Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1709/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83, art. 65 § 4 pkt. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz /spr./ Protokolant sek. sądowy T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skarg "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2003r. Nr [...] [...] [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Spółka z o.o. S. z siedzibą w W. (z upoważnienia której działała Agencja Celna M. ) dokonała następujących zgłoszeń celnych:

* w dniu [...] kwietnia 2001 r. nr JDA SAD [...], .

* w dniu [...] maja 2001 r. nr JDA SAD E [...],

* w dniu [...] maja 2001 r. nr JDA SAD E [...].

Zgłoszenia obejmowały określone leki do celów terapeutycznych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej sprowadzone z Francji (eksporter: W. S.A., Sh. ) i dołączone do nich były faktury handlowe, Deklaracje Wartości Celnej oraz dokumenty EUR 1. Zgłoszenia te zostały przyjęte i towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu, a następnie Naczelnik Urzędu Celnego w R. , trzema decyzjami z dnia [...] lipca 2003 r.: nr [...], nr [...], nr [...], wydanymi między innymi na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 "c" ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej towaru i dokonał obniżenia tej wartości o 35% przyjmując, iż w takiej wysokości spółka z o.o. S. (zwana dalej również jako: Spółka skarżąca) otrzymała upusty cenowe - rabaty od spółek eksportujących.

Po rozpoznaniu odwołań skarżącej Spółki od powyższych decyzji Dyrektor Izby Celnej trzema decyzjami z dnia [...] października 2003 r.: nr [...], nr [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z powołaniem się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 262, art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

Podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w skarżącej Spółce kontrola wykazała nieprawidłowe określenie wartości celnej w przedmiotowych zgłoszeniach celnych.

Ustalono bowiem, że w dniu 2 sierpnia 1996 r. i 17 kwietnia 2000 r. pomiędzy skarżącą Spółką, a spółkami eksportującymi zawarte zostały umowy (nowelizowane w późniejszym czasie), według których jeśli skarżąca Spółka przekroczy wartość zakupu leków określoną w rocznym planie zakupów i będzie terminowo regulowała płatności na rzecz spółek eksportujących, to spółki eksportujące zobowiązują się przyznawać skarżącej Spółce rabaty na wymienione w wykazie leki, a potwierdzeniem tych rabatów będą noty kredytowe. Wysokość tych upustów określono w 2001 r.: na 25%, jeśli wartość zakupów przekroczona zostanie o mniej niż 5%, na 30% jeśli przekroczenie to wyniesie od 5-10% i na 35% w przypadku przekroczenia planu zakupów o ponad 10%. Ponieważ w kwietniu i maju 2001 r. skarżąca Spółka przekroczyła ustalony plan zakupów o 10% i terminowo regulowała płatności, spółki eksportujące wystawiły noty kredytowe, mocą których obniżyły o 35% ("35% discount") należności za leki w stosunku do należności wynikających z faktur handlowych za wskazane miesiące. Wymienionych wyżej umów skarżąca Spółka nie ujawniła przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, a po otrzymaniu not kredytowych nie dokonała korekty zgłoszeń celnych tj. nie złożyła wniosku o zmianę nieprawidłowych zgłoszeń celnych.

Otrzymanie przez skarżącą Spółkę not kredytowych uzasadniało obniżenie wartości celnej towarów (leków) o wykazaną w nich wartość, ponieważ zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za importowany towar, przy czym według art. 85 § 1 cyt. Kodeksu dla obliczenia cła podstawą jest ta wartość oraz stan towaru z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Cena należna lub faktycznie zapłacona nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i może być w późniejszym czasie zmieniona i w takiej sytuacji zmiana ta powinna być przez importera wykazana w stosownym trybie, a skoro skarżąca Spółka tego nie uczyniła, to organ celny I instancji dokonał zmiany zgłoszeń przez przyjęcie wartości celnej uwzględniającej obniżenie notami kredytowymi tej wartości.

Spółka z o.o. S. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w R. skargi na powyższe decyzje z wnioskiem o ich uchylenie - oraz uchylenie utrzymanych nimi w mocy decyzji organu I instancji -jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 23 § 1, § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 3, art. 65 § 4 Kodeksu celnego, art. 65 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 i art. 95 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 6, § 4 Ordynacji podatkowej, art. 25 ust. 2, art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.).

W uzasadnieniu skarg - oraz w późniejszych pismach procesowych – skarżąca Spółka zarzuciła, że dokonana przez organ II instancji interpretacja przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego przyjmująca dopuszczalność ustalania ceny importowanego towaru w późniejszym terminie niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest wadliwa. Treść powyższego przepisu musi być bowiem według skarżącej powiązana z treścią art. 85 § 1 cyt. Kodeksu celnego według którego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego oraz stawek obowiązujących w tym dniu. Powołany przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu jest przepisem prawa materialnego i jako jedyny wskazuje chwilę oceny wartości celnej towaru. Decydująca jest wartość towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a późniejsze - po dacie zgłoszenia - okoliczności skutkujące ewentualnie ustaleniem innej wartości celnej towaru nie mają żadnego wpływu na rzeczywistą wartość celną.

W niniejszej sprawie wartość celna zadeklarowana przez Spółkę w zgłoszeniach celnych odpowiadała obiektywnej wartości w dniu przyjęcia zgłoszeń celnych, bo w tym dniu Spółka nie nabyła prawa do przyznania jej rabatów na podstawie umów z eksporterami o współpracy. W związku z tym nie istniały podstawy do stosowania proceduralnego przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego, ponieważ przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy rzeczywista wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie odpowiada danym podanym w tymże zgłoszeniu. Skoro wartość celna towaru - będąca podstawą wymiaru cła - jest w sposób nieodwracalny związana z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego, to nie jest dopuszczalna -jak uczyniły to organy celne - zmiana tej wartości na skutek okoliczności zaistniałych po tym dniu. Kwestia zapłaty przez kontrahenta zagranicznego tj. eksportera kwoty wynikającej z noty kredytowej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w dacie zgłoszenia celnego prawo do tej kwoty (rabatu) nie istniało, bo według umowy o współpracy prawo do żądania przez skarżącą Spółkę przyznania jej rabatu uzależnione było od poziomu sprzedaży i terminowości dokonywania przez nią płatności. Mianowicie uprawnienie to skarżąca nabywała wtedy, gdy skumulowane zakupy produktów gotowych pod koniec danego miesiąca przekroczyły ilość skumulowanych zakupów określoną w rocznym planie zakupów, który to plan nie był harmonogramem dostaw, a tylko kryterium odniesienia dla uzyskania prawa do rabatu (poszczególne umowy sprzedaży były zawierane na podstawie konkretnych zamówień). Jeśli warunki nabycia prawa do rabatu zostały przez skarżącą Spółkę spełnione to prawo to powstawało ze skutkiem ex nunc i z związku z tym nie miało mocy wstecznej sięgającej dnia dokonania zgłoszeń celnych, przy czym prawo to nie było związane z konkretnym zakupem, ale z przekroczeniem określonego poziomu zamówień -zakupów. Dla uzyskania tego prawa nie miał żadnego znaczenia fakt ciągłości współpracy skarżącej Spółki z eksporterami na tych samych zasadach i korzystania przez nią z rabatów w ubiegłych miesiącach, gdyż nie oznacza to takiego samego prawa w miesiącach kolejnych, skoro jego uzyskanie (nabycie) uzależnione było od spełnienia określony eh-warunków i dopiero po ich spełnieniu eksporter w odrębnym oświadczeniu woli taki rabat przyznawał, a jeśliby tego nie uczynił, to skarżąca Spółka nabywała tylko prawo do żądania przyznania rabatu, a nie "samo" prawo do rabatu. Strony związane były postanowieniami umów o współpracy i określone w nich warunki - między innymi dotyczących rabatów - nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem, a postanowienia te absolutnie nie gwarantowały skarżącej Spółce rabatów już w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca podniosła także, że w niniejszej sprawie organy celne obu instancji przyznały sobie kompetencje prawotwórcze i rozstrzygnięcie oparły na nieistniejących normach prawnych przez przyjęcie, że są uprawnione do ustalenia wartości celnej towarów według stanu z innej chwili niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego i nałożenia na Spółkę obowiązku podania wartości celnej z uwzględnieniem rabatów, które ewentualnie mogły jej być przyznane już po dacie zgłoszenia celnego. Za niezasadne uznała skarżąca Spółka stanowisko organów celnych co do tego, że powinna była złożyć wniosek o zmianę zgłoszenia celnego, bo w dacie dokonania tegoż zgłoszenia Spółka podała prawidłowe dane, a w szczególności rzeczywistą na ten dzień wartość celną towaru. Zarzuciła także, iż rozstrzygnięcie organów celnych jest sprzeczne z przepisami unijnymi i narusza art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego. Przyjęta w przepisach unijnych zasada określania wartości celnej stanowi, iż uwzględnia się tu wartość transakcyjną tj. odpowiadającą cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary; terminy " upust", "rabat", "bonus" nie występują we Wspólnotowym Kodeksie Celnym stąd też sposób uwzględniania takich upustów nie jest jednoznacznie określony w przepisach wspólnotowych i umowach międzynarodowych. Problem upustu o który chodzi w niniejszej sprawie nie był także przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a jedynie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydał opinię dotyczącą problematyki rabatów i opinia ta (Opinia 15.1) dotycząca rabatów ilościowych rozróżnia upusty stosowane przed sprowadzeniem towarów i stosowane po dokonanym imporcie. Według tej Opinii upust przyznany wstecznie na koniec danego okresu - jak w niniejszej sprawie - nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości celnej, bo nie ma on wpływu na ustalenie wartości jednostkowej towarów. Powołując się na prawo europejskie i praktykę jego stosowania skarżąca Spółka podkreśliła, że w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego znane były wyłącznie warunki przyznania rabatu, ale nie wystarczało to do ustalenia czy prawo do żądania udzielenia rabatu będzie Spółce przysługiwało i wobec tego - zgodnie także z Orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - jako chwilę wiążącą dla określenia wartości celnej towaru należy przyjąć chwilę zwolnienia towarów i dopuszczenia ich do obrotu (skarżąca powołała się na wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1991 r. C-79/89, z dnia 6 czerwca 1990 r. C-11/89, z dnia 5 grudnia 2002 r. C-379/00). Podkreśliła także, że organy celne nie mają żadnych podstaw do stosowania arbitralnych i fikcyjnych wartości celnych, a taką wartością jest wartość oparta na nieznanych lub niepewnych elementach. Powołała się również na praktykę Komisji Europejskiej odnośnie opierania się na wartości transakcyjnej, jeśli jest ona znana w chwili importu co w niniejszej sprawie dotyczy ceny należnej czyli ceny sprzedaży określonej przez eksportera.

Skarżąca zarzuciła także, iż na skutek nierozpatrzenia całego materiału dowodowego organy celne wadliwie wyliczyły kwoty korekty wartości celnej, gdyż kwoty tych korekt nie odpowiadają kwocie premii pieniężnej wymienionej w nocie kredytowej, bezzasadnie nie zawiesiły postępowania w związku z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Światową Organizację Celną w przedmiocie wpływu rabatów udzielonych po dniu dokonania zgłoszenia celnego.

W piśmie z dnia 2 grudnia 2004 r. skarżąca Spółka zawarła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na:

1) postępowanie dotyczące prawidłowości (nieprawidłowości) stosowania przez Polskę wobec firm farmaceutycznych "sankcji" za naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych za leki importowane toczące się przed Radą Stowarzyszenia,

2) konieczność wystąpienia przez tut. Sąd na podstawie art. 234 "b" Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu akcesyjnego Polski (i innych krajów) z pytaniem prawnym' do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu:

- w przedmiocie interpretacji art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38) jako podstawy zawieszenia niniejszego postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed Radą Stowarzyszenia,

dopuszczalności zróżnicowania sytuacji prawnej krajowych producentów oraz importerów leków w zakresie stosowania przez nich marży cenowej ze względu na treść przepisów art. 10 ust. 4, art. 25w związku z art. 68, art. 69, art. 28 cyt. Układu Europejskiego i art. 90 cyt. Traktatu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie , przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do dokonanej na rozprawie odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki w przedmiocie zawieszenia postępowania Sąd przede wszystkim zauważa, że przepis art. 125 § 1 p.s.a. nie daje podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż dopuszcza zawieszenie w sytuacji gdy rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a w niniejszym przypadku:

* postępowanie przed Radą Stowarzyszenia prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1-3 w związku z art. 102-104 cyt. Układu Europejskiego nie może być uznane za którekolwiek w powyższym przepisie wymienionych,

* postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości (ETS) - które należałoby uznać za postępowanie sądowe - aktualnie nie toczy się.

Odnosząc się do kwestii kierowania pytania prawnego w przedmiocie "samej dopuszczalności" zawieszenia oraz kwestii merytorycznych, które są lub miałyby być przedmiotem rozstrzygnięcia przez instytucje wspólnotowe podkreślić przede wszystkim należy, że problemy wskazane przez skarżącą Spółkę w przedmiotowym wniosku jako mające istotne znaczenie dla wyrokowania w niniejszej sprawie, w istocie takiego znaczenia nie mają, gdyż pozostają poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonych do tut. Sądu.

Rozstrzygnięcia te dotyczą bowiem wyłącznie kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej importowanego towaru (leków) natomiast Spółka skarżąca we wniosku wskazuje spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący polskich przepisów odnośnie ustalania cen importowanych leków tj. obowiązującego w okresie od 1 maja 2000 r. do 9 kwietnia 2002 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi -Dz.U. Nr 25, poz. 302 (uprzednio tj. od 1 stycznia 1999 r. kwestię tę regulowało rozporządzenie z dnia 21 grudnia 1998 r. - Dz.U. Nr 161, poz. 1080). Powołane wyżej rozporządzenia (niezależnie od ich oceny prawnej) zawierały samodzielną regulację odnośnie - między innymi - stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen na leki importowane, które to regulacje o tyle tylko pozostawały w związku z kwestią wartości celnej, że wskazywały wysokość marży w stosunku do tejże wartości celnej. Przepisy regulujące kwestie wartości celnej zawarte były w Kodeksie celnym i sposób jej ustalenia nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami nakładającymi obowiązek wyliczania w określony sposób marży na leki tj. prawidłowe ustalenie tej wartości jest obowiązkiem importerów, a organy celne uprawnione są do weryfikacji tego ustalenia - bez względu na to do jakich celów ta ustalona wartość zostanie wykorzystana. Stąd też wskazana we wniosku skarżącej Spółki kolejna przesłanka zawieszenia tj. zwrócenie się z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnośnie weryfikacji wartości celnej dla potrzeb krajowych - polskich przepisów regulujących dopuszczalną marżę cenową na leki importowane nie jest uzasadniona, bo weryfikacja wartości celnej przez organy celne dokonywana jest na skutek zaistnienia określonych przyczyn do jej zakwestionowania wymienionych w Kodeksie celnym, a nie na skutek "skutków" jakie w jej wyniku mogą nastąpić dla importera w zakresie ceny - marży stosowanej w kraju na importowane leki.

Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, zgłoszenia celne dokonane w dniach 30 kwietnia 2001 r., 23 maja 2001 r., 29 maja 2001 r. zostały przez organ celny I instancji przyjęte bez zastrzeżeń, a w szczególności bez zastrzeżeń co do wartości celnej towaru (leków) wykazanej zgodnie z ceną podaną w załączonych fakturach wystawionych przez dostawców tj. spółki eksportujące W. S.A., Sh. . Następnie jednak organ I instancji skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, który to przepis upoważnia organ celny do wydania - zarówno z urzędu jak i na wniosek strony - po przyjęciu zgłoszenia celnego decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie określonych elementów zawartych w tymże zgłoszeniu (lit."c"). Podstawą zakwestionowania przez organy celne wartości celnej były noty kredytowe wystawione przez spółki eksportujące w późniejszym czasie. Noty powyższe dotyczyły kwietnia i maja 2001 r. i zawierały wyliczenie za ten okres rabatu ("35% discount"). Wystawianie takich not przewidziane było w umowie z dnia 2 sierpnia 1996 r. i 17 kwietnia 2000 r. zawartej pomiędzy sp. z o.o. Sb. Polska (obecnie S. ), a spółkami eksportującymi, w których - po uwzględnieniu przyjętych nowelizacji - postanowiono, iż strony opracują Roczny Plan Zakupów Produktów Gotowych z wyszczególnieniem wartości zakupów na poszczególne miesiące.

Jeśli zrealizowane skumulowane zakupy dokonane przez skarżącą Spółkę w danym okresie przekroczą określoną wielkość, to wówczas Spółka nabędzie prawo do otrzymania od dostawców premii w wysokości 25% przy przekroczeniu zakupów o mniej niż 5%, w wysokości 30% przy przekroczeniu o 5 do 10% i w wysokości 35% przy przekroczeniu zakupów o ponad 10%. W umowach postanowiono, że premia będzie przekazana za pomocą noty uznaniowej wystawionej przed terminem rozliczeniowym i płatną będzie w terminie rozliczeniowym, a jeśli ze strony skarżącej Spółki wystąpią opóźnienia płatności, to dostawcy zastrzegają sobie prawo do stornowania premii udzielonej na podstawie faktur niezapłaconych w terminie albo prawo do zawieszenia lub zaprzestania oferowania premii z tytułu dalszych dostaw. W odniesieniu do zarzutów skargi w przedmiocie skutków not kredytowych dla ustalenia wartości celnej towaru odnieść się należy do treści art. 23 § 1 cyt. Kodeksu celnego określającego wartość celną jako wartość transakcyjną czyli cenę faktycznie zapłaconą albo należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny; z kolei w § 9 cyt. przepisu zdefiniowano cenę należną lub faktycznie zapłaconą jako całkowitą kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Jako datę miarodajną dla obliczenia należności celnych przywozowych i wielkości stawek według stanu towaru i jego wartości celnej ustawodawca w art. 85 § 1 cyt. Kodeksu wskazał dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Określona w powyższym przepisie przesłanka wymagalności należności celnych związanych z przywozem towaru według stanu "w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego" nie oznacza jednak, że wartość celna jako wartość transakcyjna danego towaru musi i może być ustalona ostatecznie na ten właśnie dzień.

Unormowania zawarte w art. 23 § 1 i § 9 cyt. Kodeksu wskazujące na płatność dokonaną lub mającą być dokonaną oznaczają że obiektywnie wiążąca jest taka wartość celna, która odpowiada cenie rzeczywistej należnej za sprowadzony towar czyli cenie faktycznej jaką importer zapłacił lub ma zapłacić dostawcy - lub na jego korzyść. Wskazanie przez ustawodawcę na płatność nie tylko dokonaną ale także mającą zostać dokonaną uzasadnia przyjęcie, że ustalenie tej ceny - płatności nie jest ustawowo związane z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena transakcyjna jest z reguły skutkiem ustaleń umownych stron i na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego nie musi być ceną ostateczną tj. ceną- płatnością zrealizowaną lub mającą być zrealizowaną.

W niniejszej sprawie wiążące strony umowy (z nowelizacjami) przewidywały -jak wyżej wskazano - prawo do uzyskania przez skarżącą Spółkę upustów cenowych -po spełnieniu określonych warunków, które to warunki obiektywnie mogły być przez skarżącą spełnione dopiero po dokonaniu zgłoszeń celnych, a dopuszczalność cofnięcia tych upustów przewidziano tylko w przypadku nieterminowej płatności i tylko w odniesieniu do płatności wynikającej z konkretnych faktur handlowych. W konkretnym przypadku upusty te zostały udzielone i chociaż nastąpiło to po dacie zgłoszenia celnego, to w ostatecznym wyniku ukształtowały wartość transakcyjną bo o określone kwoty zmniejszyły cenę faktycznie za daną dostawę (i inne dostawy w tym miesiącu) należną - zapłaconą przez skarżącą Spółkę. Okoliczność, że wielkość -wysokość premii (upustu cenowego) mogła być wyliczona dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego wynikała z ustaleń umownych stron i wskazywała na przyjęty sposób jej wyliczenia, jednakże jeśli została wyliczona to niewątpliwie związana była z importem leków przez Spółkę skarżącą od spółek zagranicznych i wskazywała na rzeczywistą wartość transakcyjną tychże leków przedstawionych organowi celnemu w określonym dniu poprzez dokonanie zgłoszeń celnych. Obliczona przez organ I instancji wielkość obniżenia wartości celnej w oparciu o wielkości podane w notach kredytowych nie budzi wątpliwości, skoro w notach tych wskazano upust w wysokości 35% i upust ten w tej wielkości procentowej odniesiono do "pierwotnej" wartości ze zgłoszenia celnego; sposób realizacji premii - upustu jest tylko kwestią techniczno - rachunkową i nie ma wpływu na prawidłowość oceny jego znaczenia dokonanej przez organy celne. W toku postępowania strona skarżąca jako zagadnienie wstępne wskazywała poradę Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu na wartość celną rabatów udzielonych po dacie zgłoszenia celnego. Organy celne uznały, że wniosek w przedmiocie takiego "zagadnienia wstępnego" nie jest uzasadniony i Sąd stanowisko to w pełni podziela.

Organ celny ma z mocy art. 83 cyt. Kodeksu uprawnienie do dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, a ustalenia dokonane między innymi w wyniku takiej kontroli uzasadniają podjęcie przez tenże organ postępowania skutkującego rozstrzygnięciem opartym na art. 65 § 4 pkt. 2 tj. uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a regulacja zawarta w tym przepisie umożliwia "korektę" danych zawartych w zgłoszeniu celnym zarówno wtedy, gdy dane te już w tym momencie tj. momencie zgłoszenia były w jakimś zakresie nieprawidłowe (niezgodne z rzeczywistością), jak i wtedy, gdy już po dacie zgłoszenia zaistniały okoliczności odnoszące się do elementów zgłoszenia, co w szczególności dotyczyć może wartości celnej właśnie ze względu na przytoczoną wyżej definicję tej wartości jako wartości transakcyjnej i swobodę ustaleń stron w tym zakresie.

Uprawnienie do takiej korekty przysługuje także stronie - importerowi i jeśli strona z takiej możliwości tj. "korekty" zgłoszenia nie skorzystała, to uczynił to organ celny, a skoro działa w oparciu o obowiązujący przepis, to nie jest zasadne twierdzenie Spółki skarżącej, iż organy celne przyznały sobie kompetencje w przepisach nieprzewidziane. Jeśli bowiem strony w umowie obowiązującej przez wiele lat ustaliły warunki współpracy, a w szczególności zasady płatności i ustalania ostatecznej ceny tj. zmniejszanie ceny wymienionej w fakturach handlowych poprzez wystawianie not zmniejszających rzeczy wista płatność za towar, to brak podstaw do nieuwzględniania tychże not, skoro przecież -jak już wyżej podniesiono - odnoszą się one do towaru wprowadzonego w określonej wcześniejszej dacie na polski obszar celny.

W ocenie Sądu naprowadzone wyżej okoliczności uzasadniają stanowisko, iż organy celne dokonały prawidłowej interpretacji umów - porozumienia z dnia 2 sierpnia 1996 r. i 17 kwietnia 2000 r. i wpływu przewidzianych w nich "premii" na wartość celną towarów, a w konsekwencji zasadnie uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie podanych w nich wartości celnych.

Nie znajduje Sąd także podstaw do oceny niezgodności działania organów celnych z prawem europejskim, gdy się weźmie pod uwagę, że obowiązujące wówczas przepisy Kodeksu celnego oparte już były na instytucjach w tym prawie funkcjonujących (do czego Polska była zobowiązana na mocy art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego), a naruszenia tych przepisów "krajowych" Sąd się nie dopatrzył, podobnie zresztą jak nie dopatrzył się naruszenia powołanych wyżej przepisów cyt. Układu, których adresatem nie były przecież organy celne lecz ustawodawca krajowy oraz przepisu art. 26 ust. 2 tegoż Układu, bo przecież ustalenie prawidłowej wartości celnej nie jest sposobem - środkiem ograniczenia importu. Na ocenę stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie nie może też mieć wpływu stanowisko prezentowane przez inny organ tj. Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zważywszy na zupełną odmienność regulacji odnośnie podatku dochodowego i ocenę elementów mających wpływ na jego wysokość.

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej Sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonych decyzji, skargi jako nieuzasadnione oddalił w oparciu o przepis art. 151 p.s.a.