Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 581/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1,2 i 8
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 20 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania L.P. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR) z dnia [...] r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Skarżąca działając jako rolnik, wystąpiła w dniu 14 maja 2010 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2010. W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2010 zadeklarowała pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 79,16 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 142.488 zł.

Decyzją z dnia [....[ r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową z tytułu pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w wysokości 142.488,00 zł. Decyzja została doręczona w dniu 17 grudnia 2010 r. Strona nie wniosła odwołania, w związku z powyższym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Płatność przekazano na konto strony w dniu 13 stycznia 2011 r.

W dniu 12 maja 2011 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2011 (wniosek kontynuacyjny II rok realizacji programu). W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2011 strona zadeklarowała pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 79,16 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 142.488 zł.

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową z tytułu pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w wysokości 142.488,00 zł. Decyzja została doręczona w dniu 3 stycznia 2012 r. Strona nie wniosła odwołania, w związku z powyższym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Płatność przekazano na konto strony w dniu 12 stycznia 2012 r.

W dniu 28 marca 2012 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2012 (wniosek kontynuacyjny III rok realizacji programu). W dołączonej do wniosku Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2012 strona zadeklarowała pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 79,16 ha, wnioskując o przyznanie pomocy w wysokości 142.488 zł.

W dniach od 31 lipca do 14 sierpnia 2012 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono czynności kontrolne z tytułu realizowanego programu rolnośrodowiskowego, w toku której stwierdzono, że na działce rolnej A łącznie znajduje się 4286 sztuk jabłoni, 4073 sztuk jabłoni nie spełnia wymagań jakościowych (drzewka uległy wymarznięciu, główne pnie są suche, małe świeże odrosty nie spełniają wymogów jakościowych na dzień kontroli). Stwierdzono 213 sztuk jabłonek spełniających wymagania jakościowe, a wymagana ilość sztuk jabłoni na działce rolnej A wynosiła 4457 sztuk.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej B, kontrolujący odnotowali, że na działce znajduje się 2135 drzewek jabłoni, 1585 sztuk nie spełnia wymagań jakościowych (drzewka uległy wymarznięciu, główne pnie są suche, małe świeże odrosty nie spełniają wymogów jakościowych na dzień kontroli). Stwierdzono 550 sztuk jabłonek spełniających wymagania jakościowe, a wymagana ilość sztuk jabłoni na działce rolnej A wynosiła 2188 sztuk.

W przypadku działki C stwierdzono, że wobec braku widocznej granicy działki rolnej obsadę obliczono na losowo wybranym 1 ha działki i stwierdzono 132 sztuk jabłoni.

W dniu 9 października 2012 r. (data stempla pocztowego) strona działając poprzez pełnomocnika, złożyła pismo, w którym zwróciła się z prośbą o poinformowanie o możliwości zmiany programu rolnośrodowiskowego 2.10 uprawy sadownicze na pakiet - ekologiczna uprawa zbóż, wskazując iż zapytanie dotyczy działki rolnej A. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił, iż na działce znaczna część drzewek uległa wymarznięciu, głównie są suche, a świeże odrosty są jeszcze małe. Susza, która miała miejsce w okresie dojrzewania rzepaku spowodowała dalsze wysychanie odrostów. Równocześnie w piśmie pełnomocnik zaznaczył, iż "A" sp. z o.o. po kontroli tych działek zaleciła uzupełnić obsadę drzewek, a wymarznięcie drzewek potwierdziła także kontrola przedstawicieli ARiMR. Obecnie działki są przygotowywane do obsadzenia drzewek. Mając na uwadze, że dosadzone drzewka może spotkać ten sam los w zależności od warunków atmosferycznych strona poinformowała, iż zamierza zamienić uprawy sadownicze na ekologiczne uprawy zbóż oraz zwróciła się z prośbą o poinformowanie w jakim okresie może być dokonana ta zmiana, tj. kiedy możliwe będzie zaoranie ww. działek i kontynuowanie programu ekologicznego w zakresie innego pakietu, tj. uprawy zbóż.

Odpowiadając na powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 31 października 2012 r. wskazał, iż cyt. "w opisanej (...) sytuacji można dokonać uzupełnienia obsady drzewek owocowych i kontynuować zobowiązanie w zakresie upraw sadowniczych lub zmienić wariant na uprawy rolnicze w ramach Rolnictwa ekologicznego z zachowaniem dotychczasowej powierzchni. Brak obsady w roku bieżącym skutkuje odmową płatności na rok 2012. Ewentualną zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego należy uwzględnić we wniosku na rok 2013 oraz należy zaktualizować plan działalności rolno środowiskowej".

W dniu 31 października 2012 r. Jednostka Certyfikująca "A" sp. z o.o. sporządziła wykaz, zgodnie z którym powierzchnia realizowanego wariantu 2.10 wynosiła 26,01 ha, a ponadto w uwagach odnotowano, iż "działka rolna A i B niespełniona obsada jabłoni NOR".

Pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wobec danych przedstawionych w powyższym wykazie, wskazujących znacznie mniejszą powierzchnię, na której realizowany jest wariant 2.10 aniżeli powierzchnia zgłoszona przez stronę we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012, zwrócił się do jednostki certyfikującej o wyjaśnienie stwierdzonej różnicy.

W dniu 6 maja 2013 r. jednostka certyfikująca poinformowała, iż w gospodarstwie strony podczas przeprowadzanej w dniu 22 czerwca 2012 r. kontroli gospodarstwa na działkach rolnych A, B i C stwierdzono uprawę jabłoni, jednak działka A i B nie mogą być uznane za uprawę sadowniczą spełniającą wymogi określone w przepisach dotyczących programu rolnośrodowiskowego - pakiet rolnictwo ekologiczne, gdyż tylko pojedyncze drzewka spełniały wymóg wysokości powyżej 80 cm. Na pozostałej powierzchni były posadzone drzewka, jednak nie spełniały one wymagań dotyczących wysokości powyżej 80 cm, były one w dużym stopniu zniszczone przez zwierzęta leśne oraz z powodu niekorzystnych warunków pogodowych oraz niewłaściwej pielęgnacji, natomiast na działkach rosły dziko rosnące rośliny, m.in. trawy, koniczyna biała, maruna bezwonna, starzec zwyczajny, szczaw tępolistny.

Jednocześnie jednostka certyfikująca wyjaśniła, iż strona otrzymała od jednostki sankcje/zalecenia: utrzymywać uprawy w stanie dobrej kultury rolniczej i uzupełnić obsadę drzew do wymaganej liczby. Strona nie odwołała się od sankcji, ani nie poinformowała o wykonaniu zaleceń. Do pisma załączono kopie: protokołu z kontroli na miejscu, informacji o sankcjach z dnia 1 sierpnia 2012 r. oraz płytę CD zawierającą zdjęcia fotograficzne sporządzone podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22 czerwca 2012 r.

Dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję przyznając stronie płatność rolnośrodowiskową w wysokości 46.818 zł, z tytułu pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), po wykluczeniu z płatności działek rolnych A i B, na których stwierdzono brak minimalnej obsady drzew i krzewów.

W dniu 2 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował stronę o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu płatności za rok 2011, z tytułu realizowanego wariantu 2.10 z uwagi na nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów na działkach rolnych A i B o powierzchni 53,15 ha.

Zawiadomieniem z dnia 12 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych na podstawie decyzji z dnia 16 grudnia 2011 r.

Decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w wysokości 95.670 zł, wskazując równocześnie, iż kwotę tę należy zwrócić w terminie 60 dni od daty doręczenia decyzji. W przypadku niewpłacenia wskazanej powyżej kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia przedmiotowej decyzji, od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności od kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustalona kwota do zwrotu jest rezultatem niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego za rok 2011, w związku z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji nr 65/2011, a kwotę w wysokości 95.670 zł wyliczono jako iloczyn powierzchni, na której stwierdzono nieprawidłowość w roku 2012, tj. 53,15 ha i stawki 1800,00 zł. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania wyłączenia obowiązku zwrotu na podstawie m.in. przepisu § 35 pkt 2-3, 5-8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z dnia 13 marca 2013 r., gdyż żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach nie zaistniała. Równocześnie organ wyjaśnił, iż brak było podstaw wykluczających obowiązek zwrotu zgodnie z art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu opisała stan faktyczny, podnosząc przede wszystkim, że organ I instancji działał opieszale i zbyt późno wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2011, podkreślając przy tym, iż informację o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu płatności uznanych za nienależnie lub nadmiernie pobranych za rok 2011, winna była otrzymać niezwłocznie po odebraniu decyzji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 lub wcześniej w piśmie z dnia 31 października 2012 r., informującym o możliwości zmiany wariantu w ramach rolnictwa ekologicznego.

Ponadto strona podniosła, iż skarżona decyzja po upływie ponad dwóch latach od momentu kiedy powinna zostać wydana, wpłynęła znacząco na obniżenie zakładanych przychodów i pogorszenie wyniku ekonomicznego prowadzonego gospodarstwa. Otrzymane w dobrej wierze środki przyznane przez ARiMR za rok 2011, wobec braku jakichkolwiek uchybień zostały w całości zainwestowane w gospodarstwie rolnym.

W toku postępowania odwoławczego strona dodatkowo zarzuciła, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w piśmie z dnia 31 października 2012 r. nie poinformował, pomimo, że strona gotowa była do zasadzenia drzewek na wszystkich działkach, iż w przypadku braku uzupełnienia obsady będzie zobowiązana do zwrotu płatności otrzymanych w latach poprzednich.

Dyrektor Oddziału ARiMR nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wypłacone nienależnie stronie środki publiczne za rok 2011 pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ARiMR", w związku z czym ich ustalenie następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W przedmiotowej sprawie na podstawie materiału dowodowego, w tym materiałów przedstawionych przez jednostkę certyfikującą w związku z przeprowadzoną w gospodarstwie rolnym kontrolą oraz wynikami z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez ARiMR, organ odwoławczy stwierdził, iż nieprawidłowości, których dopuściła się strona, czyli brak wymaganej obsady jabłoni na działkach A i B, oznaczają, że strona nie dopełniła zobowiązania do realizowania wariantu 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe zgodnie z wymogami dla tego wariantu.

Zgodnie z § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:

działek rolnych lub

zwierząt ras lokalnych, lub

miedz śródpolnych

- w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

2. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 50 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

Na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli: a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego; b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego – w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

Z załącznika nr 3 pkt 2 do ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r. wynika, że m.in. dla wariantu 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), na rolnika nałożone zostały obowiązki wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w poniższej tabeli, a w przypadku równoczesnej realizacji na tych samych użytkach rolnych wariantu czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 - utrzymywania obsady drzew, której poziom mieści się w ramach poziomu obsady drzew obliczonej na podstawie rozstawy drzew, jaką należy stosować w ramach tego wariantu, zgodnie z częścią V Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie ust. 4 pkt 1.

Zgodnie z art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011:

Pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria.

Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji.

To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.

Jeżeli niezgodność wynika z nieprawidłowości popełnionych umyślnie, beneficjenta wyklucza się z danego środka zarówno na dany rok kalendarzowy, w którym stwierdzono niezgodność, jak i na następny rok kalendarzowy.

Zgodnie z art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011:

W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.

Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.

Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W rezultacie na podstawie wyżej przytoczonych przepisów prawa należało ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 95.670 zł, z uwagi na fakt, że rolnik w roku 2012 prowadził uprawę w sposób niewłaściwy i nie zapewnił wymaganej obsady, co stanowi podstawę do zastosowania art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, zgodnie z którym odzyskiwanie ma zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR rozważania dotyczące braku możliwości odstąpienia od obowiązku zwrotu przeprowadził w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa, tj. zamiast art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, powołał się na art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Powyższe nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż płatność, wypłacona w dniu 29.12.2011 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, nie wynikała z pomyłki ARiMR, bowiem organ przyznał ww. płatność zgodnie z oświadczeniem i żądaniem strony z dnia 12 maja 2011 r. W rezultacie okoliczności wykluczające obowiązek zwrotu w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Termin przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.), wynosi: 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą w przedmiotowej sprawie należy uznać datę kontroli na miejscu najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich (PROW) okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu.

W związku z powyższym nie upłynął termin przedawnienia możliwości ustalenia kwoty nienależnie przyznanych płatności, a zatem obowiązek zwrotu miał zastosowanie.

Powołując się na art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 173), organ odwoławczy wskazał, że od dnia 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia. Kurs euro ustalony przez Europejski Bank Centralny mający zastosowanie w sprawie płatności wypłaconej stronie w dniu 29.12.2011 r. wyniósł 4,527 euro, zatem organ zobowiązany jest odstąpić od ustalenia nienależnie pobranej płatności w przypadku, gdy kwota płatności w ramach danej grupy upraw nie przekracza kwoty 452,70 zł. W rozpatrywanej sprawie kwota ustalona jako nienależnie pobrana płatność w łącznej wysokości 142 200 zł przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006.), stąd w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Odnosząc się do uwag strony przedstawionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte przez organ z urzędu w momencie uznania przesłanek do jego wszczęcia. Żaden przepis prawa nie reguluje określonego terminu dla wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Poza tym zarzut, iż wszczęcie nastąpiło po upływie dwóch lat jest bezpodstawny, gdyż ostateczne wyjaśnienie jednostki certyfikującej dotyczące uprawy zgłoszonej w roku 2012 na działce rolnej A, nastąpiło w dniu 6 maja 2013 r., kiedy do biura ARiMR wpłynęło pismo jednostki certyfikującej z dnia 29 kwietnia 2013 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, nieobiektywną i nierzetelną ocenę dowodów, pominięcie dowodów wykazujących zasadność racji strony skarżącej, co doprowadziło do przyjęcia za prawidłowe ustaleń organu I instancji i do powielenia błędów postępowania pierwszoinstancyjnego, podczas gdy postępowanie dowodowe organu I instancji dotknięte było brakami i całkowicie pomijało następujące okoliczności: że w 2011 r. kontrola ARMiR nie wykazała nieprawidłowości w wykonaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego; pełnomocnik strony zgłosił fakt wystąpienia siły wyższej na działkach gruntu objętych zobowiązaniem; w 2012r. strona za zgodą i wiedzą organu I instancji dokonała zmiany wariantu Programu rolnośrodowiskowego; niezgodność nie jest wynikiem nieprawidłowości poczynionych umyślnie przez stronę.

Ponadto strona zarzuciła organowi naruszenie:

– art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji mimo wymienionych powyżej braków postępowania dowodowego;

– art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż uzasadnienie decyzji nie odzwierciedla oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

– art. 2, 7 i 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminującego traktowanie strony;

– rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które weszło w życie z dniem 15 marca 2013r.; art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, poprzez zastosowanie wskazanych przepisów w sprawie, gdy do obowiązków skarżącego i zmiany wariantu przyjętego przez niego Programu Rolnośrodowiskowego znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.;

– § 36b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie w sprawie, mimo tego, że skarżąca dokonała zmiany wariantu Programu rolnośrodowiskowego, zgodnie z zaleceniem i informacją uzyskaną od organu;

– art. 28 ust.4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, § 45 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013r., art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), poprzez niezastosowanie niniejszego przepisu mimo tego, iż pełnomocnik strony zgłosił ustnie i w piśmie z dnia 3 października 2011 r. wystąpienie siły wyższej (wymarznięcie drzewek, suszę);

– § 35 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009r. poprzez niezastosowanie wyłączenia określonego we wskazanym przepisie, gdy tymczasem zmiana wariantu Programu Rolnośrodowiskowego była spowodowana okolicznościami niezależnymi od rolnika, których nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji Programu rolnośrodowiskowego tj. wymarznięciem drzewek i suszą oraz wprowadzeniem rolnika w błąd przez pracowników organu, iż może zmienić wariant Programu, nie narażając się na sankcje.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej przez Sąd była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji, którą ustalono kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na 2011 r. Rozstrzygnięcie to było konsekwencją wydania wobec strony decyzji z dnia 12 maja 2013 r., na mocy której z płatności na rok 2012 wykluczono działki rolne A i B, na których stwierdzono brak minimalnej obsady drzew i krzewów. Podstawą prawną żądania zwrotu dotacji za lata wcześniejsze był art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

W rozpatrywanej sprawie ustalono, że w gospodarstwie rolnym strony w dniu 22 czerwca 2012 r. przeprowadzona została przez jednostkę certyfikującą kontrola, w toku której stwierdzono następujące nieprawidłowości: zły stan upraw (niewłaściwe pielęgnowanie) i brak wymaganej obsady drzew. Jak wynika z dodatkowych wyjaśnień tej jednostki, działki A i B nie mogą być uznane za uprawę sadowniczą spełniającą wymogi określone w przepisach dotyczących programu rolnośrodowiskowego - pakiet rolnictwo ekologiczne, gdyż tylko pojedyncze drzewka spełniały wymóg wysokości powyżej 80 cm. Na pozostałej powierzchni były posadzone drzewka, jednak nie spełniały one wymagań dotyczących wysokości powyżej 80 cm, były one w dużym stopniu zniszczone przez zwierzęta leśne oraz z powodu niekorzystnych warunków pogodowych oraz niewłaściwej pielęgnacji, natomiast na działkach rosły dziko rosnące rośliny, m.in. trawy, koniczyna biała, maruna bezwonna, starzec zwyczajny, szczaw tępolistny.

W dniach od 31 lipca do 14 sierpnia 2012 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono czynności kontrolne z tytułu realizowanego programu rolnośrodowiskowego, w toku której stwierdzono, że na działce rolnej A łącznie znajduje się 4286 sztuk jabłoni, 4073 sztuk jabłoni nie spełnia wymagań jakościowych (drzewka uległy wymarznięciu, główne pnie są suche, małe świeże odrosty nie spełniają wymogów jakościowych na dzień kontroli). Stwierdzono 213 sztuk jabłonek spełniających wymagania jakościowe, a wymagana ilość sztuk jabłoni na działce rolnej A wynosiła 4457 sztuk.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej B, kontrolujący odnotowali, że na działce znajduje się 2135 drzewek jabłoni, 1585 sztuk nie spełnia wymagań jakościowych (drzewka uległy wymarznięciu, główne pnie są suche, małe świeże odrosty nie spełniają wymogów jakościowych na dzień kontroli). Stwierdzono 550 sztuk jabłonek spełniających wymagania jakościowe, a wymagana ilość sztuk jabłoni na działce rolnej A wynosiła 2188 sztuk.

Stwierdzone nieprawidłowości wskazują, że strona nie dopełniła zobowiązania do realizowania wariantu 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe na działkach A i B. Zobowiązania te określone zostały w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., do którego odesłanie zawarte zostało w § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r.

Na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli: a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 3 pkt 2 do ww. rozporządzenia, dotyczącego Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, wymogi m.in. dla wariantu 2.10. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), rolnik zobowiązany został do wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów określonej w tabeli, a w przypadku równoczesnej realizacji na tych samych użytkach rolnych wariantu czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 - utrzymywanie obsady drzew, której poziom mieści się w ramach poziomu obsady drzew obliczonej na podstawie rozstawy drzew, jaką należy stosować w ramach tego wariantu, zgodnie z częścią V Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie ust. 4 pkt 1.

Jak wyżej wskazano, z ustaleń poczynionych w toku kontroli gospodarstwa strony, które znalazły odzwierciedlenie m.in. w protokole kontroli, wynika, że wymogów tych strona nie dochowała.

Wbrew zarzutom strony, z akt sprawy nie wynika, aby niedochowanie przez stronę wymogów wynikających z powyższych przepisów było skutkiem działania siły wyższej. Przeciwnie, wynika z niego, że strona nie spełniła wymogów dotyczących obsady i utrzymywania dobrej kultury rolnej (vide: informacja od jednostki certyfikującej dla rolnika z dnia 1 sierpnia 2012 r., k. 59 akt administracyjnych orz protokół z kontroli k.60-66 akt administracyjnych). Z dowodów wynika, że zły stan upraw nie był skutkiem działania siły wyższej, ale ich niewłaściwej pielęgnacji i zaniedbań rolnika. Co istotne, zgłoszenie przez stronę rzekomych strat wskutek działania siły wyższej nastąpiło już po przeprowadzeniu kontroli gospodarstwa, nie może więc odnieść oczekiwanego przez stronę skutku.

Powyższe nieprawidłowości skutkowały odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, o czym rozstrzygnął Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] r.

Ustalenie, że rolnik w roku 2012 prowadził uprawę w sposób niewłaściwy i nie zapewnił wymaganej obsady, stanowi podstawę do zastosowania art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z tym przepisem, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Wbrew zarzutom strony, art. 18 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 daje samodzielną podstawę do domagania się zwrotu udzielonej pomocy za lata wcześniejsze, jeżeli dotyczy zobowiązań wieloletnich, czyli takich, jak w niniejszej sprawie. Polski ustawodawca ustanowił zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności m.in. w przepisach ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (....) (j.t. Dz.U. z 2013r., poz. 173 ze zm.), która w art. 28 ust.1 stanowi, że pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

Szczegółowe przypadki zwrotu płatności rolnośrodowiskowej zostały rzeczywiście uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz. 361 ze zm.). Stały się one jednak wyrazem implementacji przede wszystkim art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji, który należy uznać za normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek czy też przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w tym przepisie. Jak już jednak wskazano, art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji daje państwu członkowskiemu podstawę prawną do domagania się zwrotu dotacji za lata wcześniejsze i to bez konieczności implementacji tego przepisu do porządku krajowego. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2015 r., I SA/Kr 914/15 i powołane tam orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego uznać należy, że rozstrzygnięcie w zakresie nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej także za rok 2011, znajduje oparcie w art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

Strona powołała się na art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Zgodnie z tym przepisem:

1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Żaden z wypadków przewidzianych w ust. 1 nie miał miejsca. Strona nie wykazała, że ewentualne przymrozki czy susze miały charakter katastrofy naturalnej. Nie wykazała też dochowania terminu, o którym mowa w ust. 2. W odwołaniu strona podnosi, że dowiedziała się o złym stanie upraw dopiero w trakcie kontroli w czerwcu 2012 r. Jeżeli faktycznie tak było, to tym bardziej potwierdza to wniosek, że strona nie przykładała wagi do zachowania upraw w dobrej kulturze rolnej, nie interesując się jej stanem. Uprawa jabłoni ewidentnie zatem nie była prowadzona zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną co wskazuje na niedochowanie należytej dbałości o stan roślin. Skoro strona w czerwcu 2012 r. nie wiedziała o zniszczeniach drzewek i braku obsadu, dowodzi to braku należytego zainteresowania stanem jabłoni, warunków w jakich wzrasta i braku staranności w dbaniu o plantację. Powyższe wyklucza też możliwość uznania, że strona wykazała inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającą wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącą wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika, co stanowi przesłankę zwolnienia z obowiązku zwrotu środków na podstawie § 35 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r.

Zmiana wariantu programu rolnośrodowiskowego, na którą powołuje się strona, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ w sprawie istotne jest, że strona nie dopełniła wymagań w odniesieniu do realizowanego w 2012 roku wariantu 2.10 – Uprawy sadownicze i jagodowe w okresie przestawiania. Wskazany przez stronę przepis § 36b ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 16 lutego 2009 r., w myśl którego jeżeli na podstawie ust. 2 płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje na skutek dokonania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego, płatność ta nie podlega zwrotowi za lata poprzedzające rok, w którym dokonano tej zmiany – nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Powodem bowiem odmowy przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2012 rok nie była zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego, lecz niedopełnienie wymagań w odniesieniu do poprzednio realizowanego zobowiązania.

Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 28 ust.4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, § 45 ust. 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r., art. 47 rozporządzenia KE (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Zostały one oparte na założeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie siły wyższej bądź innych lub wyjątkowych okoliczności, o których mowa w tych przepisach. Jak już jednak wskazano, twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.