Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 324/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6263 Stałe komisje
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i ust. 4, art. 101 ust. 1,art. 20 ust. 1a,
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. M. na uchwałę Rady Miejskiej w I. z dnia 22 grudnia 2021 r. nr XXVIII/226/2021 w przedmiocie odwołania radnego z funkcji Przewodniczącego oraz członka Komisji Rozwoju Gospodarczego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Gminy I. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 marca 2022 r. Z. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, skierował na podstawie art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 - "u.s.g.") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2021 r. w sprawie odwołania z funkcji Przewodniczącego oraz członka Komisji Rozwoju Gospodarczego, w której wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała w sprawie odwołania go z funkcji Przewodniczącego Komisji oraz członka Komisji Rozwoju Gospodarczego stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Natomiast legitymację do jej zaskarżenia wywodzi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ uchwała ma charakter indywidualny i dotyczy go personalnie w aspekcie organizacyjnym, tj. odwołania z funkcji, w konsekwencji ma bezpośredni wpływ na jego sytuację prawną. Skarżący wyjaśnił, że jest radnym Gminy, a uchwała pozbawia go tej funkcji i uprawnień z nią związanych, stąd przysługuje mu publiczne prawo do zaskarżenia tej uchwały do sądu administracyjnego.

Następnie, skarżący, powołując się na art. 21 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 i art. 22 ust. 1 tej ustawy, podkreślił, że w obrębie materii statutowej, tj. ustrojowej, mieszczą się na pewno sprawy organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy. Materia odnosząca się do relacji pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a jej członkami ma niewątpliwie statutowy charakter, dotyczy jej wewnętrznego ustroju a sam statut ma, m.in. z uwagi na zewnętrzny charakter wielu niezbędnych w nim postanowień, charakter aktu prawa miejscowego. Tej "statutowej" materii dotyczy, według skarżącego, również kompetencja do ustalania składu osobowego komisji i wyboru ich przewodniczących. Rada Miejska może odwoływać Przewodniczącego Komisji Rady jeżeli uzna, że jest to w jej ocenie celowe, zachowując jednak przy tym odpowiednie zasady prawne oraz procedury z tym związane. Jednakże, w ocenie strony, kompetencja rady do powoływania i odwoływania składu osobowego komisji nie może być całkiem dowolna, nie może bowiem naruszać postanowień statutu, przy czym w przypadku, gdy przepisy ustawy o samorządzie gminnym ani postanowienia statutu nie określają materialnych podstaw (przesłanek) odwołania Przewodniczącego Komisji, to muszą być spełnione warunki proceduralne (formalne), o ile takie statut przewiduje.

Skarżący podał dalej, że zgodnie z § 14 ust. 5 statutu Gminy I. stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy I., spośród członków komisji stałej, komisja wskazuje przewodniczącego, którego wybiera rada w drodze uchwały. Statut nie zawiera regulacji procedury odwołania przewodniczącego komisji, należy jednak przyjąć, zdaniem strony, że powinna być ona analogiczna do procedury powołania, a zatem poprzedzona złożeniem wniosku o odwołanie przewodniczącego (za taką wykładnią statutu opowiada się Przewodniczący Rady Miasta w piśmie z [...] stycznia 2022 r.), a przynajmniej zajęciem jakiegokolwiek stanowiska w sprawie zasadności tego odwołania. Obowiązek wyrażenia stanowiska przez daną komisję wynika również z § 60 ust. 6 statutu, w myśl którego: "Projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje Rady". Tymczasem komisja nigdy nie otrzymała jakiegokolwiek wystąpienia o opinię w sprawie podjęcia przedmiotowej uchwały, jak również sama nie formułowała wniosku o jej podjęcie, czy o odwołanie przewodniczącego.

Nadto, skarżący zaakcentował, że statut w sposób szczegółowy określa warunki formalne, jakie powinien spełniać wniosek o podjęcie uchwały rady oraz określa procedurę związaną z inicjatywą uchwałodawczą. Mianowicie, w § 60 statutu znajdują się następujące istotne przepisy, które, w jego ocenie, zostały naruszone w niniejszej sprawie. W myśl § 60 ust. 2 statutu, do projektu uchwały dołącza się uzasadnienie zawierające informacje o potrzebie podjęcia uchwały. Jak potwierdza Przewodniczący Rady Miasta w piśmie z 5 stycznia 2022 r., radni nie otrzymali przed głosowaniem ani projektu uchwały ani jej uzasadnienia, więc jest to właściwie równoznaczne z brakiem tych dokumentów. Poza tym, zgodnie z § 60 ust. 4, "Projekty uchwał przyjmuje Przewodniczący Rady. Projekty uchwał przedłożone przez komisje Rady, kluby radnych, radnych lub grupę co najmniej 300 mieszkańców gminy - Przewodniczący Rady przekazuje Burmistrzowi do zaopiniowania." Skoro, jak stwierdza Przewodniczący Rady w ww. piśmie, projekt uchwały otrzymał tuż przed sesją i nie został on zaopiniowany przez Burmistrza, to przepis powyższy został niewątpliwie naruszony. Ponadto, skarżący podkreślił, że on sam nie mógł się zapoznać z wnioskiem z dnia 22 grudnia 2021 r., a więc nie znając postawionych mu zarzutów lub argumentów przemawiających za jego odwołaniem, nie mógł przedstawić swojej argumentacji lub wersji wydarzeń w odniesieniu do wywodów wnioskodawców. Wprawdzie projekt uchwały został przyjęty do porządku obrad bezwzględną większością głosów, jednakże inicjatorzy uchwały nie dali mu żadnych szans na rzetelną, merytoryczną obronę, a treść ich wniosku została jedynie odczytana na sesji tuż przed głosowaniem nad uchwałą. Dlatego, choć Przewodniczący Rady udzielił mu głosu przed podjęciem uchwały, odmówił zajęcia jakiegokolwiek stanowiska.

W ocenie skarżącego samodzielność rady gminy w kształtowaniu składu osobowego komisji w tym jej przewodniczącego, nie może oznaczać całkowitej dowolności, a odwołanie wskazanych osób musi być jednak przeprowadzane zgodnie z regułami proceduralnymi określonymi w statucie. Tymczasem w tej sprawie nie tylko on, ale i większość radnych została zaskoczona wnioskiem o podjęcie uchwały i nie mieli czasu oraz możliwości spokojnego, rzeczowego odniesienia się do zgłoszonego projektu i podjęcia przemyślanej decyzji. Potwierdzeniem takiej sytuacji jest pisemne oświadczenie radnego K. D., który na sesji wstrzymał się od głosu wobec przedmiotowej uchwały.

Ponadto, zdaniem strony, wadliwe jest też rozstrzygnięcie o odwołaniu go ze składu Komisji Rozwoju Gospodarczego. Ponieważ był członkiem jedynie tej komisji, wskutek podjęcia uchwały został wykluczony z prac Rady Miasta, zaś z art. 24 ust. 1 u.s.g. wynika, że obowiązkiem radnego jest uczestniczyć w pracach komisji, a w konsekwencji być ich członkiem, aby realizować nałożony ustawą obowiązek. Ten obowiązek radnego jest jednocześnie jego prawem, które w tej sprawie zostało rażąco naruszone kwestionowaną uchwałą.

Do skargi strona dołączyła pismo Przewodniczącego Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz oświadczenie radnego K. D. z którego wynika, że radni przed glosowaniem nie otrzymali ani projektu skarżonej uchwały z uzasadnieniem, ani wniosku grupy radnych o podjęcie takiej uchwały oraz, że na chwilę obecną, po zapoznaniu się z dokumentami, składający oświadczenie radny głosowałby przeciw odwołaniu skarżącego z funkcji Przewodniczącego i członka Komisji Rozwoju Gospodarczego.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz I. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie i podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.s.g., rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy i z tym przepisem skorelowany jest § 14 ust. 5 Statutu Gminy I.. Wbrew twierdzeniom skargi, treść art. 24 ust. 1 u.s.g. nie oznacza ani roszczenia radnego o wybór do preferowanej przez niego komisji, ani prawa do członkostwa w nieograniczonej liczbie komisji. Odwołanie skarżącego z członkostwa w komisji oraz pozbawienie go określonej w niej funkcji - bezsprzecznie leżące w kompetencjach organu stanowiącego - nie stanowiło per se o tym, że skarżącemu uniemożliwiono zasiadania w pracach innych stałych komisji. Skarżący faktu tego nie wykazał, jak również nie przedstawił okoliczności mogących ten fakt choćby uprawdopodobnić, przykładowo jako bezskuteczne próby ubiegania się o włączenie w składy tych komisji. Nadto, w ocenie organu, z treści art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można tym bardziej wyprowadzić prawa podmiotowego do zajmowania określonej funkcji w danej komisji. Zasadą jest bowiem swoboda rady gminy w kształtowaniu organów, gdyż odmienne rozwiązania winny mieć charakter wyjątkowy. Nikt nie ma prawa domagania się bycia przewodniczącym komisji gdyż wybór w tym zakresie jest wolnym wyborem rady gminy (por. wyr. NSA z 13 maja 2010 r., II OSK 296/10).

Z powyższych przyczyn, według organu, skarga powinna być odrzucona, gdyż w sprawie nie wystąpiła przesłanka dopuszczająca możliwość wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący nie wykazał bowiem, aby podjęty przez organ akt naruszał bezpośrednio jego indywidualny, konkretny, aktualny interes prawny oparty na normie prawa materialnego, a w szczególności, aby odbierał prawnie gwarantowane uprawnienie, nakładał na skarżącego obowiązek lub modyfikował obowiązek już nań nałożony. Żaden z przepisów wspomnianej ustawy, ani prawa miejscowego nie stanowi źródła roszczenia do zasiadania w danej konkretnej komisji stałej organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jak również pełnienia w nim określonej funkcji.

Organ wskazał również że skarżący w zasadzie pomija podczas swoich rozważań treść art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Istotą zmiany porządku obrad jest to, że wówczas projekty danych uchwał nie muszą być doręczane wraz z porządkiem obrad rady. Właśnie z tego powodu, że radni nie mają możliwości zapoznania się z projektem danej uchwały ustawodawca wprowadził tu wymóg uzyskania kwalifikowanej większości, aby móc taką uchwałę na danej sesji przegłosować. Generalna zasada, że każdy z radnych powinien dysponować przed sesją porządkiem obrad i projektami uchwał, nie może być stosowana w przypadkach gdy ustawodawca na szczególnych warunkach dopuścił możliwość zmiany porządku obrad. Nie ulega wątpliwości, że podjęcie zaskarżonej uchwały zostało poprzedzone prawnie skutecznym wprowadzeniem do porządku obrad sesji, czego sam skarżący nie kwestionuje. Wszelkie wymogi wynikające z treści art. 20 ust. 1a u.s.g. zostały przy tym dopełnione. Z tych też przyczyn twierdzenia o wadach aktu związanych z nieprzedłożeniem jego projektu przed sesją są pozbawione podstaw. Podobnie ocenić należy zarzuty dotyczące braku możności obrony swoich praw przed głosowaniem nad uchwałą, albowiem jak wynika z treści samej skargi, to skarżący odmówił zabrania głosu przed aktem głosowania, wyrażając tym samym swój sprzeciw przeciwko uchwale.

Zdaniem organu, nie sposób podzielić także argumentów skargi w zakresie, w jakim z braku opinii (burmistrza i rady), o których mowa w § 60 ust. 3 i 6 Statutu wywodzi się istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, uzasadniające wyeliminowanie aktu z obrotu prawnego. Przyjęcie, że konieczne jest bezwzględne stosowanie § 60 ust. 3 i 6 Statutu przy podejmowaniu każdej merytorycznej uchwały, bez względu na sytuację, podważałoby sens wprowadzenia przez ustawodawcę wspomnianego już przepisu art. 20 ust. 1a wspomnianej ustawy, jako trybu wyjątkowej zmiany porządku obrad rady, ale również podjęcia uchwał zgodnie z wprowadzonymi do porządku obrad projektami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w związku z wystąpieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie (skarżący nie wyraził woli uczestnictwa w rozprawie prowadzonej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku).

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie

w sprawach ze skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329).

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Z kolei w myśl art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 559), uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Nie każda bowiem wadliwość uchwały organu gminy jest podstawą do eliminacji tej uchwały z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 91 ust. 4 wspomnianej ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

Jak stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta w sprawie odwołania radnego z funkcji Przewodniczącego oraz członka Komisji Rozwoju Gospodarczego.

W ocenie Sądu, wspomniana uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, podlegającą kognicji sądu administracyjnego, zaś skarżący jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu na przedmiotową uchwałę.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r. (sygn. akt III OSK 3241/21), należy wskazać, że w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podlegają zaskarżeniu te wszystkie uchwały rady gminy, w których ustanawia się struktury organizacyjne, rozgranicza kompetencje czy kształtuje skład osobowy organów samorządu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 1992 r., sygn. SA/Po 1544/91, ONSA 1990 r., nr 4, poz. 4; Z. Leoński, Glosa do postanowienia NSA z dnia 20 lutego 1992 r. sygn. akt SA/Po 1544/91, "Samorząd Terytorialny" 1992 r., nr 12, s. 68). Uchwały organów samorządu regulują działalność organów samorządu, polegającą na wykonywaniu należących do nich zadań administracji publicznej. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, a także może ona wykonywać zadania zlecone z zakresu administracji rządowej – art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 – 2 cytowanej ustawy.

W tym stanie rzeczy, dopuszczalność zaskarżenia, uchwał organów gminy nie może być ograniczona do norm proceduralnych i materialnych, ale musi obejmować również normy organizacyjno - kompetencyjne, a więc także te wszystkie uchwały, w których ustanawia się struktury organizacyjne, rozgranicza kompetencje, czy też kształtuje skład osobowy organów samorządu lokalnego. A zatem, uchwała rady gminy dotycząca powołania lub odwołania określonych osób ze składu stałych komisji Rady Gminy nie może być wyłączona z trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zakresem uchwał podlegających zaskarżeniu w tym trybie objęte są również uchwały o charakterze indywidualnym.

Z uwagi na powyższe, za całkowicie nieuzasadnioną należy uznać argumentację organu dotyczącą braku w niniejszej sprawie przesłanek "dopuszczających wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym".

Zdaniem Sądu, nietrafny jest także pogląd organu, że z treści art. 20 ust. 1a wspomnianej ustawy wynika możliwość pominięcia wskazanych przez niego uregulowań zawartych w statucie Gminy I., dotyczących procedowania projektów uchwał.

Zgodnie z treścią wspomnianego art. 20 ust. 1 a ustawy o samorządzie gminnym, rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Z kolei w myśl § 59 Statutu Gminy I. (stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2018 r.), do przedkładania projektów uchwał upoważnieni są:

1. Burmistrz,

2. komisje Rady,

3. kluby radnych,

4. radni w liczbie co najmniej 3,

5. grupa co najmniej 100 mieszkańców gminy posiadających czynne prawa wyborcze do organów stanowiących gminy,

6. Przewodniczący Rady Miasta.

Jak stanowi § 60 ust. 2 tej uchwały, do projektu uchwały dołącza się uzasadnienie zawierające informacje o potrzebie podjęcia uchwały oraz o przewidywanych skutkach finansowych jej realizacji.

Projekt uchwał przyjmuje Przewodniczący Rady. Projekty uchwał przedłożone przez komisje Rady, kluby radnych, radnych lub grupę co najmniej 300 mieszkańców gminy – Przewodniczący Rady przekazuje Burmistrzowi do zaopiniowania (§ 60 ust. 4 Statutu). Projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje Rady (§ 60 ust. 6 Statutu).

Jak wynika z dokumentacji dołączonej do akt administracyjnych, wniosek o odwołanie z funkcji przewodniczącego oraz ze składu Komisji Rozwoju Gospodarczego radnego Z. M. z dnia [...] grudnia 2021 r. złożony został przez 5 radnych, zdaniem których, wymieniony "utracił w sposób poważny mandat zaufania nie tylko wśród radnych ale także wśród społeczności lokalnej. Zachowanie radnego, którego doświadczał Burmistrz I., podlegli jemu pracownicy, sami Radni czy mieszkańcy Gminy I., urąga wszelkim standardom demokratycznego społeczeństwa".

W sprawie nie jest kwestionowane, że projekt uchwały nie został zaopiniowany przez Burmistrza I., ani przez właściwą komisję Rady, radni nie otrzymali przed posiedzeniem projektu uchwały, uzasadnienia ani wniosku o odwołanie radnego z funkcji przewodniczącego oraz ze składu Komisji Rozwoju Gospodarczego.

Zdaniem Sądu, taki sposób procedowania narusza § 60 ust. 4 i ust. 6 Statutu Gminy I.. Okoliczność, że art. 20 ust. 1a) ustawy o samorządzie gminnym przewiduje możliwość wprowadzenia zmiany w porządku obrad (bezwzględną większością głosów) w żadnym razie nie oznacza, że całkowicie przestaje obowiązywać tryb pracy organów gminy określony w statucie gminy, i wyłączona zostaje możliwość wyrażenia w danej kwestii opinii przez Burmistrza czy właściwą komisję Rady.

O ile należy zgodzić się z organem, że w wypadku wprowadzenia zmiany w porządku obrad o jakim mowa w art. 20 ust. 1a) wspomnianej ustawy nie jest konieczne doręczenie projektu uchwały wraz z porządkiem obrad rady, o tyle brak jest uzasadnienia dla rezygnacji z opiniowania projektu uchwały przez Burmistrza (zwłaszcza gdy tak jak w tym przypadku był obecny na posiedzeniu Rady Miasta w dniu [...] grudnia 2021 r.) bądź właściwe Komisje (gdy na posiedzeniu obecni byli wszyscy radni, a zatem również członkowie Komisji – szczególnie w sytuacji braku uzasadnienia projektu uchwały (co miało miejsce w niniejszej sprawie).

Zaskarżona uchwała budzi bowiem zastrzeżenia także dlatego, że Rada Miasta w żaden sposób jej nie uzasadniła. Pomijając okoliczność, że sama uchwała nie zawiera uzasadnienia, to nie można się też go doszukać w protokole sesji Rady z dnia [...] grudnia 2021 r. Nie wynika bowiem z niego, że prowadzona była jakakolwiek dyskusja nad merytorycznymi przesłankami uzasadniającymi podjęcie uchwały tej treści (wskazano jedynie, że przedstawiony został projekt uchwały, a Z. M. zabrał głos, jednakże z treści odpowiedzi na skargę oraz ze skargi wynika, że wymieniony odmówił zajęcia stanowiska). Wprawdzie w naszym systemie prawnym nie został wprost wyrażony normatywny obowiązek uzasadniania uchwał organów samorządu terytorialnego, niemniej jednak brak uzasadnienia uchwały, jak również całkowity brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących merytorycznych powodów podjęcia aktu przez organ gminy powodują, że taka uchwała uchyla się spod kontroli sądu, nie sposób bowiem dokonać oceny jej legalności. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006r. II OSK 410/06 (LEX nr 247924), iż wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Obowiązek motywowania uchwał rady jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej.

Jak już wspomniano, uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia. Z kolei sam wniosek o odwołanie z funkcji przewodniczącego oraz ze składu osobowego Komisji Rozwoju Gospodarczego radnego Z. M., uzasadniony został w sposób tak ogólnikowy, że nie sposób stwierdzić z jakich względów utracił on "mandat zaufania nie tylko wśród radnych ale także wśród społeczności lokalnej". Nie wskazano chociażby przykładowego zachowania radnego, które zdaniem wnioskujących o odwołanie ze wspomnianej funkcji "urąga wszelkim standardom demokratycznego państwa". Wobec tak sformułowanego uzasadnienia wniosku nie sposób stwierdzić z jakich względów skarżący nie powinien dłużej pełnić funkcji przewodniczącego Komisji Rozwoju Gospodarczego, jak również nie powinien być członkiem tej Komisji.

Zdaniem Sądu, analiza treści uchwały także w powiązaniu z uzasadnieniem wniosku o odwołanie radnego z funkcji przewodniczącego i członka komisji nie pozwala na stwierdzenie jakie okoliczności zadecydowały o jej podjęciu. Z tego względu w sprawie doszło także do naruszenia § 60 ust. 2 Statutu Gminy I..

Działanie organu stanowiącego gminy jakim jest Rada, ujęte jest w sformalizowane ramy, określone statutem. Przestrzeganie formalnych rygorów postępowania stanowi gwarancję zachowania wymogów praworządności i demokracji w działaniu organu władzy publicznej, stanowiącego przedstawicielstwo lokalnej wspólnoty samorządowej.

O wadze powyższych naruszeń świadczyć może chociażby – treść dołączonego do skargi - oświadczenia złożonego przez R. K. Deca z dnia [...] marca 2022 r., z którego wynika, że po zapoznaniu się z dokumentami w formie pisemnej, głosowałby przeciwko odwołaniu członka oraz przewodniczącego Komisji.

W ocenie Sądu, opisane wyżej naruszenia uregulowań zawartych we wspomnianym statucie stanowią istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez stronę w skardze, dotyczących pozbawienia Z. M. prawa do udziału w pracach komisji, wskazać w należy na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 56/95 (OSNP 1996/18/257), w którym uznano, że rada gminy jest władna uchwalić ograniczenie liczbowego składu swoich komisji, przy czym okoliczność, że w wyniku wyborów radny nie został członkiem żadnej z komisji, nie może być utożsamiona z naruszeniem prawa. W powołanym wyroku Sąd Najwyższy uznał, że: "przepis art. 24 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że radny obowiązany jest brać udział w pracy rady gminy i jej organów (...) do których został wybrany (...), stwarza dla radnego obowiązek udziału w pracach organów gminy tylko wówczas, jeśli został do tych organów wybrany. Nie stwarza jednak w żadnym wypadku uprawnienia radnego do wybrania go do konkretnego organu, lub nawet do któregokolwiek z organów rady, a tym bardziej roszczenia o włączenie go do składu konkretnego organu, czego mógłby dochodzić w drodze sądowej. W istocie rzeczy taka interpretacja przepisu art. 24 ustawy prowadziłaby do praktycznego zakwestionowania zasady, iż komisje rady pochodzą z wyborów, i że tylko radni decydują o tym, kto konkretnie wejdzie w ich skład. Gdyby zaś wejście w skład komisji rady można było uzyskać w drodze procesu sądowego, znaczyłoby to, że w tym zakresie "państwo demokracji" może być zastępowane przez "państwo sądów", co w świetle cyt. przepisu art. 24 ust. 1 ustawy musiałoby być - tak jak w innych przypadkach sądowej kontroli nad wyborami - bardzo wyraźnie przewidziane przez konkretny przepis ustawowy. Takiego zaś przepisu nie ma i w świetle systemowej wykładni całości przepisów rozdziału 3 ustawy nie ma też żadnych podstaw do kreowania go w drodze interpretacji. Zasadą jest bowiem swoboda rady w kształtowaniu swych organów, a odmienne rozwiązania mogą mieć tylko wyjątkowy charakter." Analogiczne stanowisko w tej materii zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2020 r. sygn. II OSK 2422/19.

Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 24 ust. 1 u.s.g. - z uwagi na uniemożliwienie skarżącemu udziału w pracach Komisji, w których jego zdaniem musi on uczestniczyć.

Z powyższych względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.