Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1669/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Adam Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

M.M. jest nauczycielką zatrudnioną na stanowisku nauczyciela [...] i wychowawcy [...] w Zespole Szkół w G. W dniu [...] października 2014 r. złożyła do [...] Kuratora Oświaty wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Kurator Oświaty odmówił nadania powyższego stopnia nauczyciela dyplomowanego. Na skutek odwołania zainteresowanej, Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 9b ust. 1 pkt 3, art. 9b ust. 4 pkt 3 oraz art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.), odmówił M.M. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu decyzji powołano się na ocenę Komisji Kwalifikacyjnej oraz treść motywów zawartych w protokole Komisji Kwalifikacyjnej, powołanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] marca 2015 r.

M.M. odwołała się do Ministra Edukacji Narodowej, który po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela, podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Minister Edukacji Narodowej wskazał co następuje:

M.M. w 1991 r. ukończyła studia wyższe magisterskie w zakresie wychowania [...] specjalność nauczycielska, natomiast w 2002 r. ukończyła studia podyplomowe w zakresie wychowania [...]. Jest zatrudniona zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami na stanowisku nauczyciela [...] i wychowawcy [...] w Zespole Szkół w G. Odbyła staż w wymiarze 2 lata i 9 miesięcy. W dniu [...] lipca 2012 r. uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. W dniu [...] marca 2015 r. nie uzyskała jednak akceptacji Komisji Kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty i okoliczność ta stanowiła przesłankę do wydania decyzji odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

Minister wskazał na treść z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust 1a-3, art. 9b ust. 1, ust pkt 3 i ust 6, art. 9g ust. 8 oraz art. 9h ust. 1 pkt 2 ustawy – Karta nauczyciela, które określają zasady nadawania stopnia nauczyciela mianowanego, sposób procedowania w tych sprawach i określają zakres kontroli rozstrzygnięć w tej materii przez organ drugiej instancji.

Minister ustalił, iż [...] Kurator Oświaty powołał Komisję Kwalifikacyjną, której skład ustalono zgodnie z przepisami art. 9g ust. 3 i ust. 5 ustawy - Karta Nauczyciela oraz przepisem § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2013 r. poz. 393). W skład Komisji weszli: przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny jako przewodniczący Komisji, dyrektor Zespołu Szkół w G., przedstawiciel związku zawodowego wskazanego we wniosku oraz eksperci o specjalności zawodowej w zakresie pedagogiki opiekuńczej i edukacji integracyjnej, nauczania [...], [...] oraz [...] posiadający kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych i świetlicach.

Komisja Kwalifikacyjna dokonała analizy przedłożonej przez wnioskodawczynię dokumentacji, spełniającej wymogi formalne, oraz przeprowadziła rozmowę w obecności quorum wymaganego do podejmowania rozstrzygnięć. Każdy z członków Komisji ocenił spełnianie przez M.M. wymagań, niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 grudnia 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, według skali punktowej od 0 do 10. Średnia arytmetyczna punktów przyznanych przez poszczególnych członków Komisji wyniosła 6,5 punktów.

Zgodnie z § 13 ust. 4 powołanego rozporządzenia, Komisja Kwalifikacyjna orzekła o niewydaniu akceptacji na stopień nauczyciela dyplomowanego, ponieważ średnia arytmetyczna punktów uzyskanych przez wnioskodawczynię nie wyniosła co najmniej 7 punktów. Z przebiegu prac Komisji sporządzono protokół, w którym zawarto w szczególności uzasadnienie oceny Komisji.

Polemizując z zarzutami odwołania, Minister wskazał na niezasadność zarzutu naruszenia art. 24 § 3 Kpa odnośnie członka Komisji – dyrektora Zespołu Szkół w G., albowiem dyrektor ten nie jest pracownikiem Kuratorium Oświaty w K., co oznacza że [...] Kurator Oświaty nie jest bezpośrednim przełożonym tej osoby. Dyrektor Zespołu Szkół w G. została powołana w skład Komisji Kwalifikacyjnej, zgodnie z art. 9g ust. 3 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela. Należy też dodać, że M.M. nie występowała z wnioskiem o wyłączenie z postępowania kwalifikacyjnego dyrektora, natomiast zastrzeżenia dotyczącej jej udziału w postępowaniu, zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., zostały przedstawione dopiero po posiedzeniu Komisji Kwalifikacyjnej.

Organ drugiej instancji nie podzielił także zarzutu naruszenie przepisów art. 8 i art. 11 Kpa - poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do wskazania, że skarżąca nie uzyskała akceptacji komisji kwalifikacyjnej; naruszenie art. 77 § i art. 107 § 3 Kpa - poprzez niewskazanie przez organ w zaskarżonej decyzji jakich wymogów określonych w rozporządzeniu skarżąca nie spełniła oraz poprzez brak zawarcia przez organ w uzasadnieniu decyzji wskazania czy organ uznał za udowodnioną okoliczność, że członkowie komisji wychodzili w trakcie obrad komisji i prowadzili rozmowy telefoniczne, a także poprzez nie odniesienie się przez organ do zarzutu błędnej interpretacji przez komisję w § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 grudnia 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

W tym aspekcie Minister wskazał, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 wymienił warunki nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego, o których mowa w art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. W szczególności [...] Kurator Oświaty wskazał na warunek, którego skarżąca nie spełniła, tj. nie uzyskała akceptacji Komisji Kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. W ocenie organu drugiej instancji, w obowiązującym stanie prawnym, jest to wystarczająca argumentacja. Na poparcie powyższego stanowiska Minister zacytował wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1056/06, iż "brak jest podstaw do wysnucia wniosku, by w decyzji odmawiającej nadania stopnia awansu zawodowego organ decyzyjny zobowiązany był powtórnie dokonać oceny dorobku zawodowego nauczyciela i to w zakresie objętym postępowaniem przed komisją kwalifikacyjną. Wystarczające jest odwołanie się do stanowiska komisji i uzasadnienia rozstrzygnięcia, dokonanie oceny zgodności rozstrzygnięcia z jego treścią, kompletności motywów, ich zwięzłości oraz prostoty ujęcia".

Minister nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela i naruszenia § 8 ust. 2 pkt 3, § 12 ust. 3 i § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r., przez sporządzenie protokołu, z posiedzenia Komisji z naruszeniem prawa.

Zgodnie z przepisami § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r., w protokole z posiedzenia Komisji w dniu [...] marca 2015 r. (część [...] protokołu) zapisano, że Komisja Kwalifikacyjna zapoznała się z wszystkimi dokumentami załączonymi do wniosku oraz krótko przedstawiono dorobek wnioskodawczym na podstawie załączonej do wniosku dokumentacji, następnie zapisano pytania dotyczące wpływu na podniesienia jakości pracy szkoły, zadań podjętych przez wnioskodawczynię oraz działań, które potwierdzają umiejętność dzielenie się przez wnioskodawczynię wiedzą (część [...] protokołu). W części [...] protokołu umieszczono również informacje o udzielonych przez skarżącą odpowiedziach. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Komisja Kwalifikacyjna analizuje dorobek zawodowy nauczyciela mianowanego ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego na podstawie przedłożonej przez nauczyciela dokumentacji oraz przeprowadzonej rozmowy, podczas której nauczyciel odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły, w której nauczyciel odbywał staż.

Nie można zatem przyjąć zarzutu, że Komisja dokonała pobieżnej analizy dorobku zawodowego skarżącej. Należy podkreślić, że analiza dorobku zawodowego, a przede wszystkim rozmowa przeprowadzana przez Komisję Kwalifikacyjną stanowią element postępowania, które prowadzi do wydania oceny przez poszczególnych członków komisji i w efekcie do udzielenia lub odmówienia akceptacji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego.

W części [...] (zawierającej uzasadnienie oceny punktowej) protokołu z przebiegu prac Komisji Kwalifikacyjnej w dniu [...] marca 2015 r. odniesiono się do spełniania przez zainteresowana wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Komisja wskazała na okoliczności mające wpływ na ocenę punktową, w szczególności Komisja wskazała na wymaganie, którego M.M. nie spełniła, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia - nie prowadziła lekcji otwartych dla nauczycieli, oraz nie zaprezentowała żadnych działań, które świadczyły by o tym, że nauczyciele skorzystali z jej kompetencji zawodowych. Komisja wskazała, na okoliczności mające wpływ na ocenę punktową a uzasadnienie rozstrzygnięcia Komisji, nawiązuje do treści przepisu § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia.

W ocenie organu II instancji, uzasadnienie Komisji, zawierające te elementy, spełnia wymogi konstrukcji prawidłowego uzasadnienia w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Należy ponadto podnieść, że w skład Komisji wchodziły osoby przygotowane do oceny dorobku zawodowego nauczyciela. Postępowanie przed komisją zakłada pewną autonomię działań z punktu widzenia oceny dorobku zawodowego nauczyciela, a wyrazem tej oceny jest uzasadnienie, zawierające stwierdzenia wartościujące i ocenne. Kurator oświaty nie jest uprawniony do weryfikowania tej oceny. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1056/06).

M.M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższej decyzji Ministra Edukacji Narodowej zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania:

- art. 24 § 3 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r. pomimo że w składzie Komisji Kwalifikacyjnej zasiadała E.B. (dyrektor Zespołu Szkół w G.), wobec której istniały podstawy do jej wyłączenia, co stanowi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania;

- art. 8 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r., pomimo że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, co wyraża się między innymi poprzez:

a) brak wyłączenia ze składu Komisji E.B.;

b) wskazywania, że to skarżąca winna była złożyć wniosek o wyłączenie E.B.;

c) rażąco niskiej ocenie jaka została przyznana przez E.B.;

d) w sprzeczności pomiędzy oceną dorobku zawodowego za okres stażu z dnia [...] lipca 2012 r. a informacjami zawartymi w opinii wydanej przez E.B.;

e) w sposobie uzasadnienia decyzji Komisji;

f) w obradowaniu Komisji już po godzinach pracy urzędu;

g) w opuszczaniu przez poszczególnych członków miejsca obrad Komisji.

- § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r., pomimo że Komisja Kwalifikacyjna dokonała błędnej wykładni tego przepisu poprzez uznanie, że koniecznym warunkiem do nadania stopnia awansu jest prowadzenie lekcji otwartych, gdy tymczasem nie wynika to z treści tego przepisu gdyż mówi on o zajęciach otwartych, a nie lekcjach otwartych, w związku z czym wymóg przewidziany w tym przepisie został przez skarżącą spełniony.

- § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r., pomimo że w uzasadnieniu nie wyjaśniono dostatecznie dlaczego Komisja odmówiła akceptacji, a w szczególności nie wykazano, że prowadzenie lekcji otwartych stanowi warunek konieczny do nadania stopnia awansu nauczyciela;

- art. 77 § 1 Kpa, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegający na nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, które gdyby zostały należycie uwzględnione skutkowałyby odmiennym rozstrzygnięciem.

2. Naruszenie prawa materialnego, to jest art. 9b ust 1 ustawy - Karta Nauczyciela, poprzez utrzymanie w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r., pomimo że dokonana w tej decyzji odmowa nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego była bezzasadna i opierała się na wadliwej ocenie Komisji Kwalifikacyjnej z dnia [...] marca 2015 r.

W konkluzji skargi M.M. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Edukacji Narodowej wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi M.M. wskazała, iż ocena punktowa przyznana przez E.B. jest rażąco niska i pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Możliwość przyznania 1 punktu na 10 możliwych osobie, która dotąd nienagannie wypełniała swoje obowiązki oraz uzyskała znacznie wyższe oceny od pozostałych członków komisji. Tak niska ocena przyznana przez E.B. świadczy o braku obiektywizmu tego członka komisji, która dotychczas pozytywnie oceniała pracę skarżącej i nie czyniła żadnych uwag, ani nie miała żadnych zastrzeżeń. W ocenie skarżącej, gdyba nie ta niska ocena, uzyskała by akceptacje Komisji Kwalifikacyjnej. Jednocześnie skarżąca przyznała, iż przed pracami Komisji nie maiła podstaw do składnia wniosku o wyłączenie E.B.

Skarżąca odniosła się do prowadzenia Koła [...], albowiem w ocenie jej dorobku zawodowego, za okres stażu, zatwierdzonego przez ówczesnego dyrektora Z.K., wykazano że zrealizowała w toku stażu prowadzenie dodatkowych zajęć w celu uzupełnienia braków u dzieci mniej zdolnych oraz rozwijających zainteresowania - czyli prowadziła wspomniane Koło [...]. Tym czasem ocena dokonana przez E.B. pozostaje w sprzeczności z treścią tego dokumentu.

Skarżąca zaprzeczyła aby nie zrealizowała zapisu § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli - ...dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie otwartych zajęć, w szczególności dla nauczycieli stażystów i nauczycieli kontraktowych, prowadzenie zajęć dla nauczycieli w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć.". W tej materii wskazała, iż w czasie stażu prowadził zajęcia otwarte - miała nauczyciela stażystę który przyglądał się i pomagał w prowadzeniu zajęć oraz prowadziła zajęcia szkoleniowe na radach pedagogicznych, podczas których wygłaszała referaty dla nauczycieli o charakterze szkoleniowym. Dlatego skarżąca nie zgada się z twierdzeniem braku prowadzenia przez nią zajęć otwartych.

Powyższą argumentacje skarżąca podtrzymała w pismach procesowych z dnia 30 października 2015 r. oraz z dnia 2 lutego 2016 r., wskazując nadto na różnice w pojęciach "zajęcia otwarte" i "lekcje otwarte". Podkreśliła swoje aktywne uczestnictwo w Zespole [...] i udostępnianie dla innych nauczycieli na szkolnej stronie internetowej sprawozdań z konkursów [...], programu Koła [...] dla uczniów zdolnych oraz sprawozdań z pozalekcyjnej działalności [...] młodzieży.

Na rozprawie wyjaśniła, iż jej zarzuty wobec osoby członka Komisji Kwalifikacyjnej – E.B., dyrektora Zespołu Szkół w G., wskazują na rażącą nieobiektywność tej osoby, co zdaniem skarżącej miało decydujący wpływ na wynik oceny Komisji. Skarżąca wyjaśniła, iż przed obradami Komisji nie miała podstaw do składania wniosku o wyłączenie tego członka Komisji.

Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na podstawie art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy - Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Szczegółowe zasady pracy komisji kwalifikacyjnej i kryteriów ocennych pracy nauczyciela zawiera rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2013 r. poz. 393), wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie - Karta Nauczyciela.

Nadto, zgodnie z art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela, nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu decyzji administracyjnej odmawiającej nauczycielowi nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego organ sprawujący nadzór pedagogiczny powinien wskazać, którego z ww. warunków nauczyciel nie spełnia. Podkreślić w tym miejscu należy, iż organ podejmujący decyzję w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego związany jest stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia bądź nieudzielania nauczycielowi akceptacji.

Z kolei sądy administracyjne, badając legalność zaskarżonej decyzji uprawnione są jedynie do oceny poprawność zastosowania, określonych wyżej norm prawa materialnego w stosunku do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a przede wszystkim do oceny przebiegu czynności postępowania kwalifikacyjnego pod kątem zgodności z przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Sąd zobowiązany jest zatem ocenić, czy organ orzekający w sprawie trafnie uznał, że protokół z przebiegu prac komisji kwalifikacyjnej spełnia przesłanki określone w powyższym rozporządzeniu w zakresie prawidłowości oceny dorobku zawodowego nauczyciela, dokonanej przez komisję kwalifikacyjną.

W tym zakresie aktualne pozostaje nadal orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2006 r., wydane w sprawie sygn. akt I OSK 761/05, które mimo, iż dotyczy jeszcze wcześniejszego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli - jednakże tak samo opartego, jak i następne rozporządzenie oraz obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. na tym samym przepisie Karty Nauczyciela. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wprost nakazuje badanie formalne zachowania przez komisje kwalifikacyjną zasad procedury kwalifikacyjnej określonej w rozporządzeniu w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Organy nadzoru pedagogicznego na mogą ingerować w ustalenia merytoryczne komisji kwalifikacyjnej i dokonywać własnych ocen dorobku zawodowego nauczyciela. Zasada ta jest akceptowana przez orzecznictwo sądów administracyjnych – porównaj cytowany przez organ wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1056/06.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister dokonał dokładnej weryfikacji całokształtu pracy Komisji Kwalifikacyjnej oraz sposobu jej powołania i składu.

Protokół Komisji Kwalifikacyjnej zawiera ocenę spełnienia wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego wyrażoną w punktach oraz uzasadnienie tej oceny. W protokole Komisji wykazano z jakich przyczyn działania nauczyciela nie uzyskały akceptacji Komisji, wykazując konkretne wady w podjętych przez nauczyciela działaniach, odnosząc się do całości materiału w sprawie oraz dokładnie analizując przedstawiony przez nauczyciela dorobek zawodowy pod kątem wymagań zawartych w postanowieniach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

W niniejszej sprawie nie jest przez nikogo kwestionowane, iż skarżąca spełnia wszystkie kryteria formalne do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego. Natomiast jedyną przeszkodą do uzyskania powyższego stopnia awansu zawodowego był brak akceptacji Komisji Kwalifikacyjnej – skarżąca uzyskała jedynie ocenę 6,5 pkt. na wymagane minimum wynoszące ponad 7 pkt.

W tym miejscy odnotować należy, iż stopień zawodowy nauczyciela dyplomowanego jest drugim po tytule profesora oświaty tytułem zawodowym nauczyciela, a zatem, zgodnie z wagą tego tytułu, kryteria ocenne muszą być odpowiednio surowe. Dlatego też przewidziano bardzo wysokie minimum punktowe dla otrzymania tego tytułu – ponad 7 pkt. w 10 punktowej skali.

W istocie zarzuty skargi sprowadzają się do dwóch zagadnień.

Pierwsze, to rażąco niska ocena dorobku zawodowego skarżącej dokonana przez członka Komisji Kwalifikacyjnej – E.B., dyrektora Zespołu Szkół w G., która na 10 możliwych pkt. przyznała jedynie 1 pkt.

Drugie zagadnienie sprowadza się do negowania przez skarżącą oceny Komisji z uwagi na pominiecie (zdaniem skarżącej) przez Komisję takich jej dokonań jak miedzy innymi: odznaczenie jej dwoma medalami, aktywne uczestnictwo w Zespole [...], udostępnianie dla innych nauczycieli na szkolnej stronie internetowej sprawozdań z konkursów [...], programu Koła [...] dla uczniów zdolnych oraz sprawozdań z pozalekcyjnej działalności [...] młodzieży oraz nieuwzględnienie (w zakresie wymogów wskazanych w § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia) faktu prowadzenia przez nią zajęć albo lekcji otwartych w postaci lekcji ze stażystą oraz zajęć szkoleniowych na radach pedagogicznych, podczas których wygłaszała referaty szkoleniowe.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wszystkie zarzuty zawarte w skardze oraz w pismach ją uzupełniających (a zwłaszcza zarzuty naruszenia § 8 ust. 2 pkt 3, § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia oraz art. 9b ust. 1 ustawy – Karty Nauczyciela) są chybione.

Istotnie ocena wyrażona przez członka Komisji Kwalifikacyjnej – E.B., dyrektora Zespołu Szkół w G. rażąco odbiegała od innych ocen członków Komisji. Jednakże ponieważ oceny skrajne (to jest najniższa i najwyższa) ulegają odrzuceniu i średnią ocenę wylicza się z pozostałych ocen, to nie można podzielić zasadności zarzutu skargi, iż ocena tego członka Komisji miała wpływ na ogólny wynik. W tym zakresie prawidłowa jest argumentacja zawarta w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W rezultacie o ostatecznej ocenie punktowej zdecydowała średnia arytmetyczna z ocen 6 pkt., 7 pkt., 6 pkt., 7 pkt. (zostały odrzucone oceny: 1 pkt – dyrektor szkoły i 8 pkt – przedstawiciel związku zawodowego), co daje wynik 6,5 pkt., przy wymaganym minimum ponad 7 pkt. Nadmienić tu należy, iż oceny po 6 pkt. oraz po 7 pkt. (a zatem poniżej wymaganego minimum) wystawiło troje niezależnych ekspertów.

Również w zakresie prac Komisji Kwalifikacyjnej, wbrew stanowisku skarżącej, nie można dopatrzyć się formalnych uchybień.

Podkreślenia wymaga prawidłowe obsadzenie Komisji, przez odpowiednio wyspecjalizowane osoby. Jej skład ustalono zgodnie z przepisami art. 9g ust. 3 i ust. 5 ustawy - Karta Nauczyciela oraz przepisem § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. W skład Komisji weszli: przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny jako przewodniczący Komisji, dyrektor Zespołu Szkół w G., przedstawiciel związku zawodowego wskazanego we wniosku oraz eksperci o specjalności zawodowej w zakresie pedagogiki opiekuńczej i edukacji integracyjnej, nauczania [...], [...] oraz [...] posiadający kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych i świetlicach a zatem specjaliści z dziedziny nauczania skarżącej.

Organy obu instancji dokonały pod względem formalnoprawnym dokładnej analizy protokołu komisji Kwalifikacyjnej, zwłaszcza pod kątem zgodności z przepisami § 8 ust. 2, § 12 ust. 3 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. (w szczególności zapisy części [...] protokołu Komisji).

Nie można zatem przyjąć zarzutu, że Komisja dokonała pobieżnej analizy dorobku zawodowego skarżącej. Należy podkreślić, że analiza dorobku zawodowego, a przede wszystkim rozmowa przeprowadzana przez Komisję Kwalifikacyjną stanowią element postępowania, które prowadzi do wydania oceny przez poszczególnych członków komisji i w efekcie do udzielenia lub odmówienia akceptacji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego.

Komisja wskazała na wymaganie, którego w jej ocenie M.M. nie spełniła, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia - nie prowadziła lekcji otwartych dla nauczycieli, oraz nie zaprezentowała żadnych działań, które świadczyłyby o tym, że nauczyciele skorzystali z jej kompetencji zawodowych.

Komisja wskazała, na okoliczności mające wpływ na ocenę punktową a uzasadnienie rozstrzygnięcia Komisji, nawiązuje do treści przepisu § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca błędnie interpretuje wymóg zawarty w § 8 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia - prowadzenie lekcji otwartych dla nauczycieli, oraz zaprezentowanie działań, które świadczyły by o tym, że nauczyciele skorzystali z jej kompetencji zawodowych.

Niezależnie od tego czy chodzi tu o tzw. "lekcje otwarte" czy "zajęcia otwarte" – istota sprowadza się do szerokiego uczestnictwa w tych zajęciach albo lekcjach innych nauczycieli, w celu doskonalenia warsztatu kadry nauczycielskiej, wspólnego omawiania zastosowanych innowacji w procesie dydaktycznym. Prowadzenie lekcji czy zajęć w celu doskonalenia zawodowego innego nauczyciela stażysty (a na takie właśnie zajęcia wskazuje skarżąca), przy braku owego wyżej wskazanego gremium nauczycielskiego – wymogu § 8 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia nie spełnia.

Poza sferą kontroli organów administracji jak i sądu administracyjnego pozostaje natomiast ocena osiągnięć skarżącej dokonana przez Komisję.

Przedstawiony przez skarżąca dorobek zawodowy podlegał ocenie Komisji. Wbrew stanowisku skarżącej, Komisja odniosła się do całego przedstawionego przez nią dorobku zawodowego. Skala zastosowanych przez członków Komisji ocen została przez każdego z nich uzasadniona (co wynika z protokołu). Skala tych ocen i uzasadnienie spełniają wymogi rozporządzenia, na co wskazano wyżej. Natomiast ani Kurator ani Minister Edukacji Narodowej nie może skutecznie zakwestionować ani uzasadnień tych ocen ani skali punktowej tych ocen, co wprost wynika z zasady ustawowego związania organu treścią opinii wyrażonej przez Komisję Kwalifikacyjną. Powyższa zasada ogranicza także zakres kontroli tego typu spraw przez sądy administracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, które mogły by stanowić o ich uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności.

Dlatego, mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.