Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 745/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Marta Laskowska (spr.) Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia nieruchomości o pow. [...] m kw. z ogólnej powierzchni [...] m kw., uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] – cz., położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej obecnie jako część działki nr [...] w obrębie [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. Prezydent W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wywłaszczenia w/w nieruchomości. Rozstrzygnięcie uzasadnił stwierdzeniem, że cel wywłaszczenia został już zrealizowany, dlatego też organ prowadzący sprawę mógł wydać jedynie decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu E. B. wniosła o jej zmianę przez przyznanie żądanego odszkodowania w kwocie [...] zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] marca 1985 r. za wywłaszczoną nieruchomość. Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte w dniu [...] lutego 1985 r. na wniosek Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w związku z przeznaczeniem w/w nieruchomości zgodnie z decyzją o lokalizacji Nr [...] z dn. [...] października 1875 r. pod budowę rowu [...]. Postępowanie to zostało jednak, stosownie do art.97 § 1 pkt 4 kpa, zawieszone z urzędu, do czasu dostarczenia przez stronę wyroku sądowego w sprawie podziału majątku. Prezydent W. podjął przedmiotowe postępowanie postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2004 r.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że E. B. w dniu [...] października 1980 r. wyraziła pisemną zgodę na zajęcie przez wykonawcę tj. Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w W. terenu o pow. [...] mkw. w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie rowu otwartego [...]. Na tej podstawie nastąpiło wejście inwestora na teren przedmiotowego gruntu i realizacja inwestycji przewidzianej decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1975 r. Organ powołał się na orzecznictwo administracyjne, z którego wynika, że " jeżeli określony cel inwestycyjny został już zrealizowany w całości, brak jest ustawowych przesłanek do orzeczenia wywłaszczenia nieruchomości. W takich przypadkach stosunki między inwestorem jako posiadaczem nieruchomości a właścicielem kształtują się wg zasad określonych w art.224-231 kc, a rozpoznanie wynikających z tych stosunków roszczeń należy do drogi postępowania cywilnego". W związku z faktem zrealizowania celu publicznego, na który miało nastąpić wywłaszczenie, w obecnym stanie sprawy nie ma podstaw – zdaniem organu – do wydania decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości.

Od w/w decyzji Prezydenta W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. B. zarzucając jej rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niesłuszną odmowę wypłacenia skarżącej odszkodowania, mimo, że w wyniku wszczętego postępowania wywłaszczeniowego cel jego został osiągnięty. Podnosząc powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie właściwego organu administracyjnego do wypłacenia należnego odszkodowania w kwocie [...] zł z ustawowymi odsetkami od [...] marca 1985 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że odsyłanie jej na drogę postępowania cywilnego uważa za całkowicie bezzasadne. Skoro – zdaniem skarżącej – do wywłaszczenia doszło w następstwie wszczętego postępowania administracyjnego, a więc między wywłaszczającym a wywłaszczonym powstał stosunek nie cywilnoprawny, a administracyjnoprawny, a zatem wyłącznie usprawiedliwione jest dochodzenie odszkodowania na drodze administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoją argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości o obszarze [...] m² z ogólnej powierzchni [...] m² położonej w W., przy ul. [...] w obrębie [...], dla której w Sądzie Rejonowym dla W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta Kw [...] - zostało wszczęte na skutek wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w W. z dnia [...] stycznia 1985 r., w związku z przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1975 r. wydaną przez Wydział Urbanistyki i Architektury pod budowę rowu [...]. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego otrzymali małż. E. oraz M. B. Jednocześnie dokonano wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej Kw Nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.

W aktach sprawy znajduje się protokół rokowań z dnia [...] października 1980 r. podpisany przez skarżącą, w którym wyraża ona zgodę na zajęcie przez wykonawcę terenu o powierzchni [...] m² pod budowę rowu otwartego [...] i na wykupienie tego terenu przez [...] oraz inny protokół rokowań z [...] grudnia 1984 r., w którym również E. B. jako właścicielka działki wyraża zgodę na dobrowolne odstąpienie na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m².

W dniu [...] kwietnia 1985 r. w Urzędzie [...] W. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami wydane zostało postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie wydania decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej ze względu na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o podział majątku dorobkowego między małż. B. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania zwróciła się E. B. Na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla W., [...] Wydział Cywilny, sygn.akt [...] z dnia [...] stycznia 1988 r. nieruchomość położona przy ul. [...] przyznana została na wyłączną własność E. B. Po zakończeniu postępowania sądowego strona nie składała wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania dotyczącego wydania decyzji wywłaszczeniowej. Po zakończeniu postępowania o podział majątku dorobkowego między małżonkami, E. B. rozpoczęła wieloletnią korespondencję z Miejskim Przedsiębiorstwem [...] w W. w sprawie wykupu działki o powierzchni [...] m² oraz odszkodowania za utracone zbiory i ponowne założenie [...]. Strony nie zawarły w tym przedmiocie porozumienia. W tym miejscu wskazać należy, że Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w W. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2004 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru Urzędu Miasta w W. przekazując kserokopie dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy wyraziło wolę prowadzenia z właścicielką rozmów o uregulowanie prawa do gruntów ponieważ rów [...] - jak wskazano - znajduje się na "stanie majątkowym przedsiębiorstwa".

Dopiero postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Prezydent Miasta W. podjął postępowanie wywłaszczeniowe w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia. Decyzja wywłaszczeniowa nie została wydana.

W świetle przedstawionych okoliczności należało zważyć, że zgodnie z treścią art.112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz.2603 ze zm.) wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Zrealizowanie celu wywłaszczenia wyłącza możliwość wydania ex post decyzji o wywłaszczeniu. Brak jest bowiem ustawowych przesłanek z art.112 ust. 3 do podjęcia decyzji – to ona ma umożliwić przyszłą realizację celu wywłaszczenia. Brak decyzji wywłaszczeniowej zamyka w niniejszej sprawie drogę do wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.

Ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nie została wydana decyzja wywłaszczeniowa organ prowadzący sprawę może wydać jedynie decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie umorzenie postępowania wywłaszczeniowego było zasadne.

Żądanie wypłacenia odszkodowania za nieruchomość o obszarze [...] m² z ogólnej powierzchni [...] m² położonej w W., przy ul. [...] nie może być rozpatrywane na drodze postępowania administracyjnego ponieważ stosunki odszkodowawcze pomiędzy inwestorem, w tym przypadku [...] w W., jako posiadaczem nieruchomości a właścicielką nieruchomości E. B. oraz rozpatrywanie roszczeń wynikających z tych stosunków należą do drogi postępowania cywilnego.

W świetle powyższego bezzasadny jest zawarty w skardze zarzut rażącego naruszenia art.132 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez niesłuszną odmowę wypłacenia skarżącej odszkodowania. W niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. Brak decyzji wywłaszczeniowej zamyka bowiem drogę do ustalenia w trybie administracyjnym odszkodowania .

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.