Wyrok NSA, sygn. akt III SA 675/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 1998 nr 155 poz. 1014
law: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
article: par. 32
journal: Dz.U. 1995 nr 57 poz. 258
law: null
Teza: Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny budżetowej /finansów publicznych/ regulowały i regulują przepisy prawa budżetowego /ustawy o finansach publicznych/, akty wykonawcze do tych ustaw oraz posiłkowo przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Oznacza to, że w postępowaniu tym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy również zauważyć, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej i zażalenie na postanowienie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego z powodu uchybienia terminu do dokonania tej czynności wzajemnie się wyłączają. Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny jedynie wtedy gdy strona nie neguje uchybienia terminu i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.

TEZY

Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny budżetowej /finansów publicznych/ regulowały i regulują przepisy prawa budżetowego /ustawy o finansach publicznych/, akty wykonawcze do tych ustaw oraz posiłkowo przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Oznacza to, że w postępowaniu tym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy również zauważyć, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej i zażalenie na postanowienie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego z powodu uchybienia terminu do dokonania tej czynności wzajemnie się wyłączają. Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny jedynie wtedy gdy strona nie neguje uchybienia terminu i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jerzego S. na postanowienie Przewodniczącego Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów z dnia 4 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania wobec wniesienia go z uchybieniem prawem przewidzianego terminu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 3 grudnia 1999 r. Komisja Orzekająca w sprawach o Naruszeniu Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej /RIO/ w W. orzekła m.in. o uznaniu Jerzego S. - burmistrza Gminy W.-B. za winnego naruszenia dyscypliny budżetowej i wymierzyła karę pieniężną. Orzeczenie to jak wynika ze znajdującego się w aktach "potwierdzenia odbioru" miało być wysłane 17 grudnia 1999 r. i odebrane w dniu 20 grudnia 1999 r. przez osobę podpisaną "P. S.". Pismem z dnia 6 stycznia 2000 r., nadanym na poczcie także w dniu 6 stycznia 2000 r. Jerzy S. wniósł odwołanie od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2000 r. wydanym na podstawie art. 79 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia /Kpw/ w związku z art. 170 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 194/ przewodniczący Komisji Orzekającej w sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych odmówił przyjęcia wniesionego przez Jerzego S. odwołania od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r., jako wniesionego po terminie.

W uzasadnieniu podano, że orzeczenie z dnia 3 grudnia 1999 r. zostało odebrane w dniu 20 grudnia 1999 r., a więc termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął w dniu 4 stycznia 2000 r. Tymczasem odwołanie zostało nadano na poczcie 6 stycznia 2000 r. tj. z uchybieniem terminu.

W zażaleniu na to postanowienie wniesionym do Głównej Komisji Orzekającej przy Ministrze Finansów Jerzy S. zarzucił, iż termin do wniesienia odwołania został zachowany, gdyż orzeczenie zostało doręczone do rąk członka rodziny w dniu 22 grudnia 1999 r., a nie 20 grudnia 1999 r., jak przyjęto w uzasadnieniu postanowienia. Na dowód czego załączył odręczną notatkę zaopatrzoną w nieczytelny podpis i stempel opatrzony datą 20 stycznia 2000 r. (...), z której wynika, że list polecony (...) został doręczony w dniu 22 grudnia 1999 r. Odwołujący nadmienił także, że orzeczenie z dnia 3 grudnia 1999 r. otrzymał dopiero w dniu 23 grudnia 1999 r., gdyż w dniu 22 grudnia 1999 r. dłużej pełnił obowiązki służbowe. Przewodniczący Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów /GKO/ postanowieniem z dnia 4 lutego 2000 r. (...), wydanym na podstawie par. 68 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzeczników dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych /Dz.U. nr 42 poz. 421/ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia podano, że załączona do odwołania kartka nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w razie rzeczywiście zapisania błędnej daty na potwierdzeniu odbioru właściwy urząd pocztowy powinien wydać oficjalne sprostowanie podpisane przez naczelnika urzędu lub inną osobę zainteresowaną. Nadmieniono jednocześnie, że nawet zakładając, iż orzeczenie z dnia 3 grudnia 1999 r. zostało odwołującemu doręczone, tak jak twierdzi, w dniu 22 grudnia 1999 r., to i tak wniesione w dniu 6 stycznia 2000 r. odwołanie było spóźnione, gdyż termin do jego wniesienia w dniu 5 stycznia 2000 r. Po wydaniu omawianego postanowienia Jerzy S. pismem z dnia 25 lutego 2000 r. wniósł o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r., załączając do wniosku pismo z dnia 24 lutego 2000 r. podpisane przez naczelnika Urzędu Pocztowego W. 91, z którego wynika, że przesyłka (...) zawierająca orzeczenie z dnia 3 grudnia 1999 r. została doręczona w dniu 22 grudnia 1999 r. Omawiany wniosek został załatwiony negatywnie tj. odmówiono Jerzemu S. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r. W uzasadnieniu orzeczenia odwoławczego m.in. podano, że dano wiarę okoliczności, iż odpis orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r. został doręczony w dniu 22 grudnia 1999 r. do rąk członka rodziny.

W skardze na postanowienie Przewodniczącego GKO z dnia 4 lutego 2000 r. Jerzy S. wniósł o jego uchylenie jako wydanego z:

1/ obrazą art. 6 kodeksu postępowania w sprawach wykroczenia przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz art. 5 Kpw przez nierozstrzygnięcie istniejącej wątpliwości na korzyść obwinionego Jerzego S.

2/ obrazą art. 7 Kpa przez niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3/ obrazą art. 9 Kpa przez niepoinformowanie obwinionego Jerzego S. o konieczności uzupełnienia przedstawionego dowodu o niezbędne elementy jako decydujące do uznania okoliczności za udowodnione.

W uzasadnieniu zaś podano, że jeżeli dowód przedstawiony przez skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, to należało wezwać skarżącego do przedstawienia dowodu /zaświadczenia urzędu pocztowego/ zasługującego na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że ustalenie, że środek zaskarżenia - nawet uwzględniając twierdzenia skarżącego o dacie doręczenia orzeczenia - został złożony po upływie terminu na jego wniesienie nie budziło żadnych wątpliwości. Z tego to względu nie przeprowadzono postępowania w zakresie ustalenia daty doręczenia - niezależnie bowiem od faktu, czy był nią 20 grudnia 1999 r. /data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru/ czy też 22 grudnia 1999 r. /data zgodna z twierdzeniami skarżącego/, nadanie odwołania w urzędzie pocztowym w dniu 6 stycznia 2000r. nastąpiło bez żadnych wątpliwości po upływie - przewidzianego w par. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzeczników dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych /Dz.U. nr 42 poz. 421/ - terminu na składanie środków zaskarżenia. Podano także, że wątpliwe jest również powoływanie się przez skarżącego na przepisy Kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, iż postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny budżetowej /dyscypliny finansów publicznych/ jest postępowaniem szczególnym, o unormowanej odrębnie procedurze - z woli ustawodawcy - z określonymi powiązaniami procesowymi z postępowaniem w sprawach o wykroczenia /wyrok NSA z dnia 28 września 1994 r. - III SA 56-57/94 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 czerwca 1997 r. - FPS 1/97/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należało przypomnieć, że postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny budżetowej /finansów publicznych/ regulowały i regulują przepisy prawa budżetowego /ustawy o finansach publicznych/, akty wykonawcze do tych ustaw oraz posiłkowo przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia - por. w tym ostatnim względzie par. 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 1995 r. w sprawie zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny budżetowej /Dz.U. nr 57 poz. 258/ i art. 170 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014/.

Powyższe oznacza, że w postępowaniu tym nie mają zastosowania przepisy Kpa. Przypomnieć należało także, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej i zażalenie na postanowienie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego z powodu uchybienia terminu do dokonania tej czynności wzajemnie się wyłączają. Wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny jedynie wtedy gdy strona nie neguje uchybienia terminu i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.

Przechodząc do meritum sprawy należało uznać, iż skarga nie jest zasadna. W prawdzie postępowanie wpadkowe w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r. miało pewne braki polegające w szczególności na nie wezwaniu Jerzego S. do przedłożenia formalnego zaświadczenia urzędu pocztowego podpisanego przez naczelnika tego urzędu, gdy załączona do zażalenia "kartka" budziła, słuszne zresztą, wątpliwości. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż przy przyjęciu, że orzeczenie z dnia 3 grudnia 1999 r. zostało stronie doręczone w dniu 22 grudnia 1999 r. to termin wniesienia środka odwoławczego wynoszący 14 dni upływał z dniem 5 stycznia 2000 r. W tej sytuacji odwołanie skarżącego od orzeczenia z dnia 3 grudnia 1999 r. noszące datę 6 stycznia 2000 r. i w tym dniu nadane na poczcie /data uwidoczniona na stemplu pocztowym/ było wniesione z jednodniowym uchybieniem prawem przewidzianego terminu. Sąd nie stwierdził także aby w sprawie zostały naruszone przepisy dotyczące doręczeń, w tym doręczeń zastępczych. Doręczenie pisma do rąk dorosłego domownika w trybie art. 127 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, czyli tzw. doręczenie zastępcze ma taki sam skutek jak doręczenie do rąk strony. Ewentualna zwłoka osoby, której doręczono pismo mogłaby być brana pod uwagę jedynie w postępowaniu o przywrócenie uchybionego terminu.

Mając powyższe na względzie stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.