Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1367/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 921
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 7 065 (siedem tysięcy sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., [...] Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r. wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej patentu [...] na wynalazek pt "Okno i zestaw ramy izolacyjnej" udzielonego na rzecz V., na podstawie art. 56 Konwencji o udzieleniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r. (Dz. U. z 2004 r., nr 79, poz. 737, 738 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 921 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) a także 98 kpc w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. 1) oddalił wniosek, 2) przyznał V. od F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] października 2008 r. wpłynęło do Urzędu Patentowego RP zgłoszenie Patentu Europejskiego nr [...] pt. "Okno i zestaw ramy izolacyjnej", którego uprawnionym jest V., w myśl którego m.in. Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony.

Zgłoszenie zostało dokonane przez uprawnionego w trybie przepisów art. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65 poz. 598 ze zm., dalej "udezp").

W myśl art. 6 ust. 1 udezp przez uzyskanie patentu europejskiego, w którym Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, nabywa się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, takie same prawa, jakie przyznaje patent udzielony na podstawie Prawa własności przemysłowej. Stosownie do ust. 2 omawianego artykułu uprawniony z patentu europejskiego jest obowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym tłumaczenie patentu europejskiego na język polski w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy informacji o jego udzieleniu. Termin ten nie podlega przywróceniu.

W świetle opisu patentu nr [...] wynalazek dotyczy okna do montażu w nachylonej powierzchni dachu, zawierającego ościeżnicę okienną mającą szereg części, przy czym każda część ościeżnicy ma górną stronę, dolną stronę, wewnętrzną stronę i zewnętrzną stronę, kierunek wysokości wyznaczony kierunkiem biegnącym od dolnej strony do górnej strony, zestaw elementów pokrywowych, przy czym każdy element pokrywowy ma pierwsze ramię do pokrycia górnej strony odpowiedniej części ościeżnicy i drugie ramię biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia i pokrywające część zewnętrznej strony części ościeżnicy, ramę obróbki blacharskiej zawierającą elementy obróbki blacharskiej, przy czym każdy element obróbki blacharskiej ma pierwsze ramię, leżące zasadniczo w płaszczyźnie dachu, i drugie ramię, biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia, przy czym na to drugie ramię zachodzi co najmniej częściowo drugie ramię odpowiedniego elementu pokrywowego, oraz co najmniej jedną ramę izolacyjną składająca się z szeregu elementów, przy czym każdy element ramy izolacyjnej ma pierwszą stronę zwróconą ku części ościeżnicy okiennej i drugą stronę zwróconą ku elementowi obróbki blacharskiej i/lub elementowi pokrywowemu.

Jak wskazano okna albo inne konstrukcje przechodzące przez dach, instalowane w powierzchniach dachu są szczególnie narażone na straty cieplne. W celu poprawienia ogólnych właściwości izolacyjnych, zaproponowano izolacje co najmniej części zewnętrznej strony ościeżnicy okiennej.

W myśl zastrzeżeń patentowych:

1. Okno do montażu w nachylonej powierzchni dachu, zawierające ościeżnicę okienną mającą szereg części (1, 2, 3, 4), przy czym każda część ościeżnicy ma górną stronę (1a), dolną stronę (1b), wewnętrzną stronę (1d) i zewnętrzną stronę (1c), kierunek wysokości wyznaczony kierunkiem biegnącym od dolnej strony do górnej strony, zestaw elementów pokrywowych (11, 12, 13, 14), przy czym każdy element pokrywowy ma pierwsze ramię (11a) do pokrycia górnej strony (1a) odpowiedniej części ościeżnicy i drugie ramię (11b) biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia (11a) i pokrywające część zewnętrznej strony (1c) części ościeżnicy, ramę obróbki blacharskiej zawierającą elementy (21, 22, 23, 24) obróbki blacharskiej, przy czym każdy element obróbki blacharskiej ma pierwsze ramię (25a) leżące zasadniczo w płaszczyźnie dachu i drugie ramię (21b) biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia (21a), przy czym to drugie ramię (21b) jest co najmniej częściowo pokryte przez drugie ramię (11b) odpowiedniego elementu pokrywowego, oraz co najmniej jedną ramę izolacyjną składającą się z szeregu elementów (31, 32, 33, 34), przy czym każdy element ramy izolacyjnej ma pierwszą stronę (31c) zwróconą ku części ościeżnicy okiennej i drugą stronę (31b) zwróconą ku elementowi obróbki blacharskiej i/lub elementowi pokrywowemu, znamienne tym, że: w pierwszej ramie izolacyjnej (31, 32, 33, 34) każdy element ramy izolacyjnej ma dolną część (31c) mającą ustaloną maksymalną szerokość i ustawioną zasadniczo w płaszczyźnie pierwszego ramienia (21a) elementu obróbki blacharskiej, przy czym szerokość pomiędzy pierwszą stroną (31a) i drugą stroną (31b) zmniejsza się od tej maksymalnej szerokości w kierunku wysokości elementu ramy izolacyjnej tak, że druga strona (31b) tworzy z dolną częścią (31c) ustalony kąt (a), inny niż prosty; przy czym drugie ramię (21b) elementu obróbki blacharskiej i drugie ramię (11b) elementu pokrywowego biegną zasadniczo równolegle do drugiej strony (31b) elementu ramy izolacyjnej.

2. Okno według zastrzeżenia 1, w którym górna część każdego elementu (31, 32, 33, 34) tej pierwszej ramy izolacyjnej jest ustawiona zasadniczo w płaszczyźnie górnej strony części, ościeżnicy okiennej.

3. Okno według zastrzeżenia 1 albo 2, w którym drugie ramię (21b) elementu obróbki blacharskiej drugie ramię (11b) elementu pokrywowego są ustawione w pewnej odległości od drugiej strony (31b) elementu tej pierwszej ramy izolacyjnej.

4. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym ten ustalony kąt (a) wynosi 45 - 80°, korzystnie 60 - 70°.

5. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym zastosowano drugą ramę izolacyjną (141), przy czym każdy element tej drugiej ramy izolacyjnej biegnie od co najmniej dolnej strony części (101) ościeżnicy okiennej zasadniczo aż do dolnej części elementu (131) tej pierwszej ramy izolacyjnej.

6. Okno według zastrzeżenia 5, w którym zastosowano trzecią ramę izolacyjną (151), korzystnie także czwartą ramę izolacyjną (161).

7. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym zastosowano szereg narożnych elementów obróbki blacharskiej do połączenia przylegających elementów obróbki blacharskiej.

8. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym pierwsze ramię (21a) elementów obróbki blacharskiej ma ustaloną szerokość.

9. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym drugie ramię (21b) każdego elementu obróbki blacharskiej i drugie ramię (11b) każdego elementu pokrywowego są ze sobą połączone.

10. Okno według zastrzeżenia 9, w którym to połączenie wykonano jako integralne.

11. Okno według dowolnego z poprzednich zastrzeżeń, w którym rama izolacyjna jest wykonana z pianki poliuretanowej albo z dowolnego innego odpowiedniego materiału.

W dniu [...] maja 2009 r. "F. Sp. z o.o. w N.; dalej "skarżąca", złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie w całości na terytorium Polski wspomnianego patentu europejskiego. Niezależnie od tego wniosku skarżąca złożyła również w Europejskim Urzędzie Patentowym sprzeciw wobec decyzji o udzielenie patentu europejskiego nr [...]. Sprzeciw ten nie został uznany za przesłankę z art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie (Postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...] oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2556/10).

Jako podstawę prawną wniosku skarżąca wskazała art. 54 ust. 1 i 2, art. 56, art. 138 ust. 1 Konwencji o patencie europejskim, dalej "kpe", a także art. 4 ust. 1 udezp oraz art. 89 ust. 1 oraz art. 255 ust. 1 pkt 11 ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003, Nr 119, poz. 117 ze zm., dalej "pwp".

W myśl art. 54 ust. 1 kpe wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki.

Zgodnie z art. 54 ust. 2 kpe uważa się, że stan techniki obejmuje wszystko to, co przed datą dokonania europejskiego zgłoszenia patentowego zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie ustnego lub pisemnego opisu, przez zastosowanie bądź w każdy inny sposób.

Ponadto, stosownie do art. 54 ust. 3 kpe, za zawartą w stanie techniki uważa się treść europejskich zgłoszeń patentowych, w takiej formie, w jakiej zostały one dokonane, których data zgłoszenia jest wcześniejsza niż data, o której mowa w ust. 1, i które zostały opublikowane z tą lub po tej dacie.

Zgodnie z art. 56 kpe wynalazek uważa się za wykazujący poziom wynalazczy, jeżeli dla specjalisty z danej dziedziny nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki. Jeżeli stanem techniki Objęte są dokumenty, o których mowa w art. 54 ust. 3, nie są one brane pod uwagę przy ocenie poziomu wynalazczego.

Stosownie do art. 138 kpe z zastrzeżeniem przepisów art. 139, patent europejski może być unieważniony ze skutkiem dla umawiającego się państwa jedynie z następujących przyczyn:

(a) przedmiot patentu europejskiego nie posiada zdolności patentowej na podstawie art. 52 - 57;

(b) patent europejski nie ujawnia wynalazku w sposób wystarczająco jasny i pełny dla jego wykonania przez znawcę z danej dziedziny;

(c) przedmiot patentu europejskiego wykracza poza treść zgłoszenia, jakie zostało dokonane lub jeżeli patent udzielony został na zgłoszenie wydzielone lub na nowe zgłoszenie dokonane zgodnie z art. 61, poza treść wcześniejszego zgłoszenia, jakie zostało dokonane;

(d) ochrona przyznana patentem europejskim została rozszerzona lub

(e) właściciel patentu europejskiego nie jest uprawniony zgodnie z art. 60 ust. 1.

W myśl art. 89 ust. 1 pwp patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 11 pwp Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu europejskiego, udzielonego w trybie określonym w Konwencji o patencie europejskim.

Uzasadniając interes prawny do unieważnienia omawianego patentu, jak wskazała skarżąca, jest ona od wielu lat producentem okien dachowych oraz związanych z nimi akcesoriów, w tym kołnierzy uszczelniających do tych okien. W programie swej produkcji ma również kołnierze uszczelniające z izolacją termiczną instalowane wokół wystającej ponad dach części ościeżnicy, których zadaniem jest zmniejszenie strat ciepła z pomieszczenia wyposażonego w okno dachowe. Kołnierze uszczelniające z termoizolacją skarżąca produkuje od [...] lutego 2003 r., kiedy zgłosiła do ochrony w Urzędzie Patentowym RP wynalazek pt. "Kołnierz uszczelniająco-ocieplający do okien dachowych". Na zgłoszenie to skarżąca uzyskała patent [...] decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2009 r., tj. w trakcie postępowania o unieważnienie spornego patentu europejskiego. Skarżąca podkreśla wcześniejsze zgłoszenie do ochrony jej wynalazku. Przeciwstawione rozwiązane, wg patentu [...], zgłoszono do opatentowania w dniu [...] grudnia 2004 r., a korzysta ono z pierwszeństwa od [...]grudnia 2003 r. Natomiast wynalazek skarżącej korzysta z ochrony z dniem zgłoszenia, tj. [...] lutego 2003 r.

Jak wskazała skarżąca zakres ochrony patentu nr [...] pt. "Okno i zestaw ramy izolacyjnej", zgodnie z jego zastrzeżeniem niezależnym (nr 1), jako cechy znane ze stanu techniki (ujęte w części nieznamiennej tego zastrzeżenia) obejmuje:

- ościeżnicę złożoną z czterech elementów (1, 2, 3, 4), z których każdy ma stronę dolną, górną, wewnętrzną i zewnętrzną;

- zestaw elementów pokrywowych, z których każdy ma jedno ramię przylegające do górnej strony odpowiedniego elementu ościeżnicy oraz drugie ramię zachodzące na boczną powierzchnię tego elementu ościeżnicy;

- ramę obróbki blacharskiej, której każdy element ma pierwsze ramię leżące w płaszczyźnie dachu i drugie ramię usytuowane pod pewnym kątem do pierwszego, na które to ramię zachodzi element pokrywowy odpowiedniego elementu ościeżnicy;

- co najmniej jedną ramę izolacyjną składającą się z szeregu elementów, w którym każdy jedną stroną zwrócony jest do ościeżnicy, a drugą stroną do elementu obróbki blacharskiej lub elementu pokrywowego.

Natomiast jako cechy nowe, zastrzeżenie nr 1 wskazuje, że:

a) każdy element (na przykład 31) pierwszej ramy izolacyjnej ma dolną część (31 c) o ustalonej maksymalnej szerokości (najszerszą),

b) dolna część (31 c) elementu ramy izolacyjnej jest ustawiona zasadniczo w płaszczyźnie pierwszego ramienia (21 a) elementu obróbki blacharskiej,

c) szerokość elementu pierwszej ramy izolacyjnej, pomiędzy jej pierwszą stroną (31 a) a drugą stroną (31 b) zmniejsza się od maksymalnej szerokości w kierunku wysokości elementu ramy izolacyjnej, tak iż druga strona (31 b) tworzy z dolna częścią kąt (a) inny niż prosty.

d) drugie ramię (21 b) elementu obróbki blacharskiej i drugie ramię (11b) elementu pokrywowego biegną zasadniczo równolegle do drugiej strony (31b) elementu ramy izolacyjnej.

Wskazane cechy znamienne rozwiązania wg patentu nr [...], zdaniem skarżącej, znane są ze zgłoszenia wynalazku objętego innym patentem [...]. Jak wynika z rysunku zawartego w tym zgłoszeniu - figury 1 i 2, przekroje u dołu arkuszy - warstwa izolacji termicznej (2) wg zgłoszenia [...] ma w przekroju kształt trójkąta prostokątnego, z podstawą u dołu (od strony dachu). Konsekwentnie izolacja termiczna jest najszersza u dołu, a zwęża się ku górze, zaś kąt między przyprostokątną a przeciwprostokątną jest kątem ostrym, czyli mniejszym (innym) od kąta prostego. W świetle przywołanych rysunków, podstawa trójkątnej warstwy izolacyjnej (2) ułożona jest w płaszczyźnie z odcinka (7) obróbki blacharskiej leżącego na dachu, a drugi odcinek (6) tej obróbki przylega do zewnętrznej, przeciwprostokątnej powierzchni izolacji termicznej (2), tym samym jest do niej równoległy. Ponadto rozwiązanie wg zgłoszenia [...] ma kilka wariantów oblachowań, a spośród tu przytoczonych przykład z fig. 2 jest identyczny ze spornym rozwiązaniem wg patentu [...], to jest obróbka blacharska ma tylko dwa odcinki - ramiona (poz. 7 i 6 w [...], poz. 21a, 21 b w patencie [...]), zaś przykład z figury 1 ma dodatkowo odcinek (5) oblachowania przylegający do ościeżnicy.

Również cechy nieznamienne z zastrzeżenia nr 1 patentu [...] znane są z informacji zawartych w zgłoszeniu [...]. Na obu figurach rysunku widoczna jest ościeżnica umieszczona pośrodku oblachowań, nie numerowana zgodnie ze stylem opisu zgłoszeniowego, przedstawiającego kołnierz jako ocieplenia dla znanej ościeżnicy, stąd też na rysunku ościeżnicę narysowano liniami cienkimi. Ościeżnica składa się z czterech elementów, co widać na rysunku, jak zresztą większość ościeżnic, gdyż okna najczęściej są prostokątne. Każdy zaś z elementów ościeżnicy ma przekrój wielokątny, w którym można wydzielić stronę górną oraz boczne: wewnętrzną i zewnętrzną (widoczne na rzutach perspektywicznych i na przekrojach o dołu arkuszy), a także ma powierzchnie dolne (widoczne na przekrojach). Również cecha z zastrzeżeniu nr 1 patentu [...], wskazująca "zwrócenie" ramy izolacyjnej jedną stroną do ościeżnicy, a drugą do obróbki blacharskiej, występuje w zgłoszeniu [...]. Jak wynika z obu rysunków zgłoszenia [dowody 3 i 4], trójkątna w przekroju izolacja termiczna (2) "zwrócona" jest oraz, przylega swą przyprostokątną do ościeżnicy, a przeciwprostokątną do odcinka (6) obróbki blacharskiej.

Na przywołanych figurach rysunku ze zgłoszenia [...] nie pokazano jedynie oblachowań nałożonych na ościeżnicę ("elementów pokrywowych" wg opisu [...]), a to z uwagi na styl redagowania zgłoszenia [...], jako ramy termoizolacyjnej dla okna, a nie kompletnego okna mającego taką ramę. Nie oznacza to, że wskazanych osłon nie ma w oknie z termoizolacją wg zgłoszenia [...]. Osłony takie są niezbędne w każdym oknie dachowym, ponieważ w razie ich braku następowałoby zaciekanie wody deszczowej pomiędzy ościeżnicą, a elementami obróbki blacharskiej (5, 6). Osłony takie, czyli "elementy pokrywowe" ościeżnicy zachodzą zakładkowo na elementy obróbki blacharskiej, przy czym nieistotnym jest, czy owo zachodzenie ma miejsce na odcinku (5) przylegającym do ościeżnicy, czy na odcinku (6) przylegającym do izolacji termicznej. Z rysunku - fig. 2 wynika zresztą, że w tym przykładzie wykonania, zakładkowe zachodzenie występuje tylko na odcinku (6) przylegającym do izolacji termicznej, czyli jak w patencie nr [...]. wariant z fig. 2 nie ma bowiem odcinka obróbki blacharskiej przylegającego do ościeżnicy (jak poz. 5 na fig. 1).

Z powyższych względów patent [...] nie spełnia kryterium nowości, co najmniej w zakresie zastrzeżenia niezależnego.

Ponadto, jak podnosi skarżąca, jej okno, podważające nowość patentu [...], zostało ujawnione na [...] w dniach [...] listopada 2003 r., a więc przed datą [...] grudnia 2003 r. (data pierwszeństwa patentu [...]).

Odnosząc się do zastrzeżenia nr 1 (niezależnego) spornego patentu [...], obecność w oknie dachowym, zarówno ościeżnicy złożonej z czterech elementów, jak i oblachowań osłonowych na ościeżnicy oraz w konstrukcji dachu, świadczy o przynależeniu ich do stanu techniki. Również obecność ramy izolacyjnej wokół ościeżnicy należy do stanu techniki, co przyznaje sam uprawniony z patentu, zarówno umieszczając te cechy w części nieznamiennej zastrzeżenia, jak i poprzez wskazanie ich w opisie patentowym, w akapitach od [0002] do [0004], omawiających znane rozwiązania. Nowymi cechami rozwiązania jest jedynie usytuowanie pierwszej ramy izolacyjnej przy tej części ościeżnicy, która wychodzi ponad konstrukcję dachu, zwężający się w górę przekrój ramy izolacyjnej oraz położenie elementów oblachowania (21b, 11b) względem drugiej strony (31b) elementu ramy izolacyjnej. Zastrzeżenie niezależne opisu patentowego nr [...] nie precyzuje, jaką figurą geometryczną jest przekrój zwężającego się elementu ramy izolacyjnej. Może zatem być to zarówno przekrój trapezu, jak i trójkąta. Ponadto zarówno usytuowanie dolnej powierzchni (31c) ramy izolacyjnej w płaszczyźnie pierwszego elementu (21 a) obróbki blacharskiej, jak i zwężający się przekrój elementu (31) ramy izolacyjnej nie jest rozwiązaniem nowym. Takie usytuowanie elementów izolacyjnych okna było prezentowane przez skarżącą na [...] w dniach [...] listopada 2003 r., czyli blisko dwa miesiące wcześniej niż data pierwszeństwa patentu [...] (30 grudnia 2003). W związku z Targami, wydany był również katalog przez spółkę zależną, reprezentującą F. na rynku niemieckim, to jest "F. [...]" GmbH.

Okno prezentowane na [...] przez skarżącą posiada wokół ościeżnicy ramę termoizolacyjną, co w katalogu uwidoczniono na rysunkach na przekroju poprzecznym okna, gdzie widać elementy przylegające do bocznych odcinków ościeżnicy, oraz uwidoczniono na przekroju wzdłużnym okna (przez pochyłą połać dachu), gdzie widać elementy przylegające do górnego i dolnego odcinka ościeżnicy. Rozwiązanie okna z ramą izolacyjną pokazane jest na dolnych figurach rysunków, a rozwiązania wcześniejsze, bez izolacji - na figurach górnych. W oknie prezentowanym przez skarżącą dolna powierzchnia ramy termoizolacyjnej posadowiona jest w płaszczyźnie elementów obróbki blacharskiej okna, leżących na konstrukcji nośnej dachu, czyli w płaszczyźnie "pierwszego ramienia (21a)" elementów obróbki blacharskiej wg zastrzeżenia nr 1 patentu [...]. Poszczególne elementy ramy izolacyjnej w oknie F. są u podstawy najszersze, a zwężają się w miarę oddalania od powierzchni dachu, tworząc poprzeczny zarys trójkąta. Również odgięte od powierzchni dachu części blach, stanowiących obróbkę blacharską okna, czyli "drugie ramię (21b) obróbki blacharskiej" wg zastrzeżenia 1 patentu [...], przylegają do zewnętrznych powierzchni ramy izolacyjnej "drugiej powierzchni (31b)", wg zastrzeżenia nr 1 patentu [...], a zatem są do tych zewnętrznych powierzchni równoległe. Jedyną różnicą między oknem skarżącej a oknem wg zastrzeżenia nr 1 patentu jest miejsce łączenia elementów pokryciowych (oblachowania) na ościeżnicy z elementami obróbki blacharskiej, które w oknie F. łączone są przy ściance ościeżnicy, powyżej wierzchołka trójkątnego przekroju elementu ramy izolacyjnej. Przeniesienie tego połączenia, w patencie [...], na powierzchnię boczną ramy nie stwarza żadnych korzyści technicznych bądź funkcjonalnych. Jest to ekwiwalent połączenia tych elementów oblachowania występującego w oknie skarżącej, a w związku z tym ten szczegół rozwiązania wg patentu [...] nie nadaje mu poziomu wynalazczego.

Oczywistym i powszechnie znanym jest fakt, że należące do stanu techniki elementy okna wg patentu [...], takie jak ościeżnica złożona z czterech elementów, zestaw elementów pokryciowych, obróbka blacharska, występują we wszystkich oknach dachowych, a więc także w oknie skarżącej prezentowanym na [...] w listopadzie 2003 r.

Odnosząc się do zastrzeżenia zależnego (zastrzeżenie nr 2), wg którego górna część każdego elementu (31, 32, 33, 34) pierwszej ramy izolacyjnej jest ustawiona zasadniczo w płaszczyźnie górnej strony ościeżnicy, rozwiązanie to jest oczywiste, skoro ramą termoizolacyjną wg patentu [...] ociepla się powierzchnię boczną ościeżnicy wystającą ponad dach. W opisie patentowym [...] nie wykazano żadnych szczególnych i nieoczekiwanych korzyści z objęcia ramą ocieplającą całej wysokości ościeżnicy. Zatem, w świetle ujawnionego okna z ościeżnicą częściowo ocieploną rozwiązanie wskazane w zastrzeżeniu nr 2 wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Według skarżącej rozwiązanie objęte zastrzeżeniem nr 3, w świetle którego usytuowanie drugiego ramienia (21b) elementu obróbki blacharskiej oraz drugiego ramienia (11b) elementu pokrywowego w pewnej odległości od powierzchni (31b) ramy izolacyjnej, tworzące szczelinę między elementami (21b, 11b), a powierzchnią (31b), nie jest rozwiązaniem nowym. Z opisu patentowego [...] (z roku 1995), a zwłaszcza jego rysunku wynika, że znana już była szczelina między elementem osłonowym okna, a umieszczonym pod nim elementem izolacyjnym - poz. 8 i 15 na fig. 1 opisu [...]. Ponadto opis patentowy [...] nie wskazuje, jak realizować funkcję wentylacyjną szczeliny pomiędzy elementami (21b, 11b) osłonowymi, a powierzchnią (31b) ramy izolacyjnej. W opisie bowiem, w akapitach nr [0010] oraz [0025] wskazano jedynie, że szczelina owa istnieje i zapewnia obieg powietrza. Jednak, aby go zapewnić, musi być jakiś wlot i wylot powietrza, natomiast z uwagi na to, iż elementy (21 b i 11b) mają za zadanie przede wszystkim osłaniać od deszczu, to zwykłe otwory wentylacyjne w nich niszczyłyby szczelność przeciwdeszczową owych osłon. Aby realizować funkcję zapewnienia obiegu powietrza, okno musiałoby mieć elementy wentylacyjne specjalnej konstrukcji, których nie przedstawiono w opisie patentowym. Zatem, cecha techniczna w postaci szczeliny pomiędzy elementami (21b i 11b) osłonowymi, a powierzchnią (31b) ramy izolacyjnej, jeśli miałaby służyć cyrkulacji powietrza, nie jest należycie (w komplecie) ujawniona.

Również, zdaniem skarżącej, nie jest nowym rozwiązaniem zastrzeżenie zależne nr 4, dotyczące ustalenie kąta pochylenia "drugiej strony (31b) elementu ramy izolacyjnej" - czyli powierzchni zewnętrznej tej ramy, zakresie 45-80°. Jak widać z katalogu prezentującego okno skarżącej rama izolacyjna o trójkątnym zarysie przekroju jest wyraźnie wyższa od jej szerokości. Toteż, z elementarnej wiedzy z trygonometrii wynika, że kąt u podstawy tego trójkąta prostokątnego musi być większy od 45°. Zewnętrzna powierzchnia ramy termoizolacyjnej w oknie skarżącej nachylona względem podstawy tego kołnierza pod kątem 61° 13', mieści się nie tylko w zakresie kątów 45-80°, stanowiącym podstawową treść zastrzeżenia patentowego nr 4, ale ponadto mieści się też w węższym zakresie kątów 60-70°, sprecyzowanym w zastrzeżeniu jako korzystny wariant nachylenia omawianej powierzchni.

Należące do stanu techniki jest także zastrzeżenie nr 5, gdyż wg skarżącej wyposażenie okna w drugą ramę termoizolacyjną jest rozwiązaniem znanym z wcześniejszego zgłoszenie nr [...].

Zastrzeżenie nr 6, jak podniosła skarżąca, przewidujące zastosowanie oprócz drugiej ramy izolacyjnej jeszcze trzecią, a nawet czwartą, nie spełnia poziomu wynalazczego w świetle zastrzeżenia nr 5, skoro w świetle zastrzeżenia nr 5 wymogi izolacyjne spełnia druga rama.

Jak zarzuca skarżąca, odnosząc się do zastrzeżenia nr 7, jego treść jest sprzeczna z opisem patentowym, obydwoma zawartymi w nim przykładami wykonania, a także z zawartymi w opisie patentowym rysunkami. Według zastrzeżenia nr 7 narożne elementy obróbki blacharskiej służą do połączenia "przylegających elementów obróbki blacharskiej". Natomiast według opisu pierwszego przykładu wykonania, narożne wsporniki montażowe (6, 7) służą do połączenia okna (ściślej jego ościeżnicy) z listwami i/lub krokwiami w konstrukcji dachu - patrz opis, akapit [0020]. Również rysunek, fig. 2 nie wskazuje, aby ze wspornikiem (6), połączony był element obróbki blacharskiej (21), gdyż na rysunku - fig. 2, są one oddzielone, jest tam wyraźny luz między nimi. Zastrzeżenie nr 7 nie jest zresztą nowym rozwiązaniem w świetle opisu zgłoszenia EP1061199 A1, a zwłaszcza jego rysunku - fig. 4, 5, 6.

Zastrzeżenie nr 8, w myśl którego pierwsze ramię (21a) elementu obróbki blacharskiej "ma ustaloną szerokość", nie precyzuje żadnej konkretnej cechy technicznej rozwiązania. Również w opisie nie wyjaśniono, co należy rozumieć pod pojęciem "ustalona" szerokość.

Według skarżącej nieprecyzyjne jest zastrzeżenie nr 9. w myśl którego drugie ramię (21a) elementu obróbki blacharskiej oraz drugie ramię (11b) elementu osłonowego są z sobą połączone. Nie wskazano bowiem, jakie jest to połączenie. Natomiast, jeśli istotą połączenia miałoby być zakładkowe przyleganie ramienia elementu osłonowego do ramienia elementu obróbki blacharskiej, wówczas nie jest to nowe rozwiązanie, gdyż zostało ono przyjęte w oknie F..

Zastrzeżenie nr 10, odwołujące się do zastrzeżenia nr 9, nie określa rozumienia pojęcia połączenia jako integralne. Dobór rodzaju połączeń wymaga dodatkowej pracy twórczej fachowca, stąd brak sprecyzowania połączeń nie pozwala na zastosowanie tej cechy rozwiązania.

W ocenie skarżącej zastrzeżenie nr 11, zależne od poprzednich zastrzeżeń, nie jest nowe. Piankę poliuretanową powszechnie stosuje się na izolacje termiczne, a "dowolny inny" materiał niczego nie precyzuje.

Przedsiębiorca V., jako uprawniony ze spornego patentu europejskiego [...], wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie tego patentu. Swoje stanowisko przedstawił w szeregu pismach kierowanych do Urzędu Patentowego, a ostatecznie podsumował na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r., na której przedłożył załącznik do protokołu rozprawy. Załączył także do akt sprawy, wydaną na podstawie art. 101 ust. 2 Konwencji o Patencie Europejskim, decyzję Technicznej Izby Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego z dnia 12 listopada 2013 r. nr T 1747/10-3.2.03, odrzucającej sprzeciw skarżącej wobec patentu europejskiego nr 1706557.

W ocenie uprawnionego żaden z przedstawionych przez skarżącą dowodów nie stanowi podstawy do uznania braku zdolności patentowej rozwiązania wg patentu [...]. Dowód z Katalogu wyrobów F. na rok 2008, nawet jeżeli był udostępniony publicznie w dacie, z której pochodzi, nie stanowi publikacji należącej do stanu techniki w dacie pierwszeństwa dla spornego patentu.

Odnosząc się do dowodu skarżącej z opisu patentowego [...], publikacja ta, jako stanowiąca wcześniejsze zgłoszenie, ale opublikowane po dacie pierwszeństwa spornego patentu jedynie w Polsce (BUP), nie może stanowić jakiegokolwiek przeciwstawienia, gdyż nie należy do stanu techniki dla patentu europejskiego zgodnie z przepisem art. 54 ust. 3 Konwencji o patencie europejskim.

Przechodząc do dowodu z karty katalogowej [...] (załącznik nr 5, 8 i 9 do wniosku o unieważnienie), zakładając nawet, że cyfry "31.10.03" stanowią datę wydania tejże "ulotki", to skarżąca nie udowodniła, iż ulotka ta była dostępna do wiadomości publicznej przed datą świadczącą o pierwszeństwie patentu nr PL/EP 170655. Nawet, gdyby tak było, to pokazane tam rozwiązanie jest inne niż zastrzegane przez uprawnionego w spornym patencie. Nie ma tam żadnej wzmianki o poprowadzeniu elementu pokrywowego (ramię 11b) i ramienia 21b obróbki blacharskiej równolegle do siebie i do zewnętrznej strony trójkątnego w przekroju elementu ramy uszczelniającej.

Zdaniem uprawnionego zastrzeżenie 3 w spornym patencie posiada poziom wynalazczy, czego nie podważa przedstawiony przez skarżącą dowód z opisu patentowego [...], gdyż ujawnia on inne rozwiązanie. Na przedstawionej fig. 1 z opisu EP nr [...] część 5, będąca elementem pokrywowym skrzydła okiennego ma jeden element pokrywowy wygięty w kształt litery Z. To rozwiązanie nie może sugerować, że ościeżnica jest przykryta dwoma elementami, jak zastrzeżono [...].

Według uprawnionej wystawienie okna F. na [...] w dniach [...] listopada 2003 r. nie ujawniło jakiegokolwiek rozwiązania, które mogłoby szkodzić zdolności patentowej spornego wynalazku.

Odnosząc się do poziomu wynalazczego spornego patentu, zdaniem uprawnionego, spełnia ono nieoczekiwanie zasadnicze funkcje: izolacyjną, estetyczną i regulacyjną.

Kwestia nowości i poziomu wynalazczego spornego patentu, jak podnosi uprawniony, była badana przed Europejskim Urzędem Patentowym, w następstwie sprzeciwu skarżącej, w oparciu o te same dowody, które skarżąca powołała w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w niniejszej sprawie. Sprzeciw skarżącej, o czym była mowa, został oddalony. Wprawdzie decyzja Europejskiego Urzędu Patentowego nie jest wiążąca do Urzędu Patentowego, tym niemniej może stanowić dowód w sprawie.

Co wymaga podkreślenia, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Urzędu Patentowego w rozpoznaniu złożonego w dniu [...] maja 2009 r. wniosku o unieważnienie w całości na terytorium Polski wspomnianego patentu europejskiego nr [...]. Ostatecznie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2012 r. sygn. akt VI SAB/Wa 236/11 zobowiązano Urząd Patentowy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie trzech miesięcy liczonym od dnia zwrotu akt postępowania administracyjnego. Zważywszy na przedłużające się postępowanie Urząd Patentowy na rozprawie w dniu [...] października 2011 r., celem zdyscyplinowania stron, wyznaczył im dwumiesięczny termin na przedstawienie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Termin ten upłynął z dniem [...] grudnia 2011 r.

Ponadto, co należy podnieść, a o czym dalej będzie mowa, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] Urząd Patentowy umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a to z uwagi na niespełnienie przez skarżącą interesu prawnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pwp. W myśl tego przepisu patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Od tej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia postępowania o unieważnienie omawianego patentu. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Urząd Patentowy, działający w trybie postępowania spornego, uchylił w całości wspomnianą decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r.

Rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Urząd Patentowy oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie omawianego patentu [...], gdyż w ocenie organu skarżąca nie udowodniła zasadności swych zarzutów.

Odnosząc się do dowodów przedłożonych przez skarżącą w ocenie organu nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż:

1) na katalogu wyrobów "F." na rok 2008 jego data jest późniejsza niż data pierwszeństwa patentu [...] ([...] grudnia 2003 r.);

2) z wydruku z "Biuletynu Urzędu Patentowego" nr [...], str. 104 ujęty skrót i figury rysunku opisu zgłoszenia P. [...] nie należą do stanu techniki dla opisu [...], gdyż pomimo, iż data zgłoszenia [...] luty 2003 r.) jest wcześniejsza niż data pierwszeństwa rozwiązania [...] ([...] grudnia 2003 r.) to data publikacji zgłoszenia P. [...] ([...] sierpnia 2004 r.) jest późniejsza niż data pierwszeństwa rozwiązania [...] ([...] grudnia 2003 r.);

3) w świetle załączników 3 i 4, fig. 1 oraz fig. 2 ze zgłoszenia wynalazku nr P. [...] (dotyczącego patentu skarżącej [...]), nie należą one do stanu techniki dla opisu [...] pomimo, iż data zgłoszenia ([...] lutego 2003 r.) jest wcześniejsza niż data pierwszeństwa rozwiązania [...] ([...] grudnia 2003 r.), jednakże data publikacji zgłoszenia P. [...] ([...] sierpnia 2004 r.) jest późniejsza niż data pierwszeństwa rozwiązania [...] ([...] grudnia 2003 r.);

4) w odniesieniu do załączników 5, 6, 8, 9 Karta katalogowa nr [...], z [...] października 2003 r., Tłumaczenie przysięgłe z języka niemieckiego tekstów z dowodu nr 5, powiększenie rysunku przekroju poprzecznego okna z karty katalogowej, powiększenie rysunku przekroju wzdłużnego okna z karty katalogowej, karta, nie wskazuje jednoznacznie daty publikacji; wskazane jest jedynie oznaczenie [...], co nie musi oznaczać daty [...] października 2003 r. Nie jest też udowodnione, że katalog ten był publicznie udostępniony przed datą pierwszeństwa patentu [...]. Ujawnione rozwiązania nie są tożsame z rozwiązaniem [...].

5) załącznik nr 7 Rachunek dla "F." za powierzchnie wystawienniczą na [...] w dniach [...] listopada 2003 r. wskazuje jedynie fakt wykupienia powierzchni wystawienniczej w dniach [...] listopada 2003 r. na targach [...]. Nie ujawnienia jakiejkolwiek konstrukcji, czy też cech technicznych spornego rozwiązania;

6) załącznik nr 10 Rysunek fig. 1 z opisu patentowego nr [...] ujawnia rozwiązanie zupełnie inne, posiadające jeden element pokrywowy (kształt litery Z), natomiast ościeżnica wg [...] ma dwa elementy pokrywowe.

Ponadto Urząd Patentowy nie uznał za mające istotne znaczenie dowodowe w sprawie oświadczenia pracowników firmy skarżącej ([...]) dotyczącego wystawienia przez nią na wspomnianych Targach [...] 2003 w [...] okna wraz z ociepleniem oraz relacji z tych targów zamieszczonej w miesięczniku "Materiały Budowlane" nr [...] str. 77-79. wskazują uczestnictwo Pana J. S., Pana A. O. i Pana J. K. w dniach 4-5 listopada 2003 r. podczas przygotowywania ekspozycji stoiska firmy F. na targach w [...] [...] listopada 2003 r. w [...]. Załączona do ww. oświadczeń dokumentacja fotograficzna nie została uwierzytelniona, co uniemożliwia dowodowe jej uznanie i powiązanie jej z pismami wyżej wymienionych osób. Nie ma przy tym pewności co do daty ich wykonania. Na załączonej do oświadczeń ulotce wskazane jest jedynie oznaczenie [...], co nie oznacza daty pewnej. Skarżąca nie udowodniła także, że katalog ten został publicznie udostępniony przed datą pierwszeństwa patentu [...]. Również nie stanowi dowodu w sprawie miesięcznik "Materiały Budowlane" nr [...] str. 77-79, gdyż wskazuje jedynie na uczestnictwo skarżącej na targach [...] 2003 w [...]. Publikacja ta nie ujawnia cech technicznych okna ani figur konstrukcyjnych rysunku.

Przechodząc do oceny dowodowej opisu patentowego nr [...] (data pierwszeństwa [...] marca 2002 r.), złożonego przez skarżącą po wyznaczonym terminie w dniu [...] lipca 2014 r., dotyczy on rozwiązania przesuwnych elementów obróbki blacharskiej w celu uzyskania szczelności. Natomiast sporny patent PL/[...] nie obejmuje rozwiązania, w którym mogłoby być realizowane dosuwanie elementów osłonowych ościeżnicy równolegle do dachu w stronę środka okna dla skompensowania utraty szczelności wynikającej z wysunięcia tego okna z dachu ani poprzez opisanie ich wprost, ani poprzez odesłanie do wspomnianego rozwiązania.

Urząd Patentowy nie uwzględnił złożonego przez skarżącą na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r. dowodu z przesłuchania świadka J. K. na okoliczność prezentowania okna na targach w [...].

Od powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] skarżąca wniosła obszerną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając w jej petitum, naruszenie:

1. art. 279 ust. 2 pwp oraz art. 6 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp — poprzez prowadzenie rozprawy w dniu [...] sierpnia 2014 r. oraz wydanie decyzji (ogłoszonej [...] sierpnia 2014 r.) przez skład Kolegium Orzekającego odmienny co, do każdej z osób, od składu orzekającego dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie interesu prawnego skarżącej, co w sumie skutkowało wydaniem decyzji przez 6 osób, w tym dwóch różnych przewodniczących Kolegium Orzekającego;

2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez dokonanie istotnych dla sprawy okoliczności fatycznych sprzecznych z materiałem dowodowym w aktach, a mianowicie:

a) pominięcie twierdzeń zawartych w notarialnych oświadczeniach J. S. oraz A. O., że rysunek ze str. 1 ulotki przedstawiającej przeciwstawiane rozwiązanie był eksponowany na stoisku na Targach [...] 2003 w [...] ([...]) w listopadzie 2003, a ponadto, że plik ulotek dostępny był dla zwiedzających - przy jednoczesnym twierdzeniu w decyzji, że wnioskodawca nie udowodnił ujawnienia tej ulotki przed datą pierwszeństwa spornego patentu;

b) sprzeczne z treścią notarialnego oświadczenia J. K. ustalenie, że uczestniczył on tylko w przygotowaniu ekspozycji na Targi [...] 2003 - mimo, iż oświadczył on, że był na targach [...] 2003 osobiście.

c) sprzeczne z treścią artykułu w miesięczniku "Materiały Budowlane1" nr [...] ustalenie, że wskazana publikacja nie ujawniała "jakiejkolwiek konstrukcji czy też cech technicznych" - podczas gdy w tej publikacji wyraźnie stwierdzono, że pokazany na targach system "okien na wymianę" gwarantuje dobre docieplenie wokół okna, które to uchybienia w postępowaniu dowodowym mają rażący charakter, gdyż ich popełnienie oraz wnioski jakie z tych ustaleń wysnuł organ, prowadzą do błędnej konkluzji, jakoby wnioskodawca w ogóle nie wskazał skutecznie stanu techniki;

3. art. 7 oraz art. 78 § 1 w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka J. K., mimo iż okoliczności na które wnioskowano świadka, Urząd uznał w decyzji za nieudowodnione, jak też poprzez brak wyjaśnienia w decyzji przyczyn niedopuszczenia tego dowodu;

4. art. 7 oraz art. 80 kpa, w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie oceny całokształtu materiału dowodowego - przejawiające się głównie w tym, iż Urząd Patentowy nie uwzględnił uzupełniania się dowodów świadczących o tym samym fakcie, to jest o ujawnieniu na targach [...] 2003 w [...] ([...]) w dniach [...] listopada 2003 r., istoty rozwiązania przeciwstawianego wynalazkowi wg patentu [...], poprzez wystawienie produktu oraz udostępnienie ulotki będącej załącznikiem nr 5 do wniosku o unieważnienie;

5. art. 2553 ust. 5 pwp, co najmniej zaś art. 107 § 3 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez pominięcie dowodu z opisu patentowego [...] złożonego przez skarżącą przy jej piśmie z [...] lipca 2014 r., bez analizy okoliczności uzasadniających dopuszczalność złożenia dowodu po terminie [...] grudnia 2011 r., w tym okoliczności wskazanych w powołanym piśmie;

6. art. 56 oraz art. 54 ust. 1 i 3 Konwencji o patencie europejskim, jak też art. 107 § 3 kpa, w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez stawianie w uzasadnieniu decyzji zarzutu, że rozwiązanie ujawnione nie jest tożsame z rozwiązaniem wg spornego patentu, które to twierdzenie nie ma żadnego znaczenia w ocenie poziomu wynalazczego, zaś miałoby sens tylko przy zarzucie braku nowości (który cofnięto), a także poprzez zbędne omawianie w uzasadnieniu decyzji art. 54 ust. 3 wskazanej Konwencji.

7. art. 56 Konwencji o patencie europejskim, a także art. 107 § 3 kpa, w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez brak przeprowadzenia oceny spornego rozwiązania, w świetle wskazanych w uzasadnieniu decyzji, przesłanek braku poziomu wynalazczego, a także poprzez brak odniesienia się w decyzji do stawianego przez skarżącą zarzutu, że przeciwko poziomowi wynalazczemu świadczy brak możliwości uzyskania rzekomych zalet spornego rozwiązania, wskazanych w opisie patentowym.

Naruszenie art. 75 ust. 1 oraz art. 107 § 3 kpa, a także zasad ogólnych postępowania określonych w art. 7 oraz 8 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez analizowanie pod kątem przynależności do stanu techniki dowodów przywołanych na potwierdzenie innych okoliczności, albo nieaktualnych związku z wycofaniem części zarzutów, co stworzyło "szum informacyjny" i podważa zaufanie do organów w administracji.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, wniesioną przez skarżącą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 odrzucił skargę jako niedopuszczalną, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.

Według Sądu będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] została wydana przez Urząd Patentowy w konsekwencji niemożliwej do zaakceptowania, nieprawidłowej procedury prowadzenia postępowania spornego zastosowanej na wcześniejszym etapie procedowania, czego skutkiem jest niedopuszczalność skargi. Istotne znaczenie ma w sprawie decyzja Urzędu Patentowego z dnia 5 grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na niespełnienie przez skarżącą interesu prawnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pwp. Decyzja ta została wydana po uprzednim przeprowadzeniu czterech rozpraw. Stwierdzenie braku interesu prawnego wnioskodawcy, co do zasady, stanowi przesłankę merytoryczną rozstrzygnięcia w trybie spornym. Dlatego od tej decyzji służyła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak to błędnie pouczył strony Urząd Patentowy. Tym samym została uruchomiona procedura, która nie miała oparcia w prawie, co odnosi się także do wspomnianej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2013 r. oraz decyzji oddalającej wniosek o unieważnienie spornego patentu z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 213/16 uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie NSA w sytuacji, kiedy zaskarżona zostaje do sądu administracyjnego pozostająca w obrocie decyzja ostateczna, wynikającym z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa obowiązkiem sądu jest, co do zasady, podjęcie kontroli tej decyzji. Odrzucenie skargi, nawet ze wskazaniem na możliwość żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi od innej decyzji, stawia skarżącego w sytuacji niepewnej i na danym etapie postępowania w istocie pozbawiano ochrony prawnej. W sprawie decyzja o umorzeniu postępowania z dnia [...] grudnia 2012 r., co prawda w niewłaściwej procedurze, ale została już usunięta przez Urząd Patentowy z obrotu prawnego prawomocną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. i na etapie obecnego postępowania sądowego w obrocie nie funkcjonuje. Natomiast przedmiotem skargi i kontroli sądowej jest późniejsza decyzja merytoryczna z dnia [...] sierpnia 2014 r. o odmowie unieważnienia patentu, od której zgodnie z art. 257 pwp w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 11 pwp, służy skarga do sądu administracyjnego. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnienia prawnego dla odmowy kontroli tej decyzji i odrzucenia skargi. Toteż, za zasadny został uznany zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, przez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej oraz naruszenie art. 87 § 1 i 5 ppsa, poprzez bezzasadne wskazanie na konieczność wystąpienia o przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., która już jest usunięta z obrotu prawnego poprzez decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.

Tym niemniej za trafny uznano pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu spornym decyzje o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy podlegają zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego. Konkluzja ta wynika z całokształtu uregulowań postępowania spornego. W przepisach o postępowaniu spornym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje decyzji o umorzeniu postępowania, w zależności od powodu umorzenia. Są to decyzje o umorzeniu postępowania podejmowane na posiedzeniu niejawnym w sytuacjach określonych w art. 2553 ust. 2 pwp i w art. 2554 ust. 2 pwp, a więc z powodów wyłącznie procesowych oraz decyzja o umorzeniu postępowania, o której mowa w art. 256 ust. 3 pwp, rozstrzygająca sprawę co do istoty, wydana po przeprowadzeniu rozprawy. Taką decyzją jest decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego, która ma charakter materialno-procesowy, a jej podjęcie jest wynikiem ustalenia, że wnioskodawca nie ma legitymacji materialnej do prowadzenia postępowania.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny na tym etapie postępowania nie może dać wskazówek co do dalszego postępowania. Zwrócił uwagę, że decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. uchylająca decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie unieważnienia patentu z powodu braku interesu prawnego w istocie przesądziła o istnieniu po stronie skarżącej interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie. Stanowisko to jest zgodnie prezentowane przez Urząd Patentowy, skarżącą, a także uprawnionego, który cofnął skargę do sądu na tę decyzję. W tym stanie rzeczy, kontrolując decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. i badając ewentualne zastosowanie art. 135 ppsa, należy szczególnie wnikliwie rozważyć, czy do końcowego załatwienia sprawy o unieważnienie patentu niezbędne jest objęcie kontrolą także decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2016 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o odstąpienie od kontroli decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2013 r.

Ponownie rozpoznając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem, o czym była mowa na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez skarżącą na decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] , oddalającą wniosek o unieważnienie spornego patentu.

Odnosząc się do zawartej w omawianym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 213/16 kwestii związanej z objęciem kontrolą wspomnianej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2013 r., wydanej w nieprawidłowym trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, a to dla końcowego załatwienia sprawy o unieważnienie patentu. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw dla badania tej decyzji, skoro nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego.

Ponadto w całej rozciągłości Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia i stanowisko Urzędu Patentowego, oddalającego wniosek o unieważnienie spornego patentu.

Skarżąca wywiodła obszerną kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, przed Sądem Administracyjnym.

Skarga kasacyjna zaskarżyła wyrok w części dotyczącej:

• braku oceny skutków wydania przez Urząd Patentowy RP zaskarżonej, w procedurze ponownego rozpatrzenia sprawy, jako niewłaściwej i niedozwolonej w świetle najnowszego orzecznictwa;

• kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie postępowania dowodowego dla celu ustalenia stanu techniki oraz w zakresie zasadności zastosowania prekluzji wobec dowodu przedłożonego organowi w lipcu 2014 r.

Skarga kasacyjna oparta jest na podstawie naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa), zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) oraz w związku z ustawą z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (pwp) oraz ustawą Kodeks postępowania administracyjnego (kpa).

W szczególności skarga kasacyjna w jej petitum zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 2, art. 153 i art. 190 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 256 ust. 1 pwp poprzez niedostrzeżenie tego, iż wobec prowadzenia w Urzędzie Patentowym (w trybie spornym), ponownego rozpatrywania sprawy, nie mającego podstaw prawnych, zaskarżona decyzja została wydana również bez podstawy prawnej, a więc Sąd pierwszej instancji powinien był stwierdzić jej nieważność;

2) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie kontroli zgodności ustaleń przez Urząd Patentowy istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych z materiałem dowodowym w aktach sprawy [...] , a mianowicie:

a) bezkrytyczne powtórzenie za zaskarżoną decyzją, że fotografie załączone do oświadczeń przedłożonych Urzędowi Patentowemu [...] października 2011 r. nie zostały uwierzytelnione, co wg organu i Sądu pierwszej instancji uniemożliwia dowodowe ich uznanie, bez sprawdzenia tych fotografii oraz bez przeprowadzenia oceny tekstów wskazanych oświadczeń;

b) pominięcie oceny twierdzeń zawartych w notarialnych oświadczeniach J. S. oraz A. O., że rysunek ze str. 1 ulotki przedstawiającej przeciwstawiane rozwiązanie był eksponowany na stoisku na Targach [...] 2003 w [...] ([...]) w listopadzie 2003 r., a ponadto, że plik ulotek dostępny był dla zwiedzających, przy jednoczesnym zaaprobowaniu twierdzenia z zaskarżonej decyzji, że wnioskodawca nie udowodnił ujawnienia tej ulotki przed datą pierwszeństwa spornego patentu;

c) pominięcie oceny sprzecznego z treścią notarialnego oświadczenia J. K. ustalenia przez Urząd Patentowy, że J. Konieczny uczestniczył tylko w przygotowaniu ekspozycji na Targi [...] 2003 mimo, iż oświadczył on, że był na targach osobiście oraz że przeciwstawiane patentowi okno było tam prezentowane;

d) pominięcie oceny sprzecznego z treścią artykułu w miesięczniku "Materiały Budowlane" nr [...] ustalenia Urzędu Patentowego, że wskazana publikacja nie ujawniała "jakiejkolwiek konstrukcji czy też cech technicznych", podczas gdy w tej publikacji wyraźnie stwierdzono, że pokazany na targach system "okien na wymianę" gwarantuje dobre docieplenie wokół okna, czyli ma izolację prezentowaną w ulotce wskazanej w podpunkcie "b", a ponadto pomylenie przez Sąd pierwszej instancji dwóch rodzajów okien omawianych w tym artykule;

3) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 107 § 3 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie kontroli zasadności oddalenia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka J. K., jak też poprzez brak oceny pominięcia w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia przyczyn niedopuszczenia tego dowodu, oraz brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, przyczyn nieprzeprowadzenia tej kontroli;

4) naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 7 oraz art. 80 kpa w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji oceny, czy Urząd Patentowy rozpatrzył całokształt materiału dowodowego, głównie oceny, czy Urząd Patentowy uwzględnił uzupełnianie się dowodów świadczących o tym samym fakcie, to jest ujawnieniu na targach [...] 2003 w [...] ([...]) w dniach [...] listopada 2003 r. istoty rozwiązania przeciwstawianego wynalazkowi wg patentu [...] poprzez wystawienie produktu na targach oraz udostępnienie ulotki tożsamej z załącznikiem nr 5 do wniosku o unieważnienie;

5) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 133 § 1 ppsa w związku z art. 7 art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, w związku z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji oceny, czy Urząd Patentowy podjął jakiekolwiek działania, aby wyjaśnić znaczenie zestawu liczb "31.10.03", jako daty publikacji ulotki, bądź innej informacji;

6) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 133 § 1 ppsa w związku z art. 2553 ust. 5 pwp., a naruszenie art. 141 § 4 ppsa poprzez zaakceptowanie pominięcie dowodu z opisu patentowego [...] złożonego przez skarżącą w Urzędzie Patentowym przy jej piśmie z 21 lipca 2014 r., bez przeprowadzenia kontroli zasadności stosowania prekluzji dowodowej, a także poprzez brak objaśnienia w uzasadnieniu wyroku, w jakim celu Sąd przytacza opis różnic obu rozwiązań i jakie wnioski z nich wysnuwa;

7) art. 141 § 4 ppsa poprzez brak objaśnienia zawartych w uzasadnieniu wyroku zarzutów i twierdzeń Sądu oraz skopiowanie ich z uzasadnienia kontrolowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu szczegółowo odniesiono się do zarzutów podniesionych w petitum skargi kasacyjnej.

Skarżąca wskazuje na nieskontrolowanie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości postępowania dowodowego prowadzonego przed Urzędem Patentowym w zakresie zarzutów wskazanych w skardze i ograniczenie się Sądu pierwszej instancji do kopiowania stanowiska organu zajętego w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawa wyrokiem z dnia 5 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 444/17:

1) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt VISA/Wa 1133/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania do Sądu I instancji,

2) zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. 1372 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W pierwszej kolejności zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy odnieść się do zalecenia zawartego w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 213/16, w myśl którego, badając ewentualne zastosowanie art. 135 p.p.s.a. należy szczególnie wnikliwie rozważyć, czy do końcowego załatwienia sprawy o unieważnienie patentu niezbędne jest objęcie kontrolą także decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., która w niewłaściwym trybie wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 5 grudnia 2012 r. umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na niespełnienie przez skarżącą interesu prawnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pwp.

W zaskarżonym wyroku, Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się negatywnych skutków decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. dla przebiegu postępowania w sprawie unieważnienia patentu, mając w szczególności na uwadze niewyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego w dacie orzekania. Rozstrzygnięcie to zakwestionowała skarga kasacyjna, zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2, art. 153 i art. 190 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 256 ust. 1 pwp poprzez niedostrzeżenie tego, iż wobec prowadzenia w Urzędzie Patentowym (w trybie spornym), ponownego rozpatrywania sprawy, nie mającego podstaw prawnych, zaskarżona decyzja została wydana również bez podstawy prawnej, z czego wywiedziono powinność Sądu pierwszej instancji stwierdzenia nieważności tej decyzji. Argumentację dla poparcia tego zarzutu pogłębiono w piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] grudnia 2016 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy ze stanowiskiem skargi kasacyjnej tylko o tyle, że w sprawie miało miejsce wskazane w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, jednakże uchybienie tym przepisom nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 ppsa. Wspomniane decyzje, o czym była mowa, dotyczyły wyłącznie kwestii interesu prawnego skarżącej do wszczęcia postępowania o unieważnienie spornego patentu. Na dzień wydania przez Urząd Patentowy decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] wspomniany interes prawny skarżącej nie był już w sprawie kwestionowany. Toteż, aczkolwiek niewłaściwy tryb wspomnianego, bezprzedmiotowego już postępowania, nie powinien rzutować na legalność merytorycznej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] , a tym samym stanowić podstawę dla stwierdzenia nieważności tej decyzji, stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W świetle piśmiennictwa i orzecznictwa rażące naruszenie prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Takiego zaś stopnia naruszenia prawa nie można dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2014 r., zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji w wyroku zaskarżonym niniejszą skargą kasacyjną. Ponadto, co ubocznie należy zauważyć, podzielenie stanowiska skargi kasacyjnej miałoby skutek blokujący wszczęte przez skarżącą postępowanie w sprawie unieważnienia omawianego patentu, co trudno byłoby zaakceptować.

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że najdalej idącym, zasługującym na uwzględnienie, jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 ppsa przez brak odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze, i przyjmowanie za prawidłowe, bez bliższego uzasadnienia, stanowiska organu zajętego w zaskarżonej decyzji. W myśl przepisu art. 141 § 4 ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W świetle stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym treść uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie ewentualnej kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Motywy wyroku mają przekonać o słuszności rozstrzygnięcia i to zarówno, jeśli chodzi o przyjętą podstawę prawną, jak i w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, które jest kontrolowane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2016 r., II OSK 3284/14; LEX nr 2169116). W orzecznictwie podkreśla się również obowiązek szczegółowego uzasadnienia przez sąd swego stanowiska, gdy podziela on ocenę prawną dokonaną przez organ, nie zgadzając się z argumentami strony skarżącej. W takiej sytuacji zasadniczo konieczne jest odniesienie się do wszystkich istotnych argumentów skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r. II GSK 771/15.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, z czym zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, nie odpowiada powyższym wymogom, uniemożliwiając tym samym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a także decyzji Urzędu Patentowego. Pomimo zawartych w skardze zarzutów, kwestionujących ustalenia Urzędu Patentowego, które w ocenie skarżącej są istotne dla wyniku sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bez bliższego uzasadnienia, nie odniesiono się do tych zarzutów. Również, z czym zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, Sąd pierwszej instancji ograniczał się do powtarzania przyjętych przez organ ustaleń faktycznych istotnych dla wyniku sprawy, niekiedy czyniąc to bezkrytycznie. Rażącym przykładem było przyjęcie za Urzędem Patentowym, że fotografie załączone do oświadczeń przedłożonych przy piśmie skarżącej z dnia [...] października 2011 r. nie były uwierzytelnione, co według organu i Sądu pierwszej instancji uniemożliwia ich uznanie za dowód, bez sprawdzenia tych fotografii, podczas gdy w rzeczywistości fotografie te były uwierzytelnione.

Z powyższych względów, uwzględniając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny zlecił, aby Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów zawartych w skardze i pod tym kątem dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, mając jednakże na uwadze, iż w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, uwzględnienie skargi kasacyjnej uzasadnia jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydaniu nowego orzeczenia. Sąd ten jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W niniejszej sprawie, co wynika z akt postępowania przed Urzędem Patentowym RP, skarżąca spółka po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska domagała się unieważnienia w całości ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodu braku poziomu wynalazczego patentu nr PL/[...] na wynalazek pt. "Okno i zestaw ramy izolacyjnej", udzielonego decyzją Europejskiego Urzędu Patentowego na rzecz V. z siedzibą w [...] w [...]. Sporny wynalazek został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP w dniu [...] grudnia 2004 r. z pierwszeństwem od [...] grudnia 2003 r. Podstawą prawną działania organu był art. 89 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 11 pwp w zw. z art. 138 ust. 1 a) kpe. Zgodnie z art. 56 kpe wynalazek uważa się za wykazujący poziom wynalazczy, jeżeli dla specjalisty z danej dziedziny nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki. Jeżeli stanem techniki objęte są dokumenty, o których mowa w art. 54 ust. 3 nie są one brane pod uwagę przy ocenie poziomu wynalazczego. Przepis art. 54 ust. 3 kpe stanowi, że za zawartą w stanie techniki uważa się treść europejskich zgłoszeń patentowych w takiej formie, w jakiej zostały dokonane, których data zgłoszenia jest wcześniejsza niż data o której mowa w ust. 1 i które zostały opublikowane z tą datą lub po tej dacie.

W myśl art. 26 pwp wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3. Według art. 25 ust. 3 za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępniona do wiadomości powszechnej pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Analiza powyższych przepisów wskazuje na to, że stan techniki przy ocenie poziomu wynalazczego jest inaczej ustalany niż przy ocenie nowości, albowiem przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się informacji zawartych w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej pomimo ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie, nie uwzględnia się też treści wcześniejszych europejskich zgłoszeń patentowych.

Według oceny Sądu, Urząd Patentowy RP oddalając wniosek o unieważnienie patentu decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Owe naruszenie, wykazywanych w skardze przepisów postępowania tj. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 kpa polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności jak również na błędnej ocenie dowodów przedłożonych przez skarżącą.

Oceniając dowody, które skarżąca złożyła przy piśmie z dnia 5 października 2011 r. organ stwierdził, że notarialne oświadczenia panów J. S., A. O., J. K. wskazują jedynie na uczestnictwo tych osób w dniach od [...] listopada 2003 r. podczas przygotowywania ekspozycji stoiska firmy F. na targach w [...] [...] listopada 2003 r. w [...]. Wskazane wyżej ustalenie Urzędu Patentowego RP co do terminu pobytu J. K. w [...] i rodzaju wykonywanych zadań jest sprzeczne ze złożonym oświadczeniem ww. osoby, z którego wynika, że uczestniczył on w samych targach, a nie w pracach montażowych przed ich rozpoczęciem. Powyższa błędna ocena oświadczenia tej osoby dokonana przez organ mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem Jacek Konieczny jako pracownik skarżącej będąc obecny na targach posiadał wiedzę jaki produkt skarżącej został wtedy ujawniony.

Na temat ulotki reklamowej, której kolorowe kopie załączone do oświadczeń J. S. i A. O. Urząd Patentowy RP stwierdził, że zawarte w ulotce oznaczenie [...] "nie oznacza daty pewnej" a wnioskodawca nie udowodnił, że ulotka ta została publicznie udostępniona przed datą pierwszeństwa spornego patentu PL/[...] tj. przed [...] grudnia 2003 r. Powyższe stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z w/w oświadczeniami oraz z oświadczeniem J. K..

Zarówno J. S. jak i A. O. w swoich oświadczeniach jednoznacznie stwierdzili iż, że "od wewnętrznej strony stoiska w dolnej części modelowej konstrukcji dachu pod zamontowanym już systemem FTM umieszczona została grafika identyczna jak ta przedstawiona na 1-szej stronie ulotki ukazująca poprzednią wersję okna bez ocieplenia i nową wersję z ociepleniem". Poza tym A. O. dodał: "zwiedzający mogli zobaczyć szczegóły konstrukcji okna, w szczególności kołnierz ocieplający i jego kształt. Plik ulotek został umieszczony w stojaku przymocowanym do bocznej części modelowej konstrukcji dachu". Z oświadczenia J. K. wynika natomiast, że system FTM taki sam jak na załączonej ulotce był wystawiany przez firmę F. na targach w [...] w 2003 r., na których był obecny osobiście.

Powyższe oświadczenia wbrew twierdzeniu organu stanowią dowód publicznego ujawnienia wskazanej wyżej ulotki na targach [...] 2003 odbywających się w [...] w dniach od [...] listopada 2003 r., a więc przed datą 30 grudnia 2003 r. stanowiącą datę pierwszeństwa spornego patentu PL/[...]. W tym miejscu należy przyznać słuszność zarzutowi skarżącej, że organ dopuścił się naruszenia art. 78 § 1 kpa poprzez oddalenie wniosku w przedmiocie przesłuchania w charakterze świadka J. K.. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa "żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy". Odstępstwem od obowiązku przeprowadzenia dowodu jest sytuacja określona w art. 78 § 2 kpa polegająca na tym, że okoliczność dla której wykazania ma służyć wnioskowany dowód została już udowodniona wcześniej przeprowadzonymi dowodami. Skoro jednak Urząd w decyzji z [...] sierpnia 2014 r. zaprezentował pogląd, że ujawnienia na targach w [...] istoty rozwiązania okna nie udowodniono, to tym samym nie było podstaw do pominięcia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka J. K.. Poza tym uchybieniem ze strony organu było to, iż nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego nie przeprowadził wnioskowanego dowodu, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości postępowania w tym zakresie.

Urząd Patentowy RP zajął również stanowisko, że miesięcznik "Materiały Budowlane" nr [...] wskazuje jedynie na uczestnictwo firmy F. w targach [...] 2003 w [...] i zaprezentowania okna nowej generacji. Nie ujawniono jakichkolwiek cech technicznych okna ani figur konstrukcyjnych budynku. Sąd nie zgodził się z tym poglądem organu. Autorzy relacji z targów, D. M. i A. K. zwrócili uwagę na kilka nowości prezentowanych przez F., w tym okno klapowo-obrotowe z systemem okuć "Preselect" oraz nawiewnik typu V-35. Autorzy publikacji stwierdzili także, że na targach w [...] spółka z [...] zaprezentowała także tzw. okna na wymianę FMR, które wraz z elementami wykończeniowymi pozwalają na łatwą i szybką wymianę starego okna dachowego. Oferowany system gwarantuje dobre ocieplenie wokół okna oraz eliminuje konieczność przeróbki szpalety wewnętrznej".

W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP, zdaniem Sądu, dokonał jedynie pobieżnej oceny dowodu w postaci "Materiały Budowlane" nr [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem ocena tego dowodu wespół z innymi dowodami strony skarżącej doprowadziłaby do innego rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy RP od tego, które zostało przyjęte w sprawie.

W postępowaniu przed Urzędem Patentowym skarżąca, przy swym piśmie z 21 lipca 2014 r., złożyła do akt sprawy dowód w postaci opisu patentowego [...] (uprawniony z patentu ten sam, co w [...]), przedkładając w powołanym piśmie wnioski wynikające z tego dowodu dla oceny spornego rozwiązania wg patentu [...]. Głównie były to wnioski, że rozwiązanie przesuwności elementów osłonowych okna dachowego w płaszczyźnie równoległej do dachu wymaga twórczości na poziomie wynalazku (bo udzielono patentu nr [...]) oraz że rozwiązania takiej przesuwności nie zawiera opis patentowy [...] T3. Zatem nie rozwiązano w spornym patencie kompensowania utraty szczelności, będącej skutkiem regulowania położenia okna poprzez jego wysuwanie z dachu, na które to kompensowanie wskazywali pełnomocnicy uprawnionego z patentu.

Wyżej wskazany dowód z opisu patentowego [...] 91 uznał Urząd Patentowy za spóźniony, złożony jego zdaniem po terminie prekluzji. Z tego względu, powołując się na uchybienie terminu złożenia dowodu, Urząd stwierdził, że ów dowód nie może być rozpatrywany [zaskarżona decyzja, str.13, w. 13-22].

Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w skardze, że zastosowanie prekluzji dowodowej wobec opisu patentowego [...] narusza przepis art. 2553 ust. 5 pwp ponieważ organ w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, nawet nie przeanalizował przesłanek dopuszczających złożenie dowodu po wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 2553 ust. 5 pwp Urząd Patentowy RP jest władny do wyznaczenia stronom terminu na powołanie wszystkich twierdzeń i dodatkowych dowodów na ich poparcie, wprowadzając rygor utraty prawa powoływania ich w toku postępowania chyba, że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe, albo, że potrzeba ich powołania wynikła później.

W niniejszej sprawie postanowienie wyznaczające stronom dwumiesięczny termin na złożenie twierdzeń i dowodów, z rygorem określonym w art. 2553 ust. 5 p.w.p., Urząd Patentowy ogłosił na rozprawie [...] października 2011 r., zatem termin biegł do [...] grudnia 2011 r. Twierdzenia pełnomocników uprawnionego z patentu, o tym iż nieszczelności powstające przy próbie regulacji zagłębienia okna w dachu, można zniwelować poprzez "łatwe" dostosowanie położenia elementów pokrywowych i elementów obróbki blacharskiej dachu, pojawiły się dopiero w piśmie uprawnionego z [...] grudnia 2011 r. [str. 15, wiersze 3-6], jako odpowiedź na zarzut utraty szczelności, postawiony przez skarżącą (w UP wnioskodawcę) w jej załączniku do protokołu rozprawy, złożonym do akt w dniu [...] października 2011 r. Wskazane pismo uprawnionego z [...] grudnia 2011 r. zostało wysłane pocztą do pełnomocnika skarżącej (wnioskodawcy) - potwierdzenie wysyłki przy oryginale pisma w aktach - oczywistym więc jest, iż do adresata pismo to nie dotarło w tym samym dniu. Zatem zajecie przez skarżącą stanowiska wobec twierdzeń uprawnionego z patentu o sposobach niwelowania utraty szczelności nie było możliwe w terminie do [...] grudnia 2011 r., również potrzeba komentowania tej kwestii powstała w dniu doręczenia pisma, czyli po wskazanej dacie.

Uprawniony swoje wywody o rzekomym niwelowaniu utraty szczelności powstałej przy regulacji położenia okna względem dachu, rozwinął na rozprawie, przeprowadzonej w Urzędzie [...] listopada 2012 r., prezentując model okna z fragmentem oblachowania i składając do akt fotografie. Do tych czynności oraz związanych z nimi twierdzeń uprawnionego, skarżąca też nie mogła odnieść się w grudniu 2011 r., skoro zaistniały one prawie rok później.

Skarżąca spółka, przedkładając przy piśmie z [...] lipca 2014 r. dowód z opisu patentowego [...] i omawiające wynikające z niego wnioski, wskazała w ostatnim akapicie tego pisma, okoliczności złożenia tego dowodu, wyjaśniając że twierdzenia z tego pisma oraz załączony dowód są komentarzem do twierdzeń uprawnionego z patentu prezentowanych na rozprawie [...] listopada 2012 r. Zatem skarżąca spełniła, zawarty w art. 2553 ust. 5 pwp warunek wykazania, że tych twierdzeń i dowodów nie mogła przedłożyć w terminie do 12 grudnia 2011 r. a więc tych twierdzeń i dowodów nie obejmuje prekluzja.

Należy też zauważyć, że Urząd Patentowy postąpił niekonsekwentnie, ponieważ mimo twierdzenia o objęciu prekluzją dowodową opisu patentowego [...] , przeprowadził analizę tego opisu i wysnuł z niego wnioski.

W tym stanie rzeczy uznając wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa i art. 200 ppsa orzekł jak w wyroku.

Ponownie orzekając w sprawie organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd po czym dokona całościowej oceny materiału dowodowego i wyda decyzję merytoryczną w sprawie, którą uzasadni stosownie do wskazań art. 107 § 3 kpa.

W uzupełnieniu rozważań Sądu należy wskazać, że nie jest zasadny zarzut skarżącej naruszenia art. 279 pwp oraz art. 6 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp. Należy bowiem podkreślić, że żadne przepisy kpa czy pwp nie przewidują "niezmienności składu orzekającego". Postępowanie rozpoczęte i zakończone decyzją tego samego organu nie musi być ustawowo prowadzone przez tych samych ekspertów od początku do końca. Niezmienność składu na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie decyzji została zachowana, stąd też zarzut strony o powyższym względzie należy uznać za całkowicie niezasadny.

W tym stanie rzeczy Sąd mając na uwadze art. 145 § 1 pkt 1c) ppsa, art. 200 ppsa orzekł jak w wyroku.