Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 113/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.30b ust.1
journal: Dz.U. 2021 poz 685
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2021 r. nr 2201-IOC.4103.107.2021.EP w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania Z. K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 16 lipca 2021 r. wydanej w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Zgłoszeniem celnym uzupełniającym nr [....] z dnia 31 marca 2016 r. (PWD z dnia 14 marca 2016 r.) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar opisany w polu 31 zgłoszeń jako "rowery dwukołowe z łożyskami tocznymi" importowane przez Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa "K" (dalej: "skarżący"). Dla przedmiotowych towarów zadeklarowano kraj pochodzenia - Indie (IN). Eksporterem towarów był indyjski podmiot U. Kwotę wynikające z długu celnego wyliczono w oparciu o zadeklarowaną stawkę celną erga omnes 14%. Podatek od towarów i usług z tytułu importu określono stosując 23% stawkę podatku na kwotę 55.715 zł.

Pismem znak [...] z dnia 28 stycznia 2020 r. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach przekazał do Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej: "organ pierwszej instancji") materiał dowodowy otrzymany od władz Indii, który wskazywał na niewłaściwie zadeklarowany kraj pochodzenia towarów w postaci rowerów dwukołowych z łożyskami tocznymi (kod Taric 8712003090) w zgłoszeniach celnych dokonanych przez skarżącego.

Przekazany materiał dowodowy stanowił podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia kraju pochodzenia, stawki ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w stosunku do towarów w postaci "rowerów dwukołowych z łożyskami tocznymi" objętych wymienionym wyżej zgłoszeniem celnym uzupełniającym. Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w kończącej decyzji z dnia 19 lutego 2021 r. numer [...].

Następnie decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 207 § 1 O.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9, art. 30b ust. 1, ust. 4 i ust. 6, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 37 ust. 1a, art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 poz. 658 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), określił skarżącemu podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów (B00) w wysokości 78.919 zł oraz odstąpił od poboru odsetek, wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy o VAT.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, że w rozpatrywanej sprawie występuje "cło należne" stanowiące element kalkulacyjny podstawy opodatkowania podatkiem VAT z tytułu importu towarów, w sytuacji gdy decyzja z dnia 19 lutego 2021 r. określająca stawkę cła antydumpingowego nie była (ani nadal nie jest - w wyniku wniesionego odwołania) ostateczna, a ponadto błędnie określa kwotę długu celnego, albowiem wynikający z tej decyzji dług celny określony w stosunku do zgłoszenia celnego nr [...] "wygasł w skutek przedawnienia", na co wskazał sam organ, wobec czego brak jest podstaw dla związania decyzją celną tutejszego organu. Skarżący zarzucił także pominięcie należytej staranności skarżącego w transakcjach z kontrahentami. Zdaniem strony doszło także do naruszenia:

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1, art. 182, art. 187 §1, art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez organ całego materiału dowodowego w zakresie wystąpienia przesłanek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego i okoliczności związanych z wydaniem świadectwa pochodzenia;

- art. 220 ust. 2 lit. b w związku z art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: "WKC") w związku z art. 56 Prawa celnego w związku z art. 87 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naliczenia podatku VAT w oparciu o decyzję księgującą kwotę ostatecznego długu celnego po upływie 3 lat z tego powodu, że miał powstać na skutek popełnienia czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego z art. 87 k.k.s., mimo że organ nie wskazał przesłanek zaistnienia czynu z art. 87 k.k.s., co oznaczało, że o kwocie długu celnego powiadomiono po upływie dopuszczalnego terminu (w sposób nieuprawniony) i w rezultacie bezpodstawne było naliczenie podatku VAT;

- art. 210 §1 pkt 6 O.p. przez uzasadnienie decyzji w sposób uniemożliwiający skarżącemu merytoryczną obronę tj. przez brak uzasadnienia co do tego dlaczego wg organu nie zaistniały przesłanki z art. 220 ust. 2 lit. b WKC uniemożliwiające retrospektywne księgowanie (w szczególności dlaczego został pominięty błąd organów) oraz przez brak wykazania wystąpienia przesłanki czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego;

- art. 210 § 1 pkt 2 w związku z art. 121 § 1 O.p. poprzez brak zawieszenia postępowania podatkowego, mimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości podatku należnego VAT z tytułu importu towarów jest ściśle uzależnione od rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia należności celnych z tytułu importu towarów.

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gdyni nie znalazł podstaw do zastosowania art. 226 § 1 O.p. i sprawę przekazał do rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.

Strona korzystając z uprawnień do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w całości podtrzymała stanowisko przedstawione w odwołaniu z dnia 6 sierpnia 2021 r. oraz dodatkowo podniosła, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać, albowiem poprzedzona była decyzją celną, w która wskazuje błędną wysokość długu celnego. W decyzji organ orzekł o zaksięgowaniu wymagalnej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego dla towarów objętych dwoma zgłoszeniami celnymi: [...] z dnia 31 marca 2016 r. i [...] z dnia 1 kwietnia 2016 r. Natomiast pismem z dnia 12 marca 2021 r. wskazał, że o długu celnym określonym w stosunku do zgłoszenia celnego nr [...] importer został powiadomiony po upływie 5 lat od momentu od jego powstania, a więc dług celny wynikający z zaskarżonej decyzji wygasł na skutek przedawnienia. W chwili doręczenia decyzji celnej upłynął już 5-letni okres na powiadomienie o długu celnym.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia 17 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że konsekwencją określenia stawki cła antydumpingowego dla towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym oraz wymaganej kwoty należności celnych była konieczność określenia w prawidłowej wysokości podatku

od towarów i usług należnego z tytułu importu. Wobec powyższego decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. organ pierwszej instancji określił ten podatek w prawidłowej wysokości.

Organ odwoławczy podkreślił, że zagadnienie wygaśnięcia długu celnego wskutek przedawnienia nie dotyczy zgłoszenia celnego rozpatrywanego w niniejszej sprawie tj. [...] z dnia 31 marca 2016 r. i zarzuty formułowane w tym zakresie są całkowicie bezpodstawne. Decyzja Naczelnika była w całości prawidłowa, gdyż w odniesieniu do drugiego zgłoszenia celnego, którego ona dotyczyła powiadomienie o długu celnym nastąpiło w terminie.

Odnosząc się do naruszenia art. 33 ust. 2 ustawy o VAT poprzez przedwczesne - w ocenie strony - wydanie zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym lub w rozliczeniu zamknięcia kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Powyższy przepis nie nakłada na organ celny ram czasowych, kiedy taka decyzja ma być wydana. W świetle ówcześnie obowiązujących przepisów postępowanie podatkowe jest odrębnym postępowaniem, a decyzja określająca podatek od towarów i usług z tytułu importu nie musi być wydana dopiero po uprawomocnieniu się decyzji celnej.

W ramach postępowania podatkowego organy celne są zobligowane prawem do uwzględnienia w skutkach podatkowych już uprzednio rozstrzygniętych kwestii i okoliczności w postępowaniu dotyczącym sprawy celnej. Dopóki więc decyzja w sprawie celnej pozostaje w obrocie prawnym, dotąd ustalony w niej stan faktyczny będzie miał wiążący charakter i wpływał na treść decyzji wydanej w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu. Zasadność naliczenia i retrospektywnego zaksięgowania cła antydumpingowego zostały rozstrzygnięte w sprawie celnej. Jakkolwiek ustalenia dotyczące m.in stawki celnej towarów czy wysokości należności celnych mają znaczenie prawne dla określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, to sprawa celna oraz podatkowa oparte są na odmiennych podstawach materialnoprawnych. Tym samym w postępowaniu podatkowym toczącym się przed organem wskutek zaskarżenia rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie podatku od towarów i usług nie mogą być one kwestionowane. Wykluczona jest więc w tym odrębnym od celnego, postępowaniu podatkowym ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo m.in. kwestii stawki cła, wartości celnej bądź innych elementów kalkulacyjnych.

Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w decyzji z dnia 16 lipca 2021 r. prawidłowo określił podatek od towarów i usług w kwocie 78.919 zł dla towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Przy czym w toku postępowania podatkowego nie naruszył przepisów postępowania prawidłowo przeprowadzonego z czynnym udziałem strony.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z pominięciem wpływu należytej staranności skarżącego w transakcjach z kontrahentami na zobowiązania w podatku VAT, to organ wyjaśnił, że do stosowania art. 33 ust. 2 ustawy o VAT staranność ta jest pozbawiona doniosłości prawnej. Tym niemniej organ podatkowy pierwszej instancji zastosował art. 37 ust. 1a ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania obowiązku podatkowego, który pozwalał organowi odstąpić od pobrania odsetek jeżeli podatnik udowodni, że wskazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowa kwota podatku była spowodowana okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zatem zarzut naruszenia ww. artykułu jest całkowicie niezasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek:

a) uznania, że "decyzja określająca podatek od towarów i usług z tytułu importu nie musi być wydana dopiero po uprawomocnieniu się decyzji celnej" (str. 4 decyzji) i w konsekwencji zaakceptowanie okoliczności, że decyzja pierwszej instancji została wydana przed ustaleniem kwoty długu celnego decyzją ostateczną, podczas gdy organ podatkowy przy określeniu zobowiązania w podatku VAT z tytułu importu związany jest ostateczną decyzją organu celnego;

b) pominięcia wpływu należytej staranności skarżącego w transakcjach z kontrahentami na zobowiązanie w podatku VAT, wobec uznania, że "staranność ta jest pozbawiona doniosłości prawnej" (str. 5 decyzji), podczas gdy należyta staranność skarżącego ma istotne znaczenie zarówno dla określenia należnego cła, jak i powiązanego z cłem wymiaru podatku od towarów i usług;

2. naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b w zw. z art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 56 ustawy prawo celne w zw. z art. 87 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaakceptowanie naliczenia podatku od towarów i usług w oparciu o decyzję celną zakładającą zaksięgowanie kwoty ostatecznego długu celnego po upływie 3 lat z tego powodu, że miał powstać na skutek popełnienia czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego z art. 87 k.k.s., mimo że organy nie wykazały zaistnienia przesłanek czynu z art. 87 k.k.s., co oznaczało, że o kwocie długu celnego powiadomiono po upływie dopuszczalnego terminu (w sposób nieuprawniony) i w rezultacie bezpodstawne było naliczenie podatku VAT;

3. naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 182, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie wystąpienia przesłanek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego i okoliczności związanych w wydaniem świadectwa pochodzenia wobec uznania, że "zasadność naliczenia i retrospektywnego zaksięgowania cła antydumpingowego zostały rozstrzygnięte w sprawie celnej" (str. 4 decyzji), podczas gdy organ nie był związany ustaleniami organu celnego i powinien był dokonać samodzielnych ustaleń w ww. zakresie, albowiem w momencie wydania decyzji pierwszej instancji (w dniu 16 lipca 2021 r.), decyzja organu celnego nie posiadała waloru ostateczności;

4. naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez uzasadnienie decyzji w sposób uniemożliwiający skarżącemu merytoryczną obronę tj. przez brak oceny wystąpienia przesłanek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęcia postępowania karnego oraz poprzez brak uzasadnienia co do tego, dlaczego zdaniem organu nie zaistniały przesłanki z art. 220 ust. 2 lit. b WKC umożliwiające odstąpienie od retrospektywnego księgowania (w szczególności dlaczego został pominięty błąd organów);

5. naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez zaakceptowanie braku zawieszenia postępowania podatkowego, mimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości podatku należnego VAT z tytułu importu towarów jest ściśle uzależnione od rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia należności celnych z tytułu importu towarów.

Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie skarżącego z aktualnego orzecznictwa wynika, że organ podatkowy w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu jest związany decyzją organu celnego, która posiada walor ostateczności.

W okolicznościach niniejszej sprawy, decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług została wydana w dniu 16 lipca 2021 r. Natomiast postępowanie celne zostało zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 listopada 2021 r. Z powyższego wynika, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa już w momencie wydania. Ustalała ona wysokość zwiększonego zobowiązania w podatku VAT, mimo że decyzja celna wpływająca na wysokość podstawy opodatkowania nie była jeszcze ostateczna. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego uchybienia, co skutkowało obowiązkiem uiszczenia podwyższonego podatku.

Ponadto, określając kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, organ całkowicie zmarginalizował okoliczności świadczące o należytej staranności skarżącego. Tymczasem należyta staranność ma wpływ nie tylko na możliwość odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych tj. na wysokość należnego cła, ale również na określenie podatku VAT w prawidłowej wysokości. Zachowanie należytej staranności przy dokonywaniu importu zgłaszanych towarów należy badać z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE w sprawach podatkowych, związanych z problemem dotyczącym transakcji stanowiących oszustwa podatkowe. W niniejszej sprawie nie wykazano, że skarżący wiedział lub co najmniej mógł wiedzieć o nieprawidłowości danych podanych w zgłoszeniu celnym. Nie można więc uznać, że skarżący nie działał w dobrej wierze i obciążyć go podwyższonym podatkiem od towarów i usług.

Organ odwoławczy zakładając, że nie jest uprawniony do badania czy dochowano terminu na powiadomienie o długu celnym (str. 6 decyzji), pominął również okoliczność, że o kwocie długu celnego powiadomiono stronę po upływie trzech lat od powstania długu celnego. Zdaniem skarżącego, przy stosowaniu art. 221 ust. 4 WKC nie chodzi o to, czy "mogło dojść" do wszczęcia postępowania karnego, ani o potencjalną możliwość wszczęcia "jakiegokolwiek" postępowania karnego, ale o realną subsumcję przesłanek przepisów karnych w celu ustalenia czy zasadne jest przyjęcie, że dane działanie wypełniało znamiona konkretnego czynu zabronionego i wobec tego czy było wszczęcie merytorycznie uzasadnionego postępowania karnego.

W opinii strony organ nie był związany ustaleniami organu celnego i powinien był dokonać samodzielnych ustaleń w ww. zakresie, albowiem w momencie wydania decyzji pierwszej instancji, decyzja celna nie posiadała waloru ostateczności. Wszelkie ustalenia faktyczne organów podatkowych opierają się więc na decyzji celnej, która obarczona jest szeregiem nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli poddane zostało w tej sprawie rozstrzygnięcie określające wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu sprowadzanych przez stronę skarżącą towarów.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku, gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego i decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, klasyfikacja taryfowa czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (por. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 252/11; czy z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 182/06; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustalenie wysokości długu celnego oraz określenie zobowiązania podatkowego to dwie odrębne sprawy. Są one wprawdzie ze sobą powiązane i do 19 sierpnia 2016 r. mogły być objęte jedną decyzją (art. 33 ust. 2 ustawy o VAT), niemniej każda z nich ma inny przedmiot, oparta jest na innej podstawie prawnej. Decyzja w sprawie należności celnych ma dla organów podatkowych charakter przesądzający zarówno w zakresie strony podmiotowej (adresatów obowiązku podatkowego), jak i przedmiotowej opodatkowania VAT z tytułu importu (wartości celnej, cła). Do czasu, gdy decyzja organu celnego nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej okoliczności, istotne dla wymiaru zobowiązania podatkowego w VAT, nie mogą być kwestionowane przed organami podatkowymi. Wykluczona jest więc w postępowaniu podatkowym - odrębnym od celnego - ponowna weryfikacja zgłoszenia celnego oraz ustalanie na nowo wartości celnej i w konsekwencji wysokości należnego cła.

Przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT przewidujący w zdaniu drugim możliwość łącznego orzekania jedną decyzją o należnościach celnych i podatku VAT z tytułu importu towarów, daje też podstawę do takiej interpretacji (przez symetryczne wnioskowanie), że również w przypadku wydawania odrębnych decyzji celnej i podatkowej, dla określenia podatku VAT, które jest oparte na istotnych elementach rozstrzyganych decyzją podejmowaną w sprawie celnej na podstawie właściwych dla niej przepisów celnych, nie jest wymagane oczekiwanie ani na kontrolę instancyjną tej ostatniej (jej ostateczność), ani na zakończenie kontroli sądowej uruchomionej wobec ostatecznej decyzji celnej (jej prawomocność) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt I FSK 1577/17).

Z powyższego wynika, że prawny byt decyzji podatkowej uzasadniony jest o tyle, o ile w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja w sprawie należności celnych, której ustalenia mają wpływ na wymiar podatku od towarów i usług. Jest to konsekwencją zdeterminowania rozstrzygnięcia podatkowego pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem w przedmiocie długu celnego.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy trafnie stwierdził, że wiążą go ustalenia dokonane decyzją z dnia 19 lutego 2021 r., w której Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gdyni określił dla towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi kraj pochodzenia- Chiny, stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 48,5 % oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych typu (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora z dnia 17 listopada 2021 r.

W momencie orzekania o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu istniała w obrocie prawnym decyzja celna. Z uwagi na zakres przedmiotowy, postępowania celne (dotyczące określenia elementów kalkulacyjnych i długu celnego) i postępowania podatkowe (dotyczące określenia podatku z tytułu importu), są to dwa niezależne, (odrębne) postępowania. Jak już zaś wyżej zauważono, w momencie orzekania o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu decyzja celna powoduje następstwa w zakresie związania organu podatkowego (celnego) co do podstawy opodatkowania tym podatkiem. Organy podatkowe nie mają zaś kompetencji do czynienia samodzielnie ustaleń w zakresie powstania długu celnego. Ewentualna weryfikacja tychże ustaleń może być dokonywana jedynie w postępowaniu celnym.

Natomiast sformułowane w skardze zarzuty dotyczą głównie postępowania celnego, które zakończone zostało ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 listopada 2021 r. znak: 2201-IOC.4322.74.2021.EP. Zarzuty skargi w tym zakresie wymykają się spod zakresu kognicji sądu sprawowanej w ramach niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji określającej stronie skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.

Podstawą prawną zaskarżonych w tej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Z uregulowań zawartych w tej ustawie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów (art. 5 ust. 1 pkt 3) zdefiniowany jako przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej. Podatek VAT z tytułu importu jest to zatem samoistne zobowiązanie podatkowe, powstające z mocy prawa z chwilą zaistnienia zdarzenia opodatkowanego jakim jest import towarów. W myśl art. 19a ust. 9 ustawy o VAT obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11. Zgodnie zaś z przepisem art. 30b ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Zgodnie z art. 30 b ust. 4 tejże ustawy podstawa opodatkowania, o której mowa w ust. 1-3a, obejmuje koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia o ile nie zostały włączone do wartości celnej - ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju, jak również wynikające z transportu do innego miejsca przeznaczenia znajdującego się na terytorium Unii Europejskiej, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu. Bezsporne jest więc, że kwota należnego cła, będąc składnikiem podstawy opodatkowania, ma bezpośredni wpływ na ostateczną kwotę podatku od towarów i usług.

Wskutek wydania decyzji w sprawie celnej wykazana w zgłoszeniu celnym kwota podatku od towarów i usług okazała się być nieprawidłowa. Zaistniała tym samym przesłanka do zastosowania art. 33 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym w takiej sytuacji naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Powyższe miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, organ działając na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT wydał decyzję określającą w prawidłowej wysokości kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanym zgłoszeniem celnym. Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o VAT, podstawę określenia wysokości podatku VAT z tytułu importu towaru, stanowiła wartość celna powiększona o należne cło, jako wynik ustalenia wartości celnej i wymaganej kwoty należności celnych w decyzji w sprawie celnej, przy zastosowaniu stawki podatku VAT.

Stawka podatku (23%) została zastosowana prawidłowo zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146 a pkt 1 ustawy o VAT. Podobnie, skoro po wydaniu decyzji w sprawie celnej - podstawa opodatkowania uległa podwyższeniu o należne do zapłaty cło, to automatycznemu podwyższeniu uległa podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Nie ma również - zdaniem Sądu - podstaw prawnych do tego, by wydanie decyzji w zakresie podatku od towarów i usług uzależnić od ustalaniu wpływu należytej staranności przez skarżącego w transakcjach z kontrahentami. Przy czym, w ślad za organem odwoławczym wskazać należy, że organ pierwszej instancji zastosował art. 37 ust. 1a ustawy o VAT, który pozwalał organowi odstąpić od pobrania odsetek jeżeli podatnik udowodni, że wskazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowa kwota podatku była spowodowana okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działalnia.

Z tych to powodów Sąd uznał za nieusprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 182 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p w zw. z art. 191 O.p. Miały one bowiem związek z kwestionowaniem okoliczności związanych m. in. z wydaniem świadectwa pochodzenia, a nie określonego na podstawie wydanej decyzji celnej - kwotą różnicy podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określonych decyzją podatkową, a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym.

Odnośnie podniesionego naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wskazać należy , że warunkiem zawieszenia postępowania jest sytuacja, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Natomiast w niniejszej sprawie ten sam organ wydał dwie odrębne decyzje - celną i podatkową, które pozostają ze sobą w relacji . Decyzja podatkowa jest konsekwencją decyzji celnej, tej jednak nie można uznać za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja celna, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, pozycja CN, czy cło nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Dlatego też brak było podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiotowej sprawie.

Reasumując należy powtórzyć, że jeśli kwota długu celnego została określona decyzją organu celnego, to decyzja ta wiązała organ podatkowy w sprawie określenia skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Decyzja ta wiążąco wyznaczyła elementy kalkulacyjne podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie, a pozostając w obrocie prawnym korzysta z domniemania zgodności z prawem. W przypadku ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji celnej, skarżący będzie mógł skorzystać z możliwości, jaką przewiduje art. 240 § 1 pkt 7 O.p.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).