Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 176/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 4 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 6m ust. 1aa, art. 6r ust. 3 i 3b, art. 9e
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w części stwierdzającej nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. co do: - § 1 pkt 1 lit. a od słów "ust. 2 otrzymuje brzmienie" do słów "o pojemności od 0,12 m3", - § 2 i § 3; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. odstępuje od zasądzenie na rzecz skarżącej Gminy [...] zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2020 r. Rada Miejska w K. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 4 ust. 1 , ust. 2, ust. 2a, ust. 3 ustawy z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.; dalej: "u.u.p.c.g."), po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. .

Następnie w dniu [...] stycznia 2021 r. Wojewoda działając na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...], w którym stwierdził nieważność wskazanej uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu organ nadzoru na wstępie podkreślił, że katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku jest zamknięty. Ustawodawca, wymieniając komponenty uchwały ustanowił, że wyliczenie wskazane w art. 4 ustawy ma charakter wyczerpujący, zatem nie wolno zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść tego przepisu. W przedmiotowej uchwale muszą również znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów wymienionych w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. Brak w regulaminie któregoś z wyszczególnionych ustawowo obowiązkowych elementów, podobnie jak i zamieszczenie postanowień wykraczających poza treść przepisu upoważniającego, stanowi istotne naruszenie prawa, przy czym niewyczerpanie zakresu przedmiotowego określonego w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g. skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności całej uchwały. Ponadto wskazał, że akty prawa miejscowego nie mogą także zawierać powtórzeń ustawowych, ani też ich modyfikować lub uzupełniać, gdyż jest to niezgodne z zasadami prawidłowej legislacji. Tak więc uregulowanie przez gminę w inny sposób tego, co zostało już zamieszczone w akcie powszechnie obowiązującego prawa, w istotnym stopniu narusza porządek prawny.

Przechodząc do meritum Wojewoda wskazał, że w § 11 uchwały zmienianej dodano ust. 3 w brzmieniu: "ustala się następującą częstotliwość odbioru odpadów komunalnych z terenu nieruchomości niezamieszkałych: ... 1) odpady pozostałe po segregacji - odpady resztkowe oraz odpady ulegające biodegradacji ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż raz w tygodniu, w pozostałym okresie nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie, 2) metale i tworzywa sztuczne, w tym odpady opakowaniowe z metali, odpady tworzyw sztucznych, w tym odpady opakowaniowe tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe nie rzadziej niż raz w miesiącu, 3) papier, w tym odpady opakowaniowe z papieru i odpady opakowaniowe z tektury oraz szkło, w tym odpady opakowaniowe ze szkła nie rzadziej niż raz na trzy miesiące". Zdaniem organu nadzoru nastąpiło nieprawidłowe wypełnienie normy kompetencyjnej wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. Rada określiła bowiem częstotliwość odbierania, a nie pozbywania się odpadów komunalnych. Tymczasem zadaniem legislacji gminnej wymaganej przez wyżej wskazany przepis jest określenie częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych z terenów nieruchomości, a zatem m.in. jak często właściciele nieruchomości mają się pozbywać odpadów komunalnych i w jaki sposób mają być udostępniane pojemniki służące do zbierania odpadów podmiotowi uprawnionemu do ich odbioru. Z kolei postanowienia dotyczące częstotliwości odbierania odpadów komunalnych są obligatoryjnie regulowane w uchwale w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podejmowanej na podstawie art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g. Przepisy uchwalane na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. powinny być skierowane do wytwórców odpadów - właścicieli nieruchomości, na których wytwarzane są odpady komunalne i odnosić się do częstotliwości oraz sposobu pozbywania się odpadów, natomiast przepisy uchwalane na podstawie art. 6r ust. 3 u.u.c.p.g. adresowane powinny być do odbierających odpady i odnosić się do częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wskazane powyżej uchybienia stanowią o nieprawidłowym wypełnieniu przez radę normy kompetencyjnej wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g., co należy zakwalifikować jako istotne naruszenie powołanych przepisów ustawy, przesądzające o konieczności stwierdzenia nieważności ocenianej uchwały w całości.

Dalej organ nadzoru podkreślił, że przepis art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.u.c.p.g. nie upoważnia rady do formułowania pojęć zwrotów zdefiniowanych, bądź używanych przez ustawodawcę. Ustawodawca posługuje się natomiast zwrotem "niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne" (art. 6ka ust. 1, art. 6r ust. 3b u.u.c.p.g.). Zwrot ten jest jasny i czytelny, nie zachodzi konieczność jego uszczegóławiania w akcie prawa miejscowego poprzez posługiwanie się zwrotem "odpady pozostałe po segregacji - odpady resztkowe" (§ 1 pkt 2 i 3 uchwały zmieniającej). Organ zaakcentował także, że występujący w uchwale zmieniającej zwrot: "nieruchomości niezamieszkałe" (§ 1 pkt 2 uchwały zmieniającej) również jest wadliwy, albowiem ustawodawca posługuje się pojęciem "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy".

Organ nadzoru zwrócił ponadto uwagę, że mocą § 1 pkt 1 uchwały zmieniającej § 7 ust. 2 uchwały zmienianej otrzymał brzmienie: "W przypadku nieruchomości (...) odpady komunalne (...) należy gromadzić w pojemnikach od 0,12 do 1,1 m3". Tymczasem zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 pkt 2 u.u.c.p.g., regulamin ma określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. minimalnej pojemności pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych. Rada w kwestionowanym zapisie określiła natomiast nie tylko minimalną, ale także maksymalną pojemność pojemników (kontenerów), co należy uznać za istotne naruszenie prawa.

W skardze z dnia [...] lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina K. wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1, ust. 2 , ust. 2a i ust. 3 u.u.c.p.g., poprzez ich niewłaściwą interpretację i ustalenie, że Rada Miejska wydając uchwałę naruszyła te przepisy.

W uzasadnieniu Gmina K. podniosła, że o ile można zgodzić się, że ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach przewiduje pewien dualizm, tj. w uchwale o szczegółowym zakresie świadczenia usług określa się częstotliwość odbioru odpadów, a w regulaminie częstotliwość pozbywania się odpadów, to w opinii skarżącej nie uzasadniało to uchylenia uchwały w całości. Zważyć należy, że mimo uchylenia dodanego nowelizacją uchylonej uchwały § 11 ust. 3 i tak w obrocie prawnym pozostałby zapis dotychczasowego § 12 ust. 1 pkt 2, który reguluje tę samą materię. Mimo więc uchylenia ust. 3, nadal uchwała może być wykonywana i nie narusza porządku prawnego. To zaś uzasadnia uchylenie rozstrzygnięcia i co najwyżej uchylenie uchwały w tej części, tj. § 1 ust. 1 pkt 1 ppkt a.

Dalej wskazano, że w istocie ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach posługuje się w 25 miejscach zwrotem zmieszane odpady komunalne, jednakże kontekst i znacznie tego użycia są inne. Ustawa posługuje się tym pojęciem na oznaczenie odpadów niesegregowanych, a więc właśnie odpadów zmieszanych. Natomiast skarżąca w uchwale posługuje się pojęciem odpadów resztkowych, na określenie odpadów pozostałych po segregacji. Są to więc diametralnie różne określenia. Gmina jest uprawniona w art. 4 ust. 2 pkt 1 do określenia wymagań w zakresie selektywnego zbierania odpadów, przy czym obowiązkowe jest selektywne zbieranie 5 frakcji [papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady podlegające biodegradacji) – tj. frakcji określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 2028)]. Jest oczywistym, że nie są to wszystkie odpady, dlatego też w § 6 ust. 1 pkt 5 wyróżnia się kategorię ostatnią, powstałą po selektywnym zbieraniu tych frakcji i nazwano je odpadami resztkowymi, jako że stanowią resztkę z selektywnej zbiórki tych 5 frakcji. Tak więc nie jest to inna nazwa na odpady zmieszane (niesegregowane), ale dozwolone określenie wymagań selektywnego zbierania odpadów, gdyż zawsze w wyniku selektywnego zbierania tych wymaganych frakcji powstaną pewne odpady, których nie można umieścić w tych 5 frakcjach, i stanowią tzw. resztę odpadów.

Kolejnym zarzutem jest zarzut użycia sformułowania nieruchomości niezamieszkałe, podczas gdy ustawodawca posługuje się słowem nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. W opinii skarżącej jest to wyłącznie odmienny ale nie różny sposób opisania tych samych nieruchomości. Należy także zaznaczyć, że ustawa nie definiuje pojęcia nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie zaś z zasadami techniki prawodawczej należy posługiwać się w ustawie poprawnymi wyrażeniami językowymi. Według słownika języka polskiego słowo niezamieszkały, oznacza taki, na którym nikt nie mieszka - jest to więc sformułowanie poprawne językowo. Z kolei zgodnie z § 9-10 zasad techniki prawodawczej należy zachować konsekwencje terminologiczną, z tym że ustawa nigdzie nie definiuje pojęcia nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Skoro nie ma definicji, ani próby przybliżenia tego pojęcia, to nie ma też naruszenia konsekwencji terminologicznej. Nie ma też różnicy znaczeniowej pomiędzy niezamieszkałą nieruchomością, a nieruchomością, na której nie zamieszkują mieszkańcy. Należy także i na to zwrócić uwagę, że prosta kwerenda dotychczasowych uchwał daje wynik 5982 uchwał, które posługują się słowem "niezamieszkałe", z czego 110 obowiązujących na terenie Wojewoda.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 2 u.u.c.p.g., w opinii skarżącej naruszenie tego przepisu w tak małym zakresie nie uzasadniało stwierdzenia nieważności całej uchwały, ale najwyżej wyłącznie tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Spór w sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy Wojewoda zasadnie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], zmieniającej uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. , z powodu istotnego naruszenia prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego stanowi art. 91 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4).

Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego – i okoliczność ta nie była kwestionowana przez Radę Miejską w K. – wskazana na wstępie uchwała została doręczona Wojewodzie w dniu [...] grudnia 2020 r. Oznacza to, że rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte w terminie wynikającym z art. 91 ust. 1 u.s.g.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, że Wojewoda zasadnie uznał, że Rada Miejska w K. naruszyła prawo uchwalając § 1 pkt 2 lit. a, który zmienia § 11 uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. w ten sposób, że po ust. 2 dodaje ust. 3 w brzmieniu:

"3. Ustala następującą częstotliwość odbioru odpadów komunalnych z terenu nieruchomości niezamieszkałych:

1) Odpady pozostałe po segregacji – odpady resztkowe oraz odpady ulegające biodegradacji ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż raz w tygodniu, w pozostałym okresie nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie

2) Metale i tworzywa sztuczne, w tym odpady opakowaniowe z metali, odpady tworzyw sztucznych, w tym odpady opakowaniowe tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe nie rzadziej niż raz w miesiącu

3) Papier, w tym odpady opakowaniowe z papieru i odpady opakowaniowe z tektury oraz szkło, w tym odpady opakowaniowe ze szkła nie rzadziej niż raz na trzy miesiące."

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g., regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Z kolei na mocy art. 6r ust. 3 tej ustawy, rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Rada Miejska w K. wprowadzając do przedmiotowego regulaminu regulację zawartą w § 11 ust. 3 wprost posługuje się sformułowaniem "odbiór". Wprawdzie ustawodawca nie wprowadza legalnej definicji tego pojęcia, jednakże systemowa analiza normatywna przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że kwestia częstotliwości odbierania odpadów komunalnych wyraźnie została zastrzeżona do materii regulowanej uchwałą podejmowaną na podstawie art. 6r ust. 3 ustawy. Na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mamy do czynienia z dualizmem normatywnym w zakresie instytucji odbierania odpadów. Kierując się regułą lege non distinguente nec nostrum est distinguere (tam gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie jest wolno ich wprowadzać interpretatorowi), należy uznać, że stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie powinien określać szczegółowe zasady dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów, zaś uchwała podejmowana na podstawie art. 6r ust. 3 tej ustawy ma określać częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości. Ustawodawca bowiem celowo wprowadził rozróżnienie tych dwóch pojęć. Brak legalnej definicji nie stanowi zatem przeszkody w dokonaniu systemowej wykładni kontekstowej tego pojęcia, zwłaszcza przez pryzmat ustalenia zakresu czynności składających się na "odbieranie odpadów". Na delegację ustawową należy patrzeć poprzez adresata normy. Mianowicie, o ile przepis art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy adresowany jest do wytwórców odpadów, właścicieli nieruchomości, na których są wytwarzane odpady i dotyczy częstotliwości pozbywania się odpadów, o tyle art. 6r ust. 3 ustawy adresowany jest do odbierających te odpady i odnosi się do częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Zakresy obu tych upoważnień są zatem rozłączne, tj. nie mogą się pokrywać. Stąd też w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność rozróżnienia pojęć "pozbywania się odpadów" i "odbierania odpadów komunalnych" właśnie ze względu na adresata norm zawartych w tych dwóch przepisach ustawy, czyli art. 4 ust. 2 pkt 3 i art. 6r ust. 3 ustawy. Uznanie, że obie delegacje winny określać to samo zagadnienie podważałoby sens tych regulacji i obalało leżącą u podstaw reguł wykładni logicznej i systemowej zasadę racjonalizmu ustawodawcy. Owszem, częstotliwość pozbywania się odpadów komunalnych należy skorelować, czyli wzajemnie powiązać - zestawić z częstotliwością odbierania odpadów komunalnych, ale nie można dopuścić do tego, aby te dwa pojęcia były używane zamienne. Gdyby te pojęcia mogły być używane zamiennie, nie byłoby sensu zawierania w ustawie dwóch przepisów regulujących tą samą materię. Wystarczyłby jeden, który upoważniałby radę gminy do uregulowania częstotliwości np. pozbywania się odpadów komunalnych (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 991/17 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tej przyczyny Sąd uznał, że zasadne było stwierdzenie nieważności § 1 pkt 2 uchwały zmieniającej. Odnosząc się jednak przy tym do zarzutu Wojewody, iż Rada Miejska w K. nieprawidłowo posłużyła się we wprowadzonym przez ten przepis § 11 ust. 3 pojęciem "nieruchomości niezamieszkałych", zamiast "nieruchomości, na których nie mieszkają mieszkańcy" wskazać należy, że zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że "nieruchomości niezamieszkałe" to właśnie "nieruchomości, na których nie mieszkają mieszkańcy". Takim skrótowym określeniem posługują się sądy w uzasadnieniach swoich orzeczeń oraz doktryna, a także uchwałodawcy i nie budzi wątpliwości, że pojęcia te oznaczają to samo. "Niezamieszkany", "niezamieszkały" to taki, na którym lub w którym nikt nie mieszka; pojęcia te stosuje się zamiennie. Regulacja uchwały posługuje się kwestionowanym sformułowaniem w tym samym znaczeniu i jest ono rozumiane jednoznacznie w ten sam sposób. Takie stanowisko wyraził już w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt IV [...], rozpatrując skargę Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. zmienioną kontrolowaną w niniejszym postępowaniu uchwałą zmieniającą.

Idąc dalej wskazać należy, że Wojewoda miał także podstawy do stwierdzenia nieważności § 1 pkt 3 uchwały, który zmienił brzmienie § 12 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] z:

"właściciele nieruchomości zobowiązani są do pozbywania się z terenu nieruchomości odpadów ulegających biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów oraz odpadów pozostałych po segregacji "resztkowych" (w zakresie wyrażenia "resztkowe" WSA w Poznaniu stwierdził nieważność tego zapisu wspomnianym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2021 r. – uw. Sądu) nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu a w zabudowie wielolokalowej w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż raz na tydzień"

na "w zabudowie wielolokalowej: pozbywania się z terenu nieruchomości odpadów ulegających biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów oraz odpadów pozostałych po segregacji "resztkowych" w okresie od kwietnia do października nie rzadziej niż raz na tydzień".

Pomimo bowiem, że Rada Miejska w K. we wskazanym przepisie posłużyła się pojęciem "pozbywania się" odpadów, niewątpliwie wprowadzenie zmiany brzmienia § 12 ust. 1 pkt 4 uchwały było konsekwencją dodania do § 11 ustępu 3. Porównanie brzmienia regulacji sprzed zmiany i po zmianie prowadzi do wniosku, że Rada Miejska w K. wyłączyła do odrębnej regulacji nieruchomości niezamieszkałe (do § 11 ust. 3), wobec czego w § 12 ust. 1 pkt 4 zamiast "nieruchomości" (wszystkich), pojawiło się pojęcie "zabudowy wielolokalowej". Tym niemniej, przepis ten jest niezgodny z art. 6r ust. 3b ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu uchwalenia uchwały nr [...]), zgodnie z którym dopuszcza się zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów, w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów, z tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i nie rzadsza niż raz na dwa tygodnie z budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Choć przepis ten reguluje częstotliwość odbierania odpadów, to musi z nim korelować obowiązek pozbywania się odpadów. Wskazany zapis uchwały reguluje natomiast wyłącznie pozbywania się odpadów z nieruchomości wielolokalowych, z całkowitym pominięciem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a także nieruchomości niezamieszkałych (które wyodrębniono do § 11 ust. 3, choć dotyczył on "odbioru odpadów", a nie ich "pozbywania się").

Ponieważ zarówno w § 1 pkt 2, jak w § 1 pkt 3 uchwały pojawiło się sformułowanie "odpadów pozostałych po segregacji – odpadów resztkowych" wskazać należy, że jak słusznie zauważył tut. Sąd w przywołanym wyżej wyroku z dnia [...] czerwca 2021 r., z przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 lit a u.u.c.p.g. wynika, że selektywne zbieranie i odbieranie odpadów komunalnych obejmuje "co najmniej" pięć wskazanych w tym przepisie frakcji, zatem dopuszczalne są dodatkowe frakcje odpadów komunalnych, jak np. odpady pozostałe po segregacji.

Zauważenia jednak wymaga, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579 ze zm.), każdy właściciel nieruchomości jest zobowiązany do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów i od tej pory niemożliwe jest deklarowanie braku ich segregowania. Przepisy nie dopuszczają już braku prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów w zamian za podwyższoną opłatę za zagospodarowanie odpadów komunalnych (tj. brak możliwości składania deklaracji o niesegregowaniu odpadów i wnoszenia z tego tytułu wyższej opłaty). Śmieci należy segregować według wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2021 r. poz. 906) frakcji – papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe, bioodpady, przy czym metal, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe zbiera się w pojemnikach lub workach koloru żółtego, papier w workach lub pojemnikach koloru niebieskiego, szkło w pojemnikach lub workach koloru zielonego (o ile nie wprowadzono rozdziału na szkło białe i kolorowe), a bioodpady zbiera się w pojemnikach lub workach koloru brązowego, oznaczonych napisem "Bio". Odpady komunalne, których nie można przyporządkować do żadnej z tych frakcji, stanowią odpady niesegregowalne (pozostałe po segregacji), które ustawodawca konsekwentnie nazywa "odpadami niesegregowanymi (zmieszanymi)". Do pojemnika z odpadami zmieszanymi wrzuca się wszystko, czego nie można wyrzucić do pozostałych pojemników i co nie jest odpadem niebezpiecznym lub zbieranym według innych zasad (jak np. przeterminowane leki i chemikalia, zużyty sprzęt elektroniczny i AGD, zużyte baterie i akumulatory, meble i inne odpady wielkogabarytowe, odpady budowlane i rozbiórkowe, zużyte opony).

Przykładowo, w art. 6m ust. 1aa, art. 6r ust. 3b, art. 9e u.u.c.p.g. mowa jest o "niesegregowanych (zmieszanych) odpadach komunalnych", jako odpadach, których nie można przyporządkować do wskazanych przez ustawodawcę frakcji śmieci przeznaczonych do selektywnego zbierania. Pojęciem tym posługuje się także ustawodawca w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779).

Idąc dalej wskazać należy, że choć Wojewoda nie wskazał, z jakiej przyczyny stwierdził nieważność § 1 pkt 1 lit. b uchwały zmieniającej wskazać należy, że samo rozstrzygnięcie w tym zakresie było prawidłowe. Na mocy wskazanego paragrafu, do § 7 dodano ust. 3a w brzmieniu "pojemniki o pojemności 0,12 m3 mogą być stosowane zamiennie z pojemnikami o pojemności 0,14 m3. Przepisu ust. 5 pkt 1 nie stosuje się." Jednakże zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 pkt 2 u.u.c.p.g., regulamin ma określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. "minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1136/19). Z omawianego zapisu uchwały wynika natomiast, że Rada Miejska zdecydowała się na wprowadzenie konkretnej pojemności pojemnika, a nie pojemności minimalnej. Gdyby bowiem chodziło o pojemność minimalną, to nie byłoby konieczności wskazywania, że pojemniki o pojemności 0,12 m3 mogą być stosowane zamiennie z pojemnikami o pojemności 0,14 m3, które mają większą pojemność.

Tym niemniej, niezasadne było stwierdzanie nieważności w całości § 1 pkt 1 lit. a. Przepis ten zmienił brzmienie § 7 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] z:

"w przypadku nieruchomości, o których mowa w ust. 1, odpady komunalne należy gromadzić w pojemnikach o pojemności od 0,12 m3 do 7,0 m3" (w zakresie wyrażenia "do 7,0 m3" WSA w Poznaniu stwierdził nieważność tego zapisu wspomnianym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2021 r. – uw. Sądu)

na: "w przypadku nieruchomości, o których mowa w ust. 1, odpady komunalne, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. a do e należy gromadzić w pojemnikach o pojemności od 0,12 m 3 do 1,1 m3".

Zdaniem Sądu zmiana dokonana w tym przepisie polegająca na wskazaniu, których odpadów komunalnych dotyczy, była niezbędna. W regulaminie Rada Miejska w K. posługuje się bowiem pojęciem "odpadów komunalnych" także w stosunku do odpadów niebezpiecznych i innych, które należy oddać do punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, których nie da się zakwalifikować do odpadów z 5 podstawowych frakcji, a nie można wyrzucić ich do odpadów zmieszanych (pozostałych po segregacji). Wymagane było więc doprecyzowanie, które z opadów komunalnych wymienionych w § 2 pkt 2 należy gromadzić w pojemnikach i o jakiej pojemności. Z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w części stwierdzającej nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2020 r., co do § 1 pkt 1 lit. a od słów "ust. 2 otrzymuje brzmienie" do słów "o pojemności od 0,12 m3". Z przyczyn wskazanych powyżej zgodzić się natomiast należało z Wojewodą, co do konieczności stwierdzenia nieważności zwrotu "do 1,1, m3".

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w punkcie I wyroku uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w części stwierdzającej nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] listopada 2020 r., co do § 1 pkt 1 lit. a od słów "ust. 2 otrzymuje brzmienie" do słów "o pojemności od 0,12 m3", co w konsekwencji obligowało Sąd także do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego co do § 2, który powierza wykonanie uchwały Burmistrzowi Miasta i Gminy K. a także § 3 wskazującego, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dz. Urz. Woj. Wlkp. I wchodzi w życie z dniem [...] stycznia 2021 r.

W pozostałym zakresie Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. w punkcie II wyroku oddalił skargę.

O kosztach postępowania w punkcie III wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 206 P.p.s.a., albowiem skarga okazała się zasadna wyłącznie w niewielkim zakresie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy pkt 1 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] czerwca 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).