Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 572/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 2a
journal: Dz.U. 2013 poz 596
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. S. prowadzącej działalność gospodarczą pn. [...] w R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu za środków EFRR oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty pobranej przez T. S. na podstawie umowy o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz.267 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.),

- art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm. - określanej dalej jako z.p.p.r.),

- art. 41 ust. 2 pkt. 4 oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596 ze zm. - określanej dalej jako u.s.w.),

- art. 2 pkt 5, art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1, art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5, art. 67, art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 oraz art. 207 ust. 12a pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. - określanej dalej jako ustawa o finansach publicznych),

- art. 2 pkt 7 w zw. z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (określane dalej jako Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/200) z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L z 2006 r., Nr 210, s. 25 ze zm.) w zw. z art. 152 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE z 2013 r., Nr 347, poz. 320 ze zm.) oraz § 1 pkt 13 i 14 w zw. z § 2 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 4 oraz § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 umowy o dofinansowanie projektu nr UDA- RPPK.01.01.00-18-362/08-00 z dnia 24 marca 2010 roku (ze zmianami).

Jak wynika z akt sprawy T.S.(określana dalej także jako beneficjent, wnioskodawca, skarżąca) prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] złożyła do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym (zwanej dalej w skrócie IZ RPO WP) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Rozbudowa i modernizacja kompleksu w R. M. na cele gastronomiczno-hotelowe, szansą na rozwinięcie działalności T. S. Firma [...]. Projekt uzyskał pozytywną ocenę i wybrany został do dofinansowania, w wyniku czego Zarząd Województwa zawarł w dniu 24 marca 2010 r. z beneficjentem umowę nr [...] o dofinansowanie ww. projektu, zmienianą następującymi aneksami:

- nr [...] z dnia [...] września 2010 r.,

- nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.,

- nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.,

- nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.,

- nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.,

- nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.,

- nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.

Harmonogram realizacji projektu zakładał trzy etapy, w których zaplanowano kolejno: rozbudowę i modernizację kompleksu w R. M., zagospodarowanie terenu, zakup tablicy informacyjno-promocyjnej.

Zgodnie z informacjami zawartymi we wniosku o dofinansowanie, chcąc rozwijać prowadzoną działalność gospodarczą, wnioskodawca zakupił następujące nieruchomości tj.:

- działkę zabudowaną budynkiem z przeznaczeniem na usługi hotelarsko-gastronomiczne,

- działkę zabudowaną ruinami budynku dworskiego zwanego gorzelnią (skreślony z rejestru zabytków) oraz reliktami dawnego parku z dwoma stawami wpisanymi do rejestru zabytków,

- działkę z przeznaczeniem na rekreację.

Jako docelowe przeznaczenie obiektu wnioskodawca wskazał hotel, restaurację oraz dom weselny. Budynek wymagał rozbudowy a także adaptacji istniejącej zabudowy w celu stworzenia lokalu gastronomiczno-hotelarskiego z dużą salą bankietową na około 200 osób oraz salą konferencyjną.

Dzięki realizacji ww. zakresu rzeczowego założono osiągnięcie głównego celu, jakim była znacząca poprawa konkurencyjności wnioskodawcy poprzez poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwój usług oferowanych w ramach produkowanego asortymentu.

Umową o dofinansowanie określono szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Beneficjent zobowiązał się m. in. do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy, z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków w sposób celowy, rzetelny, racjonalny i oszczędny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego, wspólnotowego i procedurami w ramach programu, a także w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku.

Na podstawie zawartej umowy oraz złożonych wniosków o płatność pośrednią przekazano beneficjentowi dofinansowanie na łączną kwotę 636.711,45 zł, w tym z rachunku bankowego Ministra Finansów prowadzonego w Banku Gospodarstwa Krajowego dofinansowanie ze środków EFRR w kwocie 541.204,73 zł oraz z rachunku bankowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa prowadzonego w Banku Polskiej Spółdzielczości S. A. Oddział R. dofinansowanie ze środków Budżetu Państwa w kwocie 95.506,72 zł.

Zgodnie z zapisami umowy od dofinansowanie z dnia 24 marca 2010 r., rozpoczęcie realizacji projektu miało nastąpić w dniu 30 września 2009 r., zakończenie rzeczowe w dniu 30 czerwca 2010 r. a zakończenie finansowe w dniu 30 czerwca 2010 r.

Wskazany termin zakończenia realizacji inwestycji nie został dotrzymany przez beneficjenta. Beneficjent występował czterokrotnie z wnioskiem o zmianę terminu realizacji projektu, podając za przyczyny przejściowe problemy finansowe, a także trudności z uzyskaniem kredytu z banku. Ostatni aneks umowy o dofinansowanie wskazywał na zakończenie rzeczowe do dnia 20 czerwca 2013 r. i finansowe do dnia 25 czerwca 2013 r.

W okresie od czerwca 2010 r. do stycznia 2013 r. beneficjent sukcesywnie wnioskował do IZ RPO WP o refundację wydatków poniesionych przez siebie w związku z realizacją projektu. Ostatni wniosek o refundację poniesionych wydatków został złożony 28 stycznia 2013 r. W następnych okresach beneficjent przedłożył dwa wnioski z postępu realizacji projektu (część sprawozdawcza). Pierwszy w dniu 2 sierpnia 2013 r., w którym wskazał, że prace budowlane nie są kontynuowane z powodu problemów finansowych. Jednocześnie beneficjent złożył prośbę o wydłużenie terminu realizacji projektu do dnia 30 czerwca 2014 r. Kolejny wniosek z postępu realizacji projektu (część sprawozdawcza) został złożony w dniu 3 lutego 2014 r., a więc po terminie realizacji projektu określonym w umowie o dofinansowanie.

Beneficjent, pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r., zwrócił się ponownie z prośbą o zmianę terminu zakończenia realizacji projektu do dnia 30 czerwca 2014 r. tłumacząc, że opóźnienia w realizacji projektu wynikają z przejściowych problemów finansowych oraz trudności w uzyskaniu kredytu inwestycyjnego. Beneficjent otrzymał decyzję odmowną i został poinformowany, że zgodnie z decyzją Zarządu Województwa, wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., zakończenie realizacji projektu powinno nastąpić do dnia 30 czerwca 2013 r.

Po ponownym przeanalizowaniu wniosku beneficjenta, Zarząd Województwa podjął decyzję, wyrażoną w Uchwale nr [...] z dnia [...] października 2013 r., o przeprowadzeniu kontroli doraźnej u beneficjenta, a w przypadku potwierdzenia prawidłowej realizacji projektu wydłużeniu terminu realizacji projektu do 31 grudnia 2013 r.

Mając na uwadze powyższe Instytucja Zarządzająca, w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 14 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w oparciu o "Wytyczne w zakresie procesu kontroli w ramach obowiązków Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym" ([...]), a także "Wytyczne Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2007-2013 w sprawie kontroli projektów na miejscu", w dniach 13 i 19 listopada 2013 r. przeprowadziła kontrolę doraźną w miejscu realizacji projektu, tj. R. M. [...], w celu sprawdzenia zaawansowania realizacji zakresu rzeczowego projektu, w tym zweryfikowania zgodności jego realizacji z harmonogramem rzeczowym projektu przedstawionym w umowie o dofinansowanie z dnia 24 marca 2010 r. oraz dokumentacją przedłożoną do IZ RPO WP w ramach wniosków o płatność. Ponadto na zakres kontroli składała się analiza przyczyn opóźnienia w realizacji inwestycji oraz ocena możliwości zakończenia realizacji projektu w terminie.

Zawiadomienie o kontroli doraźnej projektu zostało przekazane beneficjentowi pocztą elektroniczną w dniu 8 listopada 2013 r. oraz listem poleconym - data odbioru 12 listopad 2013 r. W związku z nieobecnością beneficjenta w miejscu realizacji projektu, w przewidzianym w zawiadomieniu o kontroli dniu 13 listopada 2013 r., na jego pisemny wniosek, pismem z dnia 13 listopada 2013 r. wyznaczono nowy termin przedmiotowej kontroli na dzień 19 listopada 2013 r. We wskazanym terminie zostały przeprowadzone czynności kontrolne z udziałem beneficjenta.

W wyniku przeprowadzonej kontroli doraźnej na miejscu realizacji projektu stwierdzono, co następuje:

1) potwierdzono zgodność fizycznego zaawansowania prowadzonych robót budowlanych z zapisami dziennika budowy oraz częściowymi protokołami odbioru zrealizowanych robót, przedłożonymi jako potwierdzenie ich wykonania wraz z wnioskami o płatność pośrednią w celu refundacji poniesionych z tego tytułu wydatków. Zgodnie z zapisami dziennika budowy prace przy obiekcie zostały rozpoczęte w dniu 15 maja 2010 r., od wykonania robót ziemnych i wyburzeniowych. W dalszej kolejności wpisy potwierdzają m.in.: zakończenie robót stanu surowego zamkniętego, natomiast w ramach robót wykończeniowych wykonanie: tynków wewnętrznych, wylewek na parterze i piętrze, montażu instalacji wentylacji i klimatyzacji oraz elewacji budynku. Ponadto, wpisy potwierdzają rozpoczęcie robót zagospodarowania terenu wokół obiektu - stan zaawansowania: ułożenie obrzeży i krawężników oraz wykonanie podbudowy pod kostkę, na przeważającej części terenu przeznaczonego pod: parkingi, chodniki, dojścia i dojazdy. Ostatni wpis w dzienniku budowy, zamieszczony przed dniem przeprowadzenia kontroli, dokonany został w dniu 22 sierpnia 2013 r. i informował o trwaniu robót instalacyjnych: elektrycznych, gazowych oraz wodociągowych, jak również glazurniczych w sanitariatach i pomieszczeniach kuchni na parterze obiektu. Łączna wartość wykonanych robót budowlanych, zgodnie z informacją przedstawioną we wniosku o płatność pośrednią nr [...], wyniosła 1.920.276,04 zł (brutto), w tym jako wydatki kwalifikowane zadeklarowano kwotę 1.166.779,31 zł, z czego wartość dofinansowania wynosi 636.711,45 zł.

Wobec powyższego uznano, że informacja przedstawiona przez beneficjenta, w piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r., zgodnie z którą stan faktycznego zaawansowania robót budowlanych wynosi ok. 80 %, jest zgodny z rzeczywistością. Uwzględniając stan zaawansowania realizacji inwestycji w dniu kontroli ustalono, że w celu zakończenia realizacji inwestycji do wykonania pozostał następujący zakres prac: zakończenie robót instalacyjnych, w tym instalacji: elektrycznej, gazowej, wodociągowej, wentylacji i klimatyzacji budynku, szeroko pojętych prac wykończeniowych w postaci: zakończenia robót glazurniczych, wykonania prac malarskich, sufitów podwieszanych, posadzek i montażu stolarki wewnętrznej. Ponadto, zakończenia wymagał zakres prac związany z zagospodarowaniem terenu wokół budynku. Jednocześnie ustalono, że aby osiągnąć założony cel projektu określony w umowie o dofinansowanie jako "znacząca poprawa konkurencyjności beneficjenta poprzez poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwój świadczonych usług, poprzez stworzenie lokalu gastronomiczno-hotelarskiego" beneficjent, oprócz zakresu rzeczowego przewidzianego we wniosku o dofinansowanie, powinien zrealizować dodatkowe inwestycje, gdyż wniosek o dofinansowanie nie uwzględnia wszystkich działań niezbędnych do osiągnięcia celu projektu. We wniosku o dofinansowanie projektu nie przewidziano mianowicie działań i wydatków, tak kwalifikowanych jak i niekwalifikowanych, dążących do wyposażenia wskazanego lokalu gastronomiczno-hotelarskiego. Wyposażenie lokalu w odpowiedni sprzęt jest niezbędne do jego funkcjonowania i jednocześnie warunkuje osiągnięcia celu projektu

W odniesieniu do analizy przyczyn opóźnienia w realizacji inwestycji oraz oceny możliwości zakończenia realizacji projektu w terminie, stwierdzono wystąpienie w trakcie realizacji projektu problemów związanych z dalszym finansowaniem inwestycji, czego skutkiem były wnioski beneficjenta o wydłużanie terminu realizacji projektu. Beneficjent przedstawił pisemne wyjaśnienie z dnia 10 grudnia 2013 r., zgodnie z którym zadeklarował, że w związku z brakiem wystarczających środków własnych, jak również zgody banku na kredytowanie dokończenia realizacji inwestycji, zdecydował się pozyskać środki na ten cel ze sprzedaży sąsiadującego z rozbudowywanym budynkiem gastronomiczno-hotelarskim ogrodu położonego na dwóch działkach tj. nr [...] o pow. 0,0464 ha oraz nr [...] o pow. 0,8418 ha. Druga z tych działek dodatkowo zabudowana jest ruinami budynku dworskiego zwanego gorzelnią (skreślony z rejestru zabytków) i reliktami dawnego parku z dwoma stawami wpisanymi do rejestru zabytków. Z tytułu sprzedaży ogrodu beneficjent miał uzyskać kwotę 1 mln zł. Pozyskana w ten sposób kwota miała umożliwić dokończenie realizacji projektu. Wstępna umowa w tym zakresie, zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta, miała zostać zawarta jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia 2013 r. W wyniku czynności kontrolnych ustalono natomiast, że beneficjent na portalu zajmującym się pośrednictwem w handlu nieruchomościami: www.domaza.pl pod nr [...] zamieścił ogłoszenie o sprzedaży całości nieruchomości stanowiącej przedmiot projektu - cena wywoławcza oferty wynosiła 4. 805.850,00 zł.

W odpowiedzi na stwierdzoną przez zespół kontrolujący okoliczność beneficjent przedstawił pisemne wyjaśnienie, w którym przyznał, że zgłosił ofertę sprzedaży do agencji nieruchomości, celem sprzedaży obiektu w przypadku braku pozytywnej decyzji kredytowej lub też w przypadku zażądania przez IZ RPO WP zwrotu dotacji, gdyż uwzględniał każdy możliwy wariant postępowania. Jednocześnie zaznaczył, że na chwilę obecną sprzedaż obiektu nie będzie konieczna, gdyż środki ze sprzedaży ogrodu oraz środki własne beneficjenta wystarczą aby dokończyć inwestycję.

W dniu 24 grudnia 2013 r., beneficjent odebrał przesłaną przez IZ RPO WP informację pokontrolną z przeprowadzonej kontroli, w której zawarto powyższe ustalenia. W odpowiedzi, pismem z dnia 3 stycznia 2014 r., beneficjent przekazał podpisany egzemplarz informacji pokontrolnej, nie wnosząc zastrzeżeń do jego treści.

Następnie, pismem z dnia 13 stycznia 2014 r. beneficjent przedłożył IZ RPO WP umowę przedwstępną, zawartą z S. K., na sprzedaż nieruchomości gruntowej, tj. ogrodu położonego na działkach: nr [...] o pow. 0,8418 ha oraz nr [...] o pow. 0,0464 ha, sąsiadujących z rozbudowywanym w ramach projektu budynkiem gastronomiczno-hotelarskim. Środki finansowe uzyskane z tego tytułu, w wysokości 1 mln zł, beneficjent planował przeznaczyć na dokończenie realizacji ww. projektu.

W odpowiedzi na informację o planowanej sprzedaży nieruchomości IZ RPO WP, pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. poinformowała beneficjenta, że sprzedaż ww. nieruchomości stanowić będzie istotną zmianę projektu. W konsekwencji zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 7 umowy z dnia 24 marca 2010 r. o dofinansowanie, w związku z realizacją projektu niezgodnie z umową IZ RPO WP może rozwiązać umowę o dofinansowanie. Jako uzasadnienie dla zajętego stanowiska wskazano m. in. zapisy zawarte w polu B.1 wniosku o dofinansowanie, gdzie beneficjent wskazuje, że na atrakcyjność i konkurencyjność jego oferty wpływać będzie sąsiedztwo parku "z przeznaczeniem na rekreację", zapisy z pola C. 6 biznesplanu, gdzie działki: nr [...] i [...] określone są jako posiadane przez beneficjenta zasoby techniczne konieczne do realizacji projektu, jak również przyjęty cel projektu, określony jako: znacząca poprawa konkurencyjności Wnioskodawcy poprzez poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwój oferowanych usług.

W związku z powyższym zwrócono się do beneficjenta o przedstawienie alternatywnych możliwości sfinansowania pozostałej do zrealizowania części projektu.

W odpowiedzi, pismem z dnia 24 lutego 2014 r. beneficjent poinformował, że w takiej sytuacji jedyną możliwą opcją sfinansowania dokończenia tak zaawansowanych prac jest uzyskanie kredytu skierowanego do osób fizycznych. Biorąc pod uwagę długi okres trwania procedury przyznania kredytu wiążące stanowisko będzie możliwe nie wcześniej niż końcem marca 2014 r.

W związku z nie przedłożeniem do dnia 4 kwietnia 2014 r., dokumentów potwierdzających dysponowanie środkami finansowymi pozwalającymi na dokończenie realizacji projektu nr [...], pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. wyznaczono beneficjentowi, nieprzekraczalny termin na ich dostarczenie w ciągu 7 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wspomnianego pisma. Jednocześnie poinformowano, że w przypadku nie przedłożenia przedmiotowych dokumentów w wyznaczonym terminie, organ może podjąć kroki zmierzające do wszczęcia procedury rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu w oparciu o § 16 ust. 1 pkt 7 tejże umowy.

W odpowiedzi beneficjent pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. poinformował, że: "nadal trwa procedura przyznania pożyczki przeznaczonej na dokończenie inwestycji będącej przedmiotem ww. projektu (...), zatem na dzień dzisiejszy nie jest jeszcze w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających dysponowanie środkami finansowymi, o których mowa w piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r."

W rezultacie otrzymanej odpowiedzi oraz w oparciu o posiadany stan wiedzy i zgromadzoną w przedmiotowej sprawie dokumentację, w dniu 1 lipca 2014 r. IZ RPO WP, z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazujących na nie wywiązywanie się beneficjenta z obowiązków nałożonych na niego umową o dofinansowanie oraz realizacją projektu w sposób z nią niezgodny, które jednocześnie uniemożliwiają dalszą realizację prac objętych umową, rozwiązała umowę z dnia 24 marca 2010 r. o dofinansowanie projektu ze środków EFRR.

Instytucja Zarządzająca uznała, że beneficjent zaprzestał realizacji projektu, a jednocześnie brak było realnych możliwości uzyskania przez beneficjenta zewnętrznych środków finansowych pozwalających na zakończenie realizacji projektu w terminie możliwym do zaakceptowania przez IZ RPO WP. Przejściowe problemy finansowe, a zarazem trudności z uzyskaniem kredytu w banku wskazywane były przez beneficjenta jako powody czterokrotnego wnioskowania do IZ o przesunięcie terminu realizacji projektu. W konsekwencji ostatnim aneksem do umowy o dofinansowanie dopuszczono zakończenie rzeczowe realizacji projektu do dnia 20 czerwca 2013 r. i finansowe do dnia 25 czerwca 2013 r. Mimo kilkukrotnego przesuwania terminu zakończenia realizacji projektu beneficjent w dalszym ciągu nie realizował projektu w nowych terminach ustalonych w umowie. Co więcej, pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. beneficjent zwrócił się po raz piaty z prośbą o zmianę terminu zakończenia realizacji projektu do dnia 30 czerwca 2014 r. tłumacząc podobnie jak poprzednio, że opóźnienia w realizacji projektu wynikają z przejściowych problemów finansowych oraz trudności w uzyskaniu kredytu inwestycyjnego.

Organ uznał zatem, że beneficjent nie realizował projektu co najmniej od dnia 22 sierpnia 2013 roku (ostatni wpis do dziennika budowy), a w praktyce od dnia 18 czerwca 2012 r. kiedy to poniósł ostatni wydatek zadeklarowany we wniosku o płatność pośrednią. Ponadto zakres pozostających do wykonania prac ustalony w wyniku kontroli doraźnej wskazywał, że beneficjent nie jest w stanie ukończyć projektu w możliwym do zaakceptowania terminie. Równocześnie uznano, że przekładanie kolejnych terminów zakończenia realizacji projektu i niemożność uzyskania kredytu bankowego stanowi trwałą przeszkodę we wznowieniu realizacji przez beneficjenta projektu, wobec czego dalsze oczekiwanie przez IZ RPO na wznowienie realizacji projektu uznano za bezcelowe.

W związku z powyższym stwierdzono, że beneficjent nie osiągnął celu projektu, czym naruszył § 4 ust. 4 oraz § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie z powodu braku realizacji projektu w kształcie określonym w umowie o dofinansowanie oraz we wniosku aplikacyjnym (stanowiącym załącznik nr 1 do umowy) i jednocześnie w terminach określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 tejże umowy.

Wobec tego uznał, że zachodzi przesłanka zwrotu dofinansowania określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż całość wydatków objętych niniejszym projektem należy uznać za poniesione w sposób naruszający procedury w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych (czyli naruszające postanowienia umowy o dofinansowanie projektu w tym § 2 ust. 2 oraz § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Organ wskazał, że beneficjent co prawda ukończył projekt w około 80 %, jednakże nie oznacza to, że wydatki w 80 % powinny zostać uznane za kwalifikowane. Istotą umowy o dofinansowanie jest osiągnięcie celu wskazanego we wniosku aplikacyjnym (w tym przypadku prowadzenie działalności gastronomicznej i hotelarskiej w budynku). Skoro zatem prace remontowo-budowlano-adaptacyjne nie zostały zakończone i beneficjent de facto nie rozpoczął zakładanej we wniosku aplikacyjnym działalności gospodarczej, to też trudno uznać, że został osiągnięty cel projektu, a w konsekwencji, że wydatki zostały poniesione zgodnie z procedurami (zgodnie z wnioskiem aplikacyjnym stanowiącym integralną część umowy o dofinansowanie projektu) w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych.

IZ RPO WP podkreśliła, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy w przepisie art. 184 ustawy o finansach publicznych nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków. Na poparcie zajętego stanowiska organ powołał wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 732/11 i z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12; dostępne w bazie internetowej).

W ocenie IZ RPO WP, beneficjent swoim postępowaniem naruszył następujące postanowienia umowy o dofinansowanie projektu:

1) § 2 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 4 w zw. z § 1 pkt 13 i pkt 14 poprzez nieosiągnięcie celu projektu (beneficjent nie rozpoczął działalności gospodarczej, nie osiągnął zakładanych wskaźników rezultatu) i niezrealizowanie projektu w kształcie określonym we wniosku o dofinansowanie,

2) § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 poprzez niezrealizowanie projektu (pod względem rzeczowym i finansowym) w terminach określonych w ww. przepisie,

3) § 2 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 4 poprzez zaprzestanie realizacji projektu i brak realnych możliwości wznowienia realizacji projektu w terminie możliwym do zaakceptowania przez IZ RPO WP.

W konsekwencji wskazanych naruszeń umowy o dofinansowanie projektu organ uznał, że całość środków otrzymanych przez beneficjenta podlega zwrotowi na podstawie art. 207 ust, 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż wydatkowanie dofinansowania z naruszeniem postanowień umowy stanowi naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych.

Organ wskazał, że naruszenie powołanych postanowień umowy o dofinansowanie stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006.

Zgodnie z wskazanym przepisem przez nieprawidłowość należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Organ podkreślił, że Komisja Europejska jak również TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Przyjęcie takiej rozszerzającej wykładni naruszenia prawa oznacza, iż do popełnienia nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został szeroko rozumiany przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2011 r. - sygn. akt II SA/Go 611/11).

IZ RPO WP ustanowiła szczegółowe zasady kwalifikowania wydatków w Podręczniku kwalifikowania wydatków. Zgodnie z postanowieniami rozdziału 3 ww. Podręcznika za wydatki kwalifikowane można uznać wyłącznie te, które zostały poniesione zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu. Skoro zatem beneficjent swoim działaniem (zaniechaniem) naruszył wskazane powyżej postanowienia umowy o dofinansowanie, to w konsekwencji wydatki poniesione w ten sposób przez beneficjenta nie mogły zostać uznane za kwalifikowane. W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do naruszenia szeroko rozumianych przepisów prawa krajowego (naruszenie umowy o dofinansowanie projektu), jak również pośrednio przepisów prawa unijnego określających zasady kwalifikowania wydatków (art. 56 rozporządzenia Rady 1083/2006) oraz obowiązki Instytucji Zarządzającej (art. 60 lit. a) rozporządzenia Rady 1083/2006).

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda zarówno realna, jak i potencjalna. Szkoda realna powstała w wysokości środków finansowych wypłaconych beneficjentowi, w kwocie 636.711,45 zł. Natomiast szkodę potencjalną w wysokości 162.684,48 zł stanowią środki, które nie zostały jeszcze wypłacone beneficjentowi, a wynikają z różnicy kwoty dofinansowania zaplanowanej przez beneficjenta w ramach umowy o dofinansowanie oraz kwoty wypłaconej.

Mając przedmiotowe na uwadze, pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r., nr [...], beneficjent został wezwany w trybie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do zwrotu zakwestionowanej części wypłaconego dofinansowania w kwocie 636.711,45 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Wskazano ponadto, że odsetki winny być naliczone od dnia przekazania środków na podstawie wniosków o płatność do dnia obciążenia rachunku bankowego beneficjenta.

Beneficjent został zobowiązany do zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej nr [...], prowadzony w Banku Polskiej Spółdzielczości S. A. w terminie 14 dni od daty doręczenia przedmiotowego pisma. Dodatkowo w piśmie wskazano, iż w sytuacji bezskutecznego upływu terminu zostanie wydana decyzja o zwrocie środków.

Wystosowane przez IZ RPO WP wezwanie do zwrotu środków zostało sporządzone w oparciu o treść zapisów art. 207 ustawy o finansach publicznych w ich brzmieniu obowiązującym na moment wysłania przedmiotowego pisma.

Wobec bezskutecznego upływu czternastodniowego terminu na dokonanie zwrotu środków, Zarząd Województwa w dniu [...] września 2014 r. wydał postanowienie w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwrotu środków przez firmę T. S. [...]. Następnie, pismem z dnia 21 października 2014 r., beneficjent został poinformowany o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, w terminie 5 dni od daty doręczenia pisma. Beneficjent odebrał pismo w dniu 22 października 2014 r., ale nie skorzystał z przysługującego mu prawa.

Biorąc pod uwagę wszystkie powołane wyżej okoliczności Zarząd Województwa w Rzeszowie decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. określił i zobowiązał beneficjenta do zwrotu kwoty 636.711,45 zł w związku z wykorzystaniem środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur, tj. warunków umowy.

Beneficjent został jednocześnie pouczony, że zgodnie z art. 207 ust. 12 a ustawy o finansach publicznych może złożyć do Instytucji Zarządzającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja doręczona została beneficjentowi w dniu 7 stycznia 2015 r.

W dniu 20 stycznia 2015 r. beneficjent wniósł (w obowiązującym terminie) do wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej wymienioną decyzją.

We wniosku beneficjent nie podniósł żadnych zarzutów dotyczących wydania decyzji, stwierdzając jednocześnie że inwestycja została zrealizowana w 80 % i dochowano wszelkich starań, aby była kontynuowana, jednakże z przyczyn od niego niezależnych tj. opóźnienia w aneksowaniu, rozliczaniu wniosków o płatność, wzrost konkurencji w branży gastronomicznej, kryzys finansowy na rynku nie był w stanie kontynuować dalszej realizacji projektu. Beneficjent wskazał, że bezskutecznie starał się o kredyt, a próby sprzedania nieruchomości i spłacenia zobowiązań, także okazały się bezskuteczne. Z jego strony nie było żadnych zaniechań, a o wszelkich trudnościach informował organ.

W trakcie trwania postępowania administracyjnego na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy beneficjent poinformował IZ RPO WP, że sprzedał nieruchomość będącą przedmiotem projektu G. O., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] za kwotę 3.936.000 zł.

Zarząd Województwa po zapoznaniu się z treścią wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz po analizie zebranego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy uznał, że beneficjent zaprzestał realizacji projektu i nie osiągnął jego celów, do czego zobowiązał się w umowie o dofinansowanie, a przez to naruszył jej zapisy (tj. przepisy i procedury w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych) co stanowi tzw. nieprawidłowość i skutkuje zwrotem środków, które z naruszeniem tych procedur zostały przez beneficjenta wykorzystane.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., opisaną na wstępie, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty pobranej przez beneficjenta na podstawie umowy o dofinansowanie projektu ze środków EFRR.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu beneficjent, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r.

W skardze zarzucono, że organ wydając rozstrzygnięcie nie uwzględnił przyczyn powstania opóźnień przy realizacji projektu, tj. opóźnienia w aneksowaniu umowy i rozliczaniu wniosków o płatność. W ocenie skarżącej właśnie zaniechania po stronie organu miały bowiem decydujące znaczenie i są faktyczną przyczyną zaistniałej sytuacji. Skarżąca podkreśliła, że wskazane powyżej działania, należy traktować jako nienależyte wykonanie umowy przez Instytucję Zarządzającą Programem.

Skarżąca podkreśliła, że organ nieprawidłowo przyjął jakoby wykorzystywała otrzymane dofinansowanie z naruszeniem procedur w ramach umowy o dofinansowanie projektu. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ bezzasadnie przyjmuje, że rzekome zaprzestanie realizacji projektu prowadzi do naruszenia procedur - nie wskazując przy tym konkretnie jakie procedury zostały naruszone co doprowadziło w konsekwencji do nieprawidłowego uznania, że zaistniała sytuacja uzasadniająca zwrot pobranych środków.

Skarżąca zarzuciła niezasadne przyjęcie przez organ, że zaprzestała realizacji projektu, w sytuacji gdy z przedkładanych pism jednoznacznie wynika, że od początku realizacji projektu, aż do chwili obecnej, podejmowała szereg działań zmierzających do prawidłowej jego realizacji i to również w czasie gdy nie były prowadzone prace m.in. podejmowała starania o pozyskanie kredytów. Podkreśliła, że również sprzedaż nieruchomości dokonana została, aby osiągnięte zostały cele i rezultaty projektu, w tym zaplanowane miejsca pracy. W związku z powyższym należy uznać, że na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniały powody rozwiązania umowy o dofinansowanie.

W ocenie skarżącej organ bezzasadnie przyjął, że pomimo zrealizowania projektu w 80%, powinna zwrócić całą kwotę otrzymanego dofinansowania.

Skarżąca wskazała również na brak formalny decyzji polegający na niepodpisaniu jej przez wszystkie osoby uczestniczące w jej wydaniu. Podkreśliła, że we wstępnej części zaskarżonej decyzji wskazano Zarząd Województwa w składzie: W. B., M. K., L. K., natomiast w decyzji na ostatniej stronie zamieszczony został tylko podpis jednej w ww. osób tj. W. B. Takie uchybienie w ocenie skarżącej dyskwalifikuje zaskarżona decyzję, gdyż nie spełnia ona nawet minimum wymagań formalnych jakie powinna spełniać decyzja.

Ponadto, niezależnie od powyższych zarzutów, z ostrożności podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot dofinansowania wraz z ustawowymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, objętych zaskarżoną decyzją, z uwagi na fakt, że w jej ocenie termin biegu przedawnienia udzielonego dofinansowania powinien być liczony od dnia przekazania dofinansowania.

Mając na uwadze wskazane powyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego opóźnienia w realizacji projektu wyjaśnił, że wypłata środków nastąpiła co prawda 13 miesięcy od złożenia jego pierwotnej wersji, jednak stało się to na skutek błędów, które zawierał wniosek a które ostatecznie doprowadziły do konieczności aneksowania umowy ze względu na zmianę zakresu rzeczowego projektu.

Odnośnie zarzutu, że organ nie wskazał konkretnie jakie procedury zostały naruszone organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji jasno wskazano jakich konkretnie postanowienia umowy o dofinansowanie projektu naruszono.

Organ podkreślił, że inwestycja na takim etapie, na jakim znajdowała się w chwili rozwiązania umowy o dofinansowanie nie mogła być uznana za zrealizowaną zgodnie z projektem, który był oceniony i wybrany do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 z przyczyn szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. opisanej na wstępie.

Odnośnie zarzutu o niezasadnym przyjęciu przez organ, że zaprzestano realizacji projektu organ wyjaśnił, że stwierdzenia te zostały ustalone na podstawie zapisów z dziennika budowy, w związku z tym organ utożsamia pojęcie realizacja projektu z wykonywaniem robót budowlanych.

Zarząd Województwa, jako IZ ROP WP, podtrzymał swoje stanowisko w zakresie stwierdzenia, że beneficjent zaprzestał realizacji projektu i nie osiągnął jego celów, do czego zobowiązał się w umowie o dofinansowanie, a przez to naruszył jej zapisy (tj. przepisy i procedury w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych) co stanowi tzw. nieprawidłowość i skutkuje zwrotem środków, które z naruszeniem tych procedur zostały przez beneficjenta wykorzystane, odsyłając do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która zawiera szczegółowe odniesienie się do poruszanej kwestii.

Organ wyjaśnił, że ustalenie kiedy beneficjent przestał realizować projekt nastąpiło faktycznie na podstawie wpisów do dziennika budowy - ostatni wpis miał miejsce dnia 22 sierpnia 2013 r., natomiast w praktyce 18 czerwca 2012 r. kiedy to beneficjent poniósł ostatni wydatek zadeklarowany we wniosku o płatność pośrednią. Ponadto zakres pozostających do wykonania prac ustalony w wyniku kontroli wskazywał, że beneficjent nie jest w stanie ukończyć projektu w możliwym do zaakceptowania terminie. Przekładanie kolejnych terminów zakończenia realizacji projektu i niemożność uzyskania kredytu bankowego stanowiło trwałą przeszkodę we wznowieniu realizacji przez beneficjenta projektu, wobec czego dalsze oczekiwanie przez IZ RPO na wznowienie realizacji projektu było nieuzasadnione. Organ wskazał, że niezrealizowanie umowy stwarzało realne zagrożenie bezpowrotnej utraty alokowanych dla tego projektu środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z powodu nieukończenia jego realizacji zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie. Organ podkreślił, że IZ RPO WP, jako podmiot odpowiedzialny za zarządzanie Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2007-2013, musi dążyć do prawidłowego wykorzystania całości środków przyznanych dla województwa podkarpackiego na mocy decyzji Komisji Europejskiej nr K(2007) 4560 z dnia 1 października 2007 r. Środki nakładanych korekt finansowych przez instytucje zarządzające - na mocy Rozporządzenia 1083/2006 - mogą być ponownie wykorzystane do dnia 31 grudnia 2015 r.

Organ podkreślił, że zaprzestanie realizacji projektu jest bezsporne i nawet we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy beneficjent nie kwestionuje tego faktu przyznając, że projekt jest zaawansowany w 80% już po terminie na jego zakończenie, co jednocześnie oznacza, że nie został on w pełni zrealizowany a przez to nie osiągnięto jego podstawowych założeń.

Organ podkreślił, że projekt stanowi nierozerwalną całość, musi być zrealizowany w pełnym zakresie i dopiero wówczas można uznać kwalifikowalność wydatków. Środki unijne nie mają bowiem służyć samej realizacji inwestycji (bez względu na zrealizowany zakres), ale osiągnięciu określonych celów (wzrost konkurencyjności przedsiębiorcy, stworzenie nowych miejsc pracy, wprowadzenie nowej usługi itd.) Wniosek zostaje bowiem wybrany do dofinansowanie właśnie ze względu na cel uzyskany po zakończeniu jego pełnej realizacji. Unia Europejska przekazuje środki finansowe z założeniem właściwego ich ulokowania, mając na uwadze rozwój regionu. Projekt, który nie osiągnął zakładanych założeń nie przyczyni się do zrealizowania tych szerzej postrzeganych celów przekazania dofinansowanie, wobec czego nie może zostać dofinansowany.

Odnośnie zarzutu dotyczącego błędu formalnego wydanej decyzji "II instancji" polegającego na jej podpisaniu przez wicemarszałka województwa, Wojciecha Buczaka z pominięciem pozostałych osób uczestniczących w jej wydaniu organ wyjaśnił, że organem właściwym do wydania decyzji określającej kwotę środków europejskich przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków jest instytucja zarządzająca programem, którą w przedmiotowej sprawie jest Zarząd Województwa.

Organ podkreślił, że zgodnie z postanowieniem § 63 ust.1 i 2 oraz § 64 ust. 1 i 4 statutu województwa podkarpackiego posiedzenia zarządu zwołuje oraz przewodniczy im marszałek lub wyznaczony przez marszałka jeden z wicemarszałków. W posiedzeniach zarządu uczestniczą członkowie zarządu z głosem stanowiącym, a skarbnik województwa z głosem doradczym. Zarząd rozstrzyga w formie uchwał wszystkie sprawy należące do jego kompetencji wynikające z ustaw oraz przepisów wykonawczych do ustaw i w granicach upoważnień ustawowych. Uchwały Zarządu będące decyzjami w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. Stosownie do przepisu art. 46 ust. 2 a u.s.w. decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Przepis ten został wprowadzony z dniem 23 lutego 2000 r. ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U. z 2000 r. Nr 12, poz.136 ze zm.). Pierwotnie ustawa o samorządzie województwa nie regulowała tej kwestii i zgodnie z orzecznictwem przyjmowało się, że decyzję wydawaną przez zarząd województwa podpisują wszyscy członkowie zarządu biorący udział w jej wydaniu (uchwała SN z 30 września 1992 r., III AZP 17/92, OSN C 1999, nr 3, poz. 25; wyrok NSA z 12 lutego 1991 r., SA/Lu 889/90, OSP 1992, nr 2, poz. 27; wyrok MSA z 27 marca 1991 r., SA/Kr 162/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 42; wyrok NSA z 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7, poz. 131; uchwała NSA z 11 maja 1998 r., OPK 3/98, ONSA 1998, nr 4, poz. 114). Zatem niekoniecznie musiał być wśród nich marszałek województwa, który przecież niejednokrotnie nie uczestniczył w posiedzeniach zarządu, chociażby ze względu na swoją usprawiedliwioną nieobecność (choroba, urlop, delegacja, itp.). Celem uproszczenia dostępowania wprowadzono zmianę i od dnia 23 lutego 2000 r. art. 46 ust. 2a u.s.w. stanowi, że w decyzji wydanej przez zarząd województwa wymienia się członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji, decyzje zaś podpisuje marszałek.

W ocenie organu mając na uwadze te okoliczności i kierując się wykładnią celowościową przepisu art. 46 ust. 2a u.s.w. należało uznać możliwość podpisywania decyzji zarządu przez inną osobę niż marszałek. Należało więc przyjąć, że w sytuacji, gdy w posiedzeniu zarządu województwa, na którym nie jest obecny marszałek, a któremu przewodniczy wicemarszałek, w sytuacji podjęcia na takim posiedzeniu uchwały będącej decyzją administracyjną, decyzje taką podpisuje prowadzący posiedzenie wicemarszałek.

W ocenie organu z powyższych względów zarzut zawarty w skardze odnośnie braku podpisów decyzji przez wszystkie osoby uczestniczące w jej wydaniu nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu przedawnienia organ wyjaśnił, że Regionalny Program operacyjny Województwa na lata 2007-2013 jest programem wieloletnim, stąd uznać trzeba na mocy ww. przepisu, że okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje m.in. decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013) 1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z ww. zaleceniami wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Oznacza to, że w tej sprawie o przedawnieniu nie może być mowy co najmniej do terminu złożenia do Komisji Europejskiej dokumentów zamknięcia, czyli do dnia 31 marca 2017 r. (a w praktyce dalej - złożenie dokumentów zamknięcia nie oznacza przecież zamknięcia programu. Dokumenty będą przez Komisje weryfikowane i dopiero po potwierdzeniu ich prawidłowości program zostanie zamknięty).

Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot dofinansowania jest bezpodstawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej i stosując środki określone w ustawie, orzekają między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym nie są związane zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w tej skardze podstawą prawną (art. 3 § 1, § 2 pkt 1, art. 134 § 1 p.p.s.a.). Tak więc wojewódzki sąd administracyjny jako sąd I instancji rozpoznając daną sprawę na skutek wniesionej skargi, kontroluje prawidłowość zaskarżonej decyzji, przy czym kontrola ta w pierwszej kolejności dotyczy zachowania zasad (przepisów) dotyczących postępowania, bo kontroli merytorycznej może podlegać takie rozstrzygnięcie, które zapadło w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie - jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej - pierwotnym zdarzeniem faktycznym i prawnym rodzącym uprawnienia i obowiązki stron - skarżącej T. S. i Zarządu Województwa - była umowa z dnia 24 marca 2010 r. (zmieniana kolejnymi aneksami) o dofinansowanie wymienionego wyżej projektu, zawarta w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

W przedmiotowej ustawie - oraz wydanych na jej podstawie regulacjach - zamieszczone zostały przepisy dotyczące postępowania na etapie zgłaszania wniosków o dofinansowanie opracowanych projektów, oceny tychże projektów, możliwości zaskarżania tych ocen na poszczególnych etapach oraz wnoszenia do sądu administracyjnego skarg na negatywną ocenę projektu i w tym ostatnim zakresie tj. postępowania sądowo-administracyjnego zawarto odmienne regulacje w stosunku do przepisów p.p.s.a. (art. 30b, art. 30c). Z kolei w art. 30c cytowanej wyżej ustawy dopuszczono odpowiednie stosowanie przepisów p.p.s.a. - w zakresie nieuregulowanym w tejże ustawie - ale wskazano, jakie przepisy mogą mieć zastosowanie a jakie są wyłączone, jednakże to odpowiednie stosowanie określonych przepisów p.p.s.a. dotyczy tylko spraw wymienionych wyżej tj. postępowania związanego z oceną projektów - a nie z ich realizacją. Zaznaczyć także należy, że w art. 37 cytowanej ustawy wyłączono możliwość stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ale także tylko "do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych".

Jeśli chodzi o dofinansowanie projektu, to jego podstawę stanowi stosowna umowa lub decyzja (art. 30 z.p.p.r.) - i taka umowa w okolicznościach mniejszej sprawy zawarta została w dniu 24 marca 2010 r. - natomiast jeśli chodzi o odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, to w ustawie tej wskazano jedynie, że należy to do zadań instytucji zarządzającej, przy czym co do decyzji wskazano, że chodzi o decyzję "o której mowa w przepisach o finansach publicznych" (art. 26 ust. 1 pkt 15); z kolei w art. 27 ust. 1 pkt 6a dano instytucji zarządzającej prawo do przekazania - w drodze porozumienia - uprawnienia do wydawania tych decyzji przez instytucję pośredniczącą.

Według regulacji zawartych w ustawie o finansach publicznych organami I instancji uprawnionymi do wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych ze środków europejskich (czyli jak w niniejszej sprawie) są instytucje zarządzające będące jednostkami sektora finansów publicznych (art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 60 pkt 6, art. 2 pkt 5, art. 5 ust. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 4, art. 9 pkt 2).

Ponieważ w niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - odrębne ustawy nie stanowią inaczej, ani też nie zostało zawarte porozumienie o przekazaniu uprawnień do wydawania decyzji, niewątpliwie organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu jest instytucja zarządzająca, czyli Zarząd Województwa Podkarpackiego. Od takiej decyzji wydanej w I instancji przez instytucję zarządzającą przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (do tego samego organu) do którego to wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 61 ust. 4, ust. 5 cytowanej ustawy o finansach publicznych). Ponieważ - zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych - do spraw dotyczących tych należności, nieuregulowanych w przedmiotowej ustawie, stosuje się (wprost) przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy art. 21 do 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), to przyjąć należy, że postępowanie przed organami reguluje powołany wyżej kodeks, bo powyższe przepisy Ordynacji podatkowej nie dotyczą postępowania w ścisłym znaczeniu tego słowa; z kolei jeśli chodzi o postępowanie sądowo-administracyjne, to z braku odmiennych uregulowań w tym zakresie w cytowanej ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i w ustawie o finansach publicznych, stosować należy w pełnym zakresie przepisy powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - decyzje w I instancji oraz po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał Zarząd Województwa przy zastosowaniu - między innymi - przepisów k.p.a. Zarząd województwa jest organem wykonawczym województwa, liczy zawsze pięć osób, jego skład tworzą: marszałek przewodniczący zarządowi, wicemarszałek (lub dwaj wicemarszałkowie) oraz członkowie (art. 31 ust. 1 i ust. 2 u.s.w.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego procedowania przez Zarząd Województwa, wskazującego na nieprawidłowe podpisanie zaskarżonej decyzji.

Uwzględnienie tego zarzutu nakazywało by bowiem uchylenie zaskarżonej decyzji bez potrzeby odnoszenia się do dalszych zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących sposobu procedowania przez Zarząd Województwa i przyjętej przez ten organ wykładni prawa materialnego.

Powyższy zarzut jest jednak bezpodstawny.

Stosownie do przepisu art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Przepis ten został wprowadzony z dniem 23 lutego 2000 r. ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz.136 ze zm.). Pierwotnie ustawa o samorządzie województwa nie regulowała tej kwestii i zgodnie z orzecznictwem przyjmowało się, że decyzję wydawaną przez zarząd województwa podpisują wszyscy członkowie zarządu biorący udział w jej wydaniu. Zatem niekoniecznie musiał być wśród nich marszałek województwa, który przecież niejednokrotnie nie uczestniczył w posiedzeniach zarządu, chociażby ze względu na swoją usprawiedliwioną nieobecność (choroba, urlop, delegacja, itp.).

Podkreślić tutaj trzeba, że skoro zarząd województwa jest organem kolegialnym, a dla ważności rozstrzygnięcia musi być zachowane określone kworum, to obecność marszałka województwa nie jest zatem wymagana po to, by organ ten mógł skutecznie podejmować swoje rozstrzygnięcia, w tym decyzje administracyjne. Przyjęcie tezy, że marszałek podpisuje wszystkie decyzje zarządu, nawet te, które zostały podjęte podczas jego nieobecności, jest nie do przyjęcia.

Dokonując wykładni gramatycznej przepisu ustawy o samorządzie województwa, należałoby dojść do wniosku, że art. 46 ust. 2a u.s.w. nie daje podstaw do przyjęcia, że decyzje wydawane przez zarząd województwa mogą być podpisywane przez inne podmioty niż marszałek. Wniosek taki wynikałby przede wszystkim z reguły niedopuszczalności rozszerzającego interpretowania wyjątków od reguły. Przy niekwestionowanym obowiązywaniu w ogólnym postępowaniu administracyjnym zasady podpisywania orzeczeń organu kolegialnego przez wszystkich członków uczestniczących w ich wydaniu art. 46 ust. 2a u.s.w. musi być traktowany jako wyjątek, sprowadzający się do podpisywania decyzji zarządu w sposób przewidziany w tym przepisie.

Jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowym, reguły wykładni gramatycznej sprawdzają się tam, gdzie przepis zawiera normę wewnętrznie spójną, wyraźną i nie pozostającą w funkcjonalnym związku, a tym bardziej w kolizji, z innymi normami zawartymi w akcie prawnym, w gałęzi lub systemie prawa.

Rezultat wykładni gramatycznej przepisu art. 46 ust. 2a u.s.w. podlega podważeniu z następujących powodów: marszałek województwa z różnych powodów niekiedy nie będzie mógł podpisać decyzji zarządu, mimo że uczestniczył w jego posiedzeniu (okresy urlopowe, choroby, wyjazdy służbowe itd.). Ustawodawca oderwał czynności podejmowania decyzji od jej sporządzenia i podpisania. Może się zatem zdarzyć tak, że przewodniczący zarządu uczestniczył w posiedzeniu zarządu, natomiast powstały przeszkody w sporządzeniu i podpisaniu przez niego decyzji zarządu. Trudno byłoby dopuszczać sytuacje, w których niemożność podpisania decyzji zarządu przez marszałka województwa stanowiłaby praktyczną i prawną przeszkodę w funkcjonowaniu organu województwa, przejawiającą się w konkretnej sytuacji jako niemożność zgodnego z prawem doręczenia decyzji już wydanej. Trudno też dopuszczać, że ustawodawca nakazuje oczekiwać z podpisaniem decyzji przez marszałka województwa do czasu ustania przyczyny np. jego nieobecności w pracy. Rozwiązanie takie byłoby nieracjonalne. Mogłoby też wprost prowadzić do naruszenia przepisów k.p.a. o terminach załatwiania spraw, a także wyrażonej w art. 12 tego kodeksu zasady szybkości i prostoty postępowania.

Już choćby z tego powodu trudno byłoby akceptować ścisłą, gramatyczną wykładnię art. 46 ust. 2a u.s.w., wykluczającą możliwość podpisywania decyzji zarządu przez inną osobę niż marszałek województwa. Tym bardziej trudno zgodzić się z poglądem, że marszałek województwa winien podpisać decyzję zarządu także w przypadku kiedy nie brał udziału w jej podjęciu. Marszałek z różnych powodów niekiedy nie będzie mógł uczestniczyć w posiedzeniach zarządu. Trudno byłoby dopuszczać sytuacje, w których niemożność uczestniczenia marszałka województwa w obradach zarządu stanowiłaby praktyczną i prawną przeszkodę w funkcjonowaniu organu województwa. Skoro zatem dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi w ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarząd województwa zasadnie wskazał, że strona swoim postępowaniem naruszyła następujące postanowienia umowy o dofinansowanie projektu:

§ 2 ust. 2 w związku z § 4 ust. 4 w związku z § 1 pkt 13 i pkt 14 poprzez nieosiągnięcie celu projektu (beneficjent nie rozpoczął działalności gospodarczej, nie osiągnął zakładanych wskaźników rezultatu) i nie zrealizował projektu w kształcie określonym we wniosku o dofinansowanie,

§ 3 ust. 1 pkt 2 i 3 poprzez niezrealizowanie projektu (pod względem rzeczowym i finansowym) w terminach określonych w tym zapisie,

§ 2 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 4 poprzez zaprzestanie realizacji projektu i brak realnych możliwości wznowienia realizacji projektu.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, nieprawidłowość w rozumieniu prawa unijnego stanowi "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego".

Przez przepisy prawa wspólnotowego, o których tutaj mowa, należy rozumieć zarówno przepisy prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego, a także obowiązujące w konkursie i naborze (również na etapie oceny) wytyczne, procedury umowy. Podkreślić należy, że Komisja Europejska jak również TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Przyjęcie takiej rozszerzającej wykładni naruszenia prawa oznacza, że do popełnienia "nieprawidłowości, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został szeroko rozumiany przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, obejmujący również wytyczne, procedury, regulaminy, umowy. Przez przepisy prawa wspólnotowego, o których mowa powyżej, należy rozumieć zarówno przepisy prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego, a także obowiązujące w konkursie i naborze wytyczne, procedury i umowy.

Inwestycja na takim etapie, na jakim znajdowała się w chwili rozwiązania umowy o dofinansowanie nie mogła być uznana za zrealizowaną zgodnie z projektem, który był oceniony i wybrany do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu operacyjnego Województwa na lata 2007-2013. Zgodnie z § 2 ust. 2 tej mowy beneficjent zobowiązany był m. in. do realizacji projektu w oparciu o wniosek dofinansowanie oraz w oparciu o harmonogram, o którym mowa w § 3 ust. 3 umowy. Zgodnie z § 4 ust. 4 tej umowy beneficjent zobowiązany był do realizacji projektu z należytą starannością, oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników projektu (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie.

Zasadniczym celem projektu była znacząca poprawa konkurencyjności wnioskodawcy poprzez poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwój usług oferowanych w ramach produkowanego asortymentu. Ten nadrzędny cel miał być realizowany poprzez osiągnięcie celów szczegółowych tj. wprowadzenie innowacyjności w skali firmy, poprawę warunków pracy, zwiększenie konkurencyjności firmy poprzez wprowadzenie nowej jakości oferowanych produktów, wzrost zdolności produkcyjnej, wzrost obrotów i dochodów, stworzenie nowych miejsc pracy. Bezpośrednimi rezultatami projektu miało być utworzenie 4 nowych miejsc pracy, 2 nowe usługi, wzrost przychodów firmy o 242%. Liczba turystów korzystających ze zmodernizowanego budynku miała wynosić 3200 osób w 2013 roku. W terminie określonym umową, wielokrotnie przedłużanym przez IZ, powyższe cele i rezultaty nie zostały zrealizowane ani osiągnięte.

Wskutek powyżej opisanych okoliczności konieczny był zatem zwrot całości otrzymanego dofinansowania, gdyż wszystkie dotychczas sfinansowane wydatki w ramach projektu należało uznać za nieuzasadnione z punktu widzenia finansowania z budżetu Unii Europejskiej.

Podsumowując, zaprzestanie realizacji projektu jest bezsporne czego - co do zasady - beneficjent nie kwestionuje. Przyznając, że projekt jest zaawansowany w 80% już po terminie na jego zakończenie, co jednocześnie oznacza, że nie został on w pełni zrealizowany a przez to nie osiągnięto jego podstawowych założeń.

Ustalenie kiedy beneficjent przestał realizować projekt nastąpiło faktycznie na podstawie wpisów do dziennika budowy - ostatni wpis miał miejsce dnia 22 sierpnia 2013 r., natomiast w praktyce 18 czerwca 2012 r. kiedy to beneficjent poniósł ostatni wydatek zadeklarowany we wniosku o płatność pośrednią. Ponadto zakres pozostających do wykonania prac ustalony w wyniku kontroli wskazywał, że beneficjent nie jest w stanie ukończyć projektu w możliwym do zaakceptowania terminie. Przekładanie kolejnych terminów zakończenia realizacji projektu i niemożność uzyskania kredytu bankowego stanowiło trwałą przeszkodę we wznowieniu realizacji przez Beneficjenta projektu, wobec czego dalsze oczekiwanie przez IZ RPO na wznowienie realizacji projektu było nieuzasadnione.

Projektu nie zrealizowano gdyż w terminie wskazanym przez IZ RPO WP nie osiągnięto jego głównych celów i założeń. Istotą umowy o dofinansowanie jest osiągnięcie celu wskazanego we wniosku aplikacyjnym (w tym przypadku prowadzenie działalności gastronomicznej i hotelarskiej w budynku). Skoro zatem prace remontowo-budowlano-adaptacyjne nie zostały zakończone a jedynie jak sama skarżąca zaznacza zrealizowane w 80 % i beneficjent de facto nie rozpoczął zakładanej we wniosku aplikacyjnym działalności gospodarczej, to też nie można uznać, że został osiągnięty cel projektu. Beneficjent co prawda ukończył projekt w około 80 %, jednakże nie oznacza to, że wydatki w 80 % mogą zostać uznane za kwalifikowane. Trzeba bowiem wskazać, że projekt stanowi nierozerwalną całość, musi być zrealizowany w pełnym zakresie. Dopiero wówczas można uznać kwalifikowalność wydatków. Środki unijne nie mają bowiem służyć samej realizacji inwestycji (bez względu na zrealizowany zakres), ale osiągnięciu określonych celów (wzrost konkurencyjności przedsiębiorcy, stworzenie nowych miejsc pracy, wprowadzenie nowej usługi itd.) Wniosek zostaje bowiem wybrany do dofinansowanie właśnie ze względu na cel uzyskany po zakończeniu jego pełnej realizacji.

Prawidłowe jest przy tym stanowisko organu, zgodnie z którym nie można uznać, że wypłata środków nastąpiła z opóźnieniem z przyczyn leżących po stronie IZ RPO WP. Odnośnie tej kwestii wystarczy tylko wskazać, że ostateczna poprawna wersja dokumentów potrzebnych do aneksowania umowy wpłynęła do IZ dnia 19 stycznia 2012 r. Po stronie IZ RPO WP nie było żadnych uchybień, które spowodowałyby wskazane w skardze opóźnienia w wypłacie środków.

Ostatecznie o braku realizacji projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie świadczy fakt, że nieruchomość objęta tym projektem została sprzedana za kwotę 3.936.000 zł.

Odnośnie przedawnienia zasadnie organ uznał, że przepisów działu III Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się w przedmiotowej sprawie z uwagi na przepis szczególny tj. Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1).

Art. 3 ust.1 tego rozporządzenia stanowi, że "Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1"

Regionalny Program operacyjny Województwa na lata 2007 -2013 jest programem wieloletnim, stąd uznać trzeba na mocy wskazanego przepisu, że okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje m. in. decyzja Komisji zmieniającej decyzję C(2013) 1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z ww. zaleceniami wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Oznacza to, że w tej sprawie o przedawnieniu nie może być mowy co najmniej do terminu złożenia do Komisji Europejskiej dokumentów zamknięcia, czyli do dnia 31 marca 2017 r. (a w praktyce dalej - złożenie dokumentów zamknięcia nie oznacza przecież zamknięcia programu. Dokumenty będą przez Komisje weryfikowane i dopiero po potwierdzeniu ich prawidłowości program zostanie zamknięty).

Nałożenie obowiązku zwrotu i określenie wysokości kwoty zwrotu w pełni znajduje więc uzasadnienie w przepisach, na które powołuje się Zarząd Województwa.

Z tych względów Sąd Administracyjny oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.