Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1023/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 79b ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
article: art. 7, art. 15, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] w dniach od 22 września do 14 października 2010 r. przeprowadził kontrolę zakładu M. Sp, z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca"), na terenie warsztatu samochodowego Odział w P., ul. N., S., gm. L. Organ ustalił podczas kontroli, że przedmiotem działalności skarżącej jest m.in. konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów samochodowych.

Podczas kontroli zostały okazane karty przekazania odpadów, z których wynika, że odpady o kodach 17 04 05, 16 06 01* przekazywane były firmie M. Karta przekazania odpadu Nr [...] z 2010 r. potwierdzająca przekazywanie odpadów firmie M. stanowi załącznik nr 4 do protokołu kontroli. Zgodnie z ustaleniami kontroli firma M. posiada decyzję Starosty W. z [...] grudnia 2007 r. zezwalającą na transport odpadów, zmienioną ze względu na zmianę nazwy podmiotu decyzją z [...] stycznia 2010 r. W decyzji dopuszczono do transportu m.in. odpady o kodach 16 06 01*, 16 06 01*, 17 04 01, 17 04 02, 17 04 03, 17 04 04, 17 04 05. Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., wydaną na podstawie art. 79b ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm.) wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za przekazywanie odpadów podmiotom, które nie uzyskały wymaganych zezwoleń.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Sp. z o.o. zarzuciła organowi l instancji błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą jej wydania, poprzez błędne przyjęcie, że odpady były przekazywane podmiotom nieposiadającym wymaganych zezwoleń oraz naruszenie art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie organ uznał, że odpady przekazywane są podmiotom które nie uzyskały wymaganych zezwoleń.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wyjaśniła, że odpady w postaci akumulatorów oraz żelaza i stali, które przewoziła firma M., wymienione są w katalogu odpadów i opatrzone są kodami 16 06 01*, 16 06 02*, 17 04 05. Są one zakwalifikowane jako odpady niebędące odpadami niebezpiecznymi. Powyższe odpady objęte są decyzją Starosty W. z [...] stycznia 2010 r. dopuszczającą je do transportu przez firmę M., w związku z czym organ I instancji błędnie przyjął, iż przedsiębiorstwo M. nie posiada stosownych zezwoleń na transport. Podkreśliła, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem prowadzący transport odpadów nie jest ich posiadaczem.

Zaznaczyła, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 23 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia - odpady w postaci akumulatorów oraz żelaza i stali oznaczone kodami: 16 06 01*, 16 06 02*, 17 04 05 należą do odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.

Ponadto podniosła, że firma M. była jedynie transportującym odpady przekazane przez firmę M. Sp. z o.o. w celu dostarczenia ich do podmiotu zajmującego się zbieraniem odpadów K. FHU oraz FHT S.. Zdaniem skarżącej organ kontrolujący został o tym poinformowany, lecz nie odniósł się do powyższych informacji w zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] września 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podkreślił, że z dniem 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21). Na mocy art. 252 tej ustawy uchylona została dotychczas obowiązująca ustawa z 27 kwietnia 2001 r.

0. odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Zgodnie z art. 246 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, co obliguje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który rozpoznał niniejszą sprawę jako organ odwoławczy, do stosowania przepisów o karach pieniężnych uchylonej ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r.

Następnie stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [...].

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych organ podał, że z karty przekazania odpadów Nr [...], załączonej do protokołu kontroli bezspornie wynika, iż dnia 31 lipca 2010 r. odpady o kodzie 16 06 01 - złom akumulatorowy, zostały przekazane firmie M., zarówno jako transportującemu odpad, jak i jako posiadaczowi odpadów, który, przejmuje odpad. Jak wynika z protokołu kontroli w 2010 r. firma M. w W. odbierała również od skarżącego odpady o kodzie 17 04 05. W okresie gdy przekazywane były odpady firma M. w W. posiadała jedynie zezwolenie na transport odpadów z dnia [...] grudnia 2007 r. Wyjaśnił, że z definicji zamieszczonej w art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach wynika, że posiadaczem odpadów jest każdy kto faktycznie włada odpadami, z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Oznacza to, że podmiot posiadający jedynie zezwolenie na transport odpadów nie może być posiadaczem odpadów. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że odpady o kodach 17 04 05, 16 0601* przekazywane firmie M., jako posiadaczowi odpadów - zostały przekazane podmiotowi, który nie uzyskał wymaganych zezwoleń.

Ustosunkowując się do stwierdzenia skarżącej, że zgodnie z rozporządzeniem MGPiPS z 23 grudnia 2003 r. zbieranie lub transport odpadów w postaci akumulatorów oraz żelaza i stali oznaczonych kodami: 16 06 01*, 16 06 02*, 17 04 05 nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, organ odwoławczy uznał, że niniejsze postępowanie nie podlega pod przepisy ww. rozporządzenia, ponieważ zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia "zbieranie odpadów odbywa się w placówkach handlowych prowadzących sprzedaż wyrobów przemysłowych oraz. produktów w opakowaniach, po zużyciu których powstają odpady określone w załączniku do rozporządzenia".

Wyjaśnił także, że informacje skarżącej o dostarczeniu przedmiotowych odpadów przez firmę M. w W. do podmiotów zajmujących się zbieraniem odpadów K. FHU oraz FHT S. nie mają wpływu na niniejsze postępowanie, ponieważ toczy się ono w sprawie przekazania odpadów o kodach 17 04 05, 16 06 01* przez M. firmie M..

Reasumując organ wskazał, że jak wykazały ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 22 września do 14 października 2010 r. firma M. Sp. z o.o., przekazywała odpady o Kodach 17 04 05, 16 06 01*, podmiotowi, który nie uzyskał wymaganych pra\|vem zezwoleń. Po stwierdzeniu powyższego naruszenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] był zobligowany do wymierzenia kary pieniężnej, w trybie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

M. Sp. z o.o. wniosła na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 września 2013 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie bądź ewentualnie o uchylnie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, poprzez błędne przyjęcie, iż odpady były przez skarżącą przekazywane podmiotom nieposiadającym wymaganych zezwoleń;

2. naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację.

Następnie podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie najważniejszy jest fakt, iż firma M. była jedynie transportującym odpady przekazane przez M. Sp. z o.o., będącą ich posiadaczem w celu dostarczenia ich do podmiotu zajmującego się zbieraniem odpadów: K. FHU. O fakcie tym organ kontroli był informowany, jednakże brak w zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek odniesienia się do tych informacji. Faktem jest, że będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji karta przekazania odpadów Nr [...] została błędnie wypełniona przez pracowników M. Sp. z o.o. w ten sposób, że w miejscu posiadacza odpadów, który przejmuje odpad wpisano M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M." zamiast S. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. Firma Handlowo-Usługowa, do którego faktycznie przedmiotowe odpady zostały przekazane. Błąd ten został organowi przeprowadzającemu kontrolę wskazany, jednak organ ten w żaden sposób się do niego nie odniósł i całkowicie go pominął przy rozstrzyganiu sprawy i podejmowaniu decyzji. Również Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśniając sprawę całkowicie pominął ten fakt twierdząc, iż: "informacje skarżącego o dostarczeniu przedmiotowych odpadów przez firmę M. w W. do podmiotów zajmujących się zbieraniem odpadów K. FHU oraz FHT S. nie mają wpływu na niniejsze postępowanie". W ocenie skarżącej nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem, gdyż Główny Inspektor Ochrony Środowiska przy rozstrzyganiu sprawy powinien poczynić wszelkie starania, aby dokładnie wyjaśnić całą sprawę w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wyjaśnienia stron. Skarżąca wyjaśniała, iż przedmiotowe odpady zostały przekazane M. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą M., wyłącznie jako podmiotowi wykonującemu usługę transportu odpadów do podmiotów posiadających wymagane prawem zezwolenia na przyjęcie odpadów, tj. K. FHU. Podniosła, iż zarówno działanie organu I instancji, jak i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rażąco naruszają porządek prawny poprzez złamanie zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7 k.p.a. oraz w art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2817/13 zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w aktach sprawy przekazanych Sądowi znajduje się karta przekazania odpadów nr [...] rok 2010 z dnia [...] lipca 2010 r. dotycząca przekazania odpadów kod 160601 (złom akumulatorowy 340 kg) innemu podmiotowi, niż to wynika z kopii karty załączonej do skargi. Dlatego też Sąd powziął wątpliwości, co do autentyczności załączonego do skargi dokumentu i postanowił zwrócić się do Prokuratury o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. W ocenie Sądu w tej sytuacji konieczne było zawieszenie postępowania do czasu dokonania stosownych ustaleń przez organy Prokuratury.

Prokuratura Rejonowa W. w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. umorzyła dochodzenie w sprawie posłużenia się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym podrobionym dokumentem w postaci karty przekazania odpadów nr [...] z [...] lipca 2010 r.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2817/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Rozpoznając skargę M. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zgodzić się z zarzutami strony skarżącej, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy. Zarzut ten można odnieść w szczególności do organu odwoławczego, który nie wyjaśnił istotnych dla sprawy kwestii, podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Wyrażona w art. 15 k.p.a. istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko, rozważenie czy możliwe jest utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W sprawie niniejszej organ odwoławczy nie zastosował się do tej zasady.

Należy stwierdzić, iż nie wyjaśniono bardzo ważnej okoliczności tj. jakiej firmie faktycznie przekazane zostały odpady, czy była to firma M., tak jak przyjęto w decyzji organu I instancji, czy też jak wskazano w odwołaniu firma K. posiadająca zezwolenia na przyjęcie odpadów.

Zauważyć należy, że z kopii, dołączonej do skargi, karty przekazania odpadu wynika, że odpady przekazano firmie K. FHU, nie zaś firmie M. Okoliczność ta była podnoszona przez stronę na etapie postępowania odwoławczego.

Organ prowadzący postępowanie odwoławcze powinien był kwestię tę jednoznacznie wyjaśnić.

Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Pełne wyjaśnienie stanu faktycznego ma szczególne znaczenie w sprawach, w których mocą decyzji administracyjnej nakłada się na stronę wysoką karę pieniężną.

W ponownym postępowaniu organ administracji musi jednoznacznie wyjaśnić, jakiemu konkretnie podmiotowi strona skarżąca przekazała odpady i czy miał on stosowne zezwolenia do ich przyjęcia.

Bez jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii nie jest możliwe wydanie w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.