Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1000/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędzia del NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 731/13 w sprawie ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 lipca 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wywiedzionej przez Z. G. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 731/13, którym oddalono jej skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 lipca 2013 r., nr [..], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie zasiłku celowego.

Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, ustalonych przez Sąd I instancji:

Wnioskiem z dnia 25 lutego 2013 r. skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 maja 2011 r. nr [..], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [..] z dnia 28 lutego 2011 r. nr [..], którą odmówiono skarżącej przyznania pomocy w formie bezzwrotnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi (na remont budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [..] [.], gm. [..]). W jej ocenie, rozstrzygnięcie to zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej, określających ramy swobodnej oceny dowodów, poprzez wadliwe uznanie, że budynek ten przeznaczony jest wyłącznie do prowadzenia działalności rolniczej, podczas gdy kompleks budynków położnych pod tym adresem, służy także do celów mieszkaniowych. Rażącym naruszeniem prawa była również odmowa powołania rzeczoznawcy, celem oszacowania szkód.

Decyzją z dnia 7 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej decyzji nie dopatrując się jakichkolwiek wad. Wskazało, że materialnoprawną podstawę jej wydania decyzji stanowił art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z regulacją tam zawartą osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Organ stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do przyznania takowego zasiłku, bowiem budynek położony pod adresem [..] [.] nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej rodziny. Skarżąca zamieszkuje bowiem pod adresem [..] [.], gdzie korzysta z dożywotniej służebności mieszkania. Na remont tego budynku został przyznany właścicielowi (córce skarżącej) zasiłek celowy w kwocie [..] zł. Zasiłek ten nie ma charakteru typowo odszkodowawczego. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków powodzi ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu czy innej miejscowości, niż dotknięta żywiołem, to uznać należy, że ma zabezpieczone minimum egzystencji, a pomoc socjalna ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Tym samym przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. O rażącym naruszeniu prawa nie może również przesądzać nieuwzględnienie przez organ prowadzenia działalności rolniczej na nieruchomości. Sporna decyzja dotyczyła sprawy z wniosku o przyznanie świadczenia na remont budynku mieszkalnego, a nie sprawy z wniosku o przyznanie świadczenia w związku z prowadzoną działalnością.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucono, że sporna decyzja została wydana niezgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który obliguje organ do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji. Ponadto organ wadliwie uznał, że budynek położony w miejscowości [..] [..] nie służył do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej oraz jej męża. Koncentrowali bowiem w nim swoje życie gospodarcze i tam prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Organ nie przeprowadził przy tym wymaganego przez przepisy prawa postępowania dowodowego i wydał decyzję bez pełnej wiedzy o istniejącym stanie faktycznym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 2 lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia 7 maja 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony w dniach 14 lipca 2010 r. i 2 lutego 2011 r. Następnie organ wskazał, że bezsporne w sprawie jest, że H. i Z. małż. G. umową darowizny z dnia 23 października 2003 r. podarowali położone w miejscowości [..] gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami córkom: B. G. i M. J., zaś obdarowane ustanowiły na rzecz darczyńców osobistą służebność mieszkania w dwóch izbach domu mieszkalnego pod adresem [..] [.]. Treść wywiadu środowiskowego jednoznacznie przy tym wskazuje, że wszelkie funkcje życiowe skarżąca koncentrowała w tym budynku, w którym dodatkowo była zameldowana. Budynek ten oznaczony obecnie adresem [..] [.] uległ w wyniku powodzi zniszczeniu i z tego względu B. G. jako współwłaścicielowi obiektu przyznano odszkodowanie na remont w wysokości [..] zł. W budynku tym nadal są zameldowani i faktycznie zamieszkują skarżąca i jej mąż. Zdaniem organu, skutkiem wskazanej darowizny, to córki skarżącej a nie ona, legitymują się tytułem prawnym do budynków mieszkalnych. Skoro zatem B. G. przyznano już pomoc na remont budynku położnego pod adresem [..] [.], brak było przesłanek do przyznania tej samej osobie pomocy na remont drugiego obiektu mieszkalnego i to niezależnie od tego, że wniosek o pomoc złożyła osoba nielegitymująca się doń tytułem prawnym. Stąd też przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność robót remontowych koniecznych do przeprowadzenia w budynku położonym w miejscowości [..] [.] nie było konieczne.

Na powyższą decyzję, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie art. 7 K.p.a. polegające na wadliwej ocenie dowodów. Błędem było nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co doprowadziło do ustalenia, że w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo położone pod adresem [..] [.] nie służyło do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej męża, gdzie prowadzili gospodarstwo domowe. Natomiast córka B. G. prowadziła gospodarstwo rolne położone pod adresem [..] [.] i zamieszkiwała w należącym do tego gospodarstwa budynku, którego jest współwłaścicielką. Podniosła, że nie prowadziła z córką wspólnego gospodarstwa domowego. Budynek położonym pod adresem [..] [.] również został dotknięty powodzią, nie można więc mówić, że miała zapewnione potrzeby bytowe w budynku należącym do córki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), podkreślił, że będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji. Organy prowadząc w tym trybie postępowanie administracyjne obowiązane są wyłącznie do oceny czy w danej sprawie zaistniały określone prawem i powoływane przez stronę skarżącą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy rozpoznanej w trybie zwykłym co do istoty. W postępowaniu tym organ jedynie kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek, określonych w ww. przepisie. Formułując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji skarżąca powołała się na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 maja 2011 r. nie zawiera kwalifikowanej wady, o której mowa w powołanym przepisie, a zatem zasadnie Kolegium odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Z uwagi na fakt, że świadczenie pieniężne na usuwanie skutków powodzi jaka miała miejsce w 2010 r., nie zostało uregulowane w sposób odrębny - jako świadczenie szczególne, przysługujące powodzianom, podstawą prawną jego przyznania jest art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Finansowe wsparcie, którego przyznania domagała się skarżąca, nie jest skierowane bezwzględnie do wszystkich osób, które doznały uszczerbku w wyniku zdarzeń losowych. Jakkolwiek zatem poniesienie szkody na skutek powodzi stanowi podstawę do ubiegania się o zasiłek wymieniony w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, to jednak okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o konieczności jego przyznania. Adresatem tego typu pomocy mogą być bowiem wyłącznie osoby znajdujące się w trudnych sytuacjach życiowych, w tym także w sytuacjach wynikłych ze zdarzeń losowych, czy klęsk żywiołowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wynika to wprost z przepisów ustawy o pomocy społecznej o charakterze generalnym (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4 ), których treść przy rozpatrywaniu tego typu spraw nie może być pominięta. Powyższe regulacje mają charakter zasad generalnych i w połączeniu z treścią art. 40 ustawy o pomocy społecznej wskazują jednoznacznie, że poniesienie szkody na skutek powodzi stanowi niewątpliwie podstawę dla ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, jednakże nie przesądza o obowiązku jego przyznania. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania i nie stanowią rekompensaty za straty poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Świadczenia te mają jedynie umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, których nie mogą zrealizować wskutek szkód powstałych w związku z klęską żywiołową. Powyższe jasno wynika z zasady pomocniczości (subsydiarności), wyrażającej się w tym, iż środki społeczne powinny być uruchamiane tylko wówczas, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji we własnym zakresie. W sprawie bezsporne jest, iż na skutek powodzi zniszczeniu uległ zarówno budynek mieszkalny położony pod adresem [..] [.] jak i budynek mieszkalny położony pod adresem [..] [.], zaś prawo własności obu nieruchomości wraz z przynależnym gruntem przysługuje B. G. i M. J. w częściach po ½. Ustanowiły one na rzecz rodziców osobistą służebność mieszkania w dwóch izbach domu mieszkalnego położonego pod adresem [..] [.]. SkoroWójt Gminy [.] decyzją z dnia 4 września 2010 r., uwzględniając skutki powodzi, przyznał na rzecz G. G. pomoc w formie bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości [..] zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z remontem budynku mieszkalnego położonego pod adresem [..] [.], to skarżąca miała zabezpieczone potrzeby bytowe. Bez znaczenia przy tym jest, że budynek ten uległ zniszczeniu, co z pewnością wywołało okresowe trudności w jego użytkowaniu. Jednakże celem przyznanej pomocy finansowej było właśnie zminimalizowanie skutków powodzi. Budynek mieszkalny położony pod adresem [..] [.], po dokonaniu niezbędnego remontu z wykorzystaniem środków publicznych oraz własnych, w pełni zatem zaspakajał potrzeby mieszkaniowe skarżącej. Tym samym brak było podstaw do przyznania odszkodowania na odbudowę kolejnego budynku mieszkalnego. Nie mogła, stanowić uzasadnienia dla przyznania wnioskowanej pomocy podnoszona przez skarżącą okoliczność zamieszkiwania w budynku położonym pod adresem [..] [[.]]. Okoliczność ta nie podważa bowiem zasadniczego ustalenia, że skarżąca miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w budynku, w którym posiada ustanowioną służebność osobistą mieszkania. Wykracza poza zadania pomocy społecznej przeznaczanie świadczeń na rekompensowanie szkód w lokalu, którego użytkowanie nie wynika z braku innego lokalu, a jedynie poprawia sytuację bytową strony, która inny lokal mieszkalny posiada.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z. G. zarzucając naruszenie prawa materialnego na skutek błędnej wykładni przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i przyjęcie, że zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych przez rodzinę skarżącej w budynku, który został zniszczony w czasie powodzi, jest przesłanką konieczną do przyznania zasiłku celowego oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. i oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. na skutek nie zebrania i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz przyjęcia, że skarżąca nie wykorzystywała do celów mieszkaniowych budynku mieszkalnego położonego w [..] [.]], a przyznanie zasiłku na rzecz G. G. zabezpiecza potrzeby bytowe skarżącej, która prowadziła odrębne gospodarstwo domowe

- art. 141 § 4 P.p.s.a. na skutek przyjęcia, że rodzina skarżącej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W oparciu o powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację dotyczącą wadliwości ustaleń odnoszących się do konieczności udzielenia wsparcia środkami z pomocy społecznej rodziny skarżącej w sytuacji gdy poniosła ona szkodę powodziową i to nawet w sytuacji, gdy miała zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu. Pomoc społeczna winna być w takim wypadku skierowana do wszystkich osób, które ucierpiały na skutek zniszczenia lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw ani nie można dopatrzeć się okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Autor skargi kasacyjnej podniósł zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, ale w istocie, skoro w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wywiedziono, że przepis ten został wadliwie zastosowany w stanie faktycznym sprawy (błąd subsumcji), należało przyjąć, iż zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają wyłącznie do podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji.

Tymczasem uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że postępowanie w sprawie poddanej kontroli sądowoadministracyjnej toczyło się w trybie nadzwyczajnym – trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, cechującej się przymiotem ostateczności. Wskazywał już na to Sąd I instancji.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na niektóre podstawowe zasady regulujące postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.

I tak decyzja w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest decyzją w nowej sprawie. W piśmiennictwie przyjmuje się, że przyjęte w K.p.a. rozwiązania dają podstawę do wyróżnienia dwóch rodzajów spraw administracyjnych: administracyjnych materialnych i administracyjnych procesowych. Sprawy administracyjne materialne to te, które mają podstawy prawne w normie prawa materialnego. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym prawem procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki mającej interes prawny lub obowiązek prawny. Sprawy administracyjne procesowe to te, które mają podstawy prawne w prawie procesowym. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym prawem procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa procesowego regulującej określone rodzaje wadliwości decyzji administracyjnej w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem sprawy administracyjnej materialnej. Zróżnicowanie przedmiotu postępowania administracyjnego ze względu na rodzaj spraw administracyjnych jest podstawą do odrębnego unormowania przepisami K.p.a. dwóch rodzajów postępowania administracyjnego: postępowania zwykłego i postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem postępowania zwykłego jest sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa (zob. B. Adamiak: "Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej" – Państwo i Prawo z 2001 r., nr 8, str. 29 i n.).

Niewątpliwie sprawy prowadzone w trybie nadzwyczajnym są bezpośrednio powiązane ze sprawą materialną, ponieważ przesądzają o obowiązywaniu w obiegu prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną materialną, po jej uprzedniej analizie pod kątem zaistnienia jednej z przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. Kontroli pod względem występowania jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. podlega w takim wypadku tylko i wyłącznie decyzja procesowa, przy czym wady te muszą tkwić wyłącznie w tej decyzji oraz poprzedzającym jej wydanie postępowaniu administracyjnym. Nie ma w takim wypadku jakichkolwiek podstaw prawnych do sięgania do ewentualnych wad tkwiących w tym postępowaniu, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 K.p.a.

W takim wypadku błędy w ustaleniach faktycznych, na które powołuje się autor skargi kasacyjnej, musiałyby być wynikiem rażących błędów proceduralnych, a nie odmiennej od pożądanej przez skarżącą czy niekompletnej oceny dowodów. W skardze kasacyjnej w ogóle nie zarzucono przy tym naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji ani nie wywiedziono na czym polegać ma "rażące" naruszenie wskazanych norm prawa materialnego i procesowego. Sama polemika ze stanowiskiem organów administracyjnych w zakresie poczynionych ustaleń nie jest tu wystarczająca. Kwestie te w sposób przekonywający i obszerny wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w obszernym uzasadnieniu, spełniającym wszystkie wymogi przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie można zatem uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia tego przepisu, podniesionego w skardze kasacyjnej, tym bardziej, że uzasadniono go błędami w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organy administracyjne.

Przy prawidłowych ustaleniach faktycznych, wynikających zarówno z decyzji w stosunku do której złożono wniosek nieważnościowy, jak i z ustaleń poczynionych w kontrolowanym postępowaniu, brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej na skutek odmowy jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Bezsporne było bowiem to, że skarżąca wraz z mężem nie jest właścicielką nieruchomości zniszczonej w wyniku powodzi położonej w [.] [.] i to, że ma ona zagwarantowaną prawnie możliwość zamieszkiwania w innej nieruchomości, dotkniętej wprawdzie także skutkami powodzi, ale co do której jej właścicielki otrzymały pomoc społeczną w rozmiarze wystarczającym na jej odbudowę w całości, a więc także wraz z częścią zaspokajającą potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżącej.

Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek taki może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ze sformułowania tego wynika, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu również mają charakter uznaniowy.

Podzielić w tym zakresie należy stanowisko Sądu I instancji, że samo powstanie, na skutek powodzi, straty w nieruchomości budynkowej, stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną, w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu oznacza, że pomoc ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Taka sytuacja wyklucza możliwość udzielenia jej pomocy socjalnej w postaci zasiłku celowego. Pomoc ta bowiem nie stanowi rekompensaty, odszkodowania, czy zadośćuczynienia ze strony Państwa, ma zaś służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków powodzi ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu czy w innej miejscowości, niż dotknięte żywiołem, uznać należy, że ma zabezpieczone minimum egzystencji, co wskazuje i świadczy zarazem, że pomoc socjalna ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Taka sytuacja z kolei wyklucza możliwość udzielenia jej pomocy socjalnej (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 115/12 opubl. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA; podobnie NSA w wyrokach z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 491/12, z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 570/11, z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 886/11 i z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1265/11 – wszystkie zam. w CBOSA).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku powodzi, pomoc powinna być skierowana do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu i które to osoby przez to znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć (między innymi usunąć zaistniałych zniszczeń), czyli utraciły dach nad głową i nie są w stanie same sprostać zaistniałej sytuacji. Wobec tego uznać należy, że organy administracyjne, a za nimi Sąd I instancji, trafnie przyjęły, iż ocena okoliczności w niniejszej sprawie powinna być prowadzona z uwzględnieniem faktu, że skarżąca dysponuje tytułem prawnym do lokalu zaspokajającego w pełni jej potrzeby mieszkaniowe.

Tym samym uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo przyjął, że organy administracyjne orzekające w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia 28 lutego 2011 r. nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a samej decyzji nie można przypisać cech nieważności w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 K.p.a. Jak bowiem wynika z akt niniejszej sprawy, organy dokładnie ustaliły sytuację rodziny skarżącej, wskazując, że powódź nie pozbawiła jej miejsca zamieszkania. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 40 ust. 2 ustawy na skutek wadliwej odmowy ich zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, z braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sąd nie orzekał w przedmiocie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem z mocy art. 254 § 1 P.p.s.a. właściwym do rozpoznania tego wniosku jest wojewódzki sąd administracyjny.