Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 906/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. działając na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508) Urząd Patentowy RP udzielił patentu na zgłoszony w dniu [...] sierpnia 1997 r. przez E. w K. wynalazek oznaczony numerem [...] pt. "Układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych".

Zastrzeżeniami patentowymi objęto:

1. Układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych zawierający sterownik połączony z łączem transmisyjnym i dyspozytorską konsolą, radiometrycznymi popiołomierzami do pomiaru zawartości popiołu w nadawie i koncentracie znamienny tym, że sterownik /7/ połączony jest z urządzeniami automatyki /9/, którego sygnały sterują pracą osadzarki/1/ oraz poprzez transmisyjne łącze /6/ z radiometrycznym popiołomierzem/2/ stanowiącym miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie/4/.

2. Układ według zastrz. 1 znamienny tym, że ma radiometryczny popiołomierz/3/ ciągłego pomiaru zawartości popiołu w przeroście/5/ wychodzącym z osadzarki /1/, który połączony jest poprzez transmisyjne łącze /6/ ze sterownikiem /7/.

Jako twórcy wynalazku zostali wskazani: Z. B., M. K., R. M., W. M., I. M., H. N., T. S.

Dnia [...] lipca 2003 r. przekazano do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego sprawę ze sprzeciwu złożonego przez "B." S.C., ( J. B., S.G., M.G.) w K. do rozpatrzenia jako sprawę o unieważnienie patentu udzielonego na rzecz E., K. (dalej jako E.) na wynalazek pt.: "Układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych" na skutek uznania tego sprzeciwu za bezzasadny.

Za podstawę swojego żądania sprzeciwiający się podnosili wymieniony w art. 10 powołanej ustawy o wynalazczości brak nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w świetle wcześniejszych publikacji. Zdaniem wnioskodawcy przed datą stanowiącą o pierwszeństwie do uzyskania spornego patentu, rozwiązanie zastrzegane w zastrzeżeniach patentowych wynikało ze stanu techniki w sposób oczywisty dla znawcy.

Wnioskodawca podniósł, że zastrzegany w zastrz.1 spornego patentu układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych zawierający sterownik połączony z urządzeniami transmisyjnymi i dyspozytorską konsolą, radiometrycznymi popiołomierzami do pomiaru zawartości popiołu w nadawie i koncentracie, znamienny tym, że sterownik połączony jest z urządzeniami wykonawczymi automatyki, którego sygnały sterują pracą osadzarki oraz poprzez transmisyjne łącze z radiometrycznym popiołomierzem stanowiącym miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie, w swej części znamiennej (wyróżniającej rozwiązanie ze znanego stanu techniki) wynika bezpośrednio z definicji zastrzeganych środków technicznych. Cechy określone jako "sterownik połączony jest z urządzeniami wykonawczymi automatyki, którego sygnały sterują pracą osadzarki" wynikają wprost z definicji sterownika (Leksykon Naukowo-Techniczny, WN-T, Warszawa 1972, str.1004) jako stanowiącego "urządzenie przekształcające oddziaływanie otrzymywane od innych elementów układu sterowania lub regulacji i formujące oddziaływanie podawane na element wykonawczy". Natomiast cechy określone jako "sterownik połączony jest ... poprzez transmisyjne łącze z radiometrycznym popiołomierzem stanowiącym miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie" wynikają wprost z definicji sterownika (Leksykon Naukowo - Techniczny, WN-T, Warszawa 1984, str.928, 197, 184) jako stanowiącego "organ sterujący, który otrzymuje informacje od receptorów o zmianach zachodzących w zjawiskach, ocenia te informacja i wywołuje odpowiednie działanie efektorów", przy czym pod pojęciem efektorów należy rozumieć "każdy organ sterowniczy, za pomocą którego układ względnie odosobniony oddziałuje na otoczenie", a receptorem jest w tym przypadku znany radiometryczny popiołomierz stanowiący miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie (patrz część nieznamienna zastrz.1).

Ponadto zdaniem wnioskodawcy przed datą zgłoszenia spornego wynalazku do ochrony w praktyce przemysłowej powszechnie znane były układy sterowania i kontroli procesu wzbogacania węgla świadczące o braku nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania:

1. W referacie pt.: "[...]" wygłoszonym na konferencji na temat "[...]"- S., październik 1995r. ujawniono schemat poglądowy systemu sterowania osadzarką SSO, który zawiera wszystkie elementy objęte ochroną w zastrz. 1 i 2 spornego patentu.

2. W referacie pt.: " [...]" przedstawionym na sympozjum "[...]", U., [...] maja 1990 r, str.81 materiałów, ujawniono układ sterowania osadzarką posiadający elementy zastrzegane w spornym patencie.

3. W artykule pt.: " [...]" , [...] Międzynarodowy Kongres [...], K., [...] maja 1994, str.130-132, opisana została istota sterowania jakością koncentratu i półproduktu z zastosowaniem radiometrycznych popiołomierzy, co ujawniło cechy istotne spornego rozwiązania.

Ponadto jako dowody, przedłożono publikację pt.: "Mikroprocesory, mikrokomputery, mikrosystemy" WSiP, Warszawa, 1987 na okoliczność powszechnej znajomości rozwiązań ze wspólną jedną szyną transmisyjną, oraz kopię wystąpienia rzecznika patentowego W. P. z dnia [...].05.1999r. z uwagami odnośnie braku zdolności patentowej spornego rozwiązania, przesłanymi Urząd Patentowy RP na etapie postępowania zgłoszeniowego.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony z patentu uznał, że twierdzenia, iż opisany w zastrz.1 spornego patentu układ automatycznej kontroli wynika bezpośrednio z definicji tych środków technicznych, stanowi przykład niewłaściwego, semantycznego podejścia do poszczególnych określeń i wyciągania z nich wniosków odnośnie nowości rozwiązania technicznego. Zdaniem uprawnionego istotne jest, że w rozwiązaniu wg wynalazku sygnał przekazywany do systemu komputerowego pochodzi zawsze ze wskazań tylko jednego popiołomierza, zaś nowością rozwiązania jest sterowanie produktami przedziałowymi osadzarki sygnałami wskazań popiołomierzy koncentratu lub przerostu. W stanowisku złożonym na rozprawie, wnioskodawca przedłożył schematy ideowe rozwiązań przeciwstawionych dla ułatwienia ich porównania z rysunkiem ze spornego patentu, podnosząc iż jedyną widoczną różnicą jest połączenie sterownika, przetworników pomiarowych i konsoli dyspozytorskiej jedną wspólną linią transmisyjną, przy czym cecha ta jest oczywista jako powszechnie znana.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Urząd Patentowy działając w oparciu o art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3, art.246 ust.1 i art.247 ust.2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 oraz Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz. 286) unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "Układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych".

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wskazał, że istota przedmiotowego rozwiązania wyróżniająca je ze stanu techniki określonego w zastrzeżeniu 1 polega na tym, że "sterownik połączony jest z urządzeniami wykonawczymi automatyki, którego sygnały sterują pracą osadzarki oraz poprzez transmisyjne łącze z radiometrycznym popiołomierzem stanowiącym miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie". Ponadto przedmiotowy patent obejmuje jeden korzystny wariant chronionego wynalazku określony cechami znamiennymi zastrzeganymi w zastrzeżeniu zależnym 2 rozpatrywanym łącznie z cechami zastrzeżenia 1, od którego zastrzeżenie to jest zależne.

Natomiast w świetle art.10 ustawy o wynalazczości "wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania". Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. (Patrz: W. Kotarba i inni "Komentarz do prawa wynalazczego", W-wa 1994 r., str.15). Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych (patrz: wstęp do rozdz.3.1 i orzeczenie T 176/89-str. oraz orzeczenia T 745/92 i T 552/89 Komisji Odwoławczej EPO, "Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego" (Część I -Zdolność patentowa) materiały i studia zeszyt 7, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 1998) polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Urząd Patentowy uwzględnił, iż kryterium oceny nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania jako wynalazku podlegającego opatentowaniu nie jest precyzyjne i dlatego należy stosować przy tej ocenie istotne orzeczenia, tezy z tych orzeczeń oraz przyjęte zasady, służące obiektywizacji tego kryterium w celu dokonania prawidłowej oceny w przedmiotowej sprawie (Wybrane zagadnienia z orzecznictwa Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP w latach 1993-1994 cz. I (1), oraz w latach 1995-1996 cz. III (2) - w opracowaniu Marii Borowicz; Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego Cz. I Zdolność patentowa, wyd. II, PIRP materiały i studia 12, Warszawa 2004 (3).Przedmiotowy wynalazek oceniany był zatem całościowo, tzn. zarzut oczywistości postawiono całości rozwiązania, a nie poszczególnym elementom, gdyż fakt że poszczególne środki techniczne użyte do realizacji danego rozwiązania są znane, nie przesądza jeszcze o braku zdolności patentowej. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazano, iż analizując wartość dowodową poszczególnych materiałów korzystano z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji (patrz T 607/93 str.71, Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego Cz. I Zdolność patentowa, wyd. II, PIRP materiały i studia 12, Warszawa 2004 r.).

W takich okolicznościach, zdaniem Urzędu Patentowego, część znamienną zastrz.1 należy rozumieć jako ,,(co najmniej jeden) sterownik połączony jest (dowolnie) z (dowolnymi) urządzeniami wykonawczymi automatyki, którego (to sterownika) sygnały sterują (w dowolny sposób) pracą osadzarki oraz poprzez (co najmniej jedno) transmisyjne łącze z radiometrycznym popiołomierzem stanowiącym miernik pomiaru (w dowolny sposób) zawartości popiołu w koncentracie" Należy także uwzględnić, że rysunek zamieszczony w opisie spornego patentu ma charakter schematu blokowego, a więc jedynie ideowej, a nie konstrukcyjnej ilustracji przykładu rozwiązania. Podobnie z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady wynika, iż przy porównaniu treści zastrzeżeń z pozostałą zawartością opisu, uznaje się, że to zastrzeżenia wyznaczając żądany zakres ochrony przesądzają o istocie chronionego rozwiązania, zaś pozostała zawartość opisu ma w tym aspekcie charakter pomocniczy. Tak więc wszelkie rozbieżności pomiędzy treścią zastrzeżeń udzielonego patentu i pozostałej części opisu są traktowane jak oczywiste pomyłki tej pozostałej części opisu.

W świetle powyższego, w ocenie Urzędu Patentowego, sam stan techniki zastrzegany przez uprawnionego w części nieznamiennej zastrz.1, tj. "układ automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w wodnych osadzarkach pulsacyjnych zawierający sterownik połączony z urządzeniami transmisyjnymi i dyspozytorską konsolą, radiometrycznymi popiołomierzami do pomiaru zawartości popiołu w nadawie i koncentracie" stanowi dowód oczywistości tak zastrzeganego rozwiązania, przekazując znawcy dostateczne informacje, że uprawniony uznaje za znany układ posiadający połączone ze sobą sterownik połączony z urządzeniami transmisyjnymi i radiometrycznymi popiołomierzami do pomiaru zawartości popiołu w nadawie i koncentracie. Przeciętny znawca musi się orientować bowiem, że każdy sterownik w układzie automatyki z definicji musi być połączony z urządzeniami wykonawczymi automatyki i wysyłać sygnały, które sygnały sterują pracą układu, a radiometryczny popiołomierz do pomiaru zawartości popiołu w koncentracie musi z definicji stanowić miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie.

W tej sytuacji Urząd Patentowy uznał za słuszne stanowisko wnioskodawcy, że cechy określone jako "sterownik połączony jest z urządzeniami wykonawczymi automatyki, którego sygnały sterują pracą osadzarki" wynikają wprost z definicji sterownika jako stanowiącego "urządzenie przekształcające oddziaływanie otrzymywane od innych elementów układu sterowania lub regulacji i formujące oddziaływanie podawane na element wykonawczy" oraz podzielił twierdzenia, iż cechy określone jako "sterownik połączony jest ... poprzez transmisyjne łącze z radiometrycznym popiołomierzem stanowiącym miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie" wynikają wprost z definicji sterownika jako stanowiącego "organ sterujący, który otrzymuje informacje od receptorów o zmianach zachodzących w zjawiskach, ocenia te informacja i wywołuje odpowiednie działanie efektorów", przy czym pod pojęciem efektorów należy rozumieć "każdy organ sterowniczy, za pomocą którego układ względnie odosobniony oddziałuje na otoczenie", a receptorem jest w tym przypadku znany radiometryczny popiołomierz stanowiący miernik pomiaru zawartości popiołu w koncentracie (patrz część nieznamienna zastrz.1). Z tych przyczyn, zdaniem Urzędu Patentowego, niesłuszny jest zarzut uprawnionego niewłaściwego, semantycznego podejścia do poszczególnych określeń i wyciągania z nich wniosków odnośnie nowości rozwiązania technicznego.

Jednocześnie, w ocenie Urzędu Patentowego, układy sterowania i kontroli procesu wzbogacania węgla świadczą o braku nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania. I tak:

1. W referacie pt.: "[...]" (S., październik 1995 r.) ujawniono schemat poglądowy systemu sterowania osadzarką SSO, który zawiera wszystkie elementy objęte ochroną w zastrz. 1 i 2 spornego patentu.

2. W referacie pt.: " [...]"przedstawionym na sympozjum w U. ujawniono układ sterowania osadzarką posiadający elementy zastrzegane w spornym patencie. Pomimo, iż ujawniony układ jest układem regulacji mechanicznej, a popiołomierze nie biorą udziału w sterowaniu, dokument ten także stanowi dowód oczywistości spornego rozwiązania zastrzeganego w zastrz.1.

3. W artykule pt.: " [...]" (K. maj 1994) opisana została istota sterowania jakością koncentratu i półproduktu z zastosowaniem radiometrycznych popiołomierzy, co ujawniło cechy istotne spornego rozwiązania. Co prawda, ujawniony został schemat poglądowy układu regulacji popiołu w koncentracie, co nie jest tożsame z korektą nastaw i automatycznym odbiorem produktu z każdego przedziału osadzarki, ale przy tak ogólnikowej jak zastrzegana istocie spornego patentu, dokument ten także stanowi dowód oczywistości spornego rozwiązania zastrzeganego w zastrz.1. Natomiast przedłożone str.436, 437 publikacji pl.: "Mikroprocesory, mikrokomputery, mikrosystemy" WSiP, Warszawa, 1987 (zał.6) (na okoliczność powszechnej znajomości rozwiązań ze wspólną jedną szyną transmisyjną) stanowią jedynie materiał pomocniczy do ewentualnego wspólnego rozpatrzenia z załącznikami 3, 4 lub 5.

Urząd Patentowy uznał, że udostępnienie w każdym z tych dokumentów nastąpiło w takim zakresie, że dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania ujawnionego w nim wynalazku, a ponadto, że udostępnienie to nastąpiło przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania spornego patentu. Stanowisko uprawnionego, że sporny wynalazek wyróżnia się tym, że ma jeden sterownik, który poprzez urządzenia wykonawcze automatyki steruje w sposób ciągły w wszystkich przedziałach osadzarki na podstawie wskazań zawartości popiołu w koncentracie z jednego popiołomierza lub wskazań zawartości popiołu w przeroście z drugiego popiołomierza, a ponadto w czasie sterowania na podstawie sygnału z jednego popiołomierza sygnał z drugiego popiołomierza nie wpływa na układ starowania i odwrotnie, nie znajduje uzasadnienia w świetle cytowanej powyżej treści zastrzeżeń.

W skardze do Sądu strona uprawniona E. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej wadliwość i oparcie na nierzetelnych dowodach, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej decyzja Urzędu jest niesłuszna i krzywdząca. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji są efektem pochopnego uznania przez Urząd Patentowy, że zarzuty zawarte w sprzeciwie są zasadne i zostały wystarczająco udokumentowane. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego dotyczącym braku nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania.

Przede wszystkim podkreśla się w skardze, iż strona przeciwna nie wykazała należytej dbałości o sumienne i zgodne z materiałem źródłowym sporządzenie schematów układu automatycznej kontroli procesu wzbogacania węgla w osadzarkach pulsacyjnych zamieszczając tylko te elementy i urządzenia systemu, które występują również w spornym rozwiązaniu. Zamierzonym celem tego zabiegu jest wywołanie wrażenia o niezaprzeczalnym podobieństwie porównywanych układów sterowania. Jednocześnie w omawianych schematach, wnioskodawca nie zamieszcza tych elementów układu sterowania, które wg materiału dowodowego są niezbędne dla właściwego sposobu sterowania pracą osadzarki dwuprzedziałowej. Nie uwzględnione elementy systemu sterowania to miernik jakości odpadów (18), którego sygnały pomiarowe sterują (wyłącznie) pracą elementów wykonawczych przedziału I osadzarki, natomiast pracą elementów wykonawczych przedziału II osadzarki steruje (wyłącznie) popiołomierz (14). Podobnie proces sterowania odbywa się w układzie opisanym w zał.4: źródłem sygnału sterującego pracą I przedziału osadzarki jest (wyłącznie) regulator zawartości frakcji węglowych w odpadach (42), a pracą elementów wykonawczych w przedziale II steruje (wyłącznie) popiołomierz radiometryczny (29).

Tak więc, zdaniem skarżącej, jedyną wspólną cechą powyższych rozwiązań i rozwiązania spornego jest stosowanie w układach tego samego miernika do pomiarów parametrów jakościowych koncentratu, co nie świadczy jeszcze o podobieństwie w całości przeciwstawnych układów, jako że istotna i podstawowa różnica między porównywanymi układami polega na tym, że w przedmiotowym rozwiązaniu sygnał pomiarowy z popiołomierza koncentratu steruje kolejno pracą wszystkich przedziałów osadzarki, co oznacza, że do sterowania pracą osadzarki pulsacyjnej zupełnie wystarczające jest stosowanie jednego tylko miernika do pomiaru jakości koncentratu (lub przerostu). Na tę okoliczność załączono do skargi 5 rysunków przedstawiających schematy blokowe, schemat systemu sterowania i układu automatycznej kontroli.

Jednocześnie skarżąca zwraca uwagę, że przedstawiony w patencie układ kontroli procesu dotyczy osadzarki trójprzedziałowej, trójproduktowej. Z przytoczonych przykładów rozwiązań, zamieszczonych w materiałach dowodowych, należy domniemywać, że dotyczą one wyłącznie osadzarki dwuprzedziałowej, a pomiarów parametrów jakościowych odpadów w I przedziale roboczym oraz zawartości popiołu w koncentracie w przedziale dokonuje się dwoma różnymi miernikami. Na podstawie tych pomiarów dokonywane są odpowiednie ustawienia elementów wykonawczych urządzenia odbioru w obu przedziałach osadzarki. Niezrozumiałym zatem jest przedstawianie na sporządzonych przez wnioskodawcę schematach obiektu regulacji (osadzarki), jako maszyny trójprzedziałowej, bez należytego uzupełnienia informacji co do sposobu sterowania pracą urządzeń wykonawczych w środkowym przedziale maszyny oraz przyjętej metody pomiaru parametrów jakościowych (lub innych), jednoznacznie (tak jak w przedziale I i II osadzarki dwuprzedziałowej) identyfikujących warunki technologiczne przebiegającego procesu w przedziale drugim osadzarki trójprzedziałowej. Ponadto skarżąca podnosi, że została pozbawiona niezbędnego czasu dla zapoznania się z treścią przedłożonego w trakcie rozprawy dokumentu w celu złożenia stosownych wyjaśnień.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej

Ustosunkowując się do zarzutów skargi Urząd Patentowy RP nie podzielił argumentów strony wskazując, że możliwie szeroka interpretacja treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego wynika z zasady wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie. Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia stronie skarżącej zapoznania się z dokumentami składanymi przez drugą stronę (co należy traktować jako zarzut naruszenia art.10 k.p.a.) Urząd Patentowy wyjaśnił, że skarżąca wypowiadała się wielokrotnie co do wszystkich dowodów i materiałów i nie wnosiła o odroczenie rozprawy będąc reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika.

W piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. stanowiącym "uzupełnienie skargi" skarżąca przytaczając szereg rozstrzygnięć Komisji Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego oraz Kolegium Orzekającego Urzędu Patentowego RP podnosi, iż zakres nowości i nieoczywistości rozwiązania zawarty jest w opisie patentowym. Regułą jest, iż decyduje opis wynalazku ujawniający jego istotę, zastrzeżenia patentowe oraz rysunki. Ponadto, zdaniem uprawnionego z patentu, schemat blokowy przykładu wykonania przybliża dostatecznie istotę spornego wynalazku.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2005 r. uczestnik "B." S.C., ( J. B., S.G., M.G.) w K., wnosząc o oddalenie skargi polemizuje ze stanowiskiem skarżącego zawartym w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2005 r. i podnosi, że stosownie do treści art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Jednocześnie wskazuje, iż w myśl § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119) część znamienna zastrzeżenia niezależnego podaje te cechy techniczne (cechy znamienne) zastrzeganego wynalazku, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części nieznamiennej. Zarówno pod rządami obecnych , jak i wcześniejszych przepisów ocena zdolności patentowej wynalazku przeprowadzana jest na podstawie jego istoty ujawnionej w zastrzeżeniach patentowych, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo polskie i europejskie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2005 r., nie narusza prawa.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. 2003, Nr 119, poz. 1117) w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed wejściem w życie tej ustawy (22 sierpnia 2001 r.) ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej spornego wynalazku są zatem przepisy cytowanej wyżej ustawy o wynalazczości.

Stosownie do art. 10 tej ustawy wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania.

W świetle powyższego przepisy wynalazek podlegający opatentowaniu powinien:

- posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,

- posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość),

- nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.

Istota sprawy niniejszej sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy zgłoszony do opatentowania wynalazek spełniał kryterium braku nieoczywistości w świetle stanu techniki z daty zgłoszenia go do ochrony. Według Urzędu Patentowego sporny wynalazek nie spełniał wspomnianego kryterium, co ostatecznie doprowadziło do uwzględnienia sprzeciwu i unieważnienia patentu.

Metodą zmierzającą do ustalenia czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń zmierza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie ocena zdolności patentowej zgłoszonego rozwiązania w zakresie poziomu wynalazczego dokonana przez Urząd Patentowy w oparciu o art. 10 ustawy o wynalazczości jest prawidłowa i skarżący skutecznie jej nie zakwestionował.

Stosownie do powoływanego przez wnoszącego sprzeciw przepisu art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Równocześnie przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. z dnia 21 września 2001 r. Nr , poz. ). stanowi, iż zastrzeżenie niezależne, o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy, powinno zawierać:

1) (8) część nieznamienną, rozpoczynającą się od tytułu określającego przedmiot wynalazku zastrzeganego danym zastrzeżeniem oraz podającą zespół cech technicznych niezbędnych do określenia przedmiotu wynalazku, w całości traktowany jako stan techniki,

2) część znamienną, poprzedzoną wyrazami "znamienny tym, że", podającą zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne) zastrzeganego wynalazku, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części nieznamiennej; w przypadku związku chemicznego powinna przedstawiać ona strukturę związku łącznie z określeniem podstawników.

Badając zatem zaskarżone decyzje z punktu widzenia opisanych wyżej kryteriów należy w pełni podzielić twierdzenia i wnioski Urzędu Patentowego co do braku nieoczywistości spornego rozwiązania. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż zastrzeżenia patentowe zostały sformułowane niezwykle szeroko, co podkreślono w sprzeciwie. Jednakże należy pamiętać, iż zastrzeżenia patentowe wyznaczają jednocześnie zakres ochrony patentowej, a zatem muszą być sformułowane bardzo precyzyjnie. Niewątpliwie nie mogą one wynikać z definicji zastrzeganych elementów rozwiązania, gdyż cechą charakterystyczną definicji jest dążenie do uogólnienia opisywanych zagadnień.

Słuszne jest stanowisko Urzędu Patentowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż analizując wartość dowodową poszczególnych materiałów skorzystano z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający.

W literaturze przedmiotu podkreśla się doniosłość czynnika w postaci słownego ujęcia wynalazku czego przykładem jest instytucja zgłoszenia wynalazku, w tym unormowanie dotyczące opisu wynalazku oraz zastrzeżeń patentowych. Zwraca się uwagę, iż pomimo identyczności istoty wynalazku różne może być słowne ujęcie czyli opis wynalazku. Jednocześnie wynalazek - jako reguła postępowania - wymaga zawsze wyrażenia go w odpowiedniej formie słownej lub innej podobnej, występuje w nadanym mu przez określonego człowieka kształcie. Ten przedmiotowy zakres wyłączności jest jasno określony w stosunku do wynalazku opatentowanego; celowi temu służą zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Z punktu widzenia gospodarczego a także prawnego ma to istotny wpływ na sytuację faktyczną i prawną twórcy "tego" wynalazku czyli wynalazku ujmowanego w danym kształcie. Bardzo liczne przepisy - jak również postanowienia konwencji paryskiej z 1883 r.- dotyczą "zastrzeganego wynalazku", a więc nie abstrakcyjnie pojmowanego wytworu, ale właśnie słownego (i rysunkowego) jego opisu (System prawa własności intelektualnej, Tom III, Prawo wynalazcze, Wydawnictwo PAN 1990, str. 136-139).

W tym stanie rzeczy należy także podzielić argumenty przedstawione przez wnioskodawców, iż ocena zdolności patentowej wynalazku musi być przeprowadzona w oparciu o jego istotę ujawnioną w zastrzeżeniach patentowych. Argumenty te zostały poparte przytoczeniem szeregu orzeczeń Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym (w skrócie KO) m.in. decyzja KO z 16 stycznia 1998 r.;Odw.1238/97, opubl. WUP nr 5/1998, decyzja KO z 27 stycznia 1998 r., Odw.1591/96, opubl. WUP nr 5/1998.

Nie są zatem zasadne zarzuty skargi dotyczące pominięcia szeregu rozwiązań technicznych przyjętych w zgłoszonym wynalazku skoro te elementy nie zostały ujęte w zastrzeżeniach patentowych.

Analizując zaskarżone decyzje pod kątem procesowym Sąd nie dopatrzył się również uchybień które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a. a zatem brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych aby podważać jego wynik w tym zakresie.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny z mocy art.151 p.p.s.a skargę oddalił.