Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1276/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 64, art. 782, arrt, 783 § 1 art. 1047 § 1 i 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 279/08 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt. II SA/Lu 279/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. przy ul. D. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] o pow. 0,3651 ha.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Umową przedwstępną z dnia [...] czerwca 2006 r., [...] L. S. i D. S. zobowiązali się do zawarcia z [...] S.A. w Lublinie do [...] grudnia 2006 r. umowy sprzedaży swoich udziałów (po -) w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w L. przy ul. D. [...], objętej księgą wieczystą Kw nr [...]. W umowie tej L. S. i D. S. udzielili Spółce pełnomocnictwa do reprezentowania ich przed wszystkimi organami państwowymi i samorządowymi w sprawach związanych z rozpoczęciem i prowadzeniem inwestycji na wskazanej wyżej działce, w szczególności do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę. Do umowy przenoszącej własność udziału należącego do D. S. nie doszło w wyznaczonym umową terminie, a swój udział przeniósł na [...] S.A. jedynie L. S.. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], Prezydent Miasta Lublina zatwierdził z urzędu podział działki nr [...] na działkę nr [...] o pow. 0,0162 ha i działkę nr [...] o pow. 0,3651 ha.

W dniu 25 stycznia 2007 r. D. S. złożył [...] S.A. oświadczenie o odwołaniu w całości swojego pełnomocnictwa udzielonego Spółce w przedwstępnej umowie z dnia [...] czerwca 2006 r.

Na skutek pozwu złożonego przez [...] S.A. w Lublinie, wyrokiem z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt I C 76/07, Sąd Okręgowy w Lublinie zobowiązał D. S. do wykonania przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2006 r. i zawarcia z umowy sprzedaży przysługującego mu udziału wynoszącego - części działki nr [...].

Po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z dnia 30 maja 2007 r., Prezydent Miasta Lublina, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], zatwierdził podział nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. D. [...], oznaczonej jako działka nr ewid. [...] o pow. 0,3651 ha na działki: nr [...] o pow. 0,0465 ha, nr [...] o pow. 0,0275 ha, nr [...] o pow. 0,0019 ha, nr [...] o pow. 0,0500 ha, nr [...] o pow. 0,0275 ha, nr [...] o pow. 0,0018 ha, nr [...] o pow. 0,0207 ha, nr [...] o pow. 0,0541 ha, nr [...] o pow. 0,0296 ha, nr [...] o pow. 0,0016 ha, nr [...] o pow. 0,0506 ha, nr [...] o pow. 0,0284 ha, nr [...] o pow. 0,0040 ha, nr [...] o pow. 0,0209 ha.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie złożył D. S.. Utrzymując decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium uznało, że na skutek zbycia przez L. S. udziału w przedmiotowej nieruchomości nr [...], [...] S.A. stała się jej współwłaścicielem w - części i była nim w dacie złożenia wniosku. Pozostały udział w tej nieruchomości przeszedł na własność Spółki w dacie wydania przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wyroku z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa 596/07, oddalającego apelację D. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt I C 76/07 i nadania temu wyrokowi klauzuli wykonalności w dniu 7 stycznia 2008 r. Nadanie przez sąd klauzuli poprzedzone zostało wykonaniem w dniu 10 grudnia 2007 r. przez [...] S.A. świadczenia wzajemnego. Wprawdzie wniosek podziałowy z dnia [...] maja 2007 r., wbrew art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, złożony został tylko przez jednego ze współwłaścicieli, lecz wobec uzyskania przez Spółkę w trakcie postępowania odwoławczego prawa własności do całej dzielonej nieruchomości, Kolegium przyjęło, że nastąpiło sanowanie braków tego wniosku, a wymóg określony w art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami został dochowany.

Skargę na decyzję Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. S., domagając się uchylenia lub stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu II instancji. Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż przepisy nie przewidują możliwości sanowania niezgodnego z prawem wniosku podziałowego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o podziale nieruchomości, pomimo iż w dniu 26 marca 2007 r. skarżący poinformował organ o odwołaniu pełnomocnictwa udzielonego [...] S.A. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. skarżący zarzucił również, iż Sąd Apelacyjny w Lublinie nie nadał klauzuli wykonalności wyrokowi z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa 596/07 oraz przedłożył postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn. akt I ACa 596/07, o wstrzymaniu wykonania powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego i wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, iż skargi nie można było uznać za zasadną, a zaskarżona nią decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie jest bezspornym, że [...] S.A. w Lublinie, składając w dniu 30 maja 2007 r. do organu pierwszej instancji wniosek o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. D. [...], była jej współwłaścicielem w - części, zaś udział w pozostałej części nieruchomości był własnością skarżącego. Bezspornym jest również, że Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r., I ACa 596/07, oddalił apelację D. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r., I C 76/07, którym zobowiązano skarżącego do wykonania przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 1 czerwca 2006 r. i do zawarcia z [...] S.A. w Lublinie umowy sprzedaży całego przysługującego mu udziału wynoszącego - części omawianej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], za cenę oznaczoną w umowie przedwstępnej.

Sąd I instancji podkreślił, iż w świetle art. 64 K.c. prawomocne orzeczenie sądu, stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie, zaś zgodnie z art. 1047 § 1 i 2 K.p.c., jeżeli dłużnik jest obowiązany do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, prawomocne orzeczenie sądu zobowiązujące do złożenia oświadczenia zastępuje oświadczenie dłużnika. Jeżeli złożenie oświadczenia woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela, skutek wymieniony w paragrafie poprzedzającym powstaje dopiero z chwilą prawomocnego nadania orzeczeniu klauzuli wykonalności. W rozpoznawanej sprawie złożenie przez D. S. oświadczenia woli o sprzedaży na rzecz [...] S.A. udziału w przedmiotowej nieruchomości, uzależnione było od spełnienia świadczenia wzajemnego przez spółkę [...] S.A. jakim była zapłata ceny udziału. Świadczenie to spełnione zostało w dniu [...] grudnia 2007 r., czego dowodem jest polecenie przelewu na rachunek bankowy D. S., wynikającej z wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt I C 76/07, kwoty [...] zł, stanowiącej cenę za przedmiotowy udział. Ponadto Sąd podniósł, iż wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Apelacyjny w Lublinie nadał w dniu 7 stycznia 2008 r. klauzulę wykonalności wyrokowi z dnia 21 listopada 2007 r., a w aktach sprawy znajduje się odpis omawianego wyroku, opatrzony urzędową pieczęcią stwierdzającą nadanie temu orzeczeniu klauzuli wykonalności, a tym samym, w ocenie Sądu, spółka [...] S.A. stała się wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił też, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniało postanowienie o wstrzymaniu wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r., które zostało wydane w dniu 30 kwietnia 2008 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu prawidłowe było stwierdzenie Kolegium, iż wobec uzyskania przez [...] S.A. w Lublinie prawa własności do całej dzielonej nieruchomości w trakcie postępowania odwoławczego, nastąpiło sanowanie złożonego z naruszeniem art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wniosku podziałowego z dnia 30 maja 2007 r.

Za niezasadny uznał Sąd zarzut skarżącego, iż przepisy ustawy nie przewidują możliwości sanowania niezgodnego z prawem wniosku podziałowego. Wprawdzie wniosek [...] S.A. z dnia 30 maja 2007 r. o zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości został wniesiony z uchybieniem art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przez jednego ze współwłaścicieli dzielonej nieruchomości, jednakże w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium Spółka była jedynym właścicielem dzielonej nieruchomości. W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ drugiej instancji rozpoznaje sprawę administracyjną w jej całokształcie, w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji [...] S.A. w Lublinie posiadała zarówno interes prawny w dokonaniu wnioskowanego podziału działki nr [...] oraz tytuł prawny do tej nieruchomości, to spełniony został wymóg formalny wniosku podziałowego określony w art. 97 ust. 2 powołanej ustawy.

Powyższe okoliczności uzasadniały, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalenie skargi D. S., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. S., reprezentowany przez adwokata Kamilę Drewnowską-Ciołek, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 P.p.s.a., a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest:

a) art. 1047 § 1 i § 2 K.p.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie I ACa 596/07 Sąd Apelacyjny wydał postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi z dnia 21 listopada 2007 r., co skutkowało przejściem praw własności na spółkę [...] S.A., podczas gdy takie postanowienie nie zostało wydane i nie ma go w aktach sprawy podziałowej, a tym samym - udziału w nieruchomości działki [...] nadal pozostaje we władaniu D. S.,

b) art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2008 r. i wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2007 r., co w konsekwencji doprowadziło do sprzeczności istotnych ustaleń sądu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie jego nieprawidłowej wykładni to jest:

a) art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że przepisy prawa przewidują możliwość sanowania złożonego wniosku podziałowego, podczas gdy prawo takiej możliwości nie przewiduje,

b) art. 199 K.c. poprzez uznanie decyzji podziałowej za zgodną z prawem mimo, że współwłaściciel D. S. nie wyraził na to zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny dysponował dowodem na tę okoliczność a nie wziął tego pod uwagę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalając skargę D. S., nie wziął pod uwagę postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie I ACa 596/07, które wstrzymuje wykonanie wyroku Sądu Okręgowego i Apelacyjnego do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy. To postanowienie, zdaniem kasatora, jest orzeczeniem kończącym postępowanie w II instancji w sprawie i jest prawomocne, ponieważ nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Jest ono dowodem, że nie wydano wcześniej postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Apelacyjnego, a tym samym prawo własności nieruchomości nie przeszło na spółkę [...] S.A. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z zasad logiki wynika, że Sąd Apelacyjny nie mógłby wstrzymać wykonanego wyroku, ponieważ nie można wstrzymać czynności już dokonanej. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną sytuacja ta wskazuje na zaistnienie nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w myśl art. 183 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy P.p.s.a., ponieważ sprawa prawa własności do dzielonej nieruchomości została już wcześniej rozstrzygnięta przez Sąd Apelacyjny, a Wojewódzki Sąd Administracyjny miał o tym pełną wiedzę w chwili wydawania wyroku.

Ponadto autor skargi kasacyjnej podnosi, iż błędnym było stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż 7 stycznia 2008 r. Sąd Apelacyjny nadał klauzulę wykonalności wyrokowi z dnia 21 listopada 2007 r., ponieważ sąd nadaje klauzulę wykonalności przez wydanie postanowienia, a samo opatrzenie wyroku klauzulą nie wywołuje skutków prawnych, gdyż klauzula nie jest czynnością decyzyjną sądu. Zdaniem kasatora czynnością taką jest wyłącznie postanowienie sądu o jej nadaniu, a o obowiązywaniu klauzuli wykonalności moc rozstrzyga wiążąca tego postanowienia. W opinii pełnomocnika strony dowodem skutecznego przejścia praw własności w sprawie I Ca 596/07 mogło być tylko wydanie przez Sąd Apelacyjny postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności i zaznaczenie w treści postanowienia, że dotyczy ona zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli sprzedaży nieruchomości, bowiem możliwe są sytuacje, że klauzula dotyczyć może innych składników wyroku, a nie dotyczy sprzedaży nieruchomości. Taka sytuacja może mieć miejsce gdy pozwany wystąpi do Sądu Apelacyjnego z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 388 § 3 K.p.c., wówczas sprzedaż jest wstrzymana z urzędu do czasu wniesienia skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej stwierdził, że mimo tego, iż postępowanie administracyjne w sprawie podziałowej zakończyło się przed wydaniem postanowienia przez Sąd Apelacyjny o wstrzymaniu wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego i Okręgowego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł pominąć tego tak istotnego dowodu, wskazującego na to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej oceny znaczenia prawnego klauzuli wykonalności wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. w sprawie I ACa 596/07. Bez postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Kolegium nie mogło być z całą pewnością przekonane o tym, że klauzula dotyczy sprzedaży nieruchomości, nie mogło też dokonać prawidłowo prawnej oceny znaczenia klauzuli. Błąd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest, w ocenie kasatora, znacznie większy niż Kolegium, ponieważ znajomość treści postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r. powinna ułatwić ocenę prawną niniejszej sprawy. Jak podkreślił pełnomocnik strony Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok sprzeczny z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł także, iż nie można zgodzić się z oceną Sądu, że wobec uzyskania przez [...] S.A. w Lublinie prawa własności do całej dzielonej nieruchomości w trakcie postępowania odwoławczego, nastąpiło sanowanie złożonego z naruszeniem art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosku podziałowego z dnia 30 maja 2007 r., ponieważ Spółka faktycznie nie uzyskała tytułu prawnego do całej nieruchomości, a ponadto Sąd nie wskazał podstawy prawnej do sanowania takiego wniosku, co narusza art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że gdyby uznać istnienie możliwości sanowania wniosku podziałowego, to prawnie oznaczałoby to możliwość nabycia prawa własności wstecz, a to jest niedopuszczalne w polskim systemie prawa.

Kasator zauważył także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dysponował dowodem na okoliczność niewyrażenia przez D. S. zgody na podział nieruchomości, lecz nie wziął go pod uwagę. Do rozporządzania rzeczą wspólną, które przekraczają zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Bez wątpienia podział nieruchomości przekracza zakres zwykłego zarządu, a zatem, zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd nie może dokonać podziału nieruchomości bez zgody D. S..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie zarzut nieważności został postawiony w skardze kasacyjnej, przy czym Kasator upatruje podstawę nieważności wymienioną w art. 183 § 2 pkt 3 ustawy P.p.s.a. przez to, że sprawa własności przedmiotowej nieruchomości została już wcześniej osądzona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt I ACa 596/07, wstrzymującym wykonanie wyroków Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w Lublinie. Stanowisko to jest wadliwe.

Przepis art. 183 § 2 pkt 3 ustawy P.p.s.a. przewiduje nieważność postępowania przed Sądem I instancji jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.

Z przepisu tego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż chodzi o tożsamą w znaczeniu zarówno przedmiotowym jak i podmiotowym sprawę sądowoadministracyjną, a więc zawisłą przed sądem administracyjnym lub przez taki sąd prawomocnie zakończoną.

Nieważność postępowania sądowoadministracyjnego nie zachodzi gdy postępowanie dotyczy innej sprawy zawisłej lub osądzonej przez sąd powszechny. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sprawa zakończona przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie I ACa 596/07 z powództwa [...] S.A. przeciwko D.owi S.owi dotyczyła zobowiązania D. S. do wykonania przedwstępnej umowy sprzedaży Spółce [...] S.A. przysługującego D.owi S.owi udziału wynoszącego - części przedmiotowej nieruchomości. Powyższa sprawa stanowi sprawę cywilną, do rozstrzygnięcia której powołany został na podstawie art. 2§1 K.p.c. sąd powszechny. Inny więc był nie tylko przedmiot postępowania, lecz także odmienna kognicja sądu.

W tych warunkach nie można było postawić skutecznie zarzutu nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie podziału nieruchomości. Rozważając z urzędu pozostałe przesłanki nieważności Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby z innych przyczyn, określonych w art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a. zachodziła nieważność postępowania przed sądem I instancji.

Rozstrzygając sprawę w granicach skargi kasacyjnej za niezasadne uznał Sąd odwoławczy zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Wskazany jako naruszony przepis art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. nakazuje wydanie wyroku po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Przepis ten nie został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jeżeli zważy się, iż zaskarżony wyrok został wydany po przeprowadzeniu rozprawy, zaś Sąd uwzględnił wszelkie dowody i okoliczności zebrane i ujawnione w postępowaniu administracyjnym, zaś w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący uzasadnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia oceniając prawidłowo zarówno materialnoprawne jak i procesowe aspekty sprawy.

Prawidłowo Sąd I instancji - za Samorządowym Kolegium Odwoławczym - przyjął, że w dacie wydania decyzji ostatecznej sprawa własności dz. nr [...] została prawomocnie rozstrzygnięta orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie I ACa 596/07. Potwierdzają to załączone do akt fotokopie orzeczeń sądowych, których wiarygodności i rzetelności strona skarżąca nie podważyła.

Wobec niezawarcia przez jednego ze współwłaścicieli przyrzeczonej umowy przeniesienia własności nieruchomości zasadnie Sąd wywiódł, iż zastosowanie miał przepis art. 64 K.c., w myśl którego prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia omawianego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie. Z przepisem tym koresponduje przepis procesowy - art. 1047 § 1 K.p.c., stanowiący o tym, że gdy dłużnik obowiązany jest do złożenia oświadczenia woli, prawomocne orzeczenie sądu zobowiązujące do złożenia oświadczenia zastępuje to oświadczenie.

W przypadku jeżeli oświadczenie woli jest uzależnione od świadczenia wzajemnego wierzyciela (co miało miejsce w tym przypadku) skutek takiego orzeczenia, wymieniony wyżej, powstaje dopiero z chwilą prawomocnego nadania klauzuli wykonalności (§ 2).

W myśl art. 782 K.p.c. klauzula wykonalności nadana przez sąd jednoosobowo powinna zawierać stwierdzenie, że tytuł uprawnia do egzekucji a w razie potrzeby oznaczać jej zakres (art. 783 § 1 K.p.c.). W przypadku gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu klauzulę umieszcza się na wypisie orzeczenia. Z załączonej do akt fotokopii wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie sygn. akt I AC 596/07 wynika, iż Sąd ten nadał w dniu 7 stycznia 2008 r. klauzulę wykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 21 listopada 2007 r., treść której wskazuje wyraźnie, że tytuł uprawnia do egzekucji w całości.

W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż ziścił się warunek z art. 1047 § 2 K.p.c. i nastąpił skutek w postaci fikcji oświadczenia woli. Z datą nadania klauzuli wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu, własność - udziału w przedmiotowej nieruchomości przeszła na Spółkę [...]. Z porównania dat decyzji Prezydenta Miasta Lublina ([...] lipca 2007 r.) z datą decyzji ostatecznej ([...] luty 2008 r.) wynika, iż skutek w postaci fikcji oświadczenia woli nastąpił przed wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.

Przepis art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wymaga w przypadku współwłasności nieruchomości wniosku wszystkich współwłaścicieli przy odpowiednim zastosowaniu art. 199 K.c. Brak wniosku jednego ze współwłaścicieli nie stanowi jednak wady nieusuwalnej w toku postępowania. Wprawdzie decyzja Prezydenta została wydana na wniosek Spółki, której wówczas przysługiwał tylko tytuł prawny w postaci własności do - udziału, jednakże wada ta - na skutek orzeczeń sądowych, o których była mowa wyżej, została usunięta. Nie został zatem naruszony przepis art. 199 K.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji przywołał kompetencje organu odwoławczego, który nie ocenia legalności zaskarżonej decyzji, lecz ponownie rozpatruje sprawę w jej całokształcie z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego, istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej. W tej zaś dacie Spółka [...] była jedynym właścicielem dzielonej nieruchomości. Oznacza to, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie naruszało prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko taka wada decyzji mogłaby - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy P.p.s.a. - skutkować uchyleniem jej przez Sąd administracyjny.

Błędnie Kasator upatruje naruszenia przepisów postępowania art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. (a w konsekwencji także naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 97 ust. 2 U.g.n.) przez nieuwzględnienie postanowień Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2008 r. o wstrzymaniu wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2007 r. Wobec skutku w postaci fikcji złożenia oświadczenia wynikającego z prawomocnego wyroku i nadania klauzuli wykonalności postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2008 r., a więc wydane później, tego skutku nie niweluje odnosząc się do zdarzeń mających nastąpić po tej dacie.

Skutek, o którym mowa w skardze kasacyjnej wywołałby tylko wyrok Sądu Najwyższego, uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2007 r., a na taką okoliczność nie powołuje się Kasator.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne oddalił ją na podstawie art. 1284 ustawy P.p.s.a.