Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1796/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 5 ust 1, art 6 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 53 poz 532
law: Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr. [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 2001 r., Nr 28, poz. 319), art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz Dz. U. z 2014 r. poz. 463) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2579/13 decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia M. K. zezwolenia na osiedlenie się postanawia utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organów administracji publicznej.

W dniu 17 sierpnia 2012 r. R. K. wystąpił w imieniu B. K. - przedstawiciela ustawowego małoletniej M. K. (dalej: "pełnomocnik skarżącej") do Wojewody [....] z wnioskiem o udzielenie M.K. zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowy wniosek uzasadniono posiadaniem polskiego pochodzenia. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] orzekł o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na osiedlenie się. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż skarżąca co prawda zadeklarowała posiadanie narodowości polskiej oraz wykazała posiadanie związków z polskością, to jednak nie przedstawiła dokumentów, z których wynikałoby, iż jedno z jego rodziców lub dziadków albo oboje pradziadków było narodowości polskiej, a tym samym nie udokumentowała posiadania polskiego pochodzenia. W ocenie Wojewody [...] nie można uznać przedstawionego z dnia 31 maja 2011 r. "Wypisu z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego o Rejestracji Urodzenia zgodnie z artykułami 126, 133, 135 Kodeksu Rodzinnego [....]" za wiążący, gdyż jest to współcześnie wystawiony dokument, nie dający podstawy do zweryfikowania treści zapisów pierwotnych. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie skarżącej wnioskowanego zezwolenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 32 i art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 2001 r., Nr 28, poz. 319), w zw. z art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2004r., Nr 53, poz. 532 z późn. zm.), a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. 267, ze zm., dalej: "K.p.a."). W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż skarżąca zadeklarowała narodowość polską, wykazała swój związek z polskością poprzez pielęgnowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów oraz udowodniła, że jej babcia jest narodowości polskiej.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję wskazał, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym w dniu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się skarżąca przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wielokrotnej wizy Schengen wydanej w dniu 9 grudnia 2011 r. przez konsula we [...], w celu odwiedzin, z terminem ważności od dnia 21 grudnia 2011 r. do dnia 20 grudnia 2013 r., na czas pobytu 90 dni. Pierwszy wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ww. wizy nastąpił w dniu 9 stycznia 2012 r. Skarżąca ubiega się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na polskie pochodzenie. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w przedmiotowej sprawie pozwala na stwierdzenie, iż skarżąca wykazała swoje związki z polskością. Dlatego też należy zgodzić się z ustaleniami organu I instancji, iż skarżąca spełnia jedną z przesłanek do udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Następnie podał, że w uzasadnieniu wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się wskazano, iż skarżąca: "posiada polskie pochodzenie po babci". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca jest córką B. K., ur. [...] października 1969 r. B. K. jest synem T. K. (z d. [...]) która jest córką M. G. (z d. [...]).

Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji wynika, iż pełnomocnik skarżącej w celu udokumentowania posiadania przez nią polskiego pochodzenia do akt sprawy złożył:

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem wraz z tłumaczeniem na język polski kopię aktu urodzenia skarżącej (w akcie urodzenia wskazano [...] obywatelstwo rodziców skarżącej),

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem, przetłumaczoną na język polski kopię zaświadczenia o zawarciu w dniu [...] stycznia 1939 r. związku małżeńskiego przez pradziadków skarżącej, tj. M. M. (c. B.), lat 27 (narodowość: [...]) i A. G. (s. F.), lat 22 (narodowość: [...]). Zaświadczenie wystawiono na dzień 5 sierpnia 1966 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem wraz z tłumaczeniem na język polski kopię świadectwa urodzenia ojca skarżącej – B. K., ur. [...] października 1969 r. Zapisu w księdze rejestracji aktów urodzenia dokonano w dniu [...] grudnia 1969 r. Z informacji o rodzicach B. K. (dziadkach skarżącej) wynika, iż: ojciec – N. K. (s. M., narodowość: [...]), matka – T. K. (c. A., narodowość: [....]). Dokument wystawiono w dniu 11 grudnia 1969 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem, przetłumaczoną na język polski kopię Wypisu Nr [....] z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o rejestracji urodzenia babci skarżącej – T. G. (c. A.), ur. [...] lutego 1940 r. (miejsce urodzenia: [...], obwód [....] i, powiat [...], wieś [...]). Z informacji o rodzicach T. G. (pradziadkach skarżącej) wynika, iż: ojciec – G. A. (s. F., narodowość [...]); matka: G.M. (c. B., narodowość: [...]). Dokument wydano na prośbę ojca skarżącej. Zgodnie z ww. dokumentem wypis sporządzono w dniu 31 maja 2011 r., zaś wpisu do akt dokonano w dniu 29 czerwca 1957 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię Wyciągu Nr [...] z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o państwowej rejestracji urodzenia ojca skarżącej B. K., ur. [...] października 1969 r. (miejsce urodzenia: [...]). Z informacji o rodzicach B. K. (dziadkach skarżącej) wynika, iż: ojciec – M. K. (s. M., narodowość [...]); matka: T. K., (c. A., narodowość: [...]). Dokument wydano na prośbę ojca skarżącej. Zgodnie z ww. dokumentem wyciąg sporządzono w dniu 10 sierpnia 2012 r., zaś wpisu do akt dokonano w dniu 20 listopada 2010 r.

Zważywszy na charakter prowadzonego postępowania, organ odwoławczy uznał za zasadne uwzględnienie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się ojcu skarżącej, wobec którego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o udzieleniu ww. zezwolenia w trybie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym przedmiotowego postępowania.

Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ojcu skarżącej wynika, iż B. K. w celu udokumentowania posiadania polskiego pochodzenia do akt sprawy dołączył:

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem, wraz z tłumaczeniem na język polski kopię zaświadczenia o zawarciu w dniu [...] stycznia 1939 r. związku małżeńskiego przez dziadków B. K. – M. M. (c. B.), lat 27 (narodowość: [...]) i Pana A. G. (s. F.), lat 22 (narodowość: [...]). Zaświadczenie wystawiono w dniu 5 sierpnia 1966 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem, wraz z tłumaczeniem na język polski kopię Wypisu Nr [...] z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o rejestracji urodzenia matki B. K. – T. G. (c. A.), ur. [...] lutego 1940 r. (miejsce urodzenia: [...], obwód [...], powiat [...], wieś [...]). Z informacji o rodzicach T. G. (dziadkach B.K.) wynika, iż: ojciec – G. A. (s. F., narodowość [...]); matka: G. M.(c. B., narodowość: [...]). Dokument wydano na prośbę B.K.. Zgodnie z ww. dokumentem wypis sporządzono w dniu 31 maja 2011 r., zaś wpisu do akt dokonano w dniu 29 czerwca 1957 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem, wraz z tłumaczeniem na język polski, kopię aktu małżeństwa rodziców B. K. – M. K., ur. w 1937 r. (s. M., narodowość: [...]) i T. G., ur. 1940 r. (c. A., narodowość: [...], miejsce urodzenia: wieś [...]. powiatu obwodu [...]). Małżeństwo zarejestrowano w dniu 21 października 1962 r.,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem wraz z tłumaczeniem na język polski kopię świadectwa urodzenia matki B. K. – T. G., ur. [...] lutego 1940 r. W rubrykach dotyczących rodziców T. G. brak jest informacji o ich obywatelstwie,

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem wraz z tłumaczeniem na język polski kopię świadectwa urodzenia B. K., ur. [...] października 1969 r. Zapisu w księdze rejestracji aktów urodzenia dokonano w dniu 11 grudnia 1969 r. Z informacji o rodzicach B. K. wynika, iż: ojciec – N. K.(s. M., narodowość: [...]), matka – T. K. (c. A., narodowość: [...]). Dokument wystawiono w dniu 11 grudnia 1969 r.

Mając na uwadze postanowienia art. 10 i art. 81 K.p.a., pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. organ odwoławczy poinformował pełnomocnika skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, uzupełnieniu złożonego wniosku oraz złożeniu oświadczenia do protokołu. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, iż podtrzymuje zarzuty zawarte w przedmiotowym odwołaniu w sprawie udzielenia skarżącej zezwolenia na osiedlenie się. W ww. piśmie powołano się na pozytywne rozstrzygnięcie wydane w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ojcu skarżącej. Powołując się na treść art. 15 umowy o pomocy prawnej i stosunkach prawnych zawartej pomiędzy Polską a [...] dnia 24 maja 1993 r. podniósł, iż organ administracji winien był uznać dokumenty – wyciągi – wydane przez [...] Państwowy Rejestr Aktów Stanu Cywilnego, potwierdzające posiadanie narodowości polskiej przez babcię skarżącej i w oparciu o powyższe dokumenty oraz inne przesłanki zobowiązany był wydać skarżącej decyzję o udzieleniu zgody na osiedlenie się na terytorium RP. Podał, że przedmiotowe wyciągi były dotychczas bez zastrzeżeń uznawane za dokumenty potwierdzające narodowość polską. Uprzedzając ewentualne żądanie organu odwoławczego dotyczącego dostarczenia dokumentów opatrzonych klauzulą apostille powołując się na treść art. 15 ww. umowy podkreślił, iż taka klauzula nie jest wymagana w odniesieniu do dokumentów wydawanych przez [...]. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej uzupełnił akta sprawy o kopię wraz z tłumaczeniem na język polski pisma Ministerstwa Sprawiedliwości [...]– Oddział Rejestracji Państwowej Aktów Stanu Cywilnego [...] Rejonowego Urzędu Ministerstwa Sprawiedliwości w Mieście [...]. W ww. piśmie wskazano, iż do kompetencji organów rejestracji państwowej aktów stanu cywilnego nie należy wydawanie kopii aktowych zapisów obywateli. Ww. dokument został wydany w sprawie innego cudzoziemca, wobec którego również toczyło się postępowanie administracyjne o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na posiadanie polskiego pochodzenia.

Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. organ odwoławczy wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania oryginału lub potwierdzonej urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów o charakterze źródłowym, potwierdzających posiadanie przez przodków skarżącej narodowości polskiej lub obywatelstwa polskiego, a z dokumentów potwierdzających, iż jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej lub posiadało obywatelstwo polskie (wraz z ich apostille oraz tłumaczeniem ich i apostille na język polski).

W odpowiedzi na powyższe w dniu 22 sierpnia 2013 r. uzupełniono akta sprawy o znajdującą się już w aktach sprawy kopię wraz z tłumaczeniem na język polski zaświadczenia o zawarciu w dniu [....] stycznia 1939 r. związku małżeńskiego przez pradziadków skarżącej – M. M. (narodowość: [...]) i A. G. (narodowość: [...]). Zaświadczenie wystawiono na dzień 5 sierpnia 1966 r.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, iż w jego ocenie materiały przedstawione w sprawie są w pełni wystarczające do udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia. Podniósł, iż jedynym dokumentem źródłowym, którym dysponuje skarżąca jest zaświadczenie nr 013213 o zawarciu związku małżeńskiego pomiędzy A. G. oraz M. M., tj. babcią skarżącej. W jego ocenie istotne informacje, potwierdzające narodowość polską antenatów skarżącej wynikają z całokształtu dokumentacji znajdującej się u Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dalszej części pisma powołując się na treść art. 15 umowy o pomocy prawnej i stosunkach prawnych zawartej pomiędzy Polską a [...] [...] maja 1993 r. oraz art. 3 Konwencji znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzonej w Hadze 5 października 1961 r. (Dz. U. z 2005r., Nr 112, poz. 938) podniósł, iż brak jest podstawy prawnej do żądania klauzuli apostille na dokumentach wystawionych przez urzędy [...]. Stwierdził, że ewentualne wątpliwości w kwestii stosowania bądź niestosowania apostille w odniesieniu do dokumentów wystawionych przez władze Republiki [...] winien rozstrzygnąć Departament Prawno – Traktatowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto w ww. piśmie podniósł, iż ojciec skarżącej w 2012 r. otrzymał od Wojewody [...] zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie polskiego pochodzenia, posiadanego po swojej babci, będącej zarazem prababcią skarżącej. Do sprawy ojca skarżącej, B. K. został również przedłożony dokument, stwierdzający narodowość polską matki B. K., M. G., tj. wypis z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego. Dokument ten został wystawiony przez Miejski Oddział Rejestracji Państwowej Aktów Stanu Cywilnego we [...]. Przedmiotowy dokument potwierdza posiadanie narodowości polskiej przez babcię skarżącej, M. G.. W trakcie ww. postępowania organy administracji publicznej nie kwestionowały ww. dokumentu na potwierdzenie posiadania polskiego pochodzenia przez ojca skarżącej.

Organ odwoławczy odnosząc się do powyższego wyjaśnił, iż zarówno Polska, jak i [...], której obywatelem jest skarżąca są stronami międzynarodowej Konwencji znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzonej w Hadze 5 października 1961 r. Zgodnie z art. 1 powołanej Konwencji ma ona zastosowanie do dokumentów urzędowych, które zostały sporządzone na terytorium jednego z Umawiających się Państw i które mają być przedłożone na terytorium innego Umawiającego się Państwa.

Wyjaśnił że apostille jest rodzajem zaświadczenia, na podstawie którego dokumenty urzędowe wydane na terytorium danego państwa będącego stroną międzynarodowej Konwencji znoszącej wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzonej w Hadze 5 października 1961 r. są respektowane na terytorium innego państwa będącego stroną tejże konwencji.

Zgodnie z art. 15 umowy między Rzecząpospolitą Polską a [...] o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych sporządzonej w [...] [...] maja 1993 r. dokumenty, które sporządził lub uwierzytelnił właściwy organ jednej z Umawiających się Stron, opatrzone pieczęcią urzędową i podpisem osoby uprawnionej, posiadają moc na terytorium drugiej Umawiającej się Strony bez potrzeby legalizacji. Dotyczy to także odpisów i tłumaczeń dokumentów, które uwierzytelnił właściwy organ (ust. 1). Dokumenty, które na terytorium jednej z Umawiających się Stron traktowane są jako dokumenty urzędowe, uważane są za takie również na terytorium drugiej Umawiającej się Strony (ust. 2).

Organ argumentował, że powyższa umowa dotyczy spraw cywilnych i karnych, nie ma zatem zastosowania w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się, które jest postępowaniem administracyjnym. Dlatego też zarzut pełnomocnika skarżącej w powyższej kwestii jest niezasadny.

Organ odwoławczy stwierdził, że szczegółowa analiza akt sprawy wykazała, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o udzieleniu ojcu skarżącej zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ww. decyzja została wydana w oparciu o potwierdzoną za zgodność z oryginałem, wraz z tłumaczeniem na język polski kopię zaświadczenia o zawarciu w dniu [...] stycznia 1939 r. związku małżeńskiego przez dziadków B. K. – M.M. (narodowość: [...]) i A. G. (narodowość: [...]). Zaświadczenie wystawiono w dniu 5 sierpnia 1966 r. Jest to jedyny dokument źródłowy w sprawie skarżącej. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, należy stwierdzić, iż w sprawie skarżącej udokumentowano, iż jedynie jej prababcia (babcia B. K.) posiadała narodowość polską, a tym samym nie wypełniła ona wymogu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, gdyż w sprawie nie przedstawiono dokumentów potwierdzających, iż co najmniej jedno z jego rodziców, albo dziadków lub dwoje pradziadków posiadało polską narodowość.

W celu udokumentowania posiadania przez skarżącą polskiego pochodzenia dołączono do akt sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem wyciągi z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego Obywateli o rejestracji urodzenia: babci skarżącej – T. K. z d. G.(c. A.), ur. [...] lutego 1940 r. (z ww. wyciągu wynika [...] narodowość prababki skarżącej – G. M.); ojca skarżącej – B. K., ur. [...] października 1969 r. Z ww. wyciągu wynika, iż matka B. K. (tj. babcia skarżącej) – T. K. posiadała narodowość [...].

Szczegółowa analiza akt sprawy wykazała, iż ww. wyciąg, w którym wskazano na polską narodowość babci skarżącej – T. K. stoi w sprzeczności z dokumentacją zgromadzoną w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się ojcu skarżącej, w której to dokumentacji ze wszystkich aktów stanu cywilnego (kopia aktu małżeństwa rodziców B.K.; kopia świadectwa urodzenia B. K.), które nie są współcześnie wydanymi wyciągami, jednoznacznie wynika, iż babcia skarżącej – T. K. posiadała narodowość [...].

Ponadto organ stwierdził, iż ww. wyciągi, jako wydane współcześnie – w 2011 r. i 2012 r. w świetle art. 6 ustawy o repatriacji nie mogą stanowić dowodu posiadania polskiego pochodzenia przez stronę. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż strona wykazała posiadanie przez jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków narodowości, poprzez dołączenie dokumentów spełniających kryteria art. 6 ustawy o repatriacji.

Odnosząc się do treści przedmiotowego odwołania wskazał, iż sama deklaracja dotycząca posiadania polskiego pochodzenia nie jest wystarczająca do ustalenia tej przesłanki. Nie bez znaczenia jest fakt, że stosowany w sprawie art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uzależnia stwierdzenie tego pochodzenia zgodnie z ustawą. Zatem chodzi tu o ustawę polską w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, z czego wynika, że organami uprawnionymi do stwierdzenia polskiego pochodzenia są wyłącznie polskie organy władzy publicznej. Organ prowadzący postępowanie stosując w tym przypadku art. 5 i art. 6 ustawy o repatriacji dokonując oceny przedłożonych dokumentów musi mieć na uwadze kto i kiedy je wydał oraz czy ich treść odnosi się do przeszłości, w której to przeszłości odpowiednio wskazany przodek był narodowości polskiej.

Organ powołując się na powyższe ustalenia stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby posiadała polskie pochodzenie, gdyż nie dołączyła dokumentów o charakterze źródłowym stwierdzających, iż co najmniej jedno z jej rodziców, albo dziadków lub dwoje pradziadków posiadało polską narodowość, a zatem organ, udzielając w tym stanie rzeczy wnioskowanego zezwolenia - które jest bezterminową formą legalizacją pobytu na terytorium Polski - naruszyłby obowiązujące przepisy prawa.

Ponadto odnosząc się do wydawania przez organ I instancji pozytywnych rozstrzygnięć w sprawie zezwolenia na osiedlenie się w trybie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o współczesne dokumenty m.in. wyciągi z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego wyjaśnił, iż decyzje wydane w przeszłości przez organ administracyjny nie stanowią źródła prawa, a tym samym nie mogą być wiążące w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy z urzędu stwierdził, iż wobec skarżącej nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na osiedlenie się na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach.

Na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2013 r. M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który po rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2579/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem przedstawionego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wyroku Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Jednocześnie Sąd nakazał zbadać przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, czy nowy dokument przedstawiony przez stronę daje podstawę do zweryfikowania treści zapisów pierwotnych i czy stanowi dowód na potwierdzenie narodowości polskiej cudzoziemki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., stwierdzając brak wykazania przez M. K. polskiego pochodzenia, ponieważ udokumentowała posiadanie narodowości polskiej jedynie przez prababcię M. G. zd. M.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedstawiony przez M. K. nowy dokument w postaci wyroku Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nie stanowi podstawy do zweryfikowania treści zapisów pierwotnych oraz nie stanowi dowodu potwierdzającego polskie pochodzenie cudzoziemki.

Organ zwrócił uwagę na fakt, że Sąd Rejonowy we [...] zobowiązał Wydział Państwowej Rejestracji Aktów Stanu Cywilnego Służby Rejestracyjnej przy Miejskim Urzędzie Sprawiedliwości we [...] do wprowadzenia zmiany w zapisach w akcie urodzenia B. K. przez zmianę wpisu w rubryce dotyczącej narodowości T. K. z "[...]" na "[...]". Stało się to w wyniku żądania B. K., który dowodził w postępowaniu sądowym, że jego matka była narodowości polskiej. Wynikało to z faktu, że T. K. z d. G. wychowywała się w rodzinie swojej matki, która była Polką, była parafianką kościoła rzymsko-katolickiego, w którym została ochrzczona, kultywowała polskie zwyczaje i obrzędy, swobodnie władała językiem polskim. Natomiast T.K. podała, że w trakcie rejestracji aktu urodzenia syna nie przywiązywała wagi do omyłkowego wypełniania rubryki dotyczącej jej narodowości, ponieważ nie wiedziała, że w przyszłości będzie to miało wpływ na uprawnienia rodziny syna. Na tej podstawie Sąd Rejonowy we [...] uwzględnił powództwo B. K. i nakazał zmiany zapisu w akcie urodzenia.

Organ stwierdził, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się dwa dokumenty o charakterze źródłowym, które wskazują na [...] narodowość T. K. - babci wnioskodawczyni. Pierwszym z nich jest akt urodzenia B. K. sporządzony w dniu [...] grudnia 1969 r. nr [...] natomiast drugim jest akt małżeństwa T. K., z d. G. wystawiony w dniu [...] października 1962 r. nr [...]. W obu tych dokumentach wskazano [...] narodowość T. K.. Okoliczność ta koliduje z twierdzeniem B. K. i T. K., iż zapis o [...] narodowości T. K. dokonany w akcie urodzenia B. K. dokonano omyłkowo, natomiast uzasadnia to przypuszczenie, że T. K. celowo zadeklarowała w obu tych dokumentach [....] narodowość, zgodnie ze swoim poczuciem przynależności do narodu [...], a obecna chęć zmiany tego zapisu jest podyktowana wyłącznie chęcią umożliwienia rodzinie syna uzyskania określonych przywilejów z tego tytułu. Nie bez znaczenia dla oceny tego dokumentu jest też fakt, że B. K. w toku postępowania zakończonego udzieleniem mu zezwolenia na osiedlenie się decyzją Wojewody [...] nr [...] powoływał się na narodowość polską jedynie swojej babki (prababci skarżącej) i nie wspominał wówczas o polskiej narodowości również swojej matki.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że cudzoziemka nie wykazała polskiego pochodzenia rozumianego jako pochodzenie od konkretnych osób narodowości polskiej zgodnie z wymogiem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i w związku z powyższym zasadne było odmówienie skarżącej zezwolenia na osiedlenie się.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła powyższej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenie art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z art. 5 i 6 ustawy o repatriacji oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza także art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy jak również poprzez naruszenie słusznego interesu strony. Ponadto jest sprzecza z treścią art. 75 § 1 K.p.a. i została wydana z naruszeniem zasad określonych w art. 6 i art. 8 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania, co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie.

Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi skarżącej w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2579/13.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym orzeczeniu i ocenić, czy organy uwzględniły je przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Jak przedstawiono wcześniej, wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając podjętą w sprawie decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. zalecił organom przy ponownym rozpoznaniu sprawy ocenę wyroku Sądu Rejonowego we [...] (opatrzony datą 13 lipca 2012 r.), potwierdzającego posiadanie narodowości polskiej przez babkę skarżącej – T. K., córkę A., pod kątem tego czy daje on podstawy do zweryfikowania treści zapisów pierwotnych i czy stanowi dowód na potwierdzenie narodowości polskiej cudzoziemki. Jednocześnie Sąd wskazał, że "Co do oceny przedłożonych materiałów w kontekście zachowania przez skarżącą wymogów art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji stwierdzić należy, że na aprobatę zasługuje twierdzenie organu, że skarżąca nie udokumentowała jednoznacznie polskiego pochodzenia przodków, gdyż nie nadesłała dokumentów, w wystarczający sposób wskazujących na polską narodowość lub obywatelstwo jej przodków.

Na aprobatę zasługuje twierdzenie organu, że w sprawie udokumentowano jedynie, iż prababcia skarżącej (babcia B. K. posiadała narodowość polską, a tym samym skarżąca nie wypełniła wymogu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, gdyż w sprawie nie przedstawiono dokumentów potwierdzających, iż co najmniej jedno z jego rodziców, albo dziadków lub dwoje pradziadków posiadało polską narodowość."

Analizując podjęte w przedmiotowej sprawie decyzje w kontekście przytoczonych wyżej przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z ww. wyroku stwierdzić należy, iż organ prawidłowo wykonał zalecenia Sądu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ administracyjny dokonał szczegółowej analizy tego dokumentu z uwzględnieniem pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie postępowania, oraz szczegółowo wyjaśnił dlaczego nie widzi podstaw do postawienia wyżej treści tego dokumentu wskazującego na narodowość polską pani T. K., ponad znajdujące się w aktach dwa dokumenty źródłowe stwierdzające narodowość [...] tej samej osoby.

Zgodnie z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP osoba, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Zatem przepis ten ustanawia dla osób, których polskie pochodzenie zostało formalnie, tj. zgodnie z ustawą stwierdzone, prawo podmiotowe do osiedlenia się na terytorium Polski, przy czym, z treści tego przepisu wynika wyraźnie konieczność ustawowej regulacji mechanizmu stwierdzania polskiego pochodzenia osób ubiegających się o prawo pobytu w Polsce. Należy też zaznaczyć, że przepis ten nie zawiera żadnej regulacji, co do trybu dochodzenia owego konstytucyjnie gwarantowanego prawa. Dlatego zasadne jest przyjęcie, co prawidłowo uczyniły organy, że to na podstawie art. 52 ust. 5 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji R.P, którą to ustawę zasadniczą należy zastosować bezpośrednio, osoba której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą ma prawo podmiotowe do domagania się od władz publicznych udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Ponieważ ustawa zasadnicza nie zawiera szczegółowych mechanizmów pozwalających na realizację tego praw podmiotowego należy posiłkować się trybem wydawania zezwoleń na osiedlenie się przewidzianym w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 532 z późn. zm.), która jako jedyna zawiera definicję "osoby polskiego pochodzenia".

Pozycję prawną osoby, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą wyznaczają obowiązki i uprawnienia. Występują one zarówno po stronie organu, jak i cudzoziemca. Obowiązek prawny cudzoziemca, który zgodnie z ustawą, chce się osiedlić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe sprowadza się do wykazania polskiego pochodzenia. Niezastosowanie się do nakazu wykazania polskiego pochodzenia wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Osoba, która chce się osiedlić na stałe powinna zachowywać się zgodnie z wymogami treści obowiązku, lecz także w celu zaspokojenia uznanych przez prawo własnych interesów wynikających z jej prawa podmiotowego, gwarantującego jej prawo do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Osoba, która wykazała, że ma polskie pochodzenie może domagać się wypełnienia przez organy administracji obowiązków w zakresie przyznania stronie określonych praw. Żądając wypełnienia obowiązku, musi mieć do tego podstawę prawną. Dla osoby ubiegającej się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się taką podstawą prawną jest art. 52 ust. 5 Konstytucji RP. W ramach instytucji prawnej osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe mamy do czynienia z przeplataniem się wzajemnym praw i obowiązków organów administracji i cudzoziemca.

aka sytuacja daje osobie, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą uprawnienie do domagania się od władz publicznych zapewnienia realizacji prawa do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. W takim znaczeniu możemy mówić też o realizacji prawa do osiedlenia się na stałe i wypełnianiu obowiązków organów administracji z tym związanych. Powołane wyżej normy prawne Konstytucji RP oraz ustaw zwykłych powinny stymulować proces wypełniania obowiązku zapewnienia prawa do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia uznaje się m.in. osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:

1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej;

2) wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Warunek określony w ust. 1 pkt 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy właściwej wykładni art. 6 ustawy o repatriacji, tzn. czy dokumenty wytworzone w istocie przez organy innego państwa tj. [...] mogą stanowić podstawę ustaleń, co do narodowości osób, w kontekście ich polskiej narodowości. Analiza treści normatywnej zdania wstępnego art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji prowadzi do jednoznacznego wniosku że wolą prawodawcy było przypisanie mocy dowodowej wyłącznie dokumentom wytworzonym przez władze polskie (państwowe lub kościelne) oraz władze byłego [...]. Użyte w tym zdaniu sformułowanie w szczególności dotyczy wyłącznie rodzajów dokumentów. Wśród dokumentów mogących być dowodem polskiego pochodzenia wymieniono m.in. akty stanu cywilnego (pkt 2). Oznacza to jasno, że wolą prawodawcy było, aby za znaczące uznać akty stanu cywilnego dotyczące urodzenia wytworzone przez władze polskie bądź byłego [...]. Nie sposób jednocześnie wykluczyć, że wolą prawodawcy było właśnie ograniczenie przywilejów związanych z polskim pochodzeniem do osób, które pomimo sytemu represyjnego (o ile był taki w istocie w całym [...] przez cały czas istniał w stosunku do mniejszości) przyznawały się do polskiego pochodzenia, co było zewnętrznie odzwierciedlone poprzez przypisywanie należytej wagi, aby stosowne dane o ich narodowości (czy ich dzieci) były zamieszczane w dokumentach urzędowych.

Nie zmienia tej oceny treść normatywna art. 6 ust. 2, gdzie dopuszczono przywoływanie innych dokumentów. Chodzi bowiem o dokumenty innego rodzaju niż wskazane w ust. 1, a dotyczące stricte represjonowaniu za narodowość. W innym przepadku nie miałaby sensu zamieszczanie zdania wstępnego w ust. 1. Zastosowanie konstrukcji znaczeniowej, którą jednoznacznie ogranicza się katalog środków dowodowych (art. 6 ust. 1 zdanie wstępne) po to tylko, aby w kolejnym przepisie (ust. 2) wskazać na nieograniczoną możliwość dopuszczenia innych dowodów trudno przypisać racjonalnemu prawodawcy.

Wobec wskazanych uwarunkowań, trafnie ocenił organ administracji, że akt stanu cywilnego uzupełniony w kwestii kluczowej (narodowości babki skarżącej) przez organ innego państwa niż byłe [...] (Sąd Rejonowy we [...]) nie może stanowić dowodu polskiego pochodzenia, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o reparacji, a przepisy tego aktu w kwestii ustalania, kto może być określony mianem osoby polskiego pochodzenia mają zastosowanie w sprawie wprost. Należy podkreślić, co zauważa również organ administracji, że postępowanie przed [....] sądem oparte było na przeprowadzeniu dowodów (ze świadków, dokumentów prywatnych) innych niż wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy. Oznacza to obejście zarówno reguł dowodowych wskazanych w ustawie jak i naruszałoby kompetencje suwerennego państwa (Polski) do oceny przez jego organy, kto ma uzyskać szczególny status uprawniający m.in. do osiedlenia.

W ocenie Sądu, dołączony przez stronę wyrok sądu [...], wydany w oparciu o tamtejsze regulacje prawne nie stanowi dowodu na posiadanie polskiego pochodzenia przez panią M. K.. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, iż strona wykazała posiadanie przez jej babkę - panią T.K., polskiej narodowości, poprzez dołączenie dokumentów o charakterze źródłowym, spełniających kryteria art. 6 ustawy o repatriacji.

Nie trafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i odniesienia do zarzutów stron. Organ odwoławczy wskazał, jakie były rodzaje zrzutów oraz odniósł się do nich w zwięzły sposób. Okoliczność, że Strona nie jest usatysfakcjonowana ze stanowiska organu nie oznacza, że argumentacja jej nie została wnikliwie rozważona. Jednak w danym przypadku jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Należy dodatkowo podkreślić, że nie doniesienie się do zarzutów stanowi istotne naruszanie przepisów postępowania jedynie, gdy dotyczy to kwestii, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co w danym przypadku nie miało miejsca.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.