Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1743/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Prezesa Z. P. F. R. O. N. (dalej: "Prezes Zarządu PFRON", "Wierzyciel", "Skarżący" lub "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektora IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] . (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny", "organ I instancji") z [...] maja 2019 r. nr [...], orzekające co do istoty i określające wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających Prezesa Z.P. Funduszu R. O.N. w W. z tytułu prowadzonej wobec P. Sp. z o.o., dalej: "Zobowiązana" lub "Spółka", egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2016 r. nr [...]

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. Spółka z o.o., na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego [...] sierpnia 2016 r. nr [...] przez Prezesa Zarządu PFRON obejmującego zaległości z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych we wskazanych w postanowieniu okresach miesięcznych w łącznej kwocie należności głównej w wysokości 321.262 zł.

Naczelnik US działając jako organ egzekucyjny na podstawie ww. tytułu wykonawczego nr [...], zawiadomieniem z 18 października 2016r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanej prowadzonego w R. Bank Polska S.A. Przedmiotowa korespondencja wraz z odpisem tytułu wykonawczego została doręczona Spółce w trybie art. 44 k.p.a. ze skutkiem doręczenia w dniu 7 listopada 2016 r.

R. Bank Polska S.A. pismem z 25 października 2016r. poinformował organ egzekucyjny, że przyjmuje do realizacji zajęcie rachunku bankowego należącego do P. Sp. z o.o. Jednocześnie zawiadomił, że do przedmiotowego rachunku nastąpił zbieg egzekucji. Wierzytelność z rachunku bankowego jest objęta zajęciem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. E. A. . i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W.. Ponadto dłużnik zajętej wierzytelności powiadomił Naczelnika US, że środki zgromadzone na rachunku P. Sp. z o.o. są niewystarczające do zrealizowania wszystkich tytułów wykonawczych dlatego bank wstrzymuje realizację wszelkich zleceń obciążeniowych rachunku dłużnika i oczekuje na dalsze dyspozycje.

Postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr [....] w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie nie zostało zaskarżone i stało ostatecznym w administracyjnym toku instancji.

Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] organ I instancji określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w łącznej kwocie kosztów egzekucyjnych 29.758,70 zł.

Pismem z 11 kwietnia 2018 r. Prezes Zarządu PFRON wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika US z 3 kwietnia 2018 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor IAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z 3 kwietnia 2018 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Prezes Zarządu PFRON złożył skargę na postanowienie z 17 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1136/18 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Ponadto, odnosząc się do stanowiska Wierzyciela, który zakwestionował możliwość obciążenia kosztami egzekucyjnymi, w sytuacji gdy czynność egzekucyjna tj. zajęcie rachunku bankowego Spółki, przeprowadzone zostało na koncie na którym nie było środków, wyjaśnił, że w związku z umorzeniem postępowania przeciwko Spółce organ miał prawo, co do zasady, obciążyć Wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, jak również opłatą manipulacyjną. Sąd nie uznał za trafny poglądu, że naliczenie opłat egzekucyjnych jest możliwe jedynie wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał również, że organ egzekucyjny ponownie rozpoznając sprawę, w razie braku interwencji ustawodawcy, powinien ocenić, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Organ egzekucyjny powinien zatem uwzględnić, czy wysokość kosztów egzekucyjnych jest adekwatna w znaczeniu wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz, czy pozostaje w związku z efektywnością egzekucji.

Naczelnik US po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, a także uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1136/18, w dniu [...] maja 2019 r. wydał postanowienie nr [...], w którym określił wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w łącznej kwocie 29.081,53 zł.

Prezes Zarządu PFRON złożył zażalenie na postanowienie z 17 maja 2019 r. Wierzyciel zakwestionował sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych. W ocenie Prezesa Zarządu PFRON organ egzekucyjny nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r. Wierzyciel podniósł również, że organ egzekucyjny nie odniósł się do kwestii, czy wysokość kosztów egzekucyjnych jest adekwatna do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ, nakładu pracy przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz, czy pozostaje w związku z efektywnością egzekucji. Zdaniem Wierzyciela zarówno naliczone opłaty za zajęcie rachunku bankowego, jak i opłata manipulacyjna są niewspółmierne do nakładu pracy organu i winny być zmiarkowane. Wierzyciel nie zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, zgodnie z którym dla określenia pozostałych maksymalnych opłat za czynności egzekucyjne zasadne jest odwołanie się do przepisów określających wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości. W dalszej części zażalenia Prezes Zarządu PFRON podniósł, że naliczenie przez Naczelnika US opłaty za zajęcie rachunku bankowego na podstawie art. 64 § 1 u.p.e.a. było bezzasadne, ponieważ, skoro na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie istniała tym samym wierzytelność wobec banku, a organ egzekucyjny nie mógł dokonać jej zajęcia. W związku z podniesionymi zarzutami Prezes Zarządu PFRON wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Dyrektor IAS uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekając co do istoty określił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających Prezesa Zarządu PFRON z tytułu prowadzonej wobec P. Sp. z o.o. egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z [...] sierpnia 2016 r. na kwotę 25.650 zł.

Strona złożyła skargę na postanowienie Dyrektora IAS z ]...] sierpnia 2019 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:

art. 190 § 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438), dalej "u.p.e.a.", które to przepisy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14) uznał za niekonstytucyjne oraz poprzez oparcie skarżonego postanowienia na ww. przepisach art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. bez uwzględnienia wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie;

art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1136/18 z 19 grudnia 2018 r.;

art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania przez organ, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pomimo braku środków na tym rachunku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych;

błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że doszło w niniejszej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że do zajęcia wierzytelności nie doszło wobec faktu, że nie było na rachunku żadnych środków pieniężnych, czego konsekwencją jest brak podstaw do pobrania opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 7 sierpnia 2019r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US z 17 maja 2019 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona zakwestionowała sposób naliczenia kosztów egzekucyjnych, poprzez nie uwzględnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 oraz wytycznych wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1136/18. Zdaniem Wierzyciela ustalone koszty egzekucyjne są nieadekwatne względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny i poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności. Ponadto Strona podniosła, że naliczenie przez Naczelnika US opłaty za zajęcie rachunku bankowego na podstawie art. 64 § 1 u.p.e.a. jest bezzasadne, ponieważ zdaniem Wierzyciela, skoro na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie istniała tym samym wierzytelność wobec banku, a organ egzekucyjny nie mógł dokonać jej zajęcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zastosowanie znajduje też art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wierzyciela będącego Skarżącym w sprawie.

Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a. opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 u.p.e.a. została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a., wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 u.p.e.a.). Art 64c § 4 u.p.e.a. stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a u.p.e.a. W sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, w postaci zajęć wierzytelności z rachunku bankowego.

Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przewidziana w art. 64 § 6 u.p.e.a. opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie u.p.e.a., jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie i obciążając Wierzyciela opłatą za zajęcie rachunku bankowego i opłatą manipulacyjną uwzględnił w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek, jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. W odniesieniu do art. 64 § 6 u.p.e.a., jak również art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m. in., że:

1. art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

2. art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

3. art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

4. art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł. W wyroku SK 31/14 nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

Organ egzekucyjny w rozpoznawanej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej za zajęcia innych, niż wymienione w pkt 2 i 3, wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, w tym opłat. Uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości kwoty podlegającej egzekucji, toteż nie zawsze tak określona opłata będzie w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań. Niemniej jednak, jest to sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. Co więcej, z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej powoduje, że w wypadku należności o znacznej wartości następuje zachwianie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością opłat ponoszonych z tego tytułu, które stają się niejako "sankcją" pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Trybunał wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku TK, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Jednakże do czasu ewentualnej nowelizacji ustawy należy stosować ten przepis w taki sposób, by można było uznać go za konstytucyjny w świetle powołanego wyroku.

W związku z powyższym, należało sprawdzić, czy koszty ustalone przez organy egzekucyjne w oparciu o nadal obowiązujące przepisy prawa nie pozostają w rażącej dysproporcji do rzeczywistych kosztów poniesionych w drodze egzekucji.

Wobec braku górnej granicy opłat, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 oraz w § 6 u.p.e.a. organ odwoławczy dokonał analizy, w której porównał poszczególne wysokości opłat mających przewidziane górne granice, tj.: 5% za zajęcie wierzytelności pieniężnej i 8% za zajęcie nieruchomości. Organ podniósł, że różnice w wysokości opłat wiążą się ze stopniem skomplikowania i czasochłonnością zastosowania poszczególnych środków egzekucyjnych. Mając na uwadze różnice w wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę w przepisach u.p.e.a. pomiędzy 4% a 8% organ egzekucyjny przy zachowaniu ustawowych proporcji przyjął, że skoro opłata procentowa 8% została ograniczona do kwoty 34.200 zł, to uwzględnieniem argumentacji wyrażonej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie przyjęcie proporcji od powyższej maksymalnej kwoty opłaty, z uwzględnieniem stawki procentowej określonej dla opłaty za czynność egzekucyjną stanowiącej 5 % egzekwowanej należności. A zatem maksymalna opłata za czynność egzekucyjną nie może być wyższa niż 21.375 zł. Dyrektor IAS zasadnie argumentował, że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należało uwzględnić mniejszy nakład pracy przy zajęciu wierzytelności. W związku z brakiem ustawowych regulacji, organ II instancji prawidłowo przyjął, że opłata od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego musi być mniejsza, niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie 34.200 zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, a Trybunał Konstytucyjny tego nie zakwestionował, to organ odwoławczy prawidłowo uznał, że istnieją podstawy do przyjęcia zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych może wynosić maksymalnie 21.375 zł.

Prawidłowo też została wyliczona przez organ egzekucyjny opłata manipulacyjna. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a. Opłata manipulacyjna wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1 zł 40 gr. Przy czym zgodnie z art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie wymagania wynikające z powołanych wyżej przepisów. Dla określenia wysokości opłaty manipulacyjnej organ egzekucyjny zastosował metodę obliczenia opłaty za czynność egzekucyjną. Górna granica natomiast opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. wg 1% stopy daje kwotę 4.275 zł od tytułu wykonawczego.

W ocenie Sądu przyjęta przez organ egzekucyjny metoda wyliczenia kosztów egzekucyjnych spełnia wymogi w zakresie konieczności miarkowania opłat wymienionych w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Pomimo braku uregulowania ustawowo maksymalnych kwot opłaty egzekucyjnej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w art. 64 § 6 u.p.e.a. organ odwoławczy prawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem wytycznych ujętych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018r. r. sygn. akt V SA/Wa 1136/18.

Ponadto, organ egzekucyjny wyczerpująco uzasadnił przyjęte zasady naliczania opłat oraz w wystarczającym stopniu wskazał przyczyny, dla których uznał, że ustalone koszty egzekucyjne są adekwatne do poziomu skomplikowania podjętych czynności i wymaganego nakładu i czasu pracy. Między naliczonymi opłatami a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego nie zachodzi rażąca dysproporcja, a zestawienie wysokości naliczonych opłat z wysokością egzekwowanej należności prowadzi do wniosku, że nie doszło do naruszenia równowagi między interesem państwa, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.

Odnosząc się do zarzutu Wierzyciela, który w skardze argumentował, że naliczenie opłaty za zajęcie rachunku bankowego jest bezzasadne, ponieważ na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, to zauważyć należy, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018r., sygn. akt V SA/Wa 1136/18. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018r. Organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, jak również opłatą manipulacyjną, na które składają się na koszty egzekucyjne. Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję. Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącego nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej. Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Zgodnie natomiast z art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stanowisko Wierzyciela pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem przepisu art. 80 § 2 u.p.e.a., który doprecyzowuje normę zawartą w § 1 co do momentu (chwili) "zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego". W przepisie tym ustawodawca wskazał wprost, że zajęcie "jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia".

Reasumując, Sąd nie stwierdził aby postępowanie w sprawie zawierało naruszenie przepisów procesowych w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Organ wyjaśnił okoliczności prawne i faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia, wskazał na ich interpretację oraz dokładnie opisał tok rozumowania przeprowadzony przy ustalaniu kosztów egzekucyjnych.

W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.