Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3539/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 4 ust. 2, § 6, § 18 ust. 1, § 38 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 6, art. 7, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), , Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia [...] grudnia 2014 r. wniesionej przez G. L. (dalej jako: "skarżący") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej, wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2013 r. G. L. złożył w biurze powiatowym ARiMR na podstawie § 23 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRiRW z 15 marca 2013 r.") wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. z deklaracją Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantem 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia) z deklarowaną powierzchnią realizacji wariantu w roku składania wniosków 19,06 ha.

W dniu [...] maja 2013 r. wystosowano do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w zakresie wskazania osoby z udziałem której został sporządzony plan rolnośrodowiskowy. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca przedłożył w dniu [...] maja 2013 r. korektę do wniosku w której usunął wskazane braki.

W dniu [...] czerwca 2013 r. w związku z wykrytymi nieprawidłowościami wystosowano do wnioskodawcy wezwanie w trybie art. 50 § 1 k.p.a. do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi skarżący przedłożył w dniu [...] czerwca 2013 r. korektę do wniosku. W dniu [...] lipca 2013 r. w gospodarstwie G. L. przeprowadzone zostały czynności kontrolne. Został sporządzony raport o nr [...]. Wnioskodawca był obecny podczas kontroli.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych:

- A – brak minimalnej obsady roślin,

- G – powierzchnia stwierdzona 7,40 ha wobec deklarowanej 7,56 ha

- J – powierzchnia stwierdzona 0,09 ha wobec deklarowanej 0,13 ha.

W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] odmówił stronie przyznania płatności rolno środowiskowych na rok 2013. Podstawę odmowy jak wynika z treści zaskarżonej decyzji stanowił § 2 ust 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 roku w związku z załącznikiem nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33 poz. 262 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRiRW z 26 lutego 2009 roku").

W dniu [...] marca 2014 r. G. L. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR odwołanie od ww. decyzji wskazując na nieprawidłowość stwierdzonych w trakcie kontroli powierzchni oraz obsady roślin.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego na podstawie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na wadliwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie minimalnej obsady roślin kwalifikujących grunty w ramach wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe ( w okresie przestawiania) do objęcia płatnościami.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji zwrócił się do jednostki właściwej w celu weryfikacji raportu z czynności kontrolnych oraz precyzyjnego określenia obsady roślin na kontrolowanych gruntach, a w szczególności na działce rolnej A.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji określono, że obsada malin na działce rolnej A o powierzchni deklarowanej 11,37 ha wynosi 45.000 szt., co w przeliczeniu na hektar gruntu stanowi 3.958 szt.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją o nr [...]odmówił przyznania G. L. płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości.

Organ stwierdził, iż w związku z przedeklarowaniem powierzchni o więcej niż 50%, płatność za Wariant 2.10 nie została przyznana. Kwota wynikająca z przedeklarowania w wysokości 29.352,40 zł będzie potrącana od płatności pomocowych, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości od wymienionych płatności, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, iż obsada malin na działce A przekracza wielokrotnie dopuszczalną normę. W jego ocenie wszystkie drzewa i krzewy spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości. Dodał, iż działka rolna G została niepoprawnie zmierzona i z pomiarów skarżącego wynika, że ma powierzchnię 7,56 ha, podobnie działka J której powierzchnia wynosi 0,12 ha. Wskazał ponadto, iż nie zgadza się z wynikami kontroli z dnia 18 lipca 2013 r. oraz wydanym raportem.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Organ podkreślił, iż podczas kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r. sporządzono dokumentację wraz z obszernym materiałem fotograficznym, która to w ocenie organu II instancji w sposób jednoznaczny wskazuje, że w dniu kontroli deklarowane przez wnioskodawcę grunty nie spełniały warunków do objęcia płatnościami zgodnie z deklarowanym pakietem rolnośrodowiskowym. Wyjaśnił, że skarżący podejmując zobowiązanie zobligowany jest do zachowania i przestrzegania norm i warunków określonych przepisami w trakcie całego okresu zobowiązania a nie jedynie na wezwanie organu lub w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie ustalono niewątpliwie że skarżący takich norm i warunków nie zachowywał w roku 2013 – co najmniej do chwili przeprowadzenia kontroli w dniu [...] lipca 2013 r.

Organ podkreślił, iż na kontrolowanych gruntach stwierdzono bowiem szereg nieprawidłowości dotyczących zarówno ilości obsady roślin ich jakości jak i sposobu ich uprawy tj. brak podejmowania stosownych zabiegów agrotechnicznych. Zdaniem organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać należało bez jakichkolwiek wątpliwości, że wnioskodawca w roku 2013 nie dochował warunków o których mowa wyżej do objęcia wnioskowanymi płatnościami.

Organ wskazał, iż zgodnie z § 38 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 marca 2013 r. jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., określającym wysokość zmniejszeń płatności, w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów (z granicą błędu 5% wymaganej obsady) stosuje się zmniejszenie płatności w wysokości 100%.

Opierając się na ustaleniach kontroli potwierdzonych materiałem dowodowym, przeprowadzonej w gospodarstwie rolnika w dniu [...] lipca 2013 r. organ podkreślił, iż w przypadku działki rolnej A nie stwierdzono minimalnej obsady 4.600 sztuk malin na hektar (uwzględniając 5% poziom błędu). Na działce rolnej G powierzchnia kwalifikowana do płatności wyniosła 7,40 ha wobec deklarowanej 7,56 ha. Wyłączenie z płatności części działki powodowane było stwierdzeniem w trakcie kontroli części gruntów na których nie występowały rośliny deklarowane we wniosku tj. maliny. Na części działki rolnej J kontrola stwierdziła grunty zajęte pod zabudowę oraz grunty nieużytkowane.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem G. L. w dniu [...] grudnia 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w całości.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 6 i 7 k.p.a. stanu faktycznego naruszenie zasady praworządności poprzez nie dokonanie weryfikacji materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] i utrzymanie w mocy tej decyzji bez sprawdzenia rzetelności raportu z kontroli, w sytuacji, gdy odwołujący się od decyzji wydanej na szczeblu powiatu kwestionował ustalenia kontroli w gospodarstwie zarówno co do obsady krzewów malin jak i pomiarów powierzchni deklarowanych dokonanych działek metodą informatyczną,

2) art. 107 § 1 k.p.a. – poprzez brak w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego stwierdzenia, że materiał szkółkarski w gospodarstwie skarżącego nie spełnia wymagań co do ukorzenienia i średnicy krzewów do objęcia płatnościami określonych w przepisach bez podania tych przepisów zawierających stosowne kryteria dla oceny materiału szkółkarskiego i bez podania parametrów krzewów na plantacji skarżącego, które to nieprawidłowości stanowią rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W ocenie skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrując odwołanie naruszył art. 6 i 7 k.p.a., bowiem nie sprawdził rzetelności raportu nr [...] i pominął powołane w odwołaniu protokoły uznając je za zbyt odległe czasowo i wydał zaskarżoną decyzję z [...] października 2014 r. całkowicie w oparciu o materiał dowodowy zebrany przed wydaniem decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego kontrola, na podstawie której został wydany raport nr [...] stanowiący główny dowód, w oparciu o który została wydana decyzja Dyrektora [...] Oddziału utrzymująca niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie trwała zaledwie dwie godziny. Dodał, iż w czasie tej pobieżnej kontroli cyt. : "stwierdzono, że materiał szkółkarski nie spełnia określonych w przepisach wymagań do objęcia płatnościami", nie wskazując jednak jakie to przepisy. Podkreślił, iż raport nie zawiera opisu krzewów na plantacji: ani ich wysokości, ani średnic , ani stopnia ukorzenienia. Decyzja wydana została zatem, w ocenie skarżącego z obrazą art. 107 k.p.a., bowiem nie została wskazana ani podstawa faktyczna ani podstawa prawna uznania krzewów malin w kontrolowanym gospodarstwie za niewłaściwe. Wobec braku wskazania przepisów określających wymagania dotyczące średnicy krzewów, czy też ich wysokości oraz przy braku opisu krzewów na kontrolowanej plantacji żadna z jednostek ARiMR wydających decyzje w sprawie wnioskowanej przez skarżącego płatności nie była w stanie zweryfikować stanowiska kontrolujących zawartego w raporcie, że na działce A jedynie 45.000 szt. krzewów może być zakwalifikowane jako materiał spełniający warunki do objęcia płatnościami. Dodał, iż sporządzający raport zastosowali przy działce A kod E-7. Z treści zaskarżonej decyzji wynika ,że kwestionowana jest jakość materiału szkółkarskiego, a zatem kod zastosowany w raporcie jest błędny gdyż powinien być wstawiony kod E-2 obok lub zamiast E-7. Do skargi dołączył odpis otrzymanego raportu z czynności kontrolnych z dnia [...] lipca 2013r., odpis raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...] lipca 2013r., odpis protokołu kontroli " Ekologiczna uprawa roślin i utrzymanie zwierząt" z dnia [...] grudnia 2013r., odpis ustaleń z kontroli producentów ekologicznych w ramach sprawowanego przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Warszawie nadzoru nad produkcją ekologiczną z dnia [...] października 2013r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Mając zatem na uwadze ww. podstawy orzekania sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności rolnośrodowiskowej reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2013 r., poz. 361, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW z 15 marca 2013 roku", a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, Nr 64, poz. 427, ze zm.).

Zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005. str. 1, ze zm.) obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1. zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1 120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego iv ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody,

2. prowadzi na formularzu udostępnionym przez ARiMR rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego,

3. przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż powyższe dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. Według art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.

W myśl § 6 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji.

Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na:

1) hektar gruntu i powierzchni działek rolnych lub

2) sztukę zwierzęcia i liczby krów, klaczy, loch i owiec matek, lub

3) metr bieżący miedzy śródpolnej i długość tej miedzy

- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Zmniejszeń i wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności organy dokonują na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE L 25 z dn. 28.01.2011 r.).

Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku, zgodnie z którym w przypadku realizacji pakietu 2:

- wariant 2.10 wynosi 1800 zł/l ha.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku rolnik, który podjął zobowiązanie na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie MRiRW z 26 lutego 2009 roku") w zakresie wariantu 2.9, 2.10, pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, może je w roku 2013 kontynuować zgodnie z wymogami określonymi w tym rozporządzeniu.

Wskazać należy, że zgodnie z § 58 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 roku traci moc rozporządzenie MRiRW z 26 lutego 2009 r., przy czym, jak wynika z zapisu § 50 ust. 2 pkt 1 ) i 2 ) rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 roku, do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

- płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

- jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

Zgodnie zaś z § 9 ust.2 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r. w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (rolnictwo ekologiczne) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego,

b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r. określającego wymogi w dla poszczególnych wariantów i pakietów, w przypadku uprawy maliny minimalna obsada roślin wynosi 4.600 sztuk na 1 ha.

Zgodnie z art. 20 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UEL 30 z 31.01.2009, str.16-99) państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne oraz kontrole na miejscu wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy.

Zgodnie z § 38 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 15 marca 2013 r. r. jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r., określającym wysokość zmniejszeń płatności, w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów (z granicą błędu 5% wymaganej obsady) stosuje się zmniejszenie płatności w wysokości 100%.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżący wystąpił z wnioskiem kontynuacyjnym o płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. Prowadzi on gospodarstwo ekologiczne wg. planu rolnośrodowiskowego na lata 2010- 2015 (dowód str. 2 protokołu kontroli nr. [...] z dnia [...] października 2013 r., zawartego w aktach administracyjnych). Gospodarstwo skarżącego zostało wylosowane do kontroli na miejscu. Kontrola ta została przeprowadzona w dniach [...] i [...] lipca 2013 r. Skarżący został o niej powiadomiony. Uczestniczył w jej czynnościach. Potwierdzają to zapisy zawarte w dwóch protokołach. Jeden protokół – z czynności kontrolnych sporządzony dnia [...] lipca 2013 r., drugi- z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...] lipca 2013 r. (przedstawiony przez samego skarżącego wraz ze skargą). Z treści obu raportów wynika, że kontrolujący sprawdzali zgłoszone we wniosku działki, prowadzone na nich uprawy i ich powierzchnie. Łącznie kontrolę przeprowadzono w godzinach od 12.00 do 16.00 dnia [...] lipca oraz od godziny 8.00 do godziny 10.00 dnia [...] lipca 2013 r. W toku kontroli zostały zmierzone powierzchnie działek przy pomocy GPS. Ich wielkości nie zgadzały się z powierzchnią zgłoszoną przez skarżącego, co zostało odpowiednio zaznaczone, również przy pomocy stosownych kodów.

Kontrolerzy stwierdzili również na działce nr. A brak pełnej obsady krzewów malin. Ustalenie to zostało zapisane wpisem na egzemplarzu skarżącego o liczbie drzew "45.000’ i kodem "E7", a na egzemplarzu organu wpisem o liczbie drzew "ok. 45 tys." i parafowaną poprawką na "45 tys." oraz zapisem kodu "E7" ( str. 11 raportu z dnia [...] lipca 2013 r.). Oba ww. egzemplarze raportu są podpisane przez skarżącego bez adnotacji mogącej świadczyć o tym, że skarżący kwestionował jakiekolwiek ustalenia zawarte w raporcie. Raporty te zawierają na stronach 13-15 opis znaczenia kodów pokontrolnych, w tym kodu E7- nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów ( granice błędu do 5% wymaganej obsady). Kontrolowany teren został też sfotografowany, a materiał fotograficzny odpowiednio opisany i załączony do akt administracyjnych.

Przypomnieć należy, iż minimalna obsada malin została określona przez ustawodawcę w ilości 4.600 szt/ha. W wyniku przedmiotowej kontroli ustalono natomiast, że liczba roślin na działce rolnej A o powierzchni 11,37 ha wynosi 45.000 szt., co w przeliczeniu na jeden hektar stanowi 3.957,7 szt/ha. Ponadto ustalono, że powierzchnia działki rolnej G oraz J jest mniejsza od powierzchni deklarowanej, natomiast działki rolnej I jest większa od powierzchni deklarowanej.

Podkreślić też należy, że do raportu z kontroli nr [...] załączono szkice z pomiaru działek rolnych z naniesionymi granicami pomiaru oraz ze wskazaniem miejsc i kierunku wykonania materiału fotograficznego jak też zdjęcia kontrolowanych działek.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu nietrafne są zarzuty skarżącego wskazujące, iż organ dopuścił się naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 107 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu czynności kontrolne na gruntach skarżącego zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz należytą dokładnością i starannością, zaś uzasadnienie decyzji odpowiada prawu.

Zgodnie z przepisami art. 30 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFRROW przeprowadzenie kontroli może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi w art. 31 ust. 1 tejże ustawy. Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 Nr 183, poz. 1138). Zgodnie z ww. przepisem rozporządzenia jednostki organizacyjne i osoby zatrudnione w niej m.in.:

1. posiadają wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa lub ogrodnictwa, lub wykształcenie średnie rolnicze lub ogrodnicze albo wykształcenie wyższe w zakresie geodezji i kartografii lub wykształcenie średnie geodezyjne - odpowiadające zakresowi powierzchownych im czynności kontrolnych,

2. posiadają uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt. 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.),

3. zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone, w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom,

4. jednostki organizacyjne zapewniają:

- sprzęt pomiarowy i informatyczny w liczbie umożliwiającej sprawne wykonanie pomiarów geodezyjnych,

- sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych, zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez ARiMR,

- środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w cytowanych powyżej przepisach - została przeprowadzona przez osoby do tego upoważnione, skarżący otrzymał kopię raportu i nie wniósł do niego zastrzeżeń. Podkreślić należy również, iż skarżący powinien mieć świadomość konsekwencji które wiążą się zarówno z brakiem zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie, jak i z samym faktem podpisania raportu z kontroli. Pouczenie o uprawnieniach skarżącego zawierał w swej treści również sam raport z czynności kontrolnych (strona 12 raportu).

Dodatkowo, wbrew twierdzeniom skarżącego, należy wskazać, iż w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono weryfikację raportu z czynności kontrolnych oraz precyzyjnie określono obsady roślin na kontrolowanych gruntach.

Należy również podkreślić, iż kontrolujący sporządzili obszerny materiał dowodowy w postaci szkiców i zdjęć działek rolnych. Na szkicach wskazali miejsca i kierunki z których zostały wykonane zdjęcia poszczególnych części działek. W celu wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości wykonano łącznie 34 zdjęcia działki rolnej A, 29 zdjęć działki rolnej G oraz 11 zdjęć działki rolnej J, ze wskazaniem miejsca wykonania zdjęcia. Pomiar poszczególnych działek wykonany został w oparciu o załączniki graficzne przedłożone przez wnioskującego wraz z wnioskiem, a także w oparciu o widoczne granice działek. Analiza tegoż materiału dowodowego potwierdza prawidłowość czynności i tym samym prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ.

Zdaniem Sądu zarzuty czynione przez skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Strona zaś nie wskazała w toku postępowania na dowody, które mogłyby podważyć prawidłowość poczynionych ustaleń. Zgodnie z art. 21 ust. 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przepisu tego wynika wprost, że ustawodawca w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Obowiązek wynikający z art. 77 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę, na którym, stosownie do art. 21 ust. 3 komentowanej ustawy, ciąży wykazanie przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności.

Pomimo twierdzeń skarżącego, organ dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu organ nie pominął dowodów w postaci protokołu z dnia [...] października 2013 sporządzonego przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, ani też dowodu w postaci protokołu z dnia [...] grudnia 2014 r. sporządzonego przez Jednostkę Certyfikującą. Organ dokonał jego oceny i uznał, że nie stoją one w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez kontrolę na miejscu z dnia [...] lipca 2013 r. przez ARiMR i nie mogą stanowić kontr dowodu dla ustaleń poczynionych przez ARiMR ze względu na rozbieżność czasową, jak też ze względu na różniący się zakres przedmiotowy tych kontroli. Z omawianych protokołów nie wynika aby dokonywano pomiaru powierzchni, bądź ustalano liczbę nasadzeń.

Ponadto organ słusznie zauważył, iż wyniki poszczególnych kontroli obrazują stan gruntów w dniu kontroli, które to nie są niezmienne w trakcie całego roku kalendarzowego. Stwierdzone nieprawidłowości przy podjęciu określonych czynności mogą zostać usunięte, co nie oznacza, że nie występowały.

W ocenie Sądu, mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, uznać należy bez jakichkolwiek wątpliwości, że wnioskodawca w roku 2013 nie dochował warunków, o których mowa wyżej do objęcia wnioskowanymi płatnościami. Tym samym organ prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.