Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 857/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 pkt 1 i pkt 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 2, art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 lipca 2021 r. nr 185/2021 znak WOP.7721.0578.2021.KD w przedmiocie odmowy wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r., nr 185/2021 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 maja 2021 r., nr 322/2021 o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 11 marca 2019 r., nr 221/2019 nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. [...], w północno-wschodnim narożniku działki.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przywołaną wyżej decyzją z dnia 11 marca 2019 r., nr 221/2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazał M.H. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego decyzja ta, została utrzymana w mocy decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 czerwca 2019 r., nr 159/2019. Z akt sprawy wynika również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 635/19 oddalił skargę M.H. na wyżej wymienioną decyzję z dnia 13 czerwca 2019 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż wobec niewykonania przedmiotowego obowiązku, w dniu 22 stycznia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wezwał skarżącego do jego wykonania.

W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 12 lutego 2021 r. wstąpił do organu I instancji z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji z dnia 11 marca 2019 r. wskazując na jej bezprzedmiotowość, co uzasadniał faktem poinformowania, w dniu 2 lipca 2020 r., Prezydenta Miasta Łodzi o przystąpieniu do robot budowlanych celem zmiany użytkowania budynku mieszkalnego objętego nakazem rozbiórki, na izolatorium przeznaczone dla prywatnych potrzeb, zgodnie z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) – dalej: ustawa covidowa.

Decyzją z dnia 26 maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi odmówił stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji własnej z dnia 11 marca 2019 r., argumentując powyższe brakiem spełnienia ustawowych przesłanek przemawiających za uwzględnieniem żądania skarżącego, określonych w art. 162 § 1 k.p.a.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia M.H. wniósł odwołanie, w którym zarzucał naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 162 § 2 k.p.a., jak również art. 12 ust. 1, ust. 2, ust. 5 ustawy covidowej. Wskazał, że postępowanie w sprawie jego budynku toczy się od lat, a nałożony na niego obowiązek rozbiórki budynku jest następstwem przekroczenia przez ustanowionego pełnomocnika (projektanta) terminów wskazanych w aktach administracyjnych. Z uwagi na powyższe uznał za zasadne przekształcenie spornego budynku, po wykonaniu robót budowlanych, na prywatne izolatorium, o czym poinformował właściwy organ. W ocenie odwołującego się zasadnym jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 11 marca 2019 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., z którego wynika, iż przesłanką uzasadniającą jego zastosowanie jest nie tylko bezprzedmiotowość postępowania, ale także interes społeczny, lub interes strony. Tym samym negatywne rozpatrzenie jego wniosku uznać należy za krzywdzące i nieodpowiadające obowiązującemu prawu.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ wskazał, iż zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Organ podkreślił, iż z treści przywołanego przepisu wynikają dwie normy prawne odwołujące się do rożnych sytuacji. Pierwsza dotyczy możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy stała się ona bezprzedmiotową, a wynikający z powyższego faktu obowiązek stwierdzenia jej wygaśnięcia wynika z przepisów prawa. Druga zaś odnosi się do sytuacji, w której decyzja stała się bezprzedmiotową, a za stwierdzeniem jej wygaśnięcia przemawia interes społeczny, lub interes strony. W każdej ze wskazanych wyżej sytuacji, koniecznym jest kumulatywne spełnienie określonych ustawą przesłanek, z tym że w pierwszej kolejności organ jest zobowiązany dokonać identyfikacji stanu bezczynności, a następnie rozpoznać okoliczności, w których przepis prawa, interes społeczny bądź interes strony nakazuje stwierdzić nieważność decyzji. Przy czym z bezprzedmiotowością mamy do czynienia w sytuacji zmiany w sferze podmiotowej lub przedmiotowej danej sprawy, w sposób przesadzający o niemożności buty stosunku administracyjnoprawnego.

W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do zastosowania normy z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż brak jest podstaw do uznania, iż zgłoszony przez skarżącego zamiar przekształcenia budynku mieszkalnego na prywatne izolatorium, skutkował bezprzedmiotowością decyzji z dnia 11 marca 2019 r. nakładającej na stronę obowiązek jego rozbiórki. Organ podkreślił, iż nałożony na stronę obowiązek rozbiórki zmaterializował się w dniu 13 czerwca 2019 r., to jest w dacie wydania ostatecznej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymującej w mocy wskazaną wyżej decyzję z dnia 11 marca 2019 r., a więc na wiele miesięcy przed wejściem w życie przepisów ustawy covidowej. Co więcej, żaden z przepisów powołanej ustawy, w tym powoływany przez stronę art. 12 ustawy covidowej nie zawierał regulacji, które uchylałyby orzeczony wcześniej, ostateczną decyzją administracyjną obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. Ponadto o bezskuteczności kierowanego do Prezydenta Miasta Łodzi zawiadomienia z dnia 2 lipca 2020 r. o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, skarżący został poinformowany pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r.

Ponadto, odnosząc się do podnoszonej przez stronę zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na izolatorium organ odwoławczy wskazał, iż kwestia ta podlega ścisłym regulacjom zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach, z którego wynika, że izolatorium stanowi zakład leczniczy przeznaczony dla pacjentów cierpiących na jedną z chorób zakaźnych, spełniający określone warunki lokalowe oraz standardy opieki medycznej. W ocenie organu zobowiązany nie powołał się na jakąkolwiek okoliczność wskazującą na fakt zawarcia umowy z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, celem udostępnienia przedmiotowego budynku jako izolatorium. Wobec powyższego, wbrew stanowisku skarżącego nałożony na niego decyzją z dnia 11 marca 2019 r. obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nadal istnieje, a zgłoszone żądanie stwierdzenia wygaśnięcia wskazanej decyzji jest niezasadne.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.H. zarzucił błędną interpretację art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., dokonaną z pominięciem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz przepisów ustawy covidowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 września 2020 r. Skarżący zarzucał nadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadminsitracyjnego. Jednocześnie strona wnosiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania wniesionej skargi. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację, iż fakt zgłoszenia właściwemu organowi, w okresie obowiązywania przepisu art. 12 ustawy covidowej, zamiaru przekształcenia przedmiotowego budynku w prywatne izolatorium uzasadnia twierdzenie, co do bezprzedmiotowości decyzji nakładającej na stronę obowiązek jego rozbiórki, a co za tym idzie czyni zasadnym żądanie stwierdzenia jej wygaśnięcia. Ponadto strona wskazała, że uwzględnienie wniosku leży w interesie strony, gdyż nałożony na stronę obowiązek rozbiórki budynku jest wynikiem niezawinionego przez skarżącego, niedochowania zakreślonych w prowadzonym w stosunku do przedmiotowego budynku postępowania legalizacyjnego terminów. Wobec powyższego skarżący stoi na stanowisku, iż wobec sytuacji "lockdownu", wzrastającej inflacji oraz obowiązujących przepisów ustawy covidowej jego żądanie winno zostać rozpatrzone pozytywnie. Następnie zaś organy w innym postępowaniu, powinny dostosować obiekt do zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga M.H. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 20 kwietnia 2022 r. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż uczestnik postępowania - Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem procesowym z dnia 28 kwietnia 2022 r. poinformował o braku posiadania możliwości technicznych do uczestniczenia w tej rozprawie. Jednocześnie, w zakreślonym terminie pozostałe strony postępowania nie złożyły stosownego oświadczenia w tym przedmiocie. Powyższe skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 4 maja 2022 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 20 kwietnia 2022 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyżej wskazanym zakresie Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co skutkuje uznaniem skargi za nieuzasadnioną.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.H. uczynił decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 maja 2021 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 11 marca 2019 r. nakładającej na skarżącego obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwukondygnacyjnego, zlokalizowanego w Łodzi przy ul. [...], w północno-wschodnim narożniku działki.

Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.

Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji (art. 162 § 3 k.p.a.).

Wskazać na wstępie należy, że uregulowane w art. 162 k.p.a. postępowanie nadzwyczajne ma charakter samodzielny, a u jego podstaw leży ograniczanie trwałości decyzji ostatecznych w czasie. Celem tej instytucji prawnej jest stworzenie prawnego (procesowego) mechanizmu potwierdzania (ustalania, weryfikacji) materialnego wygaszania decyzji. Chodzi w istocie o ścisłe powiązanie prawa materialnego, w tej części, w której określa ono przypadki wygaszania decyzji administracyjnej bądź też czyni decyzję bezprzedmiotową, z prawem procesowym, którego rola powinna polegać na usuwaniu z obrotu prawnego decyzji materialnie wygaszonych, ale pozostających w obiegu w swoim formalnym wymiarze Decyzja w przedmiocie wygaśnięcia innej decyzji ma charakter deklaratoryjny. Jej przedmiotem jest stwierdzenie konsekwencji wystąpienia określonych okoliczności ze skutkiem ex tunc, tj. od chwili ich zaistnienia (por. A. Matan, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, Warszawa 2020, s. 22). W toku postępowania w przedmiocie wygaśnięcia decyzji organ nie poddaje merytorycznej weryfikacji wydanej wcześniej decyzji, lecz ogranicza się do oceny czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 162 k.p.a. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2019 r., I OSK 1721/18; z 25 marca 2021 r., II OSK 2549/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem decyzji orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji administracyjnej może być zarówno decyzja ostateczna, jak i nieostateczna, z tym zastrzeżeniem, że w tym drugim przypadku stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest dopuszczalne jedynie, gdy nie toczy się postępowanie odwoławcze (por. R.Hauser, M.Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, komentarz do art. 162). Organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, co wprost wynika z treści analizowanego przepisu jest organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, niezależnie od tego czy była ona przedmiotem weryfikacji, czy też nie.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano objęta zawartym w piśmie skarżącego z dnia 12 lutego 2021 r. żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia, decyzja z dnia 11 marca 2019 r. o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego, wydana została w pierwszej instancji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Tym samym organ ten był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego.

W sprawie bezspornym pomiędzy stronami pozostaje również ta okoliczność, iż nałożony na skarżącego obowiązek rozbiórki budynku zlokalizowanego w Ł. przy ul. [...] , nie był obarczony jakimkolwiek zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a co za tym idzie w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 161 § 1 pkt 2 k.p.a.

Natomiast istotą sporu pozostaje zasadność negatywnego rozpatrzenia żądania skarżącego, co do stwierdzenia wygaśnięcia wskazanej wcześniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 11 marca 2019 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

W tym zakresie wskazać należy, że zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy podmiot, którego decyzja dotyczyła, utracił wymagane kwalifikacje, lub przestał istnieć, natomiast z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego w przypadku, gdy przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, którym są prawa i obowiązki stron. Ponadto z bezprzedmiotowością decyzji będziemy mieli do czynienia w sytuacji zmiany stanu prawnego, z tym tylko zastrzeżeniem, że skutek ten musi wynikać wprost z znowelizowanych przepisów. Brak stosownych regulacji w tym zakresie nie skutkuje zatem wygaśnięciem przyznanych stronie uprawnień lub nałożonych na nią obowiązków, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania pozostającej w obrocie prawnym decyzji za bezprzedmiotową (por. R.Hauser, M.Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, Wydanie 7, komentarz do art. 162). Podkreślenia wymaga również, że analizowany przepis zawiera dwie normy prawne nakazujące organowi administracji stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Pierwsza z nich dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, a druga - przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. W każdym przypadku koniecznym jest łączne spełnienie w/w przesłanek. Przy czym do badania, czy istnieje przepis prawa, który nakazuje stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej, bądź czy jej wygaśnięcie leży w interesie społecznym lub interesie strony, organ jest uprawniony dopiero wówczas, gdy ustalone zostanie, że decyzja objęta wnioskiem o wygaśnięcie stała się bezprzedmiotowa (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18 marca 2021 r., II SA/Sz 357/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 11 marca 2019 r. nakazująca skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego, która to decyzja podlega wykonaniu. Deklarowana przez skarżącego zmiana stanu faktycznego, mająca miejsce po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, polegająca na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na prywatne izolatorium wbrew przekonaniu skarżącego, nie skutkuje nieistnieniem obowiązku rozbiórki spornego budynku, a co za tym idzie nie uzasadnia twierdzenia strony, co do wystąpienia bezprzedmiotowości tej decyzji. Zaaprobowanie poglądu skarżącego, jakoby realizacja prywatnego izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jego interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że art. 12 ust. 1 ustawy covidowej nie uchylał obowiązku orzeczonego decyzją o nakazie rozbiórki. Przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania do robót budowlanych, wykonanych w warunkach samowoli budowlanej przed jej wejściem w życie. Zmiana sposobu użytkowania w trybie art. 71 Prawa budowlanego może dotyczyć wyłącznie obiektów budowlanych legalnie wybudowanych i użytkowanych, przyjęcie poglądu reprezentowanego przez skarżącego skutkowałoby obejściem prawa. Celem rozbiórki jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Tym samym w ocenie Sądu, procedujące w sprawie organ nadzoru budowlanego trafnie uznały, że żaden z obowiązujących przepisów prawa nie nakłada obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia objętej wnioskiem skarżącego z dnia 12 lutego 2021 r. decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki budynku, jak również , że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa. Powyższe przesądzało zaś o braku konieczności ustalenia kwestii zaistnienia interesu społecznego lub interesu strony w stwierdzeniu wygaśnięcia tejże decyzji.

Kolejną kwestią istotną, aczkolwiek drugorzędną z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jest powoływana przez skarżącego okoliczność zgłoszenia w dniu 2 lipca 2020 r., na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy covidowej, przystąpienia do prac w celu zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku na izolatorium przeznaczone dla prywatnych potrzeb. W tym zakresie wskazać należy, iż dla zastosowania wskazanego wyżej przepisu kluczowe jest stwierdzenie, że dane roboty budowlane mają związek z przeciwdziałaniem COVID-19. Jak wynika z art. 2 ust. 2 ustawy covidowej poprzez termin "przeciwdziałanie COVID-19" rozumie się przez wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Przyjęcie tak szerokiej definicji analizowanego pojęcia wiązało się niewątpliwie ze szczególnymi okolicznościami uchwalenia ustawy covidowej i faktu, w tym braku możliwości przewidzenia, jakie obiekty będą potrzebne aby skutecznie przeciwdziałać pandemii. Wobec powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że zamiarem ustawodawcy, wprowadzenie regulacji art. 12 ustawy covidowej miało na celu odformalizowanie procesu budowlanego obiektów niezbędnych do walki z COVID-19. Przy czym wykładnia tego przepisu, jak i całej ustawy musi prowadzić do wniosku, iż opisana regulacja jest absolutnym wyjątkiem od ogólnych zasad wynikających między innymi z ustawy Prawo budowlane, zatem przy interpretowaniu tak skonstruowanego przepisu należy uwzględnić zasadę, zgodnie z którą, wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco. Co również istotne, omawiane zwolnienie inwestorów z obowiązków określonych przepisami Prawa budowlanego miało charakter czasowy, to jest 180 dni od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu, a ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych odnoszących się do inwestycji covidowych, które powstały albo są w trakcie budowy na podstawie art. 12. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że za roboty budowlane podejmowane na podstawie art. 12 ustawy covidowej należy uznać te, które są podejmowane tylko doraźnie dla zrealizowania określonego celu, to jest zwiększenia dostępnej infrastruktury niezbędnej do zapewnienia opieki medycznej osobom chorym, a nadto mają charakter przejściowy. Tym samym istotą przedmiotowej regulacji była minimalizacja zagrożenia dla zdrowia publicznego, a nie wprowadzenie udogodnień dla inwestorów prywatnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2021 r., II SA/Kr 493/21; wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2021 r., II SA/Gd 241/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, pomimo podniesionego przez skarżącego argumentu, że zmiana sposobu użytkowania ma na celu stworzenie prywatnego izolatorium na potrzeby jego rodziny, okoliczność ta nie pozostaje w jakimkolwiek związku z przeciwdziałaniem COVID-19 w wyżej wskazanym rozumieniu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 12 ustawy covidowej. Ponadto jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji w motywach zaskarżonego postanowienia, izolatorium powinno odpowiadać warunkom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 maca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach (Dz. U. z 2020 r. poz. 539). Bezspornym bowiem pozostaje, ze w dacie dokonanego zgłoszenia budynek skarżącego wymogów tych nie spełniał.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

k.ż.