Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2093/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K.B. (zwany dalej podatnik, wnioskodawca, strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]2014 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatnikowi kosztów egzekucyjnych w kwocie 152,20 zł powstałych w wyniku prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych za 2011 r.

Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Nr [...] , doręczonego zobowiązanemu w dniu 29 czerwca 2012 r. W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez: [...]S.A., Bank [...] ., [...] Bank; [...] , [...] Bank S.A. i [...] Bank [...] oraz zajął prawa majątkowe w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności - "A" w W.

W dniu 4 lutego 2014 r. poborca skarbowy sporządził protokół o stanie majątkowym, z którego wynika, że K.B. obecnie nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego w wysokości 833,96 zł, posiada nieruchomość - lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...] , obciążony hipoteką umowną kaucyjną z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego w kwocie 98.180,25 zł. K.B. posiada ponadto zadłużenie wobec [...] z tytułu karty kredytowej na kwotę 16.000,00 zł oraz na koncie osobistym na kwotę 20.000,00 zł, jak również wobec banku [...] na kwotę 6.000,00 zł. Zobowiązany zalega także z płatnościami wobec "B" W. na kwotę 13.000,00 zł, a komornik sądowy na wniosek "B" prowadzi egzekucję z nieruchomości.

Ww. czynności wygenerowały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 302,70 zł. Po uwzględnieniu wpłat koszty egzekucyjne na dzień wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły kwotę 152,20 zł.

Pismem z dnia 26 lutego 2014 r. K.B. wystąpił do Urzędu Skarbowego w W. z wnioskiem o umorzenie na podstawie art. 67d § 1 pkt 1 O.p. zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych za 2011 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Natomiast w przypadku negatywnej decyzji organu podatkowego, co do umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej z urzędu, wniósł o jej umorzenie w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Wskazał, że składał już wniosek o ulgę w spłacie w postaci odroczenia płatności zaległości, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją [...]nie stwierdził wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. i odmówił przyznania ulgi. W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmiennie od organu pierwszej instancji dopatrzył się przesłanki ważnego interesu podatnika, tym niemniej w ramach uznania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając wniosek K.B. wskazał na swoją ciężką sytuację materialną spowodowaną utratą renty w chwili gdy ukończył 60 lat, w konsekwencji czego stał się osobą bezrobotną, a w tym wieku i stanie zdrowia nie ma żadnych szans zarówno na możliwość wykonywania pracy, jak i jej znalezienie. Podkreślił, że rzeczywistą przyczyną utraty renty nie jest poprawa jego stanu zdrowia (choruje na choroby nieuleczalne, których skutki narastają z wiekiem), ale trudności budżetowe państwa i oszczędności w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie jedynym jego dochodem jest zasiłek przedemerytalny w kwocie miesięcznej netto - 833,96 zł.

Ponadto wskazał, że: jest osobą samotną, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przyznane na stałe z oznaczeniem "R" (narządy ruchu) i "N" (neurologia), nie posiada żadnych wartości ani przedmiotów wartościowych, które mógłby spieniężyć, nigdy nie korzystał z żadnych ulg podatkowych, a zobowiązania podatkowe regulował zawsze terminowo, ponowny wniosek o rentę złożony w dniu 20 listopada 2012 r. został załatwiony odmownie. Jedynym składnikiem majątku jest mieszkanie o pow. 71,7 m² obciążone hipoteką umowną kaucyjną na kwotę 98.180,25 zł jako zabezpieczenie kredytu udzielonego w 2007 r. przez [...]Bank S.A., przeznaczonego po podziale majątku, na spłatę byłej żony. Podatnik posiada zadłużenia wobec: "A" w kwocie ok. 5.000,00 zł oraz objęte sądowymi nakazami zapłaty w kwocie 5.22,8,33 zł i 4.542,99 zł, Urzędu Skarbowego w W. na kwotę ok. 5.200,00 zł, [...] na kwotę 48.518,04 zł, banku [...] na kwotę 6.695,00 zł oraz osób prywatnych. Wskazał także miesięczne wydatki, na które składają się: wydatki związane z mieszkaniem (559,20 zł) w tym co, gaz, woda - których nie płaci, lekarstwa-80-200 zł, energia elektryczna -50 zł, telefon - 20-30 zł, RTV i internet 20 zł do sierpnia 2014 r. następnie 70 zł, spłata kredytu - 390-400 zł, obsługa karty kredytowej [...] - 90 zł.

Przedstawił również dane dotyczące jego zdrowia. Wskazał, że dotychczas zdiagnozowano u niego samoistną zesztywniającą hiperostozę, dyskopatię wielopoziomową cukrzycę insulinozałeżną, depresję nawracającą obustronny zespół cieśni nadgarstka, nadciśnienie tętnicze, zespół jelita drażliwego, zaćmę początkową obu oczu, przerost stercza, polineuropatię czuciowo-ruchową, arytmię (bigeminia/trigeminia komorowa i nadkomorowa), stan po przebytej boreliozie. Z ww. powodów był hospitalizowany ok. 30 razy, w tym w szpitalach psychiatrycznych 8 razy. Podkreślił, że z powodu trudnej sytuacji finansowej zmuszony był znacznie ograniczyć wydatki na cele rehabilitacyjne. Wskazał kwoty wydatków wykazanych w załączniku do zeznania PIT/C i tak: w 2009 r. - 3.978,48 zł, w 2010 r. - 3.228,32 zł, w 2011 r. - 3.152,00 zł, w 2012 r. - 2.443,15 zł, w 2013 r. jedynie 172,42 zł.

Zaznaczył, że przyczyną obecnej sytuacji nie była jego nieroztropność, ale "nagła -po blisko 10 latach otrzymywania renty - decyzja ZUS o utracie do niej prawa w wieku 60 lat i rzekome odzyskanie zdolności do pracy, a szerzej - trudności budżetowe państwa polskiego i styl postępowania tego państwa ze swoimi obywatelami, prowadzący do wtrącenia ich w stan nędzy i upodlenia

Podkreślił, że zapłacenie omawianego podatku w terminie do końca kwietnia 2012 r. byłoby możliwe, gdyby nie to, że od grudnia 2011 r. stracił podstawowe źródło dochodu, tj. rentę o wys. 1.800 zł. Jego zdaniem zachowanie polegające na wydatkowaniu całości środków uzyskanych ze sprzedaży akcji pracowniczych nie było lekkomyślne, czy uniemożliwiało zapłacenie przedmiotowego podatku.

Powołanym na wstępie postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 18 § oraz art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., zwana dalej u.p.e.a.) odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 152,20 zł powstałych w wyniku prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Nr [...] obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych za 2011 r., uznając, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 64e § 2 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] , po rozpoznaniu odwołania K.B., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przytaczając treść art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. wskazał, że rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych oparte jest na uznaniu administracyjnym. Podkreślił, że nawet stwierdzenie, iż w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może ale nie musi umorzyć te koszty. Odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy gdy nie miały one miejsca .

Wskazał, że jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest nieściągalność dochodzonego obowiązku lub wykazanie, iż strona nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Podkreślił, że chodzi jednak tylko o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 października 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 387/08, LEX nr 500661). Analizując posiadany materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie można stwierdzić nieściągalności dochodzonego obowiązku. Organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 maja 2012 r. Nr SM 1/4281/12 nie zastosował jeszcze pełnego, wskazanego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. katalogu środków egzekucyjnych, zatem stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na tym etapie byłoby przedwczesne. Zauważył, że na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Sąd Rejonowy dla W. VII Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej dla będącego własnością K.B. mieszkania położonego w W. przy ul. [...]. W sprawie nie jest także dostatecznym argumentem, wskazującym na istnienie przesłanki nieściągalności, niczym nie poparte twierdzenie strony dotyczące "zerowej" wartości posiadanej przez niego nieruchomości. Podkreślił, że Pan K.B. uzyskuje stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest wprawdzie duża, to jednak, zdaniem organu odwoławczego, pozwala na uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu trudno uznać, aby zapłata tych kosztów spowodowała znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej zobowiązanego.

W zakresie przesłanki dotyczącej ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych podkreślił, że pojęcie interesu publicznego, o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej zaś strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia Państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa (wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Po 682/11, Lex nr 1150504). Interes publiczny, o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia ono fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem związane z przymusowym dochodzeniem należności.

Wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że K.B. sprzedał w 2011 r. papiery wartościowe, uzyskując dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Dysponował zatem dochodem, którego niewielką część winien był przeznaczyć na zapłatę zobowiązania podatkowego, nie zabezpieczył jednak na ten cel żadnej kwoty, a cały dochód przeznaczył na inne cele. Takim zachowaniem podatnik doprowadził do konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego obejmującego kwotę należności głównej w wys. 4.690,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiły 57,20 zł, a tym samym doprowadził do powstania kosztów egzekucyjnych z nim związanych.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy nie dopatrzył się istnienia w niniejszej sprawie ważnego interesu publicznego uznając, że w badanym przypadku nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, w której umorzenie kosztów postępowania leżałoby w interesie ogólnospołecznym. W interesie publicznym nie leży bowiem udzielenie ulgi w spłacie należności, gdy do jej powstania nie przyczyniły się wyjątkowe okoliczności. Podkreślił, że sam fakt zamieszczenia w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisów ustanawiających ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie oznacza powszechności ich stosowania. Każda taka ulga jako odstąpienie od zasady równego traktowania zobowiązanych jest wyjątkiem, a zatem jej stosowanie należy ograniczyć do przypadków występujących w związku z zaistnieniem sytuacji, których nie można wiązać z negatywnym zachowaniem się zobowiązanego występującego o udzielenie ulgi.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999r. w sprawie sygn. akt. SA/S z 850/98, interes publiczny oznacza m.in. sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowej (w tym przypadku kosztów egzekucyjnych) powoduje (spowoduje) konieczność ubiegania się przez podatnika o środki z pomocy państwowej, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać własnych potrzeb materialnych.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie tak rozumiany interes publiczny również nie występuje, mając na uwadze fakt, że K.B. dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami z tytułu pobierania zasiłku przedemerytalnego w kwocie netto 833,96 zł, a podlegające wpłacie koszty egzekucyjne stanowią kwotę 152,20 zł. Zatem zapłata tych kosztów, zdaniem organu nadzoru, nie może doprowadzić do zubożenia zobowiązanego, uzasadniającego sięgnięcie po pomoc państwową.

Podkreślił również, że sprawiedliwość i bezpieczeństwo, a także zaufanie do organów państwa mieszczące się w pojęciu interesu publicznego wymaga równego i sprawiedliwego traktowania wszystkich obywateli. W omawianym przypadku, w ocenie organu, umorzenie kosztów egzekucyjnych, a tym samym pozbawienie Skarbu Państwa dochodu - byłoby wbrew tej zasadzie.

Końcowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała również przesłanka określona w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. Zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy okoliczności, o których mowa w powołanym przepisie.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył K.B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że argumentacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest całkowicie błędna. Podkreślił, że to nie jego nieroztropność jest przyczyną jego obecnej sytuacji, ale nagła - po blisko 10 latach otrzymywania renty - decyzja ZUS o utracie do niej prawa w wieku 60 lat i rzekome odzyskanie zdolności do pracy, a szerzej - trudności budżetowe państwa polskiego i styl postępowania tego państwa ze swoimi obywatelami, prowadzący do wtrącania ich w stan nędzy i upodlenia. ZUS jest jednostką państwową, aparat skarbowy również. W ocenie skarżącego zapłacenie pierwotnej kwoty 4690 zł podatku w terminie do końca kwietnia 2012 roku byłoby możliwe, gdyby nie to, że od 1 grudnia 2011 roku stracił podstawowe źródło dochodu, tj. rentę w wysokość około 1800 zł netto. Nawet w przypadku nie zaoszczędzenia całej, przecież nie olbrzymiej kwoty 4690 zł przez 5 miesięcy, miał możliwość uzyskania pożyczki, czy kredytu. Niestety z chwilą utraty źródła dochodu utracił też tzw. zdolność kredytową. Jego zachowanie, polegające na wydatkowaniu całości środków uzyskanych ze sprzedaży akcji pracowniczych, nie było więc lekkomyślne, czy uniemożliwiało zapłacenie przedmiotowego podatku. Zauważył, że gdyby sobie pozostawił ową kwotę 4690 zł, to zmuszony byłby ją przez 5 miesięcy i tak wydać, gdyż utrzymanie się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 588,35 zł dla osoby samotnej nie jest możliwe, przy konieczności wnoszenia opłat za mieszkanie i spłaty kredytu w [...]. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie spełniona jest nie tylko podstawa wydania pozytywnej decyzji w postaci "ważnego interesu podatnika", ale także przesłanka "interesu publicznego", który wiąże się z zaufaniem obywatela do instytucji państwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 roku w sprawie sygn. akt SA/Sz 850/98 interes publiczny oznacza m.in. sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowej powoduje (spowoduje) konieczność ubiegania się przez podatnika o środki z pomocy państwowej, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać własnych potrzeb materialnych. W ocenie skarżącego sytuacja taka w przedmiotowej sprawie występuje. Naczelnik US w W. w dniu 22 kwietnia 2014 roku wystąpił do Sądu Rejonowego w W. o ustanowienie hipoteki przymusowej na mieszkaniu skarżącego. Hipoteka taka na kwotę 8314,20 zł została wpisana do księgi wieczystej. Zatem, w swych działaniach organy podatkowe zmierzają chyba do tego, aby "skarżący wylądował na przysłowiowym bruku i musiał korzystać z pomocy państwowej". Skarżący podtrzymał swoje stanowisko o szczególnej sytuacji, jaka istnieje w aglomeracji [...]. Świadczą o tym wskaźniki bezrobocia, ilość osób korzystających z opieki społecznej, procentowy spadek ilości mieszkańców W. (drugi najwyższy w Polsce po B. spośród miast powyżej 100 tys. mieszkańców), procent niepełnosprawnych mieszkańców W. (około 18,5% przy średniej w Polsce 12,0 %) oraz poziom dochodów i wydatków budżetu miasta W. przypadających na jednego mieszkańca (około dwukrotnie niższy niż np. we W.).

Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem dostateczne podstawy w przepisach prawa, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia przypomnieć należy, że istota sporu sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia organów podatkowych odmawiających skarżącemu umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 152,20 zł.

Zauważyć należy, że wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego zawarte jest w art. 64e § 2 u.p.e.a. i jest ono wyczerpujące. Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1), za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2), ściągniecie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne

Należy zauważyć, że organ egzekucyjny może umorzyć koszty w przypadku stwierdzenia jednej z tych okoliczności. Treść powołanego wyżej przepisu, wskazuje na uznaniowy charakter podejmowanych w tym przedmiocie przez organ postanowień (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 478/98, sygn. akt FSK 2211/04 publ. Biul. Skarb, z 1999 r. nr 6, poz. 30). Tak więc nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek z art. 64 § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy wydane orzeczenie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd nie dokonuje oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności czy sprawiedliwości.

W rozpatrywanej sprawie wnioskiem z dnia 26 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się m.in. o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, na trudną sytuację majątkową, w której się znalazł.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie na okoliczność istnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, pozwolił na rozpatrzenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organ w zaskarżonym postanowieniu uzasadnił w sposób dostateczny okoliczności, jakimi się kierował, podejmując rozstrzygnięcie, a przy tym wystarczająco szczegółowo odniósł się do przesłanek determinujących na gruncie przedmiotowej sprawy niezasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organ przeanalizował sytuację materialną skarżącego oraz kwestię złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, w kontekście wszczęcia egzekucji, w celu ustalenia, czy zachodzi choć jedna przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 1, 2 i 3 u.p.e.a.

Postępowanie dowodowe odpowiadało wymogom proceduralnym zawartym w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), do których to przepisów odsyła art. 18 u.p.e.a. wskazując, że jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny działał z poszanowaniem dla zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a art. 80 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaś zasada praworządności zawarta w art. 7 K.p.a. i rozwinięta w innych przepisach K.p.a.; w tym w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. gwarantuje prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwala dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów.

Odnosząc do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że spór między stronami dotyczy występowania w sprawie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a.

Przechodząc do oceny prawidłowości ustaleń organów w zakresie występowania w sprawie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w sprawie nie występuje przesłanka określona w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Odnosząc się do treści przepisu Sąd wskazuje, że ta przesłanka została sformułowana alternatywnie. Występuje zarówno wtedy, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, jak również wtedy, gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wykładnia systemowa wewnętrzna przypadków objętych jedną przesłanką umorzenia, w sytuacji sformułowania przez ustawodawcę zamkniętego katalogu przesłanek umorzenia, nakazuje ich interpretację w sposób spójny aksjologicznie. Nieściągalność obowiązku zachodzi wtedy, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i wskazany brak majątku ma charakter trwały. Wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej również podlega ocenie w kontekście trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja.

Jak wynika z ustaleń postępowania dowodowego obecnie jedynym dochodem skarżącego jest zasiłek przedemerytalny w kwocie miesięcznej netto - 833,96 zł, jest on osobą samotną, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przyznane na stałe z oznaczeniem "R" (narządy ruchu) i "N" (neurologia). Jest osobą chorą. Jedynym składnikiem majątku jest mieszkanie o pow. 71,7 m² obciążone hipoteką umowną kaucyjną na kwotę 98.180,25 zł jako zabezpieczenie kredytu udzielonego w 2007 r. oraz zadłużenie w bankach oraz w spółdzielni mieszkaniowej.

Mając na względzie tak ustalony stan faktyczny organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Organ - orzekając w ramach uznania administracyjnego - odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych wskazując, że organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. [...]nie zastosował jeszcze pełnego, wskazanego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. katalogu środków egzekucyjnych, zatem stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na tym etapie byłoby przedwczesne. Zauważył, że na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Sąd Rejonowy dla W. VII Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Nr [...] prowadzonej dla będącego własnością K.B. mieszkania położonego w W. przy ul. [...]. Podkreślił, że w sprawie nie jest także dostatecznym argumentem, wskazującym na istnienie przesłanki nieściągalności, niczym nie poparte twierdzenie strony dotyczące "zerowej" wartości posiadanej przez niego nieruchomości. Podkreślił, że skarżący uzyskuje stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest wprawdzie duża, to jednak, zdaniem organu odwoławczego, pozwala na uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Zatem, zdaniem organu, trudno uznać, aby zapłata tych kosztów spowodowała znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej zobowiązanego.

Sąd stwierdza, że pomimo niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego, ma rację organ odwoławczy wywodząc, że w sprawie nie występuje przesłanka wymieniona w art. 64e § 2 pkt 1, ponieważ nie został spełniony wymóg trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja. Skarżący dysponuje bowiem majątkiem, z którego istnieje – co do zasady – możliwość prowadzenia egzekucji. Prawidłowa jest także ocena organu, że nie można przyjąć, że uiszczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 152,20 zł spowoduje znaczny uszczerbek dla sytuacji materialnej skarżącego.

Sąd stwierdza, że organy dokonały również prawidłowej oceny, że w sprawie nie występuje przesłanka umorzenia ze względu na "ważny interes publiczny". Interes publiczny, o jakim mowa w art. 64c § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Analizując przesłankę ważnego interesu publicznego należy mieć na uwadze wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość wobec prawa, sprawiedliwość, zaufanie do organów państwa. Podkreślić ponadto należy, że podstawową funkcją administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze publicznoprawnym. W ogólnorozumianym interesie społecznym jest respektowanie obowiązku ponoszenia ciężarów podatkowych, zaś brak dobrowolnego wykonania takich obowiązków, nie może skutkować przerzucaniem kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na państwo a w konsekwencji na społeczeństwo. Podkreślić również należy, że w myśl postanowień art. 64 § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, albowiem są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanemu przymusu egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne oraz związana z nim konieczność funkcjonowania organu egzekucyjnego jest bowiem następstwem braku pożądanych zachowań zobowiązanego. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję. Ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością, ani z realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego.

Sąd stwierdza, że organy badając istnienie tej przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych dokonały tego w sposób zindywidualizowany, odniosły się do dokonanych ustaleń dowodowych i zasadnie wywiodły, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych należnych od zobowiązanego nie przemawia ważny interes publiczny.

Organy uznały, że w sprawie nie zaistniały okoliczności nadzwyczajne odnoszące się do przyczyn powstania kosztów egzekucyjnych. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego ciążące na skarżącym koszty egzekucyjne nie powstały na skutek zdarzeń losowych, lecz są konsekwencją postępowania samego podatnika, który nie wywiązał się obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Z analizy akt sprawy wynika, że skarżący sprzedał w 2011 r. papiery wartościowe, uzyskując dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Dysponował zatem dochodem, którego niewielką część winien był przeznaczyć na zapłatę zobowiązania podatkowego, nie zabezpieczył jednak na ten cel żadnej kwoty, a cały dochód przeznaczył na inne cele. Powyższe skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania egzekucyjnego obejmującego kwotę należności głównej w wysokości 4.690,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiły 57,20 zł, a tym samym doprowadziło do powstania kosztów egzekucyjnych z nim związanych.

Tym samym przyjąć należy, że prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji, że sposób powstania kosztów egzekucyjnych nie był następstwem żadnych szczególnych, czy nieprzewidzianych zdarzeń, lecz jedynie wynikiem zaniedbań strony, co wykluczało możliwość uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Ocenę organu podatkowego dotyczącą tej okoliczności należy uznać za słuszną i znajdującą uzasadnienie w konstytucyjnych zasadach równości opodatkowania. W interesie publicznym jest niewątpliwie, aby wszyscy zobowiązani w sposób terminowy i sumienny wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących wszak dochód budżetu Państwa, który zapewnia funkcjonowanie istotnych instytucji społecznych.

Odnosząc się do przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych wymienionej w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., Sąd stwierdza, że rację ma organ wywodząc w zaskarżonej decyzji, że ta przesłanka nie występuje (zobowiązany nie argumentował indywidualnie co do istnienia tej przesłanki), ponieważ brak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że ściągnięcie tylko przedmiotowych kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Reasumując Sąd stwierdza, że kontrola legalności wydanych w sprawie postanowień pozwala na uznanie, iż organy podatkowe, czyniąc zadość regulacji art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. (zasadzie prawdy obiektywnej i kompletności materiału dowodowego), podjęły niezbędne działania celem należytego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, zebrały kompletny materiał dowodowy i uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mogących wskazywać na przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, natomiast - w ramach uznania administracyjnego - nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., nie naruszają przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę skarżącego.