Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 272/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 12 ust. 2, par. 142 ust. 1-2, par. 13 ust. 1-2, par. 60 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 24 marca 2022 r. znak: IR.I.7840.2.6.2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz G. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 marca 2022 r., znak: IR.I.7840.2.6.2021, Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania G. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego z dnia 17 września 2021 r., nr 507/2021, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R. i B. małż. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Z., gm. M .

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 14 października 2019 r. R. i B. małż. Z. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę ww. inwestycji. Decyzją z dnia 17 grudnia 2019 r., nr 688/2019, Starosta Jędrzejowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 12 czerwca 2020 r., znak: IR.I.7840.2.1.2020, Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania G. M. – właścicielki działki sąsiedniej nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Ke 773/20, tut. Sąd, po rozpoznaniu skargi G. M., uchylił decyzję Wojewody z dnia 12 czerwca 2020 r. oraz decyzję Starosty z dnia 17 grudnia 2019 r.

Uwzględniając uchybienia wskazane w ww. wyroku, Starosta Jędrzejowski postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, w terminie do 2 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2021 r. termin ten został, na wniosek inwestorów, przedłużony do 20 sierpnia 2021 r. Po przedłożeniu przez inwestorów w dniu 11 sierpnia 2021 r. uzupełnionego projektu budowlanego, Starosta wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 17 września 2021 r.

W odwołaniu G. M. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 13 § 1, art. 77, art. 107 § 3 Kpa, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("warunki techniczne"), § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. (część południowo-zachodnia), § 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. § 11 ust. 3 i 4 tego planu, art. 35 ust. 3, ust. 5 pkt 1, ust. 6 i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("Pb"), art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2021 r. organ odwoławczy polecił w trybie art. 136 § 1 Kpa organowi I instancji uzupełnienie analizy ciągów kominowych o udokumentowanie spełnienia wymogu § 142 ust. 1 warunków technicznych dla projektowanego budynku. Przy piśmie z dnia 5 stycznia 2022 inwestorzy przedłożyli stosowne wyjaśnienia.

Organ odwoławczy, badając projekt budowlany pod kątem spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1 Pb, ustalił, że działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia 27 czerwca 2007 r., symbolem 17.RM – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Projekt budowlany jest zgodny z pozostałymi warunkami oraz szczegółowymi zasadami zagospodarowania terenu i jego zabudowy określonymi w ww. planie. Przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2020 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ wskazał, że plan miejscowy w § 19 ust. 6 dopuszcza lokalizację budynków przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, a nie mniejszej niż 1,5 m w sytuacji istniejących działek węższych niż określone w ustaleniach ogólnych (tj. 18 m zgodnie z § 11 ust. 10 pkt 1), nie posiadających realnej możliwości ich poszerzenia, pod warunkiem nieograniczenia możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących. Działka nr [...] o szerokości 12,70 m nie ma realnej możliwości poszerzenia. Przedmiotowy budynek jednorodzinny usytuowany od strony zachodniej bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] spełnia więc wymogi § 12 ust. 2 warunków technicznych. Załączona do projektu budowlanego analiza nasłonecznienia, zacieniania i przesłaniania oraz analiza ciągów kominowych, które zostały opracowane przez osoby ze stosownymi uprawnieniami, wykazały, że projektowany budynek pozostaje w zgodzie z przepisami §13, § 57, § 60 warunków technicznych. Przedmiotowa inwestycja nie spowoduje ograniczenia w sposobie zagospodarowania działek sąsiednich oraz nie ograniczy możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej. Lokalizacja budynku mieszkalnego w granicy działki nr [...] jest konieczna ze względu na posiadane przez inwestorów gospodarstwo rolne. Przy szerokości działki około 12,70 m projektowana lokalizacja umożliwi swobodny dojazd sprzętu i maszyn rolniczych do pól uprawnych położonych w głębi nieruchomości. Projektowany budynek został usytuowany zgodnie z linią zabudowy wynikającą z planu miejscowego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz pismach z dnia 16 listopada 2021 r., 19 listopada 2021 r., 30 listopada 2021 r., 21 grudnia 2021 r. i 1 marca 2021 r. ŚWINB stwierdził dodatkowo, że z akt sprawy nie wynika naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Na każdym etapie postępowania strony były informowane o podejmowanych czynnościach. Pełnomocnik G. M. osobiście zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie organu odwoławczego w dniu 26 listopada 2021 r. Załączniki do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 17 września 2021 r. w postaci 2 egz. projektu budowlanego i 2 egz. analizy nasłonecznienia, zacienienia i przesłaniania kierowane są wyłącznie do inwestora i są jego własnością, stąd pozostałe strony nie mogły ich otrzymać. Przepisy prawa budowlanego nie wymagają zgody właściciela działki sąsiedniej na budowę budynku w granicy z działką sąsiednią i nie przewidują prowadzenia mediacji w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Subiektywne odczucia właściciela działki sąsiedniej i sugestie dotyczące zaprojektowania przedmiotowego budynku w przeciwległej granicy z działką sąsiednią lub zaprojektowanie budynku wyższego nie mogą być przyczyną uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przedłożonej analizy przesłaniania, nasłonecznienia i zacieniania budynku znajdującego się na działce nr [...] oraz analizy ciągów kominowych, jednoznacznie wynika, że zaprojektowany budynek od strony działki nr [...] spełnia wymóg art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb w zakresie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Wszystkie okna w budynku zlokalizowane w ścianie od strony południowej posiadają odpowiednią ilość godzin nasłonecznienia. Zdaniem organu, skoro strona nie przedstawiła innych dokumentów, z których wynikałoby, że opracowanie dotyczące analizy ciągów kominowych zostało wykonane niewłaściwie, to brak jest podstaw do zakwestionowania ww. opracowań wykonanych przez osoby ze stosownymi uprawnieniami. Możliwa jest budowa drugiego przyłącza energetycznego wzdłuż granicy działki nr [...], bezpośrednio ze słupa usytuowanego przy granicy z działką inwestorów na zasadach określonych przez gestora sieci energetycznej. Spór sądowy dotyczy usytuowania ogrodzenia, nie zaś przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], co sugeruje autor odwołania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jędrzejowie do dnia wydania niniejszej decyzji nie wydał żadnego rozstrzygnięcia potwierdzającego zarzut kontynuowania budowy po wstrzymaniu pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze do tut. Sądu G. M. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, brak zebrania całego materiału dowodowego, pomijanie wniosków i zgłaszanych zastrzeżeń oraz niewypełnienie instrukcji zawartych w wyroku WSA w Kielcach z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Ke 773/20, w szczególności niezbadanie zastosowania przepisów planu miejscowego (art. 153 Ppsa). Decyzja została oparta na budzących wątpliwości deklaracjach inwestora i projektanta, niepopartych dowodami, ani dokumentami. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, dopuszczenie dowodu z wyroku WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 773/20 oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniesiono, że pomimo uchylenia przez Sąd poprzednich decyzji, braku kolejnej prawomocnej decyzji, prace budowlane były kontynuowane, a budynek został ukończony do stanu surowego. Żaden zarzut odwołania nie został należycie rozpatrzony. Skarżąca wskazała, że nie odebrała tylko dwóch pism, z których jedno było wysłane na nieaktualny adres, a drugie zostało odesłane przez operatora pocztowego przed upływem 14 dni. Takie działanie organu wskazuje na brak poszanowania zasady bezstronności. Pełnomocnik skarżącej zapoznał się z projektem i z aktami dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji, co oznacza, ze skarżąca została pozbawiona rozpoznania sprawy przez jedną instancję. Organ zlecił wprawdzie Staroście Jędrzejowskiemu zbadanie spełnienia wymogów normy kominowej, ale pozostałe uwagi i zastrzeżenia wyszczególnione w piśmie z dnia 21 grudnia 2021 r. (uzupełnieniu nr 2 do odwołania) zostały pominięte.

W opinii skarżącej kluczowe jest pominięcie zbadania zastosowania § 19 ust. 6 planu miejscowego, do czego organ został zobowiązany w wyroku w sprawie II SA/Ke 773/20. Tymczasem organ scedował to zadanie na projektanta treścią postanowień z dnia 25 maja i 21 lipca 2021 r., wyraźnie instruując go, co i jak ma zostać wykazane i sformułowane. W projekcie z 2019 r. projektant zapisał, że obiekt będzie oddziaływał na działkę sąsiednią nr [...] z uwagi na usytuowanie budynku w granicy działki po stronie zachodniej, co spowoduje ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich. Po wyroku Sądu projektant zmienił zdanie wprowadzając zapis, że planowane zamierzenie budowlane nie spowoduje ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich. Nie przedstawił przy tym żadnych podstaw, argumentów, ani uzasadnienia dla dokonanej zmiany. Organ I instancji bezkrytycznie przyjął zmienione sformułowanie. Podobnie postąpił organ odwoławczy, pomimo argumentacji pełnomocnika skarżącej przemawiającej za zaistnieniem ograniczeń. Skarżąca wskazała na nieprecyzyjność i uznaniowość sformułowania "swobodny dojazd". Organ nie zwrócił uwagi, że przejazd po stronie wschodniej będzie miał taką samą szerokość jak przejazd po stronie zachodniej działki. Nie uzasadnił, dlaczego przejazd ma zostać zapewniony kosztem uprawnień właścicieli działki nr [...].

Skarżąca odwołując się do treści projektu budowlanego stwierdziła, że wysokość budynku istniejącego na działce nr [...] ogranicza zabudowę budynku mieszkalnego inwestorów w obecnej formie przy granicy z działką nr [...]. Równocześnie organ pominął istnienie analogicznych uwarunkowań przy granicy z działką nr [...]. Projekt budynku w obecnej formie nie powinien być więc w ogóle planowany do posadowienia na działce nr [...], ponieważ wykluczają go dwa wyższe budynki na działkach nr [...] i [...]. W aktach sprawy znajdują się 3 wersje analizy ciągów kominowych wykonanych przez tego samego autora, każda całkowicie różna, z innymi wymiarami i opisami omijającymi istotę zastrzeżenia, wszystkie bezkrytycznie przyjmowane przez organ, który w żaden sposób nie odniósł się do wykazanych przez pełnomocnika skarżącej braków części pomiarów i zastosowanych uogólnień odległości. W żaden sposób nie zostały zbadane również zastrzeżenia do analizy zacienienia.

Dalej skarżąca przywołała stwierdzenie projektanta, że słup elektryczny w granicy działek nr [...] i [...] nie będzie powodował ograniczenia w podłączeniu przyłącza elektrycznego zarówno do projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego działki inwestorów, jak również do potencjalnej zabudowy w głębi działki nr [...]. Natomiast organ stwierdził, że możliwa jest budowa przyłącza wzdłuż działki nr [...] na zasadach określonych przez gestora sieci energetycznej. Zdaniem skarżącej, budynek mieszkalny posadowiony w granicy uniemożliwi wykonanie przyłącza, w tym napowietrznego. Wyraziła obawę, czy organ lub inwestorzy będą zobowiązani do odszkodowania, jeśli gestor sieci energetycznej odmówi realizacji przyłącza. Podkreśliła również pominięcie przez organ zastrzeżeń dotyczących naruszenia ładu przestrzennego.

Odnosząc się do stwierdzenia, że PINB w Jędrzejowie nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, skarżąca podała, że organ ten w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. informował, że po kontroli w dniu 15 lutego 2022 r. wszczął postępowanie wyjaśniające.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, ze projektowany budynek utrudni zagospodarowanie i zabudowę działki skarżącej w sposób opisany w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że postepowanie przed PINB zostało umorzone z powodu braku dokumentów ze Starostwa Powiatowego oraz z uwagi na treść decyzji Wojewody wydanej w tej sprawie.

Pełnomocnik uczestniczki R. Z. wniósł o oddalenie skargi, dodając że projektowany budynek jest już najprawdopodobniej zadaszony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Na wstępie należy podkreślić, że sprawa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Z., gm. M., była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Ke 773/20, uchylił decyzje organów obu instancji. Organy te były więc, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, związane oceną prawną i wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 170 Ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, zaś według art. 153 Ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 9 do art. 153).

Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie była więc ocena, czy organy administracji architektoniczno-budowlanej, rozpatrując sprawę ponownie, wyeliminowały naruszenia prawa stwierdzone przez Sąd w wyroku II SA/Ke 773/20.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Ke 773/20, tut. Sąd stwierdził, że § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., który dopuszcza lokalizację budynków przy granicy działki, wprowadza dwa kryteria umożliwiające zastosowanie tego przepisu: po pierwsze działka inwestora jest węższa niż określono w ustaleniach ogólnych (tj. 18 m jak stanowi § 11 ust. 10 pkt 1 planu) i nie ma realnej możliwości jej poszerzenia. Sąd ten jako niekwestionowane przyjął wyjaśnienia organu, że działka inwestorów o szerokości 12,70 m ten warunek spełnia. Analizy wymagała jednak druga, równie istotna przesłanka określona w planie miejscowym, a mianowicie nieograniczania możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej, w tym przypadku należącej do skarżącej. Z treści § 19 ust. 6 planu wynika bowiem wyraźnie, że dla dopuszczenia sytuowania budynku w granicy na terenie oznaczonym symbolem RM, oba warunki muszą być spełnione łącznie i to niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiedniej. W tym konkretnym przypadku oznacza to, że właściciel działki nr [...] nie musi wykazywać, czy planuje w przyszłości ją zabudować czy też nie, gdyż ze względu na treść przywołanego przepisu planu miejscowego, zbadaniu z urzędu podlega okoliczność, czy usytuowanie budynku projektowanego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...], ograniczy zabudowę tej ostatniej działki w jej granicach. Sąd uznał, że organ I instancji nie odniósł się w ogóle do tej kwestii stwierdzając jedynie, że "planowana inwestycja nie ograniczy ani nie zmieni sposobu użytkowania budynków na działkach sąsiednich oraz nie będzie powodowała nadmiernego hałasu, emisji spalin, wibracji i promieniowania". Z kolei Wojewoda wskazał, że "przedmiotowa inwestycja nie spowoduje wprowadzenia ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek sąsiednich". Tymczasem treść § 19 ust. 6 planu miejscowego nie uzależnia dopuszczenia zabudowy w granicy z działką sąsiednią od ograniczenia czy zmiany sposobu użytkowania budynków na działkach sąsiednich lub wprowadzenia ograniczeń w sposobie ich zagospodarowania, ale od nieograniczania możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej.

Dalej Sąd wskazał, że nie wiadomo, czy złożona "graficzna analiza nasłonecznienia" została sporządzona zgodnie z wymogami, przewidzianymi dla tego typu opracowania, tj. § 60 ust. 1 i 2 warunków technicznych. Przywołany przepis nie jest jednak jedyną regulacją rozporządzenia dotyczącą spełnienia wymogu prawidłowego naświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, który musi być spełniony zawsze wtedy, gdy realizowany jest nowy obiekt mogący swoimi gabarytami, czy usytuowaniem przesłaniać budynki istniejące (mieszkalne lub przeznaczone na pobyt ludzi) i ograniczyć znajdującym się w nich pomieszczeniom dostęp do światła słonecznego. Przy analizie dotyczącej wpływu zaprojektowanego obiektu na inne budynki w zakresie ich prawidłowego nasłonecznienia, nie sposób bowiem pominąć norm zawartych w § 57 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia. Analiza nasłonecznienia dla budynku przesłanianego nowym obiektem winna być zatem opracowana wedle regulacji zawartych w § 13 i bezpośrednio do nich się odwoływać. Z analizy musi więc wynikać nie tylko to, że projektant znał i zastosował przy jej sporządzeniu powołane przepisy, ale także czytelnie obrazować, w jaki sposób w badanym przypadku autor tego dokumentu posłużył się metodyką pomiaru nasłonecznienia, przewidzianą w § 13 rozporządzenia. Opracowanie to powinno poddawać się weryfikacji pod kątem prawidłowego zastosowania przywołanych przepisów rozporządzenia i co za tym idzie być przejrzyste i zrozumiałe zarówno dla organu administracji, który orzeka w danej sprawie, jak i dla stron postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także dla sądu. Tymczasem złożona do akt "Analiza nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich" jedynie na str. 1 wymienia § 13 (wśród innych przepisów), bez powołania jego treści i w odniesieniu nie tyle do nasłonecznienia, lecz do zlokalizowania projektowanego budynku na działce nr [...] w granicy z działką nr [...]. Nie wiadomo, wedle jakich kryteriów i jakiej metodyki została sporządzona graficzna analiza nasłonecznienia.

Sąd dopatrzył się także naruszeń przepisów postępowania odnośnie do kwestii zbadania spełnienia w projekcie budowlanym wymogów określonych w § 142 ust. 1 i 2 warunków technicznych, dotyczących wyprowadzania ciągów kominowych. Obowiązek zaprojektowania przewodów (kanałów) kominowych w budynku, w tym dymowych i spalinowych, w sposób spełniający wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów, wynika z treści § 140 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Zobowiązanie nałożone na inwestorów przez organ odwoławczy zostało wykonane (złożony został odpowiedni rysunek uzupełniający zawierający analizę ciągów kominowych – w odniesieniu do budynku na działce nr [...]), jednak w piśmie z 28 kwietnia 2020 r., odnoszącym się do wyjaśnień projektanta złożonych w toku postępowania odwoławczego, skarżąca podniosła, że według zapisów przywołanej wyżej Polskiej Normy, do których nawiązał Wojewoda w zobowiązaniu, projektowany komin jest "za niski, jego wylot jest o ok. 0,7 m poniżej płaszczyzny przeprowadzonej pod kątem 12° w dół od krawędzi dachu istniejącego budynku". Do tego zarzutu organ w ogóle się nie ustosunkował. Tymczasem, sposób usytuowania komina w projekcie budowlanym istotnie może budzić wątpliwości co do zgodności zachowania wymogów Polskiej Normy. Komin w projektowanym obiekcie wzniesiony jest na wysokość 7,25 m. Jeśli przyjąć logiczne założenie, że przeszkodą, o jakiej mowa wyżej, jest ogniomur czy sam budynek na działce nr [...], to stronie mogło nasunąć się uzasadnione pytanie, czy komin został zaprojektowany w sposób uwzględniający Polską Normę, którą Wojewoda Świętokrzyski powołał w piśmie z 24 lutego 2020 r. Do organu administracji należała ocena, na ile zastrzeżenia zgłaszane w tym zakresie przez skarżącą mają uzasadnioną podstawę, i w razie potrzeby zobowiązanie projektanta do złożenia wyjaśnień, ewentualnie do poprawy projektu budowlanego.

Kolejnym uchybieniem zdaniem Sądu, był brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego uniemożliwienia w przyszłości skorzystania z przyłącza elektrycznego z wykorzystaniem słupa od strony wschodniej budynku skarżącej, do planowanej zabudowy w głębi działki. Z dokumentacji zdjęciowej znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że słup ten znajduje się od strony ulicy, w linii stanowiącej przedłużenie granicy między działką nr [...] i [...]. Według skarżącej, w przypadku przyszłej zabudowy w głębi jej działki, poprowadzenie przyłącza powietrznego z tego słupa, najkrótszą drogą, nie byłoby możliwe z uwagi na kontakt z budynkiem na działce nr [...]. Skorzystanie z przyłącza podziemnego wiązałoby się, w jej ocenie, z większymi kosztami. Powyższej argumentacji organ I instancji nie ocenił merytorycznie, a Wojewoda stwierdził, że "przyszłe i niepewne zamierzenia inwestycyjne odwołującej się strony – w tym budowa przyłącza energetycznego przebiegającego nad działką inwestorów (?) nie mogą być przyczyną odmowy pozwolenia na budowę". W omawianym zarzucie nie chodziło jednak o kolizję przyłącza z budynkiem istniejącym na działce skarżącej, lecz o niemożność przeprowadzenia go do przyszłej zabudowy ze słupa znajdującego się w granicy działek nr [...] i [...]. Podnoszona w tym zakresie argumentacja strony powinna być przedmiotem oceny organów w ramach spełnienia wymogów określonych w § 19 ust. 6 planu miejscowego i zbadania, czy podnoszone okoliczności mogą być uznane jako ograniczenie możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących.

Sąd nie uznał natomiast za zasadne zarzutów dotyczących wyjaśnienia kwestii związanej z obniżeniem wartości nieruchomości, czy niemożnością wydzielenia działki gruntu celem zbycia, gdyż są to okoliczności niemające prawnego znaczenia dla możliwości zabudowy działki nr [...] w granicy. Nie był także zasadny zarzut, że inwestorzy nie zostali zobowiązani do ewentualnego naprawienia szkody wywołanej ich działaniem, gdyż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, organy administracji architektoniczno-budowlanej stosują przepisy prawa budowlanego, które nie przewidują możliwości orzekania w przedmiocie odszkodowania.

Uwzględniając powyższe, Sąd sformułował wytyczne co do dalszego postępowania, w których zobowiązał organ I instancji do ustalenia w pierwszej kolejności, czy usytuowanie projektowanego budynku w granicy działek nr [...] i [...] jest zgodne z postanowieniami § 19 ust. 6 planu miejscowego. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, do wezwania inwestorów do doprowadzenia złożonej analizy nasłonecznienia i zacieniania budynku znajdującego się na działce nr [...] do zgodności z § 13 ust. 1 i 2 w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 i 2 warunków technicznych. Wreszcie do dokonania oceny zarzutu dotyczącego zaprojektowania komina w budynku na działce nr [...] w sposób spełniający wymagania określone w Polskich Normach i w razie potrzeby, zobowiązania projektanta do złożenia stosownych wyjaśnień lub wezwania inwestorów do uzupełnienia projektu budowlanego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wydając zaskarżoną decyzję, organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie wyeliminowały wszystkich uchybień, w zakresie wskazanym w wyroku sygn. akt II SA/Ke 773/20. Jednym z głównych powodów uchylenia przez Sąd poprzednio wydanych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę była konieczność jednoznacznego wyjaśnienia, czy w kontekście § 19 ust. 6 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w M. z dnia 27 czerwca 2007 r., Nr [...], usytuowanie budynku projektowanego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...], ograniczy zabudowę tej ostatniej działki w jej granicach. W wyroku II SA/Ke 773/20. Sąd wskazał, że przepis ten nie uzależnia dopuszczenia zabudowy w granicy z działką sąsiednią od ograniczenia czy zmiany sposobu użytkowania budynków na działkach sąsiednich lub wprowadzenia ograniczeń w sposobie ich zagospodarowania, ale od warunku nieograniczania możliwości zabudowy w granicach działki sąsiadującej.

Skarżąca w odwołaniu podnosiła, że możliwość lokalizacji nowego budynku na działce nr [...] przy każdym z dopuszczalnych wariantów odległości od granicy (1,5, 3 i 4 m), w zakresie od linii 8 m od krawędzi jezdni drogi publicznej, w głąb działki w kierunku północnym będzie wykluczona lub znacząco ograniczona. Podobnie wykluczona lub znacząco ograniczona będzie możliwość planowania pomieszczeń mieszkalnych w nowym budynku na działce nr [...] z oknami w kierunku południowym, południowo-wschodnim i wschodnim (przy założeniu odległości 4 m od granicy) ze względu na zacienienie powodowane przez budynek projektowany bezpośrednio przy granicy. Dodatkowo wskazano, że niski komin na budynku projektowanym w odległości 1 m od granicy będzie ograniczał wysokość nowego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I powtórzył jedynie zapis projektanta na stronie 16 projektu budowlanego, zgodnie z którym planowane zamierzenie budowlane nie spowoduje ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich, zaś organ odwoławczy potwierdził to stanowisko, dodatkowo eksponując posiadanie przez inwestorów gospodarstwa rolnego i związaną z tym potrzebę zapewnienia swobodnego dojazdu do pól uprawnych.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, takie ujęcie spornego zagadnienia nie stanowi wykonania wytycznych wyroku z 27.01.2021 r. sygn. akt II SA/Ke 773/20 i stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Wydane w sprawie decyzje nie wyjaśniają w żaden sposób, dlaczego zdaniem organów usytuowanie projektowanego budynku przy granicy z działką nr [...] nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy w granicy tej ostatniej działki. Organ II instancji nie odniósł się w ogóle do okoliczności podniesionych w odwołaniu. Nie przywołał żadnych argumentów na odparcie twierdzeń, że przy każdym z dopuszczalnych wariantów odległości od granicy, możliwość lokalizacji nowego budynku będzie wykluczona lub znacząco ograniczona, oraz że wykluczona lub znacząco ograniczona będzie możliwość planowania pomieszczeń mieszkalnych w nowym budynku na działce nr [...] z oknami w kierunku południowym, południowo-wschodnim i wschodnim (przy założeniu odległości 4 m od granicy) ze względu na zacienienie powodowane przez budynek projektowany bezpośrednio przy granicy. Brak odniesienia się organu do istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie, nie pozwala na zweryfikowanie oceny organu, co do tego, czy zostały spełnione przesłanki do zastosowania § 19 ust. 6 planu miejscowego. Uzasadnione wątpliwości, co podniosła skarżąca, budzi okoliczność wskazania przez tego samego projektanta w projekcie budowlanym w 2019 r., że usytuowanie budynku w granicy działki spowoduje ograniczenia w zabudowie działek sąsiednich, zaś w nowym projekcie budowlanym wprowadzenia jedynie zmiany, że planowane zamierzenie budowlane nie spowoduje takiego ograniczenia. Tym bardziej więc organy zobligowane były do poczynienia skrupulatnych, przekonujących ustaleń w tym zakresie. Przepis § 19 ust. 6 planu miejscowego jest jednoznaczny. Zezwala na budowę w granicy (w przypadku działek o określonych parametrach) pod warunkiem, nieograniczania możliwości zabudowy w granicach działek sąsiadujących. Biorąc pod uwagę parametry nieruchomości sąsiedniej, przepisy prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlane, konieczne jest więc poczynienie ustaleń, z których wynika, że prawo zabudowy nieruchomości sąsiedniej nie dozna żadnych ograniczeń. Niezbędne jest wykazanie, że pomimo lokalizacji projektowanego obiektu w granicy działki, właściciel działki sąsiedniej będzie miał taką samą swobodę zabudowy swojej działki, jaką miałby, gdyby inwestor realizował swój budynek bez odstępstwa, o którym mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), dalej "warunki techniczne".

Treść § 19 ust. 6 planu miejscowego może w praktyce powodować, że nie będzie możliwa budowa w granicy nawet w przypadku wąskich działek, ale tak właśnie zadecydował prawodawca lokalny, wprowadzając warunek nieograniczania możliwości zabudowy w granicach działek sąsiednich. Brak wyczerpujących, przekonujących rozważań w omawianym zakresie oznacza, że organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 153 Ppsa. Kwestia zapewnienia dojazdu do pól uprawnych inwestorom nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ przepis § 19 ust. 6 planu miejscowego mówi wyraźnie o ograniczeniach w zabudowie działek sąsiednich, nie wprowadzając żadnych wyjątków.

Organy nie wykonały również prawidłowo zawartego w wyroku w sprawie II SA/Ke 773/20 zobowiązania do zbadania spełnienia w projekcie budowlanym wymogów określonych w § 142 ust. 1 i 2 warunków technicznych, dotyczących wyprowadzania ciągów kominowych. Zgodnie z tą regulacją przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu (ust. 1). Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2). W aktach sprawy znajduje się "Analiza ciągów kominowych" zawierająca podpis i pieczęć osoby opracowującej, tj. technika budowlanego M.M. oraz podpis i pieczęć Kierownika Biura mgr. inż. T. W. Brak jest natomiast adnotacji, że dokument ten stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę czy projektu budowlanego. Nie figuruje również w spisie załączników do projektu budowlanego. Również z decyzji organów nie wynika, aby stanowił załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę czy projektu budowlanego. W projekcie budowlanym znajduje się analiza ciągów kominowych (k. 55A) opracowana w październiku 2019 r. przez mgr. inż. arch. R.D., gdzie parametry komina różnią się od parametrów ujawnionych ww. "Analizie" M.M.. Na rysunku M.M. komin ma wysokość 77 cm, podczas gdy na rysunku znajdującym się w projekcie budowlanym 56 cm (8,00 - 7,44 m). Dodatkowo, na obu rysunkach odmiennie określona jest wysokość budynku na działce nr [...]. Na rysunkach znajdujących się w projekcie budowlanym nie wprowadzono żadnych zmian, czy poprawek, wynikających z uzupełnienia projektu budowlanego o "Analizę ciągów kominowych", przedłożoną przez inwestora. W rezultacie nie wiadomo, które opracowanie stanowić ma podstawę realizacji przedmiotowej inwestycji. Również w tym zakresie organ dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 153 Ppsa.

Za wykonanie wytycznych zawartych w wyroku w sprawie II SA/Ke 773/20 należy natomiast uznać przeprowadzenie analizy nasłonecznienia, zacieniania i przesłaniania. Sąd wskazał, że analiza nasłonecznienia dla budynku przesłanianego nowym obiektem winna być opracowana wedle regulacji zawartych w § 13 warunków technicznych i bezpośrednio do nich się odwoływać. Z analizy musi więc wynikać nie tylko to, że projektant znał i zastosował przy jej sporządzeniu powołane przepisy, ale także czytelnie obrazować, w jaki sposób w badanym przypadku autor tego dokumentu posłużył się metodyką pomiaru nasłonecznienia, przewidzianą w § 13 cyt. rozporządzenia. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę obecnie, "Analiza nasłonecznienia, zacieniania i przesłaniania" sporządzona w sierpniu 2021 r. została przeprowadzona stosownie do treści § 13 warunków technicznych. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m; 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. W myśl § 13 ust. 2 rozporządzenia, wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Stosownie do § 60 ust. 1 warunków technicznych, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godz. 8-16, natomiast pokoje mieszkalne - w godz. 7-17. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2).

Wykonana analiza przedstawia metodologię pomiaru (za pomocą programu ArchiCad dla dokładnej lokalizacji i wysokości nad poziomem morza), rzeczywisty układ cienia rzucanego przez budynki istniejące oraz budynek projektowany. Analizę przeprowadzono dla dni równonocy wiosennej i jesiennej, tj. 20 marca i 22 września 2020 r., w godz. 7-17 dla rzeczywistej lokalizacji. W formie graficznej przedstawiono układ cienia rzucanego przez budynki w odstępach czasu co godzinę. Z analizy wynika, ze budynek na działce nr [...] jest częściowo zacieniany w okolicach godz. 7-10. Zarówno w dniu 20 marca, jak i 22 września 2020 r. zapewnione było jego nasłonecznienie. Wszystkie okna zlokalizowane od strony południowej, znajdujące się w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi mają odpowiednią liczbę godzin nasłonecznienia, tj. powyżej 3 godzin w dniach równonocy w godz. 7-17.

Z analizy wynika, że projektowany budynek nie znajduje się między ramionami kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany istniejącego okna. Między ramionami tego kąta nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. W ocenie Sądu sporządzona analiza wykazała, że planowana zabudowa posiada wystarczający czas nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych, nie ogranicza naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych, ani nie przesłania okien w istniejących budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich.

Mając powyższe na uwadze, zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, jako wydane z naruszeniem art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 153 Ppsa podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa.

O kosztach, na które złożył się wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, w celu ustalenia dopuszczenia lokalizacji projektowanego budynku w granicy działki nr [...] (a więc zastosowania § 19 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M.), przeanalizuje możliwości zabudowy tej działki, uwzględniając zgłoszone przez skarżącą zastrzeżenia, czemu da wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, stosownie do treści art. 107 § 3 Kpa. Dopiero wyjaśnienie tej kwestii pozwoli organowi wyeliminować uchybienia związane z analizą przewodów kominowych, a następnie ocenić, czy spełnione zostały wymogi przewidziane w art. 35 ust. 1 Pb niezbędne do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w Z., gm. M .