Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2891/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36(5) ust. 2, art. 36(5) ust. 2, art. 36 ust. 8,
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 470/14 w sprawie ze skargi J. H. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. H. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 470/14 oddalił skargę J. H. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...] – [...] marca 2013 r. (dalej: Komisja Egzaminacyjna II stopnia) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w P. uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. stwierdziła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, który odbył się w dniach [...] – [...] marca 2013 r.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z pierwszej części egzaminu, stanowiącej zestaw pytań testowych uzyskała 80 punktów i otrzymała ocenę dobrą (4), z drugiej części egzaminu, poświęconej prawu karnemu otrzymała ocenę dobrą (4), z trzeciej części egzaminu radcowskiego poświęconej prawu cywilnemu uzyskała ocenę dostateczną (3), z części czwartej dotyczącej prawa gospodarczego uzyskała ocenę dostateczną (3), a z części piątej poświęconej prawu administracyjnemu uzyskała ocenę niedostateczną (2).

Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 u.r.p., Komisja Egzaminacyjna wskazała, iż zdająca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Jolanta Henclewska złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie uchwały i stwierdzenie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia o pozytywnym wyniku egzaminu.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznawania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, utrzymała w mocy uchwałę z dnia [...] maja 2013 r. W podstawie rozstrzygnięcia wskazano na podstawę art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm., dalej także: "u.r.p.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu Komisja II stopnia przytoczyła opinie egzaminatorów, z którymi zgodziła się niemal w pełnym zakresie. Pierwszy z egzaminatorów, oceniając prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji stwierdził, że skarżąca nie wskazała trafnie żadnego zarzutu naruszenia przepisów, tj. art. 10 § 1 k.p.a., art 105 § 1 k.p.a., art. 30 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a w szczególności art. 151 k.p.a. Zarzuty naruszenia art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych były przedwczesne jako niezwiązane z istotą zadania. Zarzuty wobec art. 7 i 77 §1 i 80 k.p.a. były zaś nieistotne w sprawie. Skarżąca zaproponowała błędne rozwiązanie przedstawionego zadania. Nie uchwyciła istoty problemu i nie wskazała naruszenia art. 151 k.p.a., który był kluczowy w sprawie. Po wznowieniu postępowania organ winien wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 k.p.a. Organ nie mógł, po wznowieniu postępowania, wydać od razu decyzji zwrotowej. Skarżąca nie odniosła się do problemu naruszenia prawa materialnego, jak również w zadaniu nie odniosła się do problemu wydania przez SKO wadliwej decyzji o odmowie umorzenia postępowania, której nie przewiduje procedura administracyjna. Nadto skarżąca błędnie wskazała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) jako organ I instancji.

Drugi z egzaminatorów uznał co prawda, że skarga odpowiada wymogom formalnym z art. 57 w zw. z art. 46 p.p.s.a., ale stwierdził równocześnie, że treść skargi i sposób sformułowanych zarzutów wskazuje na niezrozumienie istoty problemu występującego w sprawie. Zarzuty skargi były przedwczesne i mogły być podniesione jedynie ubocznie.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia, przystępując do rozpatrzenia zarzutów odwołania, podała, że istotą zadania z prawa administracyjnego było sporządzenie skargi do sądu administracyjnego od decyzji SKO w K., co strona zasadnie uczyniła. Nie dostrzegła jednak istoty problemu polegającego na konieczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego z uwagi na wydanie w wyniku wznowienia postępowania wadliwej decyzji. Pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy przez organ I instancji treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydanie decyzji pomijającej właściwy w sprawie tryb postępowania było najistotniejszą jej wadą, którą niezależnie od argumentacji odnoszącej się do przepisów prawa materialnego należało uwzględnić w pierwszej kolejności. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją przyznającą osobie, którą zgodnie z treścią zadania reprezentowała zdającą (załączona do zadania decyzja MOPS w K. wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2009r., Nr [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2012r., Nr [...].) W postanowieniu wskazano przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skarżąca do tego trybu postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja, w ogóle nie nawiązała ani w zarzutach sporządzonej skargi ani też w jej uzasadnieniu. Istotny zarzut naruszenia art. 151 k.p.a. poprzez zaniechanie wydania jednej z decyzji przewidzianych w tym przepisie nie został sformułowany w skardze stanowiącej rozwiązanie zadania.

Dalej Komisja II stopnia podniosła, że wbrew zarzutom odwołania błędnej oceny przyjętej przez organ I instancji nie można było zwalczać formułując zarzuty naruszenia przez organy orzekające art. 7, 9, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (świadomość czy jej brak w zakresie pobierania świadczenia, możliwości sprawowania opieki nad dzieckiem podczas wykonywania pracy). Stan faktyczny sprawy (na tym etapie postępowania) pozwalał na prawidłowe jej zakończenie poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.). Okoliczności faktyczne dotyczące opisanych kwestii związanych z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy nie miały więc żadnego znaczenia w tym postępowaniu zakończonym z podanych, oczywistych względów wadliwą, bo nie znajdującą oparcia w treści art. 151 k.p.a. decyzją organu I instancji.

Kolejno Komisja II stopnia wymieniała, że w sporządzonej skardze nie dostrzeżono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również Komisja II Stopnia zauważyła i krytycznie odniosła się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na brak prawidłowego sformułowania. Organ wskazał również na wadliwość rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2013 r., gdyż art. 105 § 1 k.p.a. nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie umorzenia postępowania.

Dalej Komisja Egzaminacyjna II instancji zwróciła uwagę, że skarżąca skoncentrowała się na zagadnieniu odtworzenia w sposób właściwy okoliczności faktycznych związanych z podejmowaniem przez osobę, którą zobowiązała się reprezentować do dodatkowego zatrudnienia w warunkach przewidzianych w art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła, że okoliczności te mogłyby mieć istotne, decydujące znaczenie gdyby toczyło się postępowanie w trybie zwykłym. W świetle zaś wskazanych wyżej okoliczności zadania, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, skarżąca nie zabezpieczyła interesu klienta.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia również za wadliwy uznała brak wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, którego złożenie było zasadne, zwłaszcza w związku z zobowiązaniem do zwrotu świadczenia.

Jolanta Henclewska na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o jej uchylenie wraz z uchwałą ją poprzedzającą.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Organ nie stwierdził, aby przy wydawaniu zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd I instancji dokonał analizy przepisów mających zastosowanie w sprawie, podzielając stanowisko Komisji II stopnia, że sposób ujęcia przez skarżącą problemu od strony wykazania naruszenia przez organy szeregu przepisów postępowania, w tym art. 7, 10, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. – świadczy o niezrozumieniu przez nią istoty zadania, którym było dostrzeżenie, że w sprawie wydane zostały decyzje o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane oraz o zobowiązaniu do jego zwrotu w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu świadczenia. Pomimo bowiem wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia rodzinnego nie zostało ono zakończone wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 151 k.p.a., co również winno zostać uwypuklone w sporządzonej skardze. Wadliwe również było orzeczenie w jednej decyzji o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane oraz o zobowiązaniu do jego zwrotu, podczas gdy ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje takiej możliwości. Innymi słowy prawidłowe rozwiązanie kazusu egzaminacyjnego sprowadzało się do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w której należało przede wszystkim podnieść zarzut naruszenia art. 151 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada żadnemu z dopuszczalnych tym przepisem sposobów zakończenia wznowionego postępowania.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że w sporządzonej przez skarżącą skardze zabrakło podstawowych zarzutów, które należało postawić zaskarżonej decyzji SKO w Koszalinie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji świadczących o dostrzeżeniu istoty zadania, tj. osadzeniu sprawy w warunkach wznowienia postępowania, które nie zostało ostatecznie zakończone, a pomimo tego, wbrew dyspozycji art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wydane zostało rozstrzygnięcie uznające świadczenie za nienależnie pobrane.

Skład rozpoznający skargę, podzielił stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, uznając, że wskazane przez egzaminatorów i potwierdzone przez organy wady sporządzonej skargi są istotne. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, egzaminatorzy, a następnie Komisja II stopnia prawidłowo uznała, że rozwiązanie sprawy zaproponowane przez skarżącą nie spełniało oczekiwań stawianych profesjonalnemu pełnomocnikowi co uzasadnia wystawienie oceny niedostatecznej. Zdaniem Sądu oceny wystawione przez obu egzaminatorów, zostały w sposób prawidłowy uzasadnione. Jednocześnie Komisja Egzaminacyjna II stopnia szczegółowo wyjaśniła, dlaczego rozwiązanie zaproponowane przez skarżącą jest nieprawidłowe, a ocena ta, zdaniem Sądu, nie była wybiórcza tylko kompleksowa.

Wobec powyższego skład Sądu I instancji nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przez skarżącą w skardze przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 365 ust. 2 u.r.p. Zaś uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. a postępowanie w sprawie było prowadzone zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 8 k.p.a., ocena materiału dowodowego – pracy z piątej części egzaminu radcowskiego - nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a.

Sąd I instancji odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 365 ust. 2 u.r.p. poprzez oparcie ocen cząstkowych zadania z prawa administracyjnego wyłącznie na opisie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa administracyjnego i potraktowanie tego opisu, jako dokumentu zawierającego wiążące Komisję wytyczne kreujące kryteria oceny, a tym samym stworzenie, bez żadnej podstawy prawnej, odmiennych od ustawowych zasad oceny prac.

W ocenie Sądu rozpoznającego skargę zarzut ten nie jest zasadny. Przepisy ustawy o radcach prawnych nie nakładają na egzaminatorów obowiązku wypracowania jednolitych zasad i kryteriów wystawiania ocen. Kryteria oceny prac sporządzanych w trakcie egzaminu radcowskiego wymienione zostały wyczerpująco w ustawie o radcach prawnych w art. 364 ust. 1 i art. 365 ust. 2, tzw. opis istotnych zagadnień jest zaś pomocniczym instrumentem o charakterze wewnętrznym, który egzaminatorom ułatwia jedynie ocenę, zaś komisjom jej weryfikację. Opisowi temu nie został jednakże przyznany przez ustawodawcę żaden walor normatywny. Skarżąca nie udowodniła, że opis ten był podstawą wystawienia jej oceny negatywnej. W ocenie Sądu ocena ta została prawidłowo dokonana na podstawie kryteriów określonych w treści art. 365 ust. 2 ustawy o radcach o czym świadczą zarówno oceny pracy dokonane przez egzaminatorów jak i skarżona uchwała.

J. H. wniosła skargę kasacyjną na orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., ewentualnie, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, tj. uchylenie uchwał obydwu Komisji Egzaminacyjnych, w każdym przypadku o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Skargą kasacyjną skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

1) art. 36 ust. 8 u.r.p. w zw. z art. 36 ust. 2 u.r.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że praca pisemna skarżącej w dziedzinie prawa administracyjnego nie pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z tej części egzaminu radcowskiego, a poprzez to - z całego egzaminu radcowskiego - podczas gdy praca ta zachowała wszelkie wymogi formalne skargi, zastosowano w niej właściwe przepisy prawa i poprawnie je zinterpretowano, a zaproponowany przez skarżącą sposób rozstrzygnięcia problemu uwzględnia w sposób należyty interes reprezentowanej strony i przyczyniłby się do jej właściwej ochrony, a skarżąca jest tym samym prawidłowo przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego;

2) art. 365 ust. 2 u.r.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie za dopuszczalne sprawdzanie przez egzaminatorów pracy skarżącej w oparciu o przygotowany przez inny podmiot "Opis istotnych zagadnień do zadania z zakresu prawa administracyjnego (piąta część egzaminu radcowskiego - 22 marca 2013 r.)" (dalej: "Opis istotnych zagadnień") oraz przyjęcie dodatkowego kryterium oceny zadania egzaminacyjnego, niewskazanego przez ustawodawcę w tym przepisie, a uznanego za warunkujące przyznanie za zadanie oceny pozytywnej - "zrozumienia istoty zadania";

3) art. 364 ust. 10 pkt 2 u.r.p, poprzez błędną wykładnię, a w jej wyniku niezastosowanie art. 364 ust. 10 pkt 1 lit. d u.r.p. i przyjęcie, że praca skarżącej w zakresie zadania z prawa administracyjnego zasługiwała na ocenę negatywną, podczas gdy skarżąca wybrała właściwe rozwiązanie (wnosząc skargę, spełniającą wszelkie wymogi formalne) i postawione w tejże skardze zarzuty przyczyniłyby się do uchylenia skarżonej w zadaniu egzaminacyjnym decyzji, a także sformułowała właściwe wnioski skargi, co - w przypadku prawidłowej wykładni powołanych przepisów - winno skutkować uznaniem, że sporządzona przez skarżącą praca zasługuje na ocenę pozytywną (jakkolwiek najniższą).

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

4) art. 364 ust. 10 pkt 2 u.r.p. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., ewentualnie w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - mimo jego obszerności - wyjaśnienia, dlaczego Sąd I instancji uznał za przekonujące uzasadnienie uchwał i ocen egzaminatorów, a nie odniósł się do poprawności i skuteczności rozwiązania zaproponowanego przez skarżącą, które nie powinno otrzymać oceny niedostatecznej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a może także wskazywać na rozpatrzenie sprawy w zakresie mniejszym niż wyznaczony jej granicami;

5) art. 365 ust. 2 u.r.p. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie, a w konsekwencji wadliwe ocenienie i uzasadnienie - w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. - iż "Opis istotnych zagadnień" nie stanowił podstawy wystawienia skarżącej kwestionowanej przez nią oceny negatywnej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy, ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż podstawą dokonania oceny pracy skarżącej i wystawienia jej oceny negatywnej był właśnie "Opis istotnych zagadnień", co stanowiło naruszenie art. 6 k.p.a., ze względu na fakt, iż akt ten nie ma charakteru normatywnego i został wydany bez jakiejkolwiek podstawy prawnej;

6) art. 366 ust. 1 u.r.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i brak uchylenia przez Sąd I instancji wadliwych uchwał Komisji II stopnia i Komisji Egzaminacyjnej, które powinny przyznawać skarżącej pozytywną ocenę z egzaminu radcowskiego, otrzymaną wobec właściwej oceny zadania z zakresu prawa administracyjnego (jako że skarżąca otrzymała pozytywne oceny ze wszystkich pozostałych części egzaminu radcowskiego), co miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr 5 przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

J. H. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. podtrzymała wniesioną skargę kasacyjną oraz odniosła się do odpowiedzi na skargę kasacyjną organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne. Ich istota sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji z naruszeniem powołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania wadliwie przyjął, a tym samym wadliwie ocenił i uzasadnił, iż wynik egzaminu radcowskiego, który zdawała skarżąca został prawidłowo ustalony. Negatywny wynik egzaminu radcowskiego był konsekwencją uzyskania przez skarżącą oceny niedostatecznej dotyczącej oceny zadania z zakresu prawa administracyjnego. Tak więc kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie poddana została uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] Przy Ministrze Sprawiedliwości dotycząca oceny rozwiązania tego właśnie zadania.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów określonych w skardze kasacyjnej należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 364 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, egzamin radcowski składa się z pięciu części pisemnych, przy czym piąta część egzaminu polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do jej wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

W ramach oceny prac pisemnych, w tym pracy z zakresu prawa administracyjnego wprowadzono kryteria oceny określone w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, które wskazują, że przy ocenie między innymi zadania z zakresu prawa administracyjnego bierze się pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Powyższe kryteria oceny muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie któregokolwiek z nich świadczy o braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, które polega na świadczeniu pomocy prawnej, która ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywania.

Z powyższego wynika, że ocenę pozytywną może uzyskać rozwiązanie zadania, które spełnia kryteria określone w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, czyli jest poprawne pod względem formalnym, materialnoprawnym i uwzględnia interes strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje zdający.

W tym miejscu podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca sporządziła skargę do sądu administracyjnego. Jednak istota problemu prawnego, który należało dostrzec przy rozwiązywaniu zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa administracyjnego polegała na ocenie decyzji organu odwoławczego , który utrzymuje w mocy decyzję podjętą w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, w której organ wznawiający postępowanie uznaje przyznany ostateczną decyzją administracyjną dodatek do zasiłku rodzinnego za świadczenie nienależne i zobowiązuje do jego zwrotu. Niewątpliwie w zadaniu z prawa administracyjnego mamy do czynienia z problemem procesowym nie zaś materialnoprawnym, bowiem nie dotyczy on kwestii zbadanie zasadności uznania tego świadczenia za nienależne, a dotyczy oceny trybu wydania orzeczenia o zwrocie świadczenia. W związku z tym podniesione w projekcie skargi zarzuty, aczkolwiek prawidłowe, są drugorzędne i nie mogą równoważyć błędu zasadniczego, polegającego na niezwróceniu uwagi na rażące naruszenie przez organy art. 151 § 1 k.p.a. Stanowisko takie zostało przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2015 roku w sprawie sygnatura akt II GSK 1678/14, które skład NSA orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.

Ponadto podkreślić należy, że określone w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych kryteria oceny zadań z części piątej egzaminu radcowskiego należy interpretować z uwzględnieniem treści art. 364 ust. 1 tej ustawy, w którym sformułowano ogólne cele egzaminu radcowskiego. Należy bowiem mieć na uwadze, że ten egzamin polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby zdającej do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania, m.in. z zakresu materialnego i procesowego prawa administracyjnego. Za wyraz dostatecznego wykazania się wiedzą z zakresu procedury administracyjnej nie można uznać napisania skargi do sądu administracyjnego w sposób jedynie formalnie poprawny, zapewniający jej rozpoznanie przez sąd, zawierając w tej skardze zarzuty nie dotykające istoty błędu popełnionego w zaskarżonej decyzji, dając tym samym dowód nieznajomości instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto, ze względu na kompetencje sądu administracyjnego (art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.) obowiązek ochrony interesu strony spocznie wówczas na sądzie rozpatrującym skargę, nie wypełni go natomiast pełnomocnik reprezentujący skarżącego (vide wyrok NSA z dnia 9.09.2015 r. sygn. akt II GSK 1678/14 niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.