Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 921/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4, § 17 ust.1, § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 5, § 19 ust.3
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr[...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 921/05

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. jest decyzja w przedmiocie odmowy przyznania tzw. renty strukturalnej. Decyzją z [...].08.2005r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...].05.2005r. Nr [...] odmawiającą przyznania B. K. renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji przytoczono, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej strona wniosła do Biura Powiatowego ARiMR w P. w dn.[...].02.2004r.. Wynika z niego, że w tej dacie B. K. ukończyła 55 lat życia, nie osiągnęła wieku emerytalnego oraz posiada wpis do ewidencji producentów rolnych. Podlegała ubezpieczeniu KRUS i nie posiadała z tego tytułu zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie. Strona we wniosku zadeklarowała wolę przekazania gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,21 ha (użytki rolne), stanowiącego jej własność na powiększenie gospodarstwa rolnego J. W. Do wniosku dołączono stosowne dokumenty dotyczące osoby przejmującej, jak i przekazującej gospodarstwo rolne. W sprawie tej został wyłączony Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P., a jako organ I instancji wskazano Kierownika Biura Powiatowego ARiMR . Organ I instancji odmówił przyznania renty strukturalnej, uznając iż nie zostały spełnione warunki do jej uzyskania przewidziane w treści rozporządzenia Rady Ministrów z 30.04.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz.1191, zwanej dalej "Rrs"), w podstawie prawnej powołując m.in. § 20 ust.3 pkt 1 tego rozporządzenia. Jednym z warunków uzyskania renty strukturalnej jest prowadzenie nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o taką rentę. Wnioskodawczyni na dowód prowadzenia takiej działalności przedłożyła umowę dzierżawy zawartą pomiędzy nią, a jej matką S. K., datowaną na [...].01.1995r. Umowa ta nie została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków, nie została zgłoszona do rejestru umów w urzędzie gminy, a podpisy stron nie zostały poświadczone przez notariusza lub urzędnika urzędu gminy. Organ I instancji nie uznał zatem tej umowy jako wystarczającego dowodu w sprawie. Wnioskodawczyni jako dowód prowadzenia działalności rolniczej przedstawiła także zeznania świadków: J. B. i J. P., którzy zgodnie zeznać mieli, że B. K. pracowała w gospodarstwie rolnym swej matki od 5.01.1995r., przy czym składający zeznanie nie sprecyzowali, czy była to praca w charakterze dzierżawcy czy też domownika, a praca ta miała mieć charakter "stały" i w "pełnym wymiarze czasu". Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przytoczył także treść pisma Placówki Terenowej KRUS w J. z [...].04.2005r. [...], z której wynika, że B. K. pracowała w gospodarstwie rolnym swej matki od [...].02.2000r., podlegając ubezpieczeniu jako "domownik", zaś od [...].10.2004r. jako "płatnik". Organ I instancji wyeksponował ponadto, że w treści umowy darowizny z [...].10.2004r. Rep. [...], którego przedmiotem było gospodarstwo rolne matki skarżącej znajduje się sformułowanie o darowiźnie gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr 350/11 i 698/20, prowadzonego przez S. K., czego dowodem miał być także nakaz płatniczy podatku rolnego za 2004r., Nadto matka wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2004 w odniesieniu do działek deklarowanych do przekazania w zamian za rentę strukturalną dla B. K., co uprawniać miało organ I instancji, że to nie skarżąca prowadziła działalność rolniczą.

Od decyzji organu I instancji odwołała się B. K.. Odwołująca się wywodzi, że pracowała na gospodarstwie rolnym położonym w B. najpierw u swojej babci, a później mamy. Różnice w zeznaniach świadków składanych na użytek postępowania przed KRUS-em oraz w niniejszym postępowaniu odnośnie czasookresu pracy w gospodarstwie rolnym odwołującej się B. K. tłumaczyła różnymi wymaganiami urzędów przy załatwianiu poszczególnych spraw. Odwołująca się wskazuje ponadto, że z uzyskanych od ARiMR dokumentów odnośnie wymogów związanych z uzyskaniem renty strukturalnej nie wynika, by poza oświadczeniem o prowadzeniu działalności rolniczej należałoby się legitymować umową dzierżawy, tym bardziej poświadczoną przez notariusza lub urzędnika gminy. Akt dzierżawy sporządzony został na potrzeby rodziny, w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia matki. Odnośnie złożenia wniosku o płatności obszarowe przez jej matkę w 2004r. odwołująca się wyjaśniła, że wynikało to ze wzajemnych ustaleń, tym bardziej, iż poddała w wątpliwość realność otrzymania takiej płatności przez nią jako ówczesnego dzierżawcę gospodarstwa rolnego matki. Końcowo zaznaczyła, że posiada samochód i może dotrzeć do B. w 20 minut od miejsca zamieszkania.

Odwołująca się w kolejnym piśmie procesowym podniosła, że od 1990 do 2004r. była dzierżawcą działki o pow. 10 a położonej w P. przy ul.S., na której prowadziła działalność rolniczą, zaś od 2002r. wraz z mężem jest współwłaścicielką działki nr 1017/4 o pow. 0,09 ha, na której także prowadzi do chwili obecnej działalność rolniczą. Wyjaśniła ponadto, że składki z tytułu ubezpieczenia rolniczego opłacane za nią jako "domownika" przez jej matkę, w praktyce uiszczała osobiście. Do pisma dołączono kopie aktu notarialnego, różnych umów oraz kopie rachunków wpłat podatku za różne okresy, które miały dowodzić podniesionych okoliczności przez odwołującą się.

Organ II instancji opisaną uprzednio decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji, powołując się w podstawie prawnej na art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) oraz §§ 4 pkt 1-7, 18 ust.1-5, 19, 20 ust.1-3 Rrs. Organ odwoławczy podzielił ocenę zajętą przez I instancję, iż brak poświadczenia daty zawartej umowy dzierżawy między odwołującą się, a jej matką nie pozwalają na przyjęcie autentyczności wskazanej na niej daty. Ponadto z zeznań świadków wynika, że B. K. pracować miała w gospodarstwie rolnym matki od [...].01.1995r. do [...].02.2005r., zaś z treści umowy darowizny zawartej w dn.[...].10.2004r. wynika, iż jej przedmiotem były działki stanowiące do chwili podjęcia tego aktu gospodarstwo rolne prowadzone przez matkę odwołującej się. Biorąc te okoliczności pod uwagę, jak również fakt złożenia przez matkę odwołującej się wniosku o płatności obszarowe z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w 2004r. organ odwoławczy nie uznał trafności oświadczenia strony o prowadzeniu przez nią w sposób nieprzerwany w okresie co najmniej 10 lat działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym. W świetle zgromadzonych dowodów, a to zeznań świadków, pisma KRUS i aktu notarialnego wynikać ma, że odwołująca się nie prowadziła działalności rolniczej na własny rachunek w okresie od [...].01.1995r. do [...].10.2004r., nie spełniając zatem warunku z § 4 pkt 2 Rrs. Odnośnie przedstawionych dodatkowo dokumentów już po złożonym odwołaniu, to wskazano, iż wynikają z nich przerwy w prowadzeniu działalności rolniczej, co także w świetle § 4 pkt 2 cyt. Rrs nie pozwala tych faktów uwzględnić na korzyść strony. Organ odwoławczy dokonał także analizy pojęć "domownika" i "rolnika" używanych w ustawie z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. Nr 7 z 1998r., poz.25 ze zm.), w aspekcie podleganiu ubezpieczeniu przez odwołującą się jako "domownika" w okresie od [...].01.1995r. do [...].10.2004r., by dojść do przekonania iż "domownik" nie spełnia warunku prowadzenia na własny rachunek działalności rolniczej, określonego w § 4 pkt 2 Rrs. Uznając zatem, iż nie zostały spełnione wszystkie wymogi niezbędne do przyznania renty strukturalnej, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) B. K. wnosząc o jej uchylenie. Decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to § 4 pkt 2 Rrs poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż warunkiem przyznania renty strukturalnej jest prowadzenie gospodarstwa rolnego wyłącznie na własny rachunek, oraz naruszenie przepisów procesowych, a to art.77 § 1, art.80 w zw. z art.7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, oparcie oceny materiału dowodowego na nieprzekonywujących podstawach, co w związku z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów miało mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej przepisy rozporz. z 2004 nie uzależniają przyznania renty strukturalnej od prowadzenia działalności rolniczej wyłącznie "na własny rachunek", a rozważania organu w tym zakresie uznaje ona za bezprzedmiotowe, albowiem decydujące znaczenie ma mieć fakt, że w chwili składania wniosku była rolnikiem i spełniać miała wszystkie warunki przewidziane prawem, aby otrzymać świadczenie, o jakie się ubiega. B. K. powołując się na przepisy kodeksu cywilnego wywodzi także, iż brak jest podstaw do kwestionowania faktu zawarcia umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego przez nią i jej matkę w 1995r., jak i nie jest zasadne wywodzenie o braku zarejestrowania tej umowy w organie podatkowym, a także w zakresie podlegania ubezpieczeniu rolniczemu i wyprowadzaniu z tego przez organy orzekające w sprawie niekorzystnego dla niej wniosku, iż nie prowadziła takiej działalności rolniczej w okresie od zawarcia umowy dzierżawy. Skarżąca zarzuciła, iż organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie treści zeznań świadków odnośnie charakteru prowadzonej przez nią działalności rolniczej, okoliczność zamieszkiwania w P. w okresie prowadzenia tej działalności nie ma znaczenia wobec szybkiej możliwości dojazdu do gospodarstwa. Odnośnie oświadczenia matki zawartego w akcie darowizny, iż jej przedmiotem jest prowadzone przez nią gospodarstwo rolne, to było ono z powodu jej chorób błędne i zostało sprostowane aneksem do umowy darowizny. Skarżąca wywodzi ponadto, iż na jej niekorzyść nie może świadczyć fakt, że to matce zostały przyznane płatności obszarowe za 2004r. z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, gdyż "najwyżej oznacza to, że przyznano je niesłusznie". Skarżąca twierdzi ponadto, że pismo KRUS z [...].04.2005r. nie przesądza charakteru prowadzonej przez nią działalności rolniczej, jeśli wskazuje, że podlegała ona ubezpieczeniu rolniczemu jako domownik. Zdaniem skarżącej przepisy Rrs nie uzależniają przyznania renty strukturalnej od tego, czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie podlegała ubezpieczeniu rolniczemu wyłącznie jako rolnik, nie zaś tylko jako "domownik". B. K. wywodzi ponadto, iż nieprzerwanie prowadziła działalność rolniczą także na działkach położonych w P., opłacając stosowny czynsz.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Obszernie ustosunkowując się do zarzutów skargi argumentację w niej zawartą uznano za nietrafną. Przywołując w zasadzie wywody zawarte w decyzjach obu instancji organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżąca nie podnosiła w toku postępowania faktu posiadania we współwłasności z mężem innej działki rolniczej. Co się tyczy poglądu strony o nieprawidłowości w zakresie przyznania płatności bezpośrednich przyznanych w 2004r. matce skarżącej, to sprawa ta ma być przedmiotem odrębnego postępowania. Dodatkowo eksponowano, że skarżąca aneks do umowy darowizny gospodarstwa rolnego uczyniła już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ powoływał się ponadto na uzyskanie interpretacji urzędowej w aspekcie braku spełniania przesłanki prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej przez osobę ubezpieczoną w KRUS jako "domownik", podtrzymując wywody z wydanej przez siebie decyzji. W konkluzji podtrzymano stwierdzenie, że skarżąca nie spełniała warunku z § 4 pkt 2 Rrs, a dowody dołączone do skargi uznano za nieistotne w sprawie.

W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej akcentował, iż z treści § 4 pkt 2 Rrs nie wynika, aby skarżąca musiała spełniać wymóg prowadzenia działalności rolniczej na własny rachunek przed data złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, organy winny respektować zawartą przez skarżącą z jej matką umowę dzierżawy. Strony ponadto przyznały, że w obrocie pozostaje decyzja przyznająca matce skarżącej płatności bezpośrednie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego z 2004r..

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa).

W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona.

Podstawą materialnoprawną powoływaną w wydanych w sprawie decyzji były przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30.04.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Rrs). Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że powyższe rozporządzenie wydane zostało na podstawie ustawy z 28.11.2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz.2273 ze zm., zwana dalej "ustawą z 2003r."). Cyt. ustawa określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania obszarów wiejskich ze środków wskazanych w ustawie, a dotyczących w myśl art.1 pkt 1 tej ustawy dotyczące przyznawania rent strukturalnych (wcześniejszych emerytur). Na podstawie art.3 ust.2 pkt 1 ustawy z 2003r. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określiła szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszenia, zwracania i zmniejszania pomocy na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich (Rrs). Pomoc przewidziana w ustawie z 2003r. zgodnie z dyspozycją jej art.5 ust.2 pkt 1 następuje w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej agencji płatniczej, akredytowanej i wskazanej w planie rozwoju obszarów wiejskich. Jako agencję płatniczą wskazano ARiMR na mocy obwieszczenia Ministra Rolnictwa z 15.11.2004r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (MP Nr 56, poz.958).

Warunki, od których uzależnione jest przyznanie renty strukturalnej unormowano w § 4 Rrs. W myśl tego przepisu rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat, 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, 4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, 5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, 6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Z treści §§ 17 ust.1, 18 ust.1 pkt 1 i ust.5 Rrs wynika z kolei, że w sprawie przyznania renty strukturalnej decyzję wydaje kierownik biura powiatowego Agencji, postępowanie w tej sprawie wszczyna się na pisemny wniosek rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną, a do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do jej uzyskania. Jeśli chodzi o dokumenty potwierdzające okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku, zgodnie z § 19 ust.3 Rrs są nimi dokumenty wymienione w ust.2 cyt. przepisu, a to: 1) akt notarialny, 2) prawomocne orzeczenie sądu, 3) ostateczna decyzja administracyjna, 4)wypis z księgi wieczystej, 5) wypis z ewidencji gruntów i budynków, 6) zaświadczenie właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), 7) inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego, oraz: 1) zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną, 2) oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w okresach nieobjętych ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1. Jest także niewątpliwym, że w sprawie miały zastosowanie przepisy k.p.a. w tych kwestiach, które nie znalazły odmiennej regulacji w przepisach cyt. Rrs.

Skarżąca, zdaniem organów orzekających w sprawie, nie spełnia warunku z § 4 pkt 2 Rrs odnośnie prowadzenia w sposób nieprzerwany przez okres 10 lat działalności rolniczej, przy tym organy formułują pogląd, iż w tym okresie skarżąca winna prowadzić gospodarstwo rolne na własny rachunek. Organy ARiMR formułując to stanowisko opierały się na ocenie zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności oceniając przedłożone przez skarżącą dokumenty. Zdaniem Sądu wykładnia przepisów prawa materialnego przeprowadzona przez organy nie nosi cech subiektywnej i woluntarystycznej, a ocena dowodów zebranych w sprawie nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.

Domaganie się przez skarżącą prowadzenia dowodów uzupełniających w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezzasadne, w myśl art.106 § 3 Ppsa Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu prowadzenie dowodu w aspekcie prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącą na działkach położonych w P. latach od 1990r. nie ma znaczenia dla sprawy, skoro nie była to z uwagi na powierzchnię tych działek, nieprzekraczającą 1ha przeliczeniowego lub powierzchni rzeczywistej, "działalność rolnicza w gospodarstwie rolnym", a taki charakter ma mieć ta działalność w § 4 pkt 2 Rrs, o ile ma mieć znaczenie dla kwestii prawa do renty strukturalnej.

Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ocena, czy w świetle ujawnionych w sprawie dowodów skarżąca prowadziła nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. Skarżąca eksponuje w tym zakresie fakt zawarcia umowy dzierżawy ze swoją matką, a także zeznania świadków na okoliczność wykonywania prac w gospodarstwie rolnym swej matki. Organy orzekające w sprawie powołując się na treść innych dowodów, a to treść umowy darowizny gospodarstwa rolnego, zaświadczenie KRUS odnośnie podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w charakterze domownika do chwili darowania gospodarstwa rolnego, pozostawanie w obrocie decyzji o płatnościach bezpośrednich w 2004r. z faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez matkę skarżącej, a także ocenę zawartej umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego wyprowadziły wniosek, że skarżąca nie spełnia warunku z § 4 pkt 2 Rrs. Ocenę tę podziela Sąd.

Skarżąca eksponuje brak obowiązku sporządzenia umowy dzierżawy w szczególnej formie, obowiązku jej rejestracji lub potwierdzania ewentualnie zgłoszenia w urzędzie gminy i z tego wywodzi, że brak jest podstaw do kwestionowania samego faktu jej zawarcia, jak i daty wskazanej w tej umowie. Sąd nie podziela takiej argumentacji. Zwrócić należy uwagę, że w myśl art.76 § 1 k.p.a. tylko tzw. dokumenty urzędowe korzystają z domniemania zgodności z tym, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Umowa dzierżawy zawarta przez skarżącą i jej matkę, a datowana na [...].01.1995r. nie jest dokumentem urzędowym, lecz prywatnym. K.p.a. nie normuje problematyki mocy dowodowej dokumentów prywatnych, zatem organy mają prawo swobodnie oceniać prawdziwość zawartych w nich informacji i wyciągać z nich wnioski. W odniesieniu do dokumentów prywatnych z powodzeniem można stosować zasadę określoną w art.245 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym dokument prywatny stanowi jedynie dowód tego, że osoba która go podpisała, złożyła oświadczenia w nim zawarte (por. L.Żukowski (red.): Postępowanie administracyjne, Przemyśl 2005, s.139). Data nie jest elementem oświadczenia złożonego w dokumencie prywatnym, ale tylko elementem dokumentu. Problem sporządzenia dokumentu z tzw. datą pewną znajduje unormowanie w art.81 kodeksu cywilnego, forma ta ma na celu autorytatywne stwierdzenie, że dokument istniał w chwili poświadczenia daty i że czynność prawna wyrażona w treści dokumentu została już dokonana. W myśl art.81 § 2 kodeksu cywilnego czynność prawna ma datę pewną także w przypadku umieszczenia na dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza, ale wyłącznie od daty tej wzmianki. Oznacza to, że przywoływana przez skarżącą umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego sama przez siebie nie stanowi dowodu, że została zawarta w dacie, w której ją miano sporządzić. Do przyjęcia faktu prowadzenia w sposób nieprzerwany działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez osobę ubiegająca się o rentę strukturalną nie wystarczy także samo złożenie oświadczenia w tym zakresie. W treści aktu notarialnego z dn.[...].10.2004r. stanowiącego darowiznę gospodarstwa rolnego dokonaną przez S. K. na rzecz swej córki - B. B. wyraźnie strona tej umowy - darczyńca oświadczyła, że do dnia dokonania darowizny gospodarstwo rolne było prowadzone przez nią, tj. matkę skarżącej. W umowie tej znajduje się ponadto sformułowanie, że gospodarstwo nie znajduje się w posiadaniu innych osób. Fakt ten znajduje potwierdzenie także w tym, że to matka skarżącej stanowiła podmiot podatku rolnego od tego gospodarstwa w 2004r. i uzyskała stosowną decyzją tzw. płatności bezpośrednie za rok 2004, z tytułu prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego. Dokonanie aneksu do umowy darowizny miało miejsce już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, zatem ten fakt nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia z punktu widzenia sposobu dokonania oceny zgromadzonych w sprawie dokumentów przez orzekające organy, skoro Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Fakt związania doręczoną decyzją, a strony nie kwestionowały, że decyzja skierowana do matki skarżącej w odniesieniu do płatności bezpośrednich pozostaje w obrocie, powoduje iż organy ARiMR są związane tym, że to matka skarżącej w 2004r. prowadziła de iure gospodarstwo rolne. Dopóki ta decyzja nie zostanie obalona wiąże ona organy orzekające także i w tej sprawie. Wywodzenie z kolei przez skarżącą, że S. K. w czasie zawierania umowy darowizny nieprawidłowo złożyła oświadczenie o prowadzeniu przez siebie gospodarstwa rolnego w 2004r. nie zasługuje na uwzględnienie, sama skarżąca była obecna w czasie zawiera aktu notarialnego i mogła zwrócić uwagę na to, że w istocie to ona prowadzi gospodarstwo rolne w charakterze dzierżawcy. Późniejsze działania strony skarżącej i jej darczyńcy - matki, w postaci aneksu do umowy darowizny wskazują raczej na wolę odwrócenia skutków, jakie treść tej umowy wywołała, z punktu widzenia zapadłych w sprawie decyzji. Znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma stan zdrowia matki skarżącej, albowiem ta kwestia nie znajduje oparcia w treści przepisów prawa materialnego, które miało zastosowanie w sprawie.

W ocenie Sądu sformułowana w § 4 Rrs w części wstępnej tego przepisu reguła, zgodnie z którą rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą, musi być spełniona w trakcie trwania warunku z pkt 2 tego przepisu. Inne warunki muszą być niewątpliwie spełnione dopiero w dacie składania wniosku o rentę strukturalną. O tym, które to warunki winien spełniać wnioskodawca najpóźniej lub jednorazowo w dniu złożenia wniosku rozstrzyga wprost sformułowanie przepisu prawa, np. takie jak w § 4 pkt 3 Rrs (tj. podleganie stosownemu ubezpieczeniu w dniu złożenia wniosku), względnie istota danego warunku np. z § 4 pkt 1 lub 7 Rrs (ukończenie określonego wieku lub brak zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników). Fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez skarżącą od [...].01.2000r. do [...].10.2004r. w charakterze domownika matki - S. K. i dokonane w tym zakresie ustalenia przez organy obu instancji, poczynione na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przekonują że skarżąca nie prowadziła w tym czasie na własny rachunek działalności rolniczej. Pod pojęciem domownika w świetle art.6 pkt 2 cyt. ustawy rozumie się osobę bliską rolnikowi, pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkującą na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracującą w tym gospodarstwie rolnym i nie związaną z rolnikiem stosunkiem pracy. Na gruncie art.6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników tylko rolnik rozumiany jest jako osobą prowadząca osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w posiadanym przez siebie gospodarstwie rolnym. Takie rozumienie pojęcia rolnika jest zgodne także z regulacją zawartą w art.2 pkt 2 ustawy z 26.04.2001r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz.U. Nr 52, poz.539 ze zm.), która miała zastosowanie do wniosków o renty strukturalne składane do końca 2003r.. Warto podnieść, że cyt. ustawa w sprawach nieuregulowanych nakazywała właśnie stosować odpowiednio przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników (art.1 ust.2 ustawy o rentach strukturalnych w rolnictwie). Skoro to matka skarżącej prowadziła działalność rolniczą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a skarżąca jako jej domownik podlegający ubezpieczeniu społecznemu w takim charakterze jedynie pomagała w prowadzeniu takiej działalności rolniczej, to nie można przyjąć, iż to skarżąca prowadziła działalność rolniczą na własny rachunek i na własna odpowiedzialność.

Zgodnie z art.107 § 3 k.p.a. decyzja administracyjna winna zawierać uzasadnienie, jedną z części uzasadnienia jest uzasadnienie pod względem faktycznym, w którym organ winien w szczególności wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się opierał, ale także wskazać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja spełnia te wymogi, zatem zarzut dokonania oceny dowodów z przekroczeniem wskazanych w skardze przepisów nie jest trafny.

Uznając skargę za nieuzasadnioną, z powyższych powodów i działając na podstawie art.151 Ppsa orzeczono jak na wstępie.