Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 215/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 124, art. 210 par 1 pkt 6, art. 210
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. H. przy uczestnictwie T. H. i H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych).


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z 28 listopada 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. H. od decyzji Prezydenta Miasta N. S. z 13 lipca 2017r. nr [...] w sprawie uchylenia w całości ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta N. S. z 6 maja 2014r. nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego opłacanego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok w kwocie 416,00 zł i ustalającej podatek w kwocie 655,00 zł, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 201 ze zm. dalej-O.p.)-utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z 13 lipca 2017r. organ I instancji ustalił współwłaścicielom/podatnikom solidarnie zobowiązanym: H. O., S. H. i T. H. podatek rolny w kwocie [...]zł, podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł na 2014 rok. Wysokość podatku określono w następujący sposób:

-od stycznia do grudnia 2014r. powierzchnia budynku mieszkalna, powierzchnia pozostała,

-od stycznia do lipca 2014r. powierzchnia użytków rolnych,

-od sierpnia do listopada 2014r. powierzchnia użytków rolnych, powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

-za grudzień 2014r. powierzchnia użytków rolnych.

W odwołaniu od tej decyzji, S. H. wniosła o uznanie powierzchni 1700m˛ jako gruntu wykorzystywanego na działalność gospodarczą przez N. W. i uznania, że od stycznia 2014r. do czerwca 2015r. była prowadzona na tym gruncie działalność gospodarcza. Odwołująca się zarzuciła, iż organy błędnie określiły powierzchnię zajętą przez N. W. na działalność gospodarczą. W kolejnym piśmie procesowym z 4 października 2017r. S. H. podniosła, że ustalenia organu podatkowego są sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Podatniczka przedłożyła także opinię biegłego A. W. dot. powierzchni placu przy ul. [...]. W dwóch kolejnych pismach wskazała, że powierzchnia placu wynosi [...]m˛.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pisemnych motywach decyzji wskazało, że przedmiotem kontrowersji w sprawie jest kwestia opodatkowania w 2014r. gruntu ze względu na sposób i czasookres jego korzystania oraz jego powierzchnię zajętą w 2014r. na prowadzenie działalności gospodarczej przez Firmę [...] W. N., w oparciu o zawartą umowę użyczenia nieruchomości.

W sprawie, uprzednio wydawano już decyzje podatkowe tj. 6 maja 2014r. i 1 sierpnia 2016r. ustalające dla H. O., S. H. i T.-H.-S. podatek od nieruchomości. Decyzje były uchylane.

Kolegium wskazało na przeprowadzone w sprawie dowody np. oględziny spornej nieruchomości, sporządzone szkice, pomiary, przesłuchano świadków, zdjęcia z 2014r.

Organ II instancji zaznaczył, że S. H. po upływie 16 miesięcy tj. w dniu 7 września 2015r. zmieniła zeznanie podatkowe tj. informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2014r. załączając korekty deklaracji, załącznik i dokumentację fotograficzną świadczącą o prowadzonej działalności gospodarczej na działce przy ul. [...] w N. S.. Podatniczka powinna zawiadomić organ o tym na podstawie art. 6 ust. 6 u.p.o.l.

II.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, S. H. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci:

-art. 7 Konstytucji RP określonego jako zasada praworządności art. 120 O.p., art. 121§1 O.p. poprzez dokonanie przez organ II instancji wykładni art. 120 O.p. i art. 191 O.p. w sposób nie dający się pogodzić z zasadą działania w sposób pogłębiający zaufanie do organów podatkowych, art. 191 O.p. przez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów i art. 193 O.p przez uznanie za dowód księgi podatkowe prowadzone przez przedsiębiorcę N. W. nierzetelnie, w których dokonane w nich zapisy nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, szczególnie poprzez brak zapisów handlu drewnem, art. 199a O.p. przez nieuwzględnienie zarzutów co do bezprawności manipulacji aneksami przez H. O. do umowy rzekomego użyczenia gruntu bez zgodnego zamiaru współwłaścicielek, art. 200a O.p. przez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, art. 210 O.p. przez brak uzasadnienia faktycznego decyzji i mijanie się z prawdą w uzasadnieniu organu.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W pisemnych motywach skargi, skarżąca zakwestionowała poprawność dokonanych przez organ ustaleń faktycznych.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Ponadto, Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145§1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 247§1 O.p.). Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.).

Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż te, które wskazano w skardze.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 210§1 pkt 6 i §4 O.p. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 210§1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie do postanowień §4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji, pozwalającym na zapoznanie się nie tylko ze stwierdzeniami organu ale procesem rozumowania. Jego istotą jest wskazanie przesłanek, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, co oznacza powinność wyczerpującego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesu rozumowania, który doprowadził organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić-zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Sporządzenie uzasadnienia decyzji jest więc nie tylko wymogiem formalnym-wynikającym wprost z brzmienia art. 210§1 pkt 6 i §4 O.p. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu odwoławczego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 124 O.p.), ale ma także znaczenie dla kontroli aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Chodzi o czytelne ujawnienie motywów rozstrzygnięcia, które ma umożliwiać weryfikację sposobu myślenia organu podatkowego.

Prawidłowe uzasadnienia realizuje też prawo strony do prawidłowego zaskarżania decyzji. Jeżeli uzasadnienie podatkowej decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów i przesłanek art. 210§4 O.p., Sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ podatkowy (wyrok NSA z 22 października 2010r. sygn. akt: II FSK 1067/09, CBOSA) stwierdzając, że Sąd administracyjny nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują żadnych odstępstw od obowiązku zachowania wymogów określonych w art. 210§4 O.p. także dla przypadków, gdy organ utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, podziela w całości jego stanowisko. Decyzja kończąca postępowanie, to akt z którego strona powinna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej - w zakresie prawa procesowego, czy materialnego.

Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121§1 O.p.) oraz zasadę przekonywania polegającą na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.). Innymi słowy decyzja, powinna w swoim uzasadnieniu dawać kompletną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wyrażono w rozstrzygnięciu.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie spełnia standardów określonych wskazanymi wyżej przepisami Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji nie zawarło uzasadnienia prawnego. O ile organ odwoławczy wyszczególnił dowody przeprowadzone w sprawie o tyle nie omówił podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z pisemnych motywów zaskarżonej decyzji nie wynika, który przepis/przepisy prawa materialnego zostały zastosowane do stanu faktycznego przyjętego przez organ a tym samym nie wiadomo w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego dla skarżącej.

Organ odwoławczy pominął również i ten aspekt, iż postępowanie w sprawie prowadzone było na skutek wznowienia postępowania podatkowego. Wznowienie postępowania jest wyjątkowym środkiem weryfikacji decyzji, w którym organ administracji obowiązany jest rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych treścią art. 240 O.p. zatem okoliczność prowadzenia postępowania w tym nadzwyczajnym trybie powinna być uwidoczniona w warstwie motywacyjnej decyzji.

Mając na względzie zasadę przekonywania podatnika do zajętego stanowiska wynikającą z art. 124 O.p. oraz obowiązek nałożony na organ podatkowy na podstawie art. 210§4 O.p., polegający na przedstawianiu w decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję w stopniu mającym istotny wpływ na wynik spraw uchybiło wskazanym zasadom i nie spełniło wymogów przewidzianych w ww. przepisach.

Z uwagi na naruszenie norm prawnych wynikających ze wskazanych przepisów za przedwczesne należało uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, zmierzających do podważenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu spraw organ odwoławczy uwzględni wyrażony powyżej pogląd Sądu i przystąpi do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i przestawi jej wynik w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 210§4 O.p.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.) orzeczono jak w pkt I sentencji. Orzeczenia o kosztach dokonano na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis uiszczony od skargi w kwocie 200,00 zł.