Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 222/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 60
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 222/17 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 28 września 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska–Ilków (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Julia Szczygielska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 września 2017 r., sprawy ze skargi Rady Miejskiej w B., na opinię D. Kuratora Oświaty we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uchwały Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie projektu dostosowania sieci przedszkoli, szkół, podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, , I. uchyla zaskarżoną opinię;, II. zasądza od D. Kuratora Oświaty we W na rzecz Gminy B. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów, postępowania sądowego.,


UZASADNIENIE

Rada Miejska w B. uchwałą Nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, 1579 i 1948) oraz art. 206 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające, ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60) postanowiła między innymi:

§ 1. Ustala się plan sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina B., a także granice obwodów tych szkół na okres od dnia 1 września 2017 roku do dnia 31 sierpnia 2019 roku, który stanowi załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.

§ 2. Ustala się plan sieci publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów prowadzonych w szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina B., a także granice obwodów tych publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów na okres od dnia 1 września 2017 roku do dnia 31 sierpnia 2019 roku, który stanowi załącznik nr 2 do niniejszej uchwały.

§ 3. Szkoły rozpoczynają działalność z dniem 1 września 2017 roku według następującego harmonogramu organizacyjnego:

1. Z dniem 1 września 2017 r. nie prowadzi się rekrutacji do klas I gimnazjum.

2. W Gimnazjum nr 1 w roku szkolnym 2017/2018 funkcjonują klasy drugie i trzecie oraz w roku szkolnym 2018/2019 funkcjonują klasy trzecie.

3. W dotychczasowym Gimnazjum nr 2, które włączono do Publicznej Szkoły Podstawowej nr 5, w roku szkolnym 2017/2018 funkcjonować będą oddziały gimnazjalne klasy drugiej i trzeciej oraz w roku szkolnym 2018/2019 klasa trzecia.

4. W roku szkolnym 2017/2018 w Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 im.[...] wchodzącej w skład Zespołu Szkolno - Przedszkolnego dotychczasowe klasy szóste staną się z dniem 1 września 2017 roku klasami siódmymi tej szkoły.

5. W roku szkolnym 2017/2018 w Publicznej Szkole Podstawowej nr 5 im. [...] dotychczasowe klasy szóste staną się z dniem 1 września 2017 roku klasami siódmymi tej szkoły.

6. W roku szkolnym 2017/2018 w Publicznej Szkole Podstawowej nr 6 dotychczasowe klasy szóste staną się z dniem 1 września 2017 roku klasami siódmymi tej szkoły.

7. W roku szkolnym 2018/2019 w szkołach wymienionych w § 3 pkt 4 do 6 dotychczasowe klasy siódme staną się z dniem 1 września 2018 roku klasami ósmymi tych szkół.

§ 4. Ustala się projekt planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina B., a także granice obwodów tych szkół na okres od dnia 1 września 2019 roku , który stanowi załącznik nr 3 do niniejszej uchwały. (...).

W uzasadnieniu tej uchwały zasygnalizowano między innymi problem, który według Rady pojawi się przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego 2017/2018; wzrosną wydatki na przygotowanie w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 6 i w Zespole Szkolno-Przedszkolnym pracowni przedmiotowych do nauki fizyki, chemii i biologii.

Uchwałę powyższą przesłano do zaopiniowania do Kuratorium Oświaty we W.

D. Kurator Oświaty w piśmie z dnia 2 marca 2017 r. Nr WRE.540.81.2017 skierowanym do B. podał, że na podstawie art. 208 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 r. poz. 60) warunkowo pozytywnie opiniuje uchwałę Nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. Rady Miejskiej w B. w sprawie projektu dostosowania sieci, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 r. poz. 59), zgodnie z przedstawionym w uchwale wykazem pod warunkiem uwzględnienia wskazanych w uzasadnieniu zmian.

W uzasadnieniu podał, że przedłożony w uchwale kształt sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez Gminę Miejską B. ustalony został z zachowaniem wymogów art. 206 ust. 2 pkt 1 - 3 i ust. 4 w związku z art. 127 i 129 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 r. poz. 60), art. 32, art. 39 i 95 ustawy- z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 r. poz. 59), oraz art. 17 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.), z tym. że za celowe uznaje się włączenie Gimnazjum Nr 1 do Szkoły Podstawowej Nr 1 funkcjonującej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym, w ten sposób, że zajęcia edukacyjne będą odbywać się w dwóch budynkach, w budynku Szkoły Podstawowej Nr 1 będą funkcjonować klasy I-IV, w budynku Gimnazjum Nr 1 będą funkcjonować klasy V-VIII szkoły podstawowej, bowiem z analizy przysłanych danych wynika, że obie placówki mają porównywalne granice obwodów. Powyższe rozwiązanie pozwoli na uniknięcie dodatkowego wydatku na przygotowanie pracowni do nauki fizyki, chemii i biologii, którą to kwestię podniesiono w uzasadnieniu. Stwierdzono, że nie bez znaczenia jest także możliwość korzystania z istniejącej bazy i zaplecza sportowego w Gimnazjum Nr 1.

Uznano, że w świetle powyższego zasadnym jest wydanie pozytywnej opinii w zakresie projektu dostosowania sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez Gminę Miejską B. do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą Prawo oświatowe, pod warunkiem uwzględnienia wskazanej wyżej zmiany.

Skargę na powyższą opinię D. Kuratora Oświaty złożyła do tutejszego Sądu Rada Miejska w B.

Podała, że zaskarża w części opinię D. Kuratora Oświaty nr WER.540.81.2017 z dnia 2 marca 2017 roku, którą Burmistrz Miasta B. otrzymał w dniu 13 marca 2017 roku. (data nadania - stempel pocztowy na kopercie z opinią dotyczy dnia 9 marca 2017 r.) , która warunkowo jest pozytywna tj. w części dotyczącej warunku w niej zawartego - pod warunkiem uwzględnienia wskazanych w uzasadnieniu opinii zmian polegających na uznaniu za celowe włączenia Gimnazjum nr 1 do Szkoły Podstawowej nr 1 funkcjonującej w Zespole Szkolno- Przedszkolnym, w ten sposób, że zajęcia edukacyjne będą odbywać się w dwóch budynkach, w budynku Szkoły Podstawowej nr 1 funkcjonować będą klasy I - IV, w budynku Gimnazjum nr 1 funkcjonować będą klasy V-VIII szkoły podstawowej.

Organowi wydającemu zaskarżoną w części opinię zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- błędną wykładnię art. 208 ust 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60) - zwaną dalej ustawą, poprzez przekroczenie uprawnienia dotyczącego zakresu opinii oraz art. 206 ust. 5 cytowanej ustawy,

- art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2016 r. poz. 1943 ze zm.),

Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła:

1) uchylenie opinii w części dotyczącej warunku w niej zawartego,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W ocenie skarżącej zakwestionowana opinia została wydana niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. D. Kurator naruszył art. 208 ust. 3 przepisów wprowadzających, poprzez przekroczenie uprawnienia dotyczącego zakresu opinii.

Opinia kuratora powinna zawierać ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w uchwale intencyjnej oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwość realizacji obowiązku szkolnego. Opinia dotycząca uchwały intencyjnej powinna obejmować zakres wskazany w art. 206 ust. 2 pkt 1-3 przepisów wprowadzających.

Natomiast D. Kurator Oświaty w zaskarżonej opinii:

- nie wniósł żadnych uwag do zaproponowanego w uchwale intencyjnej planu sieci szkół podstawowych i granic ich obwodów (art. 206 ust. 2 pkt 1 ustawy),

- nie wniósł żadnych uwag do zaproponowanych w uchwale intencyjnej planu sieci publicznych gimnazjów i granic ich obwodów (art. 206 ust. 2 pkt 2 ustawy),

- nie zobowiązał gminy B. do przekształcenia dotychczasowego gimnazjum w szkołę podstawową a więc nie opiniował warunków przekształcenia tych szkół (art. 206 ust. 2 pkt 3 ustawy).

Zdaniem skarżącego Kurator nie może natomiast opiniować uchwały w zakresie art. 20 ust. 2 pkt 4-6 omawianej ustawy. Opinia nie może zatem dotyczyć ustalonych w uchwale warunków włączenia dotychczasowych gimnazjów do publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, o czym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 4 ustawy. W przypadku opinii dotyczącej uchwały intencyjnej D. Kurator Oświaty zobowiązał włączenie Gimnazjum nr 1 do Szkoły Podstawowej nr 1, w ten sposób, aby zajęcia edukacyjne odbywały się w dwóch budynkach, w budynku Szkoły Podstawowej nr 1 miałyby funkcjonować klasy I - IV, a w budynku Gimnazjum nr 1 miałyby funkcjonować klasy V-VIII szkoły podstawowej. Warunek ten bezsprzecznie dotyczy art. 206 ust. 2 pkt 4 ustawy. Tym samym Kurator przekroczył uprawnienie wynikające z delegacji art. 208 ust. 3 ustawy.

Nadto skarżący wskazał, iż nie znajduje uzasadnienia prawnego pogląd, aby warunkowa pozytywna opinia Kuratora mogła być podejmowana w ramach oderwanego od regulacji prawnych uznania sprowadzającego się do oceny, czy zamiar gminy w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe, jest stosowny z punktu widzenia organów administracji rządowej. Opinia Kuratora ma charakter rozstrzygnięcia celowego i nie może znajdować uzasadnienia tylko w racjach i przesłankach zawartych w prawie materialnym, gdyż muszą istnieć jej pewne kryteria, w przypadku zaś odmowy wydania pozytywnej decyzji bądź wydania warunkowej opinii kurator powinien wskazać ustawowe podstawy swego stanowiska. Należy podkreślić, iż opinia kuratora, o której mowa w art. 208 ust. 1 przytoczonych wyżej przepisów, w zakresie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, określa granice samodzielności gminy. Samorząd terytorialny uczestniczy bowiem w sprawowaniu władzy publicznej w ten sposób, że wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność zadania publiczne powierzone mu na podstawie określonych ustaw. Podkreślić należy, że samorząd terytorialny, a w tym także gmina, jest samodzielny w sprawowaniu tych zadań.

Skarżący zarzucił, że D. Kurator Oświaty wydając opinię naruszył również art. 206 ust. 5 cytowanej ustawy.

Według niego z pełną strukturą organizacyjną szkoły, o której mowa w art. 206 ust. 5 ustawy, mamy do czynienia, w sytuacji gdy proces edukacyjny jest realizowany w sposób ciągły w strukturze klas I-VIII. Warunek ten nie będzie spełniony w przypadku wykonania warunku wskazanego przez D. Kuratora Oświaty. Zobowiązał on bowiem do podziału nauczania na dwa etapy. Pierwszy etap miałby obejmować klasy I-IV i miałby być realizowany w budynku aktualnej Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Szkolnej, natomiast drugi etap miałby obejmować klasy V-VIII i być realizowany w budynku przy ul. [...]. Ważny podkreślenia jest fakt, iż analiza demograficzna potwierdziła, że pojemość Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Szkolnej jest na tyle wystarczająca aby zorganizować nauczanie w pełnej strukturze organizacyjnej klas I-VIII, w systemie jednozmianowym.

Ponadto zauważył, iż ośmioletnie szkoły podstawowe powinny funkcjonować w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji. Budynki przy ul. [...] (aktualna Szkoła Podstawowa nr 1), oddalone są od budynku przy ul. [...] (aktualne gimnazjum) o 1100 metrów (odległość mierzona wzdłuż dróg publicznych łączących oba obiekty) lub o 850 metrów (najbliższa odległość wyznaczona dla pieszych mierzona ścieżkami, podwórkami).

W tym zakresie należy odwołać się do definicji słownikowych. Zgodnie ze słownikiem Języka Polskiego PWN pod redakcją naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka przez "bliskość" rozumie się "małe oddalenie w przestrzeni", "sąsiedztwo". Natomiast pojęcie sąsiedztwa oznacza "... okolice, miejsce najbliżej czegoś położone, sąsiednie, pobliże, sąsiedni dom, sąsiednie mieszkanie. Biorąc pod uwagę przedstawioną wykładnię językową oraz ocenę stanu faktycznego nie można uznać aby budynki przy ul. [...] oraz budynek przy ul. [...] były zlokalizowane "w bliskiej lokalizacji" co nie spełnia normy ustalonej w art. 206 ust. 5 przepisów wprowadzających.

Według skarżącego Kurator naruszył także art. 17 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem sieć publicznych szkół powinna być zorganizowana w takim sposób aby droga dziecka z domu do szkoły nie przekroczyła: 4 km w przypadku uczniów klas V i VI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjum. Wdrożenie zaleceń Kuratora spowoduje wydłużenie drogi uczniów z domu do szkoły, a w niektórych przypadkach odległość ta wyniesie powyżej 4,5 km, co jest sprzeczne z art. 17 ust. 2. Taka sytuacja nie wystąpiłaby gdyby wdrożyć sieć szkół, określoną w uchwale intencyjnej.

Zarzucił, że wskazane przez Kuratora rozwiązanie jest nieracjonalne z punktu widzenia wykorzystania majątku gminy. Podał, że przed sporządzeniem spornej uchwały Burmistrz Miasta przeprowadził analizę zasobów lokalowych wszystkich obiektów szkolnych w celu zaproponowania takiej sieci szkół aby była możliwa organizacja pracy szkół na terenie Gminy w systemie jednozmianowym. Dodał, że Publiczna Szkoła Podstawowa Nr 1 dysponuje dwoma sąsiadującymi budynkami szkolnymi, w którym znajdują się sale lekcyjne, które zaspokoją w całości potrzeby szkoły podstawowej w strukturze organizacyjnej klas I-VIII. Umieszczenie klas V-VIII w budynku dotychczasowego Gimnazjum Nr 1 spowodowałoby wykorzystanie tylko w części tego budynku i budynków przy ul. [...] w B. Wskazano jednocześnie, że konieczność utrzymania obiektu szkolnego przy ul. [...] generuje roczne koszty w wysokości 350 000 złotych. Ponadto wdrażanie zaleceń D. Kuratora Oświaty jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Uchwała intencyjna poddana konsultacjom nauczycieli i rodziców uzyskała ich akceptację, sprzeciwiają się oni natomiast organizacji nauki dla części klas w aktualnym budynku przy ul. [...]. D. Kurator Oświaty nie wziął pod uwagę tak ważnego głosu społecznego, ani w żaden sposób się do niego nie odniósł w wydanej opinii.

Ponadto skarżący zarzucił, że Kurator wskazał, że zajęcia edukacyjne mają się odbywać w dwóch budynkach ale nie określił, w których, gdyż dotychczas obowiązek edukacyjny odbywał się w dwóch budynkach przy ul. [...] oraz w trzecim przy ul. [...].

Według skarżącego D. Kurator Oświaty wydał opinię po terminie. Uchwałę intencyjną otrzymał bowiem 15 lutego 2017 r. zatem obowiązujący termin do wydania opinii – 21 dniowy upływał 8 marca 2017 r. Opinia wpłynęła do Urzędu w dniu 13 marca 2017 r. – w formie elektronicznej – faxu i w formie korespondencyjnej – papierowej.

Z analizy koperty w której znajdowała się opinia wynika, że została nadana na poczcie 9 marca 2017 r., czyli po obowiązującym terminie.

W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Uzasadniając ten wniosek w pierwszym rzędzie wskazał, że wbrew tezie skargi miał uprawnienia ustawowe do sformułowania tej treści opinii warunkowej. Podstawę takiej jej treści stanowi art 208 ust.4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 60). Wskazuje przy tym, iż sam organ kwestionujący opinię przyznaje, że jednak znajduje ona uzasadnienie w racjach i przesłankach zawartych w prawie materialnym (pkt 1 wywodów str. 6 wers 4 od góry). Tyle, że nie zgadza się z finalnym jej skutkiem. Polemikę z nim przenosi więc na grunt kompetencji organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego. Tyle, że przypomnieć należy, że prawo materialne, co do zachowania którego strony niniejszego sporu zdają się być zgodne uprawnia organ administracji rządowej do ingerencji gdy uzna, że rozstrzygnięcia faktyczne samorządu terytorialnego nie odpowiadają celowi, dla którego mają się dokonać zmiany. Skoro więc istnieją po temu podstawy prawne - wbrew tezie skargi - przywołane w opinii z dnia 2 marca 2017 r. to D. Kurator Oświaty, w granicach nadanych mu kompetencji, miał podstawy formalne by uznać fragment stanowiska Rady Gminy za nie celowy. Wbrew zarzutom skarżącej uzasadnił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący. Tym nie mniej, wbrew jawiącej się w skardze tezie, iż miał to uczynić stosownie do punktu widzenia organów administracji państwowej, w toku merytorycznego badania zarzutów skargi, w celu ewentualnego zweryfikowania zasadności swojego stanowiska ( art. 54 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.) D. Kurator Oświaty ponownie dogłębnie przeanalizował warunki funkcjonowania obu szkół (podstawowej i gimnazjum). Poddał ocenie nie tylko ewentualne odległości między szkołami ale i ich wyposażenie oraz powierzchnię w tym przeznaczoną bezpośrednio na cele edukacyjne. Rozważył ewentualne zmiany przez pryzmat celowości bowiem taka jest też jego rola. Analizę tę przeprowadził w drodze autopsji rozważając zarazem zawartość dokumentów przygotowanych i sporządzonych przez dyrektorów obu szkół.

Weryfikacja nie pozwoliła mu jednak na zmianę stanowiska. Stąd wyartykułowany w petitum odpowiedzi na skargę wniosek o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), (dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest opinia D. Kuratora Oświaty z dnia 2 marca 2017 r. Nr [...]. Kontrolowana opinia została wydana na podstawie art. 208 ust. 3-5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 60) – dalej przepisy wprowadzające lub ustawa.

Przepis ten stanowi, że opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3 oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki (...) (ust.3). Opinia kuratora oświaty, o której mowa w art. 3 może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210 (ust. 4). Opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3 jest wiążąca i nie służy od niej zażalenie. Na opinię służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 5). Uchwałę, o której mowa w art. 206 ust. 1 przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty, który opiniuje uchwałę w ciągu 21 dni od dnia otrzymania (ust. 1 i 2).

Opiniowana przez D. Kuratora Oświaty uchwała z dnia 13 lutego 2017 r. Nr [...] Rady Miejskiej w B. w sprawie projektu dostosowania sieci przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego została wydana na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 206 przepisów wprowadzających.

Przepis ten stanowi, że rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe. W uchwale tej określa się:

1) plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;

2) plan sieci prowadzonych przez gminę publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów prowadzonych w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia, oraz granice obwodów dotychczasowych publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;

3) warunki przekształcenia dotychczasowych gimnazjów w ośmioletnie szkoły podstawowe, prowadzonych przez gminę, w tym: a) dzień rozpoczęcia działalności przez ośmioletnią szkołę podstawową, określony zgodnie z art. 129 ust. 2. b) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I ośmioletniej szkoły podstawowej; 4) warunki włączenia dotychczasowych gimnazjów do publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, publicznych liceów ogólnokształcących, publicznych techników lub publicznych branżowych szkół I stopnia, prowadzonych przez gminę, w tym: a) dzień rozpoczęcia działalności przez ośmioletnią szkołę podstawową, liceum ogólnokształcące, technikum lub branżową szkołę I stopnia, określony zgodnie z art. 129 ust. 2. 4 i 6. b) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I ośmioletniej szkoły podstawowej, c) dzień zakończenia działalności gimnazjum, określony zgodnie z art. 129 ust. 16; 5) warunki przekształcenia dotychczasowych publicznych gimnazjów odpowiednio w publiczne licea, ogólnokształcące, publiczne technika lub publiczne branżowe szkoły I stopnia, prowadzone przez gminę, w tym dzień rozpoczęcia działalności przez liceum ogólnokształcące, technikum lub branżową szkołę I stopnia, określony zgodnie z art. 129 ust. 4 i 6; 6) projekt planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych ośmioletnich szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe oraz planu sieci publicznych gimnazjów dla dorosłych i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów dla dorosłych prowadzonych w szkołach podstawowych dla dorosłych i publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, od dnia 1 września 2019 r.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest zakres kontroli Kuratora Oświaty. W ocenie skarżącej nie mógł on skutecznie zobowiązać Gminę do włączenia Gimnazjum Nr 1 w B. do Zespołu Szkolnego Przedszkolnego Nr 1 w B. i zadecydować o tym które klasy, w jakich budynkach mają odbierać edukację szkolną.

Według Sądu w całości należy podzielić pogląd wyrażony przez skarżącego.

Niesporne między stronami jest, że podstawą do rozważenia sporu jest art. 208 przepisów wprowadzających. Został on w całości powołany na wstępie rozważań. Mówi on w ust. 3, że opinia kuratora dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1 w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3 – w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale, oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4 także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy.

W ocenie Sądu art. 208 ust. 3 omawianej ustawy określa zakres badania przez Kuratora Oświaty rozwiązań zaproponowanych w uchwale zawężając je tylko do kwestii wskazanych w art. 206 ust. 2 pkt 1-3 przepisów wprowadzających.

Według Sądu użyte w tym przepisie słowa "oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem" nie dotyczą badania uchwały pod innym kątem niż legalności, bo wtedy ustawodawca wskazał by również inny zakres badania. Słowa te dotyczą badania materii – w tym przypadku – możliwości zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale a także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego dla dzieci i młodzieży zamieszkałych na terytorium Gminy. Badanie to, ocena jest jednak zawsze dokonywana przez pryzmat zgodności postanowień uchwały z prawem.

Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez WSA w Gliwicach w sprawie WSA 437/17, WSA w Krakowie w sprawie III SA/Kr 496/17 i WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 409/17, że ewentualne wątpliwości w tej kwestii należy rozważać na podstawie – w oparciu o unormowania o charakterze ustrojowym obowiązującym w tym zakresie. Najwyższy akt prawny Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 16 ust. 2 stanowi, że samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy a przysługującą mu część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, zaś art. 171 ust. 1 tego aktu stanowi, że działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności.

Artykuł ten koresponduje z art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że nadzór nad działalnością gminną, sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Istotny jest również zapis art. 87 ustawy o samorządzie gminnym, mówiący, że organ nadzoru może wkraczać w działalność gminy w przypadkach określonych ustawami.

Niewątpliwie art. 208 przepisów wprowadzających statuuje Kuratora Oświaty jako podmiot sprawujący nadzór nad uchwałami podejmowanymi przez Rady Gminy w trybie art. 206 w/w przepisów ale jednocześnie określa zakres nadzoru. Przy czym z przepisu powyższego nie wynika aby zakres nadzoru mógł być sprawowany pod innym kątem niż zgodności z prawem.

Reasumując uznać należy, że kontrola Kuratora Oświaty oparta na art. 208 przepisów wprowadzających może dotyczyć tylko zgodności zapisów uchwały z przepisami prawa i tylko w zakresie odnoszącym się do przepisu art. 206 ust. 2 pkt 1-3 przepisów wprowadzających.

Zatem w ocenie Sądu art. 208 ust. 3 omawianych przepisów nie daje możliwości zawarcia w opinii zaleceń zmian ze względu na celowość lub efektywność określonych rozwiązań. W tym zakresie samodzielne decyzje podejmują organy gminy, w ramach wykonywania części zadań publicznych zleconych ustawami.

Tymczasem w omawianej sprawie Kurator Oświaty zobowiązał Gminę do wprowadzenia zmian o charakterze celowościowym uznał bowiem, że "przeniesienie" klas VI-VIII do budynku dotychczasowego Gimnazjum Nr 1 rozwiąże akcentowany w uzasadnieniu spornej uchwały problem odpowiedniego wyposażenia klas do nauki fizyki, chemii, przyrody.

Podkreślić też należy, że opinia z dnia 2 marca 2017 r. nie zawiera żadnych zastrzeżeń odnośnie zakresu jaki podlega jego kontroli – dotyczących rozwiązań określonych w art. 206 ust. 2 pkt 1-3. Ponadto nie wskazuje, aby w tym zakresie – jak również w jakimkolwiek innym, doszło do naruszenia prawa.

Należy też w tym miejscu zaakcentować, że przekształcenie gimnazjum lub włączenie do innej szkoły (o tym ostatnim jest mowa w zakwestionowanej opinii) może nastąpić w trybie określonym w art. 129 przepisów wprowadzających. W myśl tego przepisu do gminy należy wybór sposobu jego przekształcenia lub włączenia. Jeżeli został on dokonany w sposób określony w art. 129 to nie narusza prawa i Kurator Oświaty nie posiada możliwości zawnioskowania zmian. Opinia Kuratora Oświaty nie zawiera zastrzeżeń co do wykonania art. 129 przepisów wprowadzających.

W tych okolicznościach uznać należy, że organ nadzoru przekroczył swoje kompetencje określone w art. 208 przepisów wprowadzających.

Należy także zauważyć, że przepisy wprowadzające ustawę Prawo Oświatowe nie zawierają pojęcia jakiego użyto w zakwestionowanej opinii – "warunkowo pozytywna opinia". Art. 210 zmienionych przepisów mówi o opinii pozytywnej zaś art. 208 ust. 3 stanowi, że opinia Kuratora może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210.

Podkreślić na końcu rozważań należy, że skarżący wniósł o uchylenie opinii w części dotyczącej warunku w niej zawartego. W ocenie Sądu sposób skonstruowania zakwestionowanej opinii nie pozwala na wyłączenie tego elementu z całości opinii. Dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną opinię w całości.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. uchylił opinię D. Kuratora Oświaty z dnia 2 marca 2017 r.

Zgodnie z art. 208 ust. 4 przepisów wprowadzających Kurator opiniuje uchwałę w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania, termin ten upłynął; upłynął również termin do dalszego procedowania przez radę gminy. Proces ten bowiem zgodnie z art. 210 ust. 1 omawianych przepisów musiał być zamknięty do 31 marca 2017 r. W tych okolicznościach Sąd mimo wyroku uchylającego opinię nie wskazał zaleceń, które powinien wykonać organ.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.