Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 354/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania S. M., zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] nakładającą na S. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] - S. M., pod adresem: S., ul. P., administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000,-zł za odebranie odpadu przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, tj. odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] wysłanego z terytorium Szwajcarii na terytorium Polski.

Uzasadniając swoje stanowisko, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że wszelkie istotne okoliczności w sprawie przemieszczenia odpadu – w postaci wskazanego wyżej pojazdu – z naruszeniem przepisów zostały przesądzone postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. Postanowieniem tym wezwano S. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] - S. M., pod adresem: S., ul. P., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], wysłanego z terytorium Szwajcarii na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów. S. M. nie zaskarżył tego postanowienia, a więc zgodził się z rozstrzygnięciem organu. Postanowienie to uzyskało więc walor ostateczności i w żadnym trybie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Obowiązek wynikający z tego postanowienia został wykonany, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie o demontażu pojazdu z dnia 5 kwietnia 2019 r.

Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął odrębne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego, jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu, administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, rozpatrując odwołanie podniósł, że wobec tego, że kwestia uznania spornego pojazdu za odpad w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów została ostatecznie rozstrzygnięta powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., a także w związku z wykonaniem obowiązku zagospodarowania odpadu, zarzut postawiony w tym postępowaniu odnoszący się do błędnego przyjęcia, że sprowadzony pojazd był odpadem, jest bezzasadny. W związku z faktem, że przedmiotowy pojazd powyższym ostatecznym postanowieniem organu został uznany za odpad niebezpieczny w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę odpadów, którym w niniejszej sprawie jest S. M., prowadzący działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 34 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono wymienione przesłanki. PWIOŚ wziął pod uwagę, że skarżący nie był wcześniej karany za naruszenia przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i rozporządzenia 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Dlatego nałożył na skarżącego karę w najniższej możliwej wysokości, która w świetle art. 32 ust. 1 powołanej ustawy wynosi od 50.000 do 500.000 zł. Ustalenia z kontroli wskazują, że skala naruszenia jakiego dopuścił się skarżący nie jest znikoma. Świadczy o tym zaświadczenie o demontażu pojazdu wskazujące na masę sprowadzonego pojazdu ok. 1,57 Mg, co zdaniem organu odwoławczego nie może być uznane za znikomą wagę naruszenia, a co z kolei wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do skarżącego art. 189f § 1 kpa. Odnosząc się zaś do przesłanek określonych w art. 189f § 2 kpa organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na dokonany charakter naruszenia, polegający na dokonaniu czynności, która nie została poprzedzona zastosowaniem właściwej procedury, nie jest w żaden sposób możliwe cofnięcie naruszenia prawa. Nawet zagospodarowanie odpadu w uprawnionej stacji demontażu pojazdów, ze względu na skalę naruszenia nie mogło wpłynąć na odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż nie pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Kara powinna oczywiście pełnić funkcję prewencji indywidualnej, ale w niniejszej sprawie niemniejszą wagę ma znaczenie tej kary jako prewencji ogólnej. Brak adekwatnej odpowiedzi na naruszenie dokonane przez stronę mogłoby zachęcać stronę i innych do nieprzestrzegania prawa i przestrzegania go tylko wtedy, gdy zostaną oni złapani na naruszeniu w perspektywie bezpośrednio grożącej im kary. Omawiana kara pieniężna ma za zadanie przede wszystkim zniechęcić potencjalnych odbiorców do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, który wyraża się m.in. w ochronie środowiska. Może to w przyszłości zapewnić, że do naruszeń nie dojdzie albo będzie ich mniej. W niniejszej sprawie nie zachodzą więc podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wskazane w art. 189f § 1 kpa oraz art. 189f § 2 i 3 kpa. Sam fakt niewyrządzenia przez stronę w wyniku naruszenia prawa bezpośredniego zagrożenia w środowisku nie oznacza, że administracyjna kara pieniężna nie powinna być stronie wymierzona. Odstąpienie jednak od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 kpa nie może nastąpić, gdyż strona, jak i inne podmioty mogłoby odnieść wrażenie, że wskazane regulacje nie są istotne i nie trzeba ich przestrzegać. Brak odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez organ ma zapewnić, że w przyszłości strona, a także inne podmioty będą wypełniać wszystkie nakazane prawem obowiązki niezależnie od tego, czy przestrzeganie tych regulacji może bezpośrednio zagrozić życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku i niezależnie od tego, że nie zostały do tego przymuszone bezpośrednią perspektywą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Celem administracyjnych kar pieniężnych jest bowiem przede wszystkim właśnie wymuszenie przestrzegania regulacji, których nieprzestrzeganie nie doprowadzi zawsze i koniecznie do bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ludzi, a często i środowiska. Organ wyjaśnił, że jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem, zaś kary pieniężne nakładane w związku z naruszeniem przepisów ww. ustawy, są nakładane obligatoryjnie przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Fakt nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu, wiąże się obligatoryjnie z nałożeniem na odbiorcę taki odpad, kary pieniężnej.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniósł S. M., który zarzucając naruszenie art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wstępnie należy wyjaśnić, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania została skierowana do procedowania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.; dalej zwana COVID-19). Wprawdzie zasada jawności posiedzeń sądowych stanowi jedną z podstawowych zasad postępowania przed sądami administracyjnymi, to jednak nie ma ona charakteru absolutnego. Sam ustawodawca przewidział bowiem w art. 10 oraz w art. 90 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) możliwość odstąpienia od niej, jeśli takie odstępstwo wynikać będzie z "przepisu szczególnego". Niewątpliwie można mówić o supremacji zasady jawności posiedzeń sądowych nad posiedzeniami niejawnymi, ale te ostatnie mogą mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopuści to "przepis szczególny". Takim "przepisem szczególnym" w rozpoznawanej sprawie jest art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Przy uwzględnieniu zasady jawności postępowania, wynikającej z art. 10 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i reguły jawności rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy, o której stanowi art. 90 § 1 tej ustawy, przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, czyli gdy przewiduje to "przepis szczególny", za dopuszczalne należy więc uznać rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m.in. do działania przez sądy administracyjne. Przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w dniu orzekania w niniejszej sprawie istniały takie okoliczności, które w ogłoszonym stanie epidemii, w pełni nakazywały uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Wskazać należy, że w świetle art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tzn. nie może zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ocena legalności działania administracji publicznej dokonywana jest na podstawie akt sprawy, tj. na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, stosownie do regulacji art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to w szczególności, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie ustalonego przez organ i wynikającego z akt administracyjnych stanu faktycznego (argumentum ex art. 106 § 3 tej ustawy). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony. Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie pod kątem respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, dochowania wymaganej prawem procedury i zgodności działania z prawem materialnym, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie z art. 146 § 1 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zatem stosownie do tego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt lub czynność organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Oceniając sprawę co do jej istoty, Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 500 000 zł. Przepis ten stanowił podstawę prawną decyzji organów obu instancji wydanych w przedmiocie nałożenia na S. M., będącego odbiorcą odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], przywiezionego nielegalnie z terytorium Szwajcarii na terytorium Polski bez dokonania zgłoszenia właściwym organom, administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł. Przepis powyższy reguluje jeden z deliktów administracyjnych związanych z naruszeniem przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i pozostaje bezsporny. S. M. dokonał przemieszczenia ze Szwajcarii na terytorium Polski uszkodzonego pojazdu samochodowego marki [...], zakwalifikowanego przez organy ostatecznym rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2019 r. jako odpad, bez dokonania zgłoszenia właściwym organom administracji publicznej, wymaganego przepisem art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii rozporządzenia Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Administracyjna kara pieniężna jest w orzecznictwie sądów administracyjnych definiowana jako dolegliwość stosowana przez organ administracji publicznej za naruszenie normy prawa administracyjnego. Powstanie odpowiedzialności administracyjnej związane jest wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia, które kwalifikowane jest ustawą jako naruszenie obowiązujących norm prawnych. Zatem przypisanie odpowiedzialności sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy konkretne zdarzenie wyczerpuje znamiona oznaczone w ustawie i pozostaje w związku przyczynowym z zachowaniem konkretnego podmiotu. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i pełni w szczególności funkcję prewencyjną. W orzecznictwie przyjmuje się również, że sankcja administracyjna jest wymierzana za naruszenie obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Jest ona środkiem mającym na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ma też zniechęcać do naruszania obowiązków i skłaniać do zapobieżenia dalszemu lub powtórnemu naruszaniu określonych obowiązków w przyszłości. Ustawodawca, regulując nakładanie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów nie określa wprost strony podmiotowej tego deliktu. W stanie objętym zakresem regulacji art. 32 ust. 1 kara stosowana jest w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci odbioru odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokumentu zgłoszenia, a wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej. Podstawą zastosowania tej sankcji administracyjnej jest obiektywne naruszenie normy, organ inspekcji ochrony środowiska nie ma zaś obowiązku wykazywania stronie zawinionego działania.

W rozpoznawanej sprawie kara administracyjna została nałożona na skarżącego jako na "odbiorcę" odpadu przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Za "odbiorcę" odpadów przepis art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nakazuje rozumieć każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Pojęcie odbiorcy odpadów ma swoją definicję również w rozporządzeniu WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Z powyższych rozwiązań wynikają dwie istotne uwagi, mianowicie odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest ten podmiot, do którego zostały te odpady przemieszczone, ale to przemieszczenie nastąpiło w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia, a ponadto prawodawca wprowadził ustawowe domniemanie, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady jest odbiorcą. Z powyższych rozwiązań wynika, że dla uzyskania statusu odbiorcy odpadów nie ma prawnego znaczenia kto był organizatorem transportu odpadów z jednego państwa do drugiego. Możliwa jest zatem sytuacja, że tym organizatorem transportu odpadów będzie sam odbiorca odpadów. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie – S. M. przemieścił odpad w postaci uszkodzonego samochodu na terytorium Polski i jednocześnie był jego odbiorcą. Okoliczności te zostały przesądzone ostatecznym postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], a wynikający z tego postanowienia obowiązek został przez skarżącego wykonany poprzez przekazanie spornego pojazdu przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów. Dlatego też nie budzi wątpliwości Sądu zasadność przeprowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego i zakończenia go decyzją nakładającą na skarżącego administracyjną karę pieniężną we wskazanej wysokości. Decydujące znaczenie w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ma bowiem okoliczność, czy przedmiotowy pojazd jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach oraz czy doszło do przemieszczenia nielegalnego w myśl art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te zostały spełnione. Przepis art. 32 ust. 1 powołanej ustawy natomiast wyraźnie nakłada na Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska obowiązek nałożenia w drodze decyzji, kary pieniężnej na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest zobligowany do wykazania, czy dany przedmiot jest (lub był w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia) odpadem oraz czy doszło do jego nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia i w konsekwencji do orzeczenia w przedmiocie kary pieniężnej. Jednakże w tym zakresie wojewódzki inspektor nie kieruje się dowolnością w ustaleniu tych okoliczności. Bierze bowiem pod uwagę materiał zgromadzony przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w postępowaniu w sprawie o zagospodarowanie odpadu. Materiał ten został zasadnie wykorzystany przez organy w niniejszym postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Jednocześnie zasadnie organ wziął pod uwagę ostateczne postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. zobowiązujące do zagospodarowania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...]. Skoro w ostatecznym postanowieniu właściwy organ stwierdził, że przywieziono nielegalnie odpad niebezpieczny, to nie jest konieczne prowadzenie nowego postępowania w tym zakresie i czynienie nowych ustaleń w tym przedmiocie. Co prawda, ani w ustawie, ani w rozporządzeniu Nr 1013/2006 nie ma przepisów, z których wynikałoby, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska orzekający w przedmiocie kary pieniężnej (na podstawie art. 32 ustawy) jest związany wydaną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy ostatecznym postanowieniem GIOŚ. Niemniej jednak związanie to wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 16 kpa. W tym wypadku wskazuje się na związek między obydwoma postępowaniami polegający na związaniu ustaleniem, że doszło do transgranicznego przemieszczenia odpadu i podlega on z tego tytułu zagospodarowaniu. W postępowaniu w sprawie zagospodarowania odpadu organ ostatecznie przesądził, że sporny pojazd stanowi odpad. Przy czym celem przepisów art. 25, 26 ustawy jest ogólnie ujmując doprowadzenie do sytuacji, że przedmiot stanowiący odpad będzie albo usunięty z terytorium Polski, albo zagospodarowany zgodnie z przepisami prawa krajowego. Postępowanie nie ma za przedmiot ustalenie czy dany przedmiot stanowi odpad. W postępowaniu zaś prowadzonym na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności administracyjnej nie ze względu na istnienie przedmiotu w przestrzeni obejmującej terytorium Polski, jako nielegalnie wwiezionego odpadu, lecz ze względu na sprowadzenie na ten teren odpadu bez dokonania zgłoszenia. Postępowania te mają inny przedmiot, choć pozostają w ścisłym związku, opisanym wyżej. Ustalenia dokonane przez organ, obligowały go do zastosowania art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, bowiem przepis ten nie jest przepisem uznaniowym, wobec tego w przypadku wypełnienia dyspozycji tego przepisu, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ma obowiązek nałożyć (co oznacza, że przepis nie pozwala organowi odstąpić od wymierzenia kary) na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 500 000 zł. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie organ nałożył na skarżącego karę w najniższej wysokości.

W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi.

Z tych wszystkich względów, uznając, że w sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnosząc się zaś do wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić trzeba, że zwrot kosztów postępowania między stronami uregulowany został w dziale V rozdziale 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisach od art. 199 do art. 210. Jak wskazuje art. 199 tej ustawy, co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania od organu przysługuje jedynie skarżącemu, nie zaś innym podmiotom biorącym udział w postępowaniu (organowi czy uczestnikom postępowania) i to tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, na co wskazuje art. 200 powyższej ustawy. Równocześnie przepis art. 208 powołanej ustawy upoważnia Sąd do nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała jednakże przesłanka przedstawiona w art. 208 powyższej ustawy, stąd także z tej przyczyny brak było podstaw do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.