Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 374/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 2 i § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Andrzej Niezgoda Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia D. Z. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]; w pozostałym zakresie umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu podał, że Z. w Z. w dniu [...] października 2009 r. wystawił na skarżącego tytuł wykonawczy nr [...], a w dniu [...] października 2009 r. tytuły o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] Tytułami tymi objęto składki na ubezpieczenia społeczne za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2003 r., na ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień, październik i grudzień 2003 r. oraz na FP i FGSP za wrzesień, październik i grudzień 2003 r. Podstawą prawną egzekwowanych należności była decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].

Dyrektor Oddziału ZUS w B., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - zawiadomieniem z dnia [...] października 2009 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w P. Sp. z o.o. o zajęciu wynagrodzenia dłużnik zajętej wierzytelności i skarżący zostali zawiadomieni w dniu [...] października 2009 r.

Pozostałym tytułom wykonawczym, Dyrektor Oddziału ZUS w B. nadał klauzulę o skierowaniu ich do egzekucyjnej realizacji oraz w dniu [...] listopada 2009 r. doręczył zobowiązanemu ich odpisy. Następnie tytuły te (po zmianie numerów przez wierzyciela na odpowiednio: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zostały przekazane do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z..

Zawiadomieniami z dnia [...] i [...] listopada 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w P. Sp. z o.o. Dłużnik zajętej wierzytelności i skarżący o zajęciu wynagrodzenia za pracę zostali zawiadomieni odpowiednio w dniu [...] i [...] listopada 2009 r.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. podejmował próby zastosowania kolejnych środków egzekucyjnych, które okazały się być nieskuteczne.

W dniach [...] marca i [...] maja 2014 r. wyegzekwowano w całości należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...] i [...], zatem zakończyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący zwrócił się do organu o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie dokonanych w ramach tego postępowania zajęć na zasadzie z art. 59 § 1 pkt 2 dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm., dalej – u.p.e.a) - z uwagi na przedawnienie obowiązków Z. S.A. w Z., za które odpowiada on jako osoba trzecia (na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.).

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, podał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze pieniężnym umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Następnie stwierdził, że zobowiązania dłużnika pierwotnego, tj. Z. S.A. nadal są wymagalne i wygasną one najwcześniej z powodu przedawnienia w dniu [...] stycznia 2017 r.

Natomiast należności egzekwowane od zobowiązanego na podstawie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej uległy przedawnieniu z dniem [...] listopada 2012 r.

W tym zakresie, organ zwrócił uwagę na uregulowania zawarte w art. 24 ust. 5b i art. 24 ust. 5d u.s.u.s. i stwierdził, że o ile ten pierwszy przepis ma zastosowanie do "należności z tytułu składek", o tyle drugi - do należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Dyrektor Izby Skarbowej podał, że zgodnie z art. 24 ust. 5d u.s.u.s., przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Stosownie do art. 32 u.s.u.s. przepis ten stosuje się do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwlokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń.

Oceniając, kiedy doszło do przedawnienia należności skarżącego, organ wskazał, że zgodnie z art. 31 u.s.u.s. do należności z tytułu składek stosuje się m.in. art. 118 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 479 z późn. zm., dalej – O.p.).

Dalej organ powołał się na art. 118 § 2 zdanie drugie O.p., zgodnie z którym do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej stosuje się odpowiednio art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i § 4 tej ustawy i podał, że bieg terminu przedawnienia – w takim wypadku - zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu jego biegu biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata.

W rozpoznawanej sprawie decyzja orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki E. została wydana w dniu [...] listopada 2007 r. Zatem 5-letni termin przedawnienia upływałby z dniem [...] grudnia 2012 r. Jednak wskutek zastosowania w dniu [...] listopada 2009 r. na podstawie wcześniej wymienionych tytułów wykonawczych środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który biegł dalej przez 3 lata, tj. do dnia [...] listopada 2012 r. Zatem w dniu [...] listopada 2012 r. zobowiązania skarżącego uległy przedawnieniu.

W tej sytuacji, należało uchylić zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w tej części i umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych.

Organ odwoławczy podał ponadto, że z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wynika, iż dotyczy on także tytułów wykonawczych, z których należności zostały już wyegzekwowane. Co do nich brak było zatem podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrywania wniosku w tym zakresie.

Na powyższe postanowienie, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], w której wniósł o jego uchylenie w części, w jakiej organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art. 24 ust. 5b u.s.u.s., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie znajduje zastosowania do oceny przedawnienia należności z tytułu składek wobec osób trzecich w rozumieniu przepisów O.p.; brak zastosowania do oceny przedawnienia należności z tytułu składek egzekwowanych od Wnioskodawcy na podstawie tytułów o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],

2. art. 24 ust. 5d u.s.u.s., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi lex specialis do art. 24 ust. 5b tej ustawy i tym samym wyłącza jego zastosowanie do oceny przedawnienia należności z tytułu składek wobec osób trzecich w rozumieniu przepisów O.p. oraz błędne zastosowanie do oceny przedawnienia należności z tytułu składek egzekwowanych od Wnioskodawcy na podstawie tytułów o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 618/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

Uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia stwierdził, że w przedstawionym stanie prawnym nie ma podstaw do tego, aby zasadnie twierdzić, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. ma on ulegać skróceniu, zwłaszcza że art. 118 § 2 O.p. również nie skraca 3-letniego terminu przedawnienia w związku z jego przerwaniem. Na gruncie art. 118 § 2 O.p. wymiar terminu przedawnienia jest taki sam zarówno przed, jak i po przerwaniu jego biegu.

Skoro sam art. 118 § 2 O.p. nie wprowadza skrócenia terminu przedawnienia w wyniku przerwania jego biegu, to tym bardziej odpowiednie stosowanie tej regulacji nie może wprowadzać takiego rozwiązania. W ocenie WSA już z tego względu organ niezasadnie skraca bieg terminu przedawnienia omawianych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (pamiętając o treści art. 32 u.s.u.s.) i przyjmuje ich przedawnienie.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że organ w swojej argumentacji omawia zastosowanie środków egzekucyjnych w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego w czerwcu 2012 r., o których powiadomiono zobowiązanego również w czerwcu 2012 r. Oznacza to, w świetle zapatrywania organu o odpowiednim stosowaniu art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 118 § 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s., że doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia. Trybunał Konstytucyjny (TK) w sprawie sygn. P 26/10 (Dz.U. z 2011 r., Nr 140, poz. 825) orzekł przecież, że odpowiada art. 2 Konstytucji RP każdorazowe przerwanie biegu terminu przedawnienia na zasadzie art. 70 § 4 O.p. w wyniku stosowania kolejnych środków egzekucyjnych, o których zobowiązany został powiadomiony. Ponadto, z punktu widzenia art. 70 § 4 O.p., nie ma znaczenia czy zastosowany środek egzekucyjny okazał się skuteczny, czy też nie, a więc nie jest istotny rezultat jego zastosowania. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia jest wynikiem samego zastosowania środka egzekucyjnego, przy prawidłowym powiadomieniu zobowiązanego o jego zastosowaniu. Innymi słowy, w świetle art. 70 § 4 w zw. z art. 118 § 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s., także zastosowanie środka egzekucyjnego, który okazał się nieskuteczny, powoduje przerwę biegu terminu przedawnienia. Organ u podstaw przyjętego stanowiska zupełnie pominął znaczenie w okolicznościach nin. sprawy orzeczenia TK sygn. P 26/10, podjętego odnośnie art. 70 § 4 O.p.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odpowiednie stosowanie art. 118 § 2 O.p., do którego nawiązywał organ w swojej argumentacji z powołaniem się na art. 31 u.s.u.s., nie skraca 5-letniego terminu z art. 24 ust. 5d u.s.u.s., po przerwaniu jego biegu, w odniesieniu do zobowiązania osoby trzeciej. Ponadto trzeba uwzględnić, że na gruncie art. 70 § 4 w zw. z art. 118 § 2 O.p. i art. 31 u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany przez zastosowanie każdego kolejnego środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został prawidłowo powiadomiony. Tym samym, także przy odpowiednim stosowaniu art. 118 § 2 O.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s., stanowisko organu nie jest zgodne z prawem. Organ bowiem wyprowadził błędne wnioski z odpowiedniego stosowania art. 118 § 2 i art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 31 i art. 32 u.s.u.s. Wobec tego, na obecnym etapie sądowej kontroli legalności, traci już na znaczeniu kluczowy argument wierzyciela o konieczności stosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (który mówi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez czas trwania postępowania egzekucyjnego), zamiast art. 31 tej ustawy i odpowiednio art. 118 § 2 O.p.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Dyrektor Izby Skarbowej oraz D. Z..

Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, iż organ egzekucyjny w czerwcu 2012 r. zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego, o których powiadomiono zobowiązanego, podczas gdy do zastosowania tych środków egzekucyjnych nie doszło, w konsekwencji nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań, a tym samym przedmiotowe zobowiązania uległy przedawnieniu i postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 118 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 31 i art. 32 oraz art. 24 ust. 5d u.s.u.s. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, iż nieprawidłowe odpowiednie zastosowanie art. 118 § 2 O. p. w związku z art. 31 i art. 24 ust. 5d u.s.u.s. przez organ odwoławczy polegające na skróceniu biegu terminu przedawnienia z 5 lat do 3 lat spowodowało bezpodstawne przyjęcie przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy w chwili rozstrzygania przez organ odwoławczy w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego składki te były już przedawnione, aczkolwiek w innej dacie, tym samym postępowanie egzekucyjne zostało zasadnie umorzone.

D. Z. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek wygasł na skutek jego przedawnienia.

Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 118 § 2 O.p. w związku z art. 31 u.s.u.s., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że termin biegu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej po jego przerwaniu wynosi 5 lat, a nie 3 lata.

W obu skargach kasacyjnych wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił jedynie skargę kasacyjną organu.

Zgodził się z zarzutem, w którym organ podniósł błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ egzekucyjny w czerwcu 2012 r. zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego, o których powiadomiono zobowiązanego, podczas gdy do zastosowania tych środków egzekucyjnych nie doszło, w konsekwencji nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań.

Sąd odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że powołane przez Sąd pierwszej instancji zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2012 r. o zajęciu rachunków bankowych w B. S.A. i A. S.A., doręczone były tym bankom w dniu [...] czerwca 2012 r., a w dniu [...] czerwca 2012 r. zobowiązanemu. Nie skutkowały one jednak zastosowaniem środków egzekucyjnych. B. S.A. w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych w piśmie z [...] czerwca 2012 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunków na rzecz dłużnika. Natomiast A. S.A., jak ustalił organ odwoławczy, nigdy nie udzielił odpowiedzi na to zajęcie.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na art. 81 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że wynika z niego, iż przesłanie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w przypadku, gdy bank nie prowadzi rachunków bankowych dłużnika jest nieskuteczne i nie powoduje zastosowania środka egzekucyjnego, w konsekwencji też nie skutkuje przerwą biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Podobnie, gdy bank nie odpowie na zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, także nie można przyjąć, że doszło do zajęcia egzekucyjnego skutkującego przerwaniem biegu przedawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu skargi kasacyjnej skarżącego, który w swojej skardze sprecyzował zobowiązany.

Stwierdził, że w jego ocenie termin przedawnienia w tej sprawie jest terminem 5-letnim. Przyjmując taką interpretację Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa. Trafnie powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2305/11, LEX nr 1557914, którego wywody Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podzielił.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast skargę kasacyjną zobowiązanego jako środek zaskarżenia nieposiadający usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 190 P.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wydanym w tej sprawie w dniu 8 marca 2019 r. (sygn. akt I GSK 805/18) wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z organem, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organ egzekucyjny w czerwcu 2012 r. zastosował środki egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych zobowiązanego, o których powiadomiono zobowiązanego.

Zauważył, że jak wynika z akt sprawy, zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2012 r. o zajęciu rachunków bankowych w B. S.A. i A. S.A., doręczone były tym bankom w dniu [...] czerwca 2012 r., a w dniu [...] czerwca 2012 r. zobowiązanemu. Nie skutkowały one jednak zastosowaniem środków egzekucyjnych. B. S.A. w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych w piśmie z [...] czerwca 2012 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunków na rzecz dłużnika. Natomiast A. S.A., jak ustalił organ odwoławczy, nigdy nie udzielił odpowiedzi na to zajęcie.

W myśl art. 81 § 1 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy organ egzekucyjny wskazał w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 80 § 1, numery tych rachunków.

Zatem przesłanie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w przypadku, gdy bank nie prowadzi rachunków bankowych dłużnika jest nieskuteczne i nie powoduje zastosowania środka egzekucyjnego, w konsekwencji też nie skutkuje przerwą biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Podobnie, gdy bank nie odpowie na zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, także nie można przyjąć, że doszło do zajęcia egzekucyjnego skutkującego przerwaniem biegu przedawnienia.

Z powyższego wynika, że nie doszło do zastosowania środków egzekucyjnych o których mowa wyżej, a w konsekwencji nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań.

W tym zakresie zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co do 5-letniego (a nie 3-letniego) biegu terminu przedawnienia.

Wskazał, że sporną kwestię przedawnienia zobowiązania reguluje art. 24 ust. 5d u.s.u.s., stosownie do którego "przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana". Przepis ten wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2003 r. (art. 23 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) - podobnie jak art. 24 ust. 1 u.s.u.s., wydłużający termin przedawnienia zobowiązań z tytułu składek z 5 do 10 lat licząc od dnia ich wymagalności. Poza tym regulacja zawarta w tej ustawie zmieniającej wprowadzała też instytucję nieprzedawnienia się należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką lub zastawem (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.), zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5a, ust. 5b i ust. 6 u.s.u.s.), przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek (art. 24 ust. 5c u.s.u.s.), a także przedawnienie zobowiązania z tytułu składek, wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Naczelny Sąd Administracyjny podał, że przepisy tej ustawy nie regulują kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., jako, że te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Zatem nie może budzić wątpliwości, że regulacja zawarta w art. 24 ust. 5d u.s.u.s. miała tu pierwotne zastosowanie. Istotnie w art. 31 u.s.u.s. ustawodawca wyliczył szereg przepisów o.p., które do zobowiązań z tytułu składek stosuje się odpowiednio, a wśród nich także art. 118 § 1 i 2 O.p. Jednak trzeba zwrócić uwagę na to, że wyliczone przepisy ustawy Ordynacja podatkowa należy stosować odpowiednio.

Z art. 118 § 1 O.p. wynika, że "nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat". Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek, ale w rozumieniu: "ze zmianami". Zmiany dotyczą odpowiedzialności za zobowiązania składkowe, natomiast nie ulega zmianie 5 - letni okres dopuszczalności wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej (nota bene kwestia nieuregulowana w u.s.u.s.) liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość składkowa. Ta okoliczność uzasadnia więc wyliczenie tego art. 118 § 1 O.p. wśród przepisów wskazanych w art. 31 u.s.u.s. Zgodnie z art. 118 § 2 zd. 1 O.p. "przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej". Przepis ten nie będzie miał zastosowania do regulacji przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności, jako że zagadnienie to zostało uregulowane odmiennie tak co do momentu, jak i terminu okresu przedawnienia.

Natomiast w myśl zd. 2 § 2 art. 118 O.p. m.in. przepis art. 70 § 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Przepis prawa zawarty w tym zdaniu reguluje kwestię m.in. przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności.

Ostatecznie, biorąc pod uwagę przedstawione rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin przedawnienia należności z tytułu odpowiedzialności osoby trzeciej, po przerwie biegu terminu przedawnienia, wynosi 5 lat, a nie trzy, jak stanowi art. 118 § 2 O.p.

W tej zatem części zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe.

Zauważyć jednak należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, zgadzając się z organem odwoławczym, że w 2012 r. nie doszło do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia rozpoznał zarzut w tym przedmiocie łącznie z zarzutem, w którym organ podał, że Sąd pierwszej instancji błędnie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ, że nawet uznając, iż bieg terminu przedawnienia wynosi 5 a nie 3 lata – to i tak doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego było w pełni zasadne.

W tej części nakazał Sądowi pierwszej instancji wzięcie pod uwagę powyższej argumentacji i odniesienie się do daty upływu terminu przedawnienia.

Wypełniając powyższe wskazania, przypomnienia wymaga, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki E. została wydana w dniu [...] listopada 2007 r. Zatem 5-letni termin przedawnienia upływałby z dniem [...] grudnia 2012 r. Jednak wskutek zastosowania w dniu [...] listopada 2009 r. na podstawie wcześniej wymienionych tytułów wykonawczych środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który biegł dalej przez 5 lat, tj. do dnia [...] listopada 2014 r. Zatem w dniu [...] listopada 2014 r. zobowiązania skarżącego uległy przedawnieniu.

Oznacza to, że umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. było w pełni uzasadnione i poprawne.

Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie dokonanie przez organ odwoławczy błędnej wykładni art. 24 ust. 5d u.s.u.s. w zw. z art. 31 u.s.u.s. i art. 118 § 1 i 2 O.p. nie miało wpływu na końcowy wynik rozstrzygnięcia, które ostatecznie jest w pełni prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.