniku ważenia o 0,1 t w górę, co spowodowałoby naliczanie kwoty kary administracyjnej wyższej od kwoty kary naliczanej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji. Ustalono, że przewoźnik złamał zakaz przewożenia ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Dokonane ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...].

Z uwagi na stwierdzone naruszenie, wobec podmiotu wykonującego po drodze publicznej przejazd pojazdem nienormatywnym wszczęto postępowanie z tytułu naruszenia przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Spółka w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła o umorzenie postępowania. Stwierdziła, że dopełniła wszelkich starań w celu uniknięcia odnotowanego w protokole kontroli naruszenia. Dodała, że kierowcy zatrudnieniu w firmie przechodzą dodatkowe wewnętrzne szkolenie dotyczące między innymi dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Do ww. pisma załączyła oświadczenie pracownika o odbytym szkoleniu w dniu [...] września 2013 r. oraz zakres obowiązków kierowcy. Z oświadczenia tego wynika w szczególności, że załadunek pojazdu poddanego kontroli przeprowadzony został bez udziału kierowcy, żadna norma prawna, zdaniem spółki, nie obliguje kierowcy do uczestniczenia w czynnościach załadunkowych. W konsekwencji stwierdziła, że żaden przewoźnik nie może obecnie zostać pociągnięty do odpowiedzialności za źle przeprowadzone przez nadawcę czynności załadunkowe.

W decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji stwierdził, że wyjaśnienia spółki nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ są jedynie próbą uniknięcia odpowiedzialności i zrzucenia jej na inne podmioty. Podał w szczególności, że wobec odnotowanego przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczalny nacisk wynosi do 10 t, o 1,75 t co stanowi przekroczenie o 17,5%, spółka realizując przewóz dopuściła do przejazdu pojazdem, który ewidentnie przekroczył dopuszczalne naciski osi na drogę.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wniosła o uchylenie tej decyzji w całości jako wydanej z rażącymi błędami merytorycznymi oraz proceduralnymi, mającymi ewidentny wpływ na wynik postępowania. Decyzji zarzuciła błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego, tj. art. 140ab ust. 2 Prd. oraz art. 140aa ust. 1-3 Prd., prowadzące do naruszenia art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7 i 8 Kpa. Wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez dokonanie pomiaru nacisku osi napędowej wagami niesprawnymi, nieodpowiadającymi wymogom metrologicznym, postawiła zarzut naruszenia normy określonej w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prd. Zarzuciła też dopuszczenie w charakterze dowodu ustaleń z kontroli przeprowadzonej przez nieuprawnionego do prowadzenia samodzielnych czynności kontrolnych pracownika Inspekcji Transportu Drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Organ odwoławczy zacytował przepisy prawa stanowiące podstawę określenia kategorii zezwolenia wymaganego dla wykonywania przewozu pojazdem po danej kategorii dróg przez dany pojazd oraz zasady określenia wysokości kar pieniężnych dla danego typu naruszenia.

Jak przypomniał GITD, miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] września 2013 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerze fabrycznym [...], która w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności do dnia [...] marca 2014 r. oraz o numerze fabrycznym [...], która w chwili kontroli legitymowała się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w [...] w dniu [...] marca 2011 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do Ip. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5 poz. 29 ze zm.). Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD podał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm, a mianowicie, nacisk 11,75 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 1,75 t (przekroczenie o 17,5%).

Mając na uwadze powyższy wynik pomiaru oraz wielkość procentową przekroczenia dopuszczalnych norm GITD stwierdził, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych wartości w przedziale o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. W konsekwencji GITD podał, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które można wydać zezwolenie kategorii VII.

Następnie GITD wyjaśnił, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 złotych - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 złotych - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 złotych - w pozostałych przypadkach.

GITD odnosząc się do treści art. 140aa ust. 4 Prd. stwierdził, że w niniejszej sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci tektury, która nie jest ani ładunkiem sypkim ani drewnem, nie znajduje więc zastosowania ust. 4 pkt 2 ww. przepisu, w świetle którego postępowanie wszczęte wobec podmiotu wykonującego przejazd umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

GiTD wskazał, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 Prd. już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Nie kto inny bowiem, jak podał GITD, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. GITD zwrócił uwagę, że spółka nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Jak podkreślił GITD, w niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Ustawodawca uznał jednak, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczaniem, to może okazać się, że na którejkolwiek z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, a to skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

GITD analizując przepisu ustawy - Prawo o ruchu drogowym wskazał, że w zależności od okoliczności sprawy, możliwe jest dodatkowe nałożenie kary pieniężnej także na podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Niemniej jednak kara taka mogłaby być nałożona równolegle na podmiot wymieniony w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i na podmiot wykonujący przejazd. Możliwość ukarania podmiotu wskazanego w ww. przepisie nie wyklucza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, jak oczekuje skarżący. Obie podstawy odpowiedzialności administracyjnej, tj. art. 140aa ust. 3 pkt 1 i 2 Prd. są niezależne względem siebie.

Wobec powyższego GITD stwierdził, że kara pieniężna w wysokości 2.000 złotych z tytułu odnotowanego w trakcie kontroli drogowej naruszenia została nałożona na spółkę prawidłowo, zgodnie z treścią art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) Prd.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD. Wniosła o uchylenie decyzji GITD oraz decyzji ją poprzedzającej. Decyzjom wydanym w obu instancjach zarzuciła:

- naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 8 Kpa., poprzez ugruntowanie stanu niezgodnego z prawem leżącego u podstaw wydania decyzji przez organ I instancji,

- niewłaściwe przyporządkowanie stanu faktycznego do normy materialnej art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) Prd., zawierającej sankcję administracyjną,

- bezpodstawne niezastosowanie zapisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) Prd.,

- naruszenie art. 77 § 1 Kpa. oraz 80 Kpa., poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego w zakresie odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia,

- naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa., poprzez całkowicie niewiarygodne wyznaczenia parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu, wynikające z naruszenia instrukcji określającej warunki stosowania wag,

- naruszenie art. 80 Kpa., poprzez pominięcie dowodów w postaci złożonych do prowadzonego postępowania licznych wyjaśnień strony i wniosków oraz art. 123 § 1 Kpa., poprzez niewydanie żadnego postanowienia o niedopuszczalności wskazanego dowodu z dokumentu,

- naruszenie przepisów o właściwości.

Skarżąca poddała w wątpliwość, czy pojazd skontrolowany w dniu [...] lutego 2014 r. wypełniał przesłanki do wydania zezwolenia kategorii VII. Podała, że przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie, o czym świadczy konstrukcja logicznej koniunkcji - brak łącznika "lub" pomiędzy warunkami opisanymi w załączniku nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W toku kontroli nie pomierzono wysokości i szerokości kontrolowanego pojazdu i niemożliwe w związku z tym jest stwierdzenie, czy pojazd ten spełniał parametry do uzyskania zezwolenia kategorii VII, czy też którejkolwiek innej kategorii.

Skarżąca jako nieuprawniony uznała pogląd GITD, zgodnie z którym w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, nakłada się karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii odpowiadającej wartościom kontrolowanego pojazdu. Jej zdaniem, ustawodawca ograniczył się w art. 140ab Prd. do wskazania, że karę nakłada się w tej sytuacji jak za brak zezwolenia, nie wskazując konkretnej jego kategorii ani też sposobu ustalania wymiaru nakładanej kary administracyjnej przy naruszeniu zakazu przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. W ocenie skarżącej, w zapisach Prd. wystąpiła bezsprzecznie luka.

Skarżąca zarzuciła prawidłowość dokonanego pomiaru przy użyciu dwóch niepołączonych wag do pomiaru nacisku poszczególnych kół pojazdów, co w sposób znaczący wpłynęło, w jej ocenie, na wiarygodność wyników. Nadto zwróciła uwagę, że w toku kontroli nie zastosowano podkładek niwelujących, tzw. ślepych. Dodała, że wartości pomiarowe odczytano z uszkodzonych, niewłaściwie działających wag, co wynika z oświadczenia kierowcy, zgodnie z którym wskazania wartości pomiarowej zmieniały się w sposób niekontrolowany, wyświetlacz wagi gasł, a kontrolujący dokonywał ponownego włączenia wagi również podczas jej obciążenia.

Do skargi załączono oświadczenie kierowcy, który wskazał między innymi, że w toku czynności kontrolnych nie pomierzono wysokości, szerokości i długości kontrolowanego pojazdu członowego, do kontroli nie rozpinał naczepy i ciągnika, jedna z wag zastosowanych do wyznaczenia nacisków osi pojazdu była w sposób ewidentny uszkodzona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżąca wskazała, odnosząc się do stwierdzonego przez organ naruszenia, że pojazd poddany kontroli nie wypełniał definicji pojazdu nienormatywnego. Tym sam, w ocenie skarżącej, ruch tego pojazdu po drodze publicznej nie wymagał uzyskania żadnego zezwolenia ani też nie miał do niego zastosowania zakaz przewozu innego niż niepodzielny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt 35 lit. a) Prd. stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

W myśl art. 64 ust. 1 Prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1) oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 Prd. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W niniejszej sprawie pojazdem przewożona była tektura, a więc ładunek podzielny

Jak stanowi art. 41 udp., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Droga krajowa nr [...] po której poruszał się kontrolowany pojazd, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 Prd. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd. lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Jak stanowi ust. 3 powyższego przepisu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1. podmiot wykonujący przejazd,

2. podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącej spółki. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2014 r. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r. sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).

W wyniku kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 11,75 t i przekraczał dopuszczalną normę o 1,75 t, to jest o 17,5%, co skutkowało koniecznością posiadania zezwolenia kategorii VII, którego skarżąca nie przedstawiła. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej na pojazdy:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

Zgodnie z kolei z art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prd. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II,

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI,

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) Prd. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 2000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.

Pojazdem poddanym kontroli przewożono ładunek tektury. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca podpisał protokół kontroli bez wskazania zastrzeżeń.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie miał też zastosowania art. 140aa ust. 4 Prd., z którego wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W tym miejscu należy wskazać, że ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 Prd.

Jak wskazał GITD, ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. Natomiast pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu zdaniem organu odwoławczego traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

W rozpatrywanym przypadku przewożono tekturę, które niewątpliwie nie podlegają pod wyłącznie określone w art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Z niniejszej sprawy nie wynika również aby w stosunku do skarżącej można było zastosować wyłączenia, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) Prd.

Jak słusznie wskazał GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej jako "Kc."), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 Kc. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia, o którym mowa w art. 140aa ust. 4 Prd. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.

Natomiast odnośnie do terminu "braku wpływu" można pomocniczo posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, według treści obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. co do "braku wpływu" stwierdził, że "(...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne

i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa".

Mając powyższe na uwadze należy podnieść, że skarżąca spółka w toku całego postępowania nie wskazała na jakiekolwiek dowody mogące świadczyć

o braku wpływu lub dochowaniu należytej staranności przy niniejszym przewozie.

W ocenie Sądu, argumentacja skarżącej, zgodnie z którą tektura uległa przemieszczeniu podczas transportu, co wpłynęło na niewielkie przekroczenie nacisku, stanowi o braku podjęcia czynności zmierzających do zapewnienia temu przewozowi warunków określonych treścią art. 61 Prd.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej z którego wynika, że aby być ukaranym za brak zezwolenia kategorii VII musi dojść do jednoczesnego naruszenia pkt. a i b odnoszących się do zezwolenia kategorii VII załącznika nr 1 ustawy prawo o ruchu drogowym mówiących o tym zezwoleniu. W orzecznictwie Sądu do ukarania za brak zezwolenia kategorii VII wystarczy naruszenie dopuszczalnego nacisku na osie tj. pkt a. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia art. 7, 77 Kpa., gdyż organ w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy w niniejszej sprawie.

Podkreślenie wymaga, że to na przewoźniku ciąży obowiązek takiego ułożenia i zamocowania towaru, aby nie doszło do przeciążenia osi.

Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.