Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 215/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 215/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr), WSA Beata Cieloch, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009r., sprawy ze skargi "G". G.R., A.D. spółka jawna w S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 listopada 2008r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 59 § 3, 4, 5 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 poz. 1954 z 2005r. z późn. zm.) odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych [...] do [...] z dnia [...].05.2007r.

Organ wskazał w uzasadnieniu, że w/w tytułami wykonawczymi Dyrektor Izby Celnej jako organ egzekucyjny wszczął postępowania egzekucyjne przeciwko "G" sc G. R., A. D. z siedzibą w S. celem wyegzekwowania należności podatkowych – podatku akcyzowego - w wysokości 1.107.268,00 zł. Tytuły wykonawcze spółka odebrała w dniu [...].06.2007r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...].06.2007r. Zajęcie nie zostało zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku bankowym. W dniu [...] lipca 2007r. nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i prowadzenia postępowań w związku z czym organ egzekucyjny wydał w dniu [...].10.2007r. postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia [...].05.2008r. spółka wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc wygaśnięcie obowiązku podlegającego egzekucji z uwagi na przedawnienie - art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej - art. 59 § 1 pkt 7 cyt. ustawy. We wniosku wskazano, że postępowanie egzekucyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu, jeżeli obowiązek podlegający egzekucji wygasł lub egzekucja administracyjna była niedopuszczalna. W niniejszej sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż pełnomocnikowi spółki nie zostały doręczone odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym stosownie do art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter sprawy wymaga jego osobistego działania. W postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnik może reprezentować stronę w postępowaniu procesowym, a czynności polegające na stosowaniu środków egzekucyjnych będą wymagać osobistego udziału strony.

Zgodnie z treścią art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego precyzyjnie określa również art. 26 § 5 pkt 1 i 2 cyt. ustawy. Czynność doręczenia tytułu wykonawczego wszczyna zatem postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego, tak więc dopiero od tego momentu zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Ponadto stosownie do art. 33 § 2 i 3 k.p.a. pełnomocnictwo uznawane jest za skuteczne od momentu powiadomienia o nim organu administracji, poprzez dołączenie do akt postępowania oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa lub zgłoszeń tego do protokołu. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik G. P. dokonał takiego zgłoszenia – do akt sprawy postępowania egzekucyjnego w dniu [...].03.2008r.- przedstawiając pełnomocnictwo. Pełnomocnictwo, na które powołuje się pełnomocnik, zostało zgłoszone (na wezwanie organu) w dniu [...].04.2007r. i zostało włączone do postępowania zabezpieczającego prowadzonego w tym czasie wobec firmy "G" a które to postępowanie zostało następnie uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Celnej i nie nastąpiło przekształcenie tegoż postępowania w postępowanie egzekucyjne. W chwili złożenia pełnomocnictwa do toczącego się postępowania zabezpieczającego, postępowanie egzekucyjne wobec spółki "G" nie było prowadzone.

Odnosząc się do zarzutów, że egzekucja administracyjna była niedopuszczalna, z uwagi na brak danych identyfikacyjnych wspólników spółki cywilnej w tytułach wykonawczych organ egzekucyjny wskazał na treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz podkreślił, że spełnił wymogi z art. 29 cyt. ustawy.

"G" G. R., A. D. spółka jawna z siedzibą w S. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając:

- błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy mające istotny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie,

- błędną wykładnię art. 33 § 3 k.p.a. i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 40 § 2 k.p.a.,

- obrazę art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 i art. 77 § 1 k.p.a. i niewłaściwe zastosowanie art. 63 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, i w konsekwencji obciążenie wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.,

- niewłaściwe zastosowanie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 93a § 2 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej,

- błędną wykładnię art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku art. 3 § 1 i art. 59 § 1 tej ustawy,

- niewłaściwe zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym i w konsekwencji, oraz

niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, co w rezultacie spowodowało niewłaściwe zastosowanie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 20 listopada 2008r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 17 i art. 18 oraz art. 23 § 3a ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z art. 138 § 2 i art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w części zasadności prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych znajdujących się w aktach sprawy. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na zobowiązanego: "G" spółka cywilna G. R., A. D.. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...].03.2007r. nastąpiła zmiana formy prawnej na "G" spółka jawna G. R., A. D.. Skoro w momencie wystawiania przedmiotowych tytułów wykonawczych zobowiązanym jest spółka jawna to wątpliwości budzi prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów dotyczących spółki cywilnej (zachodzi obawa niespełnienia wymogów art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

W aktach znajduje się pismo z dnia [...].11.2007r. skierowane do Wydziału Egzekucji, zgodnie z którym Dyrektor Izby Celnej informuje, iż decyzjami nr [...] do [...] z dnia [...].10.2007r. uchylono decyzje organu I instancji w całości i przekazano sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powyższe dotyczy tytułów wykonawczych nr od [..] do [...]. Uchylenie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych powoduje brak wymagalności obowiązków, nawet powstałych z mocy prawa (wyrok WSA w Krakowie z dnia 18.04.2007r., sygn. akt I SA/Kr 1327/05).

Z akt sprawy wynika również, iż wobec zajęcia rachunku bankowego w Banku S. w S, nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych z Naczelnikiem US Kraków. Zgodnie z art. 63 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje naczelnik urzędu skarbowego. W takiej sytuacji Dyrektor Izby Celnej powinien bezzwłocznie przekazać akta postępowania egzekucyjnego właściwemu organowi egzekucyjnemu. Skoro w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych, Dyrektor Izby Celnej przestał być organem egzekucyjnym z mocy prawa, to nie ma on uprawnień do wydawania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie do wpływania na proces egzekucyjny korzystając z uprawnień wierzyciela.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "G" G. R., A. D. spółka jawna zarzucając:

- niewłaściwe zastosowanie art. 157 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 oraz art. 19 k.p.a., polegające na nie stwierdzeniu nieważności postanowienia Dyrektora Izby Celnej, przy jednoczesnym potwierdzeniu istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności tego postanowienia,

- niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłową subsumcję niekwestionowanego stanu faktycznego pod obowiązujący stan prawny,

- naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 12 § 1 k.p.a., polegające na nie odniesieniu się do wszystkich argumentów strony zawartych w zażaleniu, co mogło mieć wpływ na wynik zapadłego rozstrzygnięcia.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej, który uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, odpowiada przepisom prawa.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wbrew argumentom strony skarżącej organ odwoławczy orzekł w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo, nie stwierdzając nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz uchylając postanowienie organu I instancji. W ocenie Sądu skoro pełnomocnik strony skarżącej wywiódł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, to organ odwoławczy prawidłowo w związku ze stwierdzeniem uchybień wskazanych w uzasadnieniu swojej decyzji, zastosował zwyczajny tryb uchylenia decyzji. Zatem zaskarżone postanowienie jest zgodne z żądaniem spółki i w związku z tym w ocenie Sądu zastosowanie nadzwyczajnego tryb postępowania w postaci stwierdzenia nieważności nie byłoby w niniejszej sprawie uzasadnione. Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2005 r. sygn. akt II OW 10/05 opubl. LEX nr 188292, iż "wybór środka zaskarżenia decyzji nieostatecznej należy do strony, która może skorzystać z postępowania instancyjnego składając odwołanie lub też - przed upływem terminu do wniesienia odwołania - wystąpić o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji’". Podobny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 987/97 opubl. LEX nr 47866, w którym wskazano, że "nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, byle był to wniosek wyraźnie wskazujący na dokonanie przez stronę wyboru trybu nadzwyczajnego postępowania."

Nie jest zasadny także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w związku z uznaniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienia w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co obejmuje wskazanie podmiotu zobowiązanego w wydanych tytułach wykonawczych znajdujących się w aktach sprawy, a także uchylenie decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, a ponadto stwierdzenie zbiegu egzekucji, prowadzi do konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Pominięcie tego trybu mogłoby naruszyć zasadę dwuinstancyjności postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy powołane powyżej kwestie zostały przez organ I instancji całkowicie pominięte.

Również zarzut naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 12 § 1 k.p.a. (nie odniesienie się do wszystkich argumentów strony zawartych w zażaleniu, w tym do zarzutu pominięcia pełnomocnika strony skarżącej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym) nie może prowadzić w niniejszej sprawie do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wydanie bowiem przez organ odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego, w efekcie doprowadzi do ponownego rozpatrzenia sprawy i w/w zarzuty podlegały będą ocenie po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia nie będzie nasuwał zastrzeżeń.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.