Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 939/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1b, art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 11, art. 12, art. 13
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2014 r. nr w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr[...[; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 listopada 2014 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]), którą organ przyznał A. H. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką – B. H. za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. i jednocześnie odmówił tego świadczenia od dnia 1 stycznia 2013 r.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2014 r. (nr [...]) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1456), art. 13 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548 ze. zm.), § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a.") – orzekł o: 1/ przyznaniu A. H. (dalej zwana: "stroną" lub "skarżącą") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad B. H. od 18 czerwca 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w wysokości 225,40 zł oraz od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w wysokości 520 zł miesięcznie; 2/ odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki na matką od dnia 1 stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że strona w dniu 18 czerwca 2012 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką.

W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że strona zawodowo pracowała do 31 grudnia 2011 r. W okresie od 1 stycznia 2012 r. do 17 czerwca 2012 r. otrzymywała z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie za okres po ustaniu ubezpieczenia. Po wyczerpaniu okresu wypłaty zasiłku chorobowego zgłosiła się z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne. W związku z powyższym organ pierwszej instancji uznał, iż strona nie podejmowała zatrudnienia lub rezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez związku z opieką nad matką. Niepełnosprawność matki bowiem została wskazana w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności od lutego 2009 r. Ponieważ art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji lub nie podejmowania pracy spowodowanego koniecznością sprawowania stałej opieki zgodnie z treścią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Prezydent Miasta decyzją z dnia 16 lipca 2012 r. odmówił przyznania świadczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 lipca 2013 r.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 711/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 lipca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymaga, aby fakt rezygnacji lub nie podejmowania zatrudnienia musiał trwać nieprzerwanie od momentu uzyskania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o zaliczeniu jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do momentu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto Sąd stwierdził, że ww. przepis ustawy nie wymaga również, by rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy ich nie podejmowanie, musiały być spowodowane niemożliwością jednoczesnego wykonywania opieki i pracy zarobkowej. Przepis akcentuje jedynie cel rezygnacji z zatrudnienia lub jego nie podejmowania - jakim jest opieka nad bliską osobą niepełnosprawną i niezdolną do samodzielnej egzystencji.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy matka strony złożyła oświadczenie 31 marca 2014 r., w którym potwierdziła wykonywanie opieki przez córkę od 2009 r. Organ I instancji stwierdził, że pomimo ustalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy przyjąć, iż stronie nie przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na opiekę nad matką. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W niniejszej sprawie ten warunek nie jest spełniony, gdyż w pkt IV orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B. H. z dnia 23 listopada 2009 r. jako datę początku istnienia niepełnosprawności wskazano luty 2009 r.

Dalej organ podkreślił, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wszedł w życie na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. nowelizującej ustawę o świadczeniach rodzinnych. W art. 13 ustawy nowelizującej przewidziano, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przepis ten zatem znajduje zastosowanie w sprawie, gdyż strona złożyła wniosek przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej. Zgodnie z przepisem przejściowym za okres od nabycia prawa do świadczenia do 31 grudnia 2012 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Ze względu na to, że przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2013 r. (wejście w życie nowelizacji) nie zawierały art. 17 ust. 1b, w świetle wykładni dokonanej przez WSA w wyroku z 28 listopada 2013 r., należało orzec o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od miesiąca złożenia wniosku do końca 2012 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że świadczenie pielęgnacyjne winno zostać przyznane według przepisów obowiązujących na dzień składania wniosku (tj. na dzień 18 czerwca 2012 r.) i świadczenie powinno zostać przyznane na okres trwania niepełnosprawności mamy. Utrata uprawnień do świadczenia nastąpiła w oparciu o powołany przez organ I instancji przepis - art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który jednak wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., a więc po złożeniu wniosku. Osobom, które miały przyznane świadczenie pielęgnacyjne na dotychczasowych zasadach nie zabrano tego świadczenia z dniem 31 grudnia 2012 r. – jak to uczynił organ I instancji – tylko decyzje przyznające to prawo obowiązywały do 30 czerwca 2013 r. kiedy to wygasły z mocy prawa.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 listopada 2014 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przepis art. 17 ust. 1b w pkt 1 i 2 tej ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Z poczynionych ustaleń wynika, że strona nadal sprawuje osobistą opiekę nad chorą matką we wszystkich czynnościach życiowych; od stycznia 2014 r podjęła pracę na umowę zlecenie pracując co drugi tydzień w soboty i niedzielę. W tym czasie opiekę nad matką zapewnia syn strony.

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając na uwadze datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ niższej instancji słusznie zastosował przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w stanie prawnym obowiązującym na dzień złożenia wniosku i orzekł o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 18 czerwca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że odmowa przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 stycznia 2013 r. jest konsekwencją wprowadzonych zmian prawa odnośnie kryterium wiekowego osoby wymagającej opieki i związanej z tym faktem daty powstania niepełnosprawności. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki – B. H. urodzonej w 1949 r., powstała od miesiąca lutego 2009 r., co oznacza, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone przepisem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co z kolei uzasadniało konieczność orzeczenia o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W podsumowaniu organ odwoławczy uznał za zasadne stanowisko organu niższej instancji, że stronie należało przyznać świadczenie pielęgnacyjne, na mocy przepisów obowiązujących w chwili złożenia wniosku, do końca 2012 r. Ponadto był on zobligowany do uwzględnienia zmiany stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2013 r.

A. H. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwestionując wykładnię przepisów dokonaną przez organy. Jej zdaniem decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne winna obowiązywać do dnia 30 czerwca 2013 r., gdy tego typu rozstrzygnięcia wygasły z mocy prawa. Podkreśliła, że wniosek złożyła we czerwcu 2012 r. a zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wprowadzała przepis art. 17 ust. 1b, nastąpiła dopiero w dniu 1 stycznia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy są rozstrzygnięcia organów administracji wydane w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie wniosku złożonego w dniu 18 czerwca 2012 r.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowa sprawa był już przedmiotem kontroli tut. Sądu. W wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 711/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2013 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 16 lipca 2012 r. (nr [...]).

Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W doktrynie przyjmuje się, że wskazania co do dalszego postępowania stanowią następstwo dokonanej przez sąd oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy, mając na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Odstępstwo od mocy wiążącej dokonanej przez sąd w orzeczeniu oceny prawnej dopuszczalne jest wyłącznie w sytuacji wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy czy zmiany stanu prawnego powodującego nieaktualność poglądu sądu (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 426-428).

W powołanym wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A. H. z dnia 18 czerwca 2012 r., a zatem organ odwoławczy orzekając w dniu 16 lipca 2013 r. prawidłowo powołał się na unormowanie z art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz.1548). Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemu pieczy zastępczej; 4) osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Sąd wskazał, że poza sporem było w sprawie, że B. H. - matka wnioskodawczyni Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 23 listopada 2009 r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie było kwestionowane, że B. H. nie pozostaje w związku małżeńskim, a skarżąca jest jej jedynym dzieckiem. Bezspornym w sprawie było również, że na A. H. jako córce B. H. ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny.

Sąd stwierdził, że prezentowana przez organy w niniejszej sprawie interpretacja art. 17 ust. 1 ustawy nie zasługuje na akceptację. Organy bowiem wadliwie przyjęły, że fakt rezygnacji z zatrudnienia, jak i jego nie podejmowania, musi utrzymywać się przez cały okres trwania opieki nad osobą niepełnosprawną w oderwaniu od stanu faktycznego aktualnego na czas składania wniosku, tzn. że powinien trwać od momentu uzyskania przez osobę wymagającą opieki orzeczenia o zaliczeniu jej do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do momentu złożenia wniosku o świadczenie. Taki pogląd organów jest nieuprawniony i stanowi niedopuszczalne zawężenie treści przepisu art. 17 ust. 1 ustawy, który nie zawiera jakichkolwiek wymagań czasowych. Nie warunkuje możliwości otrzymania świadczenia od momentu (okresu) rezygnacji czy nie podejmowania pracy. Stanowi jedynie, aby rezygnacja z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej czy ich nie podejmowanie, miały na celu sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Sąd zwrócił także uwagę, że art. 17 ust. 1 ustawy nie wymaga również, aby rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy ich nie podejmowanie, musiały być spowodowane niemożliwością jednoczesnego wykonywania opieki i pracy zarobkowej. Przepis akcentuje jedynie cel rezygnacji z zatrudnienia lub jego nie podejmowania - jakim jest opieka nad bliską osobą niepełnosprawną i niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Dokonując oceny podstawy faktycznej kontrolowanych decyzji Sąd stwierdził, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie, potwierdza jednoznacznie okoliczność sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad matką. Wynika to zwłaszcza z materiału zgromadzonego przed organem II instancji, który przeprowadził postępowanie w trybie art.136 k.p.a. (wywiad środowiskowy z dnia 2 lipca 2013 r. oraz oświadczenia wnioskodawczyni i matki z tej samej daty). W wywiadzie środowiskowym wskazano m.in., że matka wnioskodawczyni jest przewlekle chora, od 2009 r. cierpi na nowotwór, a w maju 2013 r. zakończyła kolejny cykl chemioterapii. Córka pomaga jej we wszystkich czynnościach życiowych, utrzymywaniu higieny, zmianie worków stomijnych, przygotowywaniu posiłków, a także ich podaniu, gdy matka nie jest w stanie wstać z łóżka. W wywiadzie tym zauważono również, że pomoc ze strony skarżącej sprawowana jest należycie i z troską o matkę. Także ze złożonych oświadczeń wynika, że aktualnie stan zdrowia matki jest bardzo poważny i nie pozwala jej na samodzielny byt. Jak podnosi B. H. w oświadczeniu z dnia 2 lipca 2013 r.: "po chemioterapii wymagam pomocy we wszystkich czynnościach, brak czucia w opuszkach palców, nie mogę samodzielnie poruszać się po mieszkaniu". Oświadczenie to znajduje odzwierciedlenie w oświadczeniu córki z tej samej daty.

Sąd wskazał, że zarówno matka, jak i córka, zgodnie podnoszą w swoich oświadczeniach, że rezygnacja z zatrudnienia i nie podejmowanie pracy, wynika z konieczności sprawowania opieki. Nie bez znaczenia jest tu czas trwania choroby matki i czas rzeczywistego zatrudnienia w tym okresie córki. Okoliczność sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad matką, jak i fakt, że nie jest ona aktualnie zatrudniona, nie mogą nasuwać wątpliwości i nie są również kwestionowane.

W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd skonstatował, że okoliczności sprawy pozwalają na wypełnienie przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia określonego w art. 17 ust. 1 ustawy. Przedstawiony tu bowiem stan zdrowia matki, przebieg choroby oraz jej leczenia związany z 5-6 miesięcznymi cyklami chemioterapii, a zwłaszcza sposób i zakres opieki sprawowanej przez córkę, wystarczająco potwierdzają i wskazują, że wnioskodawczyni rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak i ich nie podejmuje - w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Jak wskazano już w rozważaniach, wbrew przekonaniu organów okoliczność, że wnioskodawczyni we wcześniejszym okresie pracowała i próbowała podjąć zatrudnienie, powinna pozostać bez wpływu dla oceny przesłanek przyznania świadczenia. Złożenie wniosku w dniu 18 czerwca 2012 r., po ustaniu w dniu 31 grudnia 2011 r. stosunku pracy i po pobieraniu zasiłku chorobowego, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie niweczy związku pomiędzy rezygnacją i nie podejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki.

Mając na uwadze wydany uprzednio w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 711/13) należy stwierdzić, że organy stosownie do art. 153 p.p.s.a., dokonały wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zgodzie z oceną prawną wyrażoną przez Sąd w powołanym wyroku. Orzekając ponownie w sprawie organy przyznały skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 18 czerwca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., natomiast odmówiły przyznania przedmiotowego świadczenia na dalszy okres, tj. od stycznia 2013 r., argumentując to tym, że art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw uprawniał skarżącą do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy dotychczasowe wyłącznie w okresie od dnia nabycia przez nią prawa (czyli od dnia złożenia wniosku – 18.06.2012 r.) do dnia 31 grudnia 2012 r., bowiem z dniem 1 stycznia 2013 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, w wyniku której skarżąca przestała spełniać przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (wszedł w życie art. 17 ust. 1b u.ś.r., który uzależniał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku, w którym powstała niepełnosprawność u osoby wymagającej opieki).

Z takim stanowiskiem organów nie można się zgodzić. Przepis art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W odniesieniu do wykładni powołanego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że nie stanowi on podstawy do przyznania świadczenia jedynie na okres do dnia 31 grudnia 2012 r. Przepis ten wskazuje na to, że ustalając prawo do świadczenia, które powstało przed 31 grudnia 2012 r., organ powinien je przyznawać na dotychczasowych zasadach z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i art. 12 ustawy nowelizującej. Podkreśla się, że zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom uprawnionym zachowanie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych do dnia 30 czerwca 2013 r. (na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej), bez konieczności weryfikacji tego prawa w odniesieniu do wprowadzonych od dnia 1 stycznia 2013 r. zmian do u.ś.r. Dokonując wykładni art. 13 ustawy nowelizującej zwraca się także uwagę, że przyjęcie stanowiska, iż osoby które złożyły wniosek o przyznanie świadczenia przed dniem 1 stycznia 2013 r., a wniosek ten nie został przed tym dniem rozpoznany, miałyby być pozbawione prawa do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego na warunkach określonych w art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, prowadziłoby do naruszenia wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości obywateli wobec prawa, zgodnie z którą wszyscy są wobec prawa równi oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nie istnieje bowiem żadne aksjologiczne uzasadnienie dla wprowadzenia zróżnicowania sytuacji prawnej osób uprawnionych do otrzymania świadczenia na podstawie tych samych przepisów prawa materialnego, jedynie z tej przyczyny, że ich wniosek został rozpoznany w późniejszym terminie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 189/13, LEX nr 1368839; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 314/13, LEX nr 1316847; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 290/13, LEX nr 1340442).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 13 ustawy nowelizującej, zgodnie z którą rozpoznając po 31 grudnia 2012 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przed tym dniem, organ zobowiązany jest do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2012 r., z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i art. 12 ustawy nowelizującej.

W tym miejscu należy wskazać, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13; Dz. U. z 2013 r. poz. 1557) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te utraciły moc z dniem 16 grudnia 2013 r., a zatem w aktualnym stanie prawnym organy rozpoznając złożony przed dniem 31 grudnia 2012 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i ustalając prawo do tego świadczenia na podstawie przepisów obowiązujących w dniu składania wniosku, nie są "ograniczone" cezurą czasową, którą określał art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że rozpoznając złożony przez skarżącą w dniu 18 czerwca 2012 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką (B. H.) organ powinien dokonać ustalenia tego prawa na zasadach obowiązujących w u.ś.r. w dniu składania wniosku, z uwzględnieniem zmian prawnych spowodowanych ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 czerwca 2012 r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Z znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 listopada 2009 r. (nr [...]), wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. wynika, że orzeczenie to zostało wydane do dnia 30 listopada 2014 r.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy rozpoznając niniejszą sprawę dopuściły się naruszenia prawa materialnego, polegającego na przyjęciu błędnej wykładni art. 13 ustawy, co dorowadziło do naruszenia art. 24 ust. 4 oraz art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznając, że zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań.