Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 734/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 8 par. 1, 77 par. 1 i par. 4, 80, 10 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 4 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wydania negatywnej opinii o uznaniu produktu ubocznego za odpad oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 734/21

Uzasadnienie

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2021 r. po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o. o. w [...], utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], w którym wydał negatywną opinię w przedmiocie uznania odpadu w postaci zawartości piaskowników, określonego kodem 19 08 02, powstającego w miejskiej oczyszczalni ścieków w [...] za produkt uboczny.

Postanowienie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W zgłoszeniu z dnia [...] marca 2019 r., spółka poinformowała, że na terenie swoich obiektów, w tym oczyszczalni ścieków, wytwarza odpad — zawartość piaskowników o kodzie 19 08 02, których ilość, na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], wynosi 500 Mg na rok. Uznanie zawartości piaskowników za produkt uboczny mogłoby służyć do: wymiany gruntu po wykonaniu robót wodno – kanalizacyjnych, wzmacniania skarp na terenie oczyszczalni ścieków , umacniania grobli stawów, odtwarzania nawierzchni z kostki brukowej po robotach na sieci wodno - kanalizacyjnej, posypywania dróg i chodników na terenie obiektów spółki podczas okresu zimowego.

Wnioskodawca wskazał, że odpad 19 08 02 jest wytwarzany dzięki zastosowaniu w instalacji oczyszczania ścieków nowoczesnych urządzeń pozwalających oddzielić frakcję organiczną od mineralnej, która zostaje poddana dodatkowym procesom płukania. W efekcie w zawartości piaskowników pozostaje jedynie piasek, który może stanowić produkt uboczny. Ilość wyprodukowanego piasku w ciągu roku wynosi 270-275 Mg i jest pięciokrotnie mniejsza niż ilość wykorzystywana do wymiany gruntu po robotach wodno-kanalizacyjnych oraz do odtworzenia nawierzchni z kostki brukowej oraz jej klinowania po robotach na sieci wodno — kanalizacyjnej zarządzanej przez Wnioskodawcę. Ilość surowca do powyższych robót konieczna do zakupu z pobliskiej żwirowni została określona przez Stronę na poziomie 1500 Mg rocznie. W celu wzmacniania grobli i skarp, piasek z piaskowników ma zostać wymieszany z innymi produktami, które pozwolą na uzyskanie dobrego jakościowo materiału. Dalsze wykorzystanie produktu jest pewne również z uwagi na konieczność uzupełnienia piasku do posypywania dróg w okresie zimowym. Spółka przedstawiła również badania przeprowadzone w październiku i listopadzie 2016 r., listopadzie 2017 r. oraz styczniu i lutym 2019 r., które mają stanowić dowód braku negatywnego wpływu na środowisko. Zdaniem Wnioskodawcy piasek z piaskowników spełnia wszystkie warunki określone w przepisie ustawy o odpadach do uznania za produkt uboczny.

[...] WIOŚ, w dniach [...] kwietnia — [...] maja 2019 r., przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przeprowadził kontrolę Spółki w zakresie objętym zgłoszeniem.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał negatywną opinię w przedmiocie uznania za produkt uboczny odpadu w postaci zawartości piaskowników, określonego kodem 19 08 02, powstającego w miejskiej oczyszczalni ścieków w [...], w ilości 275 Mg/rok.

Spółka złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na postanowienie [...] WIOŚ wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i pozytywne zgłoszenie w przedmiocie uznania za produkt uboczny odpadu w postaci zawartości piaskowników określonego kodem 19 08 02, zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Strona wskazała, że zawartość piaskowników spełnia warunki uznania za produkt uboczny, określone w art. 10 ustawy o odpadach. Wnioskodawca wskazał na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z dnia [...] listopada 2017 r., w której oczyszczanie ścieków zostało uznane za proces produkcyjny w sensie procesu technologicznego. Ponadto Strona podniosła, że zawartość piaskowników pozostaje w zaawansowanym procesie technologicznym do dalszego oczyszczania. W wyniku płukania piasek zostaje odseparowany od substancji organicznych, które zostają zawrócone do procesu oczyszczania ścieków. Uzyskany w tym procesie piasek, zdaniem Spółki, posiada parametry takie same jak piasek ze żwirowni. Potwierdzeniem tego stanowiska miały być sprawozdania z badań nr [...] oraz nr [...], dotyczące odpowiednio odpadowych piasków (piasku kopalnianego) oraz piasku z zawartości piaskowników.

Strona zakwestionowała zarzucony przez organ brak spełniania wszystkich istotnych wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. Strona nie przeprowadziła badań zawartości piaskowników na obecność innych drobnoustrojów, poza bakteriami Salmonella oraz żywymi jajami pasożytów jelitowych. Spółka stwierdziła, że w przepisach prawa nie ma obowiązku przeprowadzenia takich badań w stosunku do ścieków oczyszczonych zatem tym bardziej nie jest to uzasadnione w odniesieniu do piasku z zawartości piaskowników.

Odnosząc się do kwestii pewności dalszego wykorzystania odpadu w postaci "piasku" Spółka wskazała, że pozyskuje minimum 700 Mg surowca z pobliskiej kopalni rocznie, do wymiany gruntu po robotach wodno-kanalizacyjnych, nie ma więc wątpliwości, że produkt uboczny, w ilości 275 Mg zostanie w pełni przez nią zagospodarowany.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 10 ustawy o odpadach.

W odniesieniu do przesłanki z art. 10 pkt 1 ustawy o odpadach wyjaśnił, że jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że materiał nie nadaje się do wykorzystania, nie spełnia kryteriów technicznych koniecznych do jego wykorzystania lub nie istnieje rynek na ten materiał, nadal można uznawać produkt za odpad. Z kolei wysoka cena zgodna z cenami rynkowymi lub je przewyższająca, a ponowne wykorzystanie przynosi posiadaczowi odpadów korzyści finansowe, może wskazywać na fakt, że dany materiał nie jest odpadem. Jednak samo istnienie takiej możliwości nie jest rozstrzygające.

Z zebranego w sprawie materiału wynika, że odpad o kodzie 19 08 02, zawartość piaskowników, jest wytwarzany w węźle mechanicznym oczyszczalni ścieków w [...] przy ul. [...] oraz węźle oczyszczalni biologicznej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Odpad jest wytwarzany dzięki zastosowaniu w instalacji oczyszczania ścieków nowoczesnych urządzeń pozwalających oddzielić frakcję organiczną od mineralnej, w procesie płukania. W efekcie z zawartości piaskowników ma pozostawać jedynie piasek.

Z akt sprawy wynika, że w 2016 r. została zakończona modernizacja miejskiej oczyszczalni i przepompowni w [...]. Piaskowniki, podobnie jak inne urządzenia stopnia mechanicznego znajdują się w budynku. Zostały przykryte laminatem a pomieszczenie wyposażono w odciąg powietrza do instalacji dezodorującej. Wytrącone skratki i piasek są przepłukiwane ściekami oczyszczonymi a następnie mechanicznie odwadniane i składowane w szczelnych kontenerach. Dołączone do akt sprawy badania, na które powołuje się Spółka: [...] oraz nr [...] miały wykazać, że odpadowe piaski oraz zawartość piaskowników są do siebie bardzo zbliżone pod względem fizykochemicznym i sanitarnym. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie stwierdził jednak, żeby badania te stanowiły dowód na to, że są to takie same albo zbliżone do siebie składem substancje. Próbki różnią się wskaźnikiem pH (odpowiednio: odpadowe piaski - 7,6 i zawartość piaskowników - 8,1), składem chemicznym (np. ilością wapnia, odpowiednio 97,3 mg/kg i 296 mg/kg) oraz ilością substancji organicznych (odpowiednio 0,13% i 0,95%). Organ podkreślił, że powyższe badania dotyczyły parametrów wymienionych w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach, co nie daje zapewnienia pełnego bezpieczeństwa mikrobiologicznego mimo płukania piasku. Badania dotyczące jakości sanitarnej odpadu objęły zakresem wyłącznie obecność bakterii Salmonella oraz jaj pasożytów co nie przesądza o wyeliminowaniu zagrożenia sanitarnego.

W aktach sprawy znalazła się również podstawowa charakterystyka odpadu o kodzie 19 08 02, nr [...]. Zawartość piaskowników została scharakteryzowana, jak poniżej:

- postać fizyczna: zawartość piaskownika

- barwa: szara

- zapach: specyficzny.

Powyższe nie potwierdza, że badana próbka dotyczy czystego piasku, co najmniej ze względu na nieobojętny zapach materiału, a zatem brak jest podstaw do uznania, że jest on tożsamy co piasek pozyskany z naturalnych zasobów.

W podstawowych charakterystykach odpadu o kodzie 19 08 02, nr [...] oraz [...], w syntetycznym opisie procesu wytwarzania odpadów uwzględniającym podstawowe użyte surowce i wytworzone produkty, zawartość piaskowników scharakteryzowano jako odpady w postaci ciał stałych o zróżnicowanych rozmiarach poddane procesowi sedymentacji w piaskownikach. Odpady te to głównie piasek oraz inne mineralne odpady o małym uziarnieniu, w ich masie spotyka się rozdrobnione resztki pożywienia, skrawki papieru oraz tkanin. Ponadto w załączonych dokumentach znajduje się informacja o spełnianiu kryteriów dopuszczenia odpadów z piaskownika do składowania na składowisku oraz o braku możliwości ich przetwarzania, w tym recyklingu.

Organ odwoławczy podkreślił, że odpad w postaci zawartości piaskowników nie został również uwzględniony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, co również, zdaniem organu, potwierdza brak pewności wykorzystania tego odpadu.

Powyższe badania wskazują, że odpad 19 08 02 nadaje się do wykorzystania na składowisku. Nie potwierdzają natomiast kryteriów technicznych, jakim powinien odpowiadać czysty piasek.

W odniesieniu do przesłanki z art. 10 pkt 2 ustawy o odpadach organ odwoławczy wyjaśnił, że zawartość piaskowników mimo zbliżonego do piasku uziarnienia, nie jest substancją tożsamą ani bardzo podobną do pozyskiwanego surowca. Zwrócił uwagę na pochodzenie piasku z piaskowników. Drobne części mineralne i inne, które osiadają w piaskowniku trafiają na oczyszczalnię razem ze ściekami surowymi. Mimo przepłukania zawartości piaskowników ściekami oczyszczonymi, w ramach zastosowanej technologii, sam piasek z piaskowników nie jest jednak poddany procesowi oczyszczania, tak jak ma to miejsce w przypadku ścieków. Przedmuchiwanie ścieków na skratkach i w piaskowniku ma na celu flotację tłuszczu natomiast nie napowietrza na tym etapie ani ścieków ani piasku w piaskownikach. Płukanie piasku ściekami oczyszczonymi częściowo wymywa związki węgla organicznego. Jak jednak wskazują opisy w charakterystyce odpadu, w ich masie spotyka się rozdrobnione resztki pożywienia, skrawki papieru oraz tkanin. Zdaniem organu niemożliwe jest wykorzystanie piasku z piaskowników bez konieczności dalszego przetwarzania, oczyszczenia lub procesu higienizacji. Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok z dnia 11 września 2003 r. C-l14/01, w sprawie [...]) uznał, że jeśli dalsze wykorzystanie wymaga dodatkowego procesu odzyskiwania, nawet jeśli dalsze wykorzystanie jest pewne, stanowi to dowód, że materiał jest odpadem do momentu zakończenia procesu. Z analizy literatury naukowej dotyczącej efektywności kolejnych procesów oczyszczania ścieków na oczyszczalniach w usuwaniu zanieczyszczeń bakteriologicznych wynika, że oczyszczanie ścieków na drodze mechaniczno- biologicznej nie zawsze jest skutecznym sposobem usunięcia zanieczyszczeń mikrobiologicznych, które mogą być przyczyną skażenia środowiska. Podczas oczyszczania ścieków obok usuwania zanieczyszczeń organicznych następuje obniżenie liczby mikroorganizmów chorobotwórczych, przy czym efektywność ich usuwania zależy między innymi od przyjętej technologii oczyszczania ścieków. Na ogół im wyższy stopień oczyszczania, tym wyższa efektywność ich usuwania. Jednak, poddawanie ścieków procesom mechaniczno-biologicznego oczyszczania, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, nie stanowi zapewnienia o całkowitym wyeliminowaniu zanieczyszczeń mikrobiologicznych, w tym drobnoustrojów chorobotwórczych. Z kolei jakość ścieków oczyszczonych istotnie oddziałuje na to, jaki skład i jakość reprezentuje odpad piasku z piaskowników po płukaniu tymi ściekami. Organ odwoławczy uznał więc, że aby otrzymać materiał obojętny, niereaktywny i mogący mieć dalsze zastosowanie, w sposób zaproponowany w zgłoszeniu Strony, musiałby zostać poddany dodatkowym procesom, które wykluczyłyby wystąpienie wyżej wskazanych zagrożeń, a to z kolei całkowicie dyskwalifikuje uznanie przedmiotowego odpadu za produkt uboczny.

W odniesieniu do przesłanki z art. 10 pkt 3 ustawy o odpadach organ odwoławczy wyjaśnił, że zapoznał się z dokumentacją w postaci decyzji Marszalka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], wyrażającej sprzeciw do uznania za produkt uboczny piasków z piaskowników. Organ ten argumentował, że w oczyszczalni ścieków nie zachodzi proces produkcyjny. Jednak w dniu [...] listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że mimo iż na oczyszczalni ścieków nie odbywa się produkcja sensu stricto, to jednak oczyszczanie ścieków stanowi proces technologiczny, który jest powiązany z procesem produkcyjnym.

Organ odwoławczy zauważył, że inny pogląd w kwestii kwalifikacji oczyszczania ścieków prezentuje Ministerstwo Środowiska, które w odpowiedzi na pytanie [...] WIOŚ wskazało, że w odniesieniu do oczyszczalni ścieków nie można mówić o procesie produkcyjnym, w ramach którego obok głównego produktu wytwarzany jest produkt uboczny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie "procesu produkcyjnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o odpadach i należy się posiłkować definicją słownikową określoną, np. przez Stefana Błażewskiego w Ilustrowanym słowniku technicznym dla wszystkich, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 1970) czyli jako całokształt działań polegających na przekształceniu surowców i półproduktów w wyroby gotowe. Organ podkreślił, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazuje raczej na wąskie, a nie szerokie ujęcie koncepcji procesu produkcyjnego. W związku z powyższym procesowi oczyszczania ścieków, zdaniem organu odwoławczego, nie należy nadawać przymiotu procesu produkcyjnego. Co do zasady, w wyniku oczyszczania ścieków wytworzony jest szereg odpadów o różnym składzie i charakterze, jak np. skratki, komunalne osady ściekowe czy r-s, piasek z piaskowników. Wobec powyższego nie sposób uznać procesów prowadzonych w oczyszczalni ścieków jako proces produkcyjny. W przeciwnym razie produktem powstającym w wyniku oczyszczania ścieków musiałaby być woda a nie ścieki oczyszczone.

W odniesieniu do przesłanki z art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach organ odwoławczy podkreślił, że piasek z piaskowników jest pozyskiwany bezpośrednio ze ścieków surowych i może zawierać bakterie, w tym chorobotwórcze, oraz wirusy. Wykorzystanie odpadu 19 08 02, nawet poddanego płukaniu ściekami oczyszczonymi, do wymiany gruntu po wykonaniu robót wodno — kanalizacyjnych, wzmacniania skarp na terenie oczyszczalni ścieków, umacniania grobli stawów, odtwarzania nawierzchni z kostki brukowej po robotach na sieci wodno — kanalizacyjnej, a w szczególności do posypywania dróg i chodników podczas okresu zimowego jest niewskazane. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kwestii interpretacji definicji odpadów (połączone sprawy C-418/97 i C-419/97 ARCO Chemie (2000) ECR 1-4475); jeżeli produkt uboczny cechuje się większym wpływem na stan środowiska naturalnego niż materiał alternatywny lub produkt, który ma on zastąpić, sytuacja taka może mieć wpływ na decyzję dotyczącą kwalifikacji danego materiału jako odpad. W przypadku odpadu 19 08 02 zachodzi duże prawdopodobieństwo zanieczyszczenia mikrobiologicznego, co wyklucza jego uznanie za produkt uboczny ze względu na brak spełniania przesłanki określonej w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach. Mimo, że Strona zakwestionowała obowiązek przeprowadzania takich badań w odniesieniu do ścieków oczyszczonych, organ podkreślił, że brak jest pełnego obrazu jakości ścieków, które są wykorzystywane do płukania z zanieczyszczeń mechanicznych odpadów piasku z piaskowników. Powyższe zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska potwierdza brak spełnienia warunku dotyczącego zapewnienia bezpieczeństwa dla zdrowia, życia i środowiska, co jest jednoznaczne z brakiem możliwości uznania odpadu o kodzie 19 08 02 za produkt uboczny.

Zdaniem organu Spółka nie uprawdopodobniła również, że wykorzystanie substancji jest pewne. W zgłoszeniu podała ilość koniecznego do zakupu piasku ze żwirowni na poziomie 1500 Mg, w odwołaniu wskazała na 700 Mg. Nie zostało określone, ile piasku ma zostać zużyte na poszczególne elementy wskazane we wniosku.

Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 106 § 5 i art. 144 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji, mimo że istniały podstawy do jego uchylenia i merytorycznego rozpatrzenia sprawy albo przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;

2) naruszenie art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2020797 tj.) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że substancja w postaci piasku otrzymywanego przez skarżącego w procesie oczyszczania ścieków, określona jako odpad o kodzie 19 08 02 (zawartość piaskowników o kodzie 19 08 02), nie spełnia łącznie warunków określonych w art. 10 pkt 1, 2, 3 i 4 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej ustawa o odpadach), a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę uznania tej substancji za produkt uboczny, to jest negatywne zaopiniowanie zgłoszenia skarżącego uznania za produkt uboczny substancji zawartości piaskowników określonych kodem 19 08 02;

Zarzucane naruszenie art. 10 ustawy o odpadach nastąpiło wskutek:

a) przyjęcia, że proces separacji piasku w procesie produkcyjnym oczyszczania ścieków jest procesem zakończonym powstaniem pulpy piaskowej w piaskowniku, bez uwzględnienia dalszego procesu płukania pulpy piaskowej w płuczce piasku;

b) nieuzasadnionego przyjęcia, że substancja (piasek) nie powstała w wyniku procesu produkcyjnego (art. 10 zdanie pierwsze i drugie oraz art. 10 ust. 3 ustawy o odpadach), w sytuacji gdy w oczyszczalni ścieków zachodzi proces produkcyjny, polegający na przetworzeniu ścieku surowego w ściek oczyszczony, w ramach którego to procesu, prowadzonego przy użyciu instalacji przemysłowych w postaci urządzeń i obiektów technicznych wykorzystujących właściwe dla tej produkcji procesy technologiczne, między innymi takie jak: cedzenie, sedymentacja, flotacja, recyrkulacja, czy odwadnianie, a także np. procesy utleniania amoniaku i soli amonowych do azotynów - nitryfikacja, czy dalej redukcja związków azotu do azotu gazowego - atmosferycznego, w procesie denitryfikacji całkowitej oraz wielu innych. W wyniku takiego procesu produkcyjnego powstaje miedzy innymi substancja - produkt w postaci piasku, który nie jest podstawowym celem produkcji - bowiem tym celem jest uzyskanie oczyszczonego ścieku - ale produkt uzyskiwany w czasie procesu produkcyjnego, jako jego integralna część;

c) dowolnego przyjęcia, że dalsze wykorzystanie substancji - piasku nie jest pewne, w sytuacji gdy złożona dokumentacja w postaci kopii umowy zakupu piasku przy wniosku o zgłoszenie nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że piasek jako produkt uboczny, w ilości do 275 Mg rocznie byłby przez spółkę niewątpliwie w pełni zagospodarowany (art. 10 ust. 1 ustawy o odpadach);

d) nieuzasadnionego przyjęcia, że spółka nie uprawdopodobniła, iż wykorzystanie piasku jest pewne, ze wskazaniem przez organ jako podstawy takiego ustalenia, faktu podania przez spółkę w zgłoszeniu z dnia [...] marca 2019 r. ilości koniecznego do zakupu piasku ze żwirowni na poziomie 1500 Mg, natomiast w zażaleniu z dnia [...] marca 2019 r. wskazania przez spółkę, że tą ilością jest ilość 700 Mg, w sytuacji, gdy do wniosku z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie uznania substancji za produkt uboczny, skarżący złożył dowód zakupu piasku w takiej ilości (1500 Mg), natomiast w związku ze składaniem zażalenia od postanowienia skarżący wskazał ilość niższą, faktycznie wykorzystaną (700 Mg) - przy uwzględnieniu, że każda z tych ilości jest ilością wyższą niż ilość, co do której skarżący zgłosił wniosek o uznanie substancji piasku za produkt uboczny, to jest 275 Mg/rok;

e) dowolnego ustalenia, że substancja (piasek), co do którego spółka wystąpiła o uznanie go za produkt uboczny, nie spełnia wszystkich istotnych wymagań, w tym prawnych w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tego produktu w zakresie wnioskowanym przez spółkę czyli: wymiany gruntu lub odtwarzania nawierzchni z kostki brukowej po wykonaniu robót na sieciach wodno - kanalizacyjnych, wzmacniania skarp na terenie oczyszczalni ścieków, umacniania grobli stawów, posypywania dróg i chodników na terenie obiektów spółki podczas okresu zimowego oraz że wykorzystanie produktu (piasku) doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi (art. 10 ust. 4 ustawy) - poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez organ, że:

- skratki i piasek są poddawane procesom przepłukiwania i odwadniania w jednym urządzeniu, cyt. str. 5 postanowienia: "wytrącone skratki i piasek są przepłukiwane ściekami oczyszczonymi a następnie mechanicznie odwadniane i składowane w szczelnych kontenerach", co w konsekwencji doprowadziło organ do ustalenia niezgodnego z rzeczywistością, że "piaski zawierają rozdrobnione resztki pożywienia, skrawki papieru oraz tkanin", podczas gdy:

- usuwanie ze ścieków skratek, skrawków papieru, tkanin, zachodzi na innym, odrębnym urządzeniu - kracie, przy zastosowaniu całkowicie odmiennego procesu technologicznego, to jest cedzenia,

- pozbywanie się ze ścieków piasku następuje w piaskowniku i przy zastosowaniu odmiennego procesu, to jest wykorzystującego zjawisko fizyczne sedymentacji. Powyższe błędne założenie doprowadziło organ do niezgodnego z rzeczywistością ustalenia, że surowiec, który skarżąca poddaje płukaniu jest mieszaniną skratek i piasku, podczas gdy wyekstrahowanie skratek i piasków i pozbycie się części organicznych odbywa się w odrębnym cyklu i urządzeniu;

- produkt określony jako zawartość piaskowników stanowi "mieszaninę piasku, części, organicznych, włókien" tylko na tej podstawie, że zapis taki figuruje w dokumencie pn. "Karta charakterystyki odpadów" bez uwzględnienia wyników badań dołączonych jako materiał dowodowy w sprawie, z których wynika, że piasek pozyskiwany z zawartości piaskownika, po procesie płukania w płuczce nie stanowi mieszaniny piasku, części organicznych i włókien, a czysty piasek;

f) nie uwzględnienia, że ścieki oczyszczone w węźle oczyszczalni biologicznej przy ul. [...], wykorzystywane w procesie płukania, podlegają mikrofiltracji, co w konsekwencji pozwala usunąć zawiesinę składającą się z pozostałości osadu czynnego (konglomeratów mikroorganizmów oczyszczających ścieki) oraz że zastosowane mikrosito zatrzymuje materię organiczną, w tym jaja pasożytów i salmonellę, zatem, że w procesie płukania piasku skarżący wykorzystuje ściek pozbawiony materii organicznej, jaj pasożytów i salmonelli;

g) nie uwzględnienia, że zawartość piaskowników w węźle oczyszczalni mechanicznej przy ul. [...] jest przepłukiwana, nie przy wykorzystywaniu ścieków oczyszczonych, jak dowolnie przyjął organ, a przy wykorzystaniu wód gruntowych (głębinowych);

h) nieuwzględnienia, że spełnienie istotnych wymagań przez daną substancję lub przedmiot, w zakresie ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, ustawodawca nakazuje odnosić nie do każdego z możliwych, a do określonego wykorzystania tych substancji w zakresie zgłoszonym przez wnioskodawcę we wniosku (art. 10 ust. 4 ustawy o odpadach);

i) nieuwzględnienia, bądź uwzględnienia w niedostatecznym stopniu, faktu wprowadzenia przez spółkę do procesu technologicznego oczyszczania ścieków urządzenia w postaci płuczki piasku, które gwarantuje oddzielenie materii organicznej, włókien i innych elementów niebędących piaskiem, od substancji spełniającej kryteria piasku, czyli minerału i wskutek redukcji związków organicznych powodujące uzyskiwanie przez produkt parametrów fizyko - chemicznych, pozwalających na zniesienie z niego kodu odpadu i wykorzystanie surowca - piasku na potrzeby spółki przy wykonywaniu prac objętych wnioskiem, to jest: wymiany gruntu lub odtwarzania nawierzchni z kostki brukowej po wykonaniu robót wodno - kanalizacyjnych, wzmacniania skarp na terenie oczyszczalni ścieków, umacniania grobli stawów, posypywania dróg i chodników na terenie obiektów spółki podczas okresu zimowego - w tym zakresie spółka podniosła zarzut nie uwzględnienia w dostatecznym stopniu przez organ kontrolujący, że proces technologiczny uzyskiwania oczyszczonego piasku nie kończy się na piaskowniku, jak przyjął organ, a zatem ocenie nie powinna podlegać zawartość piaskowników - odpadu o kodzie 19 08 02 i produkt scharakteryzowany przez organ jako: postać fizyczna: zawartość piaskowników, - barwa szara, - zapach specyficzny", a produkt poddany dalszemu procesowi w płuczce piasku poprzez odbywające się w niej procesy flotacji i sedymentacji przy użyciu silnego strumienia wody lub ścieku oczyszczonego po mikrofiltracji w ilości 6000 1/h, posiadający postać fizyczną: piasek;

j) nieuwzględnienie wyników badania piasku [...] i [...] poprzez przyjęcie, że produkt uzyskany nie daje zapewnienia "pełnego bezpieczeństwa mikrobiologicznego mimo płukania piasku", ponieważ, jak przyjął organ, "badania dotyczące jakości sanitarnej odpadu objęły zakresem wyłącznie obecność bakterii salmonella oraz jaj pasożytów, co nie przesądza o wyeliminowaniu zagrożenia sanitarnego", z jednoczesnym:

- brakiem wskazania przez organ, jakie w ocenie tego organu, badania winny być wykonane w celu wykazania przez wnioskodawcę wyeliminowania zagrożenia sanitarnego,

- bezzasadnego przyjęcia, że skoro proces płukania jest realizowany przy wykorzystaniu ścieku oczyszczonego, to fakt ten przesądza o istnieniu zagrożenia sanitarnego, w sytuacji gdy złożone wyniki badań nie potwierdzają takiego ustalenia.

Strona skarżąca zauważa, że w przypadku produktu, który może być wyprodukowany w oczyszczalni ścieków zgodnie z ustawą z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu jako nawóz organiczny, powstający na bazie odpadu o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, mający kontakt z żywnością nie może zawierać jaj pasożytów ATT i bakterii Salmonella. W omawianym przypadku nie bada się zawartości innych mikroorganizmów, w tym chorobotwórczych i wirusów. Dlaczego zatem w przypadku piasku, który powstaje w oczyszczalni ścieków w [...], nie przeznaczonego do kontaktu z żywnością GIOS wymaga takich badań?

Z tego wynika, że wymagania dotyczące czystości sanitarnej nawozu powstałego z odpadu, zgodnie z ustawą są mniej restrykcyjne niż wymagania dotyczące produktu ubocznego wytwarzanego również z odpadu, którego sposoby zastosowania zostały wymienione we wniosku, dające pewność, że osoby postronne nie będą miały z nim kontaktu;

k) dowolne ustalenie przez organ, że wyniki badań laboratoryjnych Nr [...] i [...], to jest substancji - piasku po procesie płukania w płuczce oraz piasku ze żwirowni nie są do siebie zbliżone pod względem fizykochemicznym i sanitarnym, bowiem próbki te różnią się wskaźnikiem pH, składem chemicznym oraz ilością substancji organicznych, bez rozważenia istoty wyników tych badań, to jest tego że potwierdzają one identyczność wyników mikrobiologicznych, ale również brak jakichkolwiek produktów narażających piasek pochodzący z piaskownika na procesy, które eliminowałyby jego zagospodarowanie zgodnie z wnioskiem skarżącego;

3) naruszenie art. 30 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez przyjęcie, że substancja, co do której skarżący zgłosił wniosek o uznanie jej za produkt uboczny, ażeby mogła być przetwarzana poza instalacjami i urządzeniami, winna być wykazana w przepisach wykonawczych wydanych przez Ministra Środowiska na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy o odpadach - bez uwzględnienia, że przypadku uznania substancji za produkt uboczny przestaje ona być odpadem, a zatem nie mają do niej zastosowania przepisy wydane przez Ministra Środowiska na postawie art. 30 ust. 5 ustawy o odpadach;

4) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, 8 § 1 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie w toku postępowania odwoławczego zarzutów i uchybień, które skarżący podniósł w zażaleniu, co doprowadziło organ do oparcia rozstrzygnięcia na ustaleniu stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością;

b) art. 7, 77 § 1, 77 § 4, 80 k.p.a. - poprzez niepełną, wybiórczą ocenę materiału dowodowego, a przez to dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych, nierozważenie wszelkich zagadnień faktycznych i prawnych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, przy uwzględnieniu treści zażalenia, w tym nierozważenie przez organ administracyjny wyniku kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r. zawartego w protokole Nr [...] w części ustalającej, że: - ścieki oczyszczone wprowadzane są do środowiska,

- substancja powstająca w procesie oczyszczania ścieków jest poddawana procesowi "przechodzenia" przez płuczkę i prasę,

- piasek pozyskiwany z piaskowników jest płukany, a zatem, że jest to proces zachodzący po procesach zachodzących w piaskowniku

- odpad dzięki zastosowaniu w obu węzłach instalacji nowoczesnych urządzeń, w tym płuczki, powoduje oddzielenie frakcji organicznej od pozostałej, w tym mineralnej, z odpadu znajdującego się z piaskowniku.

W kontekście treści złożonego zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, z którego wynika, że proces produkcyjny oczyszczania ścieków nie kończy się w piaskowniku, a po przejściu procesu płukania w płuczce piasku, uzasadniony jest zarzut, że przedmiotem oceny nie może być zawartość piaskowników, opisana w Karcie Charakterystyki Odpadu o kodzie 19 08 02 Nr [...], a dołączona do akt sprawy dokumentacja w postaci wyników badań substancji po procesie płukania jej w płuczce piasku, przeprowadzonych przez Akredytowane Laboratorium [...] sp. z o.o. [...] w [...] oraz wyniki badań Nr [...] oraz Nr [...];

c) art. 7, 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o nieznany stronie dowód, który organ brał pod rozwagę przy rozstrzyganiu sprawy, a który nie został ujawniony w aktach postępowania i którego treści skarżący nie zna, to jest stanowiska Ministerstwa Środowiska wyrażonego w odpowiedzi na pytanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (str. 7 postanowienia GIOŚ);

d) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie przez organ, że:

• strona obowiązana była przeprowadzić badania zawartości piaskowników na obecność "innych drobnoustrojów" poza bakteriami salmonella oraz żywymi jajami pasożytów jelitowych, w sytuacji gdy spółka, poza wyżej wskazanymi badaniami, które zostały przeprowadzone i uzyskano wynik negatywny, nie ma obowiązku przeprowadzania innych badań, a organ nie wskazał: - jakie badania, na obecność jakich innych drobnoustrojów, w ocenie organu winny zostać przez spółkę wykonane; - jaka jest podstawa prawna stanowiska organu co do obowiązku wykonania innych badań na obecność drobnoustrojów niż badanie wykonane przez skarżącego (str. 3 uzasadnienia postanowienia),

• strona odmówiła poddania produktu — odpadu piasku z piaskowników, poddanego procesowi płukania w płuczce piasku "dodatkowym procesom, które wykluczyłyby wystąpienie zagrożeń zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi, w tym drobnoustrojami chorobowymi;

e) nie wskazanie przez organ jakie badania mikrobiologiczne organ uznał za niezbędne w jego ocenie lub co najmniej wskazane do wykonania dla wszechstronnego rozpoznania sprawy;

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. Nr [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponadto wniosła o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a ponadto z dokumentów:

a) sporządzonego przez skarżącego zestawienia ilości zakupionego piasku w latach 2016 - 2019 wraz z fakturami zakupu piasku (żwiru) w 2019 r. (roku przeprowadzania kontroli przez pracowników [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska), z opisem na fakturach sposobu jego wykorzystania - na fakt zapotrzebowania piasku przez skarżącego w ilości przewyższającej ilość, co do której zgłoszony został wniosek o uznanie substancji za produkt uboczny, w tym na fakt przyczyn wskazania przez skarżącego w trakcie kontroli poziomu zakupu piasku w ilości 1500 Mg, a w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wskazania poziomu zakupu w ilości 700 Mg - dokumenty ponumerowane od 1 do 18;

b) zlecenia udzielonego przez skarżącego Laboratorium Akredytowanemu [...] sp. z o.o. w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] - na fakt, że przedmiotem badań mikrobiologicznych, których wyniki zostały przez skarżącego zgłoszone jako wyniki w sprawie Nr [...] oraz Nr [...] był nie piasek pozyskany z urządzeń oczyszczalni ścieków - jak mylnie przyjął organ II instancji, a piasek pochodzący z wydobycia ze żwirowni o kodzie 01 0 409 nadawany zgodnie z przepisami wykonawczyni do Ustawy o odpadach minerałom w grupie klasyfikacji pod nazwą "Odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej i chemicznej przeróbce rud i innych kopalin", czego dodatkowym potwierdzeniem jest również protokół kontroli Nr [...] (w aktach sprawy) wykazujący w załącznikach do tego protokołu pod poz. 10-11, sprawozdania z badań uziarnienia kruszywa piasku ze żwirowni oraz piasku z instalacji płuczki;

c) dokumentu zlecenia udzielonego przez skarżącego Laboratorium [...] sp. jawna w [...] w dniu [...] kwietnia 2021 r. analizy sitowej kruszywa do 16 mm, w celu określenia sposobu zastosowania piasku pozyskiwanego w procesie płukania zawartości piaskowników w płuczkach piasku wraz z ofertą - na fakt możliwości stosowania badanego produktu w budownictwie drogowym według PN-EN 13242 lub PN-S 06102;

d) decyzji Nr [...] Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. [...] nr [...] zezwalającej skarżącemu na wprowadzenie do obrotu produkowanego przez niego nawozu organicznego pn. "[...]" oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w zakresie zmiany nazwy produktu na "[...]" wraz z deklaracją producenta i instrukcją stosowania stanowiącą załącznik do decyzji - na fakt, że nawóz produkowany w oczyszczalni ścieków pozyskany w procesie kompostowania, a przeznaczony do stosowania na wszystkich rodzajach gleb na dużych plantacjach produkcji rolniczej i ogrodniczej, w ogrodach przydomowych i działkowych, a także do rekultywacji gleb, nie podlega innym badaniom mikrobiologicznym niż na obecność żywych jaj pasożytów jelitowych (Ascaris, Trichuris, Toxocara) oraz na bakterii z rodzaju Salmonella - w celu wykazania, że produkt, który może być wyprodukowany w oczyszczalni ścieków zgodnie z ustawą z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu jako nawóz organiczny, powstający na bazie odpadu o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, mający kontakt z żywnością, jest badany tylko w kierunku jaj pasożytów ATT i bakterii Salmonella,

e) z dokumentów [...] sp. z o.o. [...] w [...] - sprawozdań z badań nawozu organicznego "[...]" w latach 2016 - 2019 (w ilości 7 dokumentów ponumerowanych od 1 do 7) - na fakt stałego niestwierdzania w badaniach laboratoryjnych nawozu produkowanego przez skarżącego przy wykorzystaniu ścieków oczyszczonych bakterii Salmonella oraz żywych jaj pasożytów jelitowych ATT.

A także z dokumentów dołączonych do pisma procesowego z [...] października 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą materialnoprawną postanowienia był art. 10 ustawy o odpadach. Przepis ten stanowi, że przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie.

W ocenie sądu organ ma rację twierdząc, że skarżąca spółka występując z wnioskiem o uznanie powstającego w procesie oczyszczania ścieków odpadu tj. zawartości zasobników za produkt uboczny, nie wykazała, że substancja ta spełnia określone w ww. przepisie przesłanki.

Zdaniem sądu, przede wszystkim zawartość piaskowników nie jest produktem powstającym w procesie produkcji jako jego integralna część. Proces oczyszczania ścieków związany z wykorzystaniem odpowiedniej technologii (linii technologicznej) prowadzi do oczyszczenia ścieków surowych do stopnia akceptowalnego z punktu widzenia środowiska. Nie oznacza to oczywiście, że podczyszczanie ścieków pozwala traktować ścieki oczyszczone (nazywane przez skarżąca spółkę także wodą technologiczną) jako gotowy produkt końcowy procesu produkcyjnego. Ścieki oczyszczone są jedynie końcowym efektem procesu oczyszczania ścieków, zawierającym w zależności od zastosowanych metod oczyszczania (technologii) więcej lub mniej zanieczyszczeń. Tymczasem procesem produkcji są etapowe działania polegające na przetwarzaniu surowców lub półproduktów, które przy wykorzystaniu linii technologicznej prowadzą do powstania gotowego produktu. W procesie oczyszczania ścieków dochodzi jedynie do oczyszczania zużytych, zanieczyszczonych wód których nie można traktować ani jako surowca ani jako półproduktu, z których ma powstać gotowy produkt. Wbrew twierdzeniom spółki w prowadzonej przez nią oczyszczalni efektem procesu oczyszczania są ścieki oczyszczone (woda technologiczna). Przy tej okazji wytwarzane są także odpady takie jak skratki, zawartość piaskowników i osady ściekowe. Przedstawiony przez spółkę do protokołu kontroli opis funkcjonowania oczyszczalni to potwierdza.

Ta jedna przesłanka była wystarczająca do uznania, że zawartość piaskowników nie stanowi produktu ubocznego, a jest odpadem wytwarzanym przez spółkę w ramach działalności polegającej na oczyszczaniu ścieków. Nie jest zasadny zarzut, że organ odwoławczy oparł ocenę co do wystąpienia negatywnej przesłanki z art. 10 pkt 3 ustawy na stanowisku wyrażonym przez urzędnika Ministerstwa Środowiska w piśmie z [...] października 2019 r., mimo że pismo to nie stanowiło materiału dowodowego znanego stronie. Pismo ministra stanowiło jedynie niewiążący dla organu pogląd i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, ponieważ tak naprawdę nie zawiera nie tylko przekonującej, ale żadnej argumentacji na poparcie stanowiska. Organ nie miał więc czego wykorzystać przy wydawaniu postanowienia. Niezapewnienie stronie możliwości zapoznania się z tym elementem materiału dowodowego stanowiło naruszenie art. 10 k.p.a., jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.

Sąd podziela także ocenę organu odwoławczego co do tego, że wykorzystanie zawartości piaskowników przez skarżącą nie spełnia przesłanek z art. 10 pkt 3 i 4 ustawy. Przemawia za tym okoliczność, że przedstawione przez stronę wyniki badań z 2018 r. oraz charakterystyki odpadu o kodzie 19 08 02, nie pozwalają uznać zawartości piaskowników za produkt odpowiadający swoimi właściwościami piaskowi. Nawet jeśli jak stara się przekonywać skarżąca właściwości fizyczne tych substancji są zbliżone (uziarnienie), to jednak różnią się właściwościami jakościowymi (pH, magnez, wapń, substancja organiczna) i występowaniem zanieczyszczeń organicznych i innych. Występowanie zanieczyszczeń organicznych potwierdza nawet sprawozdanie z badania z [...] października 2018 r. dotyczącego wyłącznie uziarnienia zawartości piaskowników.

Już samo to porównanie przekonuje do tego, że oddziaływanie zawartości piaskowników na środowisko byłoby większe i nie do końca znane, w porównaniu z oddziaływaniem piasku. Organ słusznie zauważył, że z uwagi na możliwość wystąpienia zagrożenia mikrobiologicznego konieczne byłoby dalsze jeszcze przetwarzanie, oczyszczanie, higienizacja zawartości piaskowników, by możliwe było wykorzystanie tej substancji. Choć skarżąca zarzuca, że organ nie wziął pod uwagę, że zawartość piaskowników podlega także płukaniu w płuczce, osobno a nie ze skratkami, jak też że do płukania używana jest woda, a nie ścieki, to jednak materiał dowodowy nie potwierdza tych zarzutów. Organ odwoławczy dysponował opisem czynności przedstawionym przez skarżącą i z niego skorzystał przy ustaleniu sposobu postępowania z zawartością zasobników. Z opisu tego z całą pewnością nie wynika, że płukane są czystą wodą, a nie ściekami oczyszczonymi. Organ nie pominął etapu płukania zawartości piaskowników w płuczce. Przedstawił argumentację, opartą również na materiale dowodowym, z której wynika, że zastosowana technologia oczyszczania ścieków nie gwarantuje ich neutralności organicznej, a zatem nie wyklucza istnienia zagrożenia bakteryjnego i wirusowego. Choć skarżąca zarzuca, że stosuje bardzo nowoczesną technologię, to jednak organ ma rację, że przedstawiona przez nią samą charakterystyka odpadów wskazuje, że w zawartości piaskowników występują cząstki organiczne. Wyniki badań nr [...] wskazują że w zawartości piaskowników występuje wyższy procent zanieczyszczeń biologicznych niż w piasku ([...]). Co więcej w opisie procesów technologicznych stosowanych w oczyszczalni ścieków skarżąca wyjaśniła, że oczyszczalnia przeszła modernizację zakończoną w 2016 r., by przez zastosowanie najnowszych technologii doprowadzić do skuteczniejszego oczyszczania ścieków i mniejszego ich oddziaływania na środowisko. Pomimo tych działań i zwiększenia redukcji zanieczyszczeń w zawartości piaskowników nadal występują cząstki biologiczne, na co wskazują dowody przedstawione przez spółkę pochodzące z 2018 r.

Organ ma rację, że to skarżąca nie wykazała identyczności właściwości fizycznych i jakościowych zawartości piaskowników i piasku. Obowiązek taki wynika z art. 11 ust. 3 ustawy. Nie ma znaczenia, że ścieki oczyszczone wprowadzane do wód lub ziemi czy też osady ściekowe nie wymagają przeprowadzania badań pod kątem występowania innych bakterii niż salmonella oraz jaja pasożytów. Ani ścieki, ani osady ściekowe nie są produktem ubocznym i podlegają dłuższemu procesowi oczyszczania i higienizacji aniżeli zawartość piaskowników. Twierdzenie, że jest to ten sam proces jest nieporozumieniem i wystarczy zapoznać się z opracowanym przez skarżącą opisem funkcjonowania oczyszczalni. Skarżąca nie bierze pod uwagę, że w przypadku uznania zawartości piaskowników za produkt uboczny, produkt ten zostałby uznany za całkowicie bezpieczny dla środowiska i jego stosowanie nie wymagałoby przeprowadzania bieżących badań. Występujące, w oparciu o przedstawione przez samą skarżącą dowody, wątpliwości co do składu zawartości piaskowników uprawniają do wykluczenia jego przydatności do zastąpienia dotychczas wykorzystywanego przez stronę piasku. Oznacza to, że wykorzystanie zawartości piaskowników nie może być także uznane za spełniające wymagania w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi (przesłanka z art. 10 pkt 4 ustawy). Planowany sposób wykorzystania zawartości piaskowników przez spółkę naraża na kontakt z niepewną pod względem bezpieczeństwa mikrobiologicznego substancją chociażby pracowników spółki.

Organ dodatkowo oparł swoją negatywną ocenę także na wątpliwościach co do rzeczywistych potrzeb skarżącej, uznając, że nie wykazała ona pewności wykorzystania tej substancji. Choć skarżąca nie wykazała ile piasku kupuje na wskazane we wniosku potrzeby, to jednak przewidywane zużycie zawartości piaskowników mieściło się w obu tych wartościach. Dlatego ta wątpliwość mogła zostać wyjaśniona na korzyść strony przez uznanie, że spółka deklaruje w całości wykorzystanie zawartości piaskowników na swoje potrzeby. Uznanie, że wykorzystanie substancji przez spółkę jest pewne, nie miałoby jednak wpływu na wynik sprawy, z uwagi na niespełnienie pozostałych obligatoryjnych przesłanek uznania substancji za produkt uboczny.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej spółki, że organ odwoławczy dopuścił się istotnych naruszeń przepisów procesowych, co spowodowało, że nie wyjaśnił dostatecznie sprawy i nieprawidłowo zastosował art. 10 ustawy o odpadach.

Nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dowody złożone w toku postępowania sądowego. Analiza uziarnienia zawartości piaskowników przeprowadzona po wydaniu postanowienia nie podważa zasadności ww zastrzeżeń co do możliwości uznania, że wytwarzany dotychczas w tej postaci odpad posiada cechy produktu ubocznego. Nie można także wiązać sytuacji dotyczącej odpadów w postaci osadów ściekowych (podlegających wieloetapowemu procesowi oczyszczania, na koniec kompostowaniu) z odpadem, który pochodzi ze ścieków surowych i podlega jedynie płukaniu ściekami oczyszczonymi.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.