Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 270/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.
article: par. 9, par. 10 par. 40 oraz par. 224
journal: Dz.U. 2002 nr 139 poz 1169
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz  specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi M.L. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby średniego dozoru ruchu w specjalności górniczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. 223 doz 1947, z późn. zm.) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. uchylił decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...]r., nr [...], w części dotyczącej okresu, na jaki zakazano M. L. wykonywania czynności osoby średniego dozoru ruchu w specjalności górniczej - techniczna eksploatacja złóż tj. 12 miesięcy od dnia [...]r. do dnia [...]r. i orzekł zakaz wykonywania przez M.L. czynności osoby średniego dozoru ruchu w specjalności górniczej - techniczna eksploatacja złóż, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na okres 9 miesięcy, tj. od dnia [...]r. do dnia [...]r.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie ustalił na wstępie, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K., jako organ pierwszej instancji uznał, że M.L. jako sztygar zmianowy oddziału [...] będąc odpowiedzialnym za organizację i prowadzenie pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i zakładu górniczego, naruszył dyscyplinę i porządek pracy, przez to, że od dnia [...]r. do dnia [...]r., tolerował prowadzenie eksploatacji pokładu [...] ścianą [...], w sposób niezgodny z projektem technicznym co polegało na tym, że:

- po pierwsze, nie prowadził w sposób skuteczny, rabunku obudowy w wyrobiskach przyścianowych, co spowodowało, że w dniu [...]r., długość pozostawionego za linią zawału ściany chodnika badawczego nr [...] wynosiła 12 m zamiast maksymalnie 6 m, a wyrobisko przewietrzane było przez dyfuzję zamiast urządzeniami wentylacyjnymi, natomiast długość chodnika badawczego [...] a wtórnego wynosiła 8,5 m za linią zawału ściany, zamiast maksymalnie 2 m, a pomimo to w dniu [...]r. po raz kolejny obłożył ścianę do wydobycia,

co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt III zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. i § 10 pkt 1, 40 ust. 1 oraz 224 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia pożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm.),

- po drugie, w dniu [...]r. na zmianie [...] , zezwolił na wydawanie zbędnych materiałów i urządzeń z przecinki [...] oraz na spągowanie chodnika badawczego [...] i przecinki [...] w pokładzie [...], co skutkowało stałym przebywaniem 23 osób w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, gdzie obowiązywał zakaz zatrudniania pracowników na zmianach wydobywczych, za wyjątkiem trzech, doraźnie przy przebudowie i wzmacnianiu obudowy skrzyżowania ściany z chodnikiem badawczym [...] i tylko w tedy, gdy kombajn ścianowy znajdował się w odległości powyżej 30 m od tego chodnika,

co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt III zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. i § 10 pkt 1, 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia pożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm.).

Opisane nieprawidłowości organ pierwszej instancji stwierdził, badając przyczyny i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego, oraz wypadku zbiorowego, zaistniałych w dniu [...]r. w "A" S.A. " A " w K., "C" w R.

Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...] r. , nr [...] wydaną w oparciu art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. 223 doz 1947, z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. zakazał M. L. wykonywania czynności osoby średniego dozoru ruchu w specjalności górniczej - techniczna eksploatacja złóż, w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 12 miesięcy, tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. Zdaniem tego organu wobec M. L. powinien zostać orzeczony maksymalny zakaz wykonywania powyższych czynności tj. na czas 24 miesięcy, ale organ wziął pod uwagę ciężką utratę zdrowia M. L. w zaistniałym wypadku, do którego doszło w wyniku zapalenia i wybuchu metanu w dniu [...] r.

W odwołaniu M.L., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie zmiany tej decyzji i wymierzenia kary znacznie łagodniejszej zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania decyzji przez bezpodstawne przyjęcie jego winy w sytuacji wskazania innych odpowiedzialnych osób - przełożonych. Podniósł także, że nie mógł wiedzieć o przebywających w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami innych niż podlegających mu pracowników, gdyż ich wejście nie zostało mu, wbrew obowiązkowi zgłoszone.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ drugiej instancji wnikliwie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i odnośnie zarzutu niedopełnienia przez odwołującego się ciążących na nim obowiązków, przez to, że w dniach od [...] r. do [...] r., jako sztygar zmianowy oddziału [...], tolerował prowadzenie eksploatacji pokładu [...] ścianą [...], niezgodnie z projektem technicznym, przez nieprowadzenie w sposób skuteczny rabunku obudowy w wyrobiskach przyścianowych, w wyniku czego w dniu [...] r., długość pozostawionego za linią zawału ściany chodnika badawczego [...] wynosiła 12 m zamiast maksymalnie 6 m, a wyrobisko przewietrzane było przez dyfuzję zamiast urządzeniami pomocniczymi, natomiast długość chodnika badawczego [...] a wtórnego wynosiła 8,5 m za linią zawału ściany, zamiast maksymalnie 2 m, a pomimo to w dniu [...] r. po raz kolejny obłożył ścianę do wydobycia (co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt II tiret 1 i 4 oraz z pkt III tiret 1, 4 i 10. zakresu czynności i § 10 pkt 1, 40 ust. 1, 224 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych), Prezes Wyższego Urzędu Górniczego ustalił, że w tygodniu poprzedzającym wypadek M. L. nadzorował prace w ścianie [...]. Fakt ten ustalono na podstawie jego zeznań i zeznań sztygara oddziałowego T.D. M. L. wiedział o nieprawidłowościach w prowadzeniu robót w ścianie [...] w zakresie prac związanych z likwidowaniem chodnika badawczego [...] i [...] a wtórnego. Wiedział ponadto o prowadzeniu robót niezgodnie z projektem technicznym ściany [...], ale nie mógł postąpić inaczej, bo to groziło utratą pracy.

Powyższe zdaniem organu drugiej instancji stanowiło naruszenie wymogów określonych w § 9 ust. 1, w zw. z pkt II tiret 1 i 4 oraz z pkt III tiret 1, 4, 10 zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. i § 10 pkt 1, 40 ust. 1 w związku z aneksem nr 1 do projektu technicznego oraz § 224 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

Organ odwoławczy ustalił ponadto, że M. L. w dniu [...] r., pełniąc obowiązki sztygara zmianowego, na zmianie [...] zlecił spągowanie chodnika [...] i przecinki [...] pięciu pracownikom oddziału [...] oddelegowanym w tym dniu do pracy w oddziale [...], co skutkowało stałym przebywaniem tych pracowników w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, w których obowiązywały ograniczenia wynikające z Karty zmian nr [...] do Projektu technicznego eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] " Pole [...] ", co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt II tiret 1 i 4 oraz z pkt III tiret 1, 4, 10 i 12 zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. i § 10 pkt 1, 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

Dalej stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, w sposób nie budzący wątpliwości, że M. L. w dniu [...] r. wiedział o przebywaniu w nadzorowanym przez niego rejonie pracowników oddziałów pomocniczych. Wejście tych pracowników powinno być zgłoszone M. L. i dopiero po wydaniu przez niego zgody mogli oni przebywać w tej strefie. Tego faktu żaden ze świadków nie potwierdził. Materiał dowodowy bezspornie wskazuje natomiast, że M. L. na zmianie [...] zlecił spągowanie chodnika [...] i przecinki [...] pięciu pracownikom oddziału [...] oddelegowanym w tym dniu do pracy w oddziale [...] co było niezgodne z ustaleniami zawartymi w Karcie zmian nr [...] do projektu technicznego eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] (str.3-5 projektu) co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt II tiret 1 i 2 oraz z pkt III tiret 1, 4, 10 i 12 zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. oraz § 10 pkt 1, 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych w związku z aneksem nr 1 do projektu technicznego.

W ocenie organu drugiej instancji powyższe ustalenia i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dały podstaw do uwzględnienia odwołania w części dotyczącej zarzutu pierwszego, natomiast brak było podstaw do utrzymania w pełnym zakresie drugiego z postawionych zarzutów. Z tych względów organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. L., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia oraz zwrotu kosztów postępowania, zarzucił :

naruszenie przepisów postępowania, a to art. 15 k.p.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez przeprowadzenie przed Wyższym Urzędem Górniczym w K. postępowania dowodowego co do istoty sprawy w znacznej części, bez uchylenia decyzji Okręgowego Urzędu Górniczego i przekazania jej tego postępowania do uzupełnienia czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawiono skarżącego możliwości do dochodzenia swoich praw w drugiej instancji,

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego , a to art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący naruszył dyscyplinę i porządek pracy, podczas gdy zachowanie skarżącego nie wypełniło przesłanek zawartych w tym przepisie i nie może powodować zastosowania sankcji w nim przewidzianej.

Uzasadniając tak sformułowane zarzuty podkreślił, że organ drugiej instancji przejął na siebie uprawnienia organu pierwszej instancji i przeprowadził postępowanie dowodowe co do istoty sprawy co powoduje nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto wskazał na brak swojej winy za stwierdzone nieprawidłowości oraz odpowiedzialność przełożonych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zgłoszonych w niej zarzutów, uznał je za pozbawione podstaw. Podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dokładnie umotywował swoje stanowisko oraz rozważył zarzuty strony. Zarzuty zgłoszone w skardze nie wniosły niczego nowego do sprawy. Dlatego podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie oraz argumentację przytoczoną na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.

Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz że sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w katalogu aktów lub czynności mogących podlegać zaskarżeniu. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

W pierwszej kolejności kontroli Sądu zostały poddane zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 15 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, natomiast zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. jako organ drugiej instancji, na skutek odwołania M. L. od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. ocenił materiał dowodowy zgromadzony przez ten organ oraz przeprowadził rozprawę administracyjną, w wyniku czego dokonał własnych ustaleń faktycznych, które obszernie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niniejsza sprawa została zatem dwukrotnie rozpoznana przez obie instancje. Należy wskazać, że organ odwoławczy prawidłowo, rozstrzygając sprawę nie ograniczył się wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, ale w granicach sprawy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Takie uprawnienie organu drugiej instancji wynika z art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Należy przypomnieć, że na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie nie zachodziła jednak potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ani w całości ani też w znacznej części. W takiej sytuacji organ odwoławczy uprawniony był do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a w szczególności do przeprowadzenia rozprawy w toku której jedynie uzupełniająco przesłuchał skarżącego i świadków. Celem tego postępowania było doprecyzowanie zakresu odpowiedzialności skarżącego. W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że postępowanie dowodowe prowadzone było prawidłowo, zmierzało do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone. Organ odwoławczy wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy czemu dał wraz odnosząc się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Z zebranego materiału dowodowego wyprowadzone zostały poprawne logicznie i zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski.

Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy za własne, stanowiące podstawę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W pełni podziela także stanowisko organów oparte na obszernie zebranym materiale dowodowym niniejszej sprawy: m.in. na zeznaniach świadków przesłuchanych w ramach postępowania prowadzonego przez Komisję powypadkową, której celem było ustalenie przyczyn wybuchu metanu, przesłuchaniach skarżącego, protokołu oględzin miejsca wypadku, projektu technicznego eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] oraz pozostałych dokumentów wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dołączonych, podobnie jak protokoły zeznań świadków, do akt postępowania administracyjnego. Dodatkowo ustalone przez organy górnicze nieprawidłowości potwierdzili w protokołach przesłuchań konkretni świadkowie, których zeznania zostały omówione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z przepisem art. 77 k.p.a., organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:

- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,

- materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,

- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustała istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376-378). Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego. Dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, uwzględniając w pełni unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej.

Podkreślić należy, że organ orzekający w sprawie zajął stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnił jasno i należycie swoje zdanie. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (tak: J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

A zatem z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz w art. 15 k.p.a. Skarżący nie został pozbawiony prawa dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Do uznania, że doszło do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy konieczne jest, aby rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i organu odwoławczego zostały poprzedzone stosownym postępowaniem wyjaśniającym. Decyzja organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego jak już wcześniej wskazano nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ustawodawca w art. 138 k.p.a. ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady - jako postępowanie merytoryczne. Rozstrzygnięcia kasacyjne traktowane są w k.p.a. jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego (por. G.Łaszczyca, (w:) G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, str. 208 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji pierwszoinstancyjnej polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Organ odwoławczy ma kompetencje merytoryczno-reformacyjne i władny jest zaskarżoną decyzję uchylić w całości lub części i orzec co do istoty sprawy. Tylko gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia w całości lub w znacznej części postępowania wyjaśniającego można uznać zasadność wydania decyzji zgodnie z art. 138 § 2 kpa.

W sytuacji więc, gdy skarżący wniósł odwołanie od decyzji wydanej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zadaniem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, w tym ocenienie materiału dowodowego zebrany przez organ pierwszej instancji i w zależności od wyniku tej oceny podjęcie dalszych czynności. Zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku skarżącego spełnia tak określoną przesłankę, jaką powinno spełniać rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokładnie wskazał zeznania których świadków i dlaczego uznał za wiarygodne i stanowiące podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a którym dowodom i dlaczego odmówił tej wiarygodności. W ocenie Sądu, wnioski do jakich doszedł organ odwoławczy są spójne, logiczne i znalazły oparcie w zgromadzony materiale dowodowym rozstrzygnięcia w oparciu o które, na tym etapie postępowania ustalono stan faktyczny sprawy. Prawidłowo również wskazano przepisy regulujące funkcjonowanie podziemnych zakładów górniczych, a które na osoby średniego dozoru górniczego nakładały określone obowiązki.

Stosownie do § 224 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, wyrobiska można przewietrzać przez dyfuzję, jeżeli długość tych wyrobisk nie jest większa niż 2 m - w polach metanowych II, III lub IV kategorii zagrożenia metanowego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący wiedział o zaległościach w likwidacji chodników przyścianowych ściany oraz o braku urządzeń wentylacyjnych służących do przewietrzania chodnika badawczego.

Z kolei zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, osoba kierownictwa i dozoru ruchu, a więc m.in. sztygar górniczy, powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności. Zakres czynności na stanowisku sztygara zmianowego oddziału górniczego szczegółowo określa zakres uprawnień i obowiązków skarżącego. Skarżący przyjął go do wiadomości i zobowiązał się do jego ścisłego przestrzegania.

Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujące zespołami pracowników powinny m.in. organizować i prowadzić pracę w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska.

Natomiast z § 40 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą. Pod pojęciem "dokumentacja" należy rozumieć zarówno projekt techniczny eksploatacji pokładu, jak i instrukcje rabowania obudowy, które szczegółowo określają sposób prowadzenia robót górniczych.

Naruszenie tych obowiązków prowadziło do naruszenia obowiązujących regulacji, a w konsekwencji do naruszenia dyscypliny pracy.

W konsekwencji stwierdzić należy, że zasadnie Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. uznał, iż doszło do naruszenia dyscypliny i porządku pracy przez M. L., pełniącego czynności sztygara zmianowego. Skarżący wiedział o prowadzeniu robót niezgodnie z projektem technicznym ściany [...], ale wyjaśnił, że ze względu na fakt, iż jego przełożeni nakazywali mu prowadzenie tych robót, nie mógł postąpić inaczej, bo obawiał się utraty pracy. Zarzuty postawione skarżącemu okazały się uzasadnione, przy czym dokonane przez organ drugiej instancji ustalenia faktyczne nie były wystarczające do przyjęcia jak uczynił to organ pierwszej instancji, że M. L. w dniu [...] r. wiedział o przebywaniu w nadzorowanym przez niego rejonie 23 pracowników oddziałów pomocniczych. Organ odwoławczy ustalił natomiast, że skarżący zlecił spągowanie chodnika [...] i przecinki [...] pięciu pracownikom oddziału [...] oddelegowanym do pracy w oddziale [...] co skutkowało stałym przebywaniem tych pracowników w wyrobiskach objętych strefą szczególnego zagrożenia tąpaniami, w których obowiązywały ograniczenia wynikające z karty zmian do projektu technicznego, co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1, w zw. z pkt II tiret 1 i 4 oraz z pkt III tiret 1, 4, 10 i 12 zakresu czynności z dnia 28 listopada 2008 r. i § 10 pkt 1, 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych.

W rozpoznawanej sprawie podstawą orzeczenia wobec skarżącego zakazu wykonywania czynności na stanowisku osoby średniego dozoru ruchu specjalności elektrycznej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny był art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze stanowiący, iż przy wykonywaniu nadzoru i kontroli organ nadzoru górniczego może zakazać, na czas nieprzekraczający dwóch lat, wykonywania określonych czynności w ruchu zakładu górniczego osobom, o których mowa w art. 68 ust. 1 oraz w art. 70 ust. 1, albo wykonywania określonych czynności osobom, o których mowa w art. 75 a ust. 1, w razie stwierdzenia naruszenia przez te osoby dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych ustawą i wydanymi na jej podstawie przepisami.

Cytowana norma prawna ma charakter fakultatywny i decyzje wydawane w tych sprawach mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego i wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Postępowanie dotyczące orzeczenia zakazu wykonywania czynności na podstawie art. 113 Prawa geologicznego górniczego wszczynane jest z urzędu. Czynność zawiadomienia została poprawnie dokonana przez organ pierwszej instancji w formie pisemnej. W toku postępowania, organ poinformował skarżącego o przysługujących mu prawach i obowiązkach strony, określonych w przepisach k.p.a., zawiadomił o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami. Tym samym zapewniono M. L. czynny udział w postępowaniu, realizując zasady określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a.

W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, że postępowanie dowodowe prowadzone było prawidłowo, zmierzało do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone. Organ odwoławczy wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy czemu dał wraz odnosząc się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Z zebranego materiału dowodowego wyprowadzone zostały poprawne logicznie i zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski. Wbrew postawionym w skardze zarzutom, należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a zaskarżona decyzja została wydana z zgodnie z powołanymi i obowiązującymi przepisami, nie zostały przy tym naruszone reguły postępowania. Podkreślić trzeba, że do wynikających z Zakresu czynności na stanowisku sztygara zmianowego oddziału górniczego, obowiązków skarżącego należało kierowanie całokształtem pracy w oddziale na nadzorowanej zmianie, decydowanie o zakresie zadań i prac, sposobie ich wykonania, nadzorowanie prowadzenia robót zgodnie z m.in. planem ruchu, projektem technicznym, zasadami techniki górniczej, obowiązującymi przepisami, zarządzeniami władz górniczych i instrukcjami stanowiskowymi i czynnościowymi tj. m.in. zgodnie z § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, nakazującym prowadzenie robót górniczych na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą.

Słusznie wskazał organ odwoławczy, że każda osoba odpowiada za własne działania i zaniechania, a zatem obarczanie przez skarżącego odpowiedzialnością przełożonych jest bezzasadne w sytuacji stwierdzenia naruszenia zasad porządku i dyscypliny pracy przez M. L.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokładnie opisał, na czym polegało naruszenie przez skarżącego porządku i dyscypliny pracy z odniesieniem do konkretnych przepisów regulujących działalność podziemnych zakładów górniczych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył zarówno prawa materialnego, jaki również procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.