Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2693/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8, , art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...]Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 218/17 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu produktu oraz nakazu usunięcia reklamy i prezentacji produktu ze strony internetowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 218/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z/s w K. na decyzję M. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu produktu oraz nakazu usunięcia reklamy i prezentacji produktu ze strony internetowej.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją M. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2013 r., w której organ zakazał wprowadzania do obrotu produktu [...] jako dietetycznego środka spożywczego specjalnego przeznaczenia medycznego oraz nakazał usunięcie reklamy i prezentacji produktu ze strony internetowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w zakładzie produkcyjnym skarżącej stwierdzono, że na opakowaniu w/w środka podano informacje o treści: "Preparat przeznaczony dla kobiet przy zapaleniu pęcherza moczowego", "Przynosi ulgę zmieniając odczyn moczu, przez co stopniowo neutralizuje uczucie piekącego bólu i szczypania podczas oddawania moczu". Na ulotce informacyjnej wskazano, że środek to "Preparat przeznaczony dla kobiet cierpiących z powodu zapalenia pęcherza moczowego, stworzony w celu łagodzenia i usuwania charakterystycznych dla tego stanu objawów". Na stronie internetowej zastosowano takie same określenia.

W ocenie znakowania środka przeprowadzonej przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w K. stwierdzono, że cytowane określenia są niezgodne z art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. nr 136, poz. 914 ze zm.), który wskazuje, że oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać mu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Dietetyczny środek specjalnego przeznaczenia medycznego stanowi kategorię środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które zostały odpowiednio przetworzone lub przygotowane i przeznaczone do dietetycznego odżywania pacjentów pod nadzorem lekarza. Środkom spożywczym nie można przypisywać właściwości leczenia chorób albo odwoływać się do takich właściwości, również w reklamie i prezentacji. Odwoływanie się do pojęć związanych z produktami leczniczymi, jak np. do bólu, może wprowadzać w błąd konsumenta co do kwalifikacji produktu. Zdaniem organu z oznakowania produktu wynika, że produkt nie służy jedynie do poprawy komfortu w czasie przechodzenia choroby, ale sugeruje, że po zażyciu produktu objawy choroby mogą ustąpić, a tym samym wskazuje na właściwości lecznicze produktu. W ocenie organu, co do zasady wydanie decyzji w oparciu o art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie musi być poprzedzone postępowaniem prowadzonym przez GIS w oparciu o przepisy art. 30 – 31 tej ustawy. W piśmie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 września 2013 r. wyrażono jednak opinię, że [...] nie spełnia definicji i wymagań ustalonych w przepisach prawa żywnościowego dla dietetycznego środka spożywczego specjalnego przeznaczenia medycznego. Ustalenia poczynione przez GIS są wiążące dla państwowych powiatowych i wojewódzkich inspektorów sanitarnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2014 r. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 609/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną w zakresie, w jakim zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu rażącego naruszenia przez organy administracji naczelnych zasad postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2015 r. Nadto wskazał, że ma rację organ sanitarny, że określenie i prezentacja produktu nie spełniały wymogów przewidzianych prawem dla środków kwalifikowanych jako dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego. Z oznakowania produktu wynika, że środek nie służy jedynie do poprawienia komfortu w czasie przechodzenia choroby, ale sugeruje, że po zażyciu zalecanej dawki produktu objawy choroby mogą ustąpić, co wskazuje, że produkt jest produktem leczniczym. Słusznie organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołując treść reklamy zamieszczonej na stronie internetowej wskazał, że jest to przykład reklamy wprowadzającej w błąd klienta poprzez przypisanie środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia. Sąd podkreślił, że organ inspekcji sanitarnej był uprawniony do wydania kwestionowanego zakazu. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm.) uprawnia organy państwowej inspekcji do zapobiegania naruszeniom co do wymagań higienicznych i zdrowotnych przez nałożenie określonych obowiązków jako organ nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia. Natomiast wydanie decyzji na podstawie art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie jest uzależnione od wcześniejszego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w trybie art. 30 – 31 ustawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydając decyzję nakazującą wycofanie z obrotu nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie kwalifikacji produktu. W tej kwestii właściwy jest wyłącznie Główny Inspektor Sanitarny.

Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z/s w K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działania organów administracji w postaci kwestionowanych przez stronę decyzji z dnia [...] marca 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r. polegającą na błędnym określeniu podstawy faktycznej wydania decyzji, dokonaniu przez Sąd w istocie reinterpretacji badanych decyzji odbiegającej od ich rzeczywistej treści, co nie mieści się w granicach kontroli sądowoadministracyjnej i co skutkowało pozornością kontroli skarżonych decyzji,

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności stanowiących przedmiot kontroli Sądu decyzji z dnia [...] marca 2014 r. oraz z dnia [...] października 2013 r. pomimo ich wydania z naruszeniem przepisów o właściwości,

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności kwestionowanych decyzji polegającą na braku rozważenia, czy stan faktyczny sprawy, tj. fakt, że ocena przeprowadzenia przez w/w organy sanitarne odnosiła się do niezgodności mającej charakter usuwalny, mógł stanowić wystarczającą podstawę do orzeczenia definitywnego zakazu wprowadzania produktu do obrotu oraz definitywnego zakazu jego reklamy,

4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu przez WSA w Krakowie wszystkich zarzutów podniesionych przez spółkę [...] w skardze, co skutkowało jedynie pozorną kontrolą legalności działania organu,

II. Naruszenie prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz w zw. z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegające na przyjęciu, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej były uprawnione w rozpatrywanej sprawie dotyczącej produktu [...] do orzeczenia o całkowitym i definitywnym zakazie wprowadzania do obrotu w/w dietetycznego środka spożywczego specjalnego przeznaczenia medycznego, w sytuacji, gdy stwierdzone nieprawidłowości w stosunku do wymagań prawa żywnościowego odnosiły się jedynie do rzekomo nieprawidłowego oznaczenia oraz reklamy rozpatrywanego produktu, a więc były to nieprawidłowości usuwalne, a w tej sytuacji prawidłowe zastosowanie w/w przepisów mogło uprawniać co najwyżej do nakazania dostosowania przez stronę skarżącą kwestionowanych oznaczeń i reklamy do wymagań prawa żywieniowego,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w brzmieniu obowiązującym od dnia 13 grudnia 2014 r. poprzez uznanie, że przepis ten upoważniał organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do orzekania o całkowitym zakazie reklamy środka spożywczego, w stosunku do którego stwierdzono naruszenia prawa dotyczące sposobu jego prezentacji i reklamy bez wskazania elementów prezentacji i reklamy objętych zakazem oraz zamiast ewentualnego zobowiązania producenta do usunięcia stwierdzonych naruszeń,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w brzmieniu obowiązującym od 13 grudnia 2014 r. poprzez uznanie, że kwestionowane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zapisy obecne w prezentacji i reklamie produktu naruszały powołany przepis, sugerując właściwości lecznicze produktu.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł M. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, domagając się oddalenia skargi kasacyjnej oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadne okazały się zarzuty procesowe naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istoty tych zarzutów skarżąca upatruje w wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji prowadzącej do oddalenia skargi, mimo błędnego określenia przez organy administracji publicznej przedmiotu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącej, błędnie określony przedmiot tego postępowania dotyczył w istocie postępowania pozostającego w zakresie właściwości Głównego Inspektora Sanitarnego i zmierzającego do wyjaśnienia, czy produkt wprowadzany do obrotu jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na runku spożywczym kwalifikacją, gdy tymczasem prawidłowo określony przedmiot postępowania powinien dotyczyć wyłącznie weryfikacji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, czy środek ten spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego. W konsekwencji skarżąca zarzuca również naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej organów, skutkujące kwalifikowaną wadą, która powinna prowadzić do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

Z taką argumentacją skarżącej nie sposób się zgodzić. Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie, czy środek spożywczy wprowadzany do obrotu przez skarżącą spełnia wymagania określone w przepisach ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wdrażających dyrektywy Unii Europejskiej i wymagania rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności. Wynika to bezsprzecznie z treści rozstrzygnięcia podjętego przez organy o zakazie wprowadzania produktu do obrotu oraz podstawy prawnej decyzji, w której powołano m.in. art. 6 i 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz odpowiadające im przepisy aktów unijnych. Na podstawie tych przepisów, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny zakazuje wprowadzania do obrotu lub nakazuje wycofanie z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego produktu, który nie spełnia wymagań dla tych środków spożywczych. Kwalifikacja wprowadzanego przez skarżącą do obrotu produktu nie była przedmiotem ustaleń organów orzekających w sprawie, a było nim wyłącznie spełnienie wymagań określonych przepisami prawa dla produktu określonego w przepisach jako środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Badanie w takim zakresie produktu wprowadzanego do obrotu odpowiada właściwości rzeczowej organów powiatowego oraz wojewódzkiego szczebla inspekcji sanitarnej i nie skutkowało kwalifikowaną wadą określoną art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Organy w zakresie swojej właściwości ustaliły, że z informacji podanych przez skarżącą w oznakowaniu produktu, jego reklamie i prezentacji wynika, że wbrew wymaganiom środka spożywczego, w/w produkt nie służy zaspokojeniu szczególnych potrzeb pokarmowych pacjentów z ograniczoną, upośledzoną lub zaburzoną zdolnością przyjmowania, trawienia, wchłaniania zwykłych środków spożywczych lub niektórych składników w nich zawartych, bowiem stosowany jest w celu łagodzenia i usuwania dokuczliwych objawów zapalenia pęcherza moczowego, a zatem posiada właściwości lecznicze. Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że badanie kwalifikacji prawnej produktu wprowadzanego do obrotu pozostaje poza właściwością organów szczebla powiatowego i wojewódzkiego, zastrzeżone dla Głównego Inspektora Sanitarnego. To postępowanie wszczynane przez Głównego Inspektora Sanitarnego w oparciu o art. 30 - 31 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie ma charakteru obligatoryjnego, a uzasadnia je wyłącznie wątpliwość organu w kwestii kwalifikacji produktu wprowadzanego do obrotu. Z obydwu opinii wyrażonych przez GIS w sprawie wyraźnie wynika, że produkt nie spełnia definicji i wymagań ustalonych w przepisach prawa żywnościowego dla dietetycznego środka spożywczego specjalnego przeznaczenia medycznego i organ nie miał wątpliwości w tym zakresie. Co oznacza, że to nie organy wydające decyzje w sprawie, lecz GIS wypowiedział się w kwestii kwalifikacji produktu wprowadzanego do obrotu jako środka spożywczego, zaś kognicją organów objęte było wyłącznie sprawdzenie, czy produkt spełnia wymagania dla środka spożywczego. Stanowiskiem Głównego Inspektora Sanitarnego w zakresie kwalifikacji produktu związane są organy szczebla powiatowego i wojewódzkiego i nie były one uprawnione do samodzielnych ustaleń w tej kwestii. Wyraźnie wynika to również z treści przepisów, w oparciu o które orzekały organy, bowiem odnoszą się one wyłącznie do produktów w postaci środków spożywczych (art. 6 w zw. z art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia), a zatem produktów, których kwalifikacja jest ustalona i nie budzi wątpliwości. Kompetencję do orzekania przez organy w tym zakresie formułuje również art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, na podstawie którego państwowy inspektor sanitarny uprawniony jest do wydania decyzji w przedmiocie wycofania z obrotu środka spożywczego, który narusza wymagania higieniczne oraz zdrowotne i tym samym powoduje bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia. Powyższe prowadzi do wniosku, że stanowisko skarżącej, jakoby kwalifikacja produktu wynikała z własnej oceny organu I i II instancji jest niezasadne.

Kontrola legalności zaskarżonych decyzji odbyła się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca nie wskazała na czym wadliwość kontroli miałaby polegać w niniejszej sprawie, a zarzut dotyczący nieprawidłowego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi powinien wskazywać w jego podstawie naruszenie art. 151 p.p.s.a., nie zaś przepisów określających granice orzekania sądu. Powołany przez skarżącą przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje na niezwiązanie sądu administracyjnego zarzutami skargi, co oznacza, że zadośćuczynienie temu przepisowi polega na odniesieniu się w wyroku sądu administracyjnego do tych naruszeń przepisów sformułowanych w skardze, które były stosowane w sprawie i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji może naruszyć art. 134 § 1 p.p.s.a. jedynie, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazuje na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które sąd ten pominął, ewentualnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał zarzuty skargi w sposób przystający do istotnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, a zatem spełnienia przez wprowadzany do obrotu produkt wymagań przewidzianych dla środka spożywczego. Skarżąca nie powołała również żadnych innych aktów wydanych w granicach sprawy, które powinny zostać wzruszone przez Sąd na podstawie wskazanego w zarzutach kasacyjnych art. 135 p.p.s.a.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz w zw. z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie okazały się zasadne. Na podstawie tych zarzutów skarżąca kwestionuje rozstrzygnięcie w postaci zakazu wprowadzania produktu do obrotu oraz zmierza do wykazania, że powinno ono obejmować ewentualnie zobowiązanie producenta do usunięcia stwierdzonych naruszeń.

Zarzut ten pomija treść, powołanego w podstawie tego zarzutu art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym państwowy powiatowy inspektor sanitarny zakazuje wprowadzania do obrotu środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, który nie spełnia wymagań określonych dla środków spożywczych. Procedura uregulowana tym przepisem nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu inspekcji sanitarnej. Przepis ten wprowadza kategoryczny nakaz podjęcia przez organ działania w postaci wydania decyzji w przedmiocie zakazu wprowadzania środka spożywczego do obrotu w sytuacji stwierdzenia, że nie spełnia on wymagań określonych w przepisach prawa. Takie wymagania formułuje m.in. art. 46 ust. 1 oraz 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zakresie oznakowania środka spożywczego, które nie może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego oraz wyklucza sugestię, że środek spożywczy posiada właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia. Jako wprowadzające w błąd uznać należy przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada. Chodzi o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył. Z sytuacją wywołania błędnych skojarzeń u odbiorców produktu co do charakterystyki środka spożywczego oraz przypisywaniem mu właściwości leczniczych mamy do czynienia w przypadku niniejszego produktu, którego oznakowanie sugeruje, że produkt ten posiada właściwości charakterystyczne dla produktu leczniczego i nie tylko wspomaga proces odzyskiwania zdrowia, lecz niweluje oznaki choroby. Zasadność ustaleń organu w tym zakresie nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarówno treść ulotki informacyjnej, znakowania produktu jak i określeń zawartych na stronach internetowych wskazuje, że w/w środek jest preparatem przeznaczonym dla kobiet cierpiących z powodu zapalenia pęcherza moczowego, stworzony w celu szybkiego łagodzenia i usuwania charakterystycznych dla tego stanu objawów. Charakterystyka ta bezpośrednio odwołuje się do skojarzeń z produktem leczniczym, poprzez skojarzenie z bólem, cierpieniem nim wywołanym, powołaniem jednostki chorobowej oraz wyraźnym wskazaniem, że produkt ten w sposób szybki przyczynia się do zniwelowania objawów tej choroby. Wbrew argumentacji skarżącej opis produktu nie tylko informuje o schorzeniu, w przebiegu którego może on znaleźć zastosowanie jako element postępowania dietetycznego, ale sugeruje, że środek ten może być wyłącznym środkiem stosowanym w celu wyleczenia stanu chorobowego. Powyższy opis nie spełnia zatem wymogu dla środka spożywczego, który powinien jedynie wspomagać proces zdrowienia w przebiegu choroby, nie zaś samoistnie ją leczyć.

Powyższe ustalenia uprawniały organ do wydania definitywnego zakazu wprowadzania produktu do obrotu zwłaszcza, że stosowanie wyłącznie w/w produktu w sytuacji stwierdzenia objawów choroby, może powodować zagrożenie dla zdrowia. Z taką sytuacją art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wiąże bezwzględny obowiązek wycofania produktu z obrotu. Treść wymienionych przepisów samodzielnie formułuje środek prawny adekwatny do usunięcia naruszeń przepisów w zakresie niewłaściwego znakowania środka spożywczego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania.