Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 672/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 67 oraz art. 255 ust. 1, ust. 2,ust. 3 pkt 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 53  par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dochodów przypadającej do zwrotu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]; 2) zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz skarżącej Gminy Miasta [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] lipca 2021r. znak [...] którą to decyzją ww. organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "kpa"), art. 255 ust. 4 w zw. z ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 3 pkt 1 oraz art. 67 i art. 60 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305, dalej jako: u.f.p."), w zw. z art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Gminę Miasta R. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] ([...]) wydanej w przedmiocie określenia do zwrotu przez Gminę Miasta R. w roku 2019 i nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej w łącznej wysokości [...] zł, oraz w przedmiocie określenia terminów, od których należy liczyć odsetki w sprawie, orzekł:

1) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody M. w części dotyczącej podstawy prawnej jej wydania i orzekając co do istoty sprawy w tej części, stwierdził, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji Wojewody M., wydanej w przedmiocie określenia Gminie Miasta R. kwoty dochodów przypadającej do zwrotu i terminów, od których naliczane są odsetki, stanowią: art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 255 ust. 4 w zw. z ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 2 oraz art. 67 i art. 60 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305), w zw. z art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.),

2) w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody M. w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej ( dalej jako: "MFFiPR", "organ odwoławczy") podniósł, że w roku 2019 Gmina Miasta R. [dalej Gmina] otrzymała dotację celową w rozdziale 75515 - Nieodpłatna pomoc prawna w § 2110 - Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat w wysokości [...] zł. Niewykorzystana dotacja w wysokości [...] zł została zwrócona na rachunek bankowy Wojewody, w terminie określonym w art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

W roku 2020 Wojewoda M. [dalej Wojewoda] przeprowadził w Urzędzie Miejskim w R. kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania ww. dotacji. W trakcie kontroli ustalono, że w roku 2019 od środków przyznanej dotacji powstał dochód w wysokości [...] zł w postaci odsetek od środków dotacji. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewoda zobowiązał Gminę do dokonania wpłaty na rachunek Wojewody kwoty [...] zł, pomniejszonej o 5%, pozyskanej w wyniku gromadzenia środków pieniężnych dotacji na oprocentowanym rachunku bankowym.

W związku z brakiem przekazania do budżetu państwa ww. kwoty, pismem z dnia [...] lutego 2021 r., Wojewoda zawiadomił Gminę o wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie.

Następnie po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art, 104 § 1 k.p.a., art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 255 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 u.f.p., w związku z art. 60 pkt 8 u.f.p. Wojewoda określił Gminie do zwrotu kwotę [...] zł stanowiącą pobrane i nieprzekazane do budżetu państwa dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej oraz terminy naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczone od dnia następującego po upływie terminu, do którego Gmina zobowiązana była przekazać pobrane dochody budżetowe, tj.: od kwoty [...] zł - od dnia [...] stycznia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] stycznia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] lutego 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] lutego 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] marca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] marca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] kwietnia 2019 r.; od kwoty [...] zł - od dnia [...] kwietnia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] maja 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] maja 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] czerwca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] czerwca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] lipca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] lipca 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] sierpnia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] sierpnia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] września 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] września 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] października 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] października 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] listopada 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] listopada 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] grudnia 2019r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] grudnia 2019 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] stycznia 2020r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] stycznia 2020 r., od kwoty [...] zł - od dnia [...] stycznia 2020 r.

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji Wojewody, przejęcie przez Gminę całości kwoty pozyskanej z tytułu oprocentowania środków jest nieuprawnione w świetle art. 255 u.f.p. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 38, ze zm.; dalej: u.d.j.s.t.).

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Gmina złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 255 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 w zw. z art. 60 pkt 8 u.f.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Orzekając, po rozpatrzeniu odwołania, reformatoryjnie o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody w części dotyczącej podstawy prawnej jej wydania i utrzymując zaskarżoną decyzję w pozostałej części ( tj. co do wysokości kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu Państwa oraz w zakresie terminu naliczania odsetek), MFiPR uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, przede wszystkim wskazał na mający zastosowanie w sprawie art. 255 ust. 1 u.f.p. Stosownie do ww. przepisu "Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na; 1) 10 dzień miesiąca -w terminie do 15 dnia danego miesiąca; 2) 20 dzień miesiąca -w terminie do 25 dnia danego miesiąca".

Następnie organ odwoławczy podniósł, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są także pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa (art. 60 pkt 8 u.f.p.). Dochodami publicznymi są z kolei odsetki od środków na rachunkach bankowych. Jednocześnie, stosownie do mających zastosowanie w okolicznościach sprawy przepisów art. 5 ust. 1 pkt 6 u.d.j.s.t., źródło dochodów własnych gminy stanowi 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Powyższe przepisy mają charakter szczególny. Dotyczą wielkości dochodu przypadającego jednostce samorządu terytorialnego w każdym przypadku, w którym uzyskiwany jest dochód w związku z realizacja ww. zadań. Realizujący zadania zlecone podmiot nie jest uprawniony do uzyskania dochodu powstałego w związku z realizacją ww. zadań w całości.

Jak ustalono, w związku z realizacją wskazanych zadań z zakresu administracji rządowej uzyskano dochód w postaci odsetek bankowych w kwocie [...]zł, wygenerowany ze środków przekazanej dotacji podmiotowi zobowiązanemu do jego realizacji (od środków budżetowych będących jedynie w dyspozycji Gminy). Gdyby nie okoliczność przekazania dotacji na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, w niniejszej sprawie dochód by nie powstał. Przyznający dotację celową dysponent zobowiązany był zatem do wydania decyzji na podstawie art. 255 ust. 4 u.f.p.

W ocenie organu odwoławczego, w trybie art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. należy odprowadzić każdy dochód, który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 255 ust. 1 u.f.p., nie można twierdzić, że katalog dochodów jest w jakikolwiek sposób ograniczony, poza ww. bezwzględną przesłanką dotyczącą realizacji zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego, oraz powstaniem w związku z realizacją ww. zadań, dochodu. Jednocześnie okoliczność, czy właściwe przepisy, na podstawie których zadania te są realizowane, zawierają regulacje dotyczące pobierania dochodów budżetowych, czy też nie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ważne jest, że wskazana ustawa rozstrzyga jednoznacznie, że udzielanie pomocy prawnej, świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej należą do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (art. 8 ust. 1 ww. ustawy), finansowanych w całości z budżetu państwa (art. 19 ust. 1 ww. ustawy). W związku z realizacją zadań wynikających z ww. ustawy powstał dochód. Okoliczność powstania dochodu od środków dotacji, którymi zarządza Gmina, nie jest kwestią sporną. Pobrania dochodu nie można też ograniczać do czynności technicznej.

MFiPR wskazał, że w zaistniałym sprawie stanie faktycznym i prawnym o rozstrzygnięciu sprawy przesądza art. 255 ust. 1 u.f.p.. O wielkości dochodu należnego Gminie stanowi art. 5 i ust.1 pkt 6 u.d.j.s.t.

Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że w sprawie zaszła konieczność uchylenie decyzji Wojewody w części dotyczącej podstawy prawnej jej wydania i ponownego orzeczenia co do istoty sprawy w tej części. W sentencji zaskarżonej decyzji Wojewody określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i terminy, od których naliczane są odsetki, nie wskazano bowiem przepisu stanowiącego podstawę określenia ww. terminów. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowią: art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 67 u.f.p.. Zgodnie z ww. przepisem ustawy - Ordynacja podatkowa, odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] lipca 2021r. skierował reprezentujący Gminę Miasta R. Prezydent R. ( dalej jako: "skarżący").

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1/ art. 255 ust. 1 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że odsetki bankowe od środków dotacji należą do kategorii dochodów budżetowych, o których mowa w tym przepisie, podczas gdy do tej kategorii należą dochody budżetowe, które są przekazywane na rachunek bankowy jednostki samorządu terytorialnego przez zobowiązane do tego podmioty; odsetki bankowe od środków dotacji takiej zaś przesłanki nie spełniają,

2/ art. 255 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 2 oraz art. 67 i 60 pkt 8 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie odsetek bankowych w kwocie [...] zł, jako pobranych i nieprzekazanych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej, podczas gdy środki te - będąc odsetkami bankowymi od środków dotacji celowej narastającymi automatycznie w związku z oprocentowaniem rachunku bankowego - nie stanowią pobranych dochodów budżetowych tj. dochodów przekazanych Gminie przez zobowiązane do tego podmioty w związku z realizacją zadania zleconego;

3/ art. 4 ust. 1 pkt 10 u.d.j.s.t. poprzez jego niezastosowanie;

4/ art. 77 §1 kpa poprzez naruszenie obowiązku należytego i pełnego zbadania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

5/ art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez uchylenie decyzji w części dot. podstawy prawnej i orzeczenie w tym zakresie co do istoty oraz utrzymanie w mocy decyzji w zakresie obowiązku zwrotu, podczas gdy przy należytym wyjaśnieniu sprawy brak było ku temu podstaw.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2021r. oraz zasądzenie od organu na rzecz Gminy Miasta R. kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z kwestionowanym rozstrzygnięciem zarzucając naruszenie przepisów prawa przywołanych na wstępie skargi. Przede wszystkim skarżący wskazał, że MFFiPR niewłaściwie zastosował przywołany w decyzji art. 255 ust. 1 u.f.p. Według skarżącego MFFiPR wskazując na powyższy przepis w sposób nieuzasadniony kładzie akcent jedynie na zwrot "związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych". Tymczasem dokładna analiza całości tej normy prawnej pozwala dostrzec również inne jej istotne sformułowanie, a mianowicie "przekazuje pobrane dochody budżetowe". Pojęcie "pobrane dochody" odnosi się do dochodów przekazanych przez zobowiązane podmioty na rachunek bankowy jednostki samorządu terytorialnego.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy skarżący wskazał, że aby można było mówić o powstaniu obowiązku przekazania przez Gminę Miasta R. określonych dochodów na rachunek dysponenta (Wojewody M.) musi wcześniej nastąpić "pobranie" tych dochodów od zobowiązanych podmiotów. Skarżąca Gmina w toku postępowania przed organami obu instancji zwracała uwagę, iż realizując zadanie "Nieodpłatna pomoc prawna" nie pobierała dochodów budżetowych, o których mowa w art. 255 ust. 1 u.f.p., a ww. dotacje zostały jej przekazane.

Zdaniem skarżącego do pobierania takich dochodów dochodzi natomiast przykładowo w przypadku realizacji przez Gminę niektórych innych zadań z zakresu administracji rządowej. Będzie tak chociażby w przypadku zadań z zakresu gospodarki nieruchomościami, prawa budowlanego, ewidencji ludności, pomocy społecznej - prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, pomocy uprawnionym do alimentów, czy też ustawy o karcie dużej rodziny, kiedy to obowiązek Gminy pobierania dochodów budżetowych wynika z przepisów ustawy.

Skarżący podniósł, że w art. 255 ust. 1 u.f.p. jest mowa o dochodach "pobranych" a nie "uzyskanych". To właśnie użycie przez ustawodawcę wyrażenia "pobrane" powoduje, że nie chodzi tu o każdy dochód związany z realizacją zadania z zakresu administracji rządowej. Natomiast odsetki bankowe od środków dotacji celowej nie spełniają powyższej przesłanki, gdyż narastają automatycznie w związku z oprocentowaniem rachunku bankowego.

Ponadto skarżący Prezydent Miasta R. wskazał, że nie może również ujść uwadze, iż ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 38 ze zm.) w art. 4 ust. 1 różnicuje dochody uzyskiwane z tytułu realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (pkt 7) oraz odsetki bankowe od środków gromadzonych na rachunkach bankowych (pkt 10). Co istotne, ustawodawca regulując w pkt 10 kwestię odsetek, nie wskazał źródła ich pochodzenia, a zatem zapis ten dotyczy wszystkich odsetek, które znajdują się na rachunkach bankowych jednostki samorządu terytorialnego, o ile oczywiście odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

W odpowiedzi na skargę MFFiPR wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności uznania spełnienia przez kwotę [...] zł przesłanek z art. 255 ust.1 u.f.p. i określenie na podstawie art. 255 ust. 4 u.f.p. tej kwoty jako przypadającej do zwrotu do budżetu państwa jako stanowiącej pobrane dochody w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej i nie przekazanych do budżetu państwa oraz w zakresie określenia terminów od których należy naliczać odsetki od ww. kwoty.

Bezsporne w sprawie jest, iż kwota ta stanowi wartość odsetek bankowych naliczonych przez bank od środków dotacji celowej otrzymanej przez Gminę od Wojewody M. na Nieodpłatną pomoc prawną w § 2110 - Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat, pomniejszona na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 7 u.d.j.s.t. o 5 %.

Zdaniem orzekających w sprawie organów kwota odsetek bankowych stanowi dochód wygenerowany ze środków przekazanej dotacji, będącej w dyspozycji Gminy, albowiem gdyby nie okoliczność przekazania dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej dochód ten by nie powstał.

Zgodnie z art. 255 ust. 1I 2 u.f.p. każdy dochód, który ma związek z realizowanym zadaniem z zakresu administracji rządowej, po pomniejszeniu o 5% na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 7 u.d.j.s.t., winien być odprowadzony przez jednostkę samorządu terytorialnego.

W ocenie skarżącej kwota ta nie wypełnia definicji z art. 255 ust. 1 u.f.p. albowiem dla powstania obowiązku odprowadzenia przez Gminę kwot z tytułu dochodów budżetowych powinno wcześniej nastąpić ich pobranie od zobowiązanych podmiotów. Odsetki bankowe od środków dotacji celowej nie spełniają przesłanki "pobranych dochodów", gdyż narastają automatycznie w związku z oprocentowaniem rachunku bankowego. Stanowią one natomiast dochód własny Gminy, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 10 u.d.j.s.t.

Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do właściwej wykładni i poprawnego zastosowania przepisów u.f.p. i u.d.j.s.t. Zarzuty naruszenia powyższych przepisów w skardze Gminy zostały powiązane z naruszeniami przepisów postępowania poprzez brak należytego i pełnego zbadania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dochodzone w niniejszej sprawie przez organy orzekające środki finansowe zostały zakwalifikowane jako pobrane przez j.s.t. dochody budżetowe w rozumieniu art. 255 ust. 1 u.f.p. Powołany przepis stanowi, że "Zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na: 1)10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca:

2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.

Dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, należy przede wszystkim rozważyć i ustalić charakter przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną dochodzonych należności.

W myśl bowiem art. 60 pkt 8 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa:

1/ dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego,

2/ dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa

Zgodnie zaś z art. 67 ust.1 u.f.p. do spraw dotyczących należności o których mowa w art. 60 nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kpa oraz odpowiednie przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zauważyć należy, że zgodnie z art.2&1pkt.1 oraz art. 3 pkt.8 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Niewątpliwie przepisy prawa na które powołały się w sprawie organy administracji określające kwotę należności przypadającą do zwrotu do budżetu państwa, stanowią o niepodatkowych należnościach budżetowych, które wynikają ze stosunków publicznoprawnych. Przepis art. 255 ust. 1 u.f.p. ze względu na publicznoprawny charakter wskazanych w nim należności, zbliżonych do podatków i opłat, winien być interpretowany w sposób ścisły.

Zgodnie z bowiem utrwalonym orzecznictwem sądowym, w prawie podatkowym obowiązuje nakaz wykładni ścisłej, a w szczególności zakaz takiej wykładni rozszerzającej przepisów prawa podatkowego, która zwiększałaby zakres obciążeń podatkowych podatnika. Wielokrotnie zarówno NSA, jak i SN wskazywały, iż fundamentalną zasadą prawa podatkowego w demokratycznym państwie prawnym jest to, że zakres przedmiotu opodatkowania musi być precyzyjnie określony w ustawie podatkowej, a interpretacja jej przepisów nie może być rozszerzająca.

Skoro zatem z powołanego art. 255 ust.1 u.f.p. wynika, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych j.s.t. odrębnymi ustawami na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, to pojęcie "pobrane dochody" należy interpretować zgodnie z literalnym ich brzmieniem. Pobrać oznacza – "wziąć", "otrzymać coś jako wynagrodzenie, należność" ( por. E. Sobol "Nowy słownik języka polskiego" Wyd. PWN, Warszawa 2003r.).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem wyrażonym przez NSA, że "w omawianym przepisie chodzi o pobranie należności od innego podmiotu na podstawie konkretnego tytułu prawnego, w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych j.s.t. odrębnymi ustawami. Potwierdzeniem takiej konstatacji jest wykładnia systemowa wewnętrzna wynikająca z treści art. 255 ust. 3 u.f.p. Przepis ten stanowi, że dochody o których mowa w ust.1 i 2, są przekazywane wraz z należnymi odsetkami pobranymi z tytułu nieterminowo regulowanych należności stanowiących dochód budżetu państwa" (vide wyrok NSA z dn. 09.11.2021r. sygn. akt I GSK 772/21).

Nie chodzi więc w tym przepisie o sytuację jak zaistniała w niniejszej sprawie, a mianowicie o naliczenie przez bank odsetek z tytułu posiadania na koncie bankowym środków z otrzymanej dotacji celowej przeznaczonej na cele związane z realizowanymi przez Gminę zadaniami. Brak w tym przypadku pobrania należności budżetu państwa od dłużnika. Poza tym brak związku naliczonych odsetek z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych j.s.t. odrębnymi ustawami. W związku z tym uzasadnione jest stanowisko, że odsetki uzyskane przez Gminę naliczone w związku z posiadaniem na koncie środków finansowych z dotacji celowej, nie są dochodami związanymi z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącej Gminy, że w treści przepisów art. 4 ust.1 pkt 7 i art. 5 ust.1 pkt 6 u.d.j.s.t. (regulujących dochody uzyskiwane na rzecz budżetu państwa), wszystkie odsetki naliczone w związku z przechowywaniem przez gminę na rachunku bankowym środków finansowych, stanowią dochód własny gminy.

W rozpatrywanej sprawie w żadnej z będących przedmiotem sądowej kontroli decyzji organy administracji (w I instancji Wojewoda oraz w II instancji MFFiPR) nie wykazały, iż ziściła się przesłanka wykazania związku przyczynowego pomiędzy naliczonymi na rachunku bankowym skarżącej Gminy odsetkami, a powstałym z tego tytułu dochodem budżetu państwa w rozumieniu art. 255 ust. 1 u.f.p.

Wskazać należy, iż prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego warunkuje dopuszczalność dokonania przez Sąd oceny poprawności rozstrzygnięć organu w zakresie sposobu stosowania przepisów prawa materialnego.

W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno także znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Organy mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem poprawnego zastosowania normy prawa materialnego. Kierując się zaś normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla wykazania tych faktów są potrzebne. Ocena zgromadzonych dowodów musi odpowiadać zasadzie swobodnej oceny regulowanej w art. 80 k.p.a., czyli oceny, która winna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł oceny, czyli organ winien opierać się na zebranym materiale, ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału z uwzględnieniem tego, iż organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z zasadami logiki.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organ naruszył powołane zasady, bowiem nie wyjaśnił okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został poddany wyczerpującemu rozpatrzeniu przez organ. Nie dokonując oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego, organ dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Tak przeprowadzone postępowanie nie czyniło zadość zasadzie prawdy obiektywnej, bowiem nie doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Omówione przez Sąd braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zapadłych w niniejszej sprawie decyzji naruszają obowiązującą organy administracyjne zasadę przekonywania stron poprzez przedstawianie im zasadności przesłanek, którymi się kierowały przy załatwianiu sprawy.

Tym samym zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, oprócz wskazywanego art. 77 § 1 k.p.a. również art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. bowiem ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, Sąd wskazuje, iż dopuszczenie się przez organy w niniejszej sprawie ww. naruszeń przepisów postępowania doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 255 ust. 1 u.f.p. przez niewłaściwe jego zastosowanie.

Podsumowując, Sąd stwierdza, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - w granicach i według kryteriów określonych ww. przepisami p.p.s.a.- Sąd stwierdził, iż decyzje te naruszają wskazane przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję MFFiPR oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).