Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2353/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a, 15c, 22a, 24a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową" - odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. J. R., zwanego dalej "Wnioskodawcą", art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawca - pismem z [...] maja 2018 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie zgadza się z tym jakoby miał pełnić służbę na rzecz totalitarnego państwa; nie wiedział, że Wydział [...], do którego należał, podlegał wówczas nadzorowi Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] do spraw Służby Bezpieczeństwa; Wnioskodawca podkreślił charakter wykonywanych przez niego obowiązków; polegały one na utrzymywaniu sprawności technicznej urządzeń i systemów łączności; swoje obowiązki wypełniał zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi; wielokrotnie nagradzano go premiami oraz awansem służbowym za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych; w 2004 roku odznaczono go natomiast Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant"; Wnioskodawcy przyznano także trzecią grupę inwalidzką,

- decyzją z [...] maja 2019 r. odmówiono wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, 22a oraz 24a ustawy zaopatrzeniowej; rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi Wnioskodawcy do Sądu; wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lutego 2020 r. o sygn. akt II SA/Wa 1530/19 uchylono decyzję organu,

- z akt sprawy wynika, że Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] z dniem [...] maja 2008 r.; ma prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość zweryfikowano z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej; wypłacana jest mu emerytura jako świadczenie korzystniejsze,

- Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dalej jako "IPN", uznał służbę Wnioskodawcy od [...] października 1987 r. do [...] lipca 1990 r. za pełnioną na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej (tak: informacja o przebiegu służby); Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 2 lata i 10 miesięcy, zaś całkowity okres jego służby wynosi 20 lat i 8 miesięcy; do wysługi emerytalnej zaliczono także okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej - rok, 11 miesięcy i 15 dni,

- z przekazanych przez IPN kopii akt osobowych oraz pisma z [...] sierpnia 2020 r. nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po [...] września 1989 r.,

- pismem z [...] listopada 2018 r. informację o przebiegu służby Wnioskodawcy przekazał Komendant Główny Policji; ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Wnioskodawca rzetelnie wykonywał swoje zadania i obowiązki;; awansowano go na kolejny wyższy stopień policyjny oraz pozytywnie opiniowano; otrzymywał podwyżki uposażenia zasadniczego, a także dodatku służbowego; wyróżniono go w 2004 roku Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant"; nie odnotowano wobec Wnioskodawcy żadnych kar dyscyplinarnych, czy postępowań karnych lub karno-skarbowych; brak jest także dokumentów potwierdzających udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia,

- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

- treść powyższego przepisu nakłada na organ przede wszystkim obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej; przesłanki te są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,

- wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "krótkotrwałość służby", "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek",

- przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy wskazano, że Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 2 lata i 10 miesięcy; całkowity okres jego służby to 20 lat i 8 miesięcy; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 20 lutego 2020 r. o sygn. akt II SA/Wa 1530/19 wskazał, że w świetle zestawienia tych okresów służby Wnioskodawcy "uprawnionym będzie określenie przedmiotowej służby pełnionej przez skarżącego przed 31 lipca 1990 r. mianem krótkotrwałej"; tym samym przyjęto, że w przedmiotowej sprawie spełniono przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1,

- nie kwestionowano rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r. - w szczególności z narażeniem życia i zdrowia; świadczenie emerytalne wypłacane Wnioskodawcy nie było jednak podwyższone ze względu ma służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005 r., póz. 734 ze zm.), dalej jako "Rozporządzenie"; wobec tego spełniono także wymóg wskazany w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej;

- wnikliwa analiza materiału dowodowego - stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...] - pozwala na domniemanie, że Wnioskodawca utożsamiał się z ustrojem totalitarnym; ma to znaczenie w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa Wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; nie podjął on żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu w Służbie Bezpieczeństwa; kontynuował - jako funkcjonariusz - karierę zawodową w jej strukturach aż do momentu transformacji związanej ze zmianami ustrojowymi w Polsce; ponadto, w przedmiotowej dokumentacji znajduje się podanie Wnioskodawcy z [...] kwietnia 1987 r., w którym zwraca się z prośbą o przyjęcie go do Węzła [...] i w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...]; we wniosku personalnym o przyjęcie go do Milicji Obywatelskiej znajduje się z kolei uwaga Naczelnika Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], w której stwierdzono: "po analizie materiału dot. Pracownika oraz przeprowadzonej rozmowie wnoszę o przyjęcie do pracy w MO na wolny etat [...] w Wydziale [...] WSW"; Wnioskodawcę zaszeregowano zatem do danych struktur z jego pełną świadomością; potwierdza to zresztą wyciąg z [...] października 1987 r., w którym oświadcza, że zapoznał się z kodeksem powinności urzędników państwowych PRL, zasadami etyki i obyczajów funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej,

- w dokumentacji IPN znajduje się także arkusz słuchacza skierowanego na egzamin podoficera z okresu służby w Służbie Bezpieczeństwa - z [...] września 1989 r.; z zamieszczonej w nim opinii bezpośredniego przełożonego wynika, że Wnioskodawca: "dał się poznać jako pracownik sumienny i zdyscyplinowany. Jako technik posiada spore umiejętności zawodowe zarówno teoretyczne jak i praktyczne co rokuje pozytywne prognozy do przyszłej samodzielnej pracy jako [...] Wydziału [...]", Wnioskodawca w trakcie pełnienia służby w danych strukturach złożył egzamin na podoficera w specjalności prewencja; w trakcie pełnienia służby w Służbie Bezpieczeństwa kształcił się zatem oraz szkolił, a jego przełożeni byli usatysfakcjonowani poziomem realizacji nałożonych na niego obowiązków,

- Wnioskodawca - pełniąc służbę na etacie w Służbie Bezpieczeństwa - czerpał więc określone, wymierne korzyści; miał świadomość co do charakteru struktur, do których należał i z pewną świadomością aktywnie w nich uczestniczył; pozostawanie w niej przez niemal trzyletni okres także prowadzi do wniosku, że sprawy nie należy kwalifikować jako szczególnie uzasadniony przypadek,

- z dokumentacji IPN wynika także, że Wnioskodawca był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej; powstała ona w 1976 roku i zrzeszała ludzi w wieku od 15 do 35 lat; narodziła się z połączenia Związku Młodzieży Socjalistycznej, Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej i Socjalistycznego Związku Młodzieży Wojskowej; jej głównym zadaniem była indoktrynacja młodzieży oraz przygotowywanie jej do przyszłej kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej,

- mając na względzie analizę zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że zasługi Wnioskodawcy po 12 września 1989 r. - w szczególności odznaczenie Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant" - nie mają kluczowego znaczenia wobec jego postawy w trakcie pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa,

- osiągnięcia służbowe Wnioskodawcy - odnotowane po 12 września 1989 r. - zasługują na uznanie; jednak biorąc pod uwagę całokształt służby - szczególnie jej charakter przed 31 lipca 1990 r. oraz postawę Wnioskodawcy wobec świadomości przynależenia do danych struktur, w przedmiotowej sprawie nie spełniono przesłanki dopuszczalności wyłączenia art. 15c, 22a i 24a - wskazanej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; jego sprawa nie stanowi bowiem szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na skorzystanie z przywołanych uprawnień.

W skardze zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niesłuszne przyjęcie, że Wnioskodawca nie spełnia przesłanek wyłączenia wobec niego przepisów z art. 15c, 22a i 24a ustawy; błędnie przyjęto także, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek; bezpodstawnie uznano bowiem, że Wnioskodawca utożsamiał się z systemem totalitarnym;

- nierespektowanie przez organ prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1530/19.

W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wskazano na krzywdzące - wobec Wnioskodawcy - założenie organu, że sama służba w Milicji Obywatelskiej świadczy o popieraniu idei totalitarnego państwa. Jest to stanowisko błędne i nieuzasadnione. Prowadzi bowiem do konstatacji, że do wyłączenia stosowania art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej kwalifikowałyby się wyłącznie osoby, które nigdy nie służyły w Milicji, a zatem osoby, co do których przepisy te nie mają zastosowania.

Wnioskodawca podkreślił, że przystępując do pracy w Wydziale [...] jego celem było pogłębianie wiedzy technicznej oraz znajomości nowych technologii, które mogłyby być wykorzystane do zwiększenia bezpieczeństwa obywateli. Był przekonany, że w swojej pracy będzie odpowiedzialny za obsługę techniczną, nie zaś realizowanie celów aparatu politycznego. Zaznaczył, że jego służba w Wydziale [...] nie miała związku z realizacją zadań i funkcji państwa totalitarnego.

Mimo spełnienia przez Wnioskodawcę obu wymogów wskazanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, błędnie przyjęto, że w jego sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek na podstawie jego rzekomych poglądów popierających idee państwa totalitarnego. Wnioskodawca potwierdził przebycie przeszkolenia w Szkole Milicji Obywatelskiej w [...]. Podniósł jednak, że zdanie egzaminu w danej placówce było wówczas warunkiem uzyskania stopnia w korpusie podoficerskim milicji. Zdaniem Wnioskodawcy szkoła w [...] nie kształciła funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa.

W skardze podkreślono, że Wnioskodawca pełnił służbę z poświęceniem i zaangażowaniem, czego skutkiem jest utrata zdrowia potwierdzona orzeczeniem lekarskim stwierdzającym trwałe inwalidztwo w związku ze służbą.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez bezpodstawne uznanie, jakoby nie zachodziły wskazane tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu.

Słuszne są w danym zakresie zarzuty skargi. Wypada jedynie dodać, że nie mogą budzić w sprawie wątpliwości jej istotne uwarunkowania prawne, co do sposobu rozumienie treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, jak i w kwestii spełnienia przez Wnioskodawcę dwu, spośród trzech warunków, niezbędnych do zastosowania określonego danym przepisem wyjątku, co zresztą nie było kwestionowane przez organ.

Mianowicie, jak ocenił uprzednio Sąd, Wnioskodawca spełnia warunek krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r., określony art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Równocześnie niesporne było w sprawie spełnienie warunku rzetelnego pełnienia służby po 12 września 1989 r. – wskazany w art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio ustawy zaopatrzeniowej.

Rolą organu było natomiast rozważenie, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek - w myśl art. 8a ust. 1 zdanie wstępne. Organ był obowiązany uwzględnić przy tym oceny sformułowane w danym zakresie w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1530/19.

Organ ocenił wykonywane przez Wnioskodawcę zadania jako służbę z narażeniem życia lub zdrowia (tak uzasadnienie skarżonego aktu). Nie kwestionowano jednocześnie rzetelności wykonywanych przez niego obowiązków służbowych. Wprawdzie organ wskazał jednocześnie, że świadczenie emerytalne wypłacane Wnioskodawcy nie było podwyższone - na podstawie przepisów Rozporządzenia. Nie wykluczało to jednak ustalenia, że służba funkcjonariusza była pełniona z zagrożeniem życia lub zdrowia. Nie może być bowiem kluczowe dla analizy przebiegu służby - pod kątem oceny czy była pełniona z zagrożeniem życia lub zdrowia - istnienie w aktach określonego rodzaju dokumentu, wprost potwierdzającego ten fakt jak np. zaświadczenie, wydawane w myśl przepisów odrębnych (Rozporządzenia) w celu potwierdzenia prawa do podwyższenia świadczeń (patrz tak samo prawomocne orzeczenia WSA o sygn. akt II SA/Wa 202/20, czy 2268/19 – dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Wnioskodawca powoływał się także na orzeczenie lekarskie stwierdzające trwałe inwalidztwo w związku ze służbą, co także może przemawiać za pełnieniem służby w szczególnych warunkach (tak prawomocne orzeczenia o sygn. akt II SA/Wa 2789/19 i 2224/19 – dostępne w CBOSA).

Oceniając z kolei okres pełnienia przez Wnioskodawcę służby przed 31 lipca 1990 r. wskazano w uzasadnieniu skarżonego aktu, że z zachowanych materiałów nie wynika, aby zachodziły szczególne okoliczności, uzasadniające wyłączenie stosowanie reguł ogólnych. Odnotowano mianowicie, że funkcjonariusz był świadomy charakteru struktur, do których przynależał i był zaangażowany w służbę na rzecz totalitarnego państwa, co miało wynikać także z przesłanek ideologicznych (w tym przynależność do ZSMP). Nie ujawniono więc - zdaniem organu - żadnych dokumentów źródłowych, z których wynikałoby, że warunki pełnienia służby czy postawa funkcjonariusza w danym okresie mogłaby być kwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Jednocześnie jednak z uzasadnienia prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1530/19 nie sposób wywieść, aby - w ocenie Sądu - jedynie wystąpienie kumulatywnie szeregu szczególnych przesłanek mogło stanowić o zastosowaniu danego wyjątku. Nie wynika to także z samego brzmienia znajdującego w sprawie zastosowanie przepisu - art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Podstawą dla takiego jego wyłożenia nie może być też zastosowanie wykładni celowościowej i bądź systemowej - w kontekście uzasadnienia przyjęcia kompleksu regulacji ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), zwanej dalej "Nowelą z 2016 roku".

W takiej sytuacji należy skonstatować, że organ – stwierdzając wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku zastosowania wyjątku, wskazanego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w postaci szczególnych zasług na etapie pełnienia służby na rzecz państwa demokratycznego, w tym z narażeniem życia lub zdrowia - odmówił zastosowania względem Wnioskodawcy wyłączenie zasad ogólnych obniżenie uposażenia. Prowadziło to do naruszenia danej reguły prawa materialnego.

Wprawdzie decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma - w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - charakter uznaniowy - tak sformułowanie "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym. Wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza więc o konieczności zastosowania wobec Wnioskodawcy danej regulacji. Organ jest jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano (tak reguła ogólna art. 7 K.p.a. – obowiązek równoważenia interesu publicznego i słusznego strony).

W rozpoznawanej sprawie przywołaną przez organ jedyną przesłanką negatywną – ustalenia w danym zakresie znajdują nota bene odzwierciedlenie w aktach sprawy – były dokumenty sporządzane na etapie pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego, z których miało wynikać, że powierzone zadania wykonywał z powodów ideowych (m.in. przynależność do ZSMP) i był zaangażowany w budowanie ówczesnego systemu, określanego zasadnie przez ustawodawcę mianem totalitarny. Organ wysnuł dane wnioski wobec aktywnego i sumiennego wykonywania przez Wnioskodawcę zadań służbowych przed 31 lipca 1990 r., czy uczestnictwie w szkoleniach udoskonalających jego umiejętności. Podkreślano, że Wnioskodawca wykonywał swoje zadania służbowe z pełną świadomością charakteru formacji, do której przynależał. Przywołana okoliczność nie może jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku. Takie rozumienie danej regulacji prowadziłoby bowiem wprost do wniosku, że z przewidzianego ustawą przywileju mógłby korzystać wyłącznie osoby, które służyły państwu totalitarnemu nierzetelnie lub z przyczyn innych niż ideowe – kunktatorskich, materialistycznych, z wyrachowania itp. Intencji, aby tak zakreślić granicę wyjątku, nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy, uwzględniając także cele regulacji, wprowadzonych Nowelą z 2016 roku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że - gdy chodzi o osoby, które pełniąc służbę w formacjach określonych art. 13b ustawy zaopatrzeniowej nie czyniły tego dobrowolnie bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z demokratyczną opozycją - dotyczące obniżenie uposażenia reguły nie znajdują generalnie zastosowania (tak art. 23c pkt 2 i art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej). Możliwość wyłączenia reguł ogólnych w drodze decyzji dotyczy więc wyłącznie pozostałych osób. Nie sposób zakładać, aby - z woli prawodawcy – wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki nierzetelnie bądź np. z przyczyn merkantylnych.

Nie zasługuje wprawdzie na uznanie a nawet aprobatę, zaangażowanie – choćby ideowe – w realizację zadań służb mundurowych na rzecz państwa totalitarnego. Dał temu zresztą wyraz prawodawca, ograniczając przywileje emerytalne osób, które to czyniły. Z jego woli reguły te nie maja jednak znaleźć zastosowania do osób, które - w zmienionej rzeczywistości - dopuszczone do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, przyczyniając się np. istotnie do ochrony bezpieczeństwa publicznego, nierzadko z narażeniem życia lub zdrowia. W przypadku Wnioskodawcy organ potwierdził wystąpienie takich. W skardze szeroko opisywano szczególny charakter – niemający związku z działaniami ideowymi - wykonywanych przez Wnioskodawcę zadań w Wydziale [...], co organ zaś pominął w swoich rozważaniach.

Poza granicami danej sprawy pozostaje natomiast - podnoszona w skardze kwestia - czy Wnioskodawca rzeczywiście pełnił służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Ma to bowiem bezpośredni wpływ na wysokość uposażenia funkcjonariusza, w myśl art. 15c ustawy zaopatrzeniowej (w świetle jej ust. 3 lecz także ust. 1 pkt 1) i musi być przesądzone w postępowaniu w przedmiocie obniżenia świadczeń, gdzie w kwestii sporów właściwe są sądy powszechne. Szersza argumentacja w tym zakresie sformułowano w dostępnym dla Wnioskodawcy uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r. (sygn. akt z II SA/Wa 2062/19 – patrz CBOSA). Tezę, że etapem właściwym dla ustalenia, czy dany funkcjonariusz podlega regułom art. 15c czy 22a ustawy zaopatrzeniowej, jest postępowanie przed sądem powszechnym (w przedmiocie obniżenia uposażenia) potwierdza także uchwała Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r. (sygn. akt II UZP 1/20 – opubl. w LEX nr 3051750). Nie do pogodzenia z regułami praworządnego państwa jest wykładanie przepisów, w wyniku którego ta sama kwestia może podlegać przesądzaniu w dwu alternatywnych postępowaniach, gdzie mogłoby dojść do formułowania nawet przeciwstawnych wniosków.

Wobec powyższych uwarunkowań – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy - obowiązkiem organu było wydanie decyzji pozytywnej dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 in fine K.p.a.. Wystąpiły bowiem opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, nie ujawniono zaś okoliczności, które by przeciw temu przemawiały. W szczególności nie może być nią postawa ideologiczna czy zaangażowana służba Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r. Mogłoby być natomiast taką przesłanką wykazanie jego udziału w konkretnych działaniach, które - z perspektywy powszechnie akceptowanego w państwie demokratycznym systemu norm etycznych - było rażąco naganne, a równocześnie wykraczało poza fakt pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego. Tylko do osób pełniących daną służbę skierowany jest bowiem wyjątek przewidziany art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu oraz wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1530/19.