Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1407/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1994-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach.
journal: Dz.Urz. MF 1991 nr 1 poz. 6 poz. 76
journal: Dz.Urz. MF 1992 nr 1 poz. 3 poz. 69
Teza: Przez użyte w zarządzeniu Ministra Finansów, wydanym na podstawie upoważnienia z art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ pojęcie "te same jednostki rozliczeniowe", stanowiące element kalkulacyjny wzrostu ceny umownej energii cieplnej, należy rozumieć jednostki fizyczne energii cieplnej.

TEZY

Przez użyte w zarządzeniu Ministra Finansów, wydanym na podstawie upoważnienia z art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./ pojęcie "te same jednostki rozliczeniowe", stanowiące element kalkulacyjny wzrostu ceny umownej energii cieplnej, należy rozumieć jednostki fizyczne energii cieplnej.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją wydaną na podstawie między innymi art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, ustali Zespołowi Elektrociepłowni Przedsiębiorstwo Państwowe kwotę nienależną w wysokości 275.279.000 zł, a ponadto kwotę dodatkową w wysokości 150 procent kwoty nienależnej, tj. 412.918.000 zł. W motywach tego rozstrzygnięcia podano między innymi, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż Przedsiębiorstwo w 1992 r. pobierało wyższe ceny za energię cieplną niż wynikało to z przepisów zarządzeń Ministra Finansów nr 57 z dnia 24 grudnia 1991 r. i nr 52 z dnia 30 września 1992 r. w sprawie wprowadzenia maksymalnego wskaźnika wzrostu cen umownych energii cieplnej /Dz.Urz. MF 1991 nr 16 poz. 76 oraz Dz.Urz. MF 1992 nr 13 poz. 69/ i uzyskało z tego tytułu kwotę nienależną w wysokości 275.279.000 zł. I tak w I kwartale 1992 r. w rozliczeniach z Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej stosowano ceny energii cieplnej przekraczające dopuszczalny wskaźnik wzrostu cen umownych określony w zarządzeniu nr 57 /1,10/ i uzyskano kwotę nienależną w wysokości 10.928.000 zł. W okresie zaś od października do końca grudnia 1992 r. podwyższono cenę energii cieplnej na cele technologiczne w sposób naruszający zarządzenie nr 52, gdyż nowo ustalona cena jednostki fizycznej energii /GJ/ była wyższa od ceny obliczonej z zastosowaniem maksymalnego wskaźnika wzrostu ceny energii cieplnej określonego w tym zarządzeniu /1,04/. Z tego tytułu Przedsiębiorstwo uzyskało kwotę nienależną w wysokości 264.351.000 zł.

W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów cytowanych zarządzeń nr 57 i 52 Ministra Finansów przez błędną wykładnię pojęcia "jednostki rozliczeniowe", co doprowadziło w konsekwencji do obrazy art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o cenach. W uzasadnieniu podano, że wbrew stanowisku organu I instancji - użyte w treści omawianych zarządzeń pojęcie "jednostki rozliczeniowe" nie oznacza jednostek fizycznych energii cieplnej /GJ i MW/, lecz poszczególne jednostki, z którymi Przedsiębiorstwo rozlicza się za dostarczoną energię cieplną odbiorców energii. Przy takim rozumieniu sformułowania "jednostki rozliczeniowe" brak byłoby podstaw do ustalenia kwoty należnej.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z równoczesnym podtrzymaniem jej podstawy faktycznej i prawnej.

W skardze do sądu ponowiono zarzuty podane w odwołaniu. I tak, w szczególności stwierdzono, że wprawdzie cena za energię cieplną jest dwuczłonowa /jeden z tych członów dotyczy mocy, drugi zaś ilości sprzedawanych jednostek ciepła/, z których każdy fakturowany jest przez dostawcę energii odrębnie, to jednak z uwagi na "historycznie ukształtowaną" praktykę należy człony te traktować jako jednolitą cenę energii cieplnej. Z tych przyczyn, przyjęcie, że wymienione w powołanych wyżej zarządzeniach pojęcie "jednostki rozliczeniowe" dotyczy odbiorców energii, a nie jednostek fizycznych energii cieplnej, było uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Podkreślano w niej, że skarżące Przedsiębiorstwo zmieniło sposób rozumienia określenia "jednostki rozliczeniowe" dopiero z wejściem w życie zarządzenia nr 46 Ministra Finansów z dnia 30 września 1992 r. /Dz.Urz. MF nr 13 poz. 67/, które wprowadziło maksymalny wskaźnik wzrostu cen umownych energii cieplnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Wykładni powołanych wyżej przepisów zarządzeń Ministra Finansów, wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o cenach /art. 13 ust. 2 pkt 1/, dokonywać należy z uwzględnieniem przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 1, ceną jest wielkość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy za towar lub usługę. W rozpoznawanej sprawie towarem jest energia cieplna, której cena ustalona jest na podstawie odrębnej kalkulacji jednostek fizycznych energii cieplnej. Jeżeli więc Minister Finansów, na podstawie upoważnienia ustawowego, wprowadza maksymalne wskaźniki wzrostu ceny umownej energii cieplnej oraz nakazuje liczyć te wskaźniki w stosunku do cen ostatnio stosowanych, ustalonych "dla tych samych jednostek rozliczeniowych", to oczywiste jest, że przez jednostki rozliczeniowe należy rozumieć jednostki fizyczne energii cieplnej, według których kalkulowana jest /rozliczana/ cena tej energii. Taką systemową wykładnię przepisów ustawy o cenach oraz omawianych zarządzeń potwierdza wykładnia gramatyczna zarządzeń nr 52 i 57. Wynika z nich bowiem, że sformułowanie "jednostki rozliczeniowe" dotyczy jednostek miary energii, według których ustalona jest cena energii cieplnej, a nie - jak twierdzi skarżące Przedsiębiorstwo - odbiorców energii.

W tym stanie rzeczy, skoro ustalenia faktyczne dokonane w czasie przeprowadzonego postępowania administracyjnego zgodne są z zebranym materiałem dowodowym /protokół kontroli z dnia 12 marca 1993 r. wraz z załącznikami w aktach/, zaś zarzuty skargi okazały się bezzasadne - na mocy art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.