Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 462/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Go 462/05

UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...].01.2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz, 294 z późniejszymi zmianami) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.07.2002 r. (Dz. U, Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania F.C. z [...].12.2002 r. od decyzji nr [...] z [...].12.2002 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającej brak podstaw do uznania choroby zawodowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził brak podstaw do uznania choroby zawodowej - narządu słuchu. Przyczyną nie uznania schorzenia narządu słuchu za chorobę zawodową było orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz to, że nie było spowodowane działaniem hałasu. Zdaniem organu o pozazawodowym charakterze choroby świadczy nagłe pogorszenie słuchu po zaprzestaniu pracy zawodowej.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...].12.2002 r. F.C. złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 80 kpa mające bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez oparcie się na lakonicznej opinii lekarskiej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił co następuje:

Postępowanie wyjaśniające w sprawie choroby zawodowej wszczęto w 2002 r. na wniosek F.C. (pismo z [...].08.2002 r. skierowane do Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy). Orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu z [...].08.2002 r. nadesłał PKP S.A. Oddział Kolejowej Medycyny Pracy. W uzasadnieniu orzeczenia negatywnego podano: rozpoznane schorzenie narządu słuchu jego charakter i nagły postęp po ustaniu narażenia na hałas (mimo potwierdzonego wcześniejszego narażenia na hałas) nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej.

Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że F.C. na stanowiskach pomocnika maszynisty i maszynisty przepracował około 27 lat. Narażony był na hałas w granicach od 76 dB(A) do 86 dB(A), a nawet do 113-114 dB(A) podczas pobytu w przedziale maszynowym lub podczas włączania sygnału "baczność", zbliżania się do przejazdu kolejowego lub stacji - 96 dB(A) - do 102 dB(A).

W ramach badania konsultacyjnego F.C. dwukrotnie diagnozowany był w Zakładzie Ochrony Narządu Słuchu Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej [...].06.2002 roku i [...].07.2002 r., gdzie wykonano badania otoskopowe, audiometryczne i impedancyjne słuchu. Stwierdzono obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu.

Zakład Kolejowej Medycyny Pracy Poradnia Medycyny Pracy [...].08.2002 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu uzasadniając swoje stanowisko nagłym postępem schorzenia, po ustaniu narażenia na hałas.

W związku z odwołaniem F.C. od decyzji i podniesionymi wątpliwościami co do rozpoznania klinicznego choroby, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił ponownie do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej o nadesłanie orzeczenia lekarskiego wraz z uzasadnieniem, a w szczególności udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy rozpoznane zmiany narządu słuchu i praca w hałasie uzasadniają stwierdzenie choroby zawodowej.

PKP S.A. Oddział Kolejowej Medycyny Pracy Centrum Naukowe Medycyny Pracy nadesłało orzeczenie lekarskie z [...].09.2003 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że na podstawie specjalistycznych badań laryngologicznych przeprowadzonych [...].07.2003 r. w Pracowni Ochrony Narządu Słuchu i Równowagi Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej, u F.C. stwierdzono obustronne upośledzenie słuchu po stronie prawej typu mieszanego (niedosłuch przewodzeniowo - odbiorczy), po stronie lewej typu odbiorczego. Z przeprowadzonych wcześniej badań audiometrycznych wynika, że znaczne pogorszenie słuchu nastąpiło po zaprzestaniu pracy zawodowej, a więc po ustaniu narażenia na hałas. Wskazano również, że w styczniu 2001 r. w Kolejowym Zakładzie Medycyny Pracy rozpoznano u F.C.; obustronne uszkodzenie nerwów słuchowych, stan po obustronnym zapaleniu ucha środkowego oraz przewlekłe zapalenie trąbek słuchowych. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że jak oceniono w Pracowni Ochrony Narządu Słuchu i Równowagi Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej istnieje rozbieżność między obiektywnym badaniem słuchu, jakim jest badanie impedancyjne, a badaniem audiometrycznym, które jest badaniem subiektywnym. Wyniki wszystkich trzech badań impedancyjnych są porównywalne i mieszczą się w granicach normy, gdy tymczasem badania audiometryczne są coraz gorsze.

Nie zgadzając się z tym orzeczeniem F.C. zarzucił jednostkom orzeczniczym brak obiektywności i rzetelności w zakresie przeprowadzonych badań.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego ponownie wystąpił do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej o ustosunkowanie się do zgłaszanych zarzutów. Odpowiadając na zarzuty CNMK poinformował, że wyczerpał możliwości diagnostyczne – wykonano wszystkie badania standardowe. W celu uzyskania najwyższego poziomu obiektywnej oceny słuchu należałoby dodatkowo wykonać badanie elektrofizjologiczne słuchu, jednak CNMK nie posiada aparatury do tego celu.

Mając na uwadze obowiązek realizowania zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, zobowiązujący organ do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, PWIS wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który dysponuje dostępem do całej gamy metod diagnostycznych w tym badania elektrofizjologicznego, o przeprowadzenie stosownych badań i wydanie orzeczenia lekarskiego w tej sprawie.

Badania wykonane w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z [...].10.2004 r.). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w badaniach audiometrycznych stwierdzono upośledzenie słuchu typu mieszanego po strome prawej (ubytek mieszany nie przemawia za etiologią zawodową) i odbiorczego po strome lewej. O tym, że rozpoznane schorzenie narządu słuchu nie jest chorobą zawodową świadczy: brak lokalizacji ślimakowej typowej dla uszkodzenia zawodowego, upośledzenie słuchu typu mieszanego po stronie prawej czyli brak symetrycznego ubytku słuchu (hałas nie działa wybiórczo tylko na jedno ucho).

W przypadku zawodowego uszkodzenia słuchu występuje symetryczność zmian oraz typowy odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej. Jak uzasadnia swoje orzeczenie WOMP, ocenę narządu słuchu u F.C. dokonano na podstawie aktualnych wyników badań audiometrycznych oraz badania elektrofizjologicznego ABR (badanie obiektywne). Orzeczenie lekarskie zawiera wyczerpujące uzasadnienie i szczegółowe wyjaśnienie przyczyn braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dacie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 296 ze zmianami), które utraciło moc po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Jednakże mocą § 10 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte w czasie obowiązywania uchylonego rozporządzenia należy prowadzić w oparciu o dotychczasowe uregulowania.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja faktyczne – prawna przy jej rozpatrywaniu uwzględniono unormowania zawarte w rozporządzeniu z 18.11.1983 r.

Zgodnie z § 1 ustęp 1 tegoż rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Jednocześnie w oparciu o § 10 ust. 1 przywołanego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia lekarskiego w sprawie chorób zawodowych po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przez jednostkę organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych oraz na podstawie wywiadu dochodzenia epidemiologicznego.

A więc dla wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej niezbędne są dwa pozytywne elementy spełnione jednocześnie: orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową i wyniki dochodzenia epidemiologicznego wskazujące na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Brak jednego z tych elementów uzasadnia decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie PKP S.A. Oddział Kolejowej Medycyny Pracy, PKP S.A. Oddział Kolejowej Medycyny Pracy centrum Naukowe Medycyny Pracy oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Wobec powyższego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

F.C. w skardze skierowanej do Sadu zarzucił:

* rażące naruszenie prawa, a szczególnie art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, przez nie uznanie uszkodzenia słuchu w związku z wykonywaną pracą za chorobę zawodową;

* nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i błędne ustalenie w zakresie stanu faktycznego sprawy - art. 7 w związku z art. 77 Kpa.

Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].01.2005 r. nr [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].12.2002 r. nr [...] znak: [...]; ewentualnie o uchylenie decyzji Państwowego wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].01.2005 r. nr [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].12.2002 r. nr [...] znak: [...].

W uzasadnieniu skargi F.C. bardzo szczegółowo przedstawił przebieg pracy zawodowej i warunki w jakich pracę wykonywał, ze szczególnym uwzględnieniem narażenia na hałas. Odnosząc się do orzeczeń lekarskich wskazał m.in., że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu przez siebie wydanym stwierdził brak uszkodzenia lokalizacji ślimakowej potwierdzony brakiem objawu wyrównania głośności (test SiSi 0%). Tymczasem w orzeczeniu lekarskim z dnia [...].01.2005 r. ZOZ Szpitala Oddziału Otolaryngologicznego wykazano uszkodzenie test SiSi dla ucha prawego 60%, lewego 45%. Ponadto w orzeczeniu WOMP stwierdzono średni ubytek słuchu obustronnie w wysokości 27dB, natomiast wg wyników badań przeprowadzonych w tym Ośrodku ubytek obustronny wynosi 60dB.

Skarżący powołując się na ustalenia zawarte w formularzu dochodzenia epidemiologicznego i ustalenia organów obu instancji - podkreślił, że poziom hałasu w środowisku pracy był wyższy od 82 dB, a więc progu zagrożenia dla życia i zdrowia.

Według skarżącego wyniki badań dokonywanych w latach 1994, 1998, 2000-2005 wykazują stopniowe pogarszanie się stanu narządu słuchu w następstwie działania czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku wykonywanej przez niego pracy.

Skarżący zarzucił, iż organy obu instancji wydały niekorzystne decyzje opierając się na orzeczeniach lekarskich wykluczających się wzajemnie i nie porównały wyników kolejnych badań oraz nie rozpatrzyły w sposób należyty całego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że wydana ona została z naruszeniem norm proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294). Według przepisu § 1 wym. rozporządzenia - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oparł zaskarżone rozstrzygnięcie na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, przyjmując, iż zawiera ono wyczerpujące uzasadnienie i szczegółowe wyjaśnienie przyczyn braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Tymczasem w ocenie Sądu wskazane orzeczenie lekarskie, z uwagi na istotne braki merytoryczne, nie dawało prawnoprocesowej gwarancji trafności rozstrzygnięcia przez właściwego Inspektora Sanitarnego,

Zaznaczyć trzeba, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7 i 8 cyt. wyżej rozporządzenia i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Dokonane rozpoznanie choroby nie wyłącza jednak uprawnień tych organów do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, określonych w § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Podkreślić zwłaszcza należy, że orzeczenie jednostki organizacyjnej służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają walor opinii biegłego.

W konsekwencji organy inspekcji sanitarnej kierując się regułami zawartymi w art. 7, 75, 77 § 1, 80 i 84 muszą orzeczenie lekarskie oceniać tak jak każdy środek dowodowy pamiętając, że zwłaszcza w sprawach spornych i wątpliwych opinia medycznej jednostki orzeczniczej musi wszechstronnie wyjaśniać istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, a jej uzasadnienie powinno być rzeczowe i przekonywujące dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz dla sądu, który nie posiada wiedzy medycznej, a obowiązany jest ocenić, czy wydane na podstawie orzeczeń lekarskich decyzje są zgodne z prawem (por.: wyrok NSA W-wa z 24.02.1998 r. I SA1520/97, ONSA 1998 z 4, p. 150; wyrok NSA z 19.02.1999 r. II

SA/Wr 1452/97, publ. ONSA 2000 z. 2, poz. 63; wyrok NSA W-wa z 17.11.1998 I SA/1318/98 Lex 45832; wyrok NSA W-wa z 05.11.1998 I SA 1200/98 Lex 45833; wyrok NSA W-wa z 18.08.1998 r. I SA 823/98 Lex 45821; wyrok NSA W-wa z 15.04.1998 r. I SA 2074/97 Lex 45828; wyrok NSA W-wa z 03.12.1996 r. I SA 1350/96 Pr. Pracy 1997 z. 10, p. 39; wyrok NSA z 15.03.1994 r. SA/Wr 147/94 Prok. i Pr. 1995 z. 2, p. 53).

W niniejszej sprawie na uwagę zasługuje to, że organ odwoławczy zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia, a zwłaszcza art. 7, 8, 77 § 1 kpa podjął szereg ważnych czynności procesowych, dzięki czemu w toku całego postępowania zgromadzono bogaty materiał dokumentacyjny zawierający informacje o zagrożeniach zawodowych , wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzanych badań klinicznych i dokumentację lekarską.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny wykazując się dużą wnikliwością w ocenie zebranych dowodów wskazywał jednostkom medycznym orzekającym w sprawie na potrzebę wyjaśnienia konkretnych zagadnień wynikłych na tle wydawanych kolejno orzeczeń lekarskich.

W pierwszym orzeczeniu w sprawie choroby zawodowej z dnia [...].08.2002 r. Kierownik Poradni Medycyny Pracy Oddziału Kolejowej Medycyny Pracy PKP S.A. uznał, że stwierdzone u F.C. schorzenie narządu słuchu - jego charakter i nagły postęp po ustaniu narażenia na hałas mimo potwierdzonego wcześniejszego narażenia na hałas, nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej. W piśmie uzupełniającym to orzeczenie ([...].12.2002 r.) wyjaśniono ponadto, że wyniki badań audiometrycznych wskazują na przewodzeniowo - odbiorczy charakter niedosłuchu, a więc niezawodowy oraz na nagłe pogorszenie słuchu od stycznia 2001 r. (tj. po ustaniu narażenia na hałas w miejscu pracy). Podano też, że badania audiometryczne z [...].05.2000 r. i [...].05.2000 r. wykazały niewielkie ubytki audiometryczne o charakterze niedosłuchu odbiorczego. Według opiniującego praca przez ostatnie 7 miesięcy w podobnym narażeniu, jak w poprzednich 28 latach, nie mogła wywołać tak znacznego pogorszenia słuchu.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...].12.2002 r. stwierdził brak podstaw do uznania istniejących u F.C. schorzeń narządu słuchu za chorobę zawodową.

W postępowaniu odwoławczym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].02.2003 r. zwrócił się do PKP S.A. Oddział Kolejowej Medycyny Pracy Poradni Medycyny Pracy o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z [...].08.2002 r. Wskazano, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18.11.1980 r.

w sprawie chorób zawodowych w wykazie pkt 15 mówi się o chorobie zawodowej "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem", a nie "chorobie zawodowej narządu słuchu" – jak to podano w uzasadnieniu.

Podkreślono też, że z załączonej dokumentacji lekarskiej wynika, że F.C. był dwukrotnie konsultowany w Centrum Naukowym Medycyny kolejowej w dniach [...].06.2002 r. i [...].07.2002 r., gdzie po wykonaniu specjalistycznych badań laryngologicznych (badania otoskopowe, audio metryczne i impedancyjne) stwierdzono obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora rozbieżności w wynikach badań, wykonanych w tym samym czasie w Ośrodku Medycyny Pracy i w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej budzą duże wątpliwości. Dodatkowo audiogramy wykonane w 1994 i 1998 r. wskazują na pogłębiający się ubytek słuchu spowodowany hałasem.

Zwrócono też uwagę, że podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim u F.C. mogła wystąpić dodatkowa infekcja bakteryjna pogłębiająca uszkodzenie narządu słuchu.

W opinii uzupełniającej z dnia [...].03.2003 r. Kierownik Poradni Medycyny Pracy podtrzymał stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia [...].08.2002 r.

Następnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].03.2003 r. zwrócił się do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie.

Wskazał m.in., że z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że F.C. przez okres 27 lat i 7 miesięcy pracując na stanowisku pomocnika maszynisty i maszynisty lokomotyw spalinowych i elektrycznych narażony był na działanie hałasu w granicach 72-87 dB. Wątpliwości budzą rozbieżności w wynikach badań audiometrycznych wykonanych w tym samym czasie w jednostce medycznej. Ponadto audiogramy wykonane w 1994 r. i 1998 r. ewidentnie wskazują na pogłębiający się ubytek słuchu spowodowany hałasem. Inspektor Sanitarny zaznaczył, że brak jednoznacznego wyjaśnienia jakie cechy kliniczne rozpoznanego schorzenia u F.C. wyłączają jego zawodowe pochodzenie czyni, że dotychczasowe orzeczenie nie może stanowić dostatecznej podstawy do wydania decyzji.

Centrum Naukowe Medycyny kolejowej w piśmie z dnia [...].04.2003 r. podało m.in., że średni ubytek słuchu w badaniu z dnia [...].006.2001 r. wyniósł u badanego: dla ucha prawego - 24 dB, dla ucha lewego - 27,6 dB. Natomiast wg badania z [...].07.2002 r. ubytek słuchu wyniósł: dla ucha prawego - 24 dB, dla ucha lewego 31 dB.

Według opiniującego ze względu na zróżnicowaną wielkość ubytku słuchu występującą u osób narażonych, a wynikającą z indywidualnej wrażliwości ucha, przyjmuje się jednolite kryterium określające stopień upośledzenia słuchu jako chorobę zawodową. Tym kryterium jest uszkodzenie słuchu typu odbiorczego, obustronnego o wielkości co najmniej 30dB w uchu lepiej słyszącym.

W następstwie uwag Wojewódzkiego Inspektora zgłoszonych do powyższego stanowiska, Centrum Naukowe Medycyny kolejowej wydało orzeczenie lekarskie z dnia [...].09.2003 r. , w którym podtrzymało opinię, że ubytek słuchu o wielkości nie przekraczającej 30dB w uchu lepiej słyszącym , nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W konkluzji podano, że stopień niedosłuchu u badanego nie może być uznany za chorobę zawodową.

W związku z odwołaniem F.C. od orzeczenia lekarskiego z dnia [...].09.2003 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej o ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego, a w szczególności wyjaśnienia, czy rozpoznane w dniu [...].01.2001 r. w Kolejowym Zakładzie Medycyny Pracy: obustronne zapalenie ucha środkowego i przewlekłe zapalenie trąbek słuchowych mogło wpłynąć na pogorszenie słuchu. Wskazano też, na potrzebę wyjaśnienia dlaczego dwa badania wykonane w Centrum Medycyny Kolejowej w dniach [...].06.2001 r. i [...].07.2002 r. wykazały obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego, natomiast w orzeczeniu z dnia [...].07.2003 r. rozpoznano obustronne upośledzenie słuchu po stronie prawej typu mieszanego (przewodzeniowo odbiorczego), po stronie lewej odbiorczego. Zwrócono też uwagę, że brak jest podstaw prawnych do tego, ażeby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenia słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu.

Pismem z dnia [...].01.2004 r. Dyrektor Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej wyjaśnił, że różne wyniki badań mogą być związane ze zmiennymi odpowiedziami na podawane do uszu sygnały, co może być spowodowane szumami usznymi, na które uskarża się F.C.. W celu uzyskania obiektywnej oceny słuchu należałoby wykonać elektrofizjologiczne badanie słuchu, jednak CNMK nie posiada aparatury potrzebnej do tego rodzaju badania.

Wskutek szeregu działań podejmowanych przez Inspektora Wojewódzkiego kolejne badania lekarskie wykonał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...].10.2004 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Zdaniem opiniujących o etiologii niezawodowej ubytku słuchu świadczy:

1. brak lokalizacji ślimakowej typowej dla uszkodzenia zawodowego;

2. upośledzenie słuchu typu mieszanego po stronie prawej, czyli asymetryczny charakter ubytku słuchu;

3. stwierdzony ubytek słuchu jest tylko tzw. objawem audiometrycznym , a nie chorobą.

Niewątpliwie walorem przedmiotowego orzeczenia jest jego oparcie na wysokospecjalistycznych badaniach diagnostycznych przeprowadzonych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we wrześniu i październiku 2004 r.

Trudno jednak uznać to orzeczenie za wyczerpujące, skoro opiniujący nie odnieśli się do bogatego materiału dowodowego zgromadzonego przez organy Inspekcji Sanitarnej przez okres czteroletniego postępowania. W ocenie Sądu zespół orzekający Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy powinien ustosunkować się do tych wszystkich zagadnień sygnalizowanych przez Inspektora Wojewódzkiego , które dyskwalifikowały wcześniejsze orzeczenia lekarskie. Oczywiście część z nich mogła stracić na aktualności. Jednak w omawianym orzeczeniu powinna znaleźć się analiza wszystkich istotnych wyników badań, począwszy od wskazywanych przez organ orzekający badań wykonanych już w 1994 i 1998 roku. Istotnym brakiem orzeczenia jest nie odniesienie się opiniujących lekarzy co do ewentualnego wpływu przebytych schorzeń (zapalenie ucha środkowego, przewlekłe zapalenie trąbek słuchowych) na pogorszenie słuchu, przy uwzględnieniu zarazem wieloletniego narażenia na działanie hałasu w miejscu pracy.

Koniecznym też było, wobec wykluczenia etiologii zawodowej ubytku słuchu, wskazanie czynników, które ostatecznie do upośledzenia słuchu doprowadziły.

W tym miejscu warto przytoczyć stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 07.04.1982 r. (ONSA 1982 z. l, poz. 33), który uznał możliwość wykazania, że - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę -jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonaniem zatrudnienia, jednakże nie dające się usunąć wątpliwości, nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową.

Nie można nie dostrzegać w niniejszej sprawie, że skarżący przez okres przeszło 27-letniej pracy narażony był na ponadnormatywny hałas oraz działanie innych niekorzystnych czynników (zmiany temperatury, przeciągi, drgania, zapylenie).

Tak więc prowadzone postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak stwierdzona choroba została spowodowana przyczynami (warunkami) nie pozostającymi w związku z pracą.

Brak powyższych ustaleń w orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny pracy sprawił, że orzekający organ Inspekcji Sanitarnej bezpodstawnie przyjął je za podstawę do podjętego ostatecznego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy dokonując oceny dotychczasowych orzeczeń lekarskich słusznie wskazał na bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia (por. m.in. wyrok SN z 19.07.1984 r. OSNC 1985 z. 4, p. 53, wyrok SN z 04.06.1998 OSNP 1999 z. 6, p. 192, wyrok NSA z 22.03.2001 r. Lex 77664, wyrok NSA z 04.07.2001 r. Lex nr 53801). Jednak przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia charakteru upośledzenia słuchu istniejącego u skarżącego, organ odwoławczy powinien przy ocenie orzeczenia lekarskiego uwzględnić również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002r. (publ. Pr. Pracy 2003 z. 3, poz. 31) Sąd najwyższy rozpatrując rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że naruszeniem prawa jest przyjęcie, że przebyte zapalenie ucha środkowego w uchu prawym wyłącza możliwość prawnej kwalifikacji niedosłuchu także ucha lewego jako choroby zawodowej. Znaczenie chorób zawodowych przypisane przez ustawodawcę polega na tym, że stwierdzenie uszkodzenia zawarte w wykazie (niedosłuch) oraz wykonywanie pracy w warunkach zagrożenia hałasem samo przez się uzasadnia zakwalifikowanie danego schorzenia jako "choroby zawodowej". Niedosłuch odbiorczy stwierdzony u skarżącego winien więc być zakwalifikowany jako "choroba zawodowa" niezależnie od stopnia nasilenia.

Według Sądu Najwyższego kolejne istotne naruszenie polegało na uznaniu, że niedosłuch typu mieszanego nie może być zakwalifikowany jako choroba zawodowa. Zgodnie bowiem z ogólnie przyjętym poglądem Sądu Najwyższego uważa się, że uszczerbek na zdrowiu został spowodowany przyczyną zewnętrzną także wówczas, gdy współdziałały ze sobą przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne. Należy również zaznaczyć, że uszkodzenie typu mieszanego (przewodzeniowo-odbiorcze), będące skutkiem zapalenia ucha środkowego, które z kolei mogło mieć charakter wypadku przy pracy, jako spowodowane przyczyną zewnętrzną zaistniałą w miejscu pracy (gwałtowne zmiany temperatury i przeciągi) kwalifikowałyby się jako dalszy skutek zdarzenia pozostającego w związku z pracą.

Powyższe rozważania Sądu Najwyższego niewątpliwie obrazują złożoność zagadnienia podlegającego wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie.

Dodać ponadto trzeba, że sam fakt niezaskarżenia przez F.C. orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie zwalniał organu odwoławczego od podjęcia bardziej wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym wyników badań, a nie tylko samego orzeczenia lekarskiego.

Na dalszym etapie postępowania organ orzekający powinien się również odnieść do wyników badań powołanych przez stronę w skardze.

Przedstawione powyżej uchybienia proceduralne, jako mające wpływ na wynik sprawy, skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ppsa.