Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1241/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 3, § 4 pkt 2, art. 33c § 2, art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 1241/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej w L po rozpatrzeniu odwołania P. spółki z o. o., (dalej – podatnik, spółka, strona, skarżąca) od decyzji Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. (NLUS) z dnia 29 kwietnia 2014 r. o zabezpieczeniu na majątku strony kwoty [...]zł z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. i od stycznia do czerwca 2013 r. oraz odsetek za zwłokę z tytułu tych zobowiązań w kwocie [...]zł i o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. i od stycznia do czerwca 2013 r. oraz odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań liczonych na dzień wydania decyzji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu DIS podał, że zaskarżoną decyzją NLUS:

1) zabezpieczył na majątku spółki tytułem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia do grudnia 2012 r. oraz za od stycznia do czerwca 2013 r. kwotę [...]zł oraz tytułem odsetek za zwłokę - kwotę [...]zł oraz

2) określił spółce za powyższe miesiące przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W odwołaniu od tej decyzji, profesjonalny pełnomocnik strony zarzucił NLUS naruszenie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w sprawie zachodzą przesłanki do dokonania zabezpieczenia na majątku spółki, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodzi uzasadniona obawa nieuiszczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. i 2013 r., nadto nieprawidłowe uznanie, że skala stwierdzonych w postępowaniu kontrolnym nieprawidłowości w zakresie podatku od towarów i usług oraz wysokość przybliżonych zobowiązań podatkowych uzasadniają przypuszczenie, że w przyszłości będzie utrudnione, a nawet niemożliwe zaspokojenie przewidywanych do uregulowania spornych należności podatkowych. Zdaniem pełnomocnika strony nie wystąpiła przesłanka warunkująca dokonanie zabezpieczenia, ponieważ nie zachodzi uzasadniona obawa, że ewentualnie orzeczone zobowiązanie nie zostanie wykonane. Poza tym, NLUS bezzasadnie wskazuje, że spółka obniżyła w deklaracjach VAT-7 za okresy od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. podatek należny o podatek naliczony niewynikajacy z dokumentów źródłowych. Pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem NLUS, że strona dokonała sprzedaży nieruchomości za cenę niższą od ceny rynkowej. Stwierdził, że organ nie wskazał na jakiej podstawie wycenił nieruchomość, ani nie wykazał, że dokonanie transakcji po miesiącu od wszczęcia kontroli było spowodowane chęcią wyzbycia się przez spółkę posiadanego majątku. Strona wyjaśniła, że transakcja została dokonana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz była podyktowana względami ekonomicznymi, aktualnymi potrzebami spółki oraz planami jej rozwoju, nie zaś chęcią uniknięcia w przyszłości spełnienia orzeczonych zobowiązań podatkowych. Środki uzyskane z niniejszej sprzedaży zostały przeznaczone na dofinansowanie działania firmy. Również planowany podział spółki nie jest spowodowany chęcią wyzbycia się majątku i jest normalnym, dopuszczonym przez przepisy prawa działaniem wynikającym z prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem Strony posiadane przez nią środki finansowe są wystarczające do spłaty ewentualnego określonego przez organ zobowiązania podatkowego.

Po tak sformułowanych zarzutach, pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

DIS nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Wskazując na stan faktyczny sprawy, podał, że wnioskiem z dnia 26 marca 2014 r., zmodyfikowanym w dniu 8 kwietnia 2014 r. oraz w dniu 28 kwietnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej - DUKS) poinformował o prowadzonym w stosunku do skarżącej spółki postępowaniu kontrolnym oraz wniósł o zabezpieczenie na jej majątku tytułem zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. kwoty w łącznej wysokości [...] zł, oraz należnych odsetek za zwłokę. Uzasadniając wniosek, wskazał, że strona poprzez zamierzone działania w okresie od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. nie uiściła wymagalnego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, co może wskazywać, że również w przyszłości może go nie uiścić, zwłaszcza, że dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą udaremnić egzekucję.

Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w roku 2011 spółka poczyniła nakłady inwestycyjne, dokonując zakupu położonych w W. gm. G. nieruchomości za cenę [...] zł. Po rozpoczęciu kontroli podatkowej, nieruchomości te - w dniu 18 września 2013 r. zbyła za kwotę [...]zł. Jest to kwota niższa od ceny zakupu aż o [...] zł. Poza tym, strony transakcji uzgodniły, że wierzytelności zabezpieczone hipotekami umownymi łącznymi na nieruchomościach objętych tą umową będą spłacane w dalszym ciągu przez skarżącą spółkę na dotychczasowych zasadach, natomiast cała cena sprzedaży zostanie zapłacona w ratach. DIS zgodził się z NLUS, że działanie takie jest nieracjonalne ekonomicznie – strona nie jest właścicielem nieruchomości, ale spłaca kredyt zaciągnięty na jej zakup, a pieniądze ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości otrzyma dopiero po 3 latach.

Niezależnie od powyższego, w dniu 28 lutego 2014 r., spółka złożyła do Sądu Rejonowego L. - Wschód w L. z/s w Ś. - VI Wydział Gospodarczy - Krajowy Rejestr Sądowy plan podziału, zgodnie z którym podział zostanie dokonany na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych, tj. przez przeniesienie części jej majątku na nowo zawiązaną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą P.-M. S.. z o. o. i nowo zawiązaną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą L. L. S.. z o. o., oraz na przejmującą spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą P. S.. z o. o. Wartość majątku skarżącej spółki według planu podziału została oszacowana na kwotę [...]zł w tym: a) wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa - Wydział Serwis o wartości [...] zł, miałaby zostać przeniesiona na P. - M. S.. z o. o., b) wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa - Wydział Transport o wartości [...] zł – na L. L. S.. z o. o., c) wydzielona zorganizowana część przedsiębiorstwa - Wydział H. W. o wartości [...] zł – na P. S.. z o. o., d) w skarżącej spółce pozostałaby część o wartości [...] zł. Jedynym właścicielem zarówno w spółce dzielonej, jak i w spółkach nowo tworzonych i spółce przejmującej jest H. P. posiadająca 100% udziałów w tych spółkach.

DIS stwierdził, że w zaproponowanym przez spółkę planie podziału, wartość majątku strony w części pozostającej w tej spółce, wynosi zaledwie 5,6 % jej wartości przed podziałem i w żaden sposób nie wystarczy na zaspokojenie należności publicznoprawnych ustalonych w toku kontroli skarbowej.

Opisane wyżej działania wskazują wprost na wyzbywanie się majątku, co utrudni a nawet uniemożliwi w przyszłości egzekucję zobowiązań podatkowych.

DIS podniósł, że zgodnie z art. 33 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymaganych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (§ 1). Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku (§ 2). W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 3). W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu: 1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1; 2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.

Zdaniem DIS, analiza nadesłanych wraz z odwołaniem akt sprawy wskazuje, że istotnie, działania strony podjęte po wszczęciu w dniu 28 sierpnia 2013 r. kontroli podatkowej zmierzają do tego, aby przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych, wynikające z informacji z dnia 28 kwietnia 2014 r. nadesłanej przez DUKS, a następnie określone zaskarżoną decyzją, nie mogły zostać wykonane. Skoro przy spółce ma pozostać majątek o wartości [...] zł, a suma zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami może sięgnąć kwoty [...]zł, twierdzenie pełnomocnika wyrażone w odwołaniu, iż nie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie orzeczone w decyzji wydanej przez organ nie zostanie wykonane jest całkowicie nieprzekonujące.

W ocenie DIS, nie zasługuje również na aprobatę twierdzenie, że decyzja zabezpieczająca nie może zostać wydana przed zakończeniem postępowania kontrolnego. Zgodnie z przepisem art. 33 § 2 O.p., zabezpieczenia można dokonać, m.in. w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Co do zarzutu niezbadania w sposób wszechstronny i kompleksowy zebranego materiału dowodowego, w sytuacji nie przedstawienia przez podatnika kompletnej dokumentacji źródłowej – DIS stwierdził, że strona w toku postępowania kontrolnego, mimo wielokrotnych wezwań, nie przedłożyła kompletnej dokumentacji źródłowej ani rejestrów VAT. Badając istnienie przesłanek uzasadniających dokonanie zabezpieczenia, NLUS zasadnie oparł się zatem na zgromadzonym materiale dowodowym, mianowicie na wniosku DUKS, informacjach przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oraz dokumentach uzyskanych z Sądu Rejonowego L. - Wschód w L. z/s w Ś. - VI Wydział Gospodarczy - Krajowy Rejestr Sądowy, czyli na dokumentach, które mógł sam zgromadzić. Ocena tych dokumentów jest prawidłowa.

W skardze na powyższą decyzję DIS, pełnomocnik spółki zarzucił jej naruszenie:

1. art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 3, § 4 pkt 2, art. 33c § 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w sprawie zachodzą przesłanki do dokonania zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodzi uzasadniona obawa nieuiszczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. i miesiące styczeń - czerwiec 2013 r., nadto nieprawidłowe uznanie, iż skala stwierdzonych w postępowaniu kontrolnym nieprawidłowości, w zakresie podatku od towarów i usług oraz wysokość przybliżonych zobowiązań podatkowych, uzasadniają przypuszczenie, że w przyszłości będzie utrudnione, a nawet niemożliwe zaspokojenie przewidywanych do uregulowania spornych należności podatkowych,

2. art. 33 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do dokonania zabezpieczenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku spółki pomimo, iż nie zachodzi uzasadniona obawa, że skarżąca ich nie wykona, a w szczególności, że skarżąca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję,

3. art. 33 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż zachodzą podstawy do wydania decyzji w trybie wskazanej podstawy prawnej wyłącznie w oparciu o materiał zgromadzony przez DUKS, nie zaś w oparciu o własne, obiektywne ustalenia organu podatkowego poczynione w tym przedmiocie,

4. art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i § 4 pkt 2 O.p. poprzez uznanie, iż istniały podstawy do określenia kwoty zobowiązań podatkowych, przy jednoczesnym braku analizy stosownego materiału dowodowego co do zasadności istnienia samego obowiązku podatkowego w stanie faktycznym sprawy,

5. art. 33 § 2 pkt 2 i § 4 pkt 2 O.p. poprzez określenie kwot zobowiązań podatkowych, przy jednoczesnym braku niezbędnego materiału dowodowego umożliwiającego określenie kwot zobowiązań podatkowych oraz niewystarczającą analizę materiału dowodowego dotychczas zgromadzonego,

6. art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia możliwości finansowych spółki, uzyskiwanych dochodów, a tym samym posiadania zdolności do spłaty należności podatkowych,

7. art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez brak wskazania okoliczności uzasadniających, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane,

8. art. 210 § 4 O.p., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na podstawie których organ wydał zaskarżoną decyzję w zakresie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.

Mając na uwadze powołane wyżej zarzuty, pełnomocnik spółki wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik spółki stwierdził, że aby instytucja zabezpieczenia w ogóle mogła być stosowana, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, że na podatniku ciąży zobowiązanie. Organ nie może tego ustalać w sposób dowolny, ale w oparciu o posiadane dane. W przedmiotowej sprawie, organ nie przeprowadził w tym celu szczegółowego postępowania, opierając się jedynie na ustaleniach dokonanych przez DUKS, w postępowaniu, które jeszcze się nie zakończyło, a w którym strona może jeszcze przedłożyć dokumenty na okoliczność zasadnego obniżenia podatku VAT. Poza tym, określenie przybliżonej kwoty zobowiązania nastąpiło bez dokładnego uzasadnienia podstaw faktycznych. Organ podał wartość kwot za poszczególne miesiące, ale nie wskazał, jak dokładnie ustalono wysokość podstawy opodatkowania. Zabezpieczane zobowiązanie musi być wyliczone według takich samych zasad, jakie należałoby zastosować w postępowaniu wymiarowym.

W ocenie autora skargi, fakt istnienia sporu co do istnienia zobowiązania podatkowego oraz wynikająca z tego sporu hipotetyczna możliwość nierzetelnej dokumentacji podatkowej i zaniżenia zobowiązania podatkowego, nie jest i nie może być podstawą do wydania decyzji o zabezpieczeniu. W takim przypadku, praktycznie każdy spór z organem podatkowym stanowiłby podstawę do wydania takiego aktu, albowiem nie jest możliwe posiadanie "rzetelnej" dokumentacji w sytuacji, w której organ kwestionuje jakiekolwiek rozliczenie podatku.

Zdaniem pełnomocnika strony, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła również przesłanka warunkująca dokonanie zabezpieczenia w postaci uzasadnionej obawy, że zobowiązanie ewentualnie orzeczone w decyzji wydanej przez organ nie zostanie wykonane.

Co do nieprzedłożenia w postępowaniu kontrolnym kompletniej dokumentacji źródłowej oraz rejestrów VAT i stwierdzenia przez organ, że z uwagi na brak tych dokumentów spółka bezzasadnie w deklaracjach VAT-7 za okresy od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. obniżyła podatek należny o podatek naliczony, pełnomocnik spółki podniósł, że nie stanowi to wystarczającej podstawy do zastosowania zabezpieczenia.

Aby można było zastosować instytucję zabezpieczenia musi ponadto istnieć uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W rozważanym stanie faktycznym taka obawa nie istnieje.

Niezgadzając się z twierdzeniem DIS, że spółka dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku będącego jej własnością, pełnomocnik skarżącej przypomniał, że organ wskazując na sprzedaż nieruchomości należącej do strony stwierdził, iż dokonana ona została za cenę niższą od ceny rynkowej, ponadto po miesiącu od wszczęcia kontroli w podatku VAT. Organ nie wskazał jednak na jakiej podstawie wycenił nieruchomości, będące przedmiotem sprzedaży na określoną kwotę i z tego faktu wywiódł, że spółka zaniżyła jej wartość przy sprzedaży. Nie zauważył, że na sprzedanej nieruchomości została ustanowiona hipoteka, co spowodowało obniżenie jej ceny. Organ nie wykazał również, że dokonanie transakcji po miesiącu od wszczęcia kontroli, było spowodowane chęcią wyzbycia się przez spółkę posiadanego majątku. Transakcja została dokonana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz była podyktowana względami ekonomicznymi, aktualnymi potrzebami spółki oraz planami jej rozwoju.

Również planowany podział spółki, nie jest powodowany chęcią wyzbycia się przez nią majątku. Jest normalnym, dopuszczalnym przez przepisy prawa działaniem wynikającym z prowadzonej działalności gospodarczej.

Analiza sytuacji finansowej dokonanej przez organy również nie wskazuje, aby strona dążyła do wyzbywania się majątku. Organ stwierdził w wydanej decyzji, iż spółka wykazuje pewien potencjał majątkowy. Zdaniem strony posiadane przez nią środki finansowe są wystarczające do spłaty ewentualnego zobowiązania podatkowego.

Sam fakt, iż kwota potencjalnego zobowiązania podatkowego jest znaczna, nie może być podstawą zabezpieczenia tego zobowiązania - nie uzasadnia też obawy, że nie zostanie ono wykonane w przyszłości.

Kończąc, pełnomocnik strony wskazał, że zaskarżona decyzja nie opiera się na zebranych dowodach, a jedynie na przypuszczeniach organu podatkowego. Okoliczności uzasadniających obawę, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, w przedmiotowej sprawie de facto nie ustalono.

Uzasadnienie skargi zawiera w swej treści obszerne cytaty z wielu orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących prawidłowego stosowania przez organy podatkowe art. 33 O.p.

W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 33 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. (...).

Stosownie do art. 33 § 2 O.p., zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji:

1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;

2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;

3) określającej wysokość zwrotu podatku.

W myśl art. 33 § 3 O.p., w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.

Zgodnie z art. 33 § 4 O.p., w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu:

1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1;

2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie NLUS, jako właściwy organ podatkowy, na wniosek DUKS i w toku prowadzonego przez ten organ postępowania, a przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, prawidłowo i zgodnie z cytowanymi przepisami art. 33 O.p., dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki na poczet zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2012 r. do czerwca 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł, wraz z odsetkami za zwłokę.

Nie naruszył przy tym przepisów postępowania, tj.: art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., ani art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wskazania okoliczności uzasadniających, że powyższe zobowiązania nie zostaną wykonane i brak wyjaśnienia, w jaki sposób organy określiły stronie wysokość zobowiązań.

Wbrew zarzutom pełnomocnika strony, organy podatkowe prawidłowo wskazały, że o tym, iż zobowiązania podatkowe za podane w decyzji okresy, w kwotach tam wskazanych, istnieją, przemawia brak dokumentów (które spółka powinna złożyć w toku postępowania kontrolnego i do czego wielokrotnie była wzywana), z których wynikałoby prawo spółki do odliczenia podatku od towarów i usług w okresie od stycznia 2012 r do czerwca 2013 r. Gołosłowne twierdzenia autora skargi, że strona może jeszcze takie dokumenty złożyć, nie świadczą o prawidłowości rozliczeń skarżącej z fiskusem.

Zauważyć też należy, że decyzja o zabezpieczeniu to decyzja nierozstrzygająca o istocie sprawy w przedmiocie samego zobowiązania podatkowego i nieprzesądzająca o treści przyszłej decyzji wymiarowej, a postępowanie zabezpieczające, o którym mowa w art. 33 O.p., przeprowadzane w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jest postępowaniem szczególnym, mającym pomocniczy charakter względem postępowania egzekucyjnego. Zasadniczym celem tego postępowania nie jest przymusowy pobór podatku, co jest istotą postępowania egzekucyjnego, a zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których wysokość na tym etapie postępowania podatkowego nie jest jeszcze znana.

Przesłanką dokonania zabezpieczenia jest "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane". Przyjmuje się, że powyższy zwrot, użyty w art. 33 § 1 O.p., oznacza takie działania podatnika lub sytuacje z nim związane, które wpływają na stan majątkowy podatnika w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Z uzasadnioną obawą niewykonania zobowiązania mamy więc do czynienia przede wszystkim w razie trudnej sytuacji podmiotu zobowiązanego, ewentualnie działań skierowanych na wyzbywanie się majątku. Po ustaleniu, że te przesłanki zachodzą, konieczne jest wykazanie, że czynności te mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.

W postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych, organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego, przy czym nie można mówić w tym przypadku o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach. Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym przypadku, pozostawiono do uznania właściwemu w sprawie organowi. W zakresie tego postępowania istnieje potrzeba odstępstwa od zasad ogólnego postępowania jurysdykcyjnego, w tym sposobu przeprowadzania dowodów oraz udziału strony w postępowaniu. Cechą tego postępowania powinny zaś być szybkość i sprawność działania (por. M. Masternik. Postępowanie w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Kwartalnik Prawa Podatkowego 2000/1/57).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe w dostateczny sposób uprawdopodobniły konieczność zastosowania zabezpieczenia.

Z akt sprawy wynika bowiem, że spółka dokonywała odliczeń w podatku od towarów i usług nie będąc do tego uprawniona (czyli nie płaciła podatku w kwotach, w jakich powinna go uiszczać), co może świadczyć o tym, że spółka należnych zobowiązań podatkowych nie zechce uiścić również w przyszłości (po wydaniu decyzji w tym przedmiocie).

Niezależnie od tego, po wszczęciu postępowania kontrolnego zaczęła podejmować czynności uszczuplające jej majątek, z którego - w przypadku braku dobrowolnej zapłaty - można byłoby przeprowadzić egzekucję. Te czynności to sprzedaż nieruchomości za cenę dużo niższą od ceny nabycia i planowany podział spółki, w sposób, który znacząco umniejszy jej aktywa.

Zgodzić się należy z DIS, że sprzedaż zakupionych przez spółkę za [...] zł w 2011 r. nieruchomości, położonych w W. gm. G. - w dniu 18 września 2013 r. za kwotę [...]zł - była nieuzasadniona ekonomicznie, a biorąc jeszcze pod uwagę postanowienia umowy co do spłaty kredytu i zapłaty za nieruchomość, sprzedaż ta pozwala na ocenę, że można ją uznać za "czynność polegającą na zbywaniu majątku, która może utrudnić lub udaremnić egzekucję", o której mowa w art. 33 § 1 O.p. Dla takiej oceny nie było potrzebne dokonanie przez organy wyceny nieruchomości. Wystarczyło powiązanie ze sobą następujących okoliczności: sprzedaż nastąpiła po wszczęciu postępowania kontrolnego, w niedługim okresie od zakupu, w cenie znacząco niższej od ceny nabycia (o [...] zł), przy założeniu, że skarżąca nadal będzie spłacać kredyt hipoteczny, a zapłatę za nieruchomość otrzyma dopiero po 3 latach.

Podobnie, za czynność, o której mowa w art. 33 § 1 O.p., można uznać podział spółki, której wartość - według planu podziału została oszacowana na kwotę [...]zł, a po którym w spółce pozostaną aktywa o wartości [...] zł, co daje 5,6 % jej wartości przed podziałem. Przypomnieć należy, że przewidywane zobowiązania podatkowe spółki wynoszą łącznie [...] zł, a odsetki od nich - [...] zł.

Twierdzenia autora skargi, że działania spółki nie wskazują, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane, w świetle powyższych ustaleń są całkowicie pozbawione podstaw. Podobnie, nie można się zgodzić z autorem skargi, że organy w tym zakresie bazują jedynie na niczym nie popartych przypuszczeniach.

Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał DIS na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, zarówno co do ustalenia przybliżonej kwoty zobowiązania, jak i co do przyjęcia, że istniała na dzień wydania decyzji uzasadniona obawa, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Z tych też powodów, nie znajdując żadnych podstaw, które mogłyby uzasadniać stanowisko o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd skargę jako niezasadną oddalił, orzekając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).