Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2274/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Sankcja wynikająca z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ powinna być odniesiona wyłącznie do tej części podatku naliczonego, która związana jest ze sprzedażą ewidencjonowaną z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy /tj. na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych/.

TEZY

Sankcja wynikająca z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ powinna być odniesiona wyłącznie do tej części podatku naliczonego, która związana jest ze sprzedażą ewidencjonowaną z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy /tj. na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych/.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli podatkowej, przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. w dniach 3, 6 i 7 lipca 1998 r., stwierdzono, że Spółka cywilna "C.", prowadząca w 1997 r. działalność gospodarczą w zakresie: wykonywania instalacji sanitarnych, wodno-kanalizacyjnych, centralnego ogrzewania i gazowych na terenie całego kraju; prowadzenia składu opału i materiałów budowlanych - C. w S. oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej wyrobów tytoniowych, artykułów przemysłowych, chemicznych i spożywczych - hurtownia i sklep C. w S. - powinna rozpocząć ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących począwszy od 10.02.1998 r. Obowiązku tego nie wykonała. Na podstawie okazanych ewidencji sprzedaży VAT stwierdzono bowiem, że wartość netto sprzedaży dla osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej w 1997 r. wyniosła 218.222,38 zł /w tym 96.356,44 zł w punkcie sprzedaży C. w S. i 121.865,94 zł w punkcie sprzedaży C. w S./.

W związku z powyższym Urząd Skarbowy w S. wydał w dniu 6.08.1998 r., m.in. na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 1998 r. w innej wysokości niż wynikało to ze złożonej przez spółkę cywilną deklaracji podatkowej VAT-7.

Od decyzji wydanej przez organ podatkowy pierwszej instancji Spółka cywilna "C." złożyła odwołanie do Izby Skarbowej, w którym wnosi o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego. W odwołaniu wspólnicy spółki cywilnej wskazują na trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. dwoma włamaniami: w 1996 r. oraz w kwietniu 1998 r. i kradzieżą towaru na kwoty odpowiednio 14.110,00 zł i 15,093,28 zł. Podczas drugiego włamania skradziono także centralkę alarmu, wiertarkę, kalkulatory oraz zniszczono instalację alarmową i oświetleniową. W złożonym odwołaniu Jan B. stwierdził, że pracownicy Urzędu Skarbowego prowadzący w marcu 1998 r. kompleksową kontrolę działalności firmy "C." poinformowali go, że od sierpnia 1998 r. spółka cywilna będzie musiała zakupić kasę fiskalną lub zlikwidować działalność. Ponadto wspólnicy wskazują, że "decyzja Urzędu Skarbowego w S. nakłada na towar skradziony niejako drugi podatek w kwocie 4.265,00 zł plus odsetki od zaległości".

Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia 19.11.1998 r. uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w S. w całości i określiła za miesiąc marzec 1998 r.:

- zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości 84,00 zł,

- zaległość podatkową w wysokości 84,00 zł,

- odsetki za zwłokę naliczone od zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji w wysokości 12,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdziła, że Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkową w podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek od zaległości podatkowej przyjmując podatek naliczony według ewidencji zakupów VAT pomniejszony o 30 procent oraz podatek należny wykazany w ewidencji sprzedaży VAT. Sankcja wynikająca z art. 29 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. powinna być odniesiona wyłącznie do tej części podatku naliczonego, która związana jest ze sprzedażą ewidencjonowaną z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy /tj. na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych/.

Dlatego Izba Skarbowa, uwzględniając powyższe, dokonała określenia podatku w innej wysokości.

Ustosunkowując się do argumentów podniesionych w odwołaniu Izba Skarbowa stwierdziła, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Zdaniem organu odwoławczego postawiony w odwołaniu zarzut opodatkowania skradzionego towaru po raz drugi jest bezzasadny, gdyż skradzionych towarów Spółka cywilna "C." nie wykazała w ewidencji sprzedaży. Natomiast Urząd Skarbowy wyliczył zobowiązanie podatkowe na podstawie okazanych w czasie kontroli ewidencji zakupów i sprzedaży prowadzonych dla potrzeb podatku VAT. A zatem skradzione towary nie miały żadnego wpływu na ustalenie przychodu firmy obligującego do wprowadzenia kasy rejestrującej do dnia 10 lutego 1998 r. Ponadto łączna kwota zaległości podatkowych określona przez Urząd Skarbowy w S. decyzjami z dnia 6.08.1998 r., wyniosła 951,00 zł, a nie, jak podają wspólnicy, 4.265,00 zł. Po uchyleniu ww. decyzji przez Izbę Skarbową w K. łączna kwota zaległości podatkowych wynosi 797,00 zł.

Natomiast z informacji Referatu Kontroli Podatkowej KP Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18.09.1998 r. wynika, że w zakresie podatku od towarów i usług za kontrolowany okres nie określono i nie ustalono jakichkolwiek zobowiązań podatkowych. Zakresem kontroli nie objęto 1997 r. oraz nie kontrolowano momentu rozpoczęcia przez Spółkę cywilną "C." ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących w 1998 r., a więc nie ustalono terminu instalacji kasy.

Powyższą decyzję Izby Skarbowej w K. wspólnicy Hurtowni Artykułów Tytoniowych i Przemysłowych "C." Spółka cywilna w S. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili, że Izba Skarbowa zastosowała sankcję wynikającą z art. 29 ust. 2 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w odniesieniu do towarów zakupionych po dniu 10 lutym 1998 r., które zostały skradzione w czasie włamania w dniu 20 kwietnia 1998 r. o wartości 15.093,28 zł. Twierdzą, że w ten sposób został naliczony dodatkowy 30 procent podatek VAT od towarów skradzionych. Ponadto wspólnicy podnieśli, że za naruszenie terminu wprowadzenia kasy fiskalnej nałożono na nich także drugą karę, tj. pozbawiono możliwości odliczenia części kwoty wydatkowanej na zakup kasy fiskalnej. W złożonej skardze wspólnicy Spółki cywilnej zarzucili także, iż pracownicy Urzędu Skarbowego w S., prowadzący w miesiącu marcu 1998 r. kompleksową kontrolę działalności firmy "C.", poinformowali ich, że od miesiąca sierpnia 1998 r. spółka cywilna będzie musiała zakupić kasę fiskalną lub zlikwidować działalność. Zatem, według spółki cywilnej "C.", naruszenie obowiązku rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących począwszy od dnia 10.02.1998 r. zostało spowodowane informacją uzyskaną od pracowników organu podatkowego.

Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała w całości swoje stanowisko w sprawie zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./; podatnicy sprzedający towary i świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, są obowiązani do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu podatnicy naruszający obowiązek określony w ust. 1 do czasu zainstalowania kas rejestrujących tracą prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30 procent podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

Ponadto, zgodnie z par. 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, obowiązek rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących w okresie od 1.01.1998 r. do 31.12.1998 r. dotyczy podatników, u których wysokość obrotów z tytułu działalności określonej w art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w 1997 r. przekroczyła 80 tys. zł. Terminy rozpoczęcia ewidencjonowania przez podatników wymienionych w par. 2 ust. 1 ww. rozporządzenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, zgodnie z którym, gdy wielkość obrotów osiągnięta przez podatnika w 1997 r. przekroczy 200 tys. zł, to obowiązek rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących upływa 10 lutego 1998 r.

Jednakże, jak słusznie stwierdziła Izba Skarbowa w K. /co było podstawą do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i określenia podatku w prawidłowej wysokości/, sankcja wynikająca z art. 29 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. powinna być odniesiona wyłącznie do tej części podatku naliczonego, która związana jest ze sprzedażą ewidencjonowaną z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy /tj. na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych/.

Odnośnie pozostałych zarzutów - to skarżący nie wykazali, że naruszenie przez spółkę cywilną "C." obowiązku rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, począwszy od dnia 10.02.1998 r., było spowodowane błędną informacją uzyskaną od pracowników Urzędu Skarbowego.

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z kontroli źródłowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. w dniach od 3.03.1998 r. do 10.03.1998 r. oraz z informacji Referatu Kontroli Podatkowej z dnia 3.03.1998 r. wynika, że w zakresie podatku od towarów i usług za kontrolowany okres nie określono i nie ustalono jakichkolwiek zobowiązań podatkowych. Zakresem kontroli nie objęto 1997 r. oraz nie kontrolowano momentu rozpoczęcia przez spółkę cywilną "C." ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących w 1998 r., a więc nie ustalono terminu instalacji kasy.

Co do zarzutu dotyczącego opodatkowania towaru, który został skradziony podczas włamania 20 kwietnia 1998 r., to skarżąca spółka nie wykazała skradzionych towarów w ewidencji sprzedaży, a Urząd Skarbowy nie określił kwot podatku należnego od skradzionych towarów.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut nałożenia na skarżącą spółkę kary w postaci pozbawienia możliwości odliczenia od podatku należnego części kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, gdyż pozbawienie spółki prawa do skorzystania z tej ulgi nie było przedmiotem decyzji Izby Skarbowej.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.