Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1107/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2011 r. do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] wpłynęło podanie reprezentowanej przez adwokata E. G. Strona, powołując się na art. 73 w zw. z art. 7 w zw. z art. 15 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, wniosła o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego jej aktu urodzenia sporządzonego na Litwie, a ponadto na podstawie art. 28 tej samej ustawy o jego sprostowanie poprzez zastąpienie błędnego imienia matki wnioskodawczyni (C.) prawidłowym wpisem (C.) oraz na podstawie art. 36 o uzupełnienie aktu urodzenia danymi dotyczącymi matki wnioskodawczyni, w tym w szczególności nazwiskiem panieńskim matki.

W dniu 23 marca 2011 r. akt urodzenia E. G. został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego za numerem [...].

Następnie, w dniu [...] marca 2011 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] wydał decyzję, którą na podstawie art. 7 ust. 4 w zw. z art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, odmówił sprostowania aktu urodzenia sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] za numerem [...] na nazwisko G. G.

E. G. wniosła odwołanie od powołanej decyzji do Wojewody [...]. Zarzuciła naruszenie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Wywiodła, że oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując tekst decyzji z tekstem niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podniosła, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 18 marca 2011 r. podstawę sprostowania stanowił odpis aktu urodzenia jej matki. Wskazała, że z porównania dokumentów wynika, iż rozbieżność dotyczy wyłącznie dwóch liter – C. i C. Zdaniem strony, rozbieżność ta świadczy o tym, że błąd w akcie urodzenia miał charakter błędu ortograficznego. W ocenie E. G., wbrew stanowisku Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...], błąd ten powinien być sprostowany w trybie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska E. G. Wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Wywiódł, że oczywistość błędu polega na tym, iż okoliczność jego popełnienia nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zawartymi w aktach zbiorczych, na podstawie których dane są reprodukowane w akcie.

Wojewoda ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż akt urodzenia Nr [...] został sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 powoływanej ustawy i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego, to jest litewskiego aktu urodzenia [...], wydanego [...] kwietnia 2010 r. przez Urząd Stanu Cywilnego Departamentu Prawa Administracyjnego Samorządu Miasta W. Stwierdził, że przyjęcie danych zawartych w akcie urodzenia Nr [...] było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego, a dokonany wpis nie może być zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że właściwym do dokonania sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym.

E. G. reprezentowana przez adwokata zaskarżyła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że dokonany wpis w akcie urodzenia imienia matki C. nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu,

2. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie w pełni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że błąd w akcie urodzenia nie ma charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego bez wyjaśnienia przyczyn zajęcia takiego stanowiska. Należy wyjaśnić, że formułując ten zarzut strona odniosła się do błędu w "akcie małżeństwa", jednakże z uzasadnienia skargi bezspornie wynika, że chodzi o "akt urodzenia", dlatego Sąd przyjął, że intencją skarżącej było odwołanie się do błędu w akcie urodzenia i skorygował w tym zakresie treść zarzutu.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

E. G. stanęła na stanowisku, że porównanie treści zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności wcześniej sporządzonego aktu jej małżeństwa oraz aktu urodzenia jej matki, a także dokumentów zgromadzonych w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., poświadczającą polskie obywatelstwo skarżącej, pozwala bez wątpliwości stwierdzić, iż dotyczą one tej samej osoby, a imię noszone przez jej matkę brzmi C. Dlatego błędny wpis imienia C. powinien być sprostowany na podstawie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, jako oczywista omyłka pisarska.

Strona podniosła, że na podobieństwa pomiędzy imieniem C. i C. zwrócił uwagę tłumacz przysięgły w dokonanym przekładzie litewskiego aktu urodzenia. W ocenie skarżącej, dodatkowo świadczy to o zasadności sprostowania brzmienia imienia jej matki w trybie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.

E. G. podniosła również, że ograniczenie się przez Wojewodę do stwierdzenia, że "dokonany wpis nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu" jest niewystarczające, co oznacza naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca nie podzieliła też stanowiska organu administracji, że właściwym do sprostowania jej aktu urodzenia jest sąd powszechny. Wywiodła, że z porównania art. 28 i art. 31 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wynika, iż droga sądowa właściwa jest wyłącznie w sytuacji wystąpienia istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego tej samej osoby, nie dających się wyjaśnić w trakcie postępowania administracyjnego. Zdaniem E. G., w jej sprawie nie ma mowy o takiej sytuacji.

Strona zwróciła także uwagę, że jeżeli zdaniem organu pierwszej instancji właściwym do sprostowania aktu urodzenia był sąd, to powinien był on zwrócić wniosek na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Z kolei Wojewoda powinien był wziąć to naruszenie pod uwagę z urzędu w trakcie postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podanie E. G. z dnia 5 marca 2011 r. zawierało wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego litewskiego aktu urodzenia skarżącej, wydanego [...] kwietnia 2010 r., a także wniosek o sprostowanie aktu urodzenia poprzez zastąpienie imienia matki skarżącej C. imieniem C.

Pierwszy wniosek strona oparła na art. 73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), dalej powoływanej również jako Pasc, zgodnie z którym akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu.

Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione poprzez dokonanie w dniu [...] marca 2011 r. tzw. transkrypcji litewskiego aktu urodzenia skarżącej. Na podstawie tego aktu w polskich księgach stanu cywilnego prowadzonych w Urzędzie Stanu Cywilnego [...], za numerem [...] sporządzono akt urodzenia na nazwisko G. G.

Drugi wniosek strona oparła na art. 28 Pasc, zgodnie z którym w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski.

Podanie z dnia 5 marca 2011 r. w części, w której zawierało żądanie podjęcia czynności na podstawie powołanego przepisu zostało załatwione decyzją kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] marca 2011 r., którą organ administracji odmówił sprostowania aktu urodzenia Nr [...]. Wojewoda [...] utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] maja 2011 r.

Skarżąca kwestionuje te decyzje w złożonej do Sądu skardze.

Ocena prawidłowości wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć organów administracji wymaga wyjaśnienia istoty i charakteru prawnego instytucji przewidzianej przez art. 73 ust. 1 Pasc - tzw. transkrypcji obcego aktu stanu cywilnego. Zgodnie z dosłownym brzmieniem tego przepisu transkrypcja polega na wpisaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. Jest ona swego rodzaju przetransponowaniem obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. Transkrypcja obcego aktu stanu cywilnego jest zatem czynnością o ściśle technicznym charakterze - wpisaniem treści, a nie rejestracją określonych zdarzeń (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt V CK 6/02 - OSNC 2004/7-8/131, Biul. SN 2004/1/11).

Z powyższych względów akt stanu cywilnego sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 Pasc powinien odpowiadać treści aktu zagranicznego, z uwzględnieniem wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego oraz wymagań języka polskiego.

Porównanie aktu urodzenia skarżącej, sporządzonego [...] kwietnia 2010 r. w W. ([....]) z odpisem zupełnym aktu urodzenia skarżącej sporządzonego [...] marca 2011 r. w W. ([...]) nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości dokonanej transkrypcji. Treść polskiego aktu urodzenia stanowi przeniesienie treści aktu litewskiego. W szczególności, zarówno w akcie litewskim, jak i polskim, podając imię matki dziecka, wpisano "C.".

Istota i charakter prawny transkrypcji wykluczały zmianę brzmienia tego imienia. Dokonanie zmiany pisowni w toku transkrypcji spowodowałoby, że w obrocie prawnym znalazłyby się w istocie dwa akty stanu cywilnego, dotyczące tego samego zdarzenia, ale mające różną treść. W przypisie nr 2 do znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego przekładu litewskiego aktu urodzenia tłumacz wskazuje wprawdzie, że imię C. można również oddać polskim odpowiednikiem C. lub C., jednak treść tego przypisu wskazuje tylko na możliwość dokonania kilku równoprawnych zapisów imienia matki skarżącej, a ponadto tłumacz nie wspomina o imieniu C.

Jeżeli w akcie stanu cywilnego sporządzonym na zasadzie art. 73 ust. 1 Pasc wpisano dane zgodnie z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, to niedopuszczalne jest sprostowanie personaliów osób wymienionych w akcie na podstawie art. 28 Pasc. Sprostowanie aktu urodzenia sporządzonego na zasadzie art. 73 ust. 1 Pasc prowadziłoby bowiem do naruszenia - determinowanego istotą i charakterem prawnym transkrypcji - zakazu wprowadzania zmian do transkrybowanego aktu zagranicznego (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 11/10. LEX nr 606863).

Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 1 Pasc doprowadziła organy administracji do właściwego określania zakresu postępowania dowodowego, które obejmowało porównanie treści litewskiego aktu urodzenia skarżącej z treścią aktu urodzenia wpisanego na jego podstawie do polskich ksiąg stanu cywilnego. Porównanie to doprowadziło do prawidłowego ustalenia, że polski akt urodzenia jest zgodny z litewskim, zatem nie ma w nim oczywistego błędu pisarskiego, a w konsekwencji brak jest podstaw do jego sprostowania na podstawie art. 28 Pasc poprzez zastąpienie imienia matki dziecka – C. - imieniem C.

Powyższe ustalenia uprawniają do twierdzenia, że w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. wyjaśniono wszystkie istotne kwestie, niezbędne do należytego załatwienia sprawy. Wydane rozstrzygnięcia nie naruszają prawa, obie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia są prawidłowe.

W konsekwencji, zarówno zarzut naruszenia art. 28 Pasc, jak i zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., należało uznać za niezasadne.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, organ pierwszej instancji nie miał obowiązku dokonania zwrotu wniosku w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Reprezentowana przez adwokata strona jednoznacznie sformułowała żądanie, opierając je na art. 28 Pasc. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie postępowania administracyjnego, mającego na celu ustalenie, czy w akcie urodzenia skarżącej znajduje się oczywisty błąd pisarski oraz wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zawarte, zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] stanowisko, że w świetle art. 31 w zw. z art. 33 Pasc właściwym do sprostowania przedmiotowego aktu urodzenia jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym, stanowi wyłącznie wskazanie stronie trybu, który w ocenie organów administracji jest właściwy dla dokonania zgodnej z jej żądaniem zmiany brzmienia imienia matki.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.