Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 694/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant staż. Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Ś. w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie spraw studentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Dziekan Wydziału [...] na Uniwersytecie Ś. w K., na podstawie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U., Nr 65, poz. 385) oraz § 22 ust. 3 regulaminu studiów w Uniwersytecie Ś., skreślił A.S. z listy studentów w roku akademickim [...] z dniem [...] roku z powodu nie zaliczenia semestru [...] roku studiów.

W uzasadnieniu podano, iż A.S. został wpisany na [...] semestr w roku akademickim [...] po urlopie. Do dnia [...] roku nie zaliczył tego semestru. W tym dniu złożył zaś podanie o przedłużenie urlopu [...] z prawem zdawania egzaminów. Z uwagi na brak podstaw regulaminowych wydano decyzje odmowną. Ze względu na niemożliwość skierowania na powtarzanie przedmiotu, czy też semestru wydana została decyzja o skreśleniu z listy studentów.

W odwołaniu strona domagała się uchylenia decyzji z dnia [...] roku, powołując się na ciężką, poważną chorobę [...] oraz [...], które wiązały się kilkumiesięcznymi [...]. Odwołujący podniósł, że stan zdrowia nie pozwalał mu na swobodne poruszanie się poza domem, co było powodem jego wniosków o kolejne urlopy i przeniesienia terminów egzaminów. Strona wyraziła chęć kontynuowania nauki na dotychczasowym kierunku, by zminimalizować skutki sytuacji życiowej i zdrowotnej.

Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...], Rektor Uniwersytetu Ś., na podstawie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm) i art. 128 k.p.a w zw. z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a oraz § 36 ust. 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Ś., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na skutek skargi strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2005 roku, uchylił powyższe postanowienie, wskazując w uzasadnieniu na konieczność merytorycznego rozpoznania odwołania od orzeczenia organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], Rektor Uniwersytetu Ś., na podstawie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, § 36 ust. 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Ś., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnianiu szczegółowo przedstawiono stan faktyczny sprawy. W tych ramach zaakcentowano, że strona studiuje nieprzerwanie przez okres [...] lat począwszy od roku akademickiego [...]. W tym czasie A.S. wykorzystał dopuszczalny, według postanowień Regulaminu Studiów Uniwersytetu Ś., limit możliwych podstaw do kontynuowania studiów. Wskazano, że decyzja o skierowanie na powtarzanie semestru może być wydana nie więcej niż dwukrotnie w ciągu całego okresu studiów, tymczasem strona [...] powtarzała semestr studiów. W uzasadnieniu podkreślono na wyjątkową wyrozumiałość organu I instancji w ocenie wypełnienia obowiązków regulaminowych, gdyż zawarta w aktach sprawy dokumentacja lekarska nie dowodzi ograniczenia w zdolności do wypełniania obowiązków studenckich. Powołane okoliczności wykluczały w świetle zapisu § 22 ust. 8 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Ś. dalsze umożliwienie kontynuacji studiów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie mu statusu studenta. Organowi odwoławczemu zarzucił marginalne potraktowanie jego stanu zdrowia i jego wpływu na przebieg studiów, w sytuacji, gdy dotychczasowe leczenie, związane również z przebyciem jednej z [...], zostało szczegółowo udokumentowane. Skarżący nie zgodził się, że nie ma ograniczonej zdolności do wypełniania obowiązków studenckich. Podniósł, że w latach [...] oraz w dniu [...] roku lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał go za osobę [...]. Lekarze prowadzący uzasadniali natomiast zalecenie kontynuowania nauki ze względów psychologicznych. Skarżący przywołał swoje osiągnięcia w dotychczasowej edukacji. Podniósł, że w decyzji o skreśleniu z listy studentów organ orzekający powołał się na § 22 ust. 3 pkt 3 regulaminu Studiów Uniwersytetu Ś., który dotyczy studenta, który nie zaliczył semestru z powodu niedostatecznych wyników w nauce. W sytuacji skarżącego przyczyną niezaliczenia semestru była długotrwała choroba.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podniesione zarzuty nie mogą doprowadzić do podważenia legalności kontrolowanego aktu. Organ wskazał, że podstawę do skreślenia studenta z listy stanowi art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz 385 ze zm), który odsyła do postanowień regulaminu studiów. Regulamin Studiów w Uniwersytecie Ś. w § 22 ust. 3 określa, że decyzja o skreśleniu z listy studentów może zostać podjęta w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru z powodu niedostatecznych wyników. Skarżący do dnia [...] roku nie zdołał zaliczyć semestru. W semestrze zimowym skarżący, jak wynika z karty egzaminacyjnej, uzyskał jedynie zaliczenie z [...]. W przewidzianym terminie nie otrzymał zaliczeń z [...]. Skarżący nie przystąpił także do egzaminów objętych sesją egzaminacyjną z [...].

Organ podał, że zarzuty skarżącego mające u podstaw sytuację zdrowotną, nie mogą odnieść skutku. Skarżący w przewidzianym terminie nie uzyskał urlopu [...]. Nie kwestionował, że dopiero po upływie terminu do zaliczenia semestru, złożył wniosek o udzielenie mu urlopu [...] wstecznie za okres [...] semestru. Z powyższego wynika, że nie był on zwolniony z zajęć i był zobowiązany do zaliczenia semestru zimowego do dnia [...] roku. Ubieganie się o urlop [...] po terminie zakończenia semestru zimowego stało się więc bezprzedmiotowe. Przyczyną skreślenia skarżącego z listy studentów były zatem niedostateczne wyniki w nauce. Nadto skarżący w świetle postanowień § 22 ust. 7 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie Ś. wykorzystał dopuszczalny limit możliwych podstaw do kontynuowania studiów, ponieważ decyzja o skierowanie na powtarzanie semestru może zostać wydana nie więcej niż dwukrotnie w ciągu całego okresu studiów. Skarżący powtarzał semestr co najmniej dwukrotnie. Brak było również podstaw do wydania decyzji o powtarzaniu przedmiotu, gdyż powtarzanie może dotyczyć tylko jednego przedmiotu, a skarżący nie zaliczył ich kilka. W powyższych okolicznościach zastosowanie najostrzejszej przewidzianej regulaminem sankcji, było uzasadnione. Organ podał, że nie kwestionuje stanu zdrowia skarżącego określonego w orzeczeniach lekarskich, które załączone zostały po dacie wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów, a których treść nie może przesądzać o niemożliwości studiowania przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa p.p.s.a., sądy badają czy zaskarżone akty uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik. Dodatkowo badają, czy organ orzekający nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością zaskarżonego aktu. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria wskazać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów. Natomiast art. 148 zdanie pierwsze tej ustawy stanowi, że dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów. Powyższe oznacza, że przypadki będące podstawą skreślenia studenta z listy są ustalane regulaminem studiów.

Regulamin studiów w Uniwersytecie Ś., uchwalony przez Senat Uniwersytetu z dnia 30 czerwca 2005 roku, w § 22 ust. 3 pkt 3 przewiduje sankcję w postaci skreślenia z listy studentów. Według tego przepisu, skreślenie z listy studentów następuje, gdy student nie zaliczy semestru z powodu niedostatecznych wyników.

Zgodnie natomiast z § 2 ust. 1 regulaminu studiów rok akademicki rozpoczyna się 1 października, trwa do 30 września następnego roku kalendarzowego i dzieli się na semestry zimowy i letni. Stosownie do uregulowania zawartego w § 15 pkt 6 regulaminu zaliczenie semestru zimowego powinno nastąpić nie później niż do 15 marca. Natomiast zgodnie z ust. 5 tego przepisu, warunkiem zaliczenia semestru jest uzyskanie zaliczeń przedmiotów i praktyk przewidzianych planem studiów

Bezsporne jest, że skarżący do dnia [...] roku nie zdołał zaliczyć semestru. W semestrze zimowym skarżący, jak wynika z karty egzaminacyjnej, uzyskał jedynie zaliczenie z [...]. W przewidzianym terminie nie otrzymał zaliczeń z [...]. Skarżący nie przystąpił także do egzaminów objętych sesją egzaminacyjną z [...].

Stwierdzenie zatem, że skarżący nie zaliczył [...] semestru [...] roku studiów, jest prawidłowe. Rodzi to dalsze konsekwencje. Powyższa okoliczność w połączeniu z analizą dotychczasowego przebiegu studiów wykluczała przyznanie wnioskowanego w dniu [...] roku urlopu [...]. Zaznaczyć należy, że stan długotrwałej choroby, której organy orzekające nie kwestionowały, jest przesłanką pozytywną wystąpienia o uzyskanie urlopu. Przesłankę negatywną stanowi zaś fakt niewywiązania się z obowiązków i niezaliczenie semestru zgodnie z przepisami obowiązującymi na uczelni. Bezprzedmiotowe było przy tym ubieganie się przez skarżącego o przedłużenie urlopu zdrowotnego w sytuacji, gdy bezpośrednio przed złożeniem wniosku z dnia [...] roku nie korzystał z takiego urlopu. Wystąpienie o urlop po upływie przewidzianego do zaliczenia [...] semestru, na który skarżący został wpisany po poprzednim urlopie, nie mogło się spotkać z pozytywnym stanowiskiem władz uczelni.

Z akt administracyjnych wynika również, że skarżący korzystał [...] z możliwości powtarzania semestru, czym wyczerpał dopuszczalny limit podstaw do kontynuowania studiów. Nadto z uwagi na wielość niezaliczonych przedmiotów, nie mógł ubiegać się o wydanie decyzji o powtarzaniu przedmiotu.

W tych warunkach zachodziły podstawy do skreślenia z listy studentów w oparciu o § 22 ust. 3 pkt 3 regulaminu studiów. Ma on zastosowanie, gdy student nie zaliczy semestru.

Problemy zdrowotne mogły spowodować trudności w przygotowaniu się do przewidywanych planem studiów zaliczeń i egzaminów. Jednak nie jest to, jak podnosi skarżący, podstawą i uzasadnieniem wydania decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie.

Nie zachodziły natomiast przesłanki do dokonania przewidzianego w § 22 ust. 2 regulaminu tzw. wpisu warunkowego, który może wchodzić w grę tylko w razie niezaliczenia przez studenta semestru lub roku z usprawiedliwionych przyczyn. Otóż w terminie zaliczenia semestru tj. do dnia [...] roku skarżący nie usprawiedliwiał swoich zaległości. W tym zakresie oczywiście nie jest wystarczające powołanie się na ogólną znajomość jego stanu zdrowia na uczelni, na co skarżący wskazywał na rozprawie sądowej. Usprawiedliwienie przyczyn niezaliczenia semestru dopiero po jego zakończeniu mogłoby ewentualnie być dopuszczone wówczas, gdyby charakter przyczyny niezaliczenia uniemożliwiał dokonanie tych czynności w toku semestru. Tego rodzaju okoliczność nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Mianowicie do wniosku z dnia [...] roku o przedłużenie urlopu [...] skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] roku o niezdolności do zajęć akademickich w dniach [...] roku oraz zaświadczenie z dnia [...] roku o zwolnieniu z zajęć w okresie od [...] roku do [...] roku. Tymczasem ze znajdujących się w aktach administracyjnych odpisach indeksu i karty egzaminacyjnej wynika, że w okresach objętych tymi zaświadczeniami skarżący był na uczelni, a nawet zaliczył niektóre przedmioty (np. zaliczenie z [...] uzyskał [...], egzamin z tego przedmiotu zdał [...], a [...] zaliczył [...]r.). Oczywiste jest zatem, że nie zaistniała żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skarżącemu usprawiedliwienie przyczyn niezaliczenia semestru przed upływem wymienionego wyżej regulaminowego terminu. Można ubocznie zauważyć, że skarżący zresztą nie występował o wpis warunkowy, lecz o przedłużenie urlopu [...], co wcześniej podanych powodów nie mogło być uwzględnione.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżone decyzje odpowiadają wymogom legalności, co jak podniesiono już na początku niniejszych rozważań, jest wyłącznym kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Tym bardziej należy to zaakcentować przy rozpoznawaniu skargi na rozstrzygnięcie organów szkół wyższych, których autonomia jest konstytucyjnie gwarantowana (art. 70 ust. Konstytucji). Tak więc przy ocenie zaskarżonej decyzji, Sąd nie mógł się kierować wzglądami słusznościowymi, aczkolwiek w żaden sposób nie można władzom Uniwersytetu zarzucić, by nie miały względu na ujętą sytuację zdrowotną skarżącego. Dotychczasowy [...] przebieg jego studiów nie pozwala na postawienie takiego zarzutu.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., co orzeczono w sentencji.