Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2442/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 70 par. 6 pkt 1, art. 70c
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego M. O., na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2009 r. i od października do grudnia 2009 r. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2015 r., nr [...], dokonał skutecznego zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego przysługującego zobowiązanemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Wnioskiem z dnia 11 maja 2015 r. zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2009 r. z uwagi na wygaśnięcie obowiązku objętego egzekucją na skutek przedawnienia, a także o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

W uzasadnieniu zgłoszonego żądania zobowiązany podniósł, że należności określone w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., która stanowiła podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych, przypadały w 2009 r. Zobowiązania te, zdaniem wnioskodawcy, przedawniły się z dniem 31 grudnia 2014 r. Jednocześnie zobowiązany stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło żadne zdarzenie powodujące przerwanie bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego nastąpiło w lutym 2015 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia 22 maja 2015 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie. W piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wniósł o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego w zakresie podatku od towarów i usług za 2009 r. w związku z wymagalnością ww. zobowiązań.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...].

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."). W szczególności wskazano, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2009 r. nie uległo przedawnieniu, albowiem w dniu 4 listopada 2014 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, dotyczące tych zaległości. Jednocześnie zaznaczono, że o wszczęciu postępowania karnoskarbowego zobowiązany został zawiadomiony przed upływem terminu przedawnienia, a więc w sprawie miał zastosowanie przepis art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - w skrócie: O.p."), zgodnie z którym w takich okolicznościach bieg terminu przedawnienia zobowiązania ulega zawieszeniu.

W zażaleniu z dnia 6 lipca 2015 r. zobowiązany wniósł o zmianę powyższego postanowienia, tj. o umorzenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

- art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p.

b) błąd w zakresie ustaleń stanu faktycznego, tj. ustalenie, że w odniesieniu do zobowiązań podatkowych zobowiązanego za okresy od stycznia do listopada 2009 r. doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany podniósł, że nie został skutecznie poinformowany o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do listopada 2009 r., co zgodnie z art. 70 § 6 pkt. 1 O.p., warunkuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Opierając się na treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, zobowiązany stwierdził, iż otrzymane przez niego pisma od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. (z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...]) oraz od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (z dnia 20 listopada 2014 r., nr [...]) nie spowodowały zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie żalącego się, skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia wywiera uzyskanie informacji przez podatnika o wszczętym postępowaniu karnym skarbowym, które następuje dopiero na etapie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu egzekucyjnego zawarte w zaskarżonym postanowieniu i stwierdził, że w sprawie nie ziściła się przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., albowiem w odniesieniu do należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia, z uwagi na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Wskazano, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. pismem z dnia 18 listopada 2014 r., nr [...], poinformował wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]) o wszczęciu w dniu 4 listopada 2014 r. postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe, w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja 2009 r. i od października do grudnia 2009 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 70c O.p., pismem z dnia 20 listopada 2014 r., nr [...], zawiadomił podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. okresy, na skutek wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o wykroczenie/przestępstwo skarbowe. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 8 grudnia 2014 r.

Odnosząc się natomiast do powołanego przez zobowiązanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. o sygn. akt P 30/11, organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie to zapadło w czasie obowiązywania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu innym niż obecnie. Ponadto podkreślono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], realizując obowiązek wynikający w treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p., postąpił prawidłowo kierując do zobowiązanego pismo z dnia 20 listopada 2014 r., nr [...], informujące o zawieszeniu w dniu 4 listopada 2014 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do maja 2009 r. i od października do grudnia 2009 r., na skutek wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o wykrocznie/przestępstwo skarbowe. Zaznaczono przy tym, że pismo to zostało odebrane przez zobowiązanego w dniu 8 grudnia 2014 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia ww. zobowiązań.

W skardze z dnia 25 listopada 2015 r. złożonej do WSA w Poznaniu M. O., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenia powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotne znaczenie na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. poprzez uznanie, że dochodzone w postępowaniu zaległości nie przedawniły się, ponieważ doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia,

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zakresie, w jakim postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone, mimo przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy przypadające w 2009 r.

2) błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie, w jakim stwierdzono zaistnienie przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, tj. powiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe w zakresie zaległości podatkowych za okresy 2009 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację podniesioną uprzednio w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W przekonaniu autora skargi, w sprawie nie doszło do zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe związane ze zobowiązaniami za okresy przypadające w 2009 r., których termin przedawnienia upływał z końcem 2014 r., a w rezultacie do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy umorzenia prowadzonego względem skarżącego postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę umorzenia skarżący wskazał art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a., powołując się na fakt wygaśnięcia egzekwowanych zaległości podatkowych na skutek upływu terminu przedawnienia. Sporną kwestią jest zagadnienie skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Na wstępie należy wyjaśnić, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Zaznaczyć także należy, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne lub fakultatywne. W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W przypadkach, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 3 u.p.e.a.).

Należy także zaznaczyć, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. W związku z tym należy wskazać, że organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne, jeśli uzyska informację z jakiegokolwiek źródła o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 7105/98, LEX nr 46237).

Organ egzekucyjny po dokonaniu stosownych ustaleń nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie postepowania, albowiem uznał, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe), o którym skarżący został skutecznie zawiadomiony w trybie art. 70c O.p. Organ egzekucyjny ustalił w szczególności, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] pismem z dnia 20 listopada 2014 r. zawiadomił skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres 01-05/2009 i 10-12/2009, na skutek wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe. Organ egzekucyjny ustalił ponadto, że ww. postępowanie przygotowawcze (nr [...]) zostało wszczęte w dniu 4 listopada 2014 r.

W ocenie Sądu stanowisko organu egzekucyjnego jest prawidłowe, a przeciwna argumentacja zawarta w skardze nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przede wszystkim ocena skutków doręczenia skarżącemu zawiadomienia w trybie art. 70c O.p., w kontekście jego świadomości, że termin przedawnienia uległ zawieszeniu. Stosownie do postanowień tego przepisu, organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Konieczne jest w tym miejscu wskazanie, że aktualna treść wyżej wymienionego przepisu jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 (dostępny pod adresem http://otk.trybunal.gov.pl/orzeczenia/otk.htm). W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Analiza sentencji wyżej wskazanego orzeczenia TK prowadzi do wniosku, że wyrok ten jest wyrokiem interpretacyjnym, jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie, z tego typu wyroków wynika zakaz interpretacji przepisu, który mógłby doprowadzić do jego odczytania i zastosowania w sposób sprzeczny z sentencją wyroku TK (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 sygn. akt I FSK 481/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Cechą wyroku interpretacyjnego czy też zakresowego jest to, że wyrok ten nie pozbawia domniemania konstytucyjności całego przepisu prawnego, do którego się odnosi. W takim przypadku wyrok TK pozbawia domniemania konstytucyjności jedynie określony wariant interpretacyjny danego przepisu.

Mając na uwadze powyższy charakter omawianego wyroku TK nie można stwierdzić, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. utracił moc obowiązującą. Wyrok TK nie ma również charakteru prawotwórczego, a jedynie – jak wskazano to już powyżej – charakter interpretacyjny. Zaznaczyć również warto, że przepis ten interpretowany zgodnie z zasadami wykładni literalnej stanowi, iż zdarzeniem prawnym powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Nie jest natomiast takim zdarzeniem przedstawienie zarzutów określonej osobie i związane z tym przejście postępowania przygotowawczego z fazy in rem w fazę in personam (wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I GSK 1116/09, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z tezami wyroku TK z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 warunkiem konstytucyjności przepisów przewidujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest taka ich interpretacja, która dla skuteczności owego zawieszenia wymaga, by po stronie podatnika istniała świadomość tego, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w podstawowym okresie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p. W swoim orzeczeniu TK w sposób dobitny stwierdził, że z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. W świetle powyższego fragmentu wyroku TK nie budzi wątpliwości, że to podatnik musi zostać poinformowanym o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dotychczasowym orzecznictwie dotyczącym rozważanych tu zagadnień, wielokrotnie podkreślał, że ani Trybunał Konstytucyjny, ani obowiązujące przepisy prawne nie określają, w jaki sposób podatnik powinien być poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, należy przyjąć, że warunek ten zostanie spełniony, jeżeli w sprawie nie będzie wątpliwości, że podatnik wiedział o wszczęciu postępowania, bez względu na formę i okoliczności przekazania tej informacji podatnikowi. Zaznaczyć przy tym należy, że pojęcia powiadomienia nie można utożsamiać z pojęciem doręczenia, albowiem pojęcie powiadomienia jest pojęciem szerszym od pojęcia doręczenia. Oznacza to, że warunkiem skuteczności zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego jest powiadomienie podatnika w dowolnej formie przez organ podatkowy o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w okresie wynikającym z art. 70 § 1 O.p. Powiadomienie to nie musi być koniecznie dokonane poprzez doręczenie odpowiedniego pisma. Za wystarczającą w tym zakresie należy uznać każdą czynność, w której to wyniku po stronie podatnika powstanie świadomość co do faktu, że bieg terminu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu. Powyższe nie wyklucza jednak w żadnej mierze dopuszczalności powiadomienia o tym podatnika poprzez skierowane do niego w toku postępowania podatkowego lub też nawet poza takim postępowaniem pisma zawierającego informacje wskazane w art. 70c O.p. Rozwiązanie takie należy przy tym, uznać za standardowe działanie organu podatkowego w tym zakresie, zgodnie bowiem z zasadą pisemności wyrażoną w art. 126 O.p., sprawy podatkowe załatwiane są w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Powyższy wynik wykładni pozostaje przy tym w zgodzie z tezami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, w orzeczeniu tym TK stwierdził bowiem, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2015 r., I SA/Po 1222/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 lutego 2016 r., I SA/Po 1834/15; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo).

Podzielając to stanowisko, Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę zwraca ponadto uwagę, że także Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w swym orzecznictwie, że przepisy nie formułują zasad, wedle których powinien zostać zrealizowany obowiązek poinformowania podatnika o toczącym się postępowaniu, które modyfikuje upływ terminu przedawnienia. NSA stwierdził też, że jakkolwiek w doktrynie i w orzecznictwie formułuje się wnioski, że poinformowanie może nastąpić w dowolnej formie, to z uwagi na doniosłość skutków, jakie dla podatnika niesie informacja o tym, że zobowiązanie nie przedawniło się oraz uwzględniając podstawowe zasady postępowania podatkowego, w ocenie NSA, wskazane jest posłużenie się formą pisemną (wyrok NSA z dnia 28 maja 2015 r., I FSK 124/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu skarżący wychodzi z błędnego założenia, że obok zawiadomienia w trybie art. 70c O.p., dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, winien on być uprzednio skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe oraz o przedmiocie tego postępowania. Tymczasem z istoty tej regulacji i powołanego wyżej stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wynika jasno, że dla skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia konieczne jest, aby po stronie podatnika istniała świadomość tego, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w podstawowym okresie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p. Nie ma wątpliwości co do tego, że taką świadomość skarżący uzyskał przed upływem terminu przedawnienia na skutek doręczenia mu zawiadomienia w trybie art. 70 c O.p. Nie ma racji skarżący, który przypisuje temu zawiadomieniu funkcję konwalidacji braku uprzedniego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Istotą tego zawiadomienia jest poinformowanie podatnika o tym, że termin przedawnienia ulega zawieszeniu w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym. Pismo to nie pełni natomiast żadnej funkcji procesowej wobec toczącego się równolegle przed innym organem postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Nie jest także zasadny zarzut skarżącego, że pismo w trybie art. 70c O.p. nie wywołuje skutków prawnych, skoro nie zostało wystosowane w związku z prowadzonymi postępowaniami: kontrolnym, podatkowym i egzekucyjnym. W tym kontekście stwierdzić należy, że z treści analizowanego tu przepisu wynikają dwie istotne dla rozpatrywanej sprawy konkluzje. Po pierwsze, organ podatkowy zobowiązany jest do poinformowania o zawieszeniu biegu terminu przedawniania zobowiązania podatkowego bezpośrednio podatnika. W odniesieniu bowiem do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego konieczne jest powiadomienie podatnika, o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie wynikającym z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Po drugie, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego winien wystosować do podatnika organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, tj. w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego [...].

W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ egzekucyjny zasadnie odmówił zastosowania w sprawie art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.