Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2357/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2 i 3, art. 8 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 77 i 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1973/13 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1973/13 oddalił skargę W. B. na decyzję

Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

Wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 1996 r., sygn. akt I C 427/96 Sąd Wojewódzki w Przemyślu ustalił, że K. K. pozostawiła w miejscowości L. nieruchomość przy ul. [...] o pow. 3 ary 13 m² zabudowaną domem mieszkalnym drewnianym, parterowym, krytym blachą, składającym się z 3 pokoi, kuchni, sieni oraz komorą murowano - drewnianą i klozetem drewnianym.

Spadek po K. K. zmarłej 17 marca 1956 r. na podstawie ustawy nabyli J.O. oraz W. K.(postanowienie SR w Przemyślu z dnia 8 maja 1995 roku, sygn. akt Ns 521/95).

Spadek po W. K. zmarłym w dniu 27 marca 1984 r. nabyła J.O. (postanowienie SR w Przemyślu z dnia 8 maja 1996 roku, sygn. akt Ns 176/96).

Zaświadczeniem z dnia 15 lipca 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Przemyślu potwierdził J. O. uprawnienie do zaliczenia wartości pozostawionych przez K. K. ww. nieruchomości.

Z adnotacji na powołanym zaświadczeniu wynika, że J. O. aktem notarialnym z 28 stycznia 2000 r. dokonała cesji uprawnień do zaliczenia wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP na rzecz swojej córki W. B.. Aktem notarialnym z 28 stycznia 2000 r. W. B. nabyła w ramach realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP, nieruchomość położoną w L., przy ul. [...], oznaczoną jako działka zabudowana nr [...], obrębu [...] o powierzchni 1584 m².

Pismem z dnia 22 marca 2012 r. (sprecyzowanym dnia 26 listopada 2012 r.) W. B. złożyła dwa wnioski: o wydanie decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami RP oraz ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.

Wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy prawa do rekompensaty został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r.

W. B. na podstawie testamentu nabyła spadek po swojej matce J. O. zmarłej 9 lutego 2009 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 18 listopada 2011 roku, sygn. akt I Ns 2647/11).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. odmówił W. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. K. nieruchomości we L..

W ocenie organu I Instancji strona złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie przewidzianym przez art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca

2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej tj. po 31 grudnia 2008 r., a tym samym konieczne stało się wydanie decyzji odmawiającej prawa do rekompensaty.

W. B. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. wskazując, że w jej ocenie termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty znajduje zastosowanie tylko i wyłącznie do osób, które po raz pierwszy ubiegają się o prawo do rekompensaty, a nie do osób, które już takim potwierdzeniem dysponują i dodatkowo częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r.

Organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby po uprawomocnieniu się zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Przemyślu z dnia 15 lipca 1998 r.,

a przed dniem 31 grudnia 2008 r. W. B. złożyła wniosek

o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wniosek taki został dopiero złożony w dniu

22 marca 2012 r. tj. po upływie terminu przewidzianego w art. 5 ust. 1 ustawy

o realizacji prawa do rekompensaty. Sprawa z wniosku J.O. – matki skarżącej została już zakończona w chwili uprawomocnienia się zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Przemyślu z dnia 15 lipca 1998 r. potwierdzającego jej prawo do rekompensaty tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP. Wniosek J. O. został zatem rozpatrzony i w żaden sposób nie ma wpływu na tok niniejszego postępowania.

W tej sytuacji, zdaniem organu, jedynym nie rozpatrzonym wnioskiem w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty był wniosek W. B. z dnia 22 marca 2012 r. (sprecyzowany pismem z dnia 26 listopada

2012 r.), który z racji upływu terminu z art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, musiał wiązać się z decyzją odmowną.

Oddalając skargę W. B. na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie Sąd stwierdził, że stan faktyczny w sprawie był bezsporny, dlatego akceptując poczynione przez organ ustalenia faktyczne, Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji przede wszystkim w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd podniósł, że skarżąca wskazywała w uzasadnieniu swojej skargi, iż wbrew stanowisku organu, nie naruszyła terminu do złożenia stosownego wniosku

o potwierdzenie prawa do rekompensaty określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ termin ten został wyznaczony wyłącznie dla osób, które ubiegają się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, ale które tego prawa w ogóle nie zrealizowały. W ocenie Sądu zarzuty naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty zarówno w aspekcie błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania nie miały jednak miejsca.

Sąd zauważył, że wykładnia tego przepisu w zakresie terminu do złożenia wniosku winna być odczytywana w kontekście przepisów art. 6 ust. 1 pkt 5

i ust. 3, art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Osoby, które dysponują już zaświadczeniem lub decyzją o potwierdzeniu prawa do rekompensaty wydanych na podstawie odrębnych przepisów w zależności od tego, czy zrealizowały chociażby częściowo swoje prawo, czy też nie zrealizowały, winny złożyć wniosek z art. 5 ust. 1 o potwierdzenie prawa do rekompensaty, bądź złożyć wniosek w trybie art. 7 ust. 3 o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. W sytuacji gdy dana osoba, bądź jej poprzednik prawny zrealizowały chociażby częściowo prawo do rekompensaty, winny w trybie art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a w przypadku nabycia prawa własności, bądź użytkowania wieczystego Skarbu Państwa dołączyć do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie.

W przypadku częściowej realizacji rekompensaty konieczne było ustalenie wartości zrealizowanego dotychczas prawa. Szczegółowe zasady w tym zakresie określa art. 12 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie niekwestionowanym jest fakt, iż skarżąca częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez K. K. poza obecnymi granicami RP, nabywając aktem notarialnym z dnia 28 stycznia 2000 r. nieruchomość Skarbu Państwa, lokal mieszkalny o powierzchni 44,20 m², położony w L., przy ulicy [...], na działce zabudowanej nr [...], o powierzchni 1584 m². Stanowisko skarżącej, iż osoba, która ma potwierdzone prawo do rekompensaty i częściowo już to prawo zrealizowała nie jest obowiązana złożyć wniosku w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach.

Sąd wywodził, że przepis art. 6 ust. 3 ustawy nawiązuje do wniosku z art. 5 ust. 1 i wskazuje na sytuację gdy osoba w ramach rekompensaty otrzymała własność nieruchomości Skarbu Państwa. Do wniosku w trybie art. 5 ust. 1 ustawodawca nakazał również złożyć oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty – art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Tak więc osoby, które na podstawie odrębnych przepisów zrealizowały już częściowo prawo do rekompensaty, bądź prawo to zrealizowali ich poprzednicy prawni, aby uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty są zobowiązane do złożenia nowego wniosku w trybie art. 5 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Wskazuje na to również treść art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zdaniem Sądu, nie można się również zgodzić ze skarżącą, iż złożenie wniosku przez jej poprzedniczkę prawną, przed wejściem w życie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty należy uznać za złożenie w terminie. Wniosek poprzedniczki prawnej został już bowiem rozpoznany przez organ przed wejściem w życie przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.

Sąd uznał ponadto, że skarżąca podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. nie wykazała, w jaki sposób doszło do tego naruszenia i że naruszenie to mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sam fakt, iż organ wydaje rozstrzygnięcie, które nie jest akceptowane przez stronę nie może być uznawane za naruszenie powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych

w skardze przepisów art. 2, art. 7 i art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Określona w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasada, że przepisy ustawy stosuje się bezpośrednio, chyba, że Konstytucja stanowi inaczej oznacza, że norma konstytucyjna może stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia, jeżeli jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na samoistne zastosowanie. W niniejszej sprawie organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie stosował przepisy ustawy o realizacji prawa do rekompensaty i w ocenie Sądu nie było podstaw do wywiedzenia z treści decyzji naruszenia zasad wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła W. B., podnosząc zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego, tj.:

a) art 5 ust.1, art 7 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 5, art. 8 ust.1 pkt 2 oraz art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż istnieją podstawy do odmowy skarżącej potwierdzenia przysługującego jej prawa do częściowej rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, przez K. K. pomimo tego, iż:

- określony w przepisach art. 5 ust. 1 ustawy termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty wyznaczony został przez ustawodawcę tylko i wyłączne dla osób, które ubiegają się wprawdzie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, ale które jeszcze w ogóle w/w prawa nie zrealizowały, co wynika z literalnej wykładni tego przepisu, a tym samym termin ten nie został wyznaczony dla skarżącej, gdyż dysponuje ona już potwierdzeniem prawa do rekompensaty wynikającym z zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Przemyślu z dnia

15 lipca 1998 r. i częściwo już w/w prawo zrealiozowała,

- według skarżącej przepisy w/w ustawy nie określają dla osób, które tak jak ona, dysponują już potwierdzeniem prawa do rekompensaty wynikającym z odpowiednich dokumentów i które to prawo częściowo już zrealizowały, żadnego terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a tym samym wniosek skarżącej z

22 marca 2012 r. powinien zostać rozpatrzony pozytywnie, poprzez ustalenie jej prawa do uzupełniającej rekompensaty z powyższego tytułu.

- z treści art. 7 ust. 2 ustawy, wbrew stanowisku Wojewódzkiego, Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wynika, iż brak zrealizowania przez skarżącą wymogów, o których mowa w przepisach art. 6 ust. 3 stanowi podstawę do odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, co także zdaniem skarżącej potwierdza jej stanowisko, iż sytuacja takich osób, jak ona, tj. osób, które dysponują już potwierdzeniem prawa do rekompensaty i które już częściowo prawo to zrealizowały, jest objęta odrębną regulacją i nie może być rozpatrywana tak samo, jak sytuacja osób, które jeszcze nie uzyskały potwierdzenia prawa do rekompensaty w ogóle,

- z treści przepisów art 8 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy nie wynika, aby skarżąca, tj. osoba, które dysponuje już odpowiednim dokumentem potwierdzającym jej prawo do rekompensaty i która częściowo już prawo to zrealizowała, była zobowiązana do złożenia wniosku o ponowne potwierdzenie jej prawa do rekompensaty do dnia

31 grudnia 2008 r.

- zdaniem skarżącej nielogiczna, a tym samym błędna jest interpretacja Sądu wskazanych wyżej przepisów w/w ustawy o realizacji prawa do rekompensaty utożsamiająca na podstawie przepisów tej ustawy sytuację osób, które na podstawie odrębnych przepisów otrzymały już potwierdzenie ich praw do realizacji prawa rekompensaty i które ze względu na ochronę praw nabytych nie powinny być tych praw "nagle" pozbawianie, z sytuacją osób, które nigdy nie występowały z wnioskiem o potwierdzenie w/w prawa i w związku z tym nigdy jeszcze takiego prawa nie otrzymały, - poprzednik prawny skarżącej – J. O. wnioskiem złożonym w 1992 r. (w sprawie nr [...]) wystąpiła już raz o potwierdzenie jej prawa do

rekompensaty, a tym samym nawet w przypadku uznania, iż skarżącą obowiązywał

jednak termin określony przepisami art. 5 ust. 1 w/w ustawy do złożenia wniosku, to w realiach tej konkretnej sprawy nie sposób uznać, iż termin ten nie został zachowany, gdyż wniosek taki w sprawie nr [...] został w w/w terminie złożony,

b) art 27 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

iż zgodnie z treścią tego przepisu, sprawy potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie tej ustawy, a tym samym Wojewoda [...] powinien postępowanie w sprawie potwierdzania prawa do rekompensaty poprzednika prawnego skarżącej – J. O., wszczęte na podstawie jej wniosku w sprawie Nr [...] kontynuować zgodnie z przepisami w/w "nowej" ustawy, a więc powinien ustalić jej

prawo do rekompensaty uzupełniającej z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obęcnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez K. K., tym bardziej, że w/w wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy,

c) art. 2 oraz art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, tj. pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż:

- poprzednikowi prawnemu skarżącej, po której wszelkie obowiązki i uprawnienia przeszły w drodze sukcesji uniwersalnej na skarżącą, zostało już raz potwierdzone, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa w odpowiedniej formie, tj. odpowiednim dokumentem prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym obecnie potwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadności odmowy skarżącej potwierdzenia w jakiejkolwiek części prawa do rekompensaty, które to prawo powinno zostać jeszcze zrealizowane, stanowi naruszenie zasady ochrony praw nabytych oraz zasady interesów w toku, wyrażonych w art. 2 Konstytucji RP,

- przepisy ustawy o realizacji prawa do rekompensaty nie pozostawiają swobody do określania przesłanek w zakresie potwierdzenia prawa do rekompensaty częściowej- zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 22 marca 2012r. i w związku z tym organy administracji powinny działać w granicach i na podstawie prawa, a nie wprowadzać w życie, tak jak w przedmiotowej sprawie, takich interpretacji tego prawa, które zmierzają do jego nadużycia i naruszenia słusznego interesu obywatela, naruszając przez to także przepis art.7 Konstytucji RP,

2. naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. art. 151 i art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. polegającego na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji a tym samym decyzji ją poprzedzającej, pomimo naruszenia przez organy przy wydawaniu w/w decyzji przepisów art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. przyjęcie, iż przed dniem 31 grudnia 2008 r. nie został złożony żaden wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, którego niniejsza sprawa dotyczy, pomimo tego, iż poprzedniczka prawna skarżącej z takim wnioskiem wystąpiła.

Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie niniejszej skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach zakreślonych wskazanymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) i nie stwierdzając przy tym zaistnienia przesłanek nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Analiza środka odwoławczego wniesionego w niniejszej sprawie prowadzi jednak do wniosku, iż istotę sporu stanowi zagadnienie materialnoprawne. Zatem koniecznym jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa materialnego, czyli art.5 ust.1, art.7 ust.2 i 3, art.8 ust.1 pkt 2 oraz art.12 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. Nr 169, poz.1418 ze zm.). Zarzuty te zmierzały do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, polegającego na przyjęciu, że termin do złożenia wniosku o ustalenia prawa do rekompensaty, określony w art.5 ust.1 wymienionej ustawy dotyczy zarówno osób, które składają wniosek po raz pierwszy, jak też osób, które częściowo prawo do rekompensaty już zrealizowały. Według autora skargi kasacyjnej termin do złożenia wniosku o wypłatę rekompensaty dotyczy tylko osób, które z takim wnioskiem występują po raz pierwszy, a nie osób, które już częściowo swoje prawa zrealizowały, na co – jego zdaniem - wskazuje brzmienie wymienionych wyżej przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej.

Z treści art.5 ust.1 wskazanej ustawy wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Za przyjęciem, że regulacja ta dotyczy także osób, które prawo do rekompensaty już częściowo zrealizowały przemawia treść art.6 ust.3 omawianej ustawy. W myśl tego przepisu osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Oczywistym jest, że chodzi o wniosek o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy, a wynika to wprost z art.6 ust.1 ustawy. Stosownie zaś do art.7 ust.3 wskazanej ustawy osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję, lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego. A contrario – osoby, które swego prawa jeszcze nie zrealizowały lub częściowo zrealizowały powinny wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy zabużańskiej. Za takim stanowiskiem przemawia także treść innych przepisów ustawy zabużańskiej: art.7 ust.1 pkt 4, art.8 ust.1 pkt 2, a także art.12 ust.2.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor polemizując z poglądem Sądu pierwszej instancji wskazał, że za prezentowanym przez niego stanowiskiem przemawia treść art.7 ust.2 ustawy oraz art.8 ust.1 pkt 2 ustawy. Otóż art. 7 ust. 2 został przez ustawodawcę ujęty w odrębną jednostkę redakcyjną, gdyż dotyczy wyłącznie osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty. Skarżąca natomiast należy do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i które to prawo już częściowo zrealizowały. Z kolei art.8 określa składniki decyzji o prawie do rekompensaty, czyli decyzji, o której mowa w art.5 ust.3 ustawy, stanowiąc, że decyzja ta zawiera wskazanie:1) osoby lub osób, którym potwierdza się prawo do rekompensaty; 2) zwaloryzowanej na dzień wydania tej decyzji wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, również wskazanie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali; 3) wysokości rekompensaty określonej zgodnie z art. 13; 4) wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. Zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko skarżącej, jak z treści wskazanego przepisu można wywieść, że nie dotyczy on osób, które już częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty, skoro przepis ten wprost zawiera regulację odnoszącą się do osób, które swe prawo częściowo już zrealizowały.

Podsumowując, postępowanie prowadzone na podstawie omawianej ustawy wymaga wniosku osoby zainteresowanej. Stanowi o tym art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie zaś z art. 7 ustawy osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Na decyzji lub zaświadczeniu wydanych na podstawie odrębnych przepisów wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 tejże ustawy. W związku z tym osoby posiadające zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty i które wcześniej nie zrealizowały tego uprawnienia nie muszą ubiegać się o wydanie nowych decyzji. Wystarczającym dla realizacji tych praw jest dokonanie waloryzacji kwoty wynikającej z posiadanych zaświadczeń bądź decyzji. Decyzja ostateczna lub zaświadczenie stanowią w takiej sytuacji wystarczającą podstawę do ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty oraz możliwość uzyskania rekompensaty w wybranej formie. Należy także zwrócić uwagę, że przedmiotowy przepis odnosi się tylko do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzje i nie zrealizowały swego uprawnienia. Dla potwierdzenia uprawnień należy zatem określić aktualną wartość nabytych uprzednio praw do nieruchomości. Wartość ta pozwala organowi prowadzącemu postępowanie określić, czy wartość nabytej nieruchomości odpowiada w pełni kwocie, do której osoby uprawnione mogą obecnie realizować uprawnienia, a w konsekwencji potwierdzić lub odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego opisane powyżej regulacje zawarte w obecnie obowiązującej ustawie prowadzą do wniosku, że uprzednie wydanie zaświadczenia, względnie decyzji w tym przedmiocie w trybie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., nie stoi na przeszkodzie do wydania nowej decyzji w trybie obecnie obowiązujących przepisów, ale też przy uwzględnieniu zasad procedowania i wymogów przewidzianych w aktualnie obowiązującej ustawie. Wobec zmiany stanu prawnego nie istnieje stan res iudicata i tym samym nie ma przeszkód do ponownego rozpoznania sprawy oraz do wydania nowego orzeczenia dotyczącego mienia zabużańskiego, jeśli zainteresowana strona złoży stosowny wniosek. Może bowiem okazać się, że zaświadczenie lub decyzja nie obejmowało wszystkich nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa polskiego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku częściowej realizacji rekompensaty – bez względu na to kiedy ona nastąpiła - konieczne jest ustalenie wartości zrealizowanego dotychczas prawa, lecz z zachowaniem wymogów obecnie obowiązującej ustawy z 2005 r. ( por. wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I OSK 535/13, pub. www.nsa.gov.pl).

Nie można podzielić podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia Konstytucji RP, skoro strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień wynikających z ustawy zabużańskiej z powodu nie złożenia wniosku w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. Nie może być tu mowy o naruszeniu zasady praw nabytych, czy zasady sprawiedliwości społecznej, a tym bardziej zasady ochrony interesów w toku. Postępowanie prowadzone w 1998 r. przez poprzedniczkę prawną skarżącej zakończyło się przed wejściem w życie ustawy z 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty wydaniem zaświadczenia przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Przemyślu z dnia 15 lipca 1998 r. Nie może mieć zatem zastosowania w sprawie art.27 ustawy zabużańskiej z 2005 r.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia norm procesowych: art. 141 §4 w zw. z art.151 i art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.77 §1 i art.80 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że " nie został złożony żaden wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, pomimo że poprzedniczka prawna skarżącej z takim wnioskiem wystąpiła." Jak zostało wyżej wskazane postępowanie z wniosku J. O. prowadzone w 1998 r. zakończyło się wydaniem zaświadczenia, zaś wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, o którym mowa w art.5 ust.1 ustawy zabużańskiej, został złożony przez W. B. dopiero w 2012 r., a zatem po upływie terminu, o którym mowa we wskazanym przepisie. Termin na złożenie tego wniosku upływał bowiem 31 grudnia 2008 r., a uchybienie temu terminowi, jako terminowi prawa materialnego - terminowi, który jest nieprzywracany, skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.