Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 591/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 5 ust.2 pkt 2 lit. a, par. 5 ust. 5, par. 13r ust.1 pkt 2 , par. 13r ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8 par.1, art. 9, art. 10, art. 16 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2, art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych oraz odmowy przyznania tej pomocy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o wznowieniu postępowania z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] mocą której uchylił on po wznowieniu postępowania swoją ostateczną decyzję z [...]w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy i odmówił W.K. przyznania tej płatności.

Jak wynika z akt sprawy, 25 września 2018 roku strona zgłosiła do Urzędu Gminy B. wystąpienie szkody w uprawach rolnych. 28 września 2018 roku Komisja do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej dokonała szacowania szkód w gospodarstwie rolnym W.K. i stwierdziła wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy. 10 października 2018 r. W.K. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy. Oświadczył, że wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych wynoszącej 2,96 ha. Do wniosku załączył kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez Komisję do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnych powołaną przez Wojewodę [...], kopię polisy ubezpieczeniowej oraz wykaz działek i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody.

W oparciu o wniosek i złożony protokół szacowania szkód Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z [...] przyznał wnioskodawcy płatność w kwocie 1480,00 zł, stanowiącej równowartość 343,79 euro będąca pomocą de minimis w rolnictwie udzieloną zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24 grudnia 2013 r., str. 9).

W związku z pismem Wojewody [...] z 23 października 2018 r. znak [...] oraz treścią komunikatu Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z 27 września 2018 r. dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach wg najnowszych wskazań Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego (IUNG), postanowieniem z 20 listopada 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone swoją ostateczną decyzją z [...].

Następnie decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uchylił swoją ostateczną decyzję z [...] w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy - szkody obejmującej co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy i odmówił W.K. przyznania tej płatności. Uchylenie decyzji nastąpiło na podstawie art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na stwierdzenie wystąpienia przesłanki wymienionej w tym przepisie. Za nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji uznano okoliczności ujawnione w piśmie Wojewody [...] z 23 października 2018 r. (otrzymanym przez organ 29 października 2018 r.) kierowanym do Przewodniczącej Gminnej Komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy B. i do Wójta Gminy B., przesłanym do wiadomości Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., wskazujące, iż zgodnie z treścią Komunikatu. opracowanego przez ŁUW w Ł. dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach wg najnowszych wskazań IUNG z 27 września 2018 r, można było doszacować wyłącznie straty niewykopanych ziemniaków i buraków cukrowych w uprawach towarowych. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaznaczył przy tym, że szkody obejmujące II pokos łąk mogły być szacowane wyłącznie w tym samym czasie co zboża t.j. w lipcu, po wcześniejszych wskazaniach monitoringu suszy w zbożach. Stwierdził, że z uwagi na to, iż szacowanie z września 2018 r. dotyczyło łąk, uprawy te nie mogą być objęte płatnością de minimis, o którą wnioskowała strona.

W.K. 27 grudnia 2018 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., podkreślając, iż zarówno pismo z 29 października 2018 r., jak i Komunikat ŁUW z 27 września 2018 r. nie są żadnymi nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami w sprawie, lecz tylko opiniami organu ŁUW opartymi na błędnych interpretacjach wskazań IUNG P. i wytycznych MRIRW do Komisji szacujących szkody.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie rejestrów prowadzonych w oparciu o ustawę z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1853) ustalił, że wnioskodawca w 2018 r. składał wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolnictwa na działki w zakresie, w jakim zostało to ujawnione w protokole szacowania szkód. Komisja w protokole stwierdziła wystąpienie szkody z powodu suszy na działkach rolnych nr 5/1, 432, 437, 3 i 436. Wnioskodawca nie kwestionował jednocześnie faktu, że nie zgłaszał szkód z powodu suszy w uprawie ziemniaka ani buraka i że upraw takich nie posiadał i nie były one deklarowane we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

W dalszej kolejności organ II instancji wskazał na treść § 5 ust. 5 i ust. 8 i § 13 r ust. 1-6 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187) i podkreślił, że warunkiem udzielenia pomocy jest przedłożenie przez wnioskodawcę prawidłowego i ważnego (obowiązującego) protokołu szacowania. W przypadku, gdy zostanie ujawnione, że protokół ten został wyeliminowany z obrotu prawnego przez jego unieważnienie czy anulowanie, dokument traci przymiot protokołu sporządzonego w trybie określonym w § 5 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Zdaniem organu II instancji ARiMR nie jest uprawniona do udzielenia pomocy, w przypadku gdy protokół z szacowania zostanie unieważniony, albowiem jest to warunek przyznania pomocy, a ponadto nie jest uprawniona do samodzielnego dokonywania ustaleń i szacowania szkód w zakresie, w jakim czyni to Komisja ds. szacowania szkód.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wyjaśnił, że Wojewoda [...] jako organ powołujący komisję jest jej organem nadzorczym i jest uprawniony do badania legalności i zgodności z obowiązującym prawem i przyjętymi procedurami sporządzonych przez komisję protokołów szacowania szkód. Zgodnie z przyjętymi procedurami protokół szacowania przed wydaniem go rolnikowi winien zostać okazany celem weryfikacji wojewodzie i dopiero zweryfikowany i przyjęty bez zastrzeżeń przez wojewodę może zostać wydany (doręczony) rolnikowi. Procedura ściśle określa komórki organizacyjne jednostki organizacyjnej [...] Urzędu Wojewódzkiego jako jednostki pomocniczej wojewody, które dokonują oceny protokołu na poszczególnych etapach jego weryfikacji. W ocenie organu odwoławczego zatem pismo wojewody z 23 października 2018 r. doręczone do Biura Powiatowego ARiMR 29 października 2018 r. oznacza stwierdzenie nieważności i anulowanie protokołu szacowania szkód jako wydanego sprzecznie z przyjętą procedurą i negatywnie zweryfikowanego przez Wojewodę. Z kolei brak weryfikacji protokołu przez wojewodę i sprzeczne z procedurą wydanie go rolnikowi oraz jego unieważnienie przez wojewodę jest nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania decyzji, t.j. [...], która ujawniła się 29 października 2018 r. Z tego względu spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. warunkująca wznowienie postępowania. Z uwagi na to, że protokół z szacowania szkód został uznany za anulowany i unieważniony przez uprawniony do tego organ nadzorczy nad komisją, brak jest protokołu szacowania szkód, podczas gdy istnienie prawidłowego, zweryfikowanego i obowiązującego protokołu szacowania szkód stanowi warunek konieczny przyznania płatności na podstawie § 13r powołanego rozporządzenia. W związku z powyższym Dyrektor ARiMR stwierdził, że wyeliminowanie z obrotu protokołu szacowania szkód, oznacza, że rolnik nie jest uprawniony do płatności, wobec czego uchylenie przez organ I instancji ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] i odmówienie W.K. przyznania tej płatności, jest prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił ponownie, iż okoliczność wydania z naruszeniem procedury protokołu szacowania szkód oraz okoliczność wyeliminowania z obrotu tego protokołu jest nową okolicznością nieznaną organowi I instancji [...], t.j. w dniu wydania decyzji. W związku z powyższym spełniona została przesłanka do wznowienia postępowania, okoliczność ta miała bowiem istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie organu dokument IUNG w P. przedłożony przez stronę wraz z odwołaniem nie ma znaczenia w sprawie, bowiem wynika z niego, że Instytut nie zajmuje się monitoringiem łąk i pastwisk, ani trwałych użytków zielonych lub traw na gruntach ornych, a nadto jego treść potwierdza tylko argumentację wojewody. Gdyby bowiem przyjąć, że najbardziej zbliżone do traw i trwałych użytków zielonych na łąkach i pastwiskach są zboża, to okres, w których jest dopuszczalne badanie i szacowanie szkód upływał w lipcu 2018 r. Spóźnione było więc badanie i szacowanie w dniu 28 września 2018 r.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 3 kc i art. 231 kpc, bowiem nie stosuje się ich w niniejszej sprawie. Nie doszło również do naruszenia zasady lex retro non agit, bowiem nie zmieniły się przepisy regulujące przyznanie płatności w niniejszej sprawie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł W.K. Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja została mu doręczona z rażącym naruszeniem art. 35 k.p.a. dopiero po 123 dniach od daty wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego [...] Urząd Wojewódzki przeczy sam sobie, kwestionując merytoryczność organu, który sam powołał, a próba odebrania skarżącemu dotacji poprzez wyzerowanie szkód suszowych w protokole z 8 listopada 2018 r. rodzi podejrzenie usiłowania popełnienia przestępstwa. Skarżący wyjaśnił następnie, że nie zgłaszał szkód w zbożach, bo w lipcu 2018 r. przewidziana była tylko dotacja do oprocentowania kredytów. Gdy 9 sierpnia 2018 r. ukazało się rozporządzenie Rady Ministrów o przyznanie dotacji suszowych był już po żniwach, a w miejscu gdzie rosły zboża były zasiane poplony. Było za późno na oszacowanie szkód. 25 września 2018 r. zgłosił szkody tylko na użytkach zielonych po przedłużeniu terminu ich zgłoszenia.

Skarżący zaznaczył ponadto, że z rozmów, jakie prowadził z członkami Gminnej Komisji wynikało, że mieli oni przyzwolenie na oszacowanie szkód na użytkach zielonych ze strony [...] Urzędu Wojewódzkiego w terminie 28 września 2018 r., a z nieznanych skarżącemu przyczyn zgodę tę później wycofano. Poza tym skarżący wskazał, że nie wie, na jakie konkretnie dane IUNG powołuje się [...] Urząd Wojewódzki, twierdząc, że na ich podstawie nie można było oszacować szkód na użytkach zielonych. Nie jest mu również wiadomym, dlaczego pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego o sprzeciwie szacowania szkód na użytkach zielonych wpłynęło do Gminnej Komisji i oddziałów ARiMR dopiero pod koniec października 2018 r. Ponadto skarżący podniósł, że Dyrektor ARiMR nie odniósł się w żaden sposób do dowodów nr 1 i 2 przedstawionych przez niego w odwołaniu, co skutkuje naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i wadliwością decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o oddalenie wniosków dowodowych strony, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozważania dotyczące zasadności skargi rozpocząć należy przypomnieniem, że zaskarżona decyzja z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, wydane zostały w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] przyznającą skarżącemu płatność w kwocie 1.480 zł, stanowiącej równowartość 343,79 euro będącą pomocą de minimis w rolnictwie udzieloną zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r.

Postanowieniem z 20 listopada 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. działając z urzędu wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie administracyjne zakończone swoją ostateczną decyzją z [...] Zgodnie ze stanowiącym podstawę wznowienia przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. A zatem sprawa toczyła się w trybie nadzwyczajnym w ramach wznowienia postępowania, którego przedmiotem było zbadanie istnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) i ich ewentualnego wpływu na wydaną decyzję ostateczną z [...].

Aby ocenić prawidłowość decyzji wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego, należy w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zaistniała wskazana przesłanka wznowienia postępowania. Brak takiej przesłanki wskazywałby bowiem, że w spawie niezasadnie wszczęto z urzędu postępowanie wznowieniowe.

Kodeks postępowania administracyjnego opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych – 1. rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i 2. wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Przy czym dla dopuszczalności samego wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania treść art. 146 k.p.a. nie ma znaczenia. Przesłanki negatywne dotyczą tylko dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2018 r. Została ona doręczona skarżącemu 24 października 2018 r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie.

Jak podnosi się w orzecznictwie, każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń, przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych ( np. wyrok NSA w sprawie II GSK 2008/13 z dnia 16.12.2014 r. opublik. www.nsa.gov.pl ) .

Jak to zostało wskazane powyżej wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Stwierdzenie rzeczywistego wystąpienia w sprawie przyczyny wznowienia i wynikających z tego skutków dla rozstrzygnięcia sprawy jest rezultatem ustaleń dokonanych po wydaniu takiego postanowienia zawartych w decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a. A zatem okoliczność wydania w sprawie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesadza o faktycznym istnieniu nowych okoliczności lub dowodów mogących mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej /.../ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozstrzyganej sprawie w wydanym 20 listopada 2018 r. postanowieniu o wznowieniu postępowania jako przyczynę jego wznowienia organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ale bez przytoczenia treści przepisu i bez wskazania jakie konkretnie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane m wyszły w sprawie na jaw. Następnie zaś, bez poinformowania strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci pisma wojewody z 23 października 2018 roku, komunikatu [...] Urzędu Wojewódzkiego dotyczącego bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach ziemniaków i buraków cukrowych, jak i wskazaniami IUNG z 27 września 2018 r., [...] wydana została decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej przyznającej skarżącemu pomoc w wysokości 1.480 zł i odmowie jej przyznania. Takie działanie organu niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 8 § 1, 9 i 10 § 1 k.p.a.

W tym miejscu podkreślić należy, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących przesłanek:

1. ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2. okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3. okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4. okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwym jest uchylenie decyzji ostatecznej, zaś jej uchylenie jest działaniem niezgodnym z prawem. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2017 r. o sygn. akt I GSK 468/17 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej "CBOSA") pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jako nową, nieznaną organowi okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazano na treść pisma Wojewody [...] z 23 października 2018 roku skierowanego do Przewodniczącej Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy B., oraz komunikat [...] Urzędu Wojewódzkiego dotyczący bezzwłocznego doszacowania strat w uprawach ziemniaków i buraków cukrowych, wystosowany w oparciu o wskazania IUNG z 27 września 2018 r.

Zdaniem sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie zaszła powołana przez organ przesłanka do wznowienia, gdyż w dniu wydania pierwotnej decyzji z [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej nie zaistniała jeszcze okoliczność faktyczna, w postaci wykrycia nieprawidłowości w działalności Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód, którą organ powołał jako uzasadnienie wznowienia postępowania. Pismo wojewody wskazujące na wadliwość postępowania komisji szacującej szkody jest datowane na 23 października 2018 roku, a więc po wydaniu decyzji ostatecznej o przyznaniu pomocy. Nie stanowi więc okoliczności istniejącej w dacie wydania decyzji.

Wskazać także należy, że warunkiem udzielenia pomocy, o którą na podstawie § 13r ust 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczególnego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioskiem z 10 października 2018 roku wystąpił skarżący, było przedłożenie protokołu oszacowania strat w gospodarstwie rolnym skarżącego sporządzonego przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołanej przez Wojewodę [...] zarządzeniem nr 99/2015 r z 22 kwietnia 2015 roku. Taki protokół z 8 października 2018 roku stanowił załącznik do wniosku skarżącego. W oparciu o niego zgodnie z § 13r ust 6 pkt 1 powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. została skarżącemu przyznana wnioskowana pomoc decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...].

Niezrozumiałe dla sądu i nie znajdujące żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy jest podniesione, jako nowa okoliczność nieznana organowi w dniu wydania decyzji, po raz pierwszy, w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, twierdzenie, iż protokół szacowania szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego z 8 października 2018 roku został przez wojewodę unieważniony. Okoliczność taka nie znajduje potwierdzenia w żądnym z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie wynika także z przedstawionego przez skarżącego wraz ze skargą protokołu NR [...] wskazującego, że 9 listopada 2018 roku została w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona kolejna kontrola, z której został sporządzony kolejny protokół stwierdzający brak wystąpienia szkód spowodowanych suszą. Strona nie zgodziła się z treścią ustaleń zawartych w tym protokole, który w ocenie sądu stanowi jedynie nieuprawnione ponowne oszacowanie strat w gospodarstwie rolnym skarżącego zgłoszonych 28 września 2018 roku i oszacowanych w protokole z 8 października 2018 roku.

W sposób nietrafny, na uzasadnienie swojego stanowiska, organ odwoławczy wskazuje na wynikający z wewnętrznej procedury postępowania związanej z szacowaniem szkód w gospodarstwach rolnych objętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi obowiązek komisji przed wydaniem rolnikowi każdorazowego przesłania protokołu szacowania szkód wojewodzie celem weryfikacji.

Z treści § 5 ust. 2 pkt 2 lit a w zw z § 5 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczególnego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że potwierdzania przez wojewodę wymagają jedynie protokoły stwierdzające szkody, których rozmiar przekracza 30 % średniej rocznej produkcji rolnej lub 3.350 zł w środkach trwałych. Wskazać wypada, że zbieżna z treścią powyższego uregulowania informacja umieszczona została także na końcu protokołu szacowania szkód z 8 października 2018 roku, w którym wskazano:"protokół sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje wojewoda właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód a drugi producent rolny, przy czym w przypadku szkód powyżej 30 % średniej rocznej produkcji rolnej lub 3.350 zł w środkach trwałych producent rolny otrzymuje protokół potwierdzony przez wojewodę". Określony w protokole z 8 października 2018 roku procent szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego nie przekroczył wartości 30% a zatem brak było obowiązku zatwierdzania protokołu przez wojewodę. W związku z powyższym wysuwana przez organ II instancji argumentacja poza jej całkowitą nietrafnością z uwagi na nieprawdziwość zawartych w niej twierdzeń i brak oparcia w obowiązujących przepisach prawa podważa także w istotny sposób zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Ta wyrażona w art. 8 k.p.a. jedna z kluczowych zasad postępowania administracyjnego wyznacza standardy funkcjonowania organów administracji publicznej, które powinny działać w taki sposób, aby podstawy ich działania były zrozumiałe dla obywateli, a skutki niedopełnienia obowiązków służbowych, czy niewłaściwego prowadzenia postępowania nie działały na niekorzyść obywateli. Tymczasem analiza akt niniejszego postępowania wznowieniowego oraz uzasadnień rozstrzygnięć wydanych w jego toku nasuwa konstatację o próbie przerzucenia na obywatela błędów lub zaniechań popełnionych przez członków Gminnej Komisji ds. Szacowania Szkód, czy też pracowników wojewody, które doprowadziły do nieuprawnionego stwierdzenia wystąpienia szkód spowodowanych suszą w gospodarstwie rolnym skarżącego. Jednak ujawnione przez organ nadzoru błędy w działalnych podległych mu komisji lub jego pracowników nie mogą stanowić podstawy do eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu pomoc, korzystającej z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a.

Reasumując powyższe w sprawie należało uznać przede wszystkim, że brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wykazano w postępowaniu zaistnienia wskazanej w nim przesłanki wznowienia postępowania. Doszło zatem do naruszenia art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, ponieważ w ocenie sądu brak było podstawy do wznowienia postępowania w sprawie należało na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylić także postanowienie o wznowieniu postępowania.

Z powyższych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

k.ż.