Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 946/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 76, art. 79, art. 81
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego M. W. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zawrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2015 r., nr PINB [...], odmawiającą nałożenia na P. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy wykonanym przyłączu kanalizacyjnym na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie 7 – Śródmieście w L. .

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego zostało wszczęte z urzędu, natomiast impulsem do jego wszczęcia było pismo wniesione przez M. W. - właściciela działki nr ewid. [...], który poinformował organ pierwszej instancji, że w dniu [...] listopada 2014 r. firma zatrudniona przez właścicieli działki nr ewid. [...] dokonała podkopu pod działką nr ewid. [...], a następnie w wykonanym podkopie umieściła przyłącze kanalizacyjne. Właściciel działki nr [...] podniósł, że nie wyraża no to zgody i wnosi o przywrócenie stanu poprzedniego.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że P. K. wykonał w listopadzie 2014 r. przyłącze kanalizacyjne do swojego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Przyłącze to ma długość 16,76 m i zostało wykonane z rur kanalizacyjnych PCV ? 160. Przebiega ono od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na działce nr ewid. [...] (ul. [...]). Przedmiotowe przyłącze zostało dopuszczone do eksploatacji przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w L. (protokół odbioru technicznego przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego z dnia [...] lutego 2015 r.). Z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, wykonanej przez uprawnionego geodetę mgr inż. Ł. T. i wpisanej do ewidencji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. w dniu [...] lutego 2015 r., wynika natomiast, że sporne przyłącze zostało wykonane na działce nr ewid. [...] w zbliżeniu z granicą pomiędzy działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...], z włączeniem do studzienki kanalizacyjnej na działce nr ewid. [...] (ul[...]).

W dniu [...] maja 2015 r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili oględziny, podczas których stwierdzili, że przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne zostało przymocowane za pomocą obejm do ścian piwnic budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] (od strony działki nr ewid. [...]). Wykonano dokumentację fotograficzną przebiegu przyłącza kanalizacyjnego w pomieszczeniu piwnicznym budynku mieszkalnego inwestora. W dniu oględzin strony nie dokonały odkrywek, które mogłyby potwierdzić zarzuty M. W. dotyczące naruszenia granicy pomiędzy działkami stron.

W oparciu o dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 57 ust. 7 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił nałożenia na P. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy przedmiotowym przyłączu kanalizacyjnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. W. zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie odwołującej czynnego udziału w oględzinach oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto błędne ustalenie, że przyłącze kanalizacyjne przebiega całkowicie pod działką nr ewid. [...] stanowiącą własność inwestora i nie narusza granicy działki nr ewid. [...] należącej do odwołującego. Odwołujący zarzucił również naruszenie przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1994r. - Prawo budowlane, a w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 poprzez pominięcie istnienia pod działką nr ewid. [...] przyłącza wodnego i ciepłowniczego oraz błędne przyjęcie, iż przyłącza te są wykonane zgodnie z prawem, a tym samym, że brak jest podstaw do nakazania ich rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem odwołującego przyłącza te powinny podlegać nakazowi rozbiórki z uwagi na naruszenie prawa własności (zostały wybudowane bez zgody odwołującego, pod terenem należącej do niego nieruchomości).

Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stąd też brak było podstaw do nałożenia obowiązku przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy. Organ stwierdził, że P. K. wybudował przyłącze kanalizacyjne do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] na podstawie procedury niewymagającej zgłoszenia, tj. zgodnie z art. 29a ustawy Prawo budowlane. Prawidłowość wykonanych robót budowlanych potwierdza natomiast protokół odbioru z dnia [...] lutego 2015 r., podpisany przez mgr inż. J. K. - K. Działu Wodociągowo-Kanalizacyjnego w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej w L. , dopuszczający wybudowane przyłącze do eksploatacji. Ponadto organ podkreślił, że uprawniony geodeta wykonał inwentaryzację geodezyjną powykonawczą omawianego przyłącza, co zostało wpisane do ewidencji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. . Zmiany zostały naniesione na aktualnej mapie zasadniczej.

W ocenie organu drugiej instancji linia przebiegu wykonanego przyłącza kanalizacyjnego, naniesiona zarówno na mapie inwentaryzacyjnej, jak i na aktualnej mapie zasadniczej, nie narusza granicy działki nr ewid. [...] należącej do M. W.. Fakt przebiegu trasy przyłącza kanalizacyjnego został ponadto urzędowo potwierdzony przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. poprzez wpis do ewidencji z dnia [...] lutego 2015 r., nr ewid. [...] Podnoszone przez M. W. zarzuty dotyczące naruszenia granic jego działki – zdaniem organu odwoławczego – nie zasługują zatem na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w myśl art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Znajdująca się w aktach sprawy kopia fragmentu mapy zasadniczej stanowi zatem dowód na to, iż przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne znajduje się w całości na działce nr ewid. [...]. Organy nadzoru budowlanego nie mają natomiast uprawnień do kwestionowania prawidłowości i sposobu wykonania opracowań geodezyjnych, wykonanych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia.

W związku z powyższym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej, iż brak jest podstaw prawnych do nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego do stanu zgodnego z prawem.

Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że argumenty odwołania dotyczące przyłączy wodociągowego i ciepłowniczego nie mogą być rozpatrzone w niniejszej sprawie, albowiem kwestia budowy tych przyłączy wykracza poza przedmiot postępowania organu pierwszej instancji.

M. W. w ustawowym terminie zaskarżył powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzucił decyzjom organów obu instancji następujące wady:

1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 35, art. 77 § 1, art. 78, art. 19 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu administracji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez mylne ustalenie, że przyłącze kanalizacyjne przebiega całkowicie pod działką nr [...] należącą do inwestora P. K., a tym samym, że inwestor nie dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów prawa budowlanego, w tym obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w trakcie realizacji inwestycji związanej z wykonaniem przyłącza wodno-kanalizacyjnego i ciepłowniczego, usytuowanych na działkach nr [...] i [...];

2. rażące naruszenie przepisów obowiązującego prawa materialnego, a w szczególności art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 143, 144 i 147 Kodeksu cywilnego, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że całość przyłącza wodno-kanalizacyjnego i ciepłowniczego jest usytuowana wyłącznie w obrębie działki nr [...] stanowiącej własność inwestora i bezpodstawne przyjęcie, że trasa przebiegu tych przyłączy nie narusza prawa własności skarżącego wstosunku do działki nr [...];

3. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie iż "przyłącze kanalizacyjne z zewnętrzną i wewnętrzną instalacją kanalizacyjną przebiega przez działkę nr ewid. [...], należącą do inwestora" oraz pominięcie w postępowaniu faktu istnienia pod działką nr [...] przyłącza wodnego i ciepłowniczego, a tym samym błędne przyjęcie, że przyłącza te są wykonane zgodnie z prawem i brak jest podstaw do przyjęcia, iż zgodnie z art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane powinny one podlegać rozbiórce z uwagi na naruszenie prawa własności skarżącego oraz wybudowanie przyłączy bez jego zgody pod terenem nieruchomości stanowiącej jego wyłączną własność.

W oparciu o powyższe zarzuty M. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto skarżący domagał się nałożenia na P. K. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego i rozebrania wszystkich przyłączy biegnących pod terenem działki nr ewid. [...], ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. do należytego i obiektywnego przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i jego uzupełnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie, jak również wydania właściwych i zgodnych z obowiązującym prawem decyzji. Skarżący w szczególności wniósł o zobowiązanie organu pierwszej instancji do ponownego przeprowadzenia szczegółowych oględzin przedmiotowych przyłączy, jako czynności warunkującej stwierdzenie, czy przebiegają one pod powierzchnią działki nr [...]. Podkreślił jednocześnie że domaga się zapewnienia mu udziału w wykonywanych przez pracowników PINB w L. czynnościach, zaznaczając, z uwagi na bezprawny sprzeciw Z. K. nie mógł czynnie uczestniczyć w oględzinach przeprowadzanych w dniu [...] maja 2015 r. Ponadto skarżący postulował zobowiązanie PINB w L. do szczegółowej i właściwej analizy wypisu z rejestru gruntów i budynków Starostwa Powiatowego i map działek, celem określenia dokładnego przebiegu granic działek nr [...] i [...], co ma istotne znaczenie dla ustalenia meritum sprawy, tj. tego, czy sporne przyłącza przebiegają pod powierzchnią działki skarżącego. W ramach zgłoszonych wniosków skarżący zwrócił się także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów, jakie był zobowiązany uiścić jego pełnomocnikowi za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu administracyjnym w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić trzeba, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji były roboty budowlane obejmujące wyłącznie wykonanie przyłącza kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w L. . W ramach niniejszego postępowania organy nie badały natomiast legalności robót budowlanych w zakresie budowy przyłączy wodociągowego i ciepłowniczego do ww. budynku (zwłaszcza, że we wniosku z dnia [...] listopada 2014 r., stanowiącym – jak to określiły organy administracji – impuls do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego, skarżący kwestionował legalność budowy jedynie przyłącza kanalizacyjnego). Zarzuty skarżącego odnoszące się realizacji przez P. K. innych przyłączy niż przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne wykraczają zatem poza granice niniejszej sprawy i z tego powodu nie mogą być przez Sąd w niniejszej sprawie badane.

Jakkolwiek z art. 30 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej jako "Pr. bud.") wynika, że budowa przyłączy kanalizacyjnych objęta jest – co do zasady – obowiązkiem dokonania zgłoszenia, to jednak ustawodawca przewidział możliwość odstępstwa od tej zasady, odsyłając w tym zakresie do art. 29a Pr. bud. Wskazany przepis stanowi, że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1). Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 2).

Z akt niniejszej sprawy wynika, że przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] zostało zrealizowane przez P. K. (właściciela tej działki) bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, ani tez nie w oparciu o pozwolenie na budowę (jako element szerszej inwestycji), lecz właśnie w oparciu o sporządzony plan sytuacyjny, tj. w ramach trybu przewidzianego w art. 29a Pr. bud. Bezspornym jest, że według sporządzonego planu sporne przyłącze winno przebiegać w obrębie działki inwestora. Tymczasem istota zarzutów skarżącego M. W. (właściciela działki nr ewid. [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji) sprowadza się do twierdzenia, że wbrew ustaleniom planu inwestycja ta została zrealizowana z naruszeniem granicy jego nieruchomości, albowiem wykonane przyłącze częściowo przebiega pod powierzchnią jego działki.

Powyższe zarzuty uzasadniały wszczęcie w sprawie przedmiotowej inwestycji postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 Pr. bud. Podkreślić należy, że w postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego jest obowiązany zbadać kwestię prawa inwestora do nieruchomości objętej inwestycją. Wprawdzie powyższe przepisy nie formułują wprost takiego obowiązku, jednakże za taką interpretacją przepisów Pr. bud. regulujących tryb naprawczy przemawia m.in. treść art. 4 tej ustawy, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Tym samym wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością gruntową ma zasadnicze znaczenie dla wszelkich inwestycji budowlanych (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK [...] – dostępny w CBOSA).

W ocenie Sądu kwestia ewentualnego naruszenia przez inwestora granicy działki nr ewid. [...] podczas realizacji spornego przyłącza kanalizacyjnego nie została przez organy należycie zbadana. Twierdzenie organów, iż przedmiotowe przyłącze w całości przebiega w obrębie działki nr ewid. [...] nie znajduje wystarczającego poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i należy je uznać za co najmniej przedwczesne.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie przekonanie organów, iż sporne przyłącze kanalizacyjne przebiega w całości w obrębie działki nr ewid. [...], opiera się w istocie wyłącznie na analizie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, wykonanej przez uprawnionego geodetę, oraz analizie aktualnej mapy zasadniczej pozyskanej z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. , na której to mapie naniesione zostały zmiany wynikające z ww. inwentaryzacji. Dodatkowo, jako okoliczność mającą świadczyć o legalności spornej inwestycji, organy powołały fakt jej odbioru końcowego (bez zastrzeżeń) w dniu [...] lutego 2015 r. przez przedstawicieli Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w L. .

W ocenie Sądu ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie jedynie do analizy ww. dokumentów narusza jednak wymogi określone w powołanych przepisach postępowania, w myśl których organ administracji jest obowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zaś ocenę, czy dana okoliczność została udowodniona, oprzeć na całokształcie materiału dowodowego. Wprawdzie powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 76 § 1 k.p.a. istotnie stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jednakże § 3 cyt. przepisu nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu.

Wypada w tym miejscu wskazać, że znajdująca się w aktach kopia geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej (k. 19 akt adm. I inst.) ze względu na zbyt małą skalę nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż sporne przyłącze nie narusza granic działki skarżącego.

Należy nadto zgodzić się ze skarżącym, iż rzetelna ocena kwestii naruszenia granicy jego nieruchomości winna - w realiach niniejszej sprawy - opierać się na dowodzie bezpośrednim w postaci oględzin, w ramach których winno dojść do odkrywek wykonanego przyłącza. Dopiero bowiem te czynności umożliwią ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości jego rzeczywistego przebiegu. Nie może przy tym budzić wątpliwości, iż przeprowadzając dowód z oględzin organ administracji obowiązany jest zapewnić w nim czynny udział dla wszystkich stron postępowania (art. 79 § 2 k.p.a.).

Wprawdzie w przedmiotowej sprawie w dniu [...] maja 2015 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. dokonali oględzin spornego przyłącza kanalizacyjnego, jednak nie sposób uznać, by dowód ten został przeprowadzony w sposób prawidłowy. Wykonana podczas oględzin dokumentacja fotograficzna obrazuje przebieg jedynie fragmentu przyłącza znajdującego się w pomieszczeniu piwnicznym w budynku inwestora. Protokół oględzin (k. 46 akt. adm.) nie wyjaśnia natomiast, z jakiego powodu na dzień przeprowadzenia tego dowodu nie dokonano odkrywek, które – jak stwierdzili sami pracownicy organu pierwszej instancji – mogłyby potwierdzić zarzuty dotyczące naruszenia działki sąsiedniej nr ewid. [...]. Ponadto z protokołu wynika, że ze względu na postawę pełnomocnika inwestora (którego pełnomocnictwo zostało zresztą złożone już po dokonaniu tej czynności), w przeprowadzonych czynnościach nie mogli bezpośrednio uczestniczyć skarżący oraz jego pełnomocnik.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w oględzinach stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z powyższych przepisów, które dyskwalifikuje tę czynność procesową jako dowód w sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt IV SA/po [...], LEX nr 1934977; wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa [...], LEX nr 508447; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wr [...], LEX nr 459993; wyrok NSA z dnia [...] listopada 1998 r., sygn. akt III SA [...], LEX nr 36901 oraz wyrok NSA z dnia [...] lutego 1986 r., sygn. akt II SA [...], ONSA [...]/13).

Z powyższych względów uznać należy, że kontrolowane w niniejszej sprawie orzeczenie o odmowie nałożenia na P. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy wykonanym przyłączu kanalizacyjnym, ma charakter przedwczesny. Rozstrzygnięcie to zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80 oraz art. 81 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując niniejszą sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego uwzględnią powyższe uwagi i przed podjęciem stosownej decyzji przeprowadzą wnikliwe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, zapewniając stronom udział w podejmowanych czynnościach procesowych.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 powyżej ustawy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w razie uwzględniania skargi, stronie skarżącej przysługuje zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw wyłącznie w ramach postepowania sądowego (do których w niniejszej sprawie zaliczał się jedynie uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł). W ramach orzeczenia o zwrocie kosztów Sąd nie mógł natomiast uwzględnić kosztów poniesionych przez skarżącego jeszcze na etapie postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt II OSK [...], LEX nr 743273).