Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1082/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: Obowiązek uiszczenia opłat za postój w Strefie Parkowania w roku 2000 wynikał bezpośrednio z aktów prawa miejscowego W ten sposób stworzona w art 13 ust 1 ustawy o drogach publicznych możliwość pobierania opłat przekształciła się w obowiązek. Powyższe akty stanowiły w myśl postanowień art, 87 i art. 94 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa. Należy podkreślić, że w 2000r. nie obowiązywały przepisy przewidujące i regulujące postępowanie, w wyniku, którego dokonywano by wymiaru kary za nieziszczenie opłat w trybie indywidualnego postępowania.

W związku z powyższym słusznie przyjęto, że podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania obowiązku są przepisy art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

TEZY

Obowiązek uiszczenia opłat za postój w Strefie Parkowania w roku 2000 wynikał bezpośrednio z aktów prawa miejscowego W ten sposób stworzona w art 13 ust 1 ustawy o drogach publicznych możliwość pobierania opłat przekształciła się w obowiązek. Powyższe akty stanowiły w myśl postanowień art, 87 i art. 94 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa. Należy podkreślić, że w 2000r. nie obowiązywały przepisy przewidujące i regulujące postępowanie, w wyniku, którego dokonywano by wymiaru kary za nieziszczenie opłat w trybie indywidualnego postępowania.

W związku z powyższym słusznie przyjęto, że podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania obowiązku są przepisy art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiocie opłat i kar za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania za 2000 rok - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Na adres skarżącego G. M. w okresie 3 lipca 2000 r. - 27 listopad 2000r. wysłano dwa upomnienia nr [...] (wezwanie do uiszczenia opłaty w kwocie 126 zł) oraz nr [...] (wezwanie do uiszczenia kwoty 82,80zł). Następnie kwoty nieopłaconych należności za postój w 2000r., w Strefie Parkowania, objęto tytułami wykonawczymi z dnia [...] października 2004r. nr [...] na kwotę 118,80zł oraz z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] na kwotę 75,60zł., w 2004r. wystawiono również tytuły wykonawcze na należności dotyczące 2003r. (nr [...] z 2004r.)

Pismem z dnia 31 maja 2005r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat oraz kar za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania należnych za lata: 2000 (opłaty) i 2002-2003 (kary). Podnosząc, że informacje o rzekomym braku opłaty nie zostały skarżącemu doręczone, a brak opłaty w Strefie nie został przez organ administracyjny jednoznacznie stwierdzony w postaci jakichkolwiek dokumentów. Dodatkowo podniesione, ze wszystkie cztery tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz że Zarządzenie Prezydenta B. nr [...] nie może stanowić podstawy prawnej dochodzenia należności, ponieważ podstawę taką może zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2002r. stanowić tylko ustawa, oraz ze Uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2001r. nie została opublikowana w dzienniku urzędowym województwa.

Wierzyciel - Prezydent B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. [...], uznał złożone zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie Prezydenta B. wniesiono zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uznało za uzasadnione zarzuty dotyczące opłat (kar pieniężnych) za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania należnych za lata 2002 i 2003, natomiast w odniesieniu do opłat za postój w Strefie Parkowania należnych za rok 2000 zarzuty uznało za bezzasadne. Podniosło, że obowiązek uiszczenia opłat za postój w strefie płatnego parkowania należnych za 2000r. wynikał zgodnie z upoważnieniem zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1994r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 89, poz. 416) z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 1998r. w sprawie regulaminu Strefy Parkowania w B. oraz Zarządzenia Nr [...] prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 1999r. w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta B. oraz określenia obszaru, na którym będą pobierane opłaty za parkowanie. Akty te jako podjęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2000r. stanowiły źródło powszechnie obowiązującego na terytorium gminy prawa nawet jak nie były opublikowane w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Tym samym uznano, a obowiązek uiszczenia opłat za 2000r. wynikał bezpośrednio z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Wspomniane przepisy nie przewidywały możliwości przeprowadzania specjalnego postępowania administracyjnego, którego celem byłoby ustalenie lub określenie należności, tym bardziej organ nie miał obowiązku doręczania orzeczenia nakładającego opłatę.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego - w części dotyczącej opłat należnych za 1999 i 2000 r. - strona zaskarżyła do sądu administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonej części. W skardze zarzucono powyższemu postanowieniu (podobnie, jak w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2005r.):

1. niewłaściwe zastosowanie art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz art. 7 Kpa i art. 9 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegającego na: zaniechaniu ustosunkowania się do konieczności doręczania stronie "notatki- raportu-wezwania do zapłaty kar pieniężnych" nałożonych z tytułu braku opłaty za postój pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania,

2. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia w uzasadnieniu skarżonej decyzji polemiki ze wszystkimi zarzutami wskazanymi w toku postępowania, a szczególności z zarzutami dotyczącymi konieczności doręczenia stronie wystawionych przez kontrolerów strefy płatnego parkowania raportów stwierdzających brak opłaty za postój pojazdu

3. art. 8 Kpa poprzez postępowanie w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, ponieważ organ pierwszej instancji zaniechał wskazania orzecznictwa sądowo - administracyjnego dotyczącego konieczności doręczania wezwania do zapłaty kary pieniężnej z tytułu parkowania pojazdu bez uiszczenia opłaty.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nigdy nie parkował swojego samochodu osobowego w Strefie Parkowania bez uiszczenia opłaty, a wierzyciel nie dysponuje żadnymi dowodami, potwierdzającymi fakt parkowania pojazdu i jednoczesnego braku opłaty.

W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2006 r. zatytułowanym "Uzupełnienie skargi z dnia 12 listopada 2005r." skarżący z ostrożności procesowej zgłosił zarzut przedawnienia opłat należnych za 1999r. i 2000r., które nastąpiło zgodnie z postanowieniami art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa dnia 1 stycznia 2006r. (zobowiązanie wygasa z upływem 5 lat od końca roku, w którym należało uiścić opłatę) i złożył wniosek o umorzenie postępowania sadowego, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów wskazało, że twierdzenie skarżącego, że nigdy nie parkował swojego samochodu osobowego w Strefie Parkowania bez uiszczenia opłaty nie znajduje uzasadnienia, skoro (jak przyznaje strona) dowodami tymi są wystawione przez kontrolerów raporty stwierdzające brak opłaty. Trudno dać wiarę poglądowi, iż kontrolerzy Strefy Parkowania wystawiali wezwania do uiszczenia opłat wpisując hipotetyczną markę i rejestrację pojazdu, którego nie widzieli w miejscu wykonywania czynności kontrolnych. Za niewiarygodne uznano twierdzenie, że kontrolerzy wystawiali wezwania widząc prawidłowo wypełniony i "ważny" druk karty postojowej. Skarżący nic wskazał, mimo dyrektywy zawartej w art. 78 Prawa o ruchu drogowym, czy i komu powierzył swój pojazd do kierowania w dniach, w których widziano jego pojazd w Strefie Parkowania oznaczonej znakami D-44 i D-45 bez uiszczonej opłaty – uznany został, więc za użytkownika Strefy Parkowania zobowiązanego do opłacenia postoju.

Zarzut niewskazania przez organ pierwszej instancji orzecznictwa sądowego dotyczącego opłat za parkowanie jest bezzasadny już choćby z tego powodu, że dotyczy postępowania w pierwszej instancji, gdy tymczasem przedmiotem skargi jest orzeczenie organu drugiej instancji dodatkowo Kolegium podniosło, że orzecznictwa takiego (publikowanego) praktycznie nie ma (trudno też mówić o orzecznictwie, na które składa się jeden znany organowi administracji i skarżącemu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy).

W kwestii zarzutu skargi o braku uprzedniego określenia w drodze decyzji opłat za nieopłacone postoje skutkujący niemożność dochodzenia należności w postępowaniu egzekucyjnym organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podniesiono, że sam skarżący przyznaje, że nie istniał żaden tryb wymiaru i poboru danin za nieopłacony postój. W takiej sytuacji gwarancją badania istnienia obowiązku zapłaty opłat stają się właśnie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję administracyjną stosuje się m.in. do obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązek uiszczenia opłat wynikał bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Strefa Ograniczonego Postoju oznaczona była stosownymi znakami drogowymi a strona, jako korzystający z drogi, miała obowiązek bez wezwania uiścić należna opłacę zgodnie z § 8 i § 17 powołanego wyżej Regulaminu Strefy Parkowania. Należy, więc jeszcze raz podkreślić, że nie wezwania do zapłaty opłaty, lecz prawidłowo dręczone upomnienia oraz odpisy tytułów wykonawczych stały się podstawą prowadzenia egzekucji. W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem zbadano zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego: potwierdzono istnienie obowiązku uiszczenia opłat (wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa), wymagalność tego obowiązku oraz dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit "a", "b" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie przez sąd zaskarżonego postanowienia (decyzji) następuje w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podziela argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że obowiązek uiszczenia opłat za postój w Strefie Parkowania w roku 2000 wynikał bezpośrednio z aktów prawa miejscowego tj. z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] czerwca 1998 r. wydanej w sprawie regulaminu Strefy Parkowania w B. zgodnie z upoważnieniem zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz.U. Nr 89, poz. 416) oraz zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta B. oraz określenia obszaru, na którym będą pobierane opłaty za parkowanie. W ten sposób stworzona w art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych możliwość pobierania opłat przekształciła się w obowiązek. Powyższe akty stanowiły w myśl postanowień art. 87 i art. 94 Konstytucji RP źródło powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa. Należy podkreślić, że w 2000r. nie obowiązywały przepisy przewidujące i regulujące postępowanie, w wyniku, którego dokonywano by wymiaru kary za nieziszczenie opłat w trybie indywidualnego postępowania. W związku z powyższym słusznie przyjęto, że podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania obowiązku są przepisy art. 3 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze treść art. 13 ustawy o drogach publicznych należy uznać, że obowiązek uiszczenia opłat za korzystanie z dróg publicznych spoczywa na podmiocie korzystającym z dróg. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i nie narusza prawa materialnego, które mogłoby być podstawa jego uchylenia przez Sąd w trybie art. 145 §1 lit. a) cyt. na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd nie dopatrzył się także podnoszonego w skardze naruszenia zasady prawdy obiektywnej (zasady ogólnej postępowania), wyrażonej w art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa polegającego na zaniechaniu ustosunkowania się do konieczności doręczania stronie "notatki- raportu-wezwania do zapłaty kar pieniężnych" nałożonych z tytułu braku opłaty za postój pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania. Zgodnie z powyższą zasadą organy administracji w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego powinny w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazywało zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w odpowiedzi na skargę, że w 2000r. obowiązek uiszczenia opłat wynikał bezpośrednio z przepisów prawa, a nie z faktu doręczania stronie "notatki- raportu-wezwania do zapłaty kar pieniężnych" oraz, że na organie nie spoczywał obowiązek doręczenia orzeczenia nakładającego opłatę z tytułu braku opłaty za postój pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania.

Mając powyższe na uwadze za niezasadny Sad uznał również zarzut niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3Kpa w związku z art. 126 Kpa poprzez zaniechanie podjęcia w uzasadnieniu skarżonej decyzji polemiki ze wszystkimi zarzutami wskazanymi w toku postępowania, a szczególności z zarzutami dotyczącymi konieczności doręczenia stronie wystawionych przez kontrolerów strefy płatnego parkowania raportów stwierdzających brak opłaty za postój pojazdu.

Za nieuzasadniony należało również uznać podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 8 Kpa prowadzenia postępowanie w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. Organ drugiej instancji szeroko uzasadnił swoje stanowisko powołując się na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.

Akceptacji Sądu nie znalazł również postawiony dopiero na etapie postępowania przed sadem administracyjnym zarzut przedawnienia dochodzenia opłat należnych za 1999r. i 2000r., które nastąpiło zgodnie z postanowieniami art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa dnia 1 stycznia 2006r. Z uwagi na to, że do przedmiotowych opłat za parkowanie nie miały zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż w 2000r. obowiązek uiszczenia opłat wynikał bezpośrednio z przepisów prawa miejscowego i nie istniał żaden tryb wymiaru i poboru opłat za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).