Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 894/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją reformatoryjną z dnia [...].03.2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania odwołania W. .M., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...].12.2011 r. nr [...], orzekającą o wymierzeniu współwłaścicielce działki o nr. ew. [...] obr. [...], położonej przy ul. [...] w O., za usunięcie bez wymaganego zezwolenia świerka kłującego, kary pieniężnej w wysokości 32.838,00 zł, a następnie wymierzyło tę karę w wysokości 16.953,65 zł.

Samorządowe Kolegium stwierdziło w swym rozstrzygnięciu, iż podziela stanowisko Prezydenta Miasta O., że zaszły warunki skutkujące koniecznością wymierzenia tej kary. Organ I instancji nie wymierzył jej jednak w prawidłowej wysokości, podstawiając do wzoru błędny współczynnik różnicujący, nieodpowiadający obwodowi wyciętego drzewa, a więc zawyżony, na prawidłowy wskazała zaś skarżąca. SKO podzieliło w tym zakresie stanowisko odwołującej się. Nadmieniło jednak, że [...].10.2011 r. przeprowadzono oględziny w terenie przy udziale W. M.. Ustalono, że drzewo to wyrąbane zostało przez nią tuż przy ziemi, a był to świerk kłujący w wieku 15 lat, o średnicy pnia mierzonej przy powierzchni ziemi 16 cm. Gatunek drzewa i jego wiek ustalił biegły rzeczoznawca do spraw leśnictwa. Stwierdził on także, iż drzewo to posadzone zostało jako wyrośnięta sadzonka w wieku ok. 5 lat. Skarżąca oświadczyła zaś, że drzewo posadzono ok. 8- 10 lat temu. W. M. jako podstawę usunięcia drzewa podała obawę, że podczas wichury sprawi komuś krzywdę, a jego korzenie uszkodzą zbiornik na nieczystości płynne.

Samorządowe Kolegium zaznaczyło, iż wątpliwości skarżącej co do gatunku tego drzewa są gołosłowne. Nie przedstawiła na poparcie swego stanowiska żadnych dowodów. O zezwolenie na wycięcie tego drzewa nie wystąpiła, a brak kłody skutkował koniecznością pomiaru pnia zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. W skardze do Sądu Administracyjnego W. M. potwierdziła, iż drzewo to usunęła, zgłosiła wątpliwości co do wieku i gatunku tego drzewa. Stwierdziła, że Straż Miejska, w sporządzonej notatce, wspomniała o wycięciu świerka srebrzystego.

Może określenie to odnosić się również do świerka pospolitego, o sztywnych igłach, niekiedy z niebieskawym nalotem, podobnych do świerka kłującego. Dopiero opinia rzeczoznawcy z października 2011 r. wymienia świerk kłujący. Podniosła nadto, że często szczepienie drzew wpływa na przyśpieszenie ich wzrostu. Na podstawie pnia i uschniętych gałęzi nie można było, według niej po upływie dwóch miesięcy od wycięcia, prawidłowo ustalić wieku i gatunku drzewa. Mógł to uczynić tylko biegły dendrolog, a nie leśnik. Z tych przyczyn upatruje podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7 oraz 77 § 1 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego.

Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 15.10.2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew lub krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (MP nr 76, poz. 954) stanowi akt normatywny, będący podstawą do naliczenia kwestionowanej kary. Umocowanie do jego wydania wynika z art. 85 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody, który uprawnił Ministra właściwego do spraw środowiska, aby w terminie do dnia 31 października każdego roku, ogłosił w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" wysokość stawek, o których mowa w ust. 7 i art. 89 ust. 8. Określono przy tym zasady zmiany stawek opłat za usuwanie drzew lub krzewów. Uwzględniając fakt, że opłaty za korzystanie ze środowiska są sui generis podatkiem środowiskowym (por. K. Gruszecki, Opłaty za korzystanie ze środowiska w prawie ochrony środowiska, Glosa 2003, nr 7, s. 4), powinny one podlegać zmianie tak jak podatki w pełnych okresach rozliczeniowych. Wysokość tych zmian została określona w odniesieniu do prognozowanego średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem przyjętego w ustawie budżetowej. Aby jednak stawki opłat za usuwanie drzew lub krzewów ulegały zmianie, minister właściwy do spraw środowiska powinien ogłosić w drodze obwieszczenia w "Monitorze Polskim" precyzyjną wysokość stawek opłat na następny rok. Trafnie podniosła skarżąca w odwołaniu, iż organ i instancji błędnie naliczył wysokość tej podwyższonej opłaty. Istotnie nieu prawnie nie zastosował współczynnik dla drzew o obwodzie powyżej 50 cm, tj 2,37, podczas gdy obwód wyciętego drzewa wynosił 45,22 cm, a więc współczynnik winien wynosić 1,51. Organ odwoławczy trafnie uchylił z tego względu decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...].12.2011 r. nr [...] i prawidłowo określił wysokość wymierzonej kary.

Przechodząc do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż Sąd nie dostrzega zarzucanego przez skarżącą organowi odwoławczemu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7 oraz 77 § 1 Kpa, oraz braku właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, które to uchybienia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa) i w tym celu zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa), a następnie ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 Kpa). W ocenie Sądu wymogi te spełnia zaskarżona decyzja. Należy mieć na uwadze, że skarżąca nie kwestionuje wycięcia przedmiotowego drzewa bez zezwolenia prawdopodobnie [...].08.2011 r. Straż Miejska stwierdziła ten fakt podczas kontroli przeprowadzonej [...].08.2011 r. Nie było już wówczas pnia wyciętego drzewa. Co do zasady z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz przepisów wykonawczych do niej wynika, że ustalenia jednostkowej stawki kary za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, dokonuje się w odniesieniu do drzew starszych niż 10 lat, z uwzględnieniem szerokości obwodu pnia i gatunku drzewa mierzonego na wysokości 130 cm (art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody). Dla wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia niezbędne jest więc jednoznaczne ustalenie wieku usuniętego drzewa, jego gatunku oraz wyliczenie obwodu pnia drzewa na wysokości 130 cm. Ta metoda pomiaru nie mogła zostać zastosowana w niniejszej sprawie. Karpa była przysypana ziemią, a po drugiej stronie ulicy leżały gałęzie wyciętego drzewa, których to faktów nie kwestionowała skarżąca. Podpisała bez uwag protokół. Sąsiedzi, a nie straż oświadczyli, że był to świerk srebrny. Z uwagi na jego wycięcie i pozbycie się przez skarżącą pnia nie było już możliwości ustalenia, czy drzewo to zagrażało bezpieczeństwu i czy jego korona była uszkodzona. Jednakże okoliczności te, nawet w razie ich potwierdzenia, nie miałyby znaczenia dla zasadności wymierzenia kary pieniężnej, nadto w tym kontekście bez znaczenia pozostaje fakt ewentualnego zastąpienia drzewa wyciętego nowym nasadzeniem. Trafnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 24.01.2012 r., sygn. akt II OSK 2157/10, że jest to kara za delikt administracyjny, przy której wartość przyrodnicza usuwanego drzewa nie ma znaczenia, ponieważ jest to odpowiedzialność za działanie bez zezwolenia (por. W. Radecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 266; czy: C. Grzybowski, Odpowiedzialność z tytułu kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia, Monitor Prawniczy z 2000 r., nr 6, s. 366). W ocenie Sądu, organ I instancji w dostateczny sposób udokumentował przyjęte dla wymierzenia kary fakty, stanowiące podstawę do wymierzenia kary pieniężnej podwyższonej (w trzykrotnej wysokości, z uwagi na brak zezwolenia). Wprawdzie pomylił się przy ustalaniu współczynnika odnoszącego się do jego obwodu, co zweryfikował organ odwoławczy orzekając reformatoryjnie, jednak przedstawił logiczny ciąg rozumowania i przeprowadził konieczne w sprawie ustalenia. Organ odwoławczy ponownie analizując sprawę w jej całokształcie potwierdził ustalenia Prezydenta Miasta O.. Oględziny dokonane z udziałem rzeczoznawcy miały wprawdzie miejsce dwa miesiące po tym zdarzeniu, ale po obejrzeniu gałęzi tego drzewa, których tożsamość potwierdziła skarżąca - rzeczoznawca jednoznacznie ustalił gatunek wyciętego drzewa jako świerk kłujący. Z zał. nr 2 do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15.10.2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew lub krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 - dla świerku pospolitego stawka jest znacznie niższa (34,03 zł), niż dla pozostałych gatunków i odmian świerka (82,77 zł). Leśnik jednak, z racji posiadanej wiedzy fachowej nie miał problemu z odróżnieniem świerka pospolitego, od innych gatunków świerka, nawet na podstawie podsuszonych gałęzi. Biegły ustalił też wiek drzewa na lat ok. 15, wykluczając aby mógł znaleźć zastosowanie art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Ustalenia swe potwierdził nadto stosowną dokumentacją fotograficzną (fot. 3 i 4 w aktach admin. sprawy). W przeciwieństwie do ustaleń poczynionych przez organy obu instancji stanowisko skarżącej opiera się na domysłach i domniemaniach. Skarżąca w trakcie tak postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie przedstawiła żadnych dokumentów, opinii, ekspertyz zawierających wnioski pozostające w opozycji do ustaleń rzeczoznawcy, który sporządził opinię dendrologiczną z dnia [...].10.2011 r. Jej stwierdzenia są gołosłowne i wobec stanowiska osoby posiadającej wiedzę fachową z tej dziedziny, nie mogły prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.