Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 506/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 § 1 i § 2, art. 75 § 1, art. 76, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 35 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Starosta (dalej jako: "organ I instancji", "Starosta"), po rozpatrzeniu wniosku spółki A (dalej jako: "skarżąca", "inwestor", "spółka"), odmówił udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem na magazyn sprzętu i maszyn rolniczych o wiatę zadaszeniową w L. przy ul. "[...]", na działce nr "[...]". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej jako: "P.b."

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 2 P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji wskazał, że pismem

z 10 grudnia 2020 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu właściwego do kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego, o zajęcie stanowiska i potwierdzenie czy przedmiotowa wiata zadaszeniowa została już zrealizowana. Z tego powodu organ I instancji zawiesił postępowanie – postanowieniem z 31 grudnia 2020 r. Postanowienie to zostało uchylone przez organ II instancji w dniu 14 stycznia 2021 r. W dniu 18 stycznia 2021 r. organ I instancji zawiadomił inwestora, że wniosek nie może być rozpatrzony w ustawowym terminie i wskazał nowy termin rozpoznania sprawy – do 11 lutego 2021 r. Pismem z 22 stycznia 2021 r. Starosta ponownie wystąpił z zapytaniem do PINB. Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. PINB poinformował, że dwie kontrole na ww. nieruchomości dla wskazanej w piśmie wiaty nie odbyły się z przyczyn niezależnych od organu. Jednak PINB ustalił na podstawie oględzin, przeprowadzonych z drogi publicznej, którą stanowi ul. "[...]" w L., że na wskazanej w piśmie działce nr "[...]", przy ścianie istniejącego budynku gospodarczego zwróconego w kierunku drogi (ściana północno-zachodnia) znajduje się wiata o konstrukcji stalowej. Organ I instancji skonstatował, że wiata wskazana na zdjęciu jest tą samą wiatą, o którą występował inwestor, tj. zlokalizowana jest na całej długości ściany budynku gospodarczego od strony ulicy "[...]". Organ I instancji podał, że przed wydaniem decyzji, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., powiadomił stronę postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. W odpowiedzi Prezes Zarządu spółki wniósł o przedłużenie tego terminu do 15 lutego 2021 r., wskazując jako powód pobyt na samoizolacji w związku z istniejącą pandemią Covid-19. Organ I instancji nie uwzględnił tego wniosku. Stwierdził, że spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu lub innego dowodu uzasadniającego wydłużenie terminu, poza ogólnym twierdzeniem pobytu na samoizolacji, które to pojęcie "samoizolacja" w przepisach regulujących działania ochronne przeciw pandemii koronawirusa Covid-19 nie występuje. Organ zaznaczył, że w skład zarządu spółki wchodzą dwie osoby i każda z nich jest uprawniona do samodzielnej reprezentacji spółki. W związku z tym możliwość wykonania czynności dotyczących zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez drugiego członka zarządu w terminie wskazanym przez organ nie stanowi ograniczenia praw strony.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Akcentowała, że decyzja wydana została

z przekroczeniem ustawowych terminów, gdyż wniosek wpłynął do organu I instancji 9 listopada 2020 r., a decyzję wydano "[...]" r., choć w sprawie nie było okoliczności szczególnie skomplikowanych. Spółka podkreśliła, że mimo przygotowania projektu pozytywnej decyzji w dniu 27 listopada 2020 r., w dniu 10 grudnia 2020 r., tj. po upływie ustawowego terminu na załatwienie sprawy, organ wystąpił do PINB o przeprowadzenie kontroli z uwagi na wskazanie, że obiekt został zrealizowany. Zdaniem skarżącej organ I instancji sam powinien przeprowadzić czynności kontrolne w tym zakresie, a nie zlecać je innemu organowi. Zarzuciła, że organ I instancji nie przekazał inwestorowi żadnych informacji o podejrzeniu realizacji inwestycji, zaangażowaniu innego organu i niezałatwieniu sprawy w terminie, bezpodstawnie zawiesił postępowanie. Skarżąca zarzuciła, że dowód, na którym oparte zostało negatywne dla strony rozstrzygnięcie został uzyskany w sposób wadliwy, jest niewiarygodny, skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia co do rzekomego zdjęcia, dlatego nie powinien być uwzględniony. Podniosła, że przeprowadzenie oględzin bez udziału strony i z za ogrodzenia, z terenu sąsiedniej działki dyskwalifikuje tę czynność procesową. Inwestor wyjaśnił, że członkowie zarządu spółki to małżeństwo, czego można się domyślić po unikalnym nazwisku. Więc według zasad stosowanych przez Sanepid, tj. poddawania kwarantannie całych rodzin,

w przypadku samoizolacji jednego z małżonków, drugi także podlega ograniczeniom.

Podkreślono, że prawodawca od marca 2020 r. wprowadził wszelkiego rodzaju ograniczenia, zakazy oraz zalecenia w celu przeciwdziałania epidemii Covid-19. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7 art. 8 § 1, art. 10 § 1 i § 2, art. 12, art. 35 § 1 i § 2, art. 36 § 1 i § 2, 79 § 1 i § 2, art. 80, art. 85 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 98 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Przekonywała, że art. 35 ust. 5 pkt 2 P.b. został w sprawie błędnie zastosowany w wyniku nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Podała, że na terenie przedmiotowej nieruchomości jest realizowana inwestycja na podstawie decyzji

o pozwoleniu na budowę nr "[...]" z dnia "[...]" r. ("[...]"). Prawdopodobnie ta inwestycja widoczna z drogi publicznej, uwidoczniona została na zdjęciu podczas oględzin PINB. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się wiele podobnych obiektów (nawet tożsamych).

Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył stan faktyczny sprawy. Skonstatował, że w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią jest stwierdzenie, że wnioskowane roboty budowlane zostały rozpoczęte (zakończone) przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniósł, że z pisma PINB z 25 stycznia 2021 r. skierowanego do Starosty jednoznacznie wynika, że projektowana wiata została już wybudowana. Ponadto w aktach sprawy oprócz dokumentów znajdują się notatki służbowe z grudnia 2020 r. pracowników Wydziału Architektoniczno-Budowlanego z rozmów telefonicznych, w których to inwestor używając niecenzuralnych słów upominał się, że do tej pory nie otrzymał jeszcze pozwolenia na budowę. Z tych notatek również wynika, że inwestor twierdził, że nikt mu nie udowodni, że wiata już stoi. Działania inwestora ograniczały się do ponaglania organu do wydania pozwolenia na budowę, ale jednocześnie inwestor unikał kontroli nadzoru budowlanego. Z przedłożonego projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowana wiata przylega bezpośrednio do ściany istniejącego budynku gospodarczego na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w L. Działka, na której zaprojektowana jest wiata bezpośrednio graniczy z działką drogową ulicy "[...]". Od ulicy znajduje się ogrodzenie z siatki, a odległość od płotu do wiaty wynosi ok. 10 m. Jest to teren nieosłonięty, nie ma żadnej zieleni, a widoczność z drogi bardzo dobra, tak że trudno byłoby pomylić istniejące budynki z inną zabudową przy tej ulicy. Każda zainteresowana osoba może zrobić legalnie zdjęcie wybudowanej wiaty, więc zdjęcie takie nie może być dowodem uzyskanym w sposób niezgodny z prawem. Ponadto inwestor sam już w grudniu 2020 r. na Facebooku swojej firmy udostępnił "filmiki" pokazujące ofertę sprzedaży maszyn. Na tych "filmikach" umieszczonych w Internecie, z datą udostępnienia, widać wybudowaną już wiatę. Organ odwoławczy podał przykładowe linki do stron na Facebook. Wobec powyższego, organ II instancji uznał, że organ I instancji zasadnie odmówił wydania pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem na magazyn sprzętu i maszyn rolniczych o wiatę zadaszeniową, bowiem obiekt ten został już wybudowany przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Organ II instancji zaznaczył, że pismem z 29 marca 2021 r. zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Strona nie skorzystała

z tej możliwości.

Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, nie zgodziła się ze stanowiskiem organu II instancji i zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając naruszenie:

- art. 15 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu,

a więc brak przeprowadzenia postępowania kontrolnego oraz merytorycznego odniesienia się do stanowiska skarżącej,

- art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności ustaleniu wykonania wiaty na podstawie zdjęć uzyskanych w wadliwym postępowaniu bez udziału skarżącej, jak również brak przywołania w zaskarżonej decyzji właściwej podstawy prawnej, jak również pozyskanie dodatkowych dowodów w formie zdjęć z portalu Facebook skarżącej, nieprzedstawiających stanu rzeczywistego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej w związku z całkowitym pominięciem przepisów prawa przez organ I instancji,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak ustalenia, w jakim okresie wykonano wiatę skoro organy przyjęły to za zdarzenie pewne i brak wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, iż w tym okresie przepisy ustawy Prawo budowlane nie miały zastosowania,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w sytuacji w której organ II instancji powinien był zmienić decyzję organu I instancji lub uchylić ją,

- art. 81a ust. 2 P.b. poprzez uznanie, iż czynności kontrolne dokonane nie przez organ I instancji, lecz przez inny podmiot i to w przypadku braku obecności inwestora są wiążące i dostarczają dowodów, umożliwiających wydanie decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumenty podniesione

w odwołaniu. Podkreślono, że organ I instancji nie umożliwił stronie zapoznania się

z aktami sprawy, chociaż termin na wgląd w akta ma charakter instrukcyjny i nie istnieją przepisy, które zakazywałyby jego wydłużenie. Organy obu instancji nie zapewniły skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, ponieważ skarżąca nie została poinformowana o oględzinach, nie został wydłużony okres na zapoznanie się

z aktami mimo wniosku strony, który mógł zostać uznany jako wniosek strony

o zawieszenie postępowania. Organ I instancji zachował się nieobiektywnie, na podstawie faktów uzyskanych z niewiadomego źródła zaangażował inny organ

w postępowanie bez wskazania podstawy prawnej takiego działania. Skarżąca oświadczyła, że okoliczność samoizolacji stanowiła także powód niemożności udziału

w kontroli zamierzonej przez PINB, o czym poinformowano PINB mailowo w dniu 20 stycznia 2021 r. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że organ całkowicie pomija przepisy prawa, zapominając, iż w toku 2019 roku ustawodawca wprowadził regulacje wyłączające obowiązek stosowania przepisów prawa budowlanego w pewnym okresie. Organ nie zadał sobie trudu, aby wyjaśnić czy rzekoma inwestycja potwierdzona przez PINB poza czynnościami kontrolnymi, tj. uzyskane wg procedury niezgodnej

z przepisami zdjęcie przedstawia wnioskowaną inwestycję, a jeżeli tak to w jakim okresie ona powstała i kto jest jej inwestorem. Ustalenie tych faktów mogłoby doprowadzić do innej merytorycznie decyzji, tj. umarzającej postępowanie w sprawie. Niestety organ I jak i organ II instancji nie wyjaśniły tego. Organ nie przeprowadził sam czynności kontrolnych, lecz wyręczył się innym organem, a PINB dokonał oględzin

z innej nieruchomości, bez powiadomienia skarżącej, co skutkowało brakiem formalnej kontroli w związku z brakiem udziału strony. Podkreślono, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury zachowanie wymagań art. 79 i art. 81 k.p.a. niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Dowód z oględzin powinien być przeprowadzony przy udziale strony, która ma prawo składać wyjaśnienia i oświadczenia. Wykonanie zdjęcia przedmiotu oględzin nie jest tożsame z czynnością oględzin. Fotografia jest odrębnym dowodem w sprawie. Przebieg oględzin powinien być utrwalony w protokole. Organ oparł się na dowodzie uzyskanym niezgodnie z prawem, który powinien pominąć. Odnosząc się do zdjęć na stronie Facebook, skarżąca wskazała, że w przeważającej mierze zamieszcza na portalach społecznościowych materiały pozyskane od producenta i wykonane na terenie jego zakładu pracy. W żaden sposób nie można uznać, iż materiał pozyskany przez organ II instancji odzwierciedla stan rzeczywisty i ukazuje rozbudowę budynku skarżącej. W podanych linkach nie ma żadnego adresu ani innego indywidualizującego punktu zaczepienia. Jeżeli organy administracji publicznej będą wydawały wiążące decyzje na podstawie zdjęć z Facebooka to z pewnością nie będą realizowały zasady zaufania obywatela do Państwa. Skarżąca podniosła też, że jest przedsiębiorcą, co oznacza, że w związku z art. 81a ust. 2 i 3 P.b., bez obecności inwestora nie mogła się odbyć kontrola. Zatem organ nie mógł pozyskać dowodu w wyniku czynności przeprowadzonych niezgodnie z przepisami Skarżąca akcentowała, że organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do błędów popełnionych przez organ I instancji,

podnoszonych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł

o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Dodatkowo podniósł, że Naczelnik Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa powinien wyłączyć się z postępowania, ponieważ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez Prezesa Zarządu spółki, polegającego na znieważeniu Naczelnika w związku

z wykonywaniem obowiązków służbowych (art. 226 k.k.). W dniu 12 kwietnia 2021 r. Prokurator Rejonowy umorzył dochodzenie w tej sprawie. Powyższe, zdaniem pełnomocnika skarżącej, potwierdza brak obiektywizmu organu I instancji

i wprowadzenie w błąd organu II instancji poprzez pomówienie Prezesa Zarządu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako: "p.p.s.a." sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek strony skarżącej, wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności

z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna

z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad

w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Rolą organu administracji publicznej jest rozstrzygnięcie o prawach czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym i czy zastosowane przepisy prawa materialnego mają oparcie

w zgromadzonym materiale dowodowym.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią

w mocy decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podnieść należy, że zastosowany w niniejszej sprawie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej przepis art. 35 ust. 5 pkt 2 P.b. jest jasny, oczywisty i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z tym unormowaniem organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważyć można, że art. 35 ust. 5 P.b. został zmieniony z dniem 19 września 2020 r. przez art. 1 pkt 16 lit. c ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która inaczej usystematyzowała niektóre zagadnienia związane z realizacją procesu budowlanego. Przed tą nowelizacją art. 35 ust. 5 P.b. stanowił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Natomiast art. 32 ust. 4a P.b., który został uchylony przez wskazaną ustawę zmieniającą, stanowił, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. Zgodnie z tym ostatnim unormowaniem, którego brzmienie nie uległo zmianie, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (art. 28 ust. 1 P.b.). W poprzednio obowiązującym stanie prawnym, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że wniosek dotyczy rozpoczętych już lub zrealizowanych robót budowlanych, umarzał postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Obecnie przepis art. 35 ust. 5 pkt 2 P.b. wyraźnie wskazuje, że okoliczność rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, stanowi podstawę odmowy wydania pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym nie są w ogóle zrozumiałe uwagi pełnomocnika skarżącej o braku umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia, że wiata została wybudowana w okresie kiedy przepisy ustawy Prawo budowlane nie miały zastosowania. Nie wiadomo jaki okres, jakie przepisy i jaką konkretnie inwestycję pełnomocnik ma na myśli. Przedmiotem niniejszego postępowania jest tylko wiata,

o której pozwolenie na budowę wnioskuje. W tym zakresie skarżąca zapewnia, że objęta wnioskiem wiata nie została zrealizowana i wiata, którą potwierdził PINB, może być inną wiatą. Skarżąca podniosła, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się wiele podobnych obiektów (nawet tożsamych). Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na zweryfikowanie tego stanowiska. Oznacza to, że materiał dowodowy nie jest kompletny, gdyż nie pozwala na poczynienie ustaleń, które ponad wszelką wątpliwość pozwoliłyby stwierdzić, że objęta wnioskiem wiata została już zrealizowana.

W warunkach niniejszej sprawy organy orzekające wyraziły przekonanie, że wnioskowana inwestycja jest już zrealizowana. Przekonanie to oparto na znajdującym się w aktach administracyjnych zdjęciu przedstawiającym wybudowaną wiatę zadaszeniową (k. 1 akt administracyjnych). Przy czym w ogóle nie wiadomo kto zrobił to zdjęcie, kiedy, gdzie i jak znalazło się w posiadaniu Starosty. Te same uwagi należy odnieść do zdjęć na Facebooku. Powołano też notatki służbowe z 15 i 16 grudnia 2020 r. na okoliczność rozmów telefonicznych z osobą przedstawiającą się nazwiskiem Prezesa Zarządu spółki, która domagała się wydania decyzji. W notatce służbowej z 15 grudnia 2020 r. podano, że rozmówca, po poinformowaniu go o posiadaniu zdjęcia wybudowanej już wiaty, odpowiedział, że: "nikt mu tego nie udowodni, że wiata stoi, że nie było żadnej oficjalnej komisji, nie podpisywał żadnego protokołu". Natomiast

w notatce służbowej z 16 grudnia 2020 r. podano, że rozmówca miał powiedzieć: "wiata jest w budowie, nie została jeszcze zakończona". Na podstawie tych notatek nie można ustalić z pewnością kto był rozmówcą. Poza tym z notatek tych wynika tylko, że jakaś wiata jest w budowie. W świetle zaś uwag skarżącej, która twierdziła, że realizuje inwestycję na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę i że w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się wiele podobnych obiektów, notatki służbowe nic konkretnego nie wnoszą do sprawy. Jako dowód w sprawie powołano też pismo informacyjne PINB z 25 stycznia 2021 r., w którym wyjaśniono, że: "organ nadzoru budowlanego dwukrotnie wyznaczył termin przeprowadzenia kontroli wskazanej w piśmie wiaty, a mianowicie na dzień 29.12.2020 r., a następnie na dzień 22.01.2021r. Kontrole nie odbyły się w wyznaczonych terminach z przyczyn niezależnych od organu. W związku z powyższym zaplanowano na dzień 25.01.2021 r. dokonanie ustaleń bez udziału inwestora i czynność tę wykonano. W związku z zaistniałą sytuacją, wstępnych ustaleń organ dokonał z miejsca publicznego, tj. z drogi publicznej, którą stanowi

ul. "[...]". Ustalono, że na wskazanej w piśmie działce nr "[...]"

w L. przy ul. "[...]" przy ścianie istniejącego budynku gospodarczego, zwróconej w kierunku drogi (ściana północno-zachodnia) znajduje się wiata o konstrukcji stalowej. Stwierdzono, że wiata znajdująca się na ww. działce jest obiektem uwidocznionym na załączonym przez Państwa zdjęciu. Wobec braku możliwości wejścia inspektorów PINB na teren nieruchomości z powodu nieobecności właściciela na nieruchomości, dalszych informacji w sprawie tej budowy organ będzie mógł udzielić po przeprowadzeniu kontroli z udziałem inwestora". Oceniając to pismo, zauważyć należy, że nie wiadomo na jakie zdjęcie powołuje się PINB, sam nie dołączył żadnych zdjęć. PINB zaznaczył w tym piśmie, że są to ustalenia wstępne. PINB nie przeprowadzał formalnej kontroli, nie sporządzał protokołu z przeprowadzonych czynności. Pismo informacyjne PINB nie stanowi więc dokumentu urzędowego, sporządzonego w przepisanej formie i nie ma do niego zastosowania a priori zasada z art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), w skrócie jako: "k.p.a.", tj. że stanowi dowód na to co zostało w nim stwierdzone. Pismo PINB nie daje też żadnych podstaw do twierdzenia, że inwestor unikał kontroli nadzoru budowlanego. Jest w nim tylko mowa o tym, że kontrole nie odbyły się z przyczyn niezależnych od PINB.

Powoływane przez organy: zdjęcie, notatki służbowe, pismo, linki strony internetowej niewątpliwie stanowią środki dowodowe mogące służyć wnioskowaniu. Zgodnie z art. 75 § 1, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać za sprzeczny z prawem. Nie jest on jednak kompletny,

a tym samym wystarczający do rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście, tak jak przyjęły organy, objęta wnioskiem wiata zadaszeniowa została już wykonana na działce nr "[...]" w L. Posiadane przez organ dowody mają walor luźnych informacji, które nie zostały zweryfikowane w przepisanej procedurze i nie pozwalają obiektywnie stwierdzić, że w miejscu wnioskowanej lokalizacji wiaty istnieje już takowa wiata.

Na podstawie art. 52 k.p.a. organ właściwy do załatwienia sprawy może zwrócić się w ramach pomocy prawnej do innego organu o dokonanie czynności należących do właściwości tego organu. PINB jest organem właściwym do kontroli przestrzegania

i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 P.b.). Organy nadzoru budowlanego pełnią rolę tzw. policji budowlanej i podejmują działania w sytuacji podejrzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego. Przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych Zgodnie z art. 81 ust. 4 P.b. protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. W art. 81a Prawa budowlanego określony został zakres uprawnień kontrolnych organu nadzoru budowlanego oraz procedura dotycząca tego rodzaju czynności. Z ust. 2 powołanego artykułu wynika, że czynności kontrolne przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka (ust. 3). Czynności kontrolne, o których mowa w ww. przepisach, nie są tożsame

z oględzinami, jako czynnością procesową przewidzianą w art. 79 k.p.a. Nie mają

w związku z tym do nich zastosowania wymagania stawiane czynnościom dowodowym, także określony w art. 79 § 1 k.p.a. wymóg zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia czynności (por. wyroki NSA z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2501/17, z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1815/17 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Stosownie do art. 85 pkt 1 i 2 P.b. współdziałanie organów nadzoru budowlanego z organami administracji architektoniczno-budowlanej obejmuje

w szczególności prowadzenie wspólnych działań kontrolnych i przekazywanie

i wymianę informacji o wynikach kontroli. Przytoczone przepisy potwierdzają zasadność zwrócenia się przez Starostę do PINB o zweryfikowanie stanu zabudowy objętej wnioskiem działki. Skoro jednak PINB nie przeprowadził formalnej kontroli, Starosta nie mógł poprzestać na zdawkowych informacjach PINB i przekonaniu tego organu, że wiata, którą widać z ul. "[...]" jest właśnie tą, o którą wnioskuje inwestor.

W niniejszej sprawie, w związku ze stanowiskiem inwestora, który w odwołaniu, jak

i skardze do Sądu stanowczo zaprzeczał poczynionym przez organy ustaleniom

i podnosił, że na działce istnieją inne tożsame obiekty objęte innym pozwoleniem na budowę, konieczne jest rzetelne wyjaśnienie i udokumentowanie w przepisanej formie protokołu z czynności kontrolnych (art. 81a P.b.) lub oględzin (art. 85 § 1k.p.a.), jaka zabudowa istnieje na przedmiotowej działce, ze szczególnym uwzględnieniem miejsca wnioskowanej lokalizacji wiaty. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może dokonać samodzielnych oględzin działki, o których strona powinna zostać zawiadomiona (art. 79 § 1 k.p.a.). W myśl (art. 79 § 1 i 2 k.p.a.) organ ma obowiązek tylko zawiadomić stronę o zamierzonych czynnościach z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni. W interesie skarżącej jest współpraca z organem. Jeżeli strona będzie odwlekała możliwość przeprowadzenia oględzin z jej udziałem, a teren inwestycji jest możliwy do obserwacji z drogi publicznej (wnioskowana wiata stanowić ma rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego od strony drogi publicznej - ściana północno-zachodnia), to organ może dokonać oględzin spoza działki inwestora, ale muszą zostać dochowane wymogi proceduralne, a szczególnie z czynności musi zostać sporządzony protokół, mogą zostać załączone zdjęcia, które pozwolą Sądowi zweryfikować kto, kiedy, gdzie

i co zaobserwował.

W sytuacji, gdy strona nie bierze udziału w czynnościach dowodowych, może zapoznać się z protokołami z przeprowadzenia tych czynności i złożyć stosowne wyjaśnienia, o czym organ powinien stronę zawiadomić, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki. W związku z tym nic nie stało na przeszkodzie, aby organ I instancji uwzględnił wniosek inwestora o przesunięcie terminu do zapoznania się z aktami sprawy. We wniosku o zmianę terminu Prezes Zarządu spółki informował, że w zbieżnym czasie wystąpiły u niego objawy charakterystyczne dla zakażenia COVID-19 i poddał się samoizolacji. Okoliczność ta uzasadniała uwzględnienie wniosku. Nie można jednak pominąć, że uchybienie organu I instancji konwalidował organ II instancji, zawiadamiając skarżącą o możliwości zapoznania się

z aktami i zajęcia stanowiska w sprawie (k. 25 akt administracyjnych). Prezes Zarządu odebrał zawiadomienie 1 kwietnia 2021 r. i nie skorzystał z tego prawa, nie informował też organu o jakichkolwiek przyczynach, które uniemożliwiały skorzystanie

z uprawnienia. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące pozbawienia udziału w postępowaniu. Bezzasadny jest też zarzut naruszenia przez organ art. 98 § 1 k.p.a., gdyż skarżąca nie występowała w ogóle z wnioskiem

o zawieszenie postępowania. Wniosku o zmianę terminu na zapoznanie się z aktami sprawy nie można utożsamiać z wnioskiem o zawieszenie postępowania.

Dla rozstrzygnięcia sprawy nie może mieć znaczenia bieg terminów do załatwienia sprawy. W dacie wszczęcia postępowania i orzekania obowiązywał ten sam stan prawny. Zatem długość prowadzenia postępowania pozostaje bez wpływu dla oceny jaka norma prawa materialnego ma mieć zastosowanie w sprawie i jakie

w związku z tym konieczne są ustalenia faktyczne. Organ orzeka na podstawie przepisów obowiązujących i nie może orzec sprzecznie z nimi, bez względu na to jak długo prowadzone jest postępowanie. Naruszenie terminów do załatwienia spraw Sąd bada przy rozpatrywaniu skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wskazać też należy, że decyzję organu I instancji wydał osobiście Starosta, a nie Naczelnik Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa. Naczelnik nie przeprowadzał w sprawie żadnych czynności, które mogłyby mieć wpływ na ustalenia faktyczne.

Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy orzekające nie odniosły się do twierdzeń skarżącego, że ustalona przez PINB wiata jest inną wiatą niż wnioskowana. Nie wyjaśniono czego dotyczy pozwolenie na budowę wymienione w odwołaniu przez skarżącą.

Podnieść należy, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Tak też w postępowaniu administracyjnym stanowi art. 6 k.p.a.: "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa". Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest też zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, obligująca organy administracji publicznej do strzeżenia praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Realizacji powyższej zasady służą przepisy rozdziału 4 k.p.a. normujące postępowanie dowodowe. Art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy musi być kompletny, spójny i w sposób całościowy ukazywać stan faktyczny sprawy. Tylko wówczas możliwa jest swobodna ocena dowodów, w myśl art. 80 k.p.a., która powinna uwzględniać zasady logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Stan sprawy wymaga uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym zakresie. Dlatego Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią treść art. 153 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: uiszczonego wpisu od skargi, uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego - na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).