Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 686/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39a ust. 1, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2 i 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. (dalej: PWITD) z [...] lutego 2020 r. znak [...], którą nałożono na G. A. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Podczas kontroli drogowej pojazdu marki S. przeprowadzonej [...] grudnia 2019 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B., stwierdzono że kierujący pojazdem G. A. wykonywał na terenie B. przewóz pasażera z ulicy [...]. Wykonanie przewozu potwierdził pasażer, który zamówił transport za pośrednictwem aplikacji Bolt zainstalowanej w swoim telefonie komórkowym. Podczas zamawiania kursu aplikacja wskazała przewidywaną cenę za kurs, która po wykonaniu przewozu miała zostać pobrana z konta pasażera. Na potwierdzenie wykonania usługi została wystawiona faktura VAT na żonę pasażera, która zarejestrowała się w aplikacji Bolt. Kierowca podczas kontroli okazał skan licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawionej na rzecz E. Spółka z o.o. Sp. K. w W., a także umowę zlecenia z [...] września 2019 r. zawartą przez kierowcę ze Spółką E. na wykonywanie za wynagrodzeniem przewozu osób i towarów, aneks do umowy najmu samochodu, którym wykonano przewóz, prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny samochodu.

Z kontroli sporządzono protokół nr [...] wraz z załącznikami zawierającymi opisy stwierdzonych uchybień, który to protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.

Do akt włączono także protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony oraz wydruki informacji o opłacie za przejazd.

W piśmie z [...] grudnia 2019 r. PWITD zawiadomił G. A. o wszczęciu postępowania dołączając protokół kontroli wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonych uchybień, a także pouczył stronę o treści art. 92b i 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) i wezwał do przedstawienia w terminie 7 dni dowodów zaistnienia przesłanek wskazujących na brak wpływu na powstanie naruszenia. Pouczył o treści art. 10 K.p.a. oraz o tym, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

W dniu [...] grudnia 2019 r. udział w postępowaniu administracyjnym zgłosił pełnomocnik strony – adw. M. Ł. Strona ani jej pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi na wezwanie zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.

Decyzją z [...] lutego 2020 r. PWITD nałożył na G. A. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu:

- wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1, art. 39l u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł;

- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39k u.t.d. oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł.

W ocenie PWITD, w dniu [...] grudnia 2019 r. ukarany wykonywał zarobkowy okazjonalny przewóz osób (pasażera) oraz nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ukarania wynikające z art. 92b i art. 92c u.t.d.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. A. Zarzucił:

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, a zatem nie była ona zobowiązana legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym.

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy ustalając stan faktyczny identycznie jak organ pierwszej instancji. Wskazał na regulacje art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust. 1, 2 i 3 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 lit. "t" i art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. Wyjaśnił, że istotnym dowodem w sprawie jest protokół kontroli posiadający cechy dokumentu urzędowego. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, a ten ostatni może wnieść zastrzeżenia, które w przedmiotowym przypadku nie zostały zgłoszone. Zdaniem GITD, strona wykonywała okazjonalny zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację Bolt. Ani w dniu kontroli, ani później w trakcie postępowania nie okazała żadnych dokumentów wskazujących na wykonywanie przewozu w imieniu innego podmiotu, zaś przedłożona umowa i aneks do niej są podpisane jednostronnie, zatem nie mogą wpłynąć na zmianę strony postępowania. Organ odwoławczy wskazał na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, w którym poddano analizie charakter usługi pośrednictwa przez platformę informatyczną jaką jest aplikacja Bolt. Zdaniem organu Trybunał wskazał, że usługa aplikacji nie ogranicza się wyłącznie do pośrednictwa w nawiązywaniu kontaktów, ale umożliwia świadczenie usług przewozowych, w tym wywiera wpływ na warunki, w jakich kierowcy świadczą usługi przewozowe. W przedmiotowej sprawie ukarany pełnił rolę wykonawcy przewozu, realizował go we własnym imieniu na swoją rzecz, zaś Spółka E. była wyłącznie podmiotem pośredniczącym w rozliczeniach między kierowcą a platformą Bolt.

Zdaniem organu odwoławczego, zrealizowana przez stronę 18 grudnia 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. Nie przypisał organ znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez stronę działalności gospodarczej w zakresie usług przewozu. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Brak posiadania statusu przedsiębiorcy przez ukaranego nie ma znaczenia, zdaniem organu, dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że obowiązek posiadania przez stronę orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego wynika z przepisów art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m u.t.d. Przedmiotowemu obowiązkowi podlega osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy (kierowca). Ukarany zaś - wezwany przez organ pierwszej instancji – nie przedstawił dowodów zwalniających z tego obowiązku z uwagi na wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d.

Skargę do sądu administracyjnego złożył G. A., który zakwestionował decyzję w całości i zarzucił naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności: czy czynności skarżącego stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4, polegające na wymierzeniu kar w wysokości po 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w sytuacji, w której czynności skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego (art. 4 pkt 1 u.t.d.), w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się takimi orzeczeniami;

- przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., bowiem skarżącemu za ten sam czyn wymierzono już karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, co nastąpiło decyzją z 3 lutego 2020 r. znak WITD.DI.0152.X0380/2/20;

- przepisu art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;

- art. 138 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nieodniesienie się do zarzutów odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu podwójnego ukarania wyjaśnił, że taka sytuacja nie ma miejsca. W sprawie stwierdzono naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d., natomiast w sprawie zakończonej decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] stwierdzono naruszenia wymienione w załączniku nr 3 do u.t.d. Z literalnego brzmienia at. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że chodzi o "czyn będący naruszeniem", co oznacza, że interpretacji tego pojęcia należy dokonywać w kontekście znamion naruszeń określonych w załączniku nr 3 i 4 do u.t.d. z jednoczesnym uwzględnieniem, czy źródłem tych naruszeń jest jedno to samo zachowanie, czy różne zachowania sprawcy. Podkreślić należy, że z brzmienia art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że odstąpienie od ukarania strony na podstawie załącznika nr 4 u.t.d. w sytuacji popełnienia naruszenia określonego w załączniku nr 3 do u.t.d. warunkowane jest uznaniem, że dane zachowanie podmiotu wyczerpuje znamiona naruszenia określonego tak w załączniku nr 3 jak i w załączniku nr 4 do u.t.d., co będzie miało miejsce w sytuacji stwierdzenia tożsamości naruszeń. Dla przykładu przepis ten będzie miał zastosowanie w przypadku działania wyczerpującego znamiona naruszenia określonego chociażby w Ip. 9.1, lp. 9.2, lp. 5.5 pkt 3, czy lp. 5.11 pkt b załącznika nr 3 do u.t.d, z uwagi na to, że stanowi ono jednocześnie naruszenie określone odpowiednio w lp. 15.1, lp. 15.2, lp. 13, lp. 14 załącznika nr 4 do u.t.d. Ukaranie tej samej osoby np. na podstawie lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i jednocześnie na podstawie lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. byłoby więc klasycznym przykładem podwójnego karania za to samo naruszenie. Norma art. 92a ust. 10 u.t.d. ma więc zapobiegać tego typu sytuacjom. Tymczasem, w związku z kontrolą drogową oprócz zaskarżonej decyzji, została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł na skarżącego jako osobę wykonującą przewóz drogowy. Powyższa kara obejmowała naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d). Pomimo, że ww. naruszenia zostały ujawnione podczas wykonywania jednego przewozu będącego przedmiotem jednej kontroli, to jednak w żadnym razie nie są tożsame z naruszeniami z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Co więcej, tak naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. jak i naruszenia z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. mają swe źródło w zupełnie różnych działaniach (zaniechaniach) skarżącego. Naruszenia lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. są wynikiem niedopełnienia warunków przewozu określonych odpowiednio w art. 5b ust. 1 u.t.d. oraz w art. 18 ust. 4a u.t.d., z kolei naruszenia stwierdzone w skarżonej do sądu decyzji organu odwoławczego, tj. lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. są skutkiem zaniechań skarżącego co do posiadania przez niego jako kierującego pojazdem orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (w tym wypadku czyn skarżącego polega na zaniechaniu dopełnienia obowiązków określonych w art. 39j i art. 39k u.t.d.). W omawianym przypadku mamy więc do czynienia nie z jednym ale z kilkoma czynami skarżącego, z których jedne wyczerpują znamiona naruszeń wskazanych w załączniku nr 3 do u.t.d., podczas gdy inne wyczerpują znamiona naruszeń określonych w załączniku nr 4 do u.t.d. Co istotne, zdaniem organu, zarzucone naruszenia z załącznika nr 3 do u.t.d. nie konsumują w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4 do u.t.d. Wobec powyższego nie może być mowy o tym, że przypisane skarżącemu naruszenia z obydwu załączników stanowią jedno naruszenie (organ wskazał wyrok w sprawie II SA/Bk 776/19). Aktualnie orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych zdaje się przychylać do poglądu, że na podstawie ustaleń z tej samej kontroli drogowej można nałożyć w oparciu o brzmienie załączników nr 3 i 4 do u.t.d. dwie kary pieniężne. GITD przytoczył następujący pogląd sformułowany w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 19 września 2019 r., VIII SA/Wa 387/19: "Ukaranie karą administracyjną strony za naruszenia określone w ww. załączniku nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika. Wobec skarżącego została wydana odrębna ostateczna decyzja administracyjna GITD dotycząca naruszeń objętych załącznikiem nr 3 do utd, tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, objęta sprawą o sygnaturze VIII SA/Wa 380/19. Ustawodawca nie przewidział jednak możliwości łączenia kar nałożonych na ten sam podmiot w wyniku jednej kontroli, ale na podstawie różnych załączników do utd". GITD podkreślił, że strona miała możliwość wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń, natomiast nie ma obowiązku wykazywania się inicjatywą dowodową. W takim jednak przypadku nie może oczekiwać pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Niezasadnie zarzucono organowi niewyjaśnienie czy skarżący w chwili kontroli posiadał status przedsiębiorcy oraz niewyjaśnienie czy podejmowana przez niego w tej dacie aktywność stanowiła wykonywanie transportu drogowego. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie oraz kwalifikacja prawna stwierdzonych naruszeń (brak właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego) były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji, a sformułowana w jej uzasadnieniu ocena prawna nie budzi zastrzeżeń skutkujących jej uchyleniem.

Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), dalej: u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).

Prawidłowo ustaliły organy, że skarżący [...] grudnia 2019 r. wykonywał przewóz osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego i był to przewóz okazjonalny.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (w sprawie pojazd skarżącego jest pojazdem do 5 osób). Ten warunek konstrukcyjny nie musi być spełniony do zakwalifikowania przewozu jako okazjonalnego, jeśli przewóz jest realizowany samochodami będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał 18 grudnia 2019 r. w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżący i jego pasażer posiadali zainstalowaną w telefonach komórkowych aplikację Bolt kojarzącą kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że uiszczenie należności za przejazd miało nastąpić z podpiętej do aplikacji Bolt karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Nadto skarżący, jak wynika z protokołu jego przesłuchania, wykonywał podobne kursy jak ten kontrolowany (wyjaśnił, że korzysta z aplikacji wykonując przewozy "prawie codziennie"). Nawet jednak cykliczność (co jakiś czas) lub nieregularność wykonywania za pomocą aplikacji internetowej przewozów i pobierania wynagrodzenia nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia wystąpienia cechy odpłatności.

Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 434/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify (tożsama z Bolt). Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, przez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców (www.eurlex.europa.eu).

W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego i usługi te były faktycznie przewozem okazjonalnym, tyle że realizowane pojazdem niespełniającym wymagań prawnych dla tego przewozu (m.in. w zakresie konstrukcyjnym).

Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że w zawiadomieniu z 18 grudnia 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącemu treść art. 92b i art. 92c u.t.d. (zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia takiej kary). W tymże zawiadomieniu również pouczyły, że w terminie 7 dni skarżący może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Zawiadomienie doręczono skarżącemu osobiście, co wynika ze złożonego podpisu na tym dokumencie (k. 30 akt adm.). W zakreślonym terminie skarżący w żaden sposób nie zareagował na powyższe pouczenie i wezwanie. W dniu [...] grudnia 2019 r. zgłosił udział w postępowaniu jego pełnomocnik, który również nie przedstawił stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się do wezwania. Z kolei, jak wyjaśnił skarżący do protokołu sporządzonego w trakcie przesłuchania, podpisał wyłącznie umowę zlecenia z firmą E. na wykonywanie przewozu osób i towarów. Jednakże nie przedstawił dowodów na tę okoliczność, zaś wersje tej umowy oraz aneksu do niej znajdujące się w aktach administracyjnych nie są egzemplarzami podpisanymi przez skarżącego, zaś podpisanych – jak wyżej wskazano – nie przedstawił. W tych okolicznościach nie ma podstaw by przyjąć, jakoby umowa ta podważała ustalenie o osobistym, na własną rzecz i odpłatnym wykonywaniu przez skarżącego czynności związanych z przewozem drogowym.

Dodać należy nadto, że z dokumentów tych nie wynika, aby podmiotem wykonującym przewóz był kto inny niż kierowca. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy z dokumentów tych wynika jedynie, że skarżący zobowiązał się udostępnić pojazd należący do niego Spółce na okres obowiązywania umowy. Natomiast Spółka pełni rolę pośrednika w rozliczeniach pomiędzy kierowcą a platformą Bolt (vide "Informacja dla kierowcy" o konieczności zarejestrowania się przez aplikację firmy Uber oraz/lub Bolt). Faktycznie zaś wykonującymi przewozy są kierowcy świadczący usługę przewozu pasażerów.

Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej mającej za przedmiot usługi przewozowe (jak wyjaśnił, prowadzi działalność gospodarczą ale o innym profilu). Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji może być również działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok w sprawie II GSK 701/17). Skoro więc skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną.

Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 92a ust. 1 – bowiem nie miał ten przepis w sprawie zastosowania, gdyż skarżącego ukarano na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., jak też przepisu art. 92 ust. 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – bowiem przepis ten dotyczy co prawda kierowców ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe).

Sformułowany został również zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, bowiem skarżący został ukarany w innym postępowaniu prowadzonym przez PWITD karą 12000 zł za naruszenia ustalone podczas tej samej kontroli (brak licencji i wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie). Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 zł).

Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Z tego powodu wobec skarżącego została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł jako na podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli osobę wykonującą przewóz drogowy. Sąd zatem nieco inaczej niż organ rozumie i wyjaśnia przepis art. 92a ust. 10 u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji. Nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Innymi słowy, naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. W przepisie art. 92a ust. 10 u.t.d., zdaniem sadu, chodzi o to, by jeden czyn stanowił jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników (np. brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu – załącznik nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli – załącznik nr 4 lp. 1.1, tzn. w takiej sytuacji nie można by ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie; jest to więc sytuacja, gdy jeden czyn "stanowi jednocześnie naruszenie" z dwóch załączników w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej i w sprawie, w której skarżącego ukarano karą 12 000 zł (w tamtej sprawie skarga została nieprawomocnie oddalona wyrokiem tutejszego sądu z 27 października 2020 r. w sprawie II SA/Bk 581/20).

Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ z urzędu, skutkował nałożeniem kary.

W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. Organ poinformował skarżącego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o jego uprawnieniach, a ponieważ materiał dowodowy nie był uzupełniany ponad ten zebrany w dniu kontroli – brak innych zawiadomień nie skutkuje naruszeniem prawa mającym wpływ na treść decyzji. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Wskazać należy, że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich nierozważeniu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji

Sąd wyjaśnia także, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 26 listopada 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podstawą tego skierowania był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, a sprawy wyznaczone na rozprawę oraz inne sprawy zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.