Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2109/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 1, art. 30b ust. 4, art. 30c ust. 3 pkt 1, art. 31 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 31 ust. 4-6
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Protokolant Dorota Gaj - Mizerska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1715/13 w sprawie ze skargi A. A. Sp. z o.o. w W. na informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz A. A. Sp. z o.o. w W. 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1715/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w wyniku rozpoznania skargi "A. A." Sp. z o.o. w W. na informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju oraz zasądził od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

"A. A." Sp. z o.o. w W. (dalej skarżąca) złożyła [...] kwietnia 2011 r. do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej PARP) wniosek o dofinansowanie projektu "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Oś priorytetowa 1 – Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych i zarejestrowany został pod numerem [...].

Po dokonaniu merytorycznej oceny wniosku pismem z [...] sierpnia 2011 r. PARP poinformowała skarżącą, że złożony wniosek został oceniony pozytywnie i uzyskał 68,67 punktów, jednakże ze względu na wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach tej rundy aplikacyjnej nie jest możliwe podpisanie ze skarżącą umowy. Potencjalnemu beneficjentowi przedstawiono przyznane oceny cząstkowe w poszczególnych kryteriach oceny merytorycznej fakultatywnej, a mianowicie m.in.:

– w zakresie kryterium nr 1: poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych, na maksymalną liczbę pkt 0 - 40 skarżącej przyznano 24,67 stanowiącą średnią liczbę punktów przyznanych przez poszczególnych ekspertów;

– w zakresie kryterium nr 5: istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologię/usługę, będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym, projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 10 pkt nie przyznano żadnego;

– w zakresie kryterium nr 7: rezultatem realizacji projektu jest zgłoszenie wzoru przemysłowego lub zgłoszenie wzoru użytkowego, projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 5 pkt nie przyznano żadnego.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju poinformowało skarżącą, że jej protest, mimo uznania argumentów za zasadne w zakresie oceny kryterium nr 1 (projekt otrzymał w ramach tego kryterium 35 pkt), rozpatrzony został negatywnie. W zakresie ponownej oceny merytorycznej fakultatywnej kryteriów nr 5 i 7 została podtrzymana pierwotna zerowa ocena.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1000/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia protestu, oceny projektu dokonano z naruszeniem prawa, a w szczególności § 10 pkt 2 Procedury odwoławczej (Załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG). Sąd uznał, iż logiczne jest stwierdzenie, że jeśli w ocenie negatywnej wskazano określone kryteria, których nie spełnia złożony wniosek, to w proteście wnioskodawca polemizuje właśnie z tą negatywną oceną w zakresie zakwestionowanych kryteriów i tak też czyniła w niniejszej sprawie skarżąca, cytując w proteście poszczególne fragmenty przekazanych jej informacji i ustosunkowując się do nich w zakresie zakwestionowanych kryteriów. Natomiast rozpatrzenie protestu w sposób zaprezentowany przez NCBiR poprzez lakoniczne uznanie, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób prawidłowy, uznano za naruszenie zasad procedury odwoławczej.

Podkreślono, że według art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84 poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić, czego zdaniem Sądu nie spełnił wynik rozpatrzenia protestu. W zakresie kryterium nr 1 częściowo uznano argumenty protestu, przez co podwyższono punktację. Natomiast nie odniesiono się do szczegółowych zarzutów zawartych w proteście w zakresie przyjęcia za prawidłową ocenę wniosku w zakresie kryterium nr 5 i 7, wobec czego zaskarżona informacja o treści przyjętej przez organ uchylała się kontroli Sądu.

Sąd zwrócił uwagę, iż dopiero w odpowiedzi na skargę pełnomocnik NCBiR podjął próbę pełnego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Jednak takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków zaskarżonego pisma w tym zakresie.

W wyniku zaleceń Sądu w celu rzetelnego i bezstronnego rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w proteście powołany został ekspert zewnętrzny, którego opinia stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. W efekcie – stosownie do treści art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. – pismem z dnia [...] lipca 2013 r. protest dotyczący oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie nie został uwzględniony.

Wskazano, że:

a) "Poziom innowacyjności prac badawczo – rozwojowych" (kryterium nr 1) został oceniony prawidłowo przez eksperta zewnętrznego i dlatego nie uwzględniono zarzutów wnioskodawcy. Następnie przytoczono – dosłownie – treść złożonej opinii wskazując, że w ramach tego kryterium projekt uzyskał 35 punktów;

b) W zakresie kryterium nr 5 (co do zapotrzebowania rynkowego na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym) nie uwzględniono zarzutów z uwagi na opinię eksedra, którą przytoczono;

c) Odnośnie kryterium nr 7 (co do rezultatu realizacji projektu w postaci zgłoszenia wzoru przemysłowego lub zgłoszenia wzoru użytkowego) nie uwzględniono zarzutu wnioskodawcy, przytaczając treść opinii eksperta zewnętrznego.

W punktach b) i c) przyznano 0 punktów. Do przesłanego pisma dołączono dokument w postaci "Opinii eksperta w sprawie zarzutów podnoszonych w proteście".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z 4 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1715/13, ponownie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju. W ocenie Sądu I instancji uważna lektura stanowiska NCBiR z dnia [...] lipca 2013 r. pozwala stwierdzić, że ani jednym zdaniem nie odniesiono się do zarzutów, co należy uczynić przy ponownym rozpatrywaniu protestu. W szczególności należy – w toku postępowania – wziąć pod uwagę poszczególne stanowiska ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych, bo – jak twierdzi skarżąca – eksperci już wtedy "znacząco różnili się w dokonywanych ocenach i uzasadnieniach".

Zdaniem WSA wadliwe jest, że u podstaw stanowiska NCBiR z [...] lipca 2013 r. legła jedynie opinia eksperta zewnętrznego, zaś całkowitym milczeniem pominięto stanowisko ekspertów wewnętrznych, podczas gdy zaskarżone rozstrzygnięcie winno dostrzegać i oceniać wszystkie stanowiska, innymi słowy konieczna jest wszechstronna analiza kwestionowanych przez stronę skarżącą okoliczności w świetle wszystkich opinii.

Sąd wskazał na marginesie na nierozstrzygniętą okoliczność, czy skarżący otrzymał opinie eksperta wewnętrznego, albowiem pełnomocnicy organu na rozprawie przed WSA nie byli w stanie odpowiednio zanegować twierdzeń pełnomocnika skarżącego, iż ten nie otrzymał tych dokumentów. Brak doręczenia stronie skarżącej wszystkich opinii eksperckich sprawia, iż strona nie przedłożyła ich sądowi podczas kompletowania akt sprawy, co uniemożliwia sprawowanie Sądowi funkcji kontrolnych.

W postępowaniu dotyczącym oceny wniosku NCBiR naruszyło zasady postępowania, więc Sąd w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. uwzględnił skargę i przekazał sprawę Instytucji Pośredniczącej do ponownego rozpatrzenia protestu. Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia fakt, iż w toku rozpatrzenia protestu naruszono prawo, a w szczególności § 10 pkt 2 oraz § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., ewentualnie o jego uchylenie i oddalenie skargi wniesionej do WSA, a ponadto o zasądzenie od strony na rzecz NCBiR zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono: na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1. § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pisemne ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w proteście obejmuje również zobowiązanie do odniesienia się przez organ do "warstwy prawnej" protestu, a co za tym idzie przyjęcie przez WSA, iż informacja NCBR o rozpatrzeniu protestu z dnia [...] lipca 2013 r. nie zawierała odniesienia do zarzutów podniesionych przez stronę w proteście, jak również nie zawierała uzasadnienia stanowiska organu, podczas gdy wskazany przepis nie precyzuje, jaka ma być treść uzasadnienia zawartego w piśmie informującym o rozpatrzeniu protestu;

2. § 10 pkt 2 Procedury odwoławczej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia protestu zawierające odniesienie do każdego z zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów powinno zawierać również odniesienie do "warstwy prawnej" protestu, podczas gdy przepis ten nie wskazuje konkretnych elementów, jakie powinno zawierać uzasadnienie rozpatrzenia protestu, jak również nie wskazuje, jaka ma być treść i forma tego uzasadnienia;

3. art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu że:

a) uzasadnienie rozpatrzenia protestu powinno zawierać odniesienie się również do "warstwy prawnej" protestu, a co za tym idzie przyjęcie, że informacja NCBR o rozpatrzeniu protestu z dnia [...] lipca 2013 r. nie zawierała uzasadnienia oceny;

b) uzasadnienie rozpatrzenia protestu nie może opierać się na opinii sporządzonej przez jednego eksperta zewnętrznego, ale powinno zawierać wszechstronną analizę wszystkich opinii eksperckich sporządzonych na potrzeby oceny danego projektu;

c) uzasadnienie protestu powinno zawierać odniesienie do stanowisk tzw. ekspertów wewnętrznych, podczas gdy przepis ten nie wskazuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie rozpatrzenia protestu, a w kontekście przyznania przez WSA, iż w aktach sprawy nie znajdują się wszystkie opinie eksperckie, a także przyznania w treści uzasadnienia wyroku, iż brak wspomnianych opinii uniemożliwia sprawowanie przez Sąd funkcji kontrolnych uzasadnia przyjęcie, iż WSA dokonał wadliwej kontroli działalności organu;

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wadliwej kontroli działalności organu, a co za tym idzie do uwzględnienia skargi złożonej przez stronę, poprzez naruszenie:

1. art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że organ ani jednym zdaniem nie odniósł się do zarzutów wskazanych w proteście, podczas gdy NCBR rozpatrując protest odniósł się do zarzutów dotyczących skarżonych kryteriów;

2. art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez uwzględnienie skargi wniesionej przez stronę do WSA i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie wówczas, gdy zachodzi nieważność postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w niniejszej sprawie nie występuje.

Rozpoznając sprawę w granicach zakreślonych skargą kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a wyrok Sądu I instancji – mimo pewnych niedoskonałości uzasadnienia – odpowiada prawu.

Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obu określonych w art. 174 p.p.s.a. podstawach, a zatem co do zasady w pierwszej kolejności należałoby rozpoznać zarzuty procesowe, jednakże w tej sprawie zarzuty procesowe i odnosząca się do nich argumentacja zostały w taki sposób przemieszane z zarzutami naruszenia prawa materialnego, że nie jest możliwe ich rozgraniczenie, co zasadnym czyni ich łączne rozpoznanie.

W zarzutach skargi kasacyjnej przede wszystkim zakwestionowano to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odwołał się do (bliżej nieokreślonego) terminu "warstwa prawna", wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 4 września 2013 r., że "Dokonując ponownej analizy należy odnieść się przede wszystkim do "warstwy prawnej" wniesionego protestu...".

Do tego bowiem sprowadzają się trzy pierwsze zarzuty kasacyjne – sformułowane w punktach I.1, I.2 i I.3a petitum skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te należy ocenić jako całkowicie chybione przede wszystkim dlatego, że opierają się one na wadliwie odczytanym przez organ (niewłaściwie zrozumianym) znaczeniu użytego przez WSA (notabene prawnie niezdefiniowanego, choć potocznie dość często stosowanego) określenia "warstwa prawna", swego rodzaju utożsamianiu użytego przez Sąd określenia "warstwa prawna" z pojęciem "uzasadnienia prawnego" decyzji, o którym mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (a który to przepis nie ma w tej sprawie zastosowania), i wreszcie pominięciu, że owo określenie "warstwa prawna" zostało użyte przez Sąd I instancji wyłącznie w końcowym fragmencie uzasadnienia wyroku jako "wskazanie" dla organu co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a.).

Poza tym – co należy w tej sprawie szczególnie podkreślić – kasator, formułując zarzuty kasacyjne, całkowicie pominął fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekając w tej sprawie, działał w warunkach określonych treścią art. 153 p.p.s.a., tj. będąc związanym "oceną prawną i wskazaniami" wyrażonymi w poprzednim wyroku tegoż sądu, tj. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1000/12.

Tak więc, na "warstwę prawną", do której – zgodnie z zawartym w zaskarżonym wyroku (z dnia 4 września 2013 r.) wskazaniem Sądu I instancji – organ powinien się odnieść przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, składają się nie tylko powołane przez ten Sąd przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 Nr 84 poz. 712 ze zm.) oraz zasady i reguły określone w systemie realizacji projektu (zwłaszcza chodzi o kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, rozpatrywanie środków odwoławczych), lecz również ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. i zamieszczone w nim wskazania.

Dodać przy tym należy, że w uzasadnieniu w zaskarżonego wyroku (z dnia 4 września 2013 r.) Sąd I instancji przytoczył (niemal in extenso) obszerne fragmenty z uzasadnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., wskazując m.in., że w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., Sąd ten "stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia protestu, oceny projektu dokonano z naruszeniem prawa, a w szczególności §10 pkt 2 Procedury odwoławczej (Załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG), zgodnie z którym – przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu zawiera szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia; uzasadnienie zawiera odniesienie się do każdego zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów. Zauważyć także należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej – w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca oceniająca zobowiązana jest do zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów (pkt 2) oraz pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska (pkt 4). W związku z tym logiczne jest stwierdzenie, że jeśli w ocenie negatywnej, wskazano określone kryteria, których nie spełnia złożony wniosek, to w proteście wnioskodawca polemizuje właśnie z tą negatywną oceną w zakresie tych zakwestionowanych kryteriów i tak też czyniła niniejszej sprawie skarżąca spółka cytując w proteście poszczególne fragmenty przekazanych jej informacji i ustosunkowując się do nich w zakresie zakwestionowanych kryteriów. Natomiast rozpatrzenie protestu w sposób zaprezentowany przez NCBiR poprzez lakoniczne w rezultacie postępowania odwoławczego uznanie, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób prawidłowy uznać należy za naruszenie zasad procedury odwoławczej" (vide str. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku i str. 10 wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r.).

Co prawda, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA nie powołał się wprost na przepis art. 153 p.p.s.a. i wynikające z tego przepisu związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., jednakże nie ulega wątpliwości, że miał to na uwadze, o czym świadczy chociażby fakt, że w swych rozważaniach nie ograniczył się wyłącznie do analizy mających w tej sprawie zastosowanie przepisów ustawowych (głównie chodzi o art. 30b ust. 1 i art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., i zakres, czy też "treść" uzasadnienia, jakie ma być zawarte w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu), lecz również przeanalizował sporną informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2013 r. także pod kątem uregulowań wynikających z § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 oraz §10 pkt 2 Procedury odwoławczej (Załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG) i na tej podstawie ponownie stwierdził (podobnie jak WSA w ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r.), że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa.

Jest to o tyle istotne, gdy się zważy, że cała argumentacja odnosząca się do sformułowanych w punktach I. 1, 2 i 3a petitum skargi kasacyjnej zarzutów (dotyczących naruszenia § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej – vide pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej; §10 pkt 2 Procedury odwoławczej – pkt I.2 petitum skargi kasacyjnej oraz art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. – pkt I.3a petitum skargi kasacyjnej) jest całkowicie oderwana od treści powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i wskazanych uregulowań wynikających z Procedury odwoławczej i w głównej mierze jest ona oparta wyłącznie na poglądach wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w – korzystnych dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – wyrokach z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 846/13 i sygn. akt II GSK 1114/13 oraz z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1112/13 (a także z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1051/13, w którym z kolei Naczelny Sąd Administracyjny uchylił korzystny dla A. A. wyrok Sądu I instancji).

W związku z tym należy zauważyć, że gdyby nawet podzielić prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach pogląd, który (najogólniej mówiąc) sprowadza się do tego, że "jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba je uznać za odpowiadające prawu", stwierdzić należy, że ów pogląd w żadnym razie nie mógł przesądzać o prawidłowości, bądź nieprawidłowości działania Sądu I instancji w tej konkretnie sprawie (a tym bardziej świadczyć o "błędnej wykładni" powołanych w pkt I.1, 2 i 3a petitum skargi kasacyjnej postanowień Procedury odwoławczej i wskazanych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) chociażby dlatego, że prezentowany w ww. wyrokach pogląd NSA wyrażony został wyłącznie na tle przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdy tymczasem orzekając w tej konkretnie sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. – będąc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. — zobligowany był również wziąć pod uwagę uregulowania wynikające z systemu realizacji programu, w tym w szczególności wskazane w ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. postanowienia Procedury odwoławczej, a także "brzmienie" kryteriów, wobec których skarżąca spółka wnosiła zastrzeżenia.

Należy zatem przypomnieć, że w myśl § 9 ust. 10 Procedury odwoławczej, w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca oceniająca zobowiązana jest do: "zapoznania się z wynikami pierwotnej oceny projektu" (pkt 1), "zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów" (pkt 2) oraz "pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska" (pkt 4). Natomiast w myśl §10 pkt 2 Procedury odwoławczej, przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu zawiera "szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia; uzasadnienie zawiera odniesienie się do każdego z zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów".

W świetle przytoczonych postanowień Procedury odwoławczej stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku dokonał prawidłowej wykładni wskazanych w punktach I. 1, 2 i 3a petitum skargi kasacyjnej przepisów, uznając, że i tym razem przeprowadzona przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, jako instytucję pośredniczącą, ocena projektu przedstawiona w informacji zawartej w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Wprawdzie w przepisach art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. ustawodawca bardzo ogólnie wskazuje jedynie na obowiązek pisemnego poinformowania wnioskodawcy o wynikach oceny jego projektu (art. 30a ust. 3 ) oraz zamieszczenia w takiej informacji uzasadnienia wyników oceny projektu (art. 30b ust. 1) i rzeczywiście nie wskazuje, jaka ma być "treść" tego uzasadnienia – co tak mocno akcentuje kasator (powołując się przy tym na konkluzje zawarte w ww. korzystnych dla niego wyrokach NSA), ale należy pamiętać, że w tej konkretnie sprawie organ (NCBiR) związany był oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w ww. wyroku WSA z dnia 19 czerwca 2012 r., a zatem dokonując ponownej oceny projektu i sporządzając informację, powinien był uwzględnić także regulacje wynikające ze wskazanych przez ten Sąd postanowień Procedury odwoławczej, które w istotnym stopniu dookreślały, mówiąc potocznie, jaka ma być "treść" uzasadnienia.

Z cytowanych wyżej postanowień Procedury odwoławczej jasno wynika, że pisemna informacja powinna zawierać "szczegółowe uzasadnienie" podjętego rozstrzygnięcia; które powinno zawierać odniesienie się do "każdego z zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów" (§10 pkt 2).

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w pełni podziela wyrażoną w zaskarżonym wyroku konkluzję, iż "Uważna lektura stanowiska NCBiR z dnia [...] lipca 2013 r. pozwala stwierdzić, że ani jednym zdaniem nie odniesiono się do zarzutów wskazanych w pkt 1-3...".

W przedmiotowej informacji zawartej w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., opartej wyłącznie na opinii "Eksperta zewnętrznego", którego opinia stanowiła "podstawę wydania niniejszego rozstrzygnięcia" (co sam organ przyznał na str. 1 tego pisma, dodatkowo wskazując, że "po zapoznaniu się z dokumentacją konkursową oraz wynikami pierwotnej oceny projektu, a także wyrokiem.... ekspert stwierdził:..."), dokonano bowiem jakby ponownej (kolejnej) oceny zgłoszonego przez skarżącą spółkę projektu w kontekście kwestionowanych przez nią kryteriów, natomiast rzeczywiście ani jednym zdaniem nie odniesiono się do żadnego spośród zgłoszonych przez skarżącą zarzutów "w obrębie" tych kryteriów. Tymczasem, jak już wskazano, taki obowiązek wprost wynikał z cytowanych wyżej postanowień §10 pkt 2 Procedury odwoławczej, a co najmniej pośrednio także z § 9 ust. 10 pkt 2 i 4, jak również z oceny i wskazań Sądu przedstawionych w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r.

Z powyższych względów sformułowane w punktach I.1, I.2 i I.3a petitum skargi kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 i §10 pkt 2 Procedury odwoławczej oraz art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., należało uznać za całkowicie nieuzasadnione.

Jako równie nieuzasadnione – i z podobnych powodów – należy uznać także zarzuty sformułowane w pkt II.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem kasatora, do naruszenia tych przepisów doszło "poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że organ ani jednym zdaniem nie odniósł się do zarzutów wskazanych w proteście, podczas gdy NCBR rozpatrując protest odniósł się do zarzutów dotyczących skarżonych kryteriów" (pkt 1) oraz "poprzez uwzględnienie skargi wniesionej przez Stronę do WSA i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo" (pkt 2).

Jeśli chodzi o pierwszy z tych zarzutów (z pkt II.1), to należy zauważyć, że w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w zasadzie wypowiedział się już wcześniej (w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego), w pełni podzielając konstatację Sądu I instancji co do tego, że organ – i to ponownie rozpatrując sprawę i działając w warunkach związania wcześniejszą oceną i wskazaniami Sądu – ani jednym zdaniem nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów. Pobocznie należy też zauważyć, że w istocie zarzut ten (z pkt II.1) w ogóle nie dotyczy "błędnego ustalenia stanu faktycznego" – jak to zostało sformułowane w skardze kasacyjnej (niezależnie od tego, że sąd administracyjny co do zasady sam nie dokonuje ustaleń faktycznych, lecz opiera się na ustaleniach organu i je przyjmuje za prawidłowe lub nie), ale ew. błędnej oceny Sądu. Poza tym, w kontekście omawianego zarzutu, na uwagę zasługuje zaprezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko organu (na str. 6-7), które, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dodatkowo potwierdza prawidłowość konstatacji Sądu I instancji o braku odniesienia się przez organ do podniesionych przez skarżącą zarzutów.

Stanowisko to sprowadza się do tego, że organ (NCBiR) na użytek tego postępowania wprowadza jakieś dziwne, niezrozumiałe i nieznajdujące oparcia ani w przepisach ustawy (u.z.p.p.r.), ani w uregulowaniach zawartych w systemie realizacji projektu operacyjnego (w tym w postanowieniach Procedury odwoławczej), rozgraniczenie pomiędzy ciążącym na nim obowiązkiem odniesienia się do "zarzutów" (czego, jak się wydaje, organ nie kwestionuje, lecz ów obowiązek utożsamia wyłącznie z obowiązkiem odniesienia się do zakwestionowanych przez stronę kryteriów, tj. ponownej ich oceny), a pojęciem podnoszonych w ramach tychże zarzutów "argumentów". Zdaniem organu – co zostało podkreślone na str. 7 skargi kasacyjnej – "nie można każdego argumentu, który strona przytacza na poparcie swojego twierdzenia traktować jako zarzutu. Na każdy bowiem zarzut dotyczący przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie składa się kilkanaście argumentów, których podniesienie uzasadnia dany zarzut. Brak jednak przepisu który nakazuje instytucji rozpatrującej protest odniesienie się do każdego, nawet najdrobniejszego argumentu podnoszonego przez Stronę".

Stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w sposób oczywisty owej konstatacji organu nie podziela. W tej konkretnie sprawie, skarżąca spółka zgłosiła zastrzeżenia (zarzuty) wobec trzech kryteriów (kwestionując prawidłowość ich oceny) i w obrębie tych kryteriów, przedstawiła cały szereg dalszych konkretnych zarzutów, określanych przez organ jako argumenty, których podniesienie – jak stwierdza sam organ – uzasadnia dany zarzut. Warto zauważyć, że na str. 8 skargi kasacyjnej organ stwierdza, że: "Nie można przyjąć, iż niewskazanie przez NCBR w treści pisma informującego o rozpatrzeniu protestu konkretnego przepisu prawa, na który w proteście powołała się Strona oznacza, że nie zostały rozpatrzone zarzuty, a co więcej, że uzasadnienie dokonane przez NCBR nie spełnia wymogu uzasadnienia , o którym mowa w Procedurze odwoławczej", co, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdza prawidłowość oceny Sądu I instancji. Organ bowiem tylko pozornie odniósł się do tych zarzutów (a ściślej, przedstawił ponowną ocenę zakwestionowanych przez skarżącą kryteriów), całkowicie abstrahując od tego, co w tych zarzutach zostało podniesione.

Tymczasem z wielokrotnie już przywoływanych wyżej postanowień Procedury odwoławczej jasno wynika, że uzasadnienie ma być "szczegółowe" i ma ono zawierać odniesienie się do "każdego z zarzutów" podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów, również wówczas gdy wymagałoby to odniesienia się do "konkretnego przepisu prawa, na który w proteście powołała się Strona". Dlatego też sformułowane w pkt II. 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieuzasadnione.

Całkowicie nieuzasadnione są również podniesione w pkt I. 3b i 3c petitum skargi kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. Zdaniem kasatora, WSA dopuścił się naruszenia przepisów art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. przyjmując, że "uzasadnienie rozpatrzenia protestu nie może opierać się na opinii sporządzonej przez jednego eksperta zewnętrznego, ale powinno zawierać wszechstronną analizę wszystkich opinii eksperckich sporządzonych na potrzeby oceny danego projektu" (pkt I. 3b petitum skargi kasacyjnej), oraz że powinno ono "zawierać odniesienie do stanowisk tzw. ekspertów wewnętrznych, podczas gdy przepis ten nie wskazuje jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie rozpatrzenia protestu, a w kontekście przyznania przez WSA, iż w aktach sprawy nie znajdują się wszystkie opinie eksperckie, a także przyznania w treści uzasadnienia wyroku, iż brak wspomnianych opinii uniemożliwia sprawowanie przez Sąd funkcji kontrolnych uzasadnia przyjęcie, iż WSA dokonał wadliwej kontroli działalności organu" (pkt I. 3c petitum skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do tych zarzutów, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że kasator chyba myli (albo utożsamia?) "uzasadnienie" (wyników oceny projektu), o którym mowa art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. z "uzasadnieniem" (wyroku), o którym mowa art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż – w kontekście powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. – sformułowany w drugiej części punktu I. 3c petitum skargi kasacyjnej zarzut (argument), który sprowadza się do tego, że WSA przyznał w treści uzasadnienia wyroku, iż "brak wspomnianych opinii uniemożliwia sprawowanie przez Sąd funkcji kontrolnych" i dlatego (wg kasatora) dokonał "wadliwej kontroli działalności organu", jest co najmniej (delikatnie mówiąc) niezrozumiały, a na pewno całkowicie oderwany od treści wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. Z całą pewnością kwestie (ewentualnej) wadliwości uzasadnienia wyroku, ani też (ewentualnej) wadliwej kontroli przez Sąd działalności organu, nijak się mają (nie mają żadnego odniesienia) do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu "błędnej wykładni art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r."

Po drugie, należy też zauważyć, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku w ogóle nie dokonywał żadnej wykładni "art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r.". Jedynie, w ostatnim zdaniu uzasadnienia wyroku, Sąd stwierdził (podkreślił), że "według art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a u.z.p.p.r., w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić. Takiego wymogu zdaniem Sądu nie spełnił wynik rozpatrzenia protestu". Formułując w skardze kasacyjnej zarzut "błędnej wykładni" art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., kasator nawet nie wskazał, na czym, jego zdaniem, miała polegać owa rzekomo "błędna" wykładnia akurat tych przepisów, ani też jaka powinna być ich prawidłowa wykładnia.

Po trzecie, niezależnie od tego, należy też zauważyć, że sformułowane w pkt I. 3b i 3c petitum skargi kasacyjnej zarzuty w istocie w ogóle nie dotyczą błędnej wykładni art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. ani kwestii uzasadnienia, lecz raczej roli ekspertów ("wewnętrznych"/ "zewnętrznych") w procesie rozpatrywania protestu, a w szczególności w procesie rozpatrywania przez organ zgłaszanych przez stronę skarżącą zarzutów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator, powołując się na wyrok WSA z 23 października 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 2151/12), w którym Sąd ten stwierdził, że "ustalenia ekspertów są dla instytucji wiążące i nie jest ona uprawniona do samodzielnego oceniania projektowanych przez wnioskodawców czynności w aspekcie ich naukowego charakteru", wyjaśnił, że zarzut błędnej wykładni art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. został postawiony "zwłaszcza w kontekście" zawartego w zaskarżonym wyroku stwierdzenia Sądu, że "ekspert zewnętrzny też może się mylić i nie może być uznany za wyrocznię" i, odnosząc się do tego stwierdzenia, wskazał, że "NCBR pełniące rolę instytucji dokonującej oceny merytorycznej projektu nie ma żadnych podstaw aby kwestionować opinię specjalisty z danej dziedziny w jej warstwie merytorycznej".

Rzecz jednak w tym, że wbrew rozumowaniu organu i przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodom, Sąd w zaskarżonym wyroku wcale nie zmierzał do tego, by organ miał "kwestionować opinię specjalisty z danej dziedziny w jej warstwie merytorycznej", ani sam jej nie kwestionował. Przeciwnie, z treści uzasadnienia wyroku, a zwłaszcza z zawartych w nim końcowych wskazań, jasno wynika, że głównym powodem (ponownego) stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa było to, że organ "ani jednym zdaniem" nie odniósł się do podniesionych przez skarżącą zarzutów, a w szczególności nie odniósł się do "warstwy prawnej" wniesionego protestu (o czym zresztą WSA wspomniał dopiero we "wskazaniach", a co było też przedmiotem wcześniejszych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle wcześniej omawianych zarzutów kasacyjnych). Owo niefortunne (nazbyt skrótowe, czy też nazbyt "kolokwialne") stwierdzenie Sądu, że "ekspert zewnętrzny też może się mylić i nie może być uznany za wyrocznię" w żadnym razie nie odnosiło się do "warstwy merytorycznej" opinii powołanego przez organ "eksperta zewnętrznego", zwłaszcza w aspekcie jej "naukowego charakteru" (a ewentualnie do "warstwy prawnej", której ta opinia w ogóle nie obejmowała).

Ze sformułowanych w pkt I. 3b i 3c petitum skargi kasacyjnej zarzutów, a zwłaszcza z argumentów przedstawionych przez organ (NCBiR) w treści uzasadnienia, zdaje się wynikać, że według organu, już sam fakt powołania "eksperta zewnętrznego" i przedstawiona przez tego eksperta opinia, całkowicie zwalnia ów organ (Instytucję Pośredniczącą) z obowiązku dokonania własnej analizy i oceny protestu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – w świetle mających w tym zakresie zastosowanie przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i uregulowań Procedury odwoławczej – prezentowane przez NCBiR stanowisko jest błędne.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. "w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym". W tym kontekście warto więc zauważyć, że rozważając podobną kwestię (w szerszym kontekście także innych przepisów tej ustawy, m.in. art. 26 ust. 2), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1192/12 stwierdził: "Z regulacji tych wynika zatem, że zamiarem ustawodawcy było, aby każdy projekt był oceniany rzetelnie i bezstronnie, a niejako tylko dodatkowo ustawodawca przewidział możliwość powołania eksperta w celu zapewnienia tej rzetelności i bezstronności. Oba przepisy nakazujące rozpoznanie projektów w sposób rzetelny i bezstronny z uwzględnieniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu określają fundamentalne zasady rozpoznania składanych wniosków (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 126/10, Zbiór Lex nr 596665)". NSA w ww. wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r. stwierdził również, że "...na etapie ponownego badania sprawy przez instytucję zarządzającą, beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen ekspertów uwzględniającą zarzuty oraz uwagi zarówno ekspertów jak i wnioskodawcy...".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w pełni podziela te (cytowane wyżej) i dalsze oceny i konkluzje zawarte w powołanym wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1192/12.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, NCBiR jako Instytucja Pośrednicząca, rozpatrując protest powinna przeprowadzić szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych zarówno przez ekspertów jak i skarżącą spółkę, a nie w całości, bezrefleksyjnie i niejako "automatycznie" odwoływać się wyłącznie do tego co zostało zawarte w opinii "eksperta zewnętrznego". Jak trafnie zauważył NSA w ww. wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., "Z treści użytego w art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. sformułowania "...informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej... wraz z pouczeniem..." nie można wyprowadzać wniosku, że w informacji zawierającej ocenę o wynikach rozpatrzenia protestu, nie ma obowiązku wskazywania powodów, które zadecydowały o jego nieuwzględnieniu. Taka interpretacja art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. byłoby sprzeczna z art. 2 Konstytucji zważywszy, że w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przewidziano specyficzny i zmodyfikowany sposób procedowania oraz to, że informacja o ocenie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej."

Ponadto należy też zauważyć, że również uregulowania zawarte w Procedurze odwoławczej świadczą o tym, że sporządzane przez ekspertów opinie mają jedynie pomocniczy i stricte merytoryczny charakter. Na przykład, § 14 ust. 1 Procedury odwoławczej stanowi, że "w celu dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia protestu, możliwe jest korzystanie przez instytucje rozpatrujące protest z opinii ekspertów bądź zespołów doradczych, w szczególności w przypadku, gdy protest dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna". A zatem, nie ulega wątpliwości, że obowiązek rozpatrzenia protestu generalnie spoczywa na właściwej instytucji (w tym przypadku Instytucji Pośredniczącej), która – w celu dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia protestu – może (ale nie musi) skorzystać z opinii ekspertów, wówczas gdy do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny "niezbędna" jest "fachowa wiedza merytoryczna". Poza tym, jak słusznie zauważył NSA w cytowanym już wyżej wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1192/12), "rola ekspertów powołanych do oceny protestu... musi być oceniana w kontekście uregulowań zawartych w art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., z treści którego wynika, że eksperci uczestniczą jedynie w procesie wyboru projektów w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów. Treść art. 31 ust. 3 i ust. 4 - 6 u.z.p.p.r. wyraźnie wskazuje, że rola eksperta sprowadza się do świadczenia usług, z których korzysta instytucja zarządzająca. Z treści art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. wynika, iż kontroli sądowej podlega ocena projektu pod względem zgodności z prawem, czyli każde działanie każdego podmiotu dokonującego oceny projektu składające się na ostateczną ""ocenę projektu"". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, zgadza się również z tym – na co wskazał NSA w ww. wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1192/12 (powołując się na wcześniejszy wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1493/10), że "tego rodzaju system kontroli sądowej nie wyłącza spod tej kontroli działań ekspertów. Jeżeli ocena dokonana przez ekspertów byłaby na tyle niejasna, iż nie mogłaby zostać poddana ocenie Sądu, to świadczyłoby to tylko o tym, że narusza ona prawo, bowiem ocena projektu powinna być tak sformułowana, aby w powiązaniu z kryteriami oceny i treścią projektu była zrozumiała."

Mając powyższe na względzie, za trafne należało uznać wyrażone w zaskarżonym wyroku z dnia 4 września 2013 r. stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że i tym razem organ (NCBiR), ponownie rozpoznając sprawę na skutek poprzedniego wyroku WSA (z dnia 19 czerwca 2012 r.), dokonał (kolejnej) oceny projektu z naruszeniem prawa, przede wszystkim dlatego, że sam nie przeprowadził (żadnej) własnej analizy przedłożonej przez skarżącą dokumentacji aplikacyjnej i konkursowej z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą, a także przez wcześniej oceniających projekt ekspertów "wewnętrznych", zarzutów, a swoje rozstrzygnięcie oparł tylko i wyłącznie na opinii "eksperta zewnętrznego", przyjmując (bezkrytycznie) jego oceny jako własne.

Z przedstawionych wyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego też, działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponadto, na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż dostrzega, że w trakcie rozpoznawania przedmiotowej sprawy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt P 1/1,. stwierdził niezgodność z art. 87 Konstytucji RP art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. w zakresie, w jakim prawa i obowiązki uczestnika konkursu, a także służące mu środki odwoławcze, warunkujące dopuszczalność skargi do sądu, są uregulowane w aktach znajdujących się poza systemem prawa powszechnie obowiązującego, uznając jednocześnie (w pkt II wyroku) zakwestionowane przepisy za obowiązujące jeszcze przez 18 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na przepisy wprowadzone ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.2013, poz. 714), a w szczególności na przepis art. 3, który stanowi, że "w przypadku postępowań w zakresie procedury odwoławczej wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie niniejszej ustawy przyjmuje się, że wniesione środki odwoławcze oraz informacje przekazane wnioskodawcy przez właściwe instytucje spełniają wymagania określone w ustawie, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą".

A zatem, ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien uwzględnić, nie tylko te "wskazania", które zostały wyrażone w zaskarżonym wyroku z dnia 4 września 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 1715/13) wraz z ich pewną "modyfikacją", wynikającą z treści niniejszego wyroku, ale również te uregulowania, które wynikają z przepisów ustawy zmieniającej, tj. wskazanej wyżej ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.