Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1483/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski ( spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. M. W. w B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 282, dalej także "u.o.z.o.z.") oraz art. 17 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej budynku położonego w [...] przy ul. W., od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], orzekającej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], nie pozwalającej Gminie [...] na prowadzenie robót budowlanych obejmujących rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. według przedłożonego projektu budowlanego, orzekł:

- uchylić w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016r. znak: [...] i w tym zakresie orzec:

- na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Do wydania zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (zwanego dalej także "Ministrem KiDN" bądź "organem II instancji") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej także "[...] WKZ") decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], nie zezwolił Gminie [...] na rozbiórkę części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B., usytuowanego na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] w obrębie [...], stanowiących własność Gminy [...], wg. przedłożonego projektu budowlanego pt.: "Roboty budowlane polegające na rozbiórce części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. wraz z niezbędnymi robotami zabezpieczającymi", oprac. ED-projekt Pracownia Architektury E. D., B. [...] 2013 r.

Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. W. w B. (dalej jako "Wspólnota Mieszkaniowa" lub "skarżąca") wnioskiem z [...] czerwca 2015 r., skierowanym do [...] WKZ, wystąpiła "o rozpatrzenie sprawy i wydanie zgody na rozbiórkę przybudówki/łącznika [...] stanowiącego współwłasność Wspólnoty". [...] WKZ pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. przekazał powyższe żądanie Wspólnoty Mieszkaniowej Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków, wskazując iż jest on organem właściwym do załatwienia powyższej sprawy, na mocy porozumienia z dnia [...] listopada 2014 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...], a Miastem [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] listopada 2014 r. poz. [...]). Kolejnym pismem z [...] sierpnia 2015 r., skierowanym do Prezydenta Miasta [...], Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o potraktowanie jej wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. jako wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] października 2015r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WKZ z [...] września 2013 r., znak: [...], nie pozwalającą Gminie [...] na rozbiórkę części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W.w B.. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania zakończonego ww. decyzją [...] WKZ z [...] września 2013 r., albowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie nie dotyczyło jej uprawnień ani obowiązków. Organ I instancji wskazał również, że Wspólnota Mieszkaniowa wniosek o wznowienie postępowania złożyła przed powzięciem informacji o istnieniu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie.

Z zachowaniem ustawowego terminu zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa. Minister KiDN postanowieniem z [...] lutego 2016 r., znak: [...], uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2015 r., znak: [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Minister KiDN stwierdził, że Prezydent Miasta [...] nieprawidłowo dokonał rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż ocena, czy Wspólnota Mieszkaniowa posiada status strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, może nastąpić we wznowionym postępowaniu. Zatem, dla oceny czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. konieczne jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WKZ z [...] września 2013 r. i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie.

Ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją [...] WKZ z [...] września 2013 r., a następnie, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] lipca 2016 r,. znak: [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że budynek przy ul. W. znajduje się na terenie części miasta [...], która została wpisana do rejestru zabytków ze względu na istniejącą tu zabytkową zabudowę charakterystyczną dla historii rozwoju przestrzennego miasta [...]. Oprócz tego opiniowany obiekt jest integralną częścią wpisanego indywidualną decyzją do rejestru zabytków budynku przy ul. W.. Najstarsze prezentowane mapy historyczne miasta z 1810, 1841, 1864, 1937, 1959 roku ukazują niezbicie, że w tej lokalizacji, przy wschodniej pierzei ul. W. istniała od początku XIX wieku do dnia dzisiejszego kamienica z oficyną. Nie jest istotne, czy w ciągu tych ponad 200 lat zmieniała ona nieznacznie swój wygląd, kostium architektoniczny, czy była remontowana w mniejszym lub większym zakresie. Nie jest w tym przypadku, zdaniem organu, istotna także oryginalność zachowanej materialnej tkanki zabytkowej.

Organ I instancji za zasadne uznał pozostawienie przybudówki/łącznika przy ul. W. w B., dopuszczając jednocześnie przebudowę tego obiektu, związaną z dostosowaniem do nowych funkcji, po przeprowadzeniu badań architektonicznych. Rozbiórka budynku zachwiałaby panującą harmonią terenu, naruszyłaby kontekst przestrzenny zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych województwa podlaskiego - budynków przy ul. W., [...],[...], zniszczyłaby ukształtowaną historycznie kompozycję.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister KiDN, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2016 r., znak: [...] i w tym zakresie, na podstawie art. 151 § i pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], z powodu braku podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i pkt 11 u.o.z.o.z., co do zasady nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] WKZ z [...] września 2013 r. wystąpiła Wspólnota Mieszkaniowa, której budynek bezpośrednio przylega do budynku położonego przy ul. W.. Jednakże, okoliczność ta, zdaniem Ministra, nie oznacza, iż Wspólnota jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją. Zakres planowanych praz rozbiórkowych nie oddziałuje na nieruchomość Wspólnoty, jak również nie ingeruje w substancję jej budynku, a zatem pozostaje bez wpływu na, objęty wpisem do rejestru zabytków, budynek przy ul. W.. Budynek położony przy ul. W. wprawdzie przylega do budynku przy ul. W., jednakże powiązanie obu budynków ma charakter wyłącznie funkcjonalny, nie zaś prawny. W ocenie organu, planowana rozbiórka nie spowoduje bezpośredniej ingerencji w budynek Wspólnoty Mieszkaniowej, co wynika wprost z projektu budowlanego dotyczącego rozbiórki części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B..

Na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, tj. m.in.: art. 28 k.p.a. w zw. art. 209a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. VII SA/Wa 602/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra KiDN. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że prawidłowo wznowiono postępowanie z wniosku Wspólnoty przyjmując, że podmiot ten zachował termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia wskazanej w tym wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu. Sąd nie podzielił jednak stanowiska Ministra KiDN, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając je za przedwczesne. Sąd zauważył, że ważnym w tym zakresie było wyjaśnienie, czy skarżąca winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie odmowy zezwolenia Gminie [...] na rozbiórkę części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B., usytuowanego na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] w obrębie [...], stanowiących własność Gminy [...]. Zdaniem Sądu, istnienie legitymacji procesowej w postępowaniu - prowadzonym w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym - dotyczącym decyzji wydanej na podstawie ww. art. 36 ust. 1 u.o.z.o.z., nie jest zagadnieniem oczywistym. Ustalenia w tym zakresie wymagają oceny, która powinna być dokonywana każdorazowo w realiach konkretnej sprawy. W zależności też od okoliczności, kwestia ta może wymagać zapoznania się z dokumentami, czy przeprowadzenia stosownych ocen i analiz. W związku z tym Sąd wskazał, że Minister KiDN, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i odmawiając uchylenia ww. ostatecznej decyzji [...] WKZ z [...] września 2013 r. z powodu braku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w uzasadnieniu swojego orzeczenia, oprócz przedstawienia przebiegu sprawy, opisania nieruchomości, a także przywołania orzecznictwa sądowego w kontekście art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z. stwierdził jedynie, że Wspólnota nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd dostrzegł że organ II instancji nie odniósł się w całości do stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz argumentacji skarżącej, która swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu wywodzi z art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na treść tego przepisu i na zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację, powstała konieczność wyburzenia części, przynależnej do Gminy, budynku /[...] /, a tym samym wszczęto postępowanie rozbiórkowe z uwzględnieniem przepisu art. 36 ust. 1 u.o.z.o.z. (obiekt na obszarze wpisanym do rejestru zabytków). Sąd podkreślił, że powyższa okoliczność, dotycząca interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej w żaden sposób nie została przez organ wyjaśniona i oceniona z odniesieniem się do materiału dokumentacyjnego sprawy.

Minister KiDN ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że postępowanie wznowieniowe przebiega dwuetapowo: pierwszym etapem jest ustalenie najistotniejszych kwestii formalnych, mianowicie - czy wniosek został złożony przez stronę postępowania, czy wniosek został złożony w terminie oraz czy wskazano w nim przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 k.p.a. Ponadto na etapie tym bada się stronę przedmiotową wznowienia postępowania, tj. czy w obrocie prawnym istnieje ostateczne rozstrzygnięcie. Etap wstępny kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. lub o odmowie wznowienia, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu organ właściwy może odnieść się do przyczyn wznowienia, do tego czy zaistniały w konkretnej sprawie oraz jaki jest ich wpływ na wynik sprawy zakończonej już ostatecznym rozstrzygnięciem. Zasady te doznają jednak pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takiej sytuacji, organ właściwy nie bada na etapie wstępnym, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, ponieważ zagadnienie to, jako ściśle związane z ww. przesłanką, może być zbadane dopiero po wznowieniu postępowania.

W niniejszej sprawie doszło do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] WKZ z [...] września 2013 r., którą odmówiono udzielenia Gminie [...] zezwolenia na prowadzenie robót budowlanych obejmujących rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. wg. przedłożonego projektu budowlanego. Materialną podstawę prawną ww. decyzji ostatecznej stanowił art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Przepisy tej ustawy nie zawierają norm regulujących posiadanie przez określone podmioty legitymacji strony postępowania w sprawach pozwoleń konserwatorskich, wobec tego zastosowanie w nich znajduje zasada ogólna wynikająca z art. 28 k.p.a., zgodnie z którą, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawmy lub obowiązek. Ocena interesu prawnego danego podmiotu w postępowaniu następuje w oparciu o przepisy prawa materialnego, na podstawie których postępowanie jest prowadzone. Celem instytucji unormowanych w u.o.z.o.z., w tym pozwoleń konserwatorskich, jest zapewnienie zachowania zabytków i utrzymania ich we właściwym stanie. Dlatego też organ II instancji podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że jeśli wnioskodawca wystąpił o udzielnie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku będącym jego własnością, to jedynie właściciel tej działki jest stroną tego postępowania, a sam fakt wpisania zabytku, jako historycznego założenia urbanistycznego, nie stwarza podstawy dla właścicieli nieruchomości sąsiedniej do bycia stroną w postępowaniach dotyczących pozwoleń udzielanych w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z., nawet jeśli obie nieruchomości stykają się ze sobą. Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 36 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy jedynie, gdy roboty budowlane prowadzone przy zabytku stanowią ingerencję w chroniony układ urbanistyczny i w ten sposób oddziałują na nieruchomość sąsiednią również objętą ochroną tego układu, wymuszając na nim – chociażby potencjalnie – działania ingerujące w substancję lub wygląd tego budynku, a przez to zmianę w układzie funkcjonalnym tego obszaru. Oznacza to konieczność zbadania, czy roboty budowlane prowadzone na nieruchomości sąsiedniej mają wpływ na określony zabytek.

Mając to na uwadze Minister KiDN podkreślił, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną był budynek tzw. łącznika, położony przy ul. W. w B.. Łącznik ten położony jest na działkach nr ew. [...] oraz [...]. Część tego łącznika, położona na działce nr ew. [...], przylega do budynku położonego przy ul. W., natomiast część położona na działce nr [...] - do budynku znajdującego się przy ul. W.. Budynek przy ul. W. znajduje się na tej samej działce nr [...] co część przylegającego do niego łącznika, natomiast budynek przy ul. W.- na innej działce, nr [...]. Działka o numerze ewid. [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz przylegającą do niego częścią łącznika, stanowi własność Gminy [...] i jednocześnie jest przedmiotem współużytkowania wieczystego członków Wspólnoty Mieszkaniowej budynku położonego przy ul. W.. Natomiast działka nr ew. [...] stanowi wyłącznie własność ww. Gminy, a wzmiankowana Wspólnota Mieszkaniowa ani poszczególni jej członkowie, nie posiadają do tej działki tytułu prawnego.

Z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej zabytku wpisanego do rejestru, jakim w niniejszej sprawie jest układ urbanistyczny, znaczenie ma rozbiórka części przedmiotowego łącznika, a także inne roboty budowlane podejmowane na zewnątrz. Z dokumentacji projektowej, będącej podstawą wydania decyzji z dnia [...] września 2013 r. wynika, że rozebrana będzie tylko ta część łącznika, która znajduje się na działce nr ew. [...], do której Wspólnota Mieszkaniowa nie ma tytułu prawnego. Na działce tej będą także podjęte te roboty, które związane są z wykonaniem ściany szczytowej w pozostawionej części łącznika, tj. zamurowanie otworu drzwiowego oraz ocieplenie ściany styropianem. Zakres robót, miejsca, w których będą wykonane, a także granice działek, przedstawia dokładnie rys. A-2 znajdujący się w dokumentacji projektowej. Zdaniem Ministra KiDN, z analizy dokumentacji projektowej będącej podstawą decyzji ostatecznej wynika zatem, że działania, które przewidywała dokumentacja projektowa, nie ingerowałyby w nieruchomość znajdującą się na działce nr ew. [...], a tym samym decyzja z dnia [...] września 2013 r. nie nadawała Wspólnocie Mieszkaniowej budynku położonego na tej działce żadnych praw ani obowiązków wynikających z u.o.z.o.z.

Odnosząc się natomiast do art. 209a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 6), organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli przy wyodrębnianiu własności lokali w budynku wydzielono dla tego budynku działkę gruntu niespełniającą wymogów działki budowlanej, właścicielom lokali przysługuje w stosunku do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej, pod warunkiem że roszczenie to zostało zgłoszone łącznie przez właścicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje się przepisy art. 199 Kodeksu cywilnego. W ocenie Ministra KiDN treść tego przepisu nie uzasadnia uznania Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WKZ odmawiającą wydania pozwolenia na dokonanie rozbiórki budynku położonego przy ul. W. w B.. Posiadanie roszczenia, o którym mowa w cytowanym przepisie, a nawet jego uznanie, nie nakłada bowiem na podmiot, któremu ono przysługuje żadnych praw i obowiązków wynikających z u.o.z.o.z., na podstawie której prowadzone było postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną. Oczywiście, w chwili, gdy zobowiązany, tj. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego zrealizuje żądanie uprawnionego podmiotu i przeniesie na jego rzecz własność nieruchomości lub ustanowi na niej użytkowanie wieczyste, uprawniony zyska legitymację strony w postępowaniach w sprawie pozwoleń konserwatorskich dotyczącej tej nieruchomości. Do tego czasu jednakże, uprawniony z art. 209a ww. ustawy, w postępowaniach takich ma wyłącznie interes faktyczny, który może np. wyrażać się w tym, że korzystne dla uprawnionego będzie przekazanie mu przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości w stanie odpowiednim dla planowanego sposobu korzystania z niej, po usunięciu z niej budynków czy innych elementów.

Odnosząc się zaś do argumentu, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji pouczył Wspólnotę Mieszkaniową o prawie do wniesienia odwołania, Minister KiDN wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż postępowanie zostało wznowione na wniosek Wspólnoty, będzie ona uprawniona do zaskarżenia aktu wydanego po wznowieniu postępowania. Jednakże skoro [...] WKZ w zaskarżonej decyzji odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] września 2013 r. z powodów merytorycznych, konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o odmowie uchylenia ww. rozstrzygnięcia ostatecznego z powodu niezaistnienia podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa wnosząc skargę do tutejszego Sądu.

Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów prawa, a mianowicie:

1) art. 6, 7, 7a, 7b i 8 k.p.a. poprzez działania organu II instancji w sposób rażąco naruszający przepisy prawa, nie podjęcie mimo wyraźnych wskazań w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego (brak przymiotu strony dla skarżącej, co narusza słuszne interesy jej członków jako obywateli), co ostatecznie skutkuje naruszeniem zaufania obywateli do aparatu państwowego, w tym w szczególności pominięcie wytycznych WSA w zakresie:

* braku odniesienia się przez Ministra w całości do stanu faktycznego i prawnego oraz argumentacji zawartej przez skarżącą Wspólnotę w odwołaniu z 26 lipca 2016 r., co w konsekwencji przełożyło się na brak wnikliwego, dokładnego zbadania zaistniałego stanu faktycznego, w tym rozpatrzenia wszystkich podnoszonych w odwołaniu przez Wspólnotę Mieszkaniową okoliczności, mimo obowiązku nałożonego w uzasadnieniu wyroku przez Sąd (str. 11 uzasadnienia wyroku WSA);

* pominięcia rozpatrzenia wszystkich zgłoszonych w odwołaniu przez skarżącą Wspólnotę zarzutów, w tym w naruszenia art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. (pkt 4 odwołania);

* ponownego braku wnikliwego rozważenia okoliczności posiadania przez skarżącą Wspólnotę interesu prawnego, mimo podnoszonych przez skarżącą Wspólnotę argumentów i znajdującej się w aktach dokumentacji potwierdzającej podnoszone przez skarżącą okoliczności;

* przyjęcia przez Ministra niemalże tożsamej argumentacji, jaka zawarta była w uzasadnieniu pierwszej zaskarżonej decyzji, co ponad wszelką wątpliwość dowodzi braku wszechstronnego przeanalizowania przez Ministra zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i podnoszonej przez Wspólnotę Mieszkaniową argumentacji, jak też nie zastosowanie się przez Ministra do wytycznych płynących z uzasadnienia wyroku WSA;

2) ponowne naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w sytuacji gdy ex lege winna być ona stroną postępowania administracyjnego, bowiem interes prawny Wspólnoty do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach jednej ze stron wynika z faktu, że Wspólnota dochodząc swoich praw określonych w art. 209a ww. ustawy spowodowała uznanie - przez prezydenta Miasta [...] - roszczeń Wspólnoty na powiększenie jej nieruchomości (dz. nr [...]) o część przyległego terenu, będącego własnością gminy, co w istniejących uwarunkowaniach zabudowy wymagało wyburzenia części, przynależnej do gminy, budynku - [...] na jej działce (nr [...]).

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II Instancji ponownie pominął wiele istotnych, a podnoszonych przez Wspólnotę Mieszkaniową w odwołaniu okoliczności, a co więcej, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie zastosował się do wytycznych wynikających z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie. Według skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera identyczną formę i treść, jak w poprzedniej zaskarżonej przez Wspólnotę decyzji, co świadczy o nie uwzględnieniu rozstrzygnięcia WSA i pominięciu jego argumentów i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu. Co do meritum sprawy w uzasadnieniu decyzji (str. 3) ograniczono się, i to wybiórczo do wymienienia tylko niektórych naruszeń - zawartych w odwołaniu Wspólnoty Mieszkaniowej. Pominięto, nie wymieniając i nie ustosunkowując się do kluczowego naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazanego w pkt 4 odwołania. Organa konserwatorskie, zarówno I jak i II instancji ograniczyły swoje postępowanie do oceny czy Wspólnocie Mieszkaniowej przysługuje prawo strony, pomijając szersze prawne warunki do wznowienia postępowania podnoszone przez Wspólnotę co wynikało z poniższych, znajdujących się w aktach sprawy pism:

• z pisma Wspólnoty z pierwszego wniosku o wznowienie z [...] sierpnia 2015 r. - przywołującego art. 145 § 1 k.p.a.,

• z postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków (wyd. z upow. Prezydenta Miasta) o wznowieniu postępowania z [...] kwietnia 2016 r. potwierdzającego przyjęcie żądań Wspólnoty do wznowienia postępowania na podstawie i w zakresie art.145 § 1 k.p.a.,

• z pisma Wspólnoty - zażalenia z [...] października 2015 r. skierowanego do Ministra KiDN, w którym (str.2) Wspólnota precyzuje "Zwracamy uwagę, że wznowienie postępowania na dzień dzisiejszy (po zapoznaniu się z opinią NID) opieramy nie tylko na § 1 pkt 4 art. 145, ale także na pkt 1 i 5 tego przepisu,

• z pisma Wspólnoty z [...] lipca 2016 r do Miejskiego Konserwatora Zabytków ("MKZ"), w którym Wspólnota precyzuje zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. "co wynika z faktu, że MKZ inż. D.S. będąc poprzednio pracownikiem [...] WKZ uczestniczył w przygotowaniu odmownej decyzji z [...] września 2013 r. (przywołany przepis przewiduje, że pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji), co koresponduje z zakresem pierwszego wniosku o wznowienie postępowania (na wszystkich etapach postępowania organa konserwatorskie zbagatelizowały powyższe wnioski i żądania o rozszerzenie podstaw prawnych wznowienia postępowania).

Podobnie brak jest w uzasadnieniu ustosunkowania się do opinii i wniosków rzeczoznawców: budowlanego SARP mgr. inż. arch. Z. G. z [...] kwietnia 2016 r. i [...] lipca 2016 r. oraz ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, opinia z [...] kwietnia 2016 r. mgr. inż. W. Ł. - upr. [...].

Skarżąca uważa, że w decyzji Ministra KiDN przepisane zostały nietrafne i kwestionowane przez Wspólnotę Mieszkaniową argumenty z rozstrzygnięcia organu I instancji, a dotyczące m.in. tego, że kamienica z oficyną, co odnosi się do budynku Wspólnoty [...] wraz z przybudówką [...], istnieje od początków XIX wieku i została wzniesiona przed 1810 r., stwierdzeniu, że budynek [...] nie uległ zasadniczym zmianom i zachował pierwotny gabaryt ze skromnym detalem architektonicznym. Tymczasem, Wspólnota Mieszkaniowa wykazała, że sporny obiekt nie posiada cech zabytku, na które wskazywano w opiniach [...] Oddziału Narodowego Instytutu Dziedzictwa i [...] WKZ.

W przekonaniu skarżącej, nie można także pominąć okoliczności niekorzystnych i niezawinionych przez właścicieli nieruchomości budynku [...], związanych z zakupem mieszkań w tym budynku i naruszeniami prawa przez państwowe i samorządowe (miasta [...]) organa administracji w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej. W czasie komunalizacji mającej miejsce po 1990 r. z naruszeniem prawa, czego dowód stanowi pismo z [...] lutego 1998 r. Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego w [...], rozdzielono przybudówkę/budynek [...] od budynku obecnej Wspólnoty Mieszkaniowej, przekazując jej część wraz z gruntem na rzecz Gminy [...], tworząc w ten sposób oddzielną posesję - nr. geod. [...]. Również sprzedaż mieszkań w 1998 r. nastąpiła z rażącym naruszeniem art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie sprzedano w całości owej części przybudówki znajdującej się na wydzielonej działce nr. geod. [...] przypisanej notarialnie na wieczyste użytkowanie. Wspólnota nie mając wiedzy o tym błędzie, uznawała ową powierzchnię za swoją, sprawując pełny zarząd do czasu powzięcia wiadomości, że powierzchnia ta wraz z ułamkowym udziałem w całej nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej należy do Gminy [...].

Ponadto, na uwagę zasługują okoliczności wskazujące na naruszenia prawa przez organa samorządowe i państwowe w sprawie obowiązku spełnienia słusznych żądań Wspólnoty Mieszkaniowej, opartych na podstawie art. 4 pkt 3a i art. 209a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisów § 18 i § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., związanych z częściową rozbiórką budynku/przybudówki [...] warunkującej powiększenie terenu nieruchomości Wspólnoty na niezbędną infrastrukturę.

W ocenie skarżącej Miejski Konserwator Zabytków w osobie inż. D.S. był, przed powołaniem na tą funkcję, pracownikiem [...] WKZ i procedował nad wnioskiem o rozbiórkę części przybudówki [...], przygotowując odmowną decyzję z 2013 r dla swojego przełożonego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Dlatego MKZ nie miał prawa rozpatrywać wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej w niniejszej sprawie, bo jak tego dowiódł (swoim postępowaniem) był stronniczy i ambicjonalnie dążył do utrzymania swojej wcześniejszej decyzji.

Niedopuszczalnym było poza tym przekazywanie wniosków, pism dowodowych i opinii biegłych dla Biura NID, nie będącego organem administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Ministra KiDN nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r., Minister KiDN uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...], wydaną po wznowieniu postępowania i w tym zakresie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej v WKZ z dnia [...] września 2013 r. znak: [...], nie pozwalającej Gminie [...] na rozbiórkę części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B.. Organ II instancji uznał bowiem, że brak jest podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzję ostateczną.

Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2018 r., sygn. VII SA/Wa 602/18. Słusznie podnosi zatem skarżąca, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W przywołanym wyroku WSA w Warszawie wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę powinien przeprowadzić stosowną analizę i odnieść się do całokształtu stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz argumentacji skarżącej, która swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu wywodzi z art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd dostrzegł, że okoliczność, dotycząca interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej związana z koniecznością wyburzenia części, przynależnej do Gminy, budynku przybudówki [...], w żaden sposób nie została przez organ wyjaśniona i oceniona z odniesieniem się do materiału dokumentacyjnego sprawy.

Stosując się do tak zakreślonych wskazań Sądu, Minister KiDN poddał analizie projekt budowlany, załączony do wniosku Gminy [...] o zgodę na rozbiórkę części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B., zatytułowany: "Roboty budowlane polegające na rozbiórce części budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. wraz z niezbędnymi robotami zabezpieczającymi", oprac. ED-projekt Pracownia Architektury E. D., [...][...] 2013 r.

Organ II instancji ustalił, że przedmiot zaprojektowanych robót budowlanych obejmował rozbiórkę części budynku tzw. łącznika, położonego przy ul. W. w B., na działkach nr ew. [...] oraz [...]. Część tego łącznika, położona na działce nr ew. [...], przylega do budynku skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej położonego przy ul. W., natomiast część położona na działce nr [...] - do budynku znajdującego się przy ul. W.. Budynek Wspólnoty przy ul. W. znajduje się na tej samej działce nr [...] co część przylegającego do niego łącznika, natomiast budynek przy ul. W.- na innej działce, nr [...]. Działka o numerze ewid. [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz przylegającą do niego częścią łącznika, stanowi własność Gminy [...] i jednocześnie jest przedmiotem współużytkowania wieczystego członków skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. W.. Natomiast działka nr ew. [...] stanowi wyłącznie własność ww. Gminy, a Wspólnota Mieszkaniowa ani poszczególni jej członkowie nie posiadają do tej działki żadnego tytułu prawnego.

Według dokumentacji projektowej, będącej podstawą wydania badanej decyzji [...] WKZ z dnia [...] września 2013 r., przewidziano rozbiórkę tylko tej części ww. budynku (łącznika), która znajduje się na działce o nr ew. [...], a więc na działce, do której Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego. Pozostałe roboty budowlane objęte przedłożonym projektem, związane z wykonaniem pełnej ściany szczytowej w pozostawionej części łącznika, polegające na zamurowaniu otworu drzwiowego, wykonaniu uzupełnień w rozebranej części więźby dachowej oraz ociepleniu ściany styropianem, także miały być realizowane w tej części łącznika, która znajduje się jeszcze na działce nr [...] (zob. Projekt budowlany - rys. A-1, A-2 i A-3, k. 140-142 akt administracyjnych). Wobec powyższego, zakres przewidzianych prac budowlanych nie wykraczał i nie oddziaływał poza granice nieruchomości będącej w wyłącznym władaniu Gminy [...].

Jak zatem trafnie dostrzegł Minister KiDN, w świetle dokumentacji projektowej będącej podstawą decyzji ostatecznej [...] WKZ, roboty budowlane, których realizacja objęta była wnioskiem o zgodę ww. organu, nie ingerowały w żaden sposób w nieruchomość znajdującą się na działce nr ew. [...], której współużytkownikami wieczystymi są członkowie skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej.

W orzecznictwie wskazuje się, że tylko strona może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne poprzez wniesienie podania, ale wyłącznie wówczas, gdy przepis dopuszcza działanie na wniosek. Inne podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., mogą domagać się wszczęcia postępowania tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa im na to zezwala.

Podkreślić przy tym należy, że status strony w tym postępowaniu reguluje norma ogólna z art. 28 k.p.a. zgodnie z którą "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Wyznacznikiem istnienia legitymacji procesowej jest zatem interes prawny lub obowiązek, które to pojęcia nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, interes prawny odnosi się do etapu konkretyzacji normy prawnej w drodze decyzji administracyjnej, co następuje w toku postępowania administracyjnego, natomiast obowiązek jest efektem dokonanej konkretyzacji. W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, aby interes ten był: osobisty, własny, indywidualny, konkretny, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić.

Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi więc samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego danej osobie przymiotu strony postępowania, a ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego pomiotu w zakresie prawa materialnego. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991r., III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego.

Tak określony interes prawny po stronie skarżącej nie występuje. Skarżąca nie wskazała bowiem przepisów prawa materialnego, z których w jakikolwiek sposób można by wywieść jej interes prawny w postępowaniu wszczętym na wniosek Gminy [...] w oparciu o przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z. Z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej zabytku wpisanego do rejestru, jakim w niniejszej sprawie jest historyczny układ urbanistyczny, znaczenie ma rozbiórka części przedmiotowego łącznika położonej wyłącznie na dz. ew. [...], stanowiącej własność ww. Gminy, a także inne roboty budowlane podejmowane na zewnątrz. Skoro zakres tych robót nie ingeruje w budynek Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie też nie oddziałuje na nieruchomość znajdującą się w użytkowaniu wieczystym jej członków, to nie można mówić o istnieniu realnego interesu prawnego Wspólnoty do działania w postępowaniu o udzielenie zgody przez organ konserwatorski na prowadzenie prac przy ww. obiekcie.

Minister KiDN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił ponadto, że w jego ocenie starania podejmowane przez Wspólnotę Mieszkaniową względem terenu obejmującego działkę o nr ew. [...], w oparciu o art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie uzasadniają uznania Wspólnoty Mieszkaniowej za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WKZ odmawiającą wydania pozwolenia na dokonanie rozbiórki budynku położonego przy ul. W. w B.. Według organu II instancji, samo posiadanie roszczenia, o którym mowa w ww. przepisie, a nawet jego uznanie, nie nakłada bowiem na podmiot, któremu ono przysługuje żadnych praw i obowiązków wynikających z u.o.z.o.z., na podstawie której prowadzone było postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną.

Tutejszy Sąd całkowicie podziela powyższe zapatrywanie organu. Dla wykazania interesu skarżącej w przedmiotowym postępowaniu nie może mieć znaczenia fakt ewentualnego przysługiwania jej roszczenia w stosunku do ww. działki o nr ew. [...], znajdującego umocowanie w art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego przepisu, jeżeli przy wyodrębnianiu własności lokali w budynku wydzielono dla tego budynku działkę gruntu niespełniającą wymogów działki budowlanej, właścicielom lokali przysługuje w stosunku do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej, pod warunkiem że roszczenie to zostało zgłoszone łącznie przez właścicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje się przepisy art. 199 Kodeksu cywilnego. Uprawnienie wynikające z przywołanej normy prawnej, statuujące wyłącznie pewnego rodzaju ekspektatywę co do nabycia prawa podmiotowego, której zmaterializowanie stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, nie jest równoznaczne z uzyskaniem ostatecznego prawa własności nieruchomości i jako takie nie mogło mieć znaczenia w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynku (łącznika) zakończonego decyzją [...] WKZ z [...] września 2013 r., wydaną w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z.o.z.

Zasadna jest konkluzja organu, że jedynie gdy zobowiązany, tj. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego zrealizuje żądanie uprawnionego podmiotu, oparte na art. 209a ww. ustawy i przeniesie na jego rzecz własność nieruchomości lub ustanowi na niej użytkowanie wieczyste, uprawniony zyska legitymację strony w postępowaniach w sprawie pozwoleń konserwatorskich dotyczących tej nieruchomości. Do tego czasu jednakże, uprawniony z rzeczonego art. 209a, w postępowaniach takich ma wyłącznie interes faktyczny, który może np. wyrażać się w tym, że korzystne dla uprawnionego będzie przekazanie mu przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości w stanie odpowiednim dla planowanego sposobu jej użytkowania.

Mając na uwadze przedstawione w uzasadnieniu organu II instancji rozważania w powyższym zakresie, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że – wbrew zarzutom skargi – Minister KiDN w pełni zrealizował wytyczne zawarte w wyroku z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. VII SA/Wa 602/18. W konsekwencji, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała interesu prawnego do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną [...] WKZ z [...] września 2013 r., a tym samym nie zachodziła przesłanka wznowienia tego postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Tutejszy Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącą.

Przede wszystkim nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wystąpienia w kontrolowanej sprawie podstawy do wznowienia postępowania przed [...] WZK, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Stosownie zaś do treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotowa wada procesowa odnosi się zatem do postępowania, którego wznowienia domaga się wnioskodawca. Innymi słowy, w sytuacji gdy dany podmiot powołuje się na tę okoliczność, to musi wykazać, że przy wydaniu ostatecznej decyzji – w niniejszej sprawie decyzji [...] WKZ z dnia [...] września 2013 r., która zakończyła postępowanie przed tym organem – brał udział pracownik tego organu podlegający wyłączeniu na mocy ww. przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Tymczasem skarżąca odnosi tę wadliwość nie do postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] WKZ z [...] września 2013 r., lecz do decyzji wydanej wskutek wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], która została uchylona kontrolowaną przez tutejszy Sąd zaskarżoną decyzją Ministra KiDN z [...] maja 2020 r., znak: [...]. Zarzuty skarżącej odnoszące się do wadliwości w przedmiotowym zakresie decyzji Prezydenta Miasta [...] trzeba wobec tego uznać za bezprzedmiotowe, skoro ww. rozstrzygnięcie organu I instancji zostało ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, a kontroli Sądu podlega wyłącznie zaskarżona decyzja Ministra KiDN.

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze, wobec przesądzenia, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postepowaniu zakończonym ostateczną decyzją [...] WKZ, również nie mogły mieć już jakiegokolwiek znaczenia w sprawie. Fakt sporządzenia pozytywnych opinii dotyczących budynku tzw. łącznika przez rzeczoznawcę budowlanego oraz eksperta ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych jest irrelewantny, w sytuacji gdy w sprawie nie występowała podstawa do wznowienia postępowania w sprawie. Podobnie, organy nie mogły rozpatrywać merytorycznych kwestii dotyczących ustaleń poczynionych w toku postępowania ostateczną decyzją o odmowie udzielenia zgody na rozbiórkę łącznika, dotyczących jej np. jego historycznego datowania, czy też kwestii związanych z nabyciem przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej praw do sąsiedniej nieruchomości, skoro w sprawie brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b.

Zdaniem Sądu, Minister KiDN ocenił sprawę w sposób właściwy, wobec czego, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.