Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 708/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania B. B. – zwanego dalej skarżącym, od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na 2016 r. i nałożenia na niego sankcji w wysokości 15 155,24 zł, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżący, w dniu [...] maja 2016 r., wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie mu jednolitej płatności obszarowej na 2016 r., do działek nr [...] – o pow. [...] ha, nr [...]– o pow. [...] ha i nr [...]– o pow. [...]ha, położonych w powiecie [...], w Gminie W., obręb M., o łącznej powierzchni [...] ha.

W związku ze złożeniem wniosku o przyznanie płatności dla działek, o których wyżej mowa, przez innego rolnika, wezwano skarżącego do złożenia odpowiednich wyjaśnień.

Ze złożonych przez skarżącego wyjaśnień wynikało, że działki, o płatność do których wystąpił, zostały przejęte przez innego właściciela. Skarżący dodał też, że na przedmiotowych gruntach, w związku z ich przejęciem przez innego rolnika, nie dokonał żadnych czynności, zgodnych z użytkowaniem, zadeklarowanym do zgłoszonych działek, gdyż nie uzyskał na to zgody nowego właściciela przedmiotowych gruntów.

Po otrzymaniu wezwania do złożenia wyjaśnień skarżący złożył oświadczenie o wycofaniu wniosku o przyznanie płatności, organy jednak uznały to wycofanie za nieskuteczne, z uwagi na treść art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 809/2014).

W ramach postępowania odwoławczego skarżący podniósł, że zaistniała sytuacja, związana z niewykonaniem przez niego wniosku, spowodowana została jego niewiedzą odnośnie przejścia własności nieruchomości na nowego właściela. O przejściu własności nie poinformował go również zbywca, za zgodą którego gospodarował na tych gruntach.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżący w 2016 r. nie był użytkownikiem działek położonych w Gminie W., obręb M., o płatność do których wystąpił. Nie spełnił więc przesłanki przyznania płatności, o której mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach).

Jeżeli chodzi o zastosowana sankcję, to jako jej podstawę organy powołały art. 19 a ust. 4 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm., zwanego rozporządzeniem 640/2014).

Ustosunkowując się do podniesionych przez skarżącego zarzutów organ zaznaczył, iż składając wniosek o przyznanie płatności zobowiązał się on do niezwłocznego informowania o każdej zmianie okoliczności, mających wpływ na przyznanie i wysokość płatności. Tymczasem jak wynika z pisma Komendy Powiatowej Policji w J. z [...] maja 2016 r., załączonego przez skarżącego do wyjaśnień z [...] października 2016r., już wtedy skarżący wiedział o przejęciu działek przez nowego właściciela. Tak więc do [...] lipca tego roku miał on możliwość zgłoszenia tego faktu i wycofania wniosku.

Organ odwoławczy, odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie konfrontacji w sprawie, stwierdził iż nie było takiej potrzeby, albowiem nie było wątpliwości odnośnie tego, kto użytkował sporne nieruchomości.

Jeżeli chodzi o nałożenie sankcji, to Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że obowiązujące w tej kwestii przepisy, w szczególności art. 19 a ust. 4 rozporządzenia 640/2014, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego nie ma możliwości odstąpienia od zastosowania przedmiotowej sankcji.

Skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2017 r. wniósł skarżący. W jej treści podniósł szereg okoliczności związanych z brakiem wiedzy po swojej stronie, odnośnie przejścia własności użytkowanych przez niego nieruchomości na ich nowego nabywcę, a także samym faktem zawarcia umowy sprzedaży. W tym zakresie podkreślił, że sprzedający poświadczył nieprawdę w umowie (akcie notarialnym) oświadczając, że nie istnieją żadne przeszkody (prawne bądź faktyczne), ograniczające prawo do zbycia nieruchomości, a także że nie jest stroną żadnej umowy lub porozumienia, których prawidłowe wykonanie utrudniałoby lub opóźniało realizację zawieranej umowy sprzedaży. Nieprawdziwie też zadeklarował, że nieruchomość jest wolna od wszelkich obciążeń.

Skarżący zwrócił też uwagę, że zbywca nieruchomości objął je w złej wierze i w ogóle ich nie użytkował. Organy zaś rozpoznające jego sprawę bezzasadnie odmówiły badania okoliczności związanych z przejściem własności nieruchomości na nowego właściciela, tymczasem okoliczności te są niezwykle istotne.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono ponadto, że skarżący był użytkownikiem nieruchomości, przez szesnaście lat. Po tym czasie zostały one odzyskane, przez ich późniejszego zbywcę i sprzedane nowemu właścicielowi, właśnie w 2016 r., który wystąpił o przyznanie mu płatności za ten rok.

Ze względu na ochronę danych osobowych, skarżący nie był w stanie się porozumieć z nowym właścicielem i w stosownym czasie wycofać wniosku.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż wynikłe zdarzenie nie zostało przez niego zawinione.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skarżący, w piśmie procesowym złożonym do Sądu [...] grudnia 2017 r., podobnie jak w piśmie stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę. powtórzył argumentację, na której oparł wniesioną przez siebie skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośredniej i nałożenia na niego sankcji. Skarżący, kwestionując legalność zaskarżonej decyzji i na taj podstawie domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia, w istocie nie podniósł przeciwko niemu ani zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i formalnego. Podobnie nie zakwestionował zasadniczych elementów ustalonego w sprawie stanu faktycznego, tj. faktu nieużytkowania przez niego w 2016 r. działek, wniosek o płatności do których złożył, jak również faktu posiadania przez siebie informacji, odnośnie przejścia władztwa na nieruchomością na innego użytkownika. Jego zdaniem przedmiotowy stan faktyczny nie jest jednak pełny, gdyż nie zawiera istotnych, z jego punktu widzenia okoliczności, a mianowicie zdarzeń towarzyszących przejściu własności użytkowanych przez niego działek na inną osobę oraz treści umowy sprzedaży, a zwłaszcza złożonych przez sprzedającego oświadczeń.

Odnosząc się do tych kwestii stwierdzić należy, że rozstrzygające sprawę organy dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o odpowiedni materiał dowodowy, który został w prawidłowy sposób oceniony.

W tym miejscu należy podkreślić, że bezspornym między stronami jest to, że skarżący nie użytkował w 2016 r. nieruchomości położonych w Gminie W., obręb M. Fakt ten przyznał wielokrotnie, dodając że niewykonywanie przez niego zabiegów agrotechnicznych spowodowane było objęciem nieruchomości przez ich nowego użytkowania.

Równie zasadnie organy przyjęły, że skarżący jeszcze w maju 2016 r. powziął informację o przejściu władztwa nad nieruchomościami na nowego użytkowania, o czym świadczy chociażby przedłożone przez niego do akt sprawy pismo Komendy Powiatowej Policji w J. z [...] maja 2016 r. W tej sytuacji jego późniejsze twierdzenia odnośnie braku wiedzy po swojej stronie w tym zakresie nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Oceny w tym zakresie nie zmienia to, że skarżący nie znał personaliów nabywcy nieruchomości, ani szczegółów umowy sprzedaży, gdyż w kwestii przyznawania płatności decydujące znaczenie ma to, kto faktycznie włada gruntem i na nim gospodaruje, a nie to kto jest jego właścicielem.

Z punktu widzenia przepisów ustawy o płatnościach oraz rozporządzeń [...] i [...] istotne, jeżeli chodzi o stan faktyczny, są jedynie te jego fragmenty, które odnoszą się do osoby władającej zgłoszonym do płatności gruntem, w dniu [...] maja 2016 r., niewykonywania przez skarżącego zabiegów agrotechnicznych w tym roku, a także daty krzyżowej kontroli oraz wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień, podobnie jak ich treść, co do których organy nie mają wątpliwości.

Poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy pozostają kwestie związane z cywilnoprawnym aspektem umowy sprzedaży działek, uprzednio użytkowanych przez skarżącego, a także zgodność z rzeczywistością oświadczeń złożonych przez zbywcę nieruchomości, przy zawieraniu umowy sprzedaży, w formie aktu notarialnego. Ich ocena pozostaje zatem poza zakresem kognicji Sądu, który nie ma kompetencji wypowiadania się w tej materii.

Wspomniane okoliczności te nie mają również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego też słusznie zostały pominięte w rozważaniach organów.

Niewykonywanie zabiegów agrotechnicznych na gruntach, których dotyczy przedmiotowa sprawa, brak władztwa skarżącego nad nimi, zwłaszcza w dniu [...] maja 2016 r. (co wynika z przedłożonego przez skarżącego pisma z policji) przesądza o tym, że skarżącemu nie przysługuje płatność do tychże gruntów. Świadomość tych okoliczności po jego stronie potwierdza próba wycofania wniosku, jednakże zgodzić się należy z organem, że w związku z art. 3 rozporządzenia 809/2014 wycofanie takie nie mogło być uznane za skuteczne. Złożenie bowiem oświadczenia o wycofaniu wniosku nastąpiło już po tym jak, w następstwie kontroli krzyżowej ustalono, że wniosek do tożsamych nieruchomości został złożony już przez inny podmiot. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości, nie zaprzecza jej też sam skarżący, która podnosi jedynie to, że nie ponosi winy w tym, że oświadczenia o wycofaniu wniosku nie złożył wcześniej.

Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, że datę końcową dopuszczalności wycofania wniosku prawodawca unijny określił w sposób jednoznaczny, w oparciu o kryteria obiektywne i nie uzależnił ziszczenia się skutków jej przekroczenia od tego czy uchybienie przedmiotowego terminu było zawinione lub nie. W tej sytuacji brak było podstaw do rozpatrywania kwestii winy w tym zakresie.

Niewycofanie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności w odpowiednim czasie pociągnęło za sobą nałożenie na niego sankcji finansowej, na podstawie art. 19 a ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia 640/2014. Z treści tej regulacji, mającej charakter bezwzględnie obowiązujący, wynika, że w sytuacji zaistnienia wskazanych w niej przesłanek, nałożenie sankcji jest obligatoryjne. Właściwy w tej sprawie organ nie może więc odstąpić od jej nałożenia, między innymi w oparciu o kryterium ewentualnego braku winy rolnika. Tak więc rozstrzygające niniejsza sprawę organy nie uchybiły obowiązującym przepisom, w omawianym zakresie.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, organy zbadały wszelkie jej istotne aspekty, zebrały adekwatny materiał dowodowy oraz dokonały jego właściwej oceny. Zgodzić się również należy z ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w sprawie brak było podstaw do przeprowadzania konfrontacji z udziałem skarżącego, odnośnie przejścia władztwa nad nieruchomościami, o płatność do których wystąpił. Okoliczność ta została bowiem wykazana za pomocą innych dowodów, w związku z tym czynność ta była zbędna.

Na marginesie dodać też należy, że domagając się przeprowadzenia konfrontacji skarżący dążył do wykazania okoliczności, które jego zdaniem świadczyły o braku winy po jego stronie w niewycofaniu wniosku w odpowiednim terminie, a które to, jak to już wyżej wyjaśniono, nie miały znaczenia w sprawie. W związku z tym czynienie ustaleń w tym zakresie było zbędne.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), oddalił skargę.