Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 683/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 11 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
Teza: Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r., K 27/13 pod pojęciem „rezygnacji z zatrudnienia” zawartym w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych w odniesieniu do osób, którym uprzednio przyznano świadczenie pielęgnacyjne na okres dłuższy niż 30 czerwca 2013 r. należy rozumieć również niepodejmowanie zatrudnienia.

TEZY

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r., K 27/13 pod pojęciem „rezygnacji z zatrudnienia” zawartym w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych w odniesieniu do osób, którym uprzednio przyznano świadczenie pielęgnacyjne na okres dłuższy niż 30 czerwca 2013 r. należy rozumieć również niepodejmowanie zatrudnienia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...].06.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. U podstaw decyzji legły następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia[...] czerwca 2013 r. Pani H. J. Ł. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem P. Ł.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], organ l instancji odmówił zasiłku, ponieważ wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich pozytywnych przesłanek uprawniających do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego - przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Od dnia [...].06.2012r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Świadczenie miała przyznane ze względu na niepodejmowanie pracy, ponieważ od października 2010 r. była osobą bezrobotną.

Od decyzji tej odwołała się Pani H. J. Ł., podnosząc, że mąż wymaga stałej opieki, którą ona jako jedyna osoba mu zapewnia. Sytuacja rodziny, w której wychowuje się 16-letnie córka, jest trudna. Utrzymują się jedynie z pomocy społecznej. W związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem nie była w stanie podjąć pracy zarobkowej, nawet prac dorywczych. Mąż wymaga leczenia, odpowiedniej diety, a na to potrzebne są fundusze. Otrzymywane świadczenie wydatkuje na potrzeby męża. Uważa, że w tych okolicznościach spełnia warunki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powołało przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzony do tej ustawy przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012r., poz. 1548). Zgodnie z powyższym przepisem, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r, poz. 788) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza 623,00 zł. - art. 16a ust. 2 u zw. z ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku Pani H. J. Ł., opiekującej się mężem niepełnosprawnym w znacznym stopniu na stałe, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 22,01 zł i tym samym jest spełnione kryterium dochodowe uprawniające do wnioskowanego świadczenia. Jednakże, aby mógł być przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy muszą być także spełnione pozostałe warunki, a mianowicie: osoba sprawująca opiekę zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, której zakres nie daje możliwości zarobkowania. W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Organ l instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podał fakty świadczące o tym, że Pani H. J. Ł. nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a mianowicie od października 2010 r. jest osobą bezrobotną i od dnia [...] czerwca 2012r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Odwołująca okoliczności tych nie kwestionuje. To niewątpliwie pokazuje, że nie pozostawała w stosunku zatrudnienia ani też nie wykonywała innej pracy przed podjęciem się opieki nad mężem, a to jest jedna z przesłanek warunkująca przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nowe świadczenie opiekuńcze jakim jest specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje przy spełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych), w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującej regulacji, która uprawniała do świadczenia pielęgnacyjnego osoby rezygnujące lub niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji, iż brak jest jednej z koniecznych przesłanek przyznania odwołującej wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Przez rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy bowiem rozumieć sytuację, w której osoba zatrudniona lub wykonująca pracę zarobkową w formach wskazanych art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych rezygnuje z tego zatrudnienia w celu sprawowania opieki.

W skardze na w/w decyzję Skarżąca podniosła, że od [...] czerwca 2012 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Podniosła, że nie traktuje specjalnego zasiłku opiekuńczego jako zastępczego źródła dochodu, stwierdziła, że faktycznie opiekuje się mężem i nie może w związku z tym podjąć żadnej pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2013r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowił przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), obowiązujący w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013 r. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie obwarowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek. I tak w myśl powołanego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dla przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wymagane jest również, jak stanowi art. 16a ust.2 w/w ustawy, aby łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (tj. nie więcej niż 623 złotych na osobę w rodzinie).

Na podstawie materiału zgromadzonego w kontrolowanym postępowaniu za bezsporne należy uznać, że skarżąca jest osobą bezrobotną od października 2010 r. Nie jest też kwestionowane to, że Skarżąca faktycznie sprawuje opiekę nad mężem, i że dochód rodziny nie przekracza kryterium ustawowego warunkującego przyznanie świadczenia.

Istota problemu w sprawie ogniskuje się wokół rozumienia pojęcia rezygnacji z zatrudnienia, o którym mowa w art. 16a wspomnianej ustawy. Wskazać należy, że interpretacja powołanego pojęcia wywołuje daleko idącą niejednolitość w orzecznictwie organów a także w orzecznictwie sądów administracyjnych. W zakresie rozumienia pojęcia rezygnacji z zatrudnienia wyróżnić można przynajmniej trzy poglądy.

Według pierwszego poglądu przez rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć również niepodejmowanie takiej działalności. Przykładami takie rozumowania są: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z 2 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/Łd 920/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 listopada 2013 sygn. akt II SA/Łd 1028/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 listopada 2013r. sygn. akt IV SA/Po 965/13, (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W opozycji do tej linii orzeczniczej są wyroki, w których sądy kierując się literalną wykładnią przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. odmawiają przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego osobom, które nie podejmowały zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, uznając, iż świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom, które w celu sprawowania opieki rezygnują z ww. działalności (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 listopada 2013r. sygn. akt IV SA/Po 824/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 listopada 2013, sygn. akt II SA/Bd 844/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Według trzeciego poglądu wykładnia językowa kwestionowanego przepisu prowadzi do naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji i dlatego też specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje także osobom, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, ( por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z 28 listopada 2013r. sygn. akt III SA/Gd 755/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2013r. sygn. akt VIII SA/Wa 623/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.)

Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, w odniesieniu do osób, którym przyznano prawo do świadczenia rodzinnego przed 1 stycznia 2013 r. na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., czynnikiem prawotwórczym i w konsekwencji mającym wpływ na wykładnię prawa do świadczenia określonego w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r., K 27/13, opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557. Powołanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Będące przedmiotem badania Trybunału przepisy art. 11 ust.1 i ust. 3 tej ustawy przewidywały, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Wydane zaś na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, to jest po 30 czerwca 2013 r.

Powyższy wyrok dotyczy, więc prawa do świadczeń pielęgnacyjnych przyznanych na mocy decyzji administracyjnych na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., a które na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy zmieniającej miały wygasnąć. Z komunikatu prasowego z rozprawy (dostępny na stronie: www.trybunal.gov.pl), wynika że sam wyrok nie tworzy ani roszczeń o wypłatę utraconych korzyści za okres po 30 czerwca 2013r., ani nie daje podstaw do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, które przewiduje obowiązująca ustawa. Zdaniem Sądu sentencja wyroku Trybunał Konstytucyjnego jest jednoznaczna. Podkreślenia wymaga, że wyrok ten nie jest wyrokiem aplikacyjnym, czyli takim, który jednocześnie rozstrzyga, o tym jakie prawo i w jakim zakresie winno być stosowane odnośnie stosunków społecznych, których orzeczenie Trybunału dotyczy (por. M. Florczak-Wątor, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s.114-117). Ponadto w literaturze podnosi się, że wiążący charakter orzeczenia o niekonstytucyjności odnosi się do samej sentencji wyroku. Nie można takiej mocy przypisywać wywodom uzasadnienia (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009 s. 836). Tym bardziej takiej mocy nie może mieć komunikat prasowy z rozprawy. Zatem, zdaniem Sądu, skutkiem owego wyroku może być w wielu przypadkach "reaktywowanie" prawa do świadczeń przyznanych w trybie art. 17 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Formułując ten pogląd Sąd używa określenia "może", bowiem Sądowi wiadomo z urzędu, że odnośnie świadczeń przyznanych na podstawie art. 17 ustawy na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. w niektórych przypadkach wydawano decyzje o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do świadczenia na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej. W przypadku wydania takiej decyzji ewentualne przywrócenie prawa do świadczenia wymagałoby uprzedniego wzruszenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa.

Obalenie domniemania konstytucyjności art. 11 ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw nastąpiło w chwili ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, to jest w dniu 5 grudnia 2013 r. Oznacza to, że pomimo, iż zaskarżone w tej sprawie decyzje zostały wydane przed ogłoszeniem wyroku Trybunału w sprawie o sygn. K 27/13, to dokonując sądowej kontroli tych decyzji, skład orzekający nie mógł tego wyroku pominąć. W świetle przepisów art. 190 ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność określonego przepisu ustawy z Konstytucją, wprowadza z dniem ogłoszenia tego wyroku, w trybie art. 190 ust. 2 Konstytucji, zakaz stosowania niekonstytucyjnego przepisu ustawy także w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym i niezakończonym prawomocnie przed ogłoszeniem tego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r. I OSK 586/08, LEX nr 526408).

Jak stanowi art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenia tym przypisuje się także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853). Z tegoż względu nie ma żadnej wątpliwości, iż orzeczenia Trybunału wiążą sądy administracyjne i mają dla ich orzecznictwa nierzadko charakter prawotwórczy. Powszechne związanie orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że sądy administracyjne zobowiązane są do ich respektowania jako elementów kształtujących stan prawny oceniany przez sąd. Oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględniania tych orzeczeń na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (tak: NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1750/07, Lex nr 563544).

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie obowiązywania prawa materialnego wywiera skutki na przyszłość, lecz w zakresie stosowania odnosi skutek retroaktywny, wsteczny, wpływając na ocenę prawną stanów faktycznych powstałych w okresie poprzedzającym wejście w życie orzeczenia Trybunału. Tym samym przepis prawa uznany za niekonstytucyjny nie może być stosowany, poczynając od daty jego uchwalenia. Ponadto skoro wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytutywnego przepisu (m.in. NSA w postanowieniu z dnia 9 października 2007 r., I FSK 1261/07, Lex nr 440637; w wyroku z 15 listopada 2006 r., II OSK 1349/05, Lex nr 318307; oraz wyroku z dnia 9 marca 2010 r., I FSK 105/09, Lex nr 606334).

W podstawach decyzji organów obu instancji nie wskazywano art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Nie zmienia to faktu, że owe przepisy odnoszą się do wszystkich spraw, w których przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. a następnie na podstawie art. 16a tej ustawy odmówiono prawa do świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tych kategoriach spraw art. 16a ustawy jest konsekwencją prawną art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej. Normę stosowania prawa w odniesieniu do osób, które miały przyznane świadczenie na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., należy więc rekonstruować z dwóch przepisów: art. 11 ust. 1 i 3 ustawy zmieniającej i art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skoro skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy zmieniającej może być przywrócenie prawa wynikającego z ostatecznej decyzji przyznającej stronie skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego męża, to należy rozważyć w ponownie prowadzonym postępowaniu celowość i legalność orzekania w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którego przyznanie skarżąca zwróciła się. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, że strona, na rzecz której de facto "przywrócone" zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego opisaną wyżej decyzją uzyskałaby także świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Oba świadczenia, pomimo formalnie różnych podstaw prawnych, stanowią swoisty rodzaj wynagradzania przez Państwo osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny.

Zdaniem składu orzekającego wyrok TK z 5 grudnia 2013 r., oprócz bezpośredniego skutku uchylenia przepisów przejściowych, stanowi także wskazówkę interpretacyjną w odniesieniu do pojęcia rezygnacji z zatrudnienia, o którym mowa w art. 16a ustawy - w odniesieniu do osób, którym uprzednio przyznano świadczenie pielęgnacyjne na okres dłuższy niż 30 czerwca 2013 r. Skoro bowiem Trybunał zakwestionował przepisy naruszające ochronę praw wcześniej nabytych, to literalna interpretacja art. 16a ustawy, w stosunku do osób które uprzednio miały przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 tej ustawy, wymuszająca by osoby te, wskutek zmiany prawa, zaprzestały sprawowania opieki by podjąć zatrudnienie, a następnie z niego zrezygnować - jest oczywiście niezgodna z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych.

Przed ewentualnym zapytaniem Trybunału Konstytucyjnego o zgodność interpretowaniego przepisu z Konstytucją w pierwszej kolejności sąd musi poszukiwać sensu zastosowanego przepisu w zgodzie z Konstytucją – dokonując wykładni tego przepisu w granicach jego możliwego znaczenia językowego (T. Spyra, Granice wykładni prawa, Zakamycze 2006, s. 39). Skład orzekający wyraża pogląd, iż pomimo jednoznacznych deklaracji legislatora, wyrażanych w procesie legislacyjnym co do rozumienia wyrażonego w art. 16a ustawy pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia" (druk sejmowy nr 724 z 2012 r.), pod tym pojęciem należy rozumieć również niepodejmowanie zatrudnienia. Taka wykładnia powołanego pojęcia ma zastosowanie do osób, które miały przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r., jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy ustalą, na jaki okres skarżąca miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne i w zależności od poczynionych ustaleń:

- w przypadku gdy decyzja o świadczeniu została wydana na czas nieokreślony organy będą ponownie realizować prawa skarżącej wynikające z tej decyzji i jednoczenie odmówią przyznania świadczenia na podstawie art. 16a. Wprawdzie takie rozwiązanie nie wynika z przepisów prawa, to jednakże skoro istota świadczeń z art. 17 ustawy przed nowelą i z art. 16a ustawy jest tożsama funkcjonalnie, to oczywistym jest, że świadczenia te nie mogą się dublować.

- w przypadku gdy decyzja została wydana na okres dłuższy niż do 30 czerwca 2013 r. ale okres świadczenia wskazany w decyzji już upłynął – organy rozpoznają wniosek mając na względzie pogląd Sądu co rozumienia rezygnacji z zatrudnienia,

- w przypadku gdy została wydana decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego - na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., organy rozpoznają wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego mając na względzie pogląd sądu co do rozumienia rezygnacji z zatrudnienia, chyba że skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania odnośnie tej decyzji - na podstawie art. 145a § 1 i 2 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 cytowanej ustawy).