Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 271/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 5, art. art. 7 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 14/13 w sprawie ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 14/13) oddalił skargę V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 8 listopada 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) dalej: u.p.o.l. oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 12 lipca 2012 r. ustalającą stronie wysokość podatku od nieruchomości za rok 2012 na kwotę 38.209 zł.

Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji określił stronie jako właścicielowi nieruchomości położnej w B. wymiar podatku opodatkowując budynki – hale fabryczne i grunt w kategorii "związane z działalnością" i w kategorii "pozostałe". Podkreślono, że podatek od ww. nieruchomości ustalono w oparciu o: dane z ewidencji gruntów w zakresie ogólnej powierzchni gruntów; informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i/lub lasach INF-1 złożoną przez stronę w zakresie zadeklarowanych do opodatkowania jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej części gruntów o powierzchni 1000 m² i części budynku o powierzchni 500 m² oraz deklarację dotyczącą powierzchni budynku z dnia 28 lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, że w stosunku do 120 m² powierzchni użytkowej spornego budynku, z uwagi na wykorzystywanie go przez organizacje pożytku publicznego, tj. Stowarzyszenie Przeciw Bezprawiu na działalność statutową organ pierwszej instancji zasadnie zastosował zwolnienie podatkowe wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. W zakresie przyjętych stawek podatkowych organ wyjaśnił, że wskazana przez stronę powierzchnia 2380 m², jako przeznaczona do generalnego remontu, nienadająca się do prowadzenia działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu w kategorii "pozostałe". Wyjaśniło przy tym, że fakt braku możliwości wykorzystania do działalności gospodarczej nie powoduje, iż ta część (powierzchnia) budynku nie podlega opodatkowaniu w ogóle. Organ podkreślił również, iż nie zastosował zwolnienia wynajętej części powierzchni (1200 m²) budynku Fundacji "D.", wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., z uwagi na to, że powierzchnia ta nie jest faktycznie wykorzystywana na potrzeby prowadzenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży. W ocenie organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dopiero faktyczne zajęcie nieruchomości przez fundację będzie stanowiło podstawę do zastosowania przedmiotowego zwolnienia. W tym zakresie Kolegium wskazało, że przeprowadzona w dniu 18 czerwca 2012 r. kontrola podatkowa nieruchomości wykazała, iż wynajęta ww. fundacji powierzchnia 1200 m² w dalszym ciągu nie została zajęta przez tę fundację na prowadzenie statutowej działalności.

W skardze na powyższą decyzję podatniczka, domagając się jej uchylenia i rozstrzygnięcia o istocie sprawy, zarzuciła, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a to z kolei na wynik sprawy, a w szczególności brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego w sprawie – zgodnego z przepisami k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie normy "art. 1a, 1 pkt 1, 2, 3, art. 2.1 pkt 2, art. 5.1 pkt 2, 2-be, art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz normy art. 3 pkt 1-a. – ustawy prawo budowlane (nieuwzględnienie def. legalnej budynku – obiektu budowlanego)".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

W ocenie sądu pierwszej instancji skarga okazała się bezzasadna.

Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu podatkowego, który co należy podkreślić swoją decyzję oparł na prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2012r. (sygn. akt I SA/Gl 987/11), które to orzeczenie odnosiło się do roku podatkowego 2011. Podkreślenia wymaga także to, iż skład orzekający w niniejszej sprawie akceptuje i podziela wyrażone w powyższym wyroku poglądy prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do odmiennej interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiących o podstawach opodatkowania nieruchomości i obiektów budowlanych (pojęcie "budynku" art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 u.p.o.l.) i zwolnieniach z opodatkowania (art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.), co w konsekwencji – zdaniem strony skarżącej – skutkowało błędnym ustaleniem wysokości podatku od nieruchomości za rok 2012.

Po analizie akt sprawy Sąd stwierdził, że organy podatkowe w postępowaniu ustalającym wysokość podatku od nieruchomości dysponowały dokumentami, z których zasadnie i zgodnie z prawem wyprowadziły wniosek co do tego, że przedmiotowy budynek istnieje faktycznie, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty oraz dach, choć częściowo uszkodzony (usunięty). W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organy podatkowe do uznania, że przedmiotowy budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Zdaniem Sądu organy, wbrew twierdzeniu strony skarżącej właściwie zastosowały i zinterpretowały znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego.

Odnosząc się do zarzutu braku zastosowania zwolnienia z opodatkowania części nieruchomości o powierzchni 1200 m² wynajętej ww. fundacji Sąd wskazał na przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Podkreślił, że istotnym elementem tego zwolnienia jest zajęcie nieruchomości na prowadzenie wyżej wymienionej działalności wśród dzieci i młodzieży. Nieruchomość jest zajęta na prowadzenie takiej działalności wówczas, gdy jest wykorzystywana w tym celu. Sąd wskazał, że przeprowadzona w dniu 18 czerwca 2012 r. przez pierwszoinstancyjny organ podatkowy kontrola nieruchomości wykazała, że wynajęta ww. fundacji powierzchnia 1200 m² nadal nie została zajęta przez ten podmiot na prowadzenie działalności statutowej, a tylko w takim przypadku możliwym było zastosowanie spornego zwolnienia podatkowego. Co więcej z ww. protokołu z dnia 18 czerwca 2012 r. jednoznacznie też wynika, że jedna z kondygnacji budynku o powierzchni 500 m² jest zajęta na działalność gospodarczą, pozostałe zaś kondygnacje stoją puste z przeznaczeniem do remontu.

Ponadto, z uwagi na granice skargi, sąd pierwszej instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie wpływu na stawkę podatku nie wywiera przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Przepis ten nie jest bowiem źródłem lub (i) podstawą zwolnień w podatku od nieruchomości. Zawiera jedynie definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zły stan techniczny spornego budynku z jednej strony powoduje, że nie może on być wykorzystywany na potrzeby, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. (nie korzysta ze zwolnienia od podatku), z drugiej zaś strony powoduje, że podlega on opodatkowaniu według stawki podatku od nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą tylko w części jaką wskazała sama strona (500 m²), a w przeważającej części według powierzchnia budynku podlega opodatkowaniu według stawki znacznie niższej od stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. według stawki właściwej dla tzw. kategorii "pozostałe". Należy zaakcentować, że fakt braku możliwości wykorzystywania części budynku w działalności gospodarczej nie oznacza, że ta część spornego obiektu w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zdaniem Sądu nie do przyjęcia w świetle obowiązującego prawa oraz stanu faktycznego sprawy jest stanowisko strony, która wskazując na zły stan techniczny budynku, a także to, że nie jest przedsiębiorcą wywodziła, iż przemawia to za całkowitą rezygnacją z nakładania spornego podatku. Ze względów wyżej wyrażonych nie do przyjęcia jest także pogląd skarżącej, że przyznany w toku postępowania fakt prowizorycznego przystosowania części powierzchni 500 m² do działalności gospodarczej nie jest podstawą do opodatkowania w kategorii "związane z działalnością, gospodarczą" lecz w kategorii "pozostałe". W ocenie Sądu powyższa okoliczność przeczy także twierdzeniom strony co do stanu obiektu i braku możliwości jakiegokolwiek wykorzystywania budynku.

Podatniczka wniosła skargę kasacyjna na powyższy wyrok zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie merytoryczne sprawy. W tym, przypadku wniosła również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji lub uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania na rozprawie.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez odmienne – niewłaściwe zastosowanie znaczenia pojęcia "budynek – obiekt budowlany" – niż ustanowiona przez ustawodawcę definicja legalna tego pojęcia;

2) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe użycie znaczenia terminu "budynek przeznaczony do dz. gospodarczej" oraz okoliczności wyłączających uznanie takiego budynku za budynek jako przedmiot opodatkowania w rozumieniu przepisów ustawy, a tym samym bezprawność nałożenia podatku od nieruchomości przez organ podatkowy;

3) art. 3 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 5 i 14 u.p.o.l. – poprzez brak ustalenia tytułu prawnego wejścia w posiadanie 1200 m2 powierzchni budynku – przez fundację pożytku publicznego "Drachma" działającą na rzecz młodzieży i w związku z tym nabyciem uprawnienia do zwolnienia podatkowego podatku od nieruchomości od pow. 1200 m2 – i w związku z tym błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 5 i 14 u.p.o.l.;

4) art. 6 pkt 1 i 4 u.p.o.l. – poprzez brak ustalenia jakie okoliczności, o których mowa w pkt 1 generują obowiązek podatkowy oraz a contrario, – jakie okoliczności, o których mowa w pkt 4 powodują wygaśnięcie tego obowiązku – i w związku z tym błędne zastosowanie tego przepisu;

5) art. 6 pkt 2 u.p.o.l. – poprzez brak ustalenia zakresu i znaczenia – rozumienia takich pojęć jak: "zakończenie budowy", "rozpoczęcie użytkowania" w zw. z art. 54, 55 Prawa budowlanego, w związku z istnieniem budynku jako okolicznością od, której jest uzależniony obowiązek podatkowy, oraz brak ustalenia – a contrario – że istnienie budynku jedynie jest warunkiem koniecznym – ale nie jest warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego – i w związku z tym błędne zastosowanie tego przepisu;

6) art. 5 ust. 1 pkt 2e w zw. z pkt 4 u.p.o.l. – poprzez brak ustalenia zakresu i znaczenia tej normy, tzn. – jakiego rodzaju przedmioty opodatkowania ze względu na funkcję i przeznaczenie mieszczą się w zakresie tej normy, – i w związku z tym błędne jego zastosowanie;

7) art. 145 p.p.s.a. – poprzez jego niezastosowanie;

8) art. 151 p.p.s.a. – poprzez jego zastosowanie;

9) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a. – poprzez zaniechanie wykonania obowiązku kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art. 184 Konstytucji RP;

10) art. 134 § 1 p.p.s.a. – poprzez zaniechanie obowiązku zbadania zaskarżonej decyzji pod kątem naruszeń prawa, których strona w skardze nie podniosła;

11) art. 2, art. 7 oraz art. art. 45 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa strony do sprawiedliwego rozpoznania jej sprawy.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: – tj. naruszenie przepisów postępowania, gdyż uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z: art. 120, 121, 122, 123, 124, 187 Ordynacja podatkowa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie wyżej przytoczonego przepisu był obowiązany w ramach kontroli legalności działania organu – zbadać czy postępowanie odwoławcze przed organem administracyjnym toczyło się zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami Ordynacji podatkowej;

2) art. 145 p.p.s.a. – poprzez jego niezastosowanie;

3) art. 151 p.p.s.a. – poprzez jego zastosowanie;

4) art. art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. – poprzez zaniechanie wykonania obowiązku kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP.

W ocenie autora kasacji w sprawie zachodziła nieważność postępowania sądowego poprzez naruszenie:

1) art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. – poprzez zaniechanie wykonania obowiązku kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP,

2) art. 18 §1 pkt 7 poprzez to, że jeden sędzia ze składu orzekającego, który wydał zaskarżone orzeczenie – sędzia Wojciech Organiściak brał udział w wydaniu orzeczeń następujących sygnaturach akt: I SA/GI 759/11,I SA/GI 758/11,I SA/GI 757/11,I SA/GI 756/11, I SA/GI 755/11,I SA/GI 754/11,I SA/GI 753/11 z udziałem tych samych stron i w tym samym przedmiocie tylko za inne okresy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest bezzasadna.

Chybiony jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 120–124 i art. 187 Ordynacji podatkowej przez brak kontroli zgodności z prawem postępowania odwoławczego toczącego się przed organem podatkowym.

Po pierwsze należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie "w graniach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zastosowanego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonując kontroli pod względem legalności zaskarżonej decyzji nie uchybił wskazanemu w skardze przepisowi art. 134 § 1 p.p.s.a. bowiem rozstrzygał w granicach sprawy, tj. w przedmiocie ustalenia podatniczce podatku od nieruchomości za 2012 r., którą to nieruchomość stanowiły budynki – hale fabryczne i grunty zakwalifikowane do kategorii "związane z działalnością gospodarczą" jak też w kategorii "pozostałe".

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jak też z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że podatek od ww. nieruchomości ustalono w oparciu o:

1) dane z ewidencji gruntów w zakresie ogólnej powierzchni gruntów,

2) złożoną przez podatniczkę informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach,

3) deklarację z dnia 28 lutego 2012 r. dot. powierzchni budynku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy wykazał, że postępowanie odwoławczego organu podatkowego było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, że w toku tego postępowania podejmowano wszelkie niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Wykazano, że organ dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz jego oceny, jak też dokonał wszechstronnej oceny poczynionych ustaleń.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 i 151 p.p.s.a. należy wskazać, że przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zastosowanie tych norm stanowi bowiem jedynie wynik kontroli przez sąd legalności zaskarżonych aktów. Oddalenie lub uwzględnienie skargi stanowi konsekwencję zastosowania innych przepisów postępowania sądowego. Brak zatem wskazania innych przepisów p.p.s.a. lub Ordynacji podatkowej w związku z zarzutem naruszenia art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. nie może wywołać zamierzonego rezultatu w postaci ich uwzględnienia.

W dalszej kolejności należy podnieść, że odwoływanie się w skardze kasacyjnej do przepisów Konstytucji RP i twierdzenie, że naruszono prawa strony do sprawiedliwego rozpoznania jej sprawy nie może spowodować podważenia stanu faktycznego sprawy przyjętego w zaskarżonym wyroku.

Jest rzeczą oczywistą, że poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego ani tym bardziej przepisów Konstytucji RP nie można podważyć stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji.

W ocenie autorki skargi kasacyjnej przedmiotowe budynki stanowiące od 1998 r. własność podatniczki nie mogą stanowić przedmiotu opodatkowania z uwagi na fakt, że ze względów technicznych nie nadają się do użytkowania.

I to właśnie wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi zasadniczy przedmiot sporu.

Otóż w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Wobec powyższego brzmienia przepisu, podstawowym kryterium związku

z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie

z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Przechodząc do zasadniczej istoty sporu wskazać należy, że nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych.

U.p.o.l. nie definiuje pojęcia stanu technicznego. Przyjąć należy, że ratio legis wprowadzenia ww. przepisu wynikało z przyjęcia przez ustawodawcę za zasadne zmniejszenia obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania.

Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Tym samym wyłączenie, o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Wskazuje na to przede wszystkim użyte przez ustawodawcę w analizowanym przepisie sformułowanie: (...) nie są i nie mogą być wykorzystywane (...).

Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409).

Względy techniczne w rozumieniu u.p.o.l. to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej (por. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 1059/12, z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt 1354/07, z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2457/10, z dnia 23 października 2012 r. sygn. II FSK 472/11).

Jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, przedmiotowy budynek nie utracił cech, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie został całkowicie wyłączony z jakiejkolwiek eksploatacji. Wstrzymanie przez inspektora nadzoru budowlanego prac remontowych budynku do czasu uzyskania warunków zabudowy i pozwolenia do maja 2009 r. nie oznacza, że w 2012 r. budynek ten podlegał wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości ze względów technicznych.

W piśmiennictwie wskazuje się (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, LEX), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych.

W rozpoznawanej sprawie na zły stan techniczny budynku miały wpływ jedynie okoliczności zależne od podatnika, a nie wynikał z przyczyny obiektywnej, nie miał też charakteru trwałego, potwierdzonego np. decyzjami organu nadzoru budowlanego wydanymi w trybie art. 68 (budynek bezpośrednio grozi zawaleniem) czy 66 ust. 1 pkt 1 (może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska) i 2 (jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku) Prawa budowlanego.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. w oparciu o prawidłowo ustalony przez organy podatkowy stan faktyczny sprawy. sąd pierwszej instancji właściwie uznał, że organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Również bezzasadny jest zarzut błędnego zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 5 i pkt 14 u.p.o.l. poprzez brak zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości części nieruchomości o pow. 1200 m² wynajętej przez Fundację "D." na potrzeby prowadzenia przez fundację działalności statutowej wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki oraz kultury fizycznej i sportu z wyjątkiem wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. zwalania się od podatku od nieruchomości nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Na marginesie należy wskazać, że do organizacji pożytku publicznego jakimi są fundacje, a więc podmioty działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 2003 ze zm.) ma zastosowanie pkt 14 art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, zaś do stowarzyszeń działających na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.

Dokonując wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. wskazać należy, że ustawodawca w sposób wyraźny postanowił, że tylko nieruchomości zajęte na prowadzenie statutowej działalności przez fundacje będące organizacjami pożytku publicznego podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Istotna wskazówka co do kierunku interpretacji omawianego przepisu zawarta jest w jego konstrukcji, opartej na zastosowaniu wyjątku od zasady (powszechności opodatkowania). Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "zajęte na prowadzenie działalności statutowej pożytku publicznego" wskazuje na stan aktualny przedmiotu. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji gdy dana nieruchomość lub jej część jest zajęta przez fundację na prowadzenie statutowej działalności pożytku publicznego będzie mogła skorzystać z omawianego zwolnienia od podatku.

Z niekwestionowanych przez podatniczkę ustaleń wynika, że w 2012 r. fundacja nie zajęła i nie prowadziła statutowej działalności w wynajętej nieruchomości o pow. 1200 m² gdyż nie posiadała funduszy na rewitalizację wynajętych pomieszczeń.

Gdyby przyjąć argumenty wskazane przez autorkę skargi kasacyjnej, że do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. wystarczy sam fakt posiadania nieruchomości przez fundację będącą organizacją pożytku publicznego, to przepis ten winien brzmieć "zwalnia się od podatku od nieruchomości nieruchomości lub ich części będące w posiadaniu organizacji pożytku publicznego".

Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczące rozpatrzenia sprawy dwukrotnie przez organ oraz przez sąd pierwszej instancji, szczegółowość uzasadnienia sądu pierwszej instancji, drobiazgowość w odniesieniu się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze do sądu pierwszej instancji – zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP należy uznać za chybiony. Stanowi on m.in., że "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Jak wskazano powyżej, sąd pierwszej instancji rozstrzygał sprawę na podstawie właściwych przepisów w aktualnym brzmieniu – zatem wyrom sądu pierwszej instancji był sprawiedliwy, gdy przymiot "sprawiedliwości" rozumiany jest jako oparcie wyroku na obowiązujących przepisach prawa, czyli jest to działanie zgodnie z prawem, a nie w sposób dowolny. Strona (skarżąca) nie powoływała żadnych okoliczności co do konieczności wyłączenia składu sędziowskiego, nie wskazywała, że skład orzekający podlegał jakimkolwiek naciskom, zatem należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji orzekał w sposób niezawisły.

Fakt, że sędzia który wydał zaskarżone orzeczenie brał udział w wydawaniu innych orzeczeń przez sąd pierwszej instancji nie stanowi podstawy do jego wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. wskazanego przez autorkę skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (podkreślenie sądu). Nie jest więc istotne, że ten sam sędzia rozpatruje kolejną sprawę tego samego podatnika, czy też kolejną sprawę dotyczącą tego samego przedmiotu.

Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku wydania zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia prawa procesowego ani materialnego.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.