Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2573/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2009 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego L. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] cofającą L. B. (dalej jako skarżący) pozwolenie na broń palną myśliwską.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Podstawę faktyczną, na której Komendant Wojewódzki Policji w [...] oparł swoje rozstrzygnięcie, stanowił wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego winnym kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości tj. występku z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż organy Policji przyjęły, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy winny być uznane za pozaustawowe przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Tego rodzaju czyny pośrednio bowiem godzą także w życie, zdrowie lub mienie nie tylko osoby, która się ich dopuszcza, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Osoba, która świadomie wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się na kierowanie pojazdem, wykazuje się nie tylko nieodpowiedzialnością ale także i brakiem wyobraźni, a zatem cechami, które u posiadacza tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna, występować nie powinny. Tym samym osoba ta nie daje rękojmi bezpiecznego posiadania i używania broni w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W decyzji wyjaśniono, iż organy Policji wobec osób karanych za popełnienie przestępstwa prowadzą bardzo rygorystyczną politykę, ponieważ okoliczność taka podważa wiarygodność tych osób co do bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Taka praktyka jest zgodna z charakterem ustawy o broni i amunicji.

W ocenie organu administracji pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego, zebrane w toku postępowania administracyjnego, nie podważają ustaleń prawomocnego wyroku sądu karnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż ustawa o broni nie przewiduje możliwości cofnięcia pozwolenia na broń ze względu na sam fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, chyba, że organ policji zdoła wykazać, że popełnienie tego przestępstwa stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący podkreślił przy tym, iż w czasie popełnienia czynu zabronionego nie posiadał przy sobie broni. Nie ma więc żadnego związku przyczynowego pomiędzy popełnionym występkiem, a obawą nieuzasadnionego użycia broni o jakiej mówi art. 15 w zw. z art. 18 ustawy o broni. Wyjaśnił, iż jest myśliwym od wielu lat i posługując się bronią myśliwską nigdy nie naruszył bezpieczeństwa na polowaniu.

Komendant Główny Policji utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Wywodził, że skarżący popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego, a zatem czyn o wysokim, ze wzglądu na jego możliwe skutki, stopniu społecznej szkodliwości. Celem przepisów prawa określających zasady ruchu lądowego, powietrznego czy wodnego jest bowiem także ochrona takich dóbr, jak życie czy zdrowie innych uczestników tego ruchu. Godząc zatem w te zasady skarżący pośrednio swoim zachowaniem stwarzał zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Jest więc osobą nieodpowiedzialną, mającą lekceważące podejście do obowiązującego prawa i z tego tytułu nie dającą gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił, iż organy Policji dokonały bardzo szerokiej interpretacji przepisów ustawy. Podkreślił, iż gdyby ustawodawca, chciał dać tak szerokie uprawnienia organom Policji w zakresie cofania pozwoleń na broń, to wprost wskazałby jako podstawę skazanie za popełnienie jakiekolwiek przestępstwa. Tymczasem ustawodawca precyzyjnie określił, iż cofnięcie pozwolenia na broń dotyczyć może osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W ocenie Sądu użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. W pozostałych przypadkach kolizji z prawem osób posiadających pozwolenie na broń, które zostały skazane prawomocnym wyrokiem, bądź toczą się przeciwko nim postępowania karne, ustawodawca polecił każdą sprawę rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności, które przemawiają za uzasadnioną obawą, przekonują o utracie dotychczasowej wiarygodności i zaufania na tyle, że należy uznać w świetle określonego, łamiącego zasady porządku prawnego zachowania, że w interesie społecznym nie leży pozostawienie broni w ręku tej osoby, bowiem istnieje ryzyko, że może jej użyć niezgodnie z prawem. Każde zatem naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obawa ta musi być realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek. W warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Sam fakt, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie oznacza, że stwarza ona zagrożenie użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ w tym przypadku nie może powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, iż inkryminowany czyn typizowany w art. 178a § 1 kk. za popełnienie którego skarżący został skazany, tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Tym samym, sam fakt skazania za jego popełnienie nie może stanowić samoistnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest bowiem istnienie uzasadnionej obawy, iż osoba posiadająca broń może ją użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niezbędne jest zatem dokonanie przez organ analizy czynu zabronionego, którego dopuściła się strona, w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowiącego o zachowaniu strony kwalifikującym do istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w sposób wyżej wskazany. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.

Tymczasem organ w decyzji pierwszoinstancyjnej wywiódł obawę użycia przez stronę broni niezgodnie z przepisami prawa wyłącznie z faktu skazania prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego. Nie ustosunkował się przy tym do zebranych w toku postępowania opinii z miejsca zamieszkania i Polskiego Związku Łowieckiego, ograniczając się do stwierdzenia, iż nie eliminują one z obrotu prawnego, skazującego stronę wyroku Sądu. Jak podkreślił natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 105/07) przyjęcie takiego wniosku prowadziłoby do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza groźbę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2008 r. (sygn. akt II OSK 275/07) organ może wprawdzie uznać, że wobec niewątpliwego faktu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym skarżący należy do osób, co do których zachodzi obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego, lecz stwierdzenie takie musiałoby być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem nie tylko okoliczności związanych z prowadzeniem pojazdu, lecz i wskazujących na sposób postępowania, cechy charakteru, opinię i inne okoliczności dające podstawę do wnioskowania o możliwości zaistnienia sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przyjęcie natomiast przez organy wniosku, że każdy, kto kieruje pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości godzi się z możliwością spowodowania utraty życia bądź zdrowia własnego i cudzego, a tym samym może też użyć broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy narusza zasady logicznego rozumowania. Należy też zauważyć, że wyprowadzanie wniosku, iż osoba popełniająca jakiekolwiek przestępstwo nie szanuje porządku prawnego, a więc może także użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, prowadziłoby do niezamierzonego przez ustawodawcę pozbawienia prawa do posiadania broni przez każdą osobę, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy.

Niedopuszczalnym jest przy tym statuowanie przez organ pozaustawowych przesłanek, które w jego ocenie skutkują koniecznością cofnięcia pozwolenia na broń, jak uczynił to organ pierwszej instancji. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jest to istotna kwestia, dotycząca gwarancji swobód obywatelskich, ochrony jednostki przed omnipotencją państwa i jego aparatu. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawnej, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w tych granicach (tak Wiesław Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV).

Uwzględniając powyższe rozważania, w tym wskazówki zawarte w cyt. orzeczeniach NSA, stwierdzić należy, iż organy administracji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. Nie rozważyły między innymi wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i nie poczyniły wszechstronnych ustaleń faktycznych, na podstawie których mogłyby dokonać prawidłowej oceny materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., a wniosek, że skarżący może użyć broni sprzecznie z interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, wyprowadziły zasadniczo jedynie w oparciu o fakt skazania skarżącego. W związku z powyższym doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów dopiero szczegółowa analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwoli organowi administracji na podjęcie stosownej decyzji oraz jej uzasadnienie zgodne z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.