Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1459/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedziba w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia zwykłego [...] z siedzibą w [...] (dalej również jako: "Stowarzyszenie") na postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] marca 2016 r. nr [...] o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło o dopuszczeniu Stowarzyszenia do przedmiotowego postępowania.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z [...] lutego 2016 r., Stowarzyszenie zwykłe [...] z siedzibą w [...], zwróciło się do Wójta Gminy [...] o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...], gmina [...].

Wójta Gminy [...] pismem z [...] marca 2016 r. zwrócił się do Stowarzyszenia o wskazanie interesu społecznego do występowania w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż na tym etapie postępowania udział społeczeństwa nie jest wymagany, dlatego też złożony wniosek będzie rozpatrywany na podstawie art. 31 § 1 k.p.a.

Stowarzyszenie w piśmie z [...] marca 2016 r., wskazało, że interes społeczny wyraża się przede wszystkim w konieczności objęcia przedmiotowego postępowania szczególnym nadzorem społecznym, gdyż znane są przypadki, że Wójt prowadząc postępowania administracyjne z wniosku spółki [...] Sp. z o.o. (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) podejmował rozstrzygnięcia stojące w sprzeczności ze stanowiskami organów uzgadniających (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]), co do konieczności przeprowadzenia oddziaływania inwestycji na środowisko oraz w sprzeczności z przepisami prawa, co w konsekwencji prowadziło do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego.

Ponadto w załączeniu Stowarzyszenie przekazało pismo mieszkańców gminy [...] (zawiera ok. 49 podpisów) w którym wyrażono zaniepokojenie w związku z realizacją planowanej inwestycji oraz poparto działania Stowarzyszenia [...], jak i [...] w zakresie "kontroli przebiegu postępowań administracyjnych".

Postanowieniem z [...] marca 2016 r., Wójt Gminy [...] odmówił dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia uznając, że Stowarzyszenie nie udowodniło istnienia interesu społecznego, co jest przesłanką konieczną do uwzględnienia jego wniosku. Zdaniem Wójta fakt, iż Stowarzyszenie interesuje się jedynie postępowaniami gdzie inwestorem jest spółka [...] Sp. z o.o., świadczyć może o tym, że jego działania są ukierunkowane na zaspokojenie partykularnych interesów członków tego Stowarzyszenia nie zaś interesu społecznego.

Na ww. postanowienie zażalenie złożyło Stowarzyszenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2016 r. uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] marca 2016 r. w całości i orzekło o dopuszczeniu Stowarzyszenia zwykłego [...] do przedmiotowego postępowania na prawach strony.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1746/16 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd w wyroku wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, jest uzasadniony jego celami statutowymi. Natomiast za uzasadnione uznał Sąd zarzuty skargi, że organ odwoławczy nie wypełnił w sposób prawidłowy obowiązku zbadania przesłanki istnienia interesu społecznego, przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.

Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] ponownie rozpatrując zażalenie na postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] marca 2016 r. wskazało, że podstawą prawną rozstrzygnięcia są przepisy art. 31 k.p.a. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Ustawodawca w wyżej wskazanym przepisie wskazał na konieczność spełnienia dwóch przesłanek, aby możliwe było zastosowanie instytucji dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, a mianowicie: 1) musi być to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, oraz 2) gdy przemawia za tym interes społeczny.

Co do ziszczenia się pierwszej z powyższych przesłanek w zasadzie nie ma sporu, gdyż przyznaje to sam organ pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, jak również analiza przedłożonego statutu potwierdza, iż zakres działania Stowarzyszenia uzasadnia udział stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1746/16, jednoznacznie wskazał, iż "Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, jest uzasadniony jego celami statutowymi, w szczególności wskazanymi wyżej - określonymi w § 7 lit. a i lit e regulaminu ". Dlatego też kwestia ta w ocenie Kolegium nie wymaga szerszego badania w niniejszej sprawie.

Natomiast za uzasadnione uznał Sąd w w/w wyroku, zarzuty skargi dotyczące braku wypełnienia przez organ odwoławczy w sposób prawidłowy obowiązku zbadania przesłanki istnienia interesu społecznego, przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.

Wójt Gminy [...] w postanowieniu z [...] marca 2016 r. uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało wystąpienia przesłanki interesu społecznego.

Kolegium podkreśliło, że pojęcie "interesu społecznego", którym posłużył się ustawodawca w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. jest terminem niedookreślonym. Interes społeczny, który towarzyszyć musi wnioskowi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w tym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Organ administracji publicznej zobowiązany jest każdorazowo w sposób indywidualny dokonać oceny wystąpienia zarówno jednej jak i drugiej przesłanki po stronie wnioskodawcy.

Kolegium nie podzieliło oceny organu I instancji, i uznało, że sam fakt, iż Stowarzyszenie w sposób szczególny interesuje się udziałem w postępowaniach dotyczących danego inwestora (w tym przypadku [...] Sp. z o.o.), nie przesądza jeszcze, ani o zaspokajaniu partykularnych interesów jego członków, ani o braku posiadania interesu społecznego w tym zakresie. Może być to podyktowane wieloma powodami, jak chociażby specyfiką inwestycji przez niego podejmowanych. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie wykazało, iż w przedmiotowej sprawie występuje komentowany interes społeczny, co determinuje dopuszczenie Stowarzyszania do postępowania na prawach strony. Znajduje to swoje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym., tj. piśmie Stowarzyszenia z [...] marca 2016 r., oraz odwołaniu gdzie podnoszone są konkretne argumenty wskazujące na posiadany interes społeczny. Kolegium podzieliło argumenty, iż przedmiotowa inwestycja zalicza się do kręgu przedsięwzięć, które z uwagi na ich ewentualne oddziaływanie i immisje, z natury rzeczy stanowią wzmożony przedmiot zainteresowania tak lokalnej społeczności, jak i różnego rodzaju stowarzyszeń, których celem jest ochrona środowiska.

Ponadto, jak wskazuje Stowarzyszenie w pismach procesowych w jego ocenie postępowania prowadzone z wniosku tego konkretnego inwestora są przez organ pierwszej instancji prowadzone w sposób nieobiektywny. Na tym etapie trudno jest składowi orzekającemu Kolegium zająć wiążące stanowisko, co do tej kwestii, jednak tym bardziej potwierdza to potrzebę szczególnego nadzoru nad prowadzonym postępowaniem. Dopuszczenie Stowarzyszenia umożliwi mu składanie przewidzianych przepisami prawa środków ochrony prawnej i tym samym otworzy możliwość weryfikacji sposobu prowadzona postępowania przez Wójta organowi odwoławczemu.

Powyższe wątpliwości zostały podniesione także w piśmie mieszkańców Gminy z [...] marca 2016 r. załączonym do akt sprawy, gdzie wskazuje się również na żywe zainteresowanie części mieszkańców Gminy realizacją planowanej inwestycji i jej wpływem na ich zdrowie. W piśmie tym wyraźnie popiera się działania organizacji społecznych, które mają na celu ochronę środowiska i przeciwdziałanie jego pogarszaniu. Już sama ta okoliczność wskazuje na istnienie interesu społecznego o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem sam sprzeciw mieszkańców oraz poparcie działań Stowarzyszenia w staraniach o dopuszczenie do przedmiotowego postępowania, samo w sobie jest świadectwem posiadania "interesu społecznego".

Ponadto Kolegium wskazało, że Stowarzyszenie powołało szeroką argumentację na okoliczność, iż za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu, toczącym się na wniosek inwestora, przemawia ważny interes społeczny. Zarówno w piśmie z [...] marca 2016r., jak i odwołaniu Stowarzyszenie wskazuje, że: 1) inwestor jest podmiotem zajmującym się na dużą skalę (a co najmniej na skalę największą spośród pomiotów operujących w okolicy) gospodarką odpadami; 2) działalność tego rodzaju w sposób naturalny rodzi ryzyko naruszenia uprawnionych interesów okolicznej ludności; 3) dotychczasowy sposób procedowania przez Wójta, czy to w sprawach administracyjnych, zawisłych przed tym organem z kolejnych wniosków inwestora', czy to w zakresie planowania przestrzennego, skutecznie zakwestionowany we właściwych trybach prawnych na skutek działań podmiotów społecznych, wskazuje powzięcie daleko idących wątpliwości co do bezstronności organu, zwłaszcza w sytuacji, w której inwestorem jest przedmiotowa spółka. Stowarzyszenie wywodzi zatem, że wymagany przepisem art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. interes społeczny w sprawie realnie istnieje, a zasadza się na potrzebie zapewnienia organizacji społecznej możliwości sprawowania kontroli społecznej, która jak wynika z dotychczasowej historii ubiegania się przez inwestora o różnego rodzaju decyzje administracyjne, mające umożliwić mu realizację przedsięwzięć, mogących negatywnie oddziaływać na otoczenie, przyczynia się w sposób istotny do poszanowania interesów ochrony środowiska, a tym samym, do poszanowania praw mieszkańców Gminy.

W konsekwencji powyższego, Kolegium uznało, że zostały spełnione przesłanki do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Cele Stowarzyszenia uzasadniają jego udział w postępowaniu, zaś okoliczności przez niego wskazywane, na tle wykazania interesu społecznego, potwierdzają zasadność jego dopuszczenia i kontroli społecznej nad prowadzonym postępowaniem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. wniosła [...] Sp. Z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżąca Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1.art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że uczestnik postępowania spełnił przesłanki przemawiąjące za dopuszczeniem go do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym7 wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...] gmina [...], podczas gdy uczestnik postępowania nie wykazał istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem do udziału w ww. postępowaniu;

2. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w szczególności pisma uczestnika postępowania z [...] marca 2016 r., co doprowadziło do uznania przez Organ, iż uczestnik postępowania wykazał istnienie interesu społecznego przemawiające za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...] gmina [...], podczas gdy twierdzenia zawarte w tym piśmie nie wskazują na to żeby istniał interes społeczny uzasadniający dopuszczenie uczestnika postępowania do ww. postępowania;

3.art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie w całości postanowienia Wójta Gminy [...] z [...] marca 2016 r. wydanego w przedmiocie odmowy Stowarzyszeniu zwykłemu [...] dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy postanowienie to było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa;

4.art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, przytoczenie w jego uzasadnieniu argumentów wskazanych przez uczestnika postępowania bez dokonania interpretacji tych argumentów i wymienienia przyczyn z jakich powodów Organ II instancji uznał je za zasadne;

5.art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i stanu faktycznego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, czyli w rozpatrywanej sprawie dotyczy to wyroku WSA w Warszawie z 16 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1746/16.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.

Stowarzyszenie zwykłe [...] wniosło o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...], gmina [...]. Wniosek został rozpatrzony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organizacja społeczna może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Podkreślić należy, że obie wymienione powyżej przesłanki, muszą być spełnione równocześnie. W kontrolowanej sprawie wymagało więc ustalenia, czy Stowarzyszenie spełnia wymienione wyżej warunki, od których ustawodawca uzależnia możliwość udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby.

WSA w Warszawie w wyroku z 16 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1746/16 wskazał, że określenie "cel statutowy" organizacji społecznej oznacza, że sprawa, w której organizacja społeczna żąda dopuszczania jej do udziału w postępowaniu - dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub w innym, pełniącym podobną do statutu funkcję, akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Cel statutowy organizacji powinien więc obejmować sprawy stanowiące przedmiot postępowania i powinien być powiązany faktycznie i prawnie z tym postępowaniem (wyrok WSA w Warszawie z 2 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2275/06).

W § 7 regulaminu Stowarzyszenia zwykłego [...] wskazano, że celem działania Stowarzyszenia jest m. in. działanie na rzecz ochrony środowiska (lit. a), przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogących pogorszyć stan środowiska (lit. e), działanie na rzecz społeczności związanej z lokalnym środowiskiem (lit. f). Ponadto Stowarzyszenie realizuje swoje cele statutowe m. in. poprzez występowanie na prawach strony reprezentującej interes społeczny oraz interes prawny uzasadniony celami statutowymi w postępowaniach administracyjnych, procedurach związanych z uchwalaniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, postępowaniach sądowych związanych z naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury, procesach inwestycyjnych, procedurach planistycznych.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...], gmina [...] ma niewątpliwie związek z ochroną środowiska.

Należy wskazać, że pojęcie ochrony środowiska ma bardzo szeroki zakres w świetle obowiązujących przepisów prawa. Pojęcie to obejmuje bowiem zarówno sprawy bezpośrednio dotyczące ochrony środowiska, jak i te, które są tylko z tą ochroną związane (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Lex).

Analiza celów regulaminu Stowarzyszenia może zatem prowadzić wyłącznie do wniosku, że jego cele obejmują problematykę ochrony środowiska, a w szczególności przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogących pogorszyć stan środowiska. Zbieżność celów Stowarzyszenia zwykłego [...] z problematyką ochrony środowiska nie została poddana w wątpliwość przez WSA w Warszawie w wyroku z 16 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1746/16, który nie zakwestionował tego, że cele Stowarzyszenia obejmują problematykę ochrony środowiska.

Interes społeczny, którego istnienie zbadało SKO w [...], może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje regulaminowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności. Istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organizacja taka zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, zatem dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2013 r., IV SA/Po 90/13, LEX nr 1310737 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r., II OSK 139/09).

Ochrona środowiska jest dobrem chronionym konstytucyjnie (art. 5, 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Definicja ochrony środowiska ma rangę ustawową i zawarta jest w art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Ustawa Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2013, poz. 1232, dalej Poś). Jak to wskazuje doktryna w pojęciu "ochrona środowiska" mieszczą się działania i zaniechania, które "umożliwiają zachowanie lub przywracanie równowagi przyrodniczej" (Prawo ochrony środowiska, Komentarz, Zbigniew Bukowski, Ewa Katarzyna Czech, Karolina Karpus, Bartosz Rakoczy, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2013, str. 26). Zestawienie tej definicji z celami Stowarzyszenia zwykłego [...] prowadzi do wniosku, że działania Stowarzyszenia mieszczą się w ujętym ustawowo pojęciu "ochrony środowiska", co skutkuje stwierdzeniem, że jego działania obejmują problematykę ochrony środowiska.

Drugim elementem koniecznym i pozwalającym organizacji społecznej na występowanie w sprawie w charakterze strony jest to aby przemawiał za tym udziałem interes społeczny. Pojęcie "interesu społecznego" nie jest zdefiniowane w ustawie. Przyjmuje się w orzecznictwie, że występuje on, gdy udział organizacji społecznej w danym postępowaniu administracyjnym nie służy wyłącznie partykularnym interesom samej organizacji. Ustalenie zakresu działalności statutowej podmiotu ubiegającego się o uzyskanie przymiotu strony wymaga porównania tego zakresu z przedmiotem konkretnej sprawy. Tego rodzaju podmiot musi działać na rzecz ochrony interesów wspólnych większej liczby podmiotów a więc w celu ochrony wartości wspólnych. Podstawą działalności organizacji społecznej jest przecież, co do zasady, działanie w interesie publicznym (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 614/11, Lex nr 1252126, wyrok NSA z 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1965/09, Lex nr 746857).

Należy zauważyć, że w toku przedmiotowego postępowania Stowarzyszenie zwykłe [...] powołało szeroką argumentację na rzecz tezy, że za jego dopuszczeniem do udziału w postępowaniu, w sprawie wydania, z wniosku [...] Spółka z o.o. z siedziba w [...], decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego w miejscowości [...], gmina [...], przemawia ważny interes społeczny. Wniosek ten Stowarzyszenie wywodzi z stępujących przesłanek: [...] Spółka z o.o. jako inwestor jest podmiotem zajmującym się na dużą skalę (a co najmniej na skalę największą spośród pomiotów operujących w okolicy) gospodarką odpadami, działalność tego rodzaju w sposób naturalny rodzi ryzyko naruszenia uprawnionych interesów okolicznej ludności, udział różnego rodzaju podmiotów społecznych we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych (szczegółowo przez Stowarzyszenie wyszczególnionych), dotyczących planowanych przez inwestora przedsięwzięć, związanych z przedmiotem prowadzonej przez niego działalności, doprowadził do rzetelnego i skutecznego zweryfikowania dopuszczalności realizacji tych przedsięwzięć w świetle wymagań ochrony środowiska, dotychczasowy sposób procedowania przez Wójta Gminy [...], czy to w sprawach administracyjnych, zawisłych przed tym organem z kolejnych wniosków inwestora, czy to w zakresie planowania przestrzennego, skutecznie zakwestionowany we właściwych trybach prawnych na skutek działań podmiotów społecznych, nakazuje powzięcie daleko idących wątpliwości co do bezstronności organu, zwłaszcza w sytuacji, w której inwestor jest spółką powstałą w wyniku przekształcenie spółki gminnej. Konkludując Stowarzyszenie wywodzi zatem, że wymagany przepisem art.31 § 1 pkt 2 k.p.a. interes społeczny w sprawie realnie istnieje, a zasadza się na potrzebie zapewnienia organizacji społecznej możliwości sprawowania kontroli społecznej, która jak wynika z dotychczasowej historii ubiegania się przez inwestora o różnego rodzaju decyzje administracyjne, mające umożliwić mu realizację przedsięwzięć, mogących negatywnie oddziaływać na otoczenie, przyczynia się w sposób istotny do poszanowania interesów ochrony środowiska, a tym samym, do poszanowania praw mieszkańców Gminy.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie dopuściło Stowarzyszenie do przedmiotowego postępowania administracyjnego na prawach strony, gdyż przemawiają za taką oceną zarówno jego cele regulaminowe, jak i interes społeczny rozważony przez pryzmat charakteru decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. W oparciu o powołane przez Stowarzyszenie okoliczności faktycznych sprawy, zasadnie Kolegium uznało, że interes społeczny, konieczny do realizacji przez Stowarzyszenie uprawnienia z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., został przez ten podmiot przekonująco wykazany.

W szczególności z przedstawionych przez Stowarzyszenie zwykłe [...] względów, w tym okoliczności wskazujących, że specyfika działalności inwestora stanowi szeroko rozumianą gospodarkę odpadami, z której mogą wynikać zagrożenia, nie jest obojętna dla środowiska, a postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji zakładu produkcji paliwa alternatywnego ma związek z ochroną środowiska.

Z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z unormowania tego należy wnosić, że ochrona środowiska należy do kategorii interesu ogólnego.

Działanie na rzecz ochrony środowiska jest niewątpliwie prowadzone w interesie publicznym (wyrok WSA w Opolu z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 347/11), zaś organizacja biorąca udział w postępowaniu na prawach strony, której stanowisko jest wyrazicielem ochrony wartości mogących stać w opozycji do interesu indywidualnego beneficjenta decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie reprezentuje w postępowaniu wyodrębnionego interesu ochrony środowiska, lecz interes publiczny, w ramach, którego względy ochrony środowiska powinny być we właściwych proporcjach uwzględnione.

Dlatego też Kolegium prawidłowo zbadało i uznało, że złożony w przedmiotowej sprawie wniosek Stowarzyszenia zwykłego [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony spełnia przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tzn. udział ten jest uzasadniony celami wynikającymi z regulaminu Stowarzyszenia, a także za dopuszczeniem tej organizacji przemawia interes społeczny. Dlatego też nieuzasadniony jest zarzut skargi, że Stowarzyszenie zwykłe [...] nie wykazało istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Brak jest także podstaw do uznania zasadności naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.