Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2024/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2019 poz 916
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Monika Sawa (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 r. ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO/organ) działając na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r" poz. 2096 ze zm.), oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: skarżąca) od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. Zarządu Dzielnicy [...] W., odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2018r. A.S. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność W., zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...]m2 oraz budynkiem biurowo-magazynowym o powierzchni użytkowej [...]m2, w trybie ustawy z dnia [...] lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (dalej jako ustawa).

Decyzją nr [...]z dnia [...] kwietnia 2019r Burmistrz Dzielnicy [...] działający z upoważnienia Zarządu Dzielnicy [...] W. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

SKO wskazało, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 1 ust. 1, 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U z 2012r., poz. 83 ze zm.) w związku z art 104 i art. 107 K p a.

Organ wskazał, że decyzją Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] września 1999r. zezwolono Firmie [...]z siedzibą w W. przy ul. [...]na użytkowanie obiektu biurowo-magazynowego zlokalizowanego w W. przy ul. [...].

Zgodnie z informacją z rejestru budynków na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] został wybudowany w 1985r. budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 oraz w 1990 r. budynek handlowo-usługowy o powierzchni [...] m2.

Organ podał, że na podstawie zapisów ustawy, z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w w dniu 13 października 2005r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (art. 1 ust. 1).

Zdaniem organu na dzień 13 października 2005r., znajdująca się na nieruchomości zabudowa handlowo- usługowa nie spełniała wymogów ustawy wobec czego nie zostało spełnione kryterium przedmiotowe uprawniające do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o czym strona została poinformowana pismem z dnia [...] lutego 2019r. Organ zaznaczył także, że pismem z [...] marca 2019 r. A. S. wyjaśniła, że w dniu [...] października 2005r. przedmiotowa nieruchomość zabudowana była przede wszystkim na cele mieszkaniowe. Zgodnie ze sposobem użytkowania nieruchomość położona przy ul. [...] w W. podzielona jest funkcjonalnie na część mieszkaniową o pow. [...] m2 i część usługową o pow. [...] m2. Organ podniósł, że wnioskodawczyni podkreśliła, że do celów przekształcenia nie jest wymagane, aby budynek miał przeznaczenie wyłącznie mieszkaniowe oraz, że nie jest wymagane, aby nieruchomość była zabudowana wyłącznie budynkami mieszkalnymi. Jednocześnie A. S. wniosła o realizację wniosku z [...] lipca 2018r. i wydanie decyzji odpowiadającej żądaniu.

Organ wskazał, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż z brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. wprost wynika, że uwzględnienie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek. Po pierwsze trzeba być użytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub garażami. Natomiast, gdy nie ma na nieruchomości objętej wnioskiem żadnej zabudowy, to nieruchomość musi być przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową lub garaże. Przyjęcie innej interpretacji mogłoby prowadzić do ominięcia prawa, ponieważ intencją ustawodawcy było, żeby prawem przekształcenia objąć nieruchomości przeznaczone na cele mieszkaniowe i związaną z tym celem zabudowę garażową (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2017 r. II SA/Sz 1008/17; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r. II SA/Po 1043/15).

Organ I instancji wyjaśnił, że do przekształcenia dojdzie w przypadku, gdy grunt był wykorzystywany w dacie 13 października 2005r., w części na cele inne niż mieszkaniowe tzn. kiedy w budynku posadowionym na tym gruncie większość lokali miała przeznaczenie mieszkaniowe, ale znajdowały się w nim również lokale handlowe i usługowe, zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Jednak w przypadku, gdy grunt zabudowany jest samodzielnym budynkiem handlowo-usługowym do przekształcenia nie dochodzi - ustawą objęte są wyłącznie nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub garażowe.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w przewidzianym prawem terminie A. S. podnosząc, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 13.10,2005r. była zabudowana przede wszystkim na cele mieszkaniowe i wykorzystywana przede wszystkim na te cele. Tym samym spełnione zostały przesłanki art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Niniejsza nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na cele mieszkalne wraz ze sprzedażą budynku mieszkalnego jednorodzinnego aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...].04,1975r. Do [...].10.2015r. cel nie został zmieniony, czego potwierdzeniem jest m in. pismo z dnia [...].12,2004r. Prezydenta W., znak. [...] wypowiadające wysokość dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ww, nieruchomości przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, tj. [...]%. Przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego zarówno w 2005r. i aktualnie pozostaje niezmienne, czyli na cele mieszkaniowe.

Według obowiązującego obecnie planu zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w rejonie ulicy [...] - część II, nieruchomość usytuowana jest na obszarze [...] (zabudowa wielorodzinna o niskiej intensywności z dopuszczeniem usług nieuciążliwych).

Jednocześnie, zarówno zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz z art. 73 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, przyjęcie, iż nieruchomość musi być wykorzystywana wyłącznie na cel mieszkaniowy jest nadinterpretacją. Zgodnie ze sposobem użytkowania nieruchomość położona przy ul [...] w W. podzielona jest funkcjonalnie na część mieszkalną i usługową. Część usługowa, związana z istniejącym budynkiem biurowo-magazynowym obejmuje teren pod budynkiem oraz niezabudowaną część działki od strony ul. [...]. Część mieszkalna obejmuje teren pod budynkiem, wjazd, obszar między budynkami oraz wąski pas gruntu między południową ścianą budynku biurowo-magazynowego oraz ogrodzenia działki. Według pomiarów wykonanych przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. B., zobrazowanych na mapie "Wykaz powierzchni użytkowania działki" z dnia [...].11.2017r. część mieszkalna obejmuje grunt o powierzchni [...] m2, natomiast część usługowa [...] m2.

SKO rozpatrując odwołane wskazało, że 5 października 2018r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 poz 1716 z p.zm ). Przekształcenie to następuje z mocy prawa 1 stycznia 2019r. Wprowadzając przepisy przekształcające użytkowanie wieczyste w prawo własności ustawodawca wprowadził też przepis przejściowy. Powołując się na treść art. 26 ust 1 ustawy organ wskazał, że dyspozycja tego przepisu daje możliwość kontynuowania postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów poprzedniej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.) jedynie w sytuacji złożenia przez użytkownika wieczystego, do dnia 31 marca 2019r., oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 art. 26. Zdaniem organu w niniejszej sprawie oświadczenie takie nie zostało złożone.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła A. S. zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętej za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie złożyła oświadczenia, o którym mowa w art. 26 ust 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów podczas gdy skarżąca w dniu [...] marca 2019 r. złożyła ww. oświadczenie, na co posiada dowód w postaci kopii oświadczenia wraz z dowodem złożenia pisma, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z prawem,

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 9 i 77 kpa poprzez nieprecyzyjnie ustalony stan faktyczny i pominięcie dowodu z pisemnego oświadczenia skarżącej z [...] marca 2019 r.,

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art 10 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postepowania, nie zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przed wydaniem decyzji nie umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że strona nie mogła zapoznać się z aktami i złożyć konkretnego dowodu w postaci kopii ww. oświadczenia wraz z kancelaryjnym potwierdzeniem jego złożenia , co wreszcie doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., zważył, co następuje;

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r., którą uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 916), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z treścią powołanego przepisu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2, wszczęte na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończone decyzją ostateczną do dnia [...] grudnia 2018 r., umarza się, jeżeli użytkownik wieczysty lub współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę, nie złożą do dnia [...] marca 2019 r. organowi, o którym mowa w tej ustawie, oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust 1).

Zgodnie z kolei z ust 2 art. 26 ustawy w przypadku gdy postępowanie, o którym mowa w ust. 1, prowadzone na podstawie ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie zakończy się do 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r. zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej ustawie. W takim przypadku wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu 1 stycznia 2022 r.

W przypadku niezłożenia w określonym terminie oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przekształcenie następuje ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2019 r., zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej ustawie (ust 3).

Ust 4 art. 26 stanowi natomiast , że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, postępowania prowadzone na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu dotychczasowym umarza się.

W niniejszej sprawie organ przyjął, że skarżąca nie złożyła oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania. Ustalenia organu w tym zakresie są błędne i sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu [...] marca 2019 r. (data prezentaty Urzędu W. Dzielnicy W.), a zatem w terminie wynikającym z art. 26 ust 1 ustawy, skarżąca złożyła oświadczenia o prowadzenie dalszego postępowania (k.33 akta administracyjnych). Tego dnia złożyła również pismo zawierające jej stanowisko w odpowiedzi na pismo organu z [...] lutego 2019 r., na które powoływał się organ I instancji w uzasadnieniu decyzji I instancji z [...] kwietnia 2019 r..

Mając zatem na względzie, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych czym naruszył art. 7, 77 kpa, a w konsekwencji naruszył przepis art. 26 ust 1 i 3 ustawy i umorzył postepowanie, Sąd zaskarżoną decyzje uchylił.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni oświadczenie skarżącej z [...] marca 2019 r. oraz powyższą ocenę prawną Sądu, a następnie dokona merytorycznej oceny decyzji organu I instancji. Odniesie się przy tym w uzasadnieniu do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.