Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 366/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 8 § 1, art. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 41 a ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 299
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. T. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) decyzją

z [...] nr [...] odmówił B.M. umorzenia wnioskowanych zaległości składkowych w kwocie 6858,40 zł za okres zalegania od 2014.2/06 do 2018.2/06 i kosztów upomnienia 11,60 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że B.M. 28 września 2018 r. złożyła wniosek o umorzenie całości zadłużenia. Decyzją z [...] znak [...] odmówiono umorzenia należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 440/18 uchylił zaskarżoną decyzję, z uwagi na naruszenie zasady określonej w art. 77 oraz 80 k.p.a. Decyzją nr [...] z [...] odmówiono umorzenia wnioskowanych zaległości składkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 135/19 uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na niewykonanie zaleceń WSA w Kielcach, czym został naruszony art. 153 p.p.s.a, jak również przepisy k.p.a. art. 77 § 1 i art. 80.

Podczas wizytacji 1 sierpnia 2019 r. ustalono, że wnioskodawczyni utrzymuje się z zasiłku opiekuńczego na matkę w kwocie 620 zł oraz otrzymała dopłaty za 2018 r. w kwocie 518 zł. Z wydrukowanej informacji ze strony Agencji wynika, że dopłaty za 2018 r. zrealizowane 28 stycznia 2019 r. wyniosły 2992,24 zł. Gospodarstwo od 1 lipca 2018 użytkuje syn (umowa ustna). Syn wykonał elewację domu, pomagał finansowo, z tym, że od maja 2019 r., z uwagi na własne problemy finansowe zaprzestał pomocy. W związku ze sprawowaniem opieki nad chorą matką zobowiązana nie jest w stanie podjąć pracy i spłacać zadłużenia. Dochody miesięczne skarżącej stanowią kwotę 2339,64 zł. na którą składają się zasiłek opiekuńczy 620 zł miesięcznie, renta rodzinna matki A.B. 1470,29 zł miesięcznie oraz otrzymane dopłaty bezpośrednie z Agencji: za 2018 r. - 2992,24 zł zrealizowane 28 stycznia 2019 r. w przeliczeniu miesięcznym 249,35 zł (wydruk ze strony Agencji). Wydatki miesięczne ustalono na kwotę 2396,71 zł i składają się na nie opłaty za prąd, wodę, ścieki, raty pożyczki, gaz, opał, leki, ubezpieczenie, żywność, wywóz śmieci. Wydatki miesięczne przekraczają miesięczne dochody o kwotę 57,07 zł

Organ wskazał, że wniosek zobowiązanej rozpatrzył zgodnie z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2019.299 ze zm.) dalej "u.u.s.r." Wykonując wyrok Sądu z 19 czerwca 2019 sygn. akt I SA/Ke 135/19 dokonał ponownej analizy dochodów i wydatków uwzględniając podane przez stronę zdarzenia: szkody wyrządzone przez wichurę w 2010 r., straty w wyniku suszy w 2018 r., zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa. Ustalił, że zniszczenia dokonane przez wichurę miały miejsce w 2010 r., natomiast zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło w 2017 r., a składki za ten okres uległy przedawnieniu. Na usunięcie szkody wyrządzonej przez wichurę strona otrzymała kredyt w kwocie 25.000 zł. Częściowo spłata tego kredytu została zrekompensowana przez firmę ubezpieczeniową, która oszacowała wysokość szkody na kwotę 6841,98 zł i taką wysokość odszkodowania wypłacono. Z kolei straty spowodowane suszą nie mogły w żaden sposób obniżyć dochodów zobowiązanej, ponieważ zaprzestała ona użytkowania gospodarstwa od 1 lipca 2018 r. Od tego dnia uzyskuje dochód w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę. Gospodarstwo rolne od 1 lipca 2018 r. przejął w użytkowanie syn. Ze względu na chorobę matki wnioskodawczyni korzysta ze świadczenia wypłacanego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sobkowie i od tej daty przyznano stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

Organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie realizowała udzielonej ulgi układu ratalnego, w związku z czym wystąpiła konieczność wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności. Przyznany z uwagi na chorobę strony zasiłek chorobowy w kwocie 2400 zł., został w całości potrącony na zaległe składki, w związku z czym zadłużenie uległo zmniejszeniu.

W ocenie organu ponoszone wydatki domowe czy opłaty eksploatacyjne gospodarstwa rolnego nie są okolicznością stanowiąca podstawę do umorzenia, ponieważ wszyscy rolnicy ponoszą podobne koszty. Analiza uzyskiwanych dochodów i udokumentowanych wydatków z uwzględnieniem wydatków, na które nie posiada strona potwierdzenia wskazuje, że wydatki przewyższają kwotę uzyskiwanych dochodów. Strona nie ubiegała się o umorzenie podatku rolnego, nie korzysta z opieki Ośrodka Pomocy Społecznej. Drugi kredyt spłacany w wysokości 200 zł był przeznaczony na wydatki konsumpcyjne nie związane ze szkodami wyrządzonymi przez wichurę.

Zdaniem organu w przypadku wnioskodawczyni występuje ważny interes, gdyż nie jest ona w stanie zapłacić zadłużenia nie narażając siebie ani rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym na uszczerbek. Zadłużenie kilkukrotnie przewyższa miesięczne dochody. Biorąc jednak pod uwagę jej możliwości płatnicze oraz stan finansowy funduszów Kasy, organ odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości. Istnieje bowiem możliwość udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty. W ocenie organu, jakkolwiek obecnie wydatki przewyższają dochody, to w ramach posiadanych środków zobowiązana jest w stanie spłacić comiesięczne raty nie tylko kredytu na naprawę dachu w budynku mieszkalnym, ale i kredytu konsumpcyjnego (rata 200 zł miesięcznie). Spłata kredytu konsumpcyjnego nie może być istotniejszym wydatkiem niż spłata zaległych składek. Organ zauważył, że nie uwzględniono dochodów z działalności rolniczej, gdyż gospodarstwo użytkuje syn niemniej strona jest właścicielką tego gospodarstwa i może czerpać z niego korzyści, np. wydzierżawić w zamian za czynsz.

Za odmową umorzenia przemawia także analiza stanu Funduszu Emerytalno-Rentowego, która wskazuje, że wydatki tego funduszu wielokrotnie przewyższają wpływy z tytułu opłacanych składek przez ubezpieczonych rolników, więc brakującą kwotę wydatków na realizację gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych dla ogółu ubezpieczonych pokrywa budżet państwa. W celu zapewnienia wystarczającego poziomu stanu finansowego funduszy Kasy, z których realizowane są świadczenia, udzielenie stronie ulgi umorzenia pogorszy sytuację finansową tych funduszy - czyli jest niekorzystne dla pozostałych ubezpieczonych.

Na powyższą decyzję B.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o umorzenie zaległych składek i kosztów upomnienia. Wskazała na ciężką sytuację materialną i brak możliwości jej poprawy w związku z chorobą własną i matki, która wymaga opieki skarżącej. Gospodarstwo rolne uprawia syn, dlatego skarżąca jemu oddaje dotacje z Agencji. Syn musi wynajmować sprzęt rolniczy, ponieważ skarżąca go nie posiada, a z tym wiążą się koszty.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2018.2107) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Na wstępie należy wskazać, że sprawa była rozstrzygana przez WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 440/18 uchylił poprzednią decyzję Prezesa KRUS, z uwagi na naruszenie zasad określonych w art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. oraz wyrokiem z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 135/19, uchylił decyzję Prezesa KRUS z [...] odmawiającą B.M. umorzenia zaległości składkowych w kwocie 6.858,40 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 11,60 zł z uwagi na naruszenie art. 153 ustawy p.p.s.a,.

Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność, lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi wskazany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.

W tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie wykonał w sposób prawidłowy zaleceń WSA w Kielcach wyrażonych we wskazanych wyrokach, co do dalszego postępowania w sprawie, czym naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., jak również naruszył przepisy art. 77, art. 80 i art. 107 § 3, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uchylając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na wadliwość ustaleń poczynionych przez organ w zakresie dochodu osiąganego przez skarżącą, a mającego wpływ na ocenę jej zdolności płatniczych będącą konsekwencją naruszenia zasad określonych art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zakwestionował ocenę wyrażonego w uzasadnieniu decyzji poglądu, że ponoszenie wydatków "domowych" czy "opłat eksploatacyjnych gospodarstwa rolnego" nie jest okolicznością stanowiącą podstawę umorzenia, bowiem są to wydatki ponoszone przez wszystkich rolników, wyjaśniając, że są to wielkości istotne przy ocenie jej możliwości płatniczych zobowiązanej a tym samym przesłanek umorzenia należności. We wskazaniach co do postępowania Sąd wskazał na konieczność dokonania wszechstronnej oceny wszystkich dowodów dla ustalenia możliwości płatniczych zobowiązanej oraz stanu finansów funduszy, przy uwzględnieniu przedstawionego sposobu rozumienia tej przesłanki dokonanej przez sąd wyrokach w sprawie I SA/Ke 135/19 oraz wyroku w sprawie I SA/Ke 440/18.

Organ, po przeprowadzeniu ponownego postępowania, ustalając sytuację materialną wyjaśnił, że źródłem utrzymania skarżącej, pozostającej z matką we wspólnym gospodarstwie domowym, jest specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką, renta rodzinna matki oraz dopłaty wypłacone za rok 2018. Ustalił, że od 1 lipca 2017 r. skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, które obecnie jest użytkowane przez syna, zatem przy ustalaniu źródeł utrzymania organ nie uwzględnił dochodów z gospodarstwa. Różnica między ustalonymi na kwotę 2396,71 wydatkami a dochodami w wysokości 2339,64 zł, wynosi miesięcznie kwotę 57,07 zł., co oznacza, że wydatki miesięczne skarżącej są wyższe niż osiągane dochody. W oparciu o poczynione ustalenia organ uznał, że występuje przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, skoro z analizy dochodów i wydatków wynika, że wydatki miesięczne zobowiązanej przewyższają dochody, zaś zadłużenie z tytułu składek wielokrotnie przewyższa wysokość miesięcznych dochodów. W związku z powyższym B.M. nie jest w stanie zapłacić zadłużenia nie narażając siebie i rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie rolnym na uszczerbek. Organ jednocześnie odmówił umorzenia należności z uwagi jak wskazał na "możliwości płatnicze" zobowiązanej oraz stan finansów Kasy.

Analiza uzasadnienia decyzji wskazuje, że dokonując oceny ważnego interesu zobowiązanej organ poczynił prawidłowe ustalenia natomiast wnioski jakie wyprowadził naruszają przepisy art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W przypadku decyzji uznaniowych uzasadnienie ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Szczególnie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Innymi słowy decyzja, powinna w swoim uzasadnieniu dawać kompletną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wyrażono w rozstrzygnięciu.

Sąd, na podstawie argumentacji uzasadnienia nie jest w stanie wywieść, czy organ uznał, że przesłanka ważnego interesu została spełniona a organ działa w granicach uznania czy też przesłanka nie została spełniona, bowiem skarżąca dysponuje możliwościami płatniczymi. Uzasadnienie decyzji nie daje odpowiedzi, jakie argumenty przemawiały za stwierdzeniem, że uwzględniając jej możliwości płatnicze może dokonać spłaty obciążających ją należności, nawet w systemie ratalnym. Zauważyć należy, że sam organ w uzasadnieniu decyzji powołuje się na nie realizowanie przez skarżącą wcześniejszego układu ratalnego. Wyprowadzenie z kolei tezy o dysponowaniu przez zobowiązaną możliwościami płatniczymi z faktu spłaty kredytów - pobranego na remont dachu i konsumpcyjnego – zakup opału, nosi znamiona dowolności. Kredyt pobrany na remont dachu zniszczonego podczas wichury jak i kredyt na zakup opału trudno uznać za typowe kredyty konsumpcyjne. Są one związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb bytowych. Sąd uchylając poprzednie decyzję wskazał, że wydatki bytowe są to wielkości istotne przy ocenie możliwości płatniczych zobowiązanej a tym samym mogą stanowić o istnieniu przesłanki umorzenia należności. Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że istotne znaczenie ma fakt, że zniszczenia dachu miało miejsce w czasie kiedy skarżąca nie zgłosiła się do ubezpieczenia. Możliwości płatnicze zobowiązanej organ jest zobligowany ustalić na datę orzekania a w tej dacie skarżąca ponosi konsekwencję klęski żywiołowej w postaci konieczności spłaty kredytu pobranego na remont dachu zniszczonego podczas wichury. Ponadto skarżąca w toku postępowania wskazywała, że pomoc jaką otrzymywała od syna, od maja 2019 r. nie może być realizowana z uwagi na problemy finansowe syna. Wskazana przez organ możliwość uzyskania dodatkowych środków z ewentualnego wydzierżawienia gospodarstwa musi być rozpatrywana w kontekście możliwości utraty przez skarżącą dopłat, które według ustaleń organu zostały uwzględnione jako dochód skarżącej. Uwzględniając możliwości płatnicze zobowiązanej nie można pomijać okoliczności, że skarżąca nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na własny stan zdrowia, chorobę matki, która wymaga opieki skarżącej, a organ nie wykazał żadnych okoliczności wskazujących na możliwość zmiany sytuacji zobowiązanej.

Celem argumentacji, użytej w uzasadnieniu decyzji, jest odtworzenie procesu stosowania prawa, umożliwiającego sądową kontrolę legalności decyzji. Powinno być ono tak sporządzone, aby ściśle wiążąc się z przedmiotem i sposobem rozstrzygnięcia zmierzało do przekonania strony (ewentualnie sądu) o jego zasadności.

Wskazane błędy uzasadnienia świadczą ponadto o naruszeniu art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania. Zasady te nakazują, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o bezzasadności jej twierdzeń. Organ powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę, której istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

W ocenie Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy doszło także do naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia drugiej koniecznej przesłanki umorzenia, jaką stosownie do art. 41 a ust. 1 pkt 2 u.u.s.r., jest stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego. Uchylając poprzednie decyzje zarówno w wyroku z 10 stycznia 2019 r. jak i 19 czerwca 2019 WSA w Kielcach wyjaśnił rozumienie przesłanki stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego wskazując, że obowiązkiem organu jest rozważenie i przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co w rozpatrywanym przypadku jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu funduszów - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Przy tej analizie organ nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Organ rozpatrując wniosek ponownie odwołał się do danych dotyczących stanu funduszu emerytalno-rentowego, wskazał na charakter i cel funduszu składkowego, na konieczność finansowania wydatków funduszu z budżetu państwa, wyprowadzając tezę, że umorzenie składek pogorszy stan finansów funduszów kasy, co nie leży w interesie pozostałych ubezpieczonych.

Zdaniem Sądu, argumentacja organu, która sprowadza się do przeciwstawienia interesu Kasy rozumianego jako obowiązek ponoszenia przez zobowiązaną ciężaru składek przesłance jej ważnego interesu w ich umorzeniu nie jest wyczerpująca i zawęża rozumienie tej przesłanki.

Sam tylko wzgląd na publicznoprawny charakter wymaganych należności, cel jakiemu służą nie stanowi o dokonaniu wnikliwej analizy interesu społecznego w którym mieści się pojęcie stanu funduszów, i interesu strony, jej możliwości płatniczych oraz wyważeniu obu tych interesów. Należy zauważyć, że interes zobowiązanego nie może być rozumiany jako sprzeczny z interesem Kasy, ocenianym jako bezwarunkowy obowiązek dochodzenia należności. Sąd nie kwestionuje, że umorzenie zaległych składek jest wyrazem definitywnej rezygnacji Kasy z możliwości ich egzekwowania, ale nie można tracić z pola widzenia, że utrata możliwości dochodzenia należności jest istotą instytucji umorzenia. Skoro ustawodawca, dał organom możliwość umarzania należności, to założył, że naturalną konsekwencją korzystania w zakreślonych ramach prawnych z tej instytucji jest definitywna rezygnacja z należności. Wypaczeniem stosowania instytucji umorzenia składek jest stanowisko, że składki powinny być za wszelką cenę ściągane, podczas gdy ustawodawca wyraźnie wskazuje, że granicą, której przekraczać nie wolno są możliwości płatnicze, przy uwzględnieniu konieczności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie. Przeciwne stanowisko niweczyłoby sens istnienia przepisów zezwalających na umorzenie należności składkowych względem osób będących w stanie głębokiego ubóstwa.

W sytuacji, gdy z ustaleń organu wynika, że wydatki zobowiązanej przekraczają dochody, że nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na sytuację rodzinną – konieczność sprawowania opieki nad matką, organ odmawiając umorzenia należności zobowiązany był stosowną argumentacją wykazać przyczyny dla których uznał, że w tym konkretnym przypadku interes Kasy jest nadrzędny w stosunku do interesu zobowiązanej. Także wysokość dochodzonych należności winna być oceniana zarówno pod kątem jej znaczenia dla systemu ubezpieczeń, wpływu na powiększenie w sposób realny stanu finansów Kasy jak i znaczenia dla sytuacji skarżącej - osoby której wydatki przewyższają dochody. Zestawienie wielkości planu finansowego Funduszu Emerytalno-Rentowego, przypisu ze składek na ten fundusz do kwoty należności z tytułu składek zobowiązanej czyni dowolną ocenę organu, że umorzenie zaległości pogorszy sytuację finansową funduszy. Proste zestawienie tych wielkości pozwala na stwierdzenie, że kwota należności będących przedmiotem postępowania nie ma żadnego realnego wpływu na stan funduszy zaś dla zobowiązanej stanowi kwotę wielokrotnie przekraczająca osiągane dochody. Uwzględnienie istnienia przesłanki interesu społecznego i rzetelne procedowanie co do wniosku zobowiązanej, nie może być postrzegane jako "akt łaski", ale musi być efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie korzystniejsze zastosowanie ulgi, czy też odmowa uwzględnienia żądania strony, która to ocena winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Podsumowując, organ nie dokonał oceny w zakresie drugiej koniecznej dla umorzenia przesłanki określonej w art. 41 a ust. 1 pkt 2 u.s.r., z uwzględnieniem wskazań przedstawionych wyroku WSA, którymi organ jak i sąd rozpatrujący skargę są związani. Uzasadnienie decyzji w zakresie wyjaśnienia przyczyn dla których uznał nadrzędność interesu społecznego ograniczone do przeciwstawienia interesu Kasy i zobowiązanej nie spełnia wymogów okręconych w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu proces decyzyjny organu jest wadliwy, decyzja została wydana w wyniku postępowania prowadzonego z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 153 ustawy p.p.s.a.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ mając na uwadze przedstawione wskazania, wyda decyzję po dokonaniu wszechstronnej, spełniającej wymogi art. 77 § 1, art. 80 oceny materiału dowodowego w zakresie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej, z uwzględnieniem jej możliwości płatniczych, stanu finansów kasy którego wynik przedstawi w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019.18 tj.).