Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 163/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. i W. L. małż. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania W. i W. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty przez Kierownika Wydziału Geodezji i Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w B. w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli , stosownie do przepisu art. 137 , stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Przepis art. 136 ust. 3 cytowanej ustawy , precyzyjnie określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem legitymację taką posiada poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierca.

Jak wynika z akt sprawy, w decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] stycznia 1979 r. znak: [...] jako właściciela wywłaszczonej działki nr 2281/1 o powierzchni 1445m2 i osobę uprawnioną do odszkodowania z tego tytułu wskazano J. P. Jego prawo do przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone na podstawie umowy darowizny z dnia 5 marca 1960 r. Rep. A Nr [...] oraz danych wynikających z ewidencji gruntów i ustalenia stanu władania do wywłaszczenia w dniu 18 marca 1978 r. Decyzja z dnia [...] stycznia 1979 r. jest ostateczna i dopóki pozostaje w obiegu prawnym wiąże organy administracji publicznej.

W. i W. małż. M. nabyli własność tej samej działki Nr 2281 o powierzchni 00,3346 ha na podstawie decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1978 r. Jak wynika z protokołu stwierdzenia stanu posiadania, działka ta według rejestru ewidencyjnego na dzień 4 listopada 1971 r. stanowiła własność J. P. i do chwili uwłaszczenia była używana bez zakłóceń. O zmianie wprowadzonej do ewidencji gruntów na podstawie tego aktu własności ziemi J. P. został zawiadomiony pismem z dnia 14 marca 1980 r. Pismo to do wiadomości otrzymał także W. M. W zawiadomieniu tym wykazano, iż powierzchnia uwłaszczonej działki wynosi 2501 m2 (dotychczasowy właściciel J. P. był ujawniony w pozycji rejestrowej 1526, a nowy właściciel W. M. i jego żona W. – w pozycji 3031, Ponadto w pozycji rejestrowej Nr 3031 ujawniono, na podstawie wykazu zmian gruntowych, jedynie działkę Nr 2281/2 o pow. 2501 m2 . Podnoszone przez skarżących wykonanie ww. aktu własności ziemi poprzez założenie księgi wieczystej i następnie sprzedaży prawa własności do ujawnionej tu nieruchomości dotyczy jedynie działki oznaczonej poprzednio nr 2281/2 o pow. 2501 m2, oznaczonej obecnie jako działka Nr 9.

Zdaniem organu orzekającego, powyższe ustalenia pozostają jednak bez wpływu na fakt, że na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami można żądać zwrotu " nieruchomości wywłaszczonej". Skoro na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1979 r. wywłaszczono J. P. z działki nr 2281/1 o pow. 1445 m2 , to jej zwrotu mogą żądać wyłącznie jego spadkobiercy. Materialnoprawne przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, określone w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wiążą się z ewentualną wadliwością decyzji wywłaszczeniowej, lecz z niewłaściwą realizacją przez podmiot wywłaszczający celu wywłaszczenia. Cel wywłaszczenia został zrealizowany, czego nie kwestionują skarżący. A zatem organ orzekający uznał, iż w sytuacji braku czynnej legitymacji skarżących w postępowaniu administracyjnym o zwrot przedmiotowej nieruchomości należało odmówić jej zwrotu.

W skardze na decyzję Wojewody W. i W. małżonkowie M. wnoszą o uchylenie decyzji wobec naruszenia prawa materialnego, a także przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że Starosta przy rozpoznawaniu tej sprawy całkowicie stracił z pola widzenia podnoszone przez nich okoliczności dotyczące nieprawidłowości przy wydaniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1979 r.

Podnoszą także, iż na mocy aktu własności ziemi z dnia 28 kwietnia 1978 r. stali się właścicielami nieruchomości, której dotyczyła decyzja wywłaszczeniowa, a mimo to nie brali udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym. Odszkodowanie zaś przyznano poprzedniemu właścicielowi J. P. W tej sytuacji bezprawne pozbawienie ich możliwości udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, pozbawia ich także legitymacji prawnej do występowania o zwrot nieruchomości .

Dodają także, że organy orzekające w tej sprawie nie mogą kwestionować mocy prawnej aktu własności ziemi, a wobec prawomocnego stwierdzenia nabycia przez nich własności nieruchomości, organ prowadzący postępowanie nie mógł samodzielnie ustalić, że właścicielem nieruchomości jest inna osoba niż wskazana w akcie własności ziemi. Mogło to nastąpić tylko po uprzednim wzruszeniu prawomocnego orzeczenia stwierdzającego nabycie własności nieruchomości, a to nie miało miejsca. Zdaniem skarżących, to oni są poprzednimi właścicielami nieruchomości, gdyż J. P. na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej nie posiadał żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości. Tak więc okoliczność, że został błędnie wskazany w decyzji wywłaszczeniowej jako właściciel nieruchomości nie może pozbawiać skarżących czynnej legitymacji do występowania o zwrot nieruchomości. Skarżący twierdzą także, że nie wskazywali konkretnej konstrukcji prawnej przy zgłaszaniu wniosku o zwrot nieruchomości. Dlatego też zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 kpa, tj. nie podjecie niezbędnych kroków do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Swoje żądanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości skarżący wywodzą z faktu, że decyzja z dnia [...] stycznia 1979 r. wydana została z naruszeniem ich prawa własności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przede wszystkim podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżących – od początku postępowania administracyjnego precyzyjnie formułowali oni swoje żądania, domagając się zwrotu nieruchomości o powierzchni 1445m2 w obrębie ul. [...] w B. (vide: pismo skarżących z dnia 12 lipca 2004 r. – k. 2 akt administracyjnych).

Bezsporny w sprawie niniejszej jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] stycznia 1979 r. znak: [...] po ogródki działkowe i jako osobę uprawnioną do odszkodowania z tego tytułu wskazano J. P.

Jego prawo do przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone na podstawie umowy darowizny z dnia 5 marca 1960 r. Rep. A Nr [...] oraz danych wynikających z ewidencji gruntów i ustalenia stanu władania do wywłaszczenia.

Natomiast przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określa przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Zgodnie z jego brzmieniem "poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej czyści, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (...)".

W toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości. Z protokołu oględzin wynika, że przedmiotowa działka stanowi obecnie część działki nr 4, arkusz 61 (której właścicielem jest miasto B. ) stanowiącej obecnie kompleks ogródków działkowych. Całość jest ogrodzona i zagospodarowana (k.26-27 akt administracyjnych).

Nie można zatem uznać, aby wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (czego nigdy skarżący nie kwestionowali).

Co do zarzutu skarżących, że organy administracji błędnie wskazały w decyzji wywłaszczeniowej właściciela nieruchomości - stwierdzić należy, że przed wydaniem decyzji z dnia 26 stycznia 1979 r. organy przeprowadziły postępowanie, w wyniku którego ustalono , iż właścicielem nieruchomości był J. P.

W. i W. małżonkowie M. nabyli własność tej samej nieruchomości oznaczonej numerem 2281 o powierzchni 0,3946 ha na podstawie decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...] kwietnia 1978 r. znak: [...].

Jak wynika z protokołu stwierdzenia stanu posiadania działka ta według rejestru ewidencyjnego na dzień 4 listopada 1971 r. stanowiła własność J. P. i do chwili uwłaszczenia była przez niego używana bez zakłóceń.

O zmianie wprowadzonej do ewidencji gruntów na podstawie tego aktu własności ziemi J. P. został zawiadomiony pismem z dnia 14 marca 1980 r. znak: GME.433/326/80.

Pismo to do wiadomości otrzymał również W. M. W zawiadomieniu tym wykazano, iż powierzchnia uwłaszczonej działki wynosi 2501 m2. Tak więc podnoszone przez skarżących wykonanie ww. aktu własności ziemi skarżących poprzez założenie dla nieruchomości księgi wieczystej i następnie sprzedaży prawa własności do ujawnionej tam nieruchomości dotyczy jedynie dawnej działki Nr 2281/2 o pow. 2501 m2. Natomiast przedmiotem decyzji wywłaszczeniowej była działka oznaczona numerem 2281/1 o powierzchni 1445m2.

Decyzja ta jest ostateczna i dopóki pozostaje w obrocie prawnym wiąże organy administracji publicznej.

Mając zatem na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skarżących są bezzasadne.

Organy orzekające w przedmiotowej sprawie przeprowadziły postępowanie dowodowe zmierzające do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dlatego też i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) , Sąd orzekł jak w wyroku.