Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1537/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 1 pkt 1, art. 70 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6 ust. 8
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1537/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Asesor: WSA Maja Chodacka, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2009r., sprawy ze skargi W. i K. Sp. z o.o. w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 września 2008r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 1537/08

UZASADNIENIE

Z uwagi na fakt, że spółka pomimo wezwania nie złożyła stosownej deklaracji podatkowej i nie opłaciła w terminie rat podatku od nieruchomości - zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. Prezydent Miasta wszczął postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2002 r.

W toku postępowania spółka kwestionowała obowiązek zapłaty podatku, stwierdzając, że pomimo figurowania w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości położonych w K. oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...] i [...] o łącznej pow. 80450 m kw, faktyczne władztwo nad nimi sprawowały wpisane do ewidencji jako władający Zakłady Przemysłu Wapienniczego w P. na skutek przejęcia działek w przymusowy zarząd państwowy. Zdaniem podatnika było to posiadanie o charakterze samoistnym, a to przesądzało o konieczności obciążenia podatkiem zarządcy. Spółka nie mogła natomiast swobodnie dysponować nieruchomościami i dopiero w sierpniu 2005 r. objęła je w posiadanie.

Decyzją z dnia [....] nr [...] Prezydent Miasta określił dla W. i K. P. Sp. z o.o. w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie 48.270 zł argumentując, że pomimo protokołu przejęcia w przymusowy zarząd właścicielem nieruchomości wpisanym do ewidencji gruntów pozostała spółka W. i K. P. Ona też figurowała jako właściciel w księgach wieczystych. Dodatkowo ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Zakłady W. w P. od ponad 20 lat nie eksploatowały istniejącego na tym terenie kamieniołomu.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Prezydent Miasta kolejną decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta określił dla W. i K. P. Sp. z o.o. w K. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie 48.270 zł.

Decyzją z dnia 18 września 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania spółki uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując na rozbieżności w materiale dowodowym podniesiono, że opodatkowana nieruchomość była w przejściowym użytkowaniu różnych pomiotów, w związku z czym należy ustalić czy znajdowała się w posiadaniu samoistnym w części, czy w całości, a jeśli tak, to w jakim okresie i jaki podmiot ją posiadał. Ponadto SKO w celu prawidłowego ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku nakazało rozpoznać nie rozpoznany w I instancji wniosek dowodowy pełnomocnika spółki. Zwróciło również uwagę na fakt, że zawarte w aktach sprawy dokumenty z ewidencji gruntów nie pozwalają w sposób jednoznaczny na zweryfikowanie powierzchni opodatkowanych gruntów. Z uwagi natomiast na treść art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz fakt, że opodatkowane nieruchomości stanowią niezrekultywowane nieużytki, na których znajduje się stare wyrobisko i gdzie wylewany jest zużyty asfalt, nakazano Prezydentowi Miasta zbadać, czy przedmiotowe grunty mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu przedawnienia w oparciu o przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej Kolegium zaznaczyło, że jak wynika z akt sprawy podatnik wpłacił kwotę zobowiązania podatkowego przed dniem przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. przed 31 grudnia 2007 r., zatem zobowiązanie wygasło. Nie stoi to jednak na przeszkodzie wydaniu przez organ II instancji decyzji określającej podatek w kwocie równej lub niższej od zapłaconej. Odpowiadając natomiast na zarzuty odwołującej się spółki dotyczące tego, że organ I instancji odbierając zeznania niektórych świadków w formie pisemnej, ograniczył możliwość osobistego zadawania im pytań, wyjaśnił, iż taka forma składania zeznań została dopuszczona w art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze na przedmiotową decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik spółki podniósł zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 68 § 2 w zw. z art. 21 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia uprawnienia organu I instancji do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2002 r. i nie uznanie, pomimo braku ostatecznej decyzji podatkowej, że należność w kwocie 48.270 zł została uiszczona jedynie jako zabezpieczenie ewentualnych należności podatkowych, a nie jako zapłata należnego podatku. Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki organy podatkowe do dnia [...] grudnia 2007 r. nie wydały ostatecznej decyzji w sprawie, co pozbawiło je tego uprawnienia na mocy art. 68 Ordynacji podatkowej. Na mocy tego przepisu wygasło istniejące zobowiązanie i to niezależnie od tego na jakim etapie znajduje się sprawa podatkowa. Nie można również uznać za zapłatę podatku powodującą wygaśnięcie zobowiązania dokonanej przez skarżącą wpłaty, gdyż w sytuacji braku ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania braku wiadomości w zakresie rozmiarów należności podatkowej wpłatę należy uznać za zabezpieczenie ewentualnych należności podatkowych. W konsekwencji pełnomocnik skarżącej strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO podniosło, iż art. 68 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie jedynie do zobowiązań powstających w wyniku doręczenia decyzji wymiarowej, a wobec skarżącej spółki wydano decyzję deklaratoryjną określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. Wpłata dokonana przez skarżącą nastąpiła po wydaniu pierwszej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2006 r., a więc spółce znana była wysokość kwoty zobowiązania podatkowego. Kolegium zwróciło nadto uwagę, że polskiemu prawu podatkowemu nie jest znana instytucja dobrowolnej wpłaty na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń podatkowych. Poza tym wpłata została dokonana przed upływem pięcioletniego okresu przedawnienia. W związku z tym organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Mając powyższe na względzie należy w pierwszej kolejności podnieść, że niezasadne jest stanowisko pełnomocnika skarżącej spółki zawarte w skardze, iż do zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości obciążającego osobę prawną zastosowanie ma art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zawierający uregulowania w zakresie tzw. przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego. Przepis ten w stanie prawnym obowiązującym w 2002 r., jak i obecnie dotyczy wyłącznie zobowiązań powstających w drodze doręczenia decyzji wymiarowej (art. 21 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). W takim trybie powstają zobowiązania w podatku od nieruchomości, który obciąża osobę fizyczną. Strona skarżąca natomiast ma status spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem do jej sytuacji faktycznej i prawnej odnosi się przepis art. 6 ust. 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 91 poz. 31 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. Zgodnie z jego treścią osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Lasów Państwowych mają obowiązek składania deklaracji podatkowych oraz samoobliczania podatku bez wydawania w tym zakresie decyzji podatkowej. W przypadku tych podmiotów podatek od nieruchomości powstaje z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Z uwagi na powyższe do spółki kapitałowej posiadającej osobowość prawną, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zastosowanie w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości ma art. 70 Ordynacji podatkowej. W § 1 tego artykułu określony jest jeden termin przedawnienia dla wszystkich zobowiązań - wynoszący 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając na uwadze powyższe uregulowania należy stwierdzić, że w przypadku strony skarżącej termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. upływałby z dniem 31 grudnia 2007 r.

Jednakże z zestawienia zarachowania operacji księgowych znajdującego się na karcie 126 i dalszych akt administracyjnych wynika, że w dniach 4 i 5 grudnia 2006 r. spółka dokonała wpłaty na poczet podatku od nieruchomości i należnych odsetek za 2002 r. Kwota ta w całości pokryła zobowiązanie podatkowe spółki, co zostało potwierdzone przez Wydział Podatków i Opłat Urzędu Miasta w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. (k. 129 akt administracyjnych). Mając na uwadze obowiązek skarżącej w zakresie samoobliczenia podatku, okoliczność, że wpłata dokonana została z adnotacją dotyczącą podatku od nieruchomości za 2002 r. i nastąpiła po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2006 r., nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. na kwotę 48.270 zł wraz z odsetkami oraz fakt, że decyzje podatkowe były w 2006 r. natychmiast wykonalne (art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej), a SKO postanowieniem z dnia [...] , nr [...] odmówiło wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pełnomocnika skarżącej strony, że wpłata ta nie stanowiła zapłaty podatku od nieruchomości, ale swoiste zabezpieczenie ewentualnych roszczeń organów podatkowych, zwłaszcza, że nie toczyło się w tym zakresie przewidziane w Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych.

W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że na skutek dobrowolnej wpłaty skarżącej spółki doszło do uiszczenia zaległego podatku od nieruchomości za 2002 r. przed terminem przedawnienia, który przypadał na dzień [...] grudnia 2007 r. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, zapłata podatku przed upływem przedawnienia powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie, które wygasło na skutek zapłaty, nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, a organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i 2 tej ustawy, umożliwiając podatnikowi uzyskanie zwrotu nadpłaconego podatku. Organ odwoławczy nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, ponieważ - wobec braku zapłaty w tym wyższym zakresie - zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej). Bez znaczenia dla zaistnienia skutków materialnoprawnych wygaśnięcia zobowiązania w całości lub w części przez jego zapłatę jest także to, że decyzja określająca jego wysokość nie była ostateczną w administracyjnym toku instancji (tak: uchwała NSA z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03, ONSA 2004/1/7, wyrok SN z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt III RN 76/01, OSNPUSiSP 2003/7/162, wyrok NSA z dnia 11 października 2002 r., sygn. akt III SA 3514/00, ONSA 2003/3/109 z aprobującą glosą A. Skoczylasa, OSP 2003/7-8/92, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I FPS 4/2007, ONSAiWSA 2008/1/4, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt FSK 2365/04, POP 2006/5/76, wyrok NSA z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt II FSK 951/07, LEX nr 446993).

W tym stanie rzeczy za nieuzasadniony należało uznać zarzut strony skarżącej dotyczący orzekania przez organy podatkowe w zakresie przedawnionego zobowiązania podatkowego. W pozostałym zakresie natomiast – dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd nie dopatrzył się w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego takiego naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością uchylenia przedmiotowej decyzji. W wyniku dokonanej kontroli Sąd nie dopatrzył się również uchybień skutkujących stwierdzeniem jej nieważności.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.)