Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2148/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 235  par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 200  ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi W. [...] S.A. w S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej W. [...] S.A. w S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda P., działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 - dalej: ugn) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem

5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe – W. [...] w S. - prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w S., oznaczonego jako działki nr [...] o łącznej pow. [...] ha, uregulowane w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz działki

nr [...] o pow. [...] ha, uregulowane w księdze wieczystej KW

Nr [...] oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na działkach nr [...].

Pismem z dnia 7 lutego 2008 r., uzupełnionym pismami z dnia 10 lutego 2008 r. i z dnia 1 marca 2008 r., M. i T. G. oraz J. G. wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r., w części odnoszącej się do działek o numerach [...] oraz [...].

Z uwagi na odmienne okoliczności faktyczne i prawne odnośnie obydwu działek, wniosek M. i T. G., w części dotyczącej działki nr [...], został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu.

Natomiast w stosunku do działki nr [...] wniosek T. G. został rozstrzygnięty decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Decyzją tą Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r., w części odnoszącej się do działki nr [...], położonej w S. Jedynie dla porządku proceduralnego zauważyć w tym miejscu należy, że w toku tego postępowania zmarł J. G. (w dniu [...] października 2008 r.), którego jedynym spadkobiercą został syn – T. G.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach, stają się własnością tych osób. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 ugn).

Własność Skarbu Państwa do działki nr [...] wynika z decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] stycznia 1980 r. nr [...]. Decyzja tą, wydaną na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, położone w S., oznaczone jako działki nr [...], stanowiące własność J. i A. G., z wyjątkiem inwentarza żywego i martwego, zostało przejęte na własność Skarbu Państwa. W pkt 4 tej decyzji stwierdzono, iż na działce nr [...] znajdują się budynki wyłączone z przejętego gospodarstwa rolnego, a działka ta stanowi obszar niezbędny do korzystania z tych budynków.

Następnie umową sprzedaży z dnia [...] grudnia 1980 r. (akt notarialny - Rep. A

nr [...]) J. i A. małż. G. sprzedali Skarbowi Państwa budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze, stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności, usytuowane na działce nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Następcą prawnym J. i A. G. jest T. G., co wynika ze znajdujących się w aktach postanowień Sądu Rejonowego w R. o stwierdzeniu nabycia spadku: z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...] i z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...].

W dniu 5 grudnia 1990 r. działka nr [...] pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa Państwowego – W. [...] w S., na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] sierpnia 1982 r. nr [...] o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, przekształcone następnie z mocy prawa w zarząd. Zostały więc spełnione przesłanki uwłaszczenia wynikające z art. 200 ust. 1 ugn.

Pismem z dnia 25 czerwca 2007 r. były współwłaściciel – J. G., wystąpił o zwrot działki o obecnym numerze [...] (dawny nr [...]), położonej w S. przy ul. [...]. M. G., działająca w imieniu J. G., w dniu [...] lipca 2007 r., składając do protokołu oświadczenie, sprecyzowała zakres wniosku o zwrot w ten sposób, że J. G. wnosi o zwrot budynków zbytych na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1980 r., które to budynki znajdują się aktualnie na działce nr [...]. Minister ustalił, że dawna działka nr [...] obecnie wchodzi w skład działki nr [...].

Wnioskodawca wystąpił o zwrot budynków dopiero po dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej. W dniu uwłaszczenia, a także w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie toczyło się postępowanie o ich zwrot. Skoro roszczenia nie były zgłoszone, nie ma zatem podstaw do uznania, iż naruszono prawa osób trzecich, zatem nie można uznać, aby z tej przyczyny decyzja z dnia [...] marca 1999 r., w części odnoszącej się do działki nr [...], była obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Natomiast fakt istnienia zabudowań na działce nr [...] ma istotne znaczenie, zdaniem Ministra, dla oceny decyzji uwłaszczeniowej w tym zakresie. Z treści decyzji z dnia [...] marca 1999 r. nie wynika bowiem, aby zabudowania na działce nr [...] zostały przekazane przedsiębiorstwu jako odrębna własność. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez W. [...] wyłącznie prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...], pomijając rozstrzygnięcie w odniesieniu do budynków znajdujących się na tej działce. Zdaniem organu działka nr [...] o pow. [...] ha była zabudowana zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. - co wynika z aktu notarialnego sprzedaży budynków z dnia [...] grudnia 1980 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, co zostało wykazane w wypisie z rejestru gruntów, sporządzonym według stanu z dnia [...] września 1998 r., z odpisu z księgi wieczystej KW Nr [...], sporządzonego według stanu z dnia [...] września 1998 r. oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej zaewidencjonowanego w Urzędzie Rejonowym w R. pod nr ks. [...] według stanu z dnia [...] września 1998 r.

Zgodnie z art. 235 § 2 K.c. przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Oznacza to, że wraz z użytkowaniem wieczystym gruntu przenosi się własność budynków. Zatem umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste powinna równocześnie dokonywać przeniesienia własności budynków, w przeciwnym razie umowa taka jest nieważna (tak: SN w wyroku z dnia 23.01.2003 r. II CKN 1155/2000, OSNC 2004/4/61).

Wobec powyższego decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r., w zakresie odnoszącym się do działki nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 200 ust. 1 ugn i art. 235 § 2 Kodeksu cywilnego, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.

Zdaniem organu w sprawie nie zaszły również nieodwracalne skutki prawne. Ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów wynika, że użytkownikiem wieczystym działki nr [...] obecnie jest W. [...] S.A. - następca prawny jednostki uwłaszczonej. Jednostka uwłaszczona - przedsiębiorstwo państwowe – W. [...] w S. na mocy aktu notarialnego komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego z dnia [...] lutego 1999 r. rep. [...] przekształciło się w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą W. [...] S.A. Minister podkreślił, że przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa, gdyż w wyniku przekształcenia nie dochodzi ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ani do zmiany właściciela kapitału. Jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, jest natomiast państwową osobą prawną (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1992 r. Sygn. akt III CZP 49/92).

Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. W. [...] S.A. w S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie spółki nie doszło przy wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej do rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa jest instytucją o wyjątkowym charakterze, a jego cechą jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą. Wnioskodawca ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdza, iż ani przepis art. 200 ust. 1 ugn, ani przepis art. 235 § 2 kodeksu cywilnego, nie zawierają w treści jednoznacznego sformułowania, iż do nabycia przez użytkownika wieczystego własności budynków znajdujących się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste niezbędne jest dokonanie przeniesienia własności budynków w umowie o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste lub w decyzji.

Minister Infrastruktury powołuje się na to, iż mając na uwadze treść art. 200 ust. 1 ugn, a także art. 48 oraz art. 235 § 2 K.c., budynki znajdujące się na działce nr [...] powinny "zostać ujęte" w decyzji uwłaszczeniowej. Zostały jednak całkowicie pominięte w rozstrzygnięciu, co stanowi rażące naruszenie prawa. Dla uzasadnienia takiego twierdzenia Minister przywołuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.01.2003 r. II CKN 1155/2000. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma jednak w tej sprawie jednolitości. W orzeczeniu z dnia 30 października 2003 r. IV CK 131/2002 Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż "przysługująca użytkownikowi wieczystemu własność budynków na użytkowanym gruncie jako prawo związane z użytkowaniem wieczystym (art. 235 § 2 K.c.) stanowi część składową tego prawa (art. 50 K.c.). Nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu, podlega przeniesieniu wraz z przeniesieniem prawa głównego jakim jest użytkowanie wieczyste i obejmuje budynki faktycznie istniejące na gruncie bez względu na treść wpisu w księdze wieczystej lub w oświadczeniach stron umowy o przeniesienie użytkowania wieczystego. Ewentualna niezgodność wpisu łub oświadczeń stron z rzeczywistym stanem rzeczy nie wpływa na skuteczność przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i związanego z nim prawa własności budynków. Może mieć znaczenie dla oceny ekwiwalentności umówionej ceny sprzedaży w porównaniu z rzeczywistą wartością nieruchomości, ale ta kwestia nie należy do sądu wieczystoksięgowego. W obecnym stanie prawnym generalnie nikt inny jak tylko użytkownik wieczysty może być właścicielem budynków usytuowanych na gruncie będącym przedmiotem użytkowania wieczystego, przy czym o istnieniu prawa własności przesądza sam fakt zabudowy gruntu nie zaś konkretne zindywidualizowane budynki oraz kolejność ich powstania."

W sytuacji braku potwierdzenia przesłanki rozstrzygnięcia w treści przepisów, a także z powodu braku jednolitości orzecznictwa w kwestii skutków pominięcia zabudowań przy oddawaniu nieruchomości gruntowych w użytkowanie wieczyste, nie było podstaw do uznania rażącego naruszenia prawa w kwestionowanej decyzji.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji potwierdził wszystkie wcześniejsze ustalenia faktyczne oraz zgodził się z przyjętą w zaskarżonej decyzji oceną prawną i jej uzasadnieniem, powtarzając argumentację z poprzedniej decyzji. Odnosząc się do argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zauważył, że przepis art. 200

ust. 1 ugn reguluje kwestię uwłaszczenia łącznie w odniesieniu do gruntu oraz budynków na nim posadowionych, zatem decyzja uwłaszczeniowa powinna zawierać rozstrzygnięcie co do obu tych składników majątkowych. Natomiast fakt, iż budynki Skarb Państwa nabył osobno aktem notarialnym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 196lr. Nr 18, poz. 94) nie zmienia faktu, że decyzja uwłaszczeniowa rażąco narusza prawo - art. 200 ust. 1 ugn.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. [...] S.A. Skarga zarzuca naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. rażąco narusza prawo,

2. art. 200 ust. 1 ugn poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nakładał na Wojewodę [...] obowiązek zawarcia w decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1999 r. rozstrzygnięcia co do budynków posadowionych na działce nr [...],

3. art. 235 § 2 kodeksu cywilnego poprzez błędne uznanie, iż nabycie przez skarżącą na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] nie obejmowało prawa własności budynków na niej posadowionych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty częściowo podobne, jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano mianowicie, że ani przepis art. 200 ust. 1 ugn, ani przepis art. 235 § 2 kodeksu cywilnego nie zawierają w swojej treści jednoznacznego stwierdzenia, iż do nabycia przez użytkownika wieczystego własności budynków znajdujących się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, niezbędne jest dokonanie przeniesienia własności budynków w umowie o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste lub w decyzji. Podkreślono, iż wydana przez Wojewodę [...] decyzja z dnia [...] marca 1999 r. ma charakter deklaratoryjny, co jest powszechnie przyjęte zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Tym samym skutek cywilnoprawny przejścia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków następuje z mocy prawa na dzień 5 grudnia 1990 r., a wojewoda jedynie stwierdza nabycie zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn (wyrok NSA z dnia 30.10.1998 r., I SA 409/98; wyrok NSA z dnia 25.09.2001 r., I SA 693/00; wyrok NSA z dnia 31.01.2002 r., I SA 3224/01; wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.12.2006 r., I SA/Wa 1462/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.05.2008 r., I SA/Wa 282/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.03.2009 r" I SA/Wa 1779/08). Własność budynków nie może stanowić samoistnego przedmiotu rozporządzeń. Rozporządzenia zaś dotyczące użytkowania wieczystego obejmują znajdujące się na tym terenie budynki i urządzenia (wyrok NSA z dnia 04.10.2006 r., II OSK 1183/05). W tym samym wyroku NSA stwierdził, iż "nieważna byłaby tylko taka umowa, która zakładała przeniesienie prawa ubytkowania wieczystego bez własności usytuowanych na gruncie objętym tym prawem budynków i odwrotnie". Jednakże sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem W. [...] nabyła ex lege, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], łącznie z własnością znajdujących się na niej budynków i urządzeń. Fakt, iż stwierdzająca to decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. nie wymieniała budynków znajdujących się na tej nieruchomości, nie miał istotnego znaczenia, skoro nabycie nastąpiło już z mocy prawa z dniem 5 grudnia

1990 r., a decyzja Wojewody miała wyłącznie charakter deklaratoryjny i wywołała skutek

ex tunc (por. wspomniany wyrok NSA z 04.10.2006 r. II OSK 1183/05).

Takie rozumowanie potwierdza też przywołany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2003 r. IV CK 131/2002, w którym wyjaśniono, że "przysługująca użytkownikowi wieczystemu własność budynków na użytkowanym gruncie jako prawo związane z użytkowaniem wieczystym (art. 235 § 2 K.c.) stanowi część składową tego prawa (art. 50 K.c.). Nie może być przedmiotem samodzielnego obrotu, podlega przeniesieniu wraz z przeniesieniem prawa głównego jakim jest użytkowanie wieczyste i obejmuje budynki faktycznie istniejące na gruncie bez względu na treść wpisu w księdze wieczystej lub w oświadczeniach stron umowy o przeniesienie użytkowania wieczystego".

W tej sytuacji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga ma uzasadnione podstawy.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym przez skarżącą wyroku z dnia 4.10.2006 r. II OSK 1183/05 (LEX nr 289303) "przepis art. 235 § 2 k.c. stanowi, iż przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Konsekwencją takiej konstrukcji prawnej jest to, iż własność budynków nie może stanowić samoistnego przedmiotu rozporządzeń, rozporządzenia zaś dotyczące użytkowania wieczystego obejmują znajdujące się na tym terenie budynki i urządzenia (patrz J. Winiarz, System prawa cywilnego, tom II, wyd. Ossolineum 1977, str. 587)". Wynika z tego, że kodeks cywilny nadał prawu wieczystego użytkowania gruntu nadrzędny charakter w stosunku do prawa własności budynków na tym gruncie, co oznacza, że prawem głównym jest prawo wieczystego użytkowania, a prawem związanym (podrzędnym) jest prawo własności budynków i urządzeń. Rację ma zatem skarżący, który twierdzi - powołując się na wspomniany już wyrok NSA - że nieważna byłaby tylko taka decyzja, która zakładałaby przeniesienia prawa użytkowania wieczystego bez własności usytuowanych na gruncie objętym tym prawem budynków i odwrotnie. Sytuacja taka nie zaistniała jednak w decyzji z dnia [...] marca 1999 r. W. [...] nabyła ex lege prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] łącznie z własnością znajdujących się na niej budynków. Fakt, iż stwierdzająca to decyzja Wojewody [...] nie wspomina o nabyciu prawa własności budynków znajdujących się na tej działce, nie miał istotnego znaczenia, skoro nabycie nastąpiło już z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. (por. art. 200 ust. 1 ugn), a decyzja Wojewody miała wyłącznie charakter deklaratoryjny i wywołała skutek prawny ex tunc.

Zatem te okoliczności, które odnoszą się do braku rozstrzygnięcia w kwestii zabudowań na nieruchomości, z powodu których Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. w stosunku do działki nr [...], nie świadczą o rażącym naruszeniu prawa. Obydwie decyzje wydane przez Ministra w tym aspekcie naruszają więc art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 200 ust. 1 ugn i art. 235 § 2 K.c. Należy bowiem przyjąć, że wraz z potwierdzeniem przekształcenia z mocy prawa zarządu w użytkowanie wieczyste, w stosunku do działki nr [...], na własność użytkownika wieczystego – W. [...], przeszły również zabudowania stanowiące część składową działki.

Minister Infrastruktury prawidłowo ustalił natomiast, że wniosek o zwrot przedmiotowej działki nr [...] (czy też zabudowań na niej), złożony w 2007 r., czyli osiem lat po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej, nie mógł spowodować, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 r. naruszyła jakiekolwiek prawa osób trzecich

(art. 200 ust. 4 ugn). "Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości funkcjonuje w obrocie prawnym dopiero od chwili złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Niewykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu samo przez się nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia, o ile były właściciel lub jego następca prawny przed wydaniem decyzji uwłaszczającej nie zgłosili roszczenia o zwrot nieruchomości" (zob. wyrok NSA z 28.05.2010 r. I OSK 1067/09).

Nie można mówić o pominięciu w postępowaniu uwłaszczeniowym prawa osoby trzeciej w postaci roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeśli żądanie zwrotu nie zostało zgłoszone. Skutkiem takiego poglądu jest stanowisko, zgodnie z którym zakaz naruszenia praw osób trzecich do nieruchomości nie jest dochowany, gdy przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej został złożony wniosek o zwrot nieruchomości

(por. uchwała SN z dnia 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99,

OSNP 2000/8/294; wyroki NSA z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1652/06, z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1733/06, z dnia 1 lutego 2008 r., sygn.

akt I OSK 43/07, niepublikowane, treść (w:) Baza orzeczeń NSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Takie rozumienie art. 200 ust. 4 ugn powoduje, że argumenty podnoszone przez byłego właściciela nieruchomości i jego spadkobiercę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1999 r., iż działka nr [...] nie była wykorzystywana na cel wywłaszczenia (cyt. "nie była użytkowana przez fabrykę") są bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż w postępowaniu uwłaszczeniowym organ nie bada, czy zachodziły przesłanki do zwrotu nieruchomości. W postępowaniu uwłaszczeniowym udokumentowany został za to fakt oddania spornej działki W. [...] w zarząd.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 P.p.s.a.