Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 3108/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp.j. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2080/14 w sprawie ze skargi H. Sp.j. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r., nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok; 2. umorzyć postępowanie sądowe.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2080/14, oddalił skargę H. s. j. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r., nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

W dniu 30 listopada 2012 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (dalej: wnosząca sprzeciw lub spółka) złożyła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2011 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" nr [...] na rzecz skarżącej spółki H. spółka jawna z siedzibą w T. (dalej: uprawniona lub skarżąca) z pierwszeństwem od 15 kwietnia 2011 r.

Jako podstawę prawną wnosząca sprzeciw wskazała przepisy art. 102, art. 103, art. 104 oraz art. 153 i art. 154 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.).

W uzasadnieniu sprzeciwu wnosząca sprzeciw wskazała, że użycie słownego znaku towarowego "michałki" nr [...] w spornym wzorze przemysłowym [...] nastąpiło bez wiedzy i zgody wnoszącej sprzeciw, a tym samym wykorzystanie w spornym wzorze przemysłowym, chronionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej słownego znaku towarowego "michałki", do którego uprawniona nie ma prawa, stanowi podstawę do unieważnienia tego wzoru przemysłowego z naruszeniem art. 153 ust. 1 p.w.p. Ponadto podniosła, że sporny wzór przemysłowy jako opakowanie, używany jest dla takich samych (identycznych) wyrobów, jak wyroby wnoszącej sprzeciw, które wprowadzane są do sprzedaży w opakowaniach zawierających znak towarowy "michałki", chroniony na rzecz wnoszącej sprzeciw. Takie użycie znaku towarowego narusza prawo ochronnego przysługujące jej do znaku towarowego. Uzasadniając zarzut naruszenia znaku towarowego przez wzór przemysłowy wnosząca sprzeciw powołała się na orzecznictwo OHIM, zwłaszcza na decyzję OHIM z dnia 23 kwietnia 2010 r., wydaną w sprawie wzoru przemysłowego RCD-001019764-001, unieważnionego z uwagi na zawarty w nim znak towarowy "michałki" oraz na decyzję wydaną w sprawie wspólnotowego wzoru przemysłowego RDC-001752999-0001.

Powołując się na przepisy art. 102, art. 103 oraz art. 104 p.w.p. wnosząca sprzeciw zwróciła uwagę, iż sporny wzór przemysłowy nie posiada swobody twórczej, gdyż bezprawnie wykorzystano w nim chroniony na jej rzecz znak towarowy "michałki", a ponadto zastosowano w nim identyczną koncepcję twórczą opakowania, dla którego został wcześniej zgłoszony w dniu 15 października 2008 r. przez innego uprawnionego – spółkę R. Sp. z o.o. wzór wspólnotowy nr RCD-001019764-001, do którego prawo zostało unieważnione. Brak nowości i swobody twórczej przy projektowaniu opakowania według wzoru przemysłowego Rp. 18083 przejawia się zastosowaniem tej samej charakterystycznej kolorystyki, łudząco podobnego układu, tej samej kolorystyki elementów słownych, tych samych napisów oraz łudząco podobnej ornamentacji, jak we wzorze wspólnotowym. Zdaniem wnoszącej sprzeciw, sporny wzór przemysłowy wywołuje zatem zasadniczo identyczne wrażenie, jak wcześniejsze wspólnotowe wzory przemysłowe nr RCD-001019764-0001 oraz nr RCD-001752999-0001.

W piśmie z dnia [...]kwietnia 2013 r. uprawniona ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" [...], uznała sprzeciw za bezzasadny i wniosła o jego oddalenie. W jej ocenie sporny wzór przemysłowy jest opracowaniem autorskim, twórczym i w konsekwencji w żadnym stopniu nie narusza praw do wskazanych w sprzeciwie znaków towarowych. Zauważyła, że sporny wzór został zaprojektowany przez tych samych autorów, co powołane w sprzeciwie wzory wspólnotowe, stąd też zachodzące podobieństwo jest zrozumiałe. Odnosząc się z kolei do zarzutu podobieństwa spornego wzoru przemysłowego do przeciwstawionego w sprzeciwie znaku towarowego, stwierdziła, że nie wystarczy powołać się na posiadane prawa ochronne, lecz należy wskazać, iż są to znaki sławne, powszechnie znane, albo renomowane, co uzasadniałoby żądanie unieważnienia wzoru przemysłowego przeznaczonego do pakowania różnych produktów spoza towarów wymienionych w rejestrze powołanych znaków towarowych. Ponadto oznaczenie "michałki" samo w sobie nie jest oznaczeniem dystynktywnym i jest elementem wielu znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz różnych podmiotów, tym samym może być używane przez inne podmioty. W tej sytuacji nie można zasadnie twierdzić, że znak towarowy słowny "michałki" posiada bezwzględną ochronę i stanowi przeszkodę do uzyskania rejestracji dla znaków zawierających, poza słowem "michałki", dodatkowe określenie słowne albo graficzne. Tym bardziej przeciwstawiony znak towarowy nie stanowi przeszkody do utrzymania rejestracji wzoru przemysłowego zawierającego element słowny "TRADYCYJNE MICHAŁKI" oraz niezwykle bogatą grafikę. Uprawniona zauważyła jednocześnie, iż wielokrotne zmiany podmiotowe po stronie uprawnionych do znaku "michałki" doprowadziły do deprecjacji tego znaku do tego stopnia, że oznaczenie to nie jest oznaczeniem odróżniającym i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego - nie wskazuje na źródło pochodzenia towarów. Okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie w stanowisku polskich sądów administracyjnych. Ponadto bez znaczenia dla sprawy są orzeczenia OHIM, gdyż polski Urząd Patentowy powinien respektować wyroki krajowych sądów.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 102 ust. 1 i art. 104 p.w.p. - unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą występować kumulatywnie dwie przesłanki: cecha indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.) oraz cecha nowości (art. 103 ust. 1 p.w.p.), a dokonując analizy spornego wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP uznał, iż wzór ten nie posiada cechy indywidualnego charakteru.

Oceniając zakres swobody twórczej przy projektowaniu "opakowań produktów spożywczych" organ stwierdził, że między porównywanymi wzorami brak łatwo dostrzegalnych różnic. Ocena posiadania indywidualnego charakteru wzoru była dokonywana przez pryzmat zorientowanego użytkownika, a więc osoby, która w sposób stały używa danego produktu, ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór, ale nie jest przeciętnym konsumentem czy fachowcem. W ocenie organu takim zorientowanym użytkownikiem w przypadku opakowania produktów spożywczych (np. cukierków) będzie osoba zajmująca się handlem produktami spożywczymi, w tym sprzedawcy w sklepach spożywczych, jak i pracownicy hurtowni spożywczych. Powyższe osoby na co dzień mają do czynienia z produktami spożywczymi różnych producentów, przez co są bardziej zorientowani w kwestiach związanych z wzornictwem przemysłowym dotyczącym opakowań produktów spożywczych.

Odnosząc się do ustaleń dotyczących upublicznienia podobnych rozwiązań przed datą, według której określa się pierwszeństwo spornego wzoru, tj. przed 15 kwietnia 2011 r., organ stwierdził, że przeciwstawiony wspólnotowy wzór przemysłowy nr RCD 001019764-0001 został zgłoszony w dniu 15 października 2008 r., zaś publikacja postaci wzoru wraz z informacją o rejestracji w Biuletynie miała miejsce w dniu 10 listopada 2008 r., a więc kilka lat przed dniem zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego do ochrony. Jednocześnie bez znaczenia dla sprawy jest to, czy prawo na powołany wyżej wzór wspólnotowy zostało unieważnione, gdyż w treści art. 104 p.w.p. warunkiem sine qua non uznania braku zdolności rejestrowej wzoru spornego jest wcześniejsze udostępnienie publiczne wzoru, a więc to, czy jego postać mogła dotrzeć do zorientowanego użytkownika, nie zaś to, komu i czy w ogóle prawo wcześniejsze przysługuje. Tym samym, organ uznał, że postać wspólnotowego wzoru przemysłowego RCD 001019764-0001, udostępniona publicznie w stosownej części Biuletynu Urzędu Patentowego w dniu 10 listopada 2008 r., może stanowić bezpośrednie przeciwstawienie względem wzoru spornego.

Ponadto, organ zaznaczył, że porównywane rozwiązania wywołują to samo ogólne wrażenie z uwagi na użycie zasadniczo takich samych kolorów, napisu "TRADYCYJNE michałki Hanka od 1923" wykonanego taką samą czcionką oraz o tej samej wielkości i w tym samym kolorze niebieskim na srebrnym tle. Zbieżny jest też zastosowany układ elementów graficznych i ich wygląd, a środkowa część spornego wzoru przemysłowego jest niemal identyczna względem przeciwstawionego wzoru, zaś dodatkowe elementy występujące w spornym wzorze nie zmieniają ogólnego wrażenia. Organ uznał więc, że skoro postać spornego wzoru stanowi w dosyć dużym zakresie kalkę ujawnionego wcześniej opakowania, przez co nie posiada indywidualnego charakteru, to zorientowany użytkownik może utożsamić sporny wzór ze znanym mu już rozwiązaniem graficznym przedstawionym na opakowaniu wzoru wspólnotowego. O braku indywidualnego charakteru spornego wzoru świadczy także fakt, iż przy szerokim zakresie swobody twórczej, porównywane postacie wzorów różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami, takimi jak niebieskie elementy graficzne składające się z linii falistych na zielonym tle o zmiennej grubości i kształcie stylizowanym na "ludowe wzornictwo ozdobne", zaś przy krawędziach narysowane są linie koloru czerwonego. Elementy te po zapakowaniu towaru jak na fig 2 (Rys. 2) są mało lub wcale niewidoczne z uwagi na użycie ich jako części opakowania do tzw. "dwuskrętu", co dodatkowo wpływa na zmniejszenie różnic miedzy porównywanymi opakowaniami. Dostrzegając powyższe różnice należało jednak uznać, że sporny wzór przemysłowy nie różni się na tyle od opublikowanego wcześniej, jako wzór wspólnotowy, opakowania, aby uznać, iż postać spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 18083 posiada indywidualnych charakter, o którym mowa w art. 104 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 26 stycznia 2015 r. stwierdził, że była ona nieuzasadniona.

Sąd I instancji podkreślił, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru zasadnicze znaczenie ma ogólne (całościowe) wrażenie wywoływane przez wzór przemysłowy na zorientowanym użytkowniku. Pojęcie ogólnego wrażenia ma centralne znaczenie we wzorniczym podejściu do ochrony wzorów przemysłowych. Choć pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie, w literaturze przyjmuje się, iż z definicji wzoru przemysłowego, zawartej w art. 102 ust. 1 p.w.p., obejmującej swym zakresem postać wytworu lub jego części, można wywnioskować, iż zasadniczo chodzi o wrażenie wizualne, jakie wywołuje wzór postrzegany jako całość, nie zaś zbiór poszczególnych cech składowych. W konsekwencji, w ocenach dominujące znaczenie ma ujęcie syntetyczne, całościowe, a nie analityczne, nastawione na zestawianie różnic. Przy ustalaniu indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego istotne jest stwierdzenie "odmienności", "swoistości" ogólnego wrażenia. Wzór przemysłowy może nie mieć indywidualnego charakteru nawet wówczas, gdy różni się od wzoru zestawianego dużą liczbą szczegółów, jeżeli jednak ogólne wrażenie, jakie wywołuje, nie jest odmienne. Takie samo, nieróżniące się, nieodmienne ogólne wrażenie wywoływane przez wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym publicznie przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, powoduje, że wzorowi brakuje zdolności rejestracyjnej. Ponadto, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru brane są pod uwagę jedynie te cechy (elementy) wzoru, które są objęte jego zakresem, a ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna ignorować cechy uwarunkowane całkowicie funkcją techniczną danego wytworu. Ocena przez pryzmat odbioru zorientowanego użytkownika powinna być przeprowadzana przy założeniu, że dokonuje on zestawienia porównywanych wzorów, albowiem z regulacji zawartej w przepisie art. 104 ust. 1 p.w.p. wynika wprost, że konfrontowane są dwa konkretne wzory, nie zaś wzór kwestionowany i cały zasób wzorów wcześniejszych. Indywidualny charakter wzoru przemysłowego nie może być zaprzeczony wskazaniem, iż poszczególne cechy tego wzoru pochodzą z różnych wcześniej istniejących rozwiązań. Nie ulega również wątpliwości, że dany wzór przemysłowy powinien być postrzegany jako całość. Także różnice, które nie są wystarczająco uwydatnione, by wywołać wrażenie odmienności wzorów przemysłowych w postrzeganiu poinformowanego użytkownika, a także dotyczą tych elementów wzoru, które nie przyciągają uwagi użytkownika, nie wpływają na indywidualny charakter wzoru.

Mając powyższe na względzie organ zasadnie – zdaniem Sądu I instancji – przyjął że środkowa część spornego wzoru przemysłowego jest wręcz identyczna ze wzorem wspólnotowym nr RDC 001019764-0001, a dodanie bocznych rysunków nie wywołuje odmiennego ogólnego wrażenia.

Natomiast przy ustalaniu zakresu pojęcia "zorientowany użytkownik", Sąd I instancji przyjął, że istotne jest uwzględnienie celów ochrony wzorów przemysłowych, do których niewątpliwie należy ochrona wartości tkwiącej w postaci wytworu (produktu), jako narzędziu marketingowym. W tej sytuacji co do zasady zorientowanym użytkownikiem nie powinien być specjalista z zakresu wzornictwa przemysłowego (projektowania wyglądu produktów), gdyż ten uwzględniłby w analizie inne cechy wzoru przemysłowego, niż jego użytkownik, co byłoby sprzeczne z koncepcją ochrony wzorów przemysłowych. W konsekwencji, w ocenach należy stosować model normatywny z uwzględnieniem realiów rynkowych. Przyjmuje się, że zorientowany użytkownik nie ocenia wzoru abstrakcyjnie, lecz odnosi wrażenia wynikające z kontaktu ze wzorem przemysłowym do określonego produktu w branży. Ponadto zasadniczo nie musi on mieć doświadczenia technicznego, ale powinien wykazywać podstawową orientację w stanie wzornictwa przemysłowego w ocenianej grupie produktów. Sąd I instancji zauważył jednak, że choć wymagania dotyczące stopnia orientacji w zakresie wzornictwa przemysłowego nie mogą być zbyt wygórowane, w praktyce orzeczniczej występuje duża trudność w stosowaniu złożonej konstrukcji prawnej zorientowanego użytkownika, co oznacza, że trzeba przyjąć pewną fikcję, iż orientacja użytkownika dotyczy również stanu prawnego (tj. przesłanek i zakresu ochrony przysługującej z tytułu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego).

Sąd I instancji uznał za zasadne stanowisko organu, że zorientowanymi użytkownikami będą osoby zajmujące się handlem m.in. cukierkami, ponieważ są oni zorientowani, w jakich opakowaniach jednostkowych towar kupują, gdyż starają się ocenić, czy towar nabywany od producenta lub hurtowni będzie się "dobrze sprzedawać" po umieszczeniu go na półce sklepowej (np. w formie sprzedaży cukierków na wagę). Nawet gdyby uznać, jak chciała tego skarżąca, że zorientowanym użytkownikiem jest ostatecznego odbiorca, to i tak nie można było przyjąć, że w zakresie omawianej grupy towarowej, zmieniłoby się "ogólne wrażenie" porównywanych wzorów, ponieważ skarżąca dokonała skopiowania wcześniejszego wzoru wspólnotowego, dodając do niego kilka elementów bocznych, które w toku normalnego użytkowania są słabo widoczne (po owinięciu cukierka). Słusznie też podkreślono, że zakres swobody twórczej podczas projektowania tego rodzaju opakowań jest bardzo szeroki, zaś ów zakres swobody projektanta jest ograniczony jedynie jego fantazją i wyobraźnią, przy uwzględnieniu jedynie pewnych wymogów technicznych i specyfiki produktu. Ponadto, nieistotny w sprawie był fakt, że przeciwstawione prawo na wzór wspólnotowy zostało unieważnione. Organ zasadnie wskazał, że w świetle art. 104 p.w.p., warunkiem uznania braku zdolności rejestrowej (ochronnej) spornego wzoru jest wcześniejsze udostępnienie publiczne wzoru przeciwstawionego, nie zaś to, czy w ogóle prawo wcześniejsze jest w obrocie prawnym i komu ono przysługuje (bądź przysługiwało).

II

H. spółka jawna z siedzibą w T. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji żądając jego uchylenia w całości, uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...]listopada 2013 r. i przekazanie sprawy do Urzędu Patentowego celem ponownego jej rozpoznania, a także o przyznanie skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) poprzez:

a) wyjście poza kontrolną rolę sądów administracyjnych ocenę sprawy nie tylko pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ale również dokonanie samodzielnie własnych ustaleń faktycznych, w tym w zakresie pojęcia zorientowany użytkownik w odniesieniu do towarów powszechnego użytku, towarów kupowanych "na wagę" kilkudziesięciu ilości co najmniej kilkudziesięciu opakowań jednostkowych, gdzie WSA uznał, iż zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę, użyteczność i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale (str. 27 uzasadnienia wyroku) oraz uznał, iż w tej sytuacji nie jest wymagane, aby zorientowany użytkownik znał wszystkie wzory z określonego sektora, wzmacniając jedynie argumentację UP RP zamiast wskazać, na czym polegały ewentualne niedostatki w zakresie ustaleń faktycznych, czyli jak w niniejszej sprawie - po prostu błędne określenie grupy odbiorców towarów - cukierków opakowaniach jednostkowych, towaru skierowanego do konsumentów cukierków, a nie jak chciał Urząd i Sąd - do sprzedawców, hurtowników;

b) wzmocnienie argumentacji UP RP (str. 23 uzasadnienia), iż chodzi o wrażenie, jakie wywołuje wzór jako całość, zaniechając dokonania kontroli zgodności tej tezy organu z treścią przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., który zawiera również odniesienie do części wzoru, niekoniecznie całości;

c) całkowitym pominięciu przez WSA okoliczności, iż organ odnosił się wyłącznie do wizerunku jednego z przedstawionych w zgłoszeniu rysunku, a pominął cechy istotne wskazane przez zgłaszającego w opisie wzoru, opisie który zgodnie z p.w.p jest nie tylko niezbędnym składnikiem zgłoszenia, lecz również integralną częścią zakresu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego;

d) zaakceptowanie oceny organu, iż stwierdzenie "że boczne rysunki po zwinięciu są

słabo widoczne" i rozwinięcie tej myśli przez WSA, który potwierdził w oparciu o to stwierdzenie, że organ dokonał oceny bocznych elementów zawartych w spornym wzorze, pomimo oczywistemu, innemu brzmieniu tego zdania, odnoszącego się jedynie do jednego z przedstawionych we wzorze rysunku, co jednoznacznie potwierdza, że organ nie mógł dokonać oceny wzoru w całości.

2. naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 102 i 104 p.w.p. poprzez:

a) przyjęcie za UP RP, że wzór nie posiada indywidualnego charakteru w całości, chociaż przepis art. 102 ust. 1 p.w.p. wyraźnie wskazuje, iż indywidualny charakter może dotyczyć części wzoru;

b) przyjęcie za UP RP, iż zorientowanym użytkownikiem, o którym mowa w art. 104 p.w.p. jest hurtowy odbiorca słodyczy, czyli profesjonalista, tak jak wskazał to organ, pomimo iż dla towarów powszechnego użytku, słodyczy w opakowaniach jednostkowych (a takie jest przedmiotem ochrony wzoru przemysłowego Rp.18083) takim użytkownikiem jest niewątpliwie konsument słodyczy, nabywca opakowań jednostkowych;

c) przyjęcie za organem, że ograniczenie kręgu odbiorców, zgodnie z tezą organu, do osób handlujących cukierkami jest uzasadnione w odniesieniu do opakowań jednostkowych cukierków i wypełnia wskazane w art. 104 p.w.p. pojecie zorientowanego użytkownika;

d) naruszenie art. 104 p.w.p. ma miejsce również w zakresie błędnej oceny indywidualnego charakteru wzoru, bowiem jak wynika z akt sprawy, oceny tej dokonał organ (potwierdza to w odpowiedzi na skargę), a przepis art. 104 p.w.p. wyraźnie stwierdza, iż ocenę taką dokonuje się w oparciu o wrażenie, jakie może wywrzeć wzór na zorientowanym użytkowniku; w materiałach sprawy ani organ, ani WSA nie zauważył, iż brak jest jakiegokolwiek śladu przeprowadzenia analizy w odniesieniu do zorientowanego użytkownika;

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy Urząd Patentowy RP nie rozważył całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadnił w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, w szczególności nie poddał krytycznej analizie całości materiału dowodowego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny bezkrytycznie ustalenia organu zaakceptował, a nawet je wzmocnił.

Argumentację na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. wniosła, na podstawie art. 178 p.p.s.a. o odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z powodu kwestionowanego braku legitymacji procesowej, albo – z ostrożności procesowej – na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. o uznanie nieważności postępowania w stosunku do złożonej skargi kasacyjnej oraz w związku z art. 186 p.p.s.a. o uchylenie wyroku w całości. Podniosła w momencie wyrokowania przez Sąd I instancji skarżąca już nie istniała, bowiem na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 6 listopada 2014 r. - została wykreślona z rejestru przedsiębiorców, czego był świadomy jej pełnomocnik – rzecznik patentowy – W. J., a pomimo tego nie poinformował Sądu I instancji, że skarżąca już nie istnieje.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosząca sprzeciw podniosła, że uprawniona do spornego wzoru przemysłowego, tj. "H." Sp. j. w T. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców jeszcze przed wydaniem przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną na mocy uchwały wspólników spółki z dnia [...]września 2014 r., tj. D. K. oraz Ł. K., spółka została rozwiązana, a zakończenie jej działalności nastąpiło bez jej likwidacji. Następnie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 6 listopada 2014 r. spółka została wykreślona z rejestru przedsiębiorców. To postanowienie uprawomocniło się dnia 25 listopada 2014 r. Na potwierdzenie tych okoliczności dołączono do odpowiedzi na skargę kasacyjną w załączniku nr 1 przedmiotową uchwałę wspólników spółki "H." Sp. j. w T. z dnia 30 września 2014 r. oraz w załączniku nr 2 – postanowienie z dnia 6 listopada 2014 r. o wykreśleniu spółki z rejestru przedsiębiorców, przy czym poświadczono za zgodność z oryginałem oba te dokumenty.

Ponadto, podkreślenia wymaga, że w dacie wydawania przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku, tj. w dniu 26 stycznia 2015 r. uprawniona do spornego wzoru przemysłowego spółka już utraciła swój byt prawny. Sąd I instancji nie mając wiedzy o tej okoliczności merytorycznie rozpoznał skargę wniesioną przez reprezentującego ją pełnomocnika – rzecznika patentowego – W. J., który nie poinformował Sądu I instancji o okoliczności utraty bytu prawnego przez spółkę.

Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu sporządził wydruk komputerowy (pobrany ze strony internetowej: http://ems.ms.gov.pl/) dotyczący aktualnych informacji o spółce wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego, który wskazuje, że została ona wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 6 listopada 2014 r., a uprawomocnienie tego wykreślenia nastąpiło w dniu 25 listopada 2014 r.

Prawomocne wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkowało ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. W ten sposób spółka utraciła osobowość prawną i przestała być podmiotem praw oraz obowiązków, przy jednoczesnym nieistnieniu następcy prawnego. Wykreślenie spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oznacza definitywne zakończenie bytu tego podmiotu skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. W przypadku wykreślenia spółki z Rejestru Przedsiębiorców KRS nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki.

Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 40) postanowił, że dopuszczalne jest zastosowanie przez NSA z urzędu art. 189 p.p.s.a., polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga, że obowiązek uchylenia przez NSA zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 189 p.p.s.a. odnosi się nie tylko do przypadków odrzucenia skargi, ale również umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, a więc do sytuacji wskazanych w art. 161 p.p.s.a. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z dyspozycji art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe.

W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny był zobligowany do wzięcia pod uwagę z urzędu, przesłanek dających podstawę do wydania orzeczenia na podstawie art. 189 p.p.s.a., niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i wniosków tam zawartych, co zwalnia Sąd od merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.