Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 900/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 art. 7 art. 8 art. 9 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 11 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lit. c art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 2  art. 96 ust. 1 pkt 2 art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. a  pkt 3 lit. a art. 102 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Teza: Sąd orzekający, na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy, nie podziela wykładni prawa materialnego, która zakłada, iż art. 12 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należy rozumieć w ten sposób, że treść kompetencji nadzorczych, w tym kompetencji orzeczniczych organu, realizowanych w odpowiedzi na podanie Skarżącego o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii A i C, została przesądzona, związana z mocy ustawy, czyli że organ zawsze obowiązany jest odmówić Skarżącemu wydania wtórnika prawo jazdy kategorii A i C, a więc de facto pozbawić Skarżącego możliwości korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i C.

TEZY

Sąd orzekający, na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy, nie podziela wykładni prawa materialnego, która zakłada, iż art. 12 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należy rozumieć w ten sposób, że treść kompetencji nadzorczych, w tym kompetencji orzeczniczych organu, realizowanych w odpowiedzi na podanie Skarżącego o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii A i C, została przesądzona, związana z mocy ustawy, czyli że organ zawsze obowiązany jest odmówić Skarżącemu wydania wtórnika prawo jazdy kategorii A i C, a więc de facto pozbawić Skarżącego możliwości korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i C.


SENTENCJA

Dnia 2 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku, skierowaną do M. B., cofnął adresatowi decyzji uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] orzeczono wobec strony postępowania zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem pojazdów, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii A i C.

W konsekwencji powyższej decyzji dane M. B. zostały ujawnione w rejestrze osób, wobec których orzeczono zakaz ubiegania się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.

Jednocześnie, kolejnymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2014 roku, Starosta [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, nałożył na M. B. obowiązek poddania się:

– badaniom psychologicznym w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami,

– badaniom lekarskim w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uzyskał potwierdzoną informację o tym, że M. B. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Zgodnie z treścią pouczenia zawartą we wskazanych decyzjach orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne należało przedstawić organowi kierującemu na badania w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Pismem z dnia 05 stycznia 2015 roku, M. B. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot prawa jazdy kategorii A i C, gdyż zamierza otworzyć działalność gospodarczą związaną z handlem i transportem.

W odpowiedzi na wniosek z dnia 05 stycznia 2015 roku, pismem z dnia 12 stycznia 2015 roku, Starosta [...] wyjaśnił wnioskodawcy, że:

– wtórnik prawa jazdy wydawany jest na wniosek osoby zainteresowanej przedłożony wraz z aktualną fotografią, dowodem opłaty oraz wynikami badań lekarskich i psychologicznych,

– prawo jazdy kategorii A i C nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis art. 12 ustawy o kierujących pojazdami gwarantuje, że osoba, która nie może prowadzić pojazdów niższej kategorii nie będzie prowadzić także pojazdów w kategorii wyższej, gdzie dopuszczalna masa całkowita jest większa, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo na drodze.

Pismem z dnia 03 kwietnia 2015 roku, na podstawie art. 61 § 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Starosta [...] zawiadomił M. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, czyli z uwagi na brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku, na podstawie art. 105 §2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Starosta [...] umorzył w części postępowanie w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Organ uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w zakresie skierowania strony na badania psychologiczne. M. B. dostarczył bowiem orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku, Starosta [...], na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, orzekł wobec M. B. o zatrzymaniu prawo jazdy kategorii C, B, A do czasu przedstawienia orzeczenia lekarskiego o braku przeciw wskazań do kierowania pojazdami. Na podstawie art. 108 Kodeku postępowania administracyjnego decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosta [...] o zatrzymaniu prawo jazdy (kategorii C, B, A), decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W dniu 22 czerwca 2015 roku M. B. złożył w Starostwie Powiatowym w [...], wydane w dniu 12 czerwca 2015 roku, wniosek o wydanie wtórnika prawo jazdy dla kategorii A i C wraz z fotografią oraz orzeczeniem o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i dowodem uiszczenia opłaty w kwocie 100,50 zł.

Pismem z dnia 15 czerwca 2015 roku, na podstawie art. 61 §1 i §4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Starosta [...] zawiadomił M. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wydania zatrzymanego prawo jazdy kategorii A, C.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku, Starosta [...], na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, odmówił M. B. wydania uprawnień, jako osobie ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii A, C.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskodawca wystąpił o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy z powodu zmian posiadanych uprawnień. Zmiana polegała na wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień kategorii B oraz czasowym ograniczeniu ważności orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (orzeczenie z dnia 12 czerwca 2015 roku).

W ramach uzasadnienia prawnego wydanej decyzji Starosta [...] wskazał, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, czyli osobie w stosunku, do której został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, co stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] o odmowie wydania uprawnień (kategorii A, C), decyzją z dnia [...] lipca 2015 roku, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wobec strony została wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego.

Ponadto wobec M. B. prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienie w zakresie kategorii B. Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, skutkuje odmową wydania prawa jazdy kategorii A oraz C.

M. B. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego oraz zażądał przywrócenia uprawnień kategorii A i C.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie przedstawił wymaganych badań lekarskich w terminie, gdyż terminy oczekiwania na badania sa długie, a on musiał wyjechać do pracy poza granice kraju. Powołał się jednocześnie na okoliczność, że otrzymał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego pisemne zapewnienie o tym, iż po wykonaniu badań uprawnienia zostaną mu przywrócone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i w całości podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy obu instancji na potrzeby postępowań administracyjnych prowadzonych z udziałem Skarżącego przyjmowały różną wykładnię prawa materialnego, a mianowicie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. 2014, poz. 600 ze zm.).

Treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego ujawnia, że na etapie ostatecznego rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy administracyjnej, a dotyczącej wydania uprawnień kategorii A i C (wtórnika prawa jazdy), nadal nierozstrzygnięta pozostawała kwestia wykładni prawa materialnego.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji powołał dwie podstawy odmowy wydania uprawnień.

Pierwszą podstawą dla odmowy wydania uprawnień ma być ostateczna (jak to wynika z akt sprawy) decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A, B, C, która został podjęta na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie Sądu decyzja Starosty [...] jest wadliwa w zakresie zatrzymania prawa jazdy kategorii B.

Wskazać należy, że już wcześniej na mocy decyzji z dnia z dnia [...] grudnia 2014 roku, Skarżącemu zostały cofnięte uprawnienia w tym zakresie (uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B). W chwili podejmowania aktu administracyjnego o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B adresat decyzji już nie posiadał tych uprawnień. Z tego powodu niedopuszczalne prawnie, bo bezprzedmiotowe, było orzekanie o zatrzymaniu (zawieszeniu) tych uprawnień. Zatem nawet bez decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, dokument w zakresie kategorii B nie mógł być wydany. Ponadto z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Skarżący nigdy nie wystąpił o "zwrot prawa jazdy" kategorii B, okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniały podejmowania żadnych innych działań nadzorczych poza cofnięciem tych uprawnień.

Z uwagi na powołaną powyżej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, ale w odniesieniu do uprawnień kategorii A i C, organ odwoławczy zdaje się przyjmować założenie, że odmowę wydania uprawnień w ograniczonym zakresie, pomimo wyroku sądu powszechnego oraz cofnięcia uprawnień kategorii B, powinny poprzedzać działania nadzorcze przeprowadzone na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit a oraz pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.

Natomiast podstawa druga, została oparta na szczególnej wykładni art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i zakłada, że wydanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 roku o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A, B, C jest okolicznością nieistotną dla załatwienia sprawy wydania uprawnień kategorii A, C.

Jak można sądzić na podstawie treści uzasadnienia skarżonej decyzji, organ odwoławczy przyjmuje, że decyzja o odmowie wydania uprawnień jest decyzją deklaratoryjną związaną, która jedynie potwierdza skutki prawne powstałe z mocy prawa, a wynikające z materialnotechnicznej czynności zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy przez funkcjonariuszy Policji (zawieszenia uprawnień kategorii A, B i C) oraz skazania prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości z jednoczesnym orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, ale z wyłączeniem pojazdów, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kategorii A i C.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że kwestionowana decyzja, a także decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm.), co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.).

Uwzględniając powyższe, w trybie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, co następuje.

Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. 2015, poz. 155 ze zm.) ustanawia regułę ogólną, która ma zastosowanie powszechne na gruncie ustawy o kierujących pojazdami, czyli przepis znajduje zastosowanie w każdym przypadku, gdy realizacja ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej wiąże się z możliwością wydania prawa jazdy (wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia). Innymi słowy przepis art. 12 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o kierujących pojazdami jest przepisem ogólnym, który dookreśla wszelkie działania nadzorcze organów administracji publicznej podejmowane w stosunku do kierujących pojazdami (współtworzy normy prawne ustanowione w przepisach szczególnych).

Powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca ogranicza ustawowe kompetencje organu administracji publicznej o brak prawnej możliwości wydania prawa jazdy w każdej sytuacji, gdy przedmiotem działań nadzorczych, czyli czynności faktycznych lub postępowania administracyjnego i kończącej to postępowanie decyzji, jest sprawa administracyjna, w której może być rozstrzygana kwestia o skutkach "wydania prawa jazdy".

Jednym z przypadków, gdy ustawodawca zawęził ustawowe kompetencje organu administracji publicznej o brak prawnej możliwości wydania prawa jazdy jest sytuacja, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna osoby, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jednak ograniczenie organu w podejmowanych działaniach nadzorczych, w tym realizowanych kompetencjach orzeczniczych, o brak prawnej możliwości wydania prawa jazdy, wiąże organy nadzorcze w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu - art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.

Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Sąd orzekający, na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy, nie podziela wykładni prawa materialnego, która zakłada, iż art. 12 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należy rozumieć w ten sposób, że treść kompetencji nadzorczych, w tym kompetencji orzeczniczych organu, realizowanych w odpowiedzi na podanie Skarżącego o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii A i C, została przesądzona, związana z mocy ustawy, czyli że organ zawsze obowiązany jest odmówić Skarżącemu wydania wtórnika prawo jazdy kategorii A i C, a więc de facto pozbawić Skarżącego możliwości korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i C.

W ocenie Sądu przedstawiona wykładnia przepisów prawa materialnego, na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy, powoduje skutki, które nie dają się pogodzić z zasadą proporcjonalności, zasadą państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz prawem do sądu.

Zasada proporcjonalności nakazuje organom władzy państwowej użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, co oznacza, że organy państwowe mają osiągać cel społeczny, jak najmniejszym kosztem dla społeczeństwa oraz nie obciążać jednostek ponad konieczną potrzebę.

Na gruncie postępowania administracyjnego zasadę tę wyraża art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z niekwestionowaną wykładnią powołanego przepisu organ administracji publicznej załatwiając sprawę administracyjną w formie decyzji ma obowiązek uwzględniać interes strony postępowania do granic kolizji z interesem społecznym.

Jeżeli prawodawca mocą ustawy ustanawia nadzór nad kierowcami (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami), a w ramach tego nadzoru w określonych sprawach kreuje dla organu administracji publicznej kompetencję orzeczniczą (wydanie prawa jazdy, zatrzymanie prawa jazdy, przywrócenie uprawnienia), to sprzeczne z założeniami o racjonalności ustawodawcy jest przyjmowanie takiej wykładni prawa materialnego (przepisu ogólnego art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami), która z założenia wyłącza umocowanie tego organu do uwzględnienia słusznego interesu strony postępowania administracyjnego.

Organy są związane wyrokiem sądu karnego także w aspekcie negatywnym, co oznacza brak podstaw do cofnięcia uprawnień w zakresie kategorii A i C za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, czyli za czyn już poddany prawomocnej kontroli na zasadzie prawa do sądu - art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997r. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

W ocenie Sądu sposób wykładni art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który bez wdrożenia działań nadzorczych organów administracji publicznej pozbawia Skarżącego możliwości korzystania z uprawnień A i C nie da się pogodzić regułą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej – art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przenosząc to na grunt kontrolowanej sprawy wskazać należy, że instytucja zatrzymania prawa jazdy w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje swoim zakresem dwa różne zdarzenia prawne – czynność faktyczną zatrzymania prawa jazdy oraz decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Zachowanie Skarżącego uzasadniające podjęcie czynności zatrzymania prawa jazdy przez Policję przeszło już kontrolę na warunkach prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd administracyjny (art. 11 P.p.s.a.), a także organ administracji publicznej (art. 76 §1 K.p.a.), pozostają związani ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa.

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że w związku z wejściem do obrotu prawnego wyroku karnego ograniczone zostały kompetencje orzecznicze organu administracji publicznej.

Przy podejmowaniu działań nadzorczych, w tym realizacji własnych kompetencji orzeczniczych, organ administracji publicznej ma obowiązek przyjmować, że Skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości oraz, że przez trzy lata ma zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, ale z wyłączeniem pojazdów, do kierowania którymi wymagane jest prawo jazdy kategorii A i C.

Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należy rozumieć w ten sposób, że stanowi on podstawę prawną, legalizuje przetrzymywanie przez organ dokumentu prawo jazdy odebranego przez Policję nawet wówczas, gdyby organ administracji publicznej nie wydał lub zwlekał z wydaniem decyzji o cofnięciu Skarżącemu uprawnień kategorii B. Wówczas przepis ten legalizuje administracyjnoprawny stan niewykonywania środka karnego orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, ale nie dłużej niż przez okres, na który środek te orzeczono. Jednocześnie wyrok sądu powszechnego stanowi podstawę faktyczną do cofnięcia uprawnień, a także dla odmowy wydania uprawnień kategorii B, gdyby Skarżący wystąpił o ich zwrot wbrew orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów kategorii B.

Uwzględniając natomiast wiążący charakter aktu władzy sądowniczej od strony negatywnej (a contrario) uznać należy, że zgodnie z wyrokiem karnym sądu powszechnego Skarżący nie ma sądowego zakazu korzystania z uprawnień kategorii A i C. Przyjąć zatem należy, że w toku postępowania sądowego nie ujawniono okoliczności, które uzasadniałyby wydanie wobec Skarżącego zakazu korzystania ze wszystkich posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami.

Na gruncie prawomocnego wyroku sądu karnego bezprawna byłaby sytuacja faktyczna przetrzymywania dokumentu prawo jazdy w zakresie kategorii A i C.

W konsekwencji przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami należy rozumieć w ten sposób, że stanowi on podstawę prawną, legalizuje przetrzymywanie przez organ dokumentu prawo jazdy odebranego przez Policję w odniesieniu do uprawnień kategorii A i C, ale nie dłużej niż przez okres zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B oraz nie dłużej niż to konieczne dla zrealizowania działań nadzorczych w celu sprawdzenia czy istnieją administracyjnoprawne przeciwwskazania do wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy z ograniczonymi uprawnieniami. Inaczej mówiąc legalizuje on utrzymanie stanu zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i C na potrzeby wdrożenia działań nadzorczych organu administracji publicznej, w tym kompetencji orzeczniczych, w celu rozważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu Skarżącego do odwieszenia uprawnień kategorii A i C.

Zgodnie z wyrokiem karnym (wiąże organy administracji publicznej) Skarżący nie ma sądowego zakazu korzystania z uprawnień kategorii A i C. Zatem stan faktyczny sprawy obliguje organ administracji publicznej do wdrożenia działań nadzorczych mających na celu rozstrzygnięcie czy przetrzymywanie prawo jazdy odebranych przez Policję w zakresie kategorii A i C znajduje prawne uzasadnienie na gruncie prawa administracyjnego, skoro nie znajduje uzasadnienia w prawie karnym i na gruncie prawomocnego wyroku sądu karnego. Taka wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami znajduje podstawy językowe w sformułowaniu, że odmowa wydania prawo jazdy kategorii A i C uzasadniona jest w okresie, ale i w zakresie obowiązywania zakazu orzeczonego wyrokiem karnym.

Z drugiej strony art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami chroni także interes społeczny ustanawiając obowiązki dla organu nadzoru nad kierującymi pojazdami, co do skierowania Skarżącego na badania psychologiczne oraz badania lekarskie w związku z tym, że Skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Organ administracji publicznej nie może wydać wtórnika prawo jazdy dla kategorii A i C bez sprawdzenia czy istnieją w przypadku Skarżącego administracyjnoprawne przeciwwskazania do kierowania pojazdami kategorii A i C.

Gdyby prawo jazdy kategorii A i C zostały wydane Skarżącemu bez wdrożenia czynności nadzorczych, to nie można wykluczyć, że taka sytuacja, w razie wypadku drogowego spowodowanego przez Skarżącego, aktualizowałaby warunki dla stosowania art. 77 ust. 1 Konstytucji RP w celu ochrony praw i wolności jednostek poszkodowanych w tym zdarzeniu.

Zatem w postępowaniu administracyjnym wywołanym podaniem o wydanie wtórnika prawa jazdy dla kategorii A i C organ administracji publicznej, w ramach ustawowego nadzoru nad kierowcami (art. 96 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami) oraz z uwzględnieniem powierzonych ustawowych kompetencji do załatwiania spraw indywidualnych w formie decyzji, ma obowiązek zbadać dopuszczalność wydania wtórnika prawa jazdy od strony administracyjnoprawnych przesłanek posiadania dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii A i C, czyli administracyjnoprawnej możności wydania dokumentu prawa jazdy w zakresie nieograniczonym prawomocnym wyrokiem karnym.

W tym postępowaniu organ ma obowiązek uwzględnić, że nie istnieje prawomocny wyrok sądu, który ustanawia wobec Skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A i C, a także ma obowiązek uwzględnić, że Skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości w rozumieniu art. 99 ust.1 pkt 2 lit a oraz pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.

Z tych względów organy prawidłowo przyjęły, że pozyskanie informacji o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości skutkowało koniecznością podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego i wydania decyzji o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie oraz badania psychologiczne na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit a oraz pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.

Przyjmując powyższą wykładnię prawa materialnego za wiążącą na etapie ponownego rozpoznania i załatwienia kontrolowanej sprawy organy administracji publicznej uwzględnią, co następuje.

Termin trzymiesięczny zakreślony w decyzji o skierowaniu na badania lekarskie oraz badania psychologiczne jest terminem instrukcyjnym, którego upływ jedynie aktualizował kompetencję orzeczniczą organu do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A i C.

Wskazać jednocześnie należy, że przedłożenie orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego po upływie terminu trzech miesięcy, a nawet po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, nie jest okolicznością wystarczającą dla podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wydania wtórnika prawa jazdy potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i C.

Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami pogorszenie sytuacji prawnej Skarżącego należy wiązać dopiero z sytuacją, gdy od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok. Wówczas to aktualizuje się dodatkowy administracyjnoprawny warunek wydania uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i C, którym jest uzyskanie pozytywnego wyniku z kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

W okolicznościach niniejszej sprawy zatrzymanie prawa jazdy przez Policję miało miejsce w dniu 14 sierpnia 2014 roku (ustalenia prawomocnego wyroku karnego). Natomiast Skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie w dniu 22 czerwca 2015 roku, a więc przed upływem roku od dnia zatrzymania prawa jazdy.

Podsumowując z całą stanowczością podkreślić należy, że zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami zwrot zatrzymanego prawa jazdy (co obejmuje zatrzymanie przez Policję, jak i decyzję o zatrzymaniu) następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że przyczyną zatrzymania prawa jazdy przez Policję, a następnie przekazania dokumentu prawa jazdy do Starosty, było kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, sąd powszechny nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A i C, a Skarżący, chociaż po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, to jednak przedstawił zarówno orzeczenie lekarskie, jak i orzeczenie psychologiczne, o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami wskazanych kategorii wraz z wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy.

W konsekwencji Sąd uznał, że zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej wydania wtórnika dokumentu prawa jazdy dla uprawnień kategorii A i C z uwzględnieniem oceny prawnej sądu oraz wskazań, co do dalszego toku postępowania.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), należało usunąć z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...].

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.