Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 300/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 180 § 1, art. 127,  art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 6q ust. 1, art. 6h, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6m ust. 1, art. 6m ust. 1a, art. 6m ust. 2a zd. 1, art. 6o, art. 6i ust. 1, art. 6i ust. 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Szczecinie z dnia 17 marca 2022 r. nr SKO/CZ/408/5186/2021 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Szczecinie na rzecz strony skarżącej B. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 17 marca 2022 r., nr SKO/CZ/408/5186/2021

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję

Wójta Gminy Rewal z 23 listopada 2021 r., nr OŚ.6232.P.15.2.2021.1.PB, określającą U. B. i B. B. (dalej: "Współwłaściciele", "Zobowiązani") - współwłaścicielom nieruchomości położonej w Rewalu

przy ul. [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

(jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny) w wysokości [...] zł od miesiąca stycznia 2021 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z 17 sierpnia 2021 r. organ I instancji wezwał B. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jako współwłaściciela nieruchomości położonej

w P. przy ul. [...], do złożenia deklaracji o wysokości opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi za 2021 r. Za podstawę prawną wezwania organ wskazał art. 155 § 1 w zw. z art. 274a § 1 oraz art. 280 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2020.1325 tj. ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (Dz.U.2021.888, tj. ze zm.; dalej: "u.u.p.c.g."). Wezwanie doręczono Stronie 18 sierpnia 2021 r.

W uzasadnieniu wezwania organ przywołał art. 6m u.u.p.c.g. i przytoczył wybrane zapisy dotyczące: deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym okoliczności i terminu złożenia pierwszej deklaracji; okoliczności i terminu złożenia deklaracji w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty; podmiotów zobowiązanych; okoliczności wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami w przypadku braku złożenia deklaracji przez podmiot zobowiązany.

Organ wyjaśnił jedynie, że "pomimo istnienia przewidzianego przepisami prawa wymogu i upływu powyższego terminu, podatnik nie dopełnił tego obowiązku" (tj. nie złożył nowej deklaracji – uwaga Sądu). Końcowo pouczył o konsekwencjach braku wykonania wezwania, tj. o możliwości wszczęcia postępowania karnego skarbowego na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego.

Następnie postanowieniem z 12 października 2021 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy za 2021 r. z przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ powołał art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6m ust. 1 i 2,

art. 6o ust. 1 i art. 6q ust. 1 u.u.p.c.g. oraz przepisy uchwały Rady Gminy Rewal nr XXXll/193/20 z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie wyboru metody

ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odebranymi z nieruchomości położonych na terenie gminy Rewal oraz ustalenia stawki

tej opłaty (Dz.Urz.Woj. Zachodniopomorskiego z 2020 r., poz. 5843;

dalej: "Uchwała").

Pismem z 27 października 2021 r. zawiadomiono Współwłaścicieli

o przysługującym im prawie do zapoznania się z zebranymi materiałami przed wydaniem decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz o prawie do wniesienia uwag i wyjaśnień w sprawie.

Decyzją z 23 listopada 2021 r., nr j.w. organ I instancji określił

Zobowiązanym, jako współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny) w wysokości [...] zł miesięcznie, poczynając od miesiąca stycznia 2021 r. Ponadto organ zamieści informację,

że opłata ta stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 O.p., a zatem wpłata zaległych kwot winna być dokonana wraz z odsetkami od zaległości podatkowych, które zobowiązany winien naliczyć za okres od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia dokonania wpłaty na rachunek organu podatkowego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Zobowiązani są współwłaścicielami ww. nieruchomości. W dalszej kolejności odwołał się do art. 2 ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 6h, art. 6i ust. 1, art. 6m ust. 1 i 2, art. 6o ust. 1, art. 6q ust. 1 u.u.p.c.g., a także § 1, § 4 ust. 1 i § 7 Uchwały oraz orzeczeń sądów administracyjnych.

Organ wyjaśnił ponadto, że Zobowiązani bezspornie nie złożyli wymaganej deklaracji na 2021 r., stąd zaistniały w sprawie podstawy do określenia wysokości opłaty w drodze decyzji i w wysokości w niej wskazanej. Wobec braku deklaracji organ ma prawo określić wysokość tej opłaty na podstawie danych wynikających z posiadanych ewidencji. Ponadto organ podkreślił, że wezwał Zobowiązanych do złożenia stosownej deklaracji, lecz obowiązek nie został wykonany. W tych okolicznościach organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2021 r.

dla ww. nieruchomości.

Organ I instancji wskazał, że na podstawie list odczytów zużycia wody ustalił, że na ww. nieruchomości należącej do Zobowiązanych są dwa wodomierze,

tj.: wodomierz główny, zgodnie z którym zużycie wody w 2020 r. wyniosło

[...] m3 oraz podlicznik, zgodnie z którym zużycie wody w 2020 r. wyniosło

[...] m3. Zdaniem organu ww. wartości pozwoliły na ustalenie,

że średniomiesięczne zużycie wody na przedmiotowej nieruchomości wyniosło

[...] m3. Ponadto organ wskazał, że przy stawce opłaty wynoszącej 16,80 zł/m3

(dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny), wysokość opłaty ustalono na kwotę [...]zł miesięcznie, poczynając od miesiąca stycznia 2021 r. Decyzję doręczono Zobowiązanym odpowiednio 26 listopada 2021 r. i 7 grudnia 2021 r.

W dniu 30 listopada 2021 r. Strona złożyła korektę deklaracji za okres

od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. W treści deklaracji wskazała, że dotyczy ona nieruchomości, na której świadczone są usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych (wynajem pokoi), zbieranie odpadów odbywa się w sposób selektywny, roczna ilość zużycia wody (ilość wody za rok kalendarzowy poprzedzający rok złożenia deklaracji) z licznika głównego wynosi [...] m3 (średniomiesięczne zużycie wody wynosi [...] m3), a z podlicznika 0 m3.

Pismem z 14 grudnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił Zobowiązanych, że złożona korekta deklaracji, w obliczu toczącego się postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest bezskuteczna. Zobowiązana podjęła ww. korespondencję 17 grudnia 2021 r. W aktach administracyjnych brak jest ZPO dotyczącego korespondencji skierowanej do Zobowiązanego.

Pismem z 14 grudnia 2021 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji (wpływ w tej samej dacie). W uzasadnieniu pisma Strona wskazała,

że 30 listopada 2021 r. złożyła deklarację za pośrednictwem e-PUAP. Jednocześnie podniosła, że od zawsze zbiera odpady w sposób selektywny, co oznaczyła

we właściwej rubryce deklaracji za lata ubiegłe, nie zalega z opłatami za wywóz odpadów zbieranych w sposób selektywny. Strona nie zgodziła się z przyjętą przez organ opłatą w wysokości, jak dla odpadów nieselektywnych. Strona końcowo zarzuciła organowi wydanie decyzji naruszającej przepis art. 6o ust. 1 u.u.p.c.g.

Pismem z 13 stycznia 2022 r. organ II instancji zawiadomił Zobowiązanych o prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie z odwołania od decyzji organu I instancji. Korespondencję doręczono 20 stycznia 2022 r. (Zobowiązanej) i 17 lutego 2022 r. (Zobowiązanemu).

Działający za Stronę pełnomocnik, pismem z 8 lutego 2022 r. uzupełnił odwołanie. W treści pisma sformułował zarzuty naruszenia przepisów art. art. 121 § 1, 187 § 1,art. 191, art. 210 § 1 i § 4 O.p., ale także art. 6o u.u.c.p.g.

i § 7 ust. 2 Uchwały.

W uzasadnieniu pisma wskazano m.in., że organ I instancji nie poczynił uzasadnienia faktycznego, które miałoby wyjaśnić Stronie dlaczego zastosowano wobec niej wyższą niekorzystną stawkę przewidzianą w § 7 ust. 2 Uchwały. Zdaniem Strony nie było w sprawie uzasadnione, aby dowolnie określić wysokość opłaty w oparciu o stawkę przewidzianą dla gospodarstw domowych dokonujących nieselektywnej zbiórki odpadów. Organ I instancji powołując się na przepis

art. 6o u.u.c.p.g. nie wziął przy wydawaniu zaskarżonej decyzji znanych mu z urzędu faktów takich jak dane w składanych przez Stronę deklaracjach, dotyczących

faktu selektywnego zbierania odpadów przez współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.

Strona zakwestionowała nakładany na nią przez organ I instancji obowiązek składania tzw. deklaracji śmieciowej, co roku. Podkreśliła również, że organ I instancji nie wskazał podstawy, ani nie uzasadnił jakie okoliczności jego zdaniem nastąpiły, które uzasadniałyby obowiązek złożenia nowej deklaracji. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby miało miejsce jakiekolwiek zdarzenie generujące obowiązek aktualizacji jakichkolwiek danych.

Decyzją z 17 marca 2022 r. nr j.w. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał

art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 6o ust. 1, art. 6q ust. 1 i art. 6m ust. 1 "u.u.p.c.g. oraz przepisy Uchwały.

Organ wyjaśnił, że konsekwencją braku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2021 r., zgodnie z art. 6o u.u.c.p.g., było wydanie decyzji. Brak było przy tym podstaw do przyjęcia, że skoro Zobowiązani nie dopełnili obowiązku, to należało ustalić opłatę w wysokości przewidzianej dla odpadów segregowanych. Brak deklaracji i tym samym oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów przesądziło o braku podstaw faktycznych

do zastosowania niższej stawki opłaty.

Organ stwierdził, że w sprawie nie zostały naruszone ani przepisy postępowania administracyjnego, ani przepisy prawa materialnego regulowane u.u.c.p.g. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że do wyliczenia miesięcznej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przyjęto, iż przedmiotowa nieruchomość jest zamieszkała. Natomiast w zakresie przyjętej stawki opłaty uznano, że z uwagi na brak deklaracji odpady nie są zbierane w sposób selektywny.

Organ podkreślił, że złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli

nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty. W sprawie deklaracja została złożona po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Ponadto organ podkreślił, że skoro wydana decyzja zastępuje niezłożoną deklarację, niecelowe więc jest przeprowadzenie dowodów wskazanych

w odwołaniu. Przyczyną ustalenia wysokości opłaty jak dla odpadów nie zbieranych w sposób selektywny był brak deklaracji, której Zobowiązani nie złożyli pomimo wezwania skierowanego przez organ I instancji. Zdaniem organu w przypadku wykonania zobowiązania z 17 sierpnia 2021 r. Zobowiązani mogli wykazać,

że odpady zbierają w sposób selektywny.

Strona zaskarżyła decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wyjaśniał, że 2 lipca 2019 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie

z art. 6m ust. 1 i 11 u.u.c.p.g. W związku z tym, że od czasu złożenia tej deklaracji nie zaistniały okoliczności określone w ww. przepisie, Skarżący nie składał nowej deklaracji. Skarżący podkreślił, że 17 sierpnia 2021 r. organ I instancji wezwał do złożenia deklaracji, jednak nie wspomniał ani o zaistnieniu okoliczności określonych w przepisie art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g., ani o zaistnieniu okoliczności określonych przepisem art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g. W związku z tym, że ww. informacji organ w wezwaniu nie zamieścił, uzasadnione jest zdaniem Skarżącego, twierdzenie że złożona deklaracja pozostaje aktualna.

Dodatkowo Skarżący zwrócił uwagę, że w celu uniknięcia sporu, pismem

z 30 listopada 2021 r., na podstawie art. 6o ust. 3 u.u.c.p.g., złożył nową deklarację i kolejną 24 marca 2022 r. Skarżący podkreślił, że nie jest jasne z jakich powodów organy pominęły deklarację złożoną 2 lipca 2019 r. oraz kolejne ww. wskazane.

Skarżący stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy przepisów art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. oraz przepisy art. 7 i 77 K.p.a. Skarżący wskazał, że najpoważniejszy zarzut dotyczy nieprzestrzegania przez organ I instancji przepisu art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g., w zakresie niedopełnienia obowiązku zawiadomienia właściciela nieruchomości o nowej stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym zakresie Skarżący odwołał się do uchwały nr XLIV/302/21 z 29 listopada 2021 r. i uchwały nr XXXII/193/20 z 17 grudnia 2020 r.

Do skargi załączono: kopię zaświadczenia z 20 kwietnia 2022 r. dot. złożenia przez Skarżącego deklaracji z 2 lipca 2019 r. oraz kopie wiadomości elektronicznych z 30 listopada 2021 r. i 24 marca 2022 r. (wraz z kopią UPP) zawierającej korektę deklaracji za 2021 r. przesłanej przez Skarżącego do organu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Za pismem z 29 listopada 2022 r. Skarżący nadesłał, jako uzupełnienie skargi, skany: zaświadczenia z 20 kwietnia 2022 r., potwierdzenia uiszczenia opłaty za odpady komunalne w roku 2021 r. (rata 2), potwierdzenia uiszczenia opłaty za odpady komunalne w roku 2020 i 2021 (rata 1), pisma przewodniego

z 30 listopada 2021 r. dot. korekty deklaracji za 2021 r., korekty deklaracji za 2021 r., potwierdzenia złożenia deklaracji, pisma przewodniego z 24 marca 2022 r. dot. korekty deklaracji za 2021 r. Część nadesłanych za pośrednictwem platformy

e-PUAP dokumentów okazała się nieczytelna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 maca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095 t.j. ze zm.) biorąc pod uwagę brak zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie zarządzenia Zastępczyni Przewodniczącej Wydziału I z 14 października 2022 r. Informacje o powyższym zarządzeniu przekazane zostały do wiadomości Skarżącemu, Uczestniczce postępowania (tj. U. B.) wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi oraz do wiadomości organu II instancji wraz z pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji –pismami 18 października 2022 r., które zostały doręczone odpowiednio Skarżącemu 23 października 2022 r., Uczestniczce 21 października 2022 r. i organowi II instancji 18 października 2022 r.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t. ze zm.; dalej: "P.u.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych

w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprawowana

jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania,

lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów co do obowiązku złożenia przez Skarżącego (Współwłaścicieli) nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. z powodu zmiany danych będących podstawą wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami.

Spór w sprawie dotyczy zatem zasadności określenia przez organ

I instancji wobec U. B. i B. B., jako współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. , opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny) w wysokości [...] zł miesięcznie

jak dla odpadów niesegregowanych, poczynając od miesiąca stycznia 2021 r.

Organ II instancji podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji, stwierdził że Współwłaściciele nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku, o którym mowa

w art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., tj. nie złożyli deklaracji na 2021 r.. Zaistniała zatem podstawa do określenia przez organ wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny, w drodze decyzji, w oparciu o dane wynikające z posiadanych przez niego ewidencji (tu na podstawie list odczytów zużycia wody z wodomierza głównego).

Wysokość opłaty została określona zgodnie z § 1, § 4 ust. 1 i § 7 Uchwały, poprzez przyjęcie jak dla nieruchomości zamieszkałej, iloczynu ilości zużytej wody z danej nieruchomości [zużycie wody ustala się na podstawie odczytu wartości z wodomierza głównego (z wyłączeniem wody odrębnie opomiarowanej)] za rok poprzedni oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny.

Organ ustalił na podstawie list odczytów zużycia wody, że na nieruchomości zainstalowane są dwa wodomierze, tj. wodomierz główny oraz podlicznik. Zużycie wody w 2020 r. wg. wodomierza głównego wyniosło [...] m3, a wg. podlicznika wyniosło [...] m3. Tym samym ilość zużytej wody przyjęta do wyliczenia to [...] m3, co daje średniomiesięczne zużycie wody na poziomie [...] m3. Natomiast zgodnie z Uchwałą stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

(jeżeli są zbierane i odbierane w sposób nieselektywny) wynosi [...] zł/m3.

Skarżący zakwestionował ustalenia organów. Stwierdził, że od czasu złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

(tj. 2 lipca 2019 r.) nie zaistniały okoliczności określone w art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., które nakładałyby na Współwłaścicieli obowiązek złożenia nowej deklaracji. Skarżący podniósł również, że w wezwaniu z 17 sierpnia 2021 r. organ I instancji nie wspomniał ani o zaistnieniu okoliczności określonych w art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., ani o zaistnieniu okoliczności określonych w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Skarżący wyraził, także niezrozumienie dla pominięcia przez organy deklaracji złożonej

2 lipca 2019 r. oraz korekt deklaracji z 30 listopada 2022 r. i 24 marca 2022 r. i zawartych w nich oświadczeń o segregacji odpadów.

W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego, przepisów prawa oraz zarzutów skargi i stanowiska organu pozwoliły na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są niezgodne z prawem i należy je uchylić.

Sąd wyjaśnia, że proceduralną podstawę postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią przepisy O.p., natomiast materialną podstawę prawną wydanych przez organy rozstrzygnięć przepisy u.u.c.p.g. oraz przepisy podjętej przez organ gminy Uchwały w zakresie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (wg. stanu prawnego obowiązującego w okresie, którego dotyczy decyzja określająca przedmiotową opłatę).

Z mocy art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta,

a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z art. 6h u.u.c.p.g. Przepis ten stanowi, że właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pojęcie właścicieli nieruchomości zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem, pojęcie to oznacza współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.u.c.p.g.).

Stosownie do art. 6m ust. 1d u.u.c.p.g. wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

Przepis art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. stanowi, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Stosownie do art. 6m ust. 2a zd. 1 u.u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz

lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Z kolei przepis art. 6o u.u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy. Wyjątkowo natomiast u.u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku braku złożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.u.c.p.g.). Natomiast z przepisu art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. expressis verbis wynika, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

Sąd wskazuje, że z decyzji organu I instancji wynika, iż podstawę prawną określenia wysokości opłaty stanowiły obok ww. przepisów u.u.c.p.g., także przepisy uchwały Rady Gminy Rewal nr XXXII/193/20 z dnia 17 grudnia 2020 r.

Zdaniem Sądu uzasadnione jednak jest, dla pełnej analizy stanu prawnego sprawy, szczegółowe wyjaśnienie, przy wykorzystaniu publicznie dostępnych informacji zamieszczonych w BIP Urzędu Gminy Rewal, jakie przepisy prawa miejscowego powinny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie.

W tym zakresie Sąd wskazuje, iż ww. Uchwała (powołana w decyzji organu

I instancji oraz organu II instancji jako podstawa dla ustalenia wysokości stawki opłaty) zastąpiła uchwałę nr XVIII/74/15 Rady Gminy Rewal z dnia 14 września

2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odebranymi z nieruchomości położonych na terenie gminy Rewal

oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj. Zachodniopomorskiego z 2015 r.,

poz. 3598), zmienioną uchwałą nr XLII/229/17 z dnia 30 stycznia 2017 r. (Dz.Urz.Woj. Zachodniopomorskiego z 2017 r., poz. 644). Zmiana dotyczyła między innymi stawki opłaty, tj. z kwoty 4,00 zł na 4,20 zł miesięcznie za 1 m3 zużytej wody z danej nieruchomości dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób selektywny. Sąd zwraca uwagę, że ww. uchwała nr XVIII/74/15 w § 7 ust. 2 przewidywała wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości o których mowa w § 1-3, w wysokości 18,00 zł miesięcznie za 1 m3 zużytej wody z danej nieruchomości, w przypadku kiedy odpady komunalne

nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Sąd podkreśla, że zgodnie z § 3 Uchwały ustalono, że dla nieruchomości, na której świadczone są usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r.

poz. 238 ze zmianami), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz ustalonej w § 7 niniejszej uchwały stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W myśl § 7 ust. 1 Uchwały ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, o których mowa w § 1-3, w wysokości 4,20 zł miesięcznie za 1 m3 zużytej wody z danej nieruchomości za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 2 Uchwały ustalono stawkę opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości o których mowa w § 1-3, w wysokości 16,80 zł miesięcznie za 1 m3 zużytej wody z danej nieruchomości, w przypadku kiedy właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny.

Powołany § 7 ust. 2 w zw. z § 3 Uchwały wprowadził zmianę stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na której świadczone są usługi hotelarskie. Zgodnie bowiem

z § 7 ust. 2 uchwały nr XVIII/74/15 (tj. uchwały poprzedzającej ww. Uchwałę nr XXXII/193/20) wysokość przedmiotowej opłaty wynosiła 18,00 zł miesięcznie za m3 zużytej wody z danej nieruchomości, podczas gdy zgodnie z Uchwałą wysokość ta wynosi 16,80 zł miesięcznie za m3 zużytej wody z danej nieruchomości. Dodatkowo Sąd wskazuje, że w ww. zakresie zmian nie wprowadzała uchwała nr XLII/229/17.

Sąd dostrzega ponadto, że Uchwała (nr XXXII/193/20) objęta została postępowaniem nadzorczym na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Skutkiem ww. postępowania było podjęcie przez RIO

w Szczecinie uchwały nr I.9.S.2021 z dnia 13 stycznia 2021 r. w sprawie stwierdzenia nieważności części uchwały nr XXXII/193/20 Rady Gminy Rewal z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odebranymi z nieruchomości położonych na terenie gminy Rewal oraz ustalenia stawki tej opłaty. RIO stwierdziło nieważność ww. uchwały

w części, tj. § 6 w zakresie wyrażenia "wykorzystywanych jedynie przez część roku"

i § 12 w zakresie wyrażenia "z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2021 r.".

W tym zakresie Sąd przytacza obszerny fragment uzasadnienia uchwały RIO dotyczący § 12 Uchwały, który jest istotny również dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. RIO stwierdziło, że "W § 12 uchwały postanowiono, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2021 r. co w połączeniu z faktem, iż uchwała została opublikowana w dniu

22 grudnia 2020 r., oznacza nadanie jej wstecznej mocy obowiązywania. Zgodnie z art. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Przepisem art. 5 ustawodawca dopuścił możliwość nadania aktom prawnym wstecznej mocy obowiązującej pod warunkiem, że takie rozwiązanie nie naruszy zasady demokratycznego państwa prawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że odstąpienie od zasady niedziałania prawa wstecz dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo i tylko z usprawiedliwionych względów,

gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem niedziałania prawa wstecz. W orzecznictwie wskazuje się również, że wsteczna moc prawa może dotyczyć, co do zasady, przyznania praw, natomiast wykluczyć należy możliwość zastosowania tej normy do nakładania obowiązków (zob. wyroki NSA z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt

II FSK 1272/09 oraz z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II FSK 3195/12).".

Sąd wyjaśnia, że zgodnie z § 12 Uchwały (po uwzględnieniu § 1 tiret 2 uchwały RIO nr I.9.S.2021) weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. Tym samym, skoro Uchwała została opublikowana 22 grudnia 2020 r. i wchodziła w życie po 14 dniach od daty publikacji we właściwym dzienniku urzędowym,

to z zestawienia dat wynika, że Uchwała weszła w życie po 14 dniach liczonych od 22 grudnia 2022 r., czyli 6 stycznia 2022 r. W tych okolicznościach uznać należy, że wprowadzenie "nowej" stawki opłaty uchwałą, która weszła w życie w trakcie miesiąca, nie uzasadnia jej zastosowania do naliczenia opłaty za miesiąc, w którym akt prawa miejscowego uzyskał moc obowiązującą. "Nowa" stawka może być podstawą naliczenia opłaty dopiero za kolejny miesiąc, następujący po miesiącu wejścia w życie uchwały określającej wysokość tej opłaty. Odmienne stanowisko stanowiłoby złamanie zasady lex retro non agit. W państwie prawa niedopuszczalnym jest bowiem ustalenie wysokości opłaty w oparciu o normę, która nie obowiązywała w okresie, którego opłata dotyczy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1111/17 i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd wyjaśnia również, że z art. 6i ust. 1 u.u.c.p.g. wynika, iż opłata obejmuje okres miesiąca kalendarzowego. Ustawa nie przewiduje możliwości uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za część miesiąca. "Niepodzielność" opłaty wynika z art. 6i ust. 2 u.u.c.p.g. Zgodnie z tą regulacją w przypadku,

gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana. W tych okolicznościach uznać należy, że zasada zaufania do organów państwa oraz zasada pewności co do prawa uzasadnia twierdzenie, iż podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty powinien dysponować wiedzą

co do tej wysokości w okresie poprzedzającym powstanie w tym zakresie obowiązku. Ponadto niedopuszczalne jest, także proporcjonalne naliczanie opłaty uwzględniające w części stawki i nowe stawki (por. wyroki WSA w Gliwicach:

z 10 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1151/18 i z 10 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1111/17).

Sąd stwierdza, że w skutek podjęcia przez organ nadzorczy uchwały stwierdzającej w części nieważność § 12 Uchwały bezsprzecznie weszła ona w życie w trakcie miesiąca stycznia 2021 r. Tym samym zgodnie z przedstawioną powyżej argumentacją regulacje w zakresie wysokości stawki zarówno dla zbierania i odbioru odpadów w sposób selektywny, jak i nieselektywny nie mogą zostać zastosowane wobec podmiotów zobowiązanych począwszy od 1 stycznia 2021 r., czyli za miesiąc styczeń. Zdaniem Sądu decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od miesiąca stycznia 2021 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji naruszają zatem powyższe zasady i regulacje prawne.

Przechodząc do dalszej analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd przeanalizował materiał dowodowy sprawy. Sąd wskazuje na chronologiczny ciąg zdarzeń, który ma znaczenie

dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć obu instancji.

Zwrócić należy uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znalazło

się wezwanie z 17 sierpnia 2021 r. skierowane przez organ I instancji

do Skarżącego. W piśmie tym zobowiązano Skarżącego, do złożenia deklaracji

o wysokości opłaty za 2021 r. W uzasadnieniu wezwania organ przywołał art. 6m u.u.p.c.g. i przytoczył wybrane zapisy dotyczące: deklaracji o wysokości opłaty

za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym okoliczności i terminu złożenia pierwszej deklaracji i okoliczności i terminu złożenia deklaracji w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty; podmiotów zobowiązanych; okoliczności wydania decyzji określającej wysokość opłaty

za gospodarowanie odpadami w przypadku nie złożenia deklaracji przez podmiot zobowiązany. Sąd dostrzega jednak, że organ nie przytoczył i nie wyjaśnił, jakie konkretnie okoliczności zaistniały w sprawie, które uzasadniałyby zastosowanie

ww. regulacji prawa. Organ wyjaśnił jedynie, że "pomimo istnienia przewidzianego przepisami prawa wymogu i upływu powyższego terminu, podatnik nie dopełnił tego obowiązku".

Analiza treści ww. pisma nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jaka konkretna okoliczność faktyczna przesądziła, że zaistniała przesłanka zobowiązująca Skarżącego do złożenia deklaracji na 2021 r. Organ, jak można się jedynie domyślać z przywołanych w wezwaniu przepisów (powołano art. 6m u.u.c.p.g., bez podania dokładnej jednostki redakcyjnej - ustępu) oparł wezwanie o art. 6m

ust. 2 u.u.c.p.g. W przepisie tym mowa jest o zmianie danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która skutkuje obowiązkiem złożenia nowej deklaracji w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Podobnie rzecz

się ma z uzasadnieniem postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania

w sprawie określenia wysokości opłaty. Tu bowiem poza teoretycznymi stwierdzeniami i odwołaniem do przepisów prawa nie wskazano na faktyczną okoliczność w sprawie..

Przechodząc do analizy uzasadnienia decyzji organu I instancji stwierdzić należy, że w końcowej części uzasadnienia organ wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości zainstalowane są dwa wodomierze, tj. główny (wskazujący na zużycie wody w 2020 r. w ilości [...] m3) i podlicznik (wskazujący na zużycie wody

w 2020 r. w ilości [...] m3), co daje średniomiesięczne zużycie wody na poziomie

[...] m3). Organ podsumował, że przyjmując stawkę opłaty wynoszącą

16,80 zł/m3, tj. jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny, wysokość opłaty określono na kwotę [...]zł miesięcznie, poczynając od miesiąca stycznia 2021 r. Natomiast organ II instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ww. ustalenie zużycia wody zostało wykonane prawidłowo i powtórzył wcześniej powołane wartości zużycia łącznego za 2020 r. i średniomiesięcznego. W uzasadnieniu obu decyzji organy nie wyjaśniły na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przesądziły o tym, że nie złożenie nowej deklaracji (tj. w trybie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g.) przesądza o zastosowaniu wobec zobowiązanego podmiotu stawki opłaty w wysokości przewidzianej dla odpadów komunalnych, które nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Kwestii tej organy nie wyjaśniają i nie argumentują wyczerpująco, poprzestając na lakonicznym wyjaśnieniu okoliczności. Organ

II instancji ograniczył się do twierdzenia, iż brak deklaracji i tym samym oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów przesądza o braku podstaw faktycznych do zastosowania niższej stawki opłaty, a ponadto że oświadczenie o wyborze sposobu gromadzenia odpadów, które mogło być złożone w deklaracji

jest niewątpliwie okolicznością mającą wpływ na wysokość stawki opłaty. Wskazał, że przyczyną ustalenia wysokości opłaty jak dla odpadów nie zbieranych w sposób selektywny był brak deklaracji, a organ w decyzji zastępującej deklarację

nie jest uprawniony do przyjęcia, ze właściciel nieruchomości będzie segregował odpady.

Sąd zwraca uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się kopie wydruków z 4 października 2021 r. "list odczytów" licznika głównego oraz podlicznika (z pochodzących od Wodociągów Rewal Sp. z o.o.). Na liście odczytu dotyczącej licznika głównego znajdują się zapisy dotyczące roku 2020 (daty odczytów: 11-02-2020, 12-03-2020, 20-04.2020, 04-05-2020, 01-06-2020, 02-07.2020, 03-08-2020, 02-09-2020, 08-10-2020, 02-12-2020) oraz 2021 (05-01-2021, 05-02-2021, 02-03-2021, 12-04-2021, 05-05-2021, 01-05-2021, 02-07-2021, 02-08-2021, 26-08-2021, 24-09-2021). Zsumowanie wartości "zużycia" za 2020 r. potwierdza, że zużycie wody wskazane przez organy w decyzji określającej opłatę, to [...] m3.

Sąd podkreśla, że zgodnie z przepisem § 3 Uchwały opłata

za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn wody z danej nieruchomości oraz ustalonej w § 7 Uchwały stawki opłaty za gospodarowanie tymi odpadami. Natomiast z § 4 zdanie 1 Uchwały wynika, że zużycie wody będące podstawą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi opomiarowanie zużycia wody z nieruchomości za rok poprzedni, ustalone w oparciu o wodomierz główny, z wyłączeniem wody odrębnie opomiarowanej.

Sąd zwraca uwagę, że jeżeli organy uznały, iż "daną" będącą podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

jest "zużycie wody" i "zmiana tej danej" skutkuje koniecznością złożenia nowej deklaracji, zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.c.p.g., to powinny wyczerpująco wyjaśnić

tę okoliczność, czego nie uczyniły na żadnym etapie postępowania w sprawie. Ponadto jeżeli organ powołał się na zmianę danej, to uzasadnienie takiego twierdzenia, powinno pozwalać na jego weryfikację. Zgodnie z internetowym serwisem www.sjp.pwn.pl "zmiana" to fakt, że "ktoś staje się inny lub coś staje

się inne niż dotychczas", a także "zastąpienie czegoś czymś". Z tak rozumianego pojęcia "zmiany" wynika, że aby można było mówić o zmianie danej to konieczne

jest zestawienie dających się porównać wartości.

Organy zgodnie wskazały, że obowiązek złożenia deklaracji (tak dopiero w decyzjach) wynika z danych pozyskanych za 2020 r. od Wodociągów Rewal

Sp. z o.o. Jednakże ani w analizowanym wezwaniu do złożenia deklaracji,

ani w innej korespondencji kierowanej do Zobowiązanych nie znalazły się wartości zużytej wody, które mogłyby zostać zestawione z danymi odczytu za 2020 r.,

ani informacje, iż jest to okoliczność stanowiąca rzeczoną "zmianę danych".

Zdaniem Sądu z materiału dowodowego sprawy nie wynika, na jakiej podstawie organy stwierdziły, że doszło do zmiany danych, o których mowa w art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. Sąd zauważa, że organy ograniczyły się do powołania teoretycznych wyjaśnień, w tym przepisów prawa, a w zakresie uzasadnienia faktycznego w decyzjach obu instancji znalazły się jedynie wartości odczytu licznika głównego za 2020 r. (oraz za część 2021 r., co jednak pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, ze względu na przedmiot sprawy).

W celu poczynienia adekwatnych ustaleń organ gminy może w toku postępowania przeprowadzić każdy dowód, który nie będzie sprzeczny z prawem w znaczeniu wynikającym z art. 180 § 1 O.p, nie wyłączając możliwości wykorzystania, jak określił to ustawodawca w art. 6o ust. 1a u.u.c.p.g., informacji i innych danych znajdujących się w jego posiadaniu oraz posiadaniu gminnych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Organ mógł, więc przeanalizować np. zużycie wody (co miało w niniejszej sprawie miejsce) na nieruchomości Skarżącego przed 2021 r. (czyli w 2020 r.), ale przez pryzmat zużycia z analogicznego okresu poprzedzającego przedmiotowy okres (czyli 2019 r.), mógł również wykorzystać inne dowody (takich informacji w materiale dowodowym brak). Zasada swobodnej oceny dowodów nie krępuje formalnie

organu w ocenie poszczególnych dowodów, ale aby nie doszło do przekroczenia granic tej oceny zaprezentowany wywód musi być należycie, rzeczowo i logicznie uargumentowany. W razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jeden z dowodów pod warunkiem, że przekonująco wyjaśni swoją decyzję, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 6 października 2022 r.,

I SA/Rz 426/22).

W ocenie Sądu na podstawie materiałów z akt sprawy nie można wywieść,

jak to uczynił organ II instancji, że doszło do zmiany danych, w rozumieniu art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. Organ II instancji nie uzupełnił materiału dowodowego, opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na dowodach zebranych w postępowaniu I instancji

(co ograniczyło się do wydruku listy zużycia wody), a te do takich wniosków nie uprawniały. Organ II instancji nie wykazał, z czego wywiedzione zostały stanowcze twierdzenia, że Skarżący powinien złożyć nową deklarację, którego nie można było uznać za ustalenie faktyczne. Co więcej organ II instancji nie uargumentował, jakie były podstawy faktyczne i prawne przyjęcia stawki

jak dla odpadów zbieranych i odbieranych w sposób nieselektywny.

Organ II instancji nie odniósł się również do zarzutów i argumentów odwołania, w szczególności w kontekście zgromadzenia niewystarczającego materiału dowodowego mającego potwierdzić konieczność złożenia nowej deklaracji. Już bowiem na etapie odwołania Skarżący podnosił, że w materiale dowodowym sprawy nie znalazła się deklaracja o selektywnym zbieraniu i odbiorze odpadów z przedmiotowej nieruchomości w poprzedzających okresach.

W tych okolicznościach organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności, o której mowa w art. 127 O.p., która obliguje organ odwoławczy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a nie powielenia argumentacji organu

I instancji bez zgłębiania problemu rozstrzyganego decyzja administracyjną.

Sąd zauważa, że organ II instancji odniósł się jedynie do zawnioskowanych w odwołaniu dowodów i ogólnikowo stwierdził, że skoro decyzja określająca wysokość opłaty zastępuje deklarację to przeprowadzenie dowodów było niecelowe.

Sąd nawiązując do przeprowadzonej wyżej analizy, jakie przepisy prawa miejscowego (uchwały organu gminy, co do stawki opłaty) w sprawie znajdują zastosowanie, stwierdza że organy kwestię tę całkowicie w uzasadnieniach decyzji pominęły. Nie wyjaśniły bowiem, czy w związku z wejściem w życie znajdującej w sprawie zastosowanie Uchwały z 17 grudnia 2020 r. podmiot zobowiązany do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi został o tym zawiadomiony w trybie art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Okoliczność taka nie wynika również z materiału dowodowego. Sąd dostrzega, że okoliczność tę podnosił Skarżący.

W tych okolicznościach organy przesądziły (bez właściwej argumentacji swoich twierdzeń), że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., a w związku z tym powstał obowiązek złożenia przez Zobowiązanych "nowej deklaracji". Pominęły natomiast całkowicie okoliczności związane z trybem, o którym stanowi art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. i wynikającymi z tej regulacji obowiązkami ciążącymi na organie. Sąd uznał, że analiza akt sprawy oraz uzasadnień decyzji organów obu instancji nie daje podstaw do stwierdzenia, czy opisywana okoliczność w sprawie nie wystąpiła i jakie wynikają z niej skutki.

Kolejną kwestią w niniejszej sprawie jest kategoryczne stwierdzenie przez organy, że brak nowej deklaracji przesądza o przyjęciu dla określenia wysokości opłaty stawki wyższej, tj. jak dla odpadów nie zbieranych w sposób selektywny. Organ II instancji, mimo wyraźnych stwierdzeń Skarżącego, że wskazywał w złożonej wcześniej deklaracji selektywny sposób gromadzenia odpadów (deklaracje za lata 2019-2020), nie wyjaśnił powodów dla których przyjął tezę o braku oświadczenia w tym zakresie. Ponadto nie dostrzegł wyjaśnień Skarżącego, że zadeklarował przed organem selektywną zbiórkę odpadów i nie zalega z opłatami za selektywny wywóz odpadów z nieruchomości. W tym zakresie zarzuty Skarżącego dotyczące braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a także braku uzasadnienia stanowiska organu zasługują na uwzględnienie.

Sąd dostrzega, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego

Skarżący złożył materiał dowodowy (tak za skargą i następnie za pismem

z 29 listopada 2022 r.). Sąd wskazuje, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy, charakter, podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 P.p.s.a., czyli jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie podatkowej, lecz wyłącznie ocena, czy organy podatkowe ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na stanu faktycznego za organ podatkowy. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA

z 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1560/18).

W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego. Zgłoszony w toku postępowania materiał dowodowy zmierzał w istocie do przeniesienia ustaleń faktycznych w sprawie na grunt postępowania sądowego. Sąd nie ma jednak uprawnienia do zastępowania organu w zakresie czynienia fundamentalnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych. Brak zaś takich ustaleń potwierdza jedynie wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ i konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd (a w niniejszej sprawie również decyzji organu I instancji). Z uwagi na wskazane wyżej wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzenie tych dowodów nie będzie wystarczające do uzupełnienia postępowania dowodowego, które winien był przeprowadzić organ administracji.

Przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodów z dokumentów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może zastępować postępowania wyjaśniającego, które winno zostać przeprowadzone w postępowaniu podatkowym odpowiadającym wymogom dla postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czyli określonym w przepisach O.p.

Podsumowując powyższe rozważania Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie organy podatkowe nie poczyniły wyczerpujących ustaleń co do: zaistnienia okoliczności nakładających na Zobowiązanych obowiązek złożenia nowej deklaracji na podstawie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., zaistnienia okoliczności uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 6o ust. 1 i 1a u.u.c.p.g., tj. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak dla właściciela nieruchomości, który nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, a także nie zaistnienia okoliczności przemawiających za zawiadomieniem Zobowiązanych w trybie art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Organy, tym samym w żadnej mierze nie odniosły się do konsekwentnych i stanowczych twierdzeń Skarżącego, że nie było podstaw do uznania, że ciąży na nim obowiązek złożenia nowej deklaracji związanej ze zmianą danych w trybie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., ale także do uznania, że Skarżący dokonuje zbiórki odpadów w sposób nieselektywny.

Z tego powodu uznać należało, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa procesowego (stanowiących zasady ogólne postepowania podatkowego). Po pierwsze naruszono zasadę legalizmu wyrażoną w art. 120 O.p., tj. iż organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Naruszono również zasadę zaufania wyrażona w art. 121 § 1 O.p. zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nie wyjaśniono także w pełni stanu faktycznego sprawy

co naruszyło art. 122 O.p. w myśl którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Naruszono również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 O.p. zgodnie z którą organy podatkowe powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

Sąd wskazuje, że postępowanie podatkowe zostało przez organy przeprowadzone w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski okazały się nieuzasadnione. Zdaniem Sądu zaakceptowanie takiej postawy organów jest niedopuszczalne w świetle art. 2 Konstytucji RP zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej,

a także w świetle wymienionych zasad ogólnych postępowania podatkowego. Podkreślić należy, że stosownie do art. 122 O.p. w toku postępowania podatkowego organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Natomiast w myśl

art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Poddane kontroli decyzje podatkowe zostały wydane również z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 6m ust. 2 w zw. z art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g.

w zw. z § 7 i § 3 Uchwały, ale także art. 6i ust. 1 i ust. 2 u.u.c.p.g. w zw. z § 12 Uchwały) poprzez orzeczenie o wymierzeniu przedmiotowej opłaty bez wyjaśnienia przesłanek wynikających z ustawy oraz z właściwej uchwały gminy i określeniem opłaty począwszy od stycznia 2021 r. bez uwzględnienia uchwały RIO stwierdzającej częściową nieważność § 12 Uchwały.

Według Sądu powyższym obowiązkom organy podatkowe nie sprostały.

Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy weźmie pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku, mając na uwadze, że w przypadku braku kompletnego materiału dowodowego, w tym innych dowodów na okoliczność, iż Skarżący zobowiązany był do złożenia nowej deklaracji w związku ze zmianą danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty, a organ nie był zobowiązany do zawiadomienia Skarżącego o zmianie stawki oraz że Skarżący nie prowadzi zbiórki odpadów w sposób selektywny, niedopuszczalne jest wg Sądu określenie w okolicznościach niniejszej sprawy opłaty za gospodarowanie odpadami w sposób przyjęty przez organy podatkowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.

Przytoczone orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.