Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 396/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art.10 § 1, art 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 132 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz E. D. kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż w dniu "[...]" w Powiatowym Urzędzie Pracy (dalej jako PUP) przedstawiono E. D. ofertę pracy na stanowisku kierowcy. Z karty realizacji zgłoszenia wolnego miejsca zatrudnienia wynika, iż w/wymieniony odmówił przyjęcia tej pracy, co potwierdził własnoręcznym podpisem.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Inspektor PUP, działając z upoważnienia Starosty, orzekł o utracie przez E. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem "[...]", z powodu odmowy przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr. 99, poz. 1001 ze zm.).

W odwołaniu od tej decyzji E. D. wniósł o jej uchylenie z powodu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Zarzucił, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nawet nie wykazał, że propozycja pracy była dla niego odpowiednia ze względu na możliwość jej wykonywania przez stronę. Odwołujący zaprzeczył, aby otrzymał propozycję pracy odpowiedniej, tj. takiej, którą mógłby wykonywać ze względu na możliwości i posiadane kwalifikacje. Podniósł, że sam fakt posiadania prawa jazdy określonej kategorii nie jest wystarczający dla wykonywania zawodu kierowcy samochodu ciężarowego. Podał, że wyraźnie poinformował

o tym pracownika urzędu pracy, który jego zadaniem nie zrozumiał jakie są formalne warunki wykonywania tego zawodu.

W dniu 31 marca 2008r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka pracownika PUP na okoliczność odmowy przyjęcia pracy przez E. D. M. O. koordynator Referatu Pośrednictwa Pracy PUP zeznała, iż w dniu "[...]". podczas wizyty E. D. poinformowała go o możliwości podjęcia pracy w miejscu zamieszkania. Pracodawca wymagał posiadania wykształcenia zawodowego i prawa jazdy kategorii "C". Dopuszczał możliwość zdobycia reszty uprawnień oraz przeszkolenia pracownika po podpisaniu umowy o pracę. Stwierdziła, że bezrobotny posiadał wymagane prawo jazdy. Zeznała, iż poinformowała go o jego prawach i obowiązkach oraz wyjaśniła co oznacza termin "odpowiednia praca". Jednak kandydat odmówił przyjęcia skierowania.

Wobec tych okoliczności organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do zmiany wydanej decyzji i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi II instancji.

Decyzją z dnia"[...]", znak "[...]" Zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego , działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że E. D. uzyskał status bezrobotnego bez prawa do zasiłku z dniem 2 grudnia 2005r. Tego też dnia podpisał oświadczenie, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Ponadto pokwitował odbiór informacji dotyczącej utraty statusu bezrobotnego w przypadku odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia bez uzasadnionej przyczyny. Organ wskazał, że podczas wizyty w dniu "[...]" E. D. przedłożono propozycję pracy w Spółdzielni Handlowej w P. na stanowisko kierowcy kat. C. Jednak bezrobotny odmówił podjęcia pracy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia. Wyjaśnił, że przez odpowiednią pracę, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 16 wskazanej ustawy, rozumieć należy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym

i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. Wobec tych unormowań oraz wymagań stawianych przez pracodawcę, w ocenie organu, zaproponowana E. D. oferta pracy była dla niego odpowiednia. Pracodawca wymagał bowiem od przyszłego pracownika na stanowisko kierowcy kat. C : wykształcenia zawodowego, prawo jazdy kat. C

i zaproponował wynagrodzenie 2000 zł brutto. Ponadto w pkt 25 zgłoszenia oferty pracy pracodawca zawarł informację, że mile widziane będzie uprawnienie HDS (kwalifikacje do obsługi dźwigów na samochodach), jednak w przypadku ich braku przewidywał możliwość przeszkolenia w Spółdzielni Handlowej w P. Organ wskazał, że odwołujący posiada wykształcenie średnie techniczne oraz prawo jazdy kat. C. Ze świadectw pracy wynika poza tym, iż E. D. pracował jako kierowca transportu samochodowego w PPKS w O. oraz na stanowisku maszynisty spycharki w Rejonie Dróg Publicznych w M. Zatem odwołujący posiada wystarczające kwalifikacje do wykonywania zaproponowanej mu pracy. Nadto Spółdzielnia Handlowa mieści się w miejscowości, w której bezrobotny zamieszkuje. Natomiast odwołujący nie przedłożył przeciwwskazań do wykonywania zaproponowanej mu pracy.

Ustosunkowując się do twierdzenia odwołującego, odnośnie nieotrzymania przez niego żadnej propozycji pracy odpowiedniej, organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania w charakterze świadka pośrednika pracy, który zeznał pod rygorem odpowiedzialności karnej, że poinformował E. D. o możliwości pracy w miejscu zamieszkania, podał warunki zatrudnienia oraz pouczył o prawach i obowiązkach, wyjaśniając termin "odpowiednia praca". Organ wyjaśnił, że podstawowym źródłem wiedzy na temat kwalifikacji wymaganych w określonym zawodzie lub specjalności jest Klasyfikacja Zawodów i Specjalności, stanowiąca załącznik do rozporządzenia MGiP z dnia 8 grudnia 2004r. (Dz. U. Nr 265, poz. 2644 ze zm.). W świetle tej klasyfikacji – kod 832302 - do zadań zawodowych kierowcy samochodu ciężarowego należy m.in. prowadzenie samochodu ciężarowego zgodnie z uprawnieniami potwierdzonymi w prawie jazdy (kategorii C lub C+E).

W związku z tym odwołujący spełnia wymóg formalny, posiada bowiem prawo jazdy

kat. C.

Organ dodatkowo podniósł, iż rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny, co jednocześnie nie zwalnia bezrobotnego z konieczności wykazania

się aktywnością i chęcią podjęcia zatrudnienia. Zauważył, że urząd pracy jest obowiązany przedłożyć bezrobotnemu każdą ofertę pracy, spełniającą kryteria określone w cytowanym art. 2 ust. 1 pkt 16. Natomiast bezrobotny może odmówić przyjęcia propozycji pracy z uzasadnionej przyczyny. W ocenie organu chodzi

tu o przesłankę o charakterze obiektywnym, stanowiącą rzeczywistą przeszkodę podjęcia pracy. Okoliczności powołane przez odwołującego nie można zdaniem organu uznać za obiektywne, a tym samym uzasadniające odmowę przyjęcia propozycji pracy. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie E. D. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący stwierdził, że wbrew stanowisku organów obu instancji nie wystąpiła żadna przesłanka pozwalająca organowi na pozbawienie go statusu bezrobotnego. Podniósł, iż zastosowanie

art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wymaga łącznego spełnienia trzech wymienionych w nim przesłanek, tj. istnienia rzeczywistej możliwości zatrudnienia na określonym stanowisku pracy, odmowy przyjęcia propozycji pracy przez bezrobotnego oraz braku uzasadnionej przyczyny odmowy. Stwierdził,

iż przede wszystkim proponowane zatrudnienie w rzeczywistości nie istniało w dacie składania propozycji. Wyjaśnił, że bezpośrednio po rozmowie z pracownikiem

PUP, będąc zainteresowanym podjęciem pracy w charakterze kierowcy pojazdu ciężarowego udał się do Spółdzielni Handlowej w P., aby bezpośrednio u pracodawcy dowiedzieć się o warunki zatrudnienia, gdyż w urzędzie pracy nie udzielono skarżącemu żadnych bliższych informacji. Na miejscu dowiedział

się, że stanowisko pracy kierowcy na razie nie istnieje, bowiem Spółdzielnia

nie posiada samochodu ciężarowego, chciałaby go nabyć, ale nie wiadomo kiedy

to nastąpi ze względu na brak środków. Zgłoszono takie stanowisko pracy w PUP,

ale kandydat do czasu zakupu samochodu zajmowałby się głównie pracami porządkowymi. Wyjaśniono mu, że zgłoszenie stanowiska miało charakter sondażowy, aby zorientować się w możliwościach znalezienia kierowcy, gdy zajdzie taka potrzeba. Zdaniem skarżącego organ I instancji przed złożeniem komukolwiek propozycji pracy winien ustalić z przyszłym pracodawcą wszystkie szczegóły zatrudnienia, a zwłaszcza obiektywne istnienie stanowiska. Ponieważ organ nie uczynił nic w tym względzie, zatem w ocenie skarżącego nie można przyjąć, iż w ogóle zaproponowano mu pracę.

Skarżący podkreślił, że posiada uprawnienia i praktykę na obsługę dźwigów HDS i wózków widłowych oraz prawo jazdy kat. C. Nie posiada jedynie świadectwa kwalifikacji. Zaprzeczył, że był poinformowany o możliwości zdobycia świadectwa kwalifikacji po zatrudnieniu. Gdyby taką informację wówczas uzyskał, to nie byłoby problemu. Bez tej informacji praca na stanowisku kierowcy nie była pracą odpowiednią, gdyż skarżący z braku świadectwa kwalifikacji nie mógł jej wykonywać pomimo posiadania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Skarżący zaznaczył, że w rozmowie

z pracownikiem PUP stwierdził wyraźnie, że nie może wykonywać zawodu kierowcy, gdyż nie posiada świadectwa kwalifikacji, które jest niezbędne. E. D. poddał pod wątpliwość wiarygodność pracownika, zauważając, że brak jest możliwości zweryfikowania jego prawdomówności w sytuacji, gdy rozmowa toczyła się tylko pomiędzy nimi. Zaznaczył, że gdyby został poinformowany o możliwości uzyskania świadectwa kwalifikacji po zatrudnieniu, to skarżący nie podnosiłby tej przeszkody

w dalszym toku postępowania, ponieważ takie warunki zatrudnienia przyjąłby od razu.

Organ odwoławczy podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze organ stwierdził, że skoro E. D., jak pisze, był zainteresowany pracą

i po wizycie w PUP udał się do pracodawcy w celu osobistego ustalenia warunków pracy, to powinien był przyjąć skierowanie do pracy i o wynikach ustaleń powiadomić Urząd. Zdaniem organu E. D. wykazał brak chęci podjęcia zatrudnienia w momencie otrzymania oferty pracy. Zauważył też, że w odwołaniu E. D. podnosił jedynie kwestię braku świadectwa kwalifikacji.

W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2008r. E. D. ponownie zaprzeczył, aby pracownik PUP poinformował go o istnieniu możliwości uzyskania świadectwa kwalifikacji po zatrudnieniu. Podkreślił, że organ administracji powinien informować stronę o wszelkich okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczących załatwianej sprawy. Jeżeli zatem pracownik organu składał propozycje pracy,

to powinien był poinformować go o wszystkich istotnych kwestiach dotyczących tego zatrudnienia. Tym bardziej skoro zgłosił, że nie może podjąć zaproponowanej pracy

z powodu braku świadectwa kwalifikacji, która to okoliczność stanowiła jedyną przeszkodę przyjęcia pracy. Zdaniem skarżącego w zaistniałych okolicznościach organ powinien był wykazać bezspornie, że skarżący znał wszystkie warunki proponowanego zatrudnienia. Skarżący w chwili przedstawienia oferty pracy, na skutek wadliwego

jej przedstawienia, nie mógł jej przyjąć, ponieważ wiedział, że bez świadectwa kwalifikacji pracy kierowcy podjąć nie mógł, a nie wiedział o tym, że dokument taki może uzyskać później.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził,

że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa uzasadniającym ich uchylenie.

Oceniając w pierwszej kolejności postępowanie przed organem I instancji wskazać należy, iż organ orzekł o pozbawieniu E. D. statusu osoby bezrobotnej jeszcze tego samego dnia, w którym przedstawiono bezrobotnemu ofertę pracy. Decyzję tę wręczono skarżącemu (pokwitował jej odbiór) zaraz po potwierdzeniu przez niego, na karcie realizacji zgłoszenia wolnego miejsca zatrudnienia, że odmawia przyjęcia zaproponowanej mu pracy. Przy czym w karcie tej nie ma żadnej wzmianki odnośnie przyczyny odmowy. Organ rozstrzygał jedynie w oparciu o ten dokument

i na jego podstawie stwierdził, że skarżący bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia odpowiedniego zatrudnienia. Takie postępowanie świadczy o tym, że przed wydaniem decyzji w ogóle nie przeanalizowano, czy w tym konkretnym przypadku spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę orzekania. Organ nawet nie starał się wyjaśnić z jakiego powodu bezrobotny odmówił przyjęcia zatrudnienia, co ewidentnie naruszyło art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako kpa). Tym samym niemożliwym było dokonanie oceny zasadności odmowy. Tę nieprawidłowość organ dostrzegł już po wydaniu decyzji i po złożeniu przez bezrobotnego odwołania, wobec podniesionych w nim argumentów. Wtedy to dopiero organ I instancji przeprowadził na okoliczności odmowy przyjęcia przez bezrobotnego propozycji pracy dowód z przesłuchania świadka. Jednak działanie takie było spóźnione, a nadto pozbawione podstaw prawnych. Organ I instancji nie mógł bowiem na tym etapie uzupełnić postępowania dowodowego. W szczególności uprawnień takich nie daje art. 132 § 1 kpa. Przepis ten pozwala organowi I instancji jedynie uchylić bądź zmienić wydaną decyzję, jeżeli organ uzna, że odwołanie jest uzasadnione w całości.

Zeznania świadka pozbawione są mocy dowodowej także ze względu

na nieumożliwienie skarżącemu uczestniczenia w przesłuchaniu. Wbrew wymogom

art. 10 § 1 kpa oraz art. 79 § 1 kpa nie zawiadomiono strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu. A przecież strona ma prawo zadawać pytania świadkowi oraz sama składać stosowne wyjaśnienia (§ 2 art. 79 kpa).

Wskazanych okoliczności nie dostrzegł organ II instancji, opierając swoje rozstrzygnięcie na tak wadliwie przeprowadzonym dowodzie. Nadto przed wydaniem decyzji nie zapoznał E. D. z protokołem przesłuchania, w związku

z czym przed wydaniem rozstrzygnięcia skarżący nie mógł się wypowiedzieć

co do przeprowadzonego dowodu. Ma to o tyle znaczenie w niniejszej sprawie,

że organ II instancji w oparciu o zeznania pracownika PUP, z naruszeniem art. 81 kpa uznał, że bezrobotny został zapoznany ze wszystkimi warunkami propozycji pracy,

w tym z możliwością uzyskania stosownych uprawnień po zatrudnieniu. Skarżący jednak konsekwentnie tej okoliczności zaprzecza.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, iż zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 kpa jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom,

w szczególności jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt II OSK 375/06)

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący odmówił przyjęcia propozycji pracy, ale w ogóle nie starano się wyjaśnić z jakiego powodu bezrobotny nie przyjął oferty. Organ odwoławczy założył, że bezrobotnemu znane były wszystkie okoliczności zatrudnienia oraz stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna obiektywna przesłanka uzasadniająca odmowę. Na obecnym etapie postępowania

nie można stwierdzić, że bezrobotny został poinformowany o wszystkich warunkach zatrudnienia, okoliczność ta jako sporna winna być szczególnie wyjaśniona

z zachowaniem wymogów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, bowiem dopiero poczynienie ustaleń w tym zakresie, umożliwi ocenę zasadności odmowy przyjęcia zatrudnienia – a jest to przesłanka której spełnienie warunkuje pozbawienie statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy.

Ponadto, wobec podniesionych w skardze okoliczności, należy wyjaśnić jakie były rzeczywiste warunki oferowanej pracy i w świetle poczynionych ustaleń ocenić,

czy zaproponowana praca była odpowiednia dla skarżącego.

W związku z powyższym, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja

nie podlega wykonaniu.

O kosztach postępowania sadowego orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy.