Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3331/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: M.P. 2013 poz 1024 art. 27 par. 1 pkt 3 art. 33 par. 1 pkt 5
law: Uchwała Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w  zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Pniewy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Po 306/14 w sprawie ze skargi Gminy Pniewy na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r. sygn. II SA/Po 306/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Gminy Pniewy na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szamotułach decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nakazał Gminie Pniewy jako inwestorowi doprowadzenie kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego, tj. zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Szamotułach o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1994 r., poprzez wykonanie kanalizacji sanitarnej zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę oraz poprzez rozbiórkę odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ul. [...] w P.

Wobec niewykonania obowiązku przez Gminę Pniewy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szamotułach skierował do Gminy Pniewy upomnienie z dnia 15 marca 2013 r., a w dniu 4 kwietnia 2013 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...].

W piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. Gmina Pniewy na podstawie art. 33 § pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.) zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując, że egzekwowany obowiązek jest niewykonalny, a ponadto doręczony jej tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 cyt. ustawy z uwagi na wadliwe wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szamotułach odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr [...] w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – po rozpatrzeniu zażalenia Gminy Pniewy zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ wskazał, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi wtedy, gdy niewykonalność ta ma charakter obiektywny i jest następstwem nieusuwalnych przyczyn o charakterze technicznym lub prawnym. W ocenie organu rozbiórka części odcinka kanalizacji sanitarnej jest wykonalna w sensie technicznym. Organ zwrócił uwagę na to, że tej oceny nie kwestionuje nawet skarżąca Gmina, podnosząc wyłącznie, że wykonanie decyzji będzie się wiązało z dużymi trudnościami, które mogą spowodować zakłócenia odprowadzania ścieków. Wiązać się to by musiało z koniecznością dopełnienia procedur administracyjnoprawnych związanych z alternatywnym przebiegiem kanalizacji. Organ odwoławczy w tym zakresie zauważył, że zakłócenia w odprowadzaniu ścieków mogą wystąpić także ze względu na awarię sieci kanalizacyjnej, a zarządca sieci musi dokonać także niezbędnej konserwacji i napraw w taki sposób, aby zapewnić odprowadzanie ścieków. Wobec tego określone "trudności" oraz "konieczność dopełnienia procedur" nie stanowią nieusuwalnych przyczyn powodujących niewykonalność egzekwowanego obowiązku. W miejsce odcinka na działce nr ewid. [...] Gmina może wykonać nowy odcinek kanalizacji, co pozwoli zapewnić odprowadzanie ścieków. Organ wskazał równocześnie, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., wobec czego Gmina dysponowała czasem na przygotowanie się do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Oddalając skargę Gminy Pniewy na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał ją za niezasadną.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5). Jak wynika zarazem z art. 34 § 4 cyt. ustawy, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Niewykonalność obowiązku (niepieniężnego), o jakiej mowa w przywołanym przepisie, jak podał Sąd, musi mieć charakter obiektywny i weryfikowalny (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1365/07). Zachodzi ona w razie wystąpienia trwałych i niezależnych od zobowiązanego przyczyn wykluczających zrealizowanie nałożonego obowiązku. Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy podjęcie działań, będących przedmiotem obowiązku jest niemożliwe w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, ani ewentualne negatywne dla takich podmiotów następstwa wykonania nakazu rozbiórki nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności obowiązku.

Skarżąca Gmina, jak zauważył Sąd, wprawdzie wskazała na swoje obowiązki wynikające z ustawy o gospodarce komunalnej i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jednak okoliczności te ze swej istoty nie mogą świadczyć o trwałej technicznej lub prawnej niewykonalności decyzji rozbiórkowej. Określone urządzenie techniczne (odcinek kanalizacji) może bowiem zostać fizycznie usunięte z terenu działki, gdyż jest to technicznie wykonalne według aktualnego stanu wiedzy i techniki. Z kolei fakt, że na Gminie ciążą konkretne obowiązki w zakresie nieprzerwanego zaopatrywania mieszkańców w wodę oraz odprowadzania ścieków ma jedynie takie znaczenie, że zobowiązana powinna, przy realizacji obowiązku rozbiórki, zarazem zabezpieczyć możliwość nieprzerwanego świadczenia usług komunalnych na rzecz mieszkańców. Niewątpliwie tego rodzaju działania służące realizacji obowiązków ustawowych Gminy w zakresie zaopatrzenia mieszkańców w wodę i odprowadzania ścieków, powiązane z koniecznością wyłączenia części kanalizacji z użytkowania, stanowią dodatkowe utrudnienie, jednak nie uniemożliwiają one wykonania obowiązku wynikającego z tytułu egzekucyjnego i decyzji.

Sąd podkreślił, że przedstawione przez Gminę trudności faktyczne lub ekonomiczne związane z realizacją nałożonego obowiązku nie świadczą o jego niewykonalności. Z tej perspektywy nie można było zatem uwzględnić w ramach art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 5 cyt. ustawy argumentów zobowiązanej strony. Podobnie, o niewykonalności nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionej części obiektu budowlanego nie może decydować brak środków finansowych tak na przeprowadzenie niezbędnych prac rozbiórkowych, jak i innych jeszcze prac, których wykonanie byłoby związane z koniecznością utrzymania zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków wynikającą z zadań ustawowych gminy. Okoliczności te nie dotyczą bowiem w ogóle kwestii obiektywnej, technicznej możliwości zrealizowania nałożonego obowiązku, a tylko to zagadnienie może przesądzać o skuteczności zarzutu dotyczącego wystąpienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu I instancji, za niezasadny uznać należało również ten argument, w którym strona skarżąca uzasadnienie tezy o trwałej niewykonalności egzekwowanego obowiązku wywodziła z domniemanego braku możliwości dostępu do nieruchomości przy ul. [...] w P. Sąd zwrócił uwagę na to, że właściciel przedmiotowej nieruchomości co najmniej od maja 2012 r., po zakończeniu negocjacji w sprawie nabycia części tej nieruchomości przez Gminę, domaga się wykonania obowiązku rozbiórki odcinka sieci kanalizacyjnej, a Gmina nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że podjęła działania faktyczne lub prawne w celu wykonania obowiązku po zakończeniu negocjacji z właścicielem nieruchomości. Mieć na uwadze równocześnie należy, że kwestią otwartą pozostaje możliwość wykonania przez Gminę obowiązku rozbiórki, jak i wywiedzenie jej uprawnienia do korzystania z gruntu, na którym znajduje się sporny odcinek kanalizacji zarówno w ramach ewentualnego posiadania służebności, jak również w wyniku uzyskania zgody właściciela na wykonanie robót rozbiórkowych.

Sąd I instancji podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do tego, że z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 kwietnia 2013 r. wynika podstawa prawna obowiązku i jego treść, nie budzi przy tym wątpliwości rzeczywisty zakres obowiązku. Powstanie rozbieżności między treścią obowiązku opisanego w tytule a treścią obowiązku określonego orzeczeniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego wynikało z tego, że tytuł wykonawczy był nowym dokumentem. Zatem nie było jego wadą, że wskazywał egzekwowany obowiązek w zakresie węższym niż decyzja, która określony obowiązek stwierdzała, skoro w wyniku weryfikacji tejże decyzji w jednym z nadzwyczajnych trybów doszło do zmiany (uchylenia) części decyzji pierwotnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina Pniewy, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi Gmina Pniewy zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie istniały podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowień organów egzekucyjnych w sytuacji, gdy te podstawy istniały ze względu na naruszenie przez organy orzekające przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie nie mamy do czynienia z przesłanką niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ww. ustawy poprzez uznanie, że tytuł wykonawczy będący podstawę egzekucji został wystawiony w prawidłowy sposób.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina Pniewy wskazała, że Sąd niewłaściwie zinterpretował przesłankę wykonalności, ograniczając ją jedynie do możliwości wykonania nakazu rozbiórki zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i techniki. Sąd powinien był bowiem również stwierdzić, że okolicznością niezależną, bądź też nie w pełni zależną od Gminy, jest uzgodnienie możliwości alternatywnego poprowadzenia kanalizacji z właścicielami nieruchomości, przez które miałaby ona przebiegać. Nie można się zgodzić z Sądem, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów na to, iż podjęła działania zmierzające do dokonania takiego uzgodnienia. Zarówno bowiem w skardze, jak i na rozprawie pełnomocnik Gminy wskazał na takie działania, jednocześnie informując, iż napotykają one na opór ze strony właścicieli. Gdyby nie nadmierne i nieuzasadnione roszczenia finansowe właścicieli, decyzja mogłaby być już wykonana.

Sąd niesłusznie nie wziął również pod uwagę, że wykonanie obowiązku spowodowałoby długotrwałe zaprzestanie realizacji obowiązków wynikających z odprowadzania ścieków, ze szkodą dla całej społeczności lokalnej. Gdyby obowiązek ten można było wykonać bez szkody dla interesu społecznego w krótkim czasie, zapewne Gmina dawno by go wykonała. Skoro zaś do tej pory kwestia ta nie została rozwiązana, tym bardziej świadczy to o niezależnej od zobowiązanej Gminy przeszkodzie w wykonaniu obowiązku.

Wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się także z Sądem co do tego, że taka przyczyna jak konieczność realizacji zadań z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków nie może stanowić przyczyny niewykonalności obowiązku. Wskazane zadanie dotyczy zaspokajania potrzeb społecznych, które w danych warunkach cywilizacyjno-kulturowych i społeczno-gospodarczych są potrzebami elementarnymi. Potrzeby te mają charakter podstawowy i występują powszechnie, dlatego wymagają niezawodnego i bezwzględnego zaspokajania w skali społecznej.

Trwała niewykonalność egzekwowanego obowiązku wynika, zdaniem Gminy, również z braku możliwości dostępu do nieruchomości przy ul. [...] w P. Wnosząca skargę kasacyjną wyjaśniła, że właściciel działki o nr ewid. [...] z jednej strony zgłasza żądanie usunięcia wszelkich urządzeń i części składowych posadowionego tam odcinka kanalizacji będącego przedmiotem tego postępowania, z drugiej zaś strony odmawia dostępu do nieruchomości. Jak już zostało wyżej wskazane, Gmina wielokrotnie zwracała się do obecnego właściciela nieruchomości z wnioskiem o jej odkupienie w celu przywrócenia działki do stanu poprzedniego. Działania te jednak nie przyniosły pożądanego rezultatu.

Wnosząca skargę kasacyjną podniosła ponadto, że wskazanie w tytule wykonawczym tylko decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach z dnia [...] lutego 2010 r. jest nieprawidłowe, treść tejże decyzji została bowiem zmieniona na skutek wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. uchylającej decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. w części stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ul. [...] w P. i w tej części odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji, natomiast w pozostałej części utrzymującej w mocy wskazaną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. Zgodnie z powyższym na Gminie ciąży więc jedynie obowiązek rozbiórki części odcinka kanalizacji (na działce nr [...]), co jednak nie wynika z treści tytułu wykonawczego, co nie pozwala twierdzić, że tytuł ten został wystawiony prawidłowo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez Gminę Pniewy w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 5 oraz art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynikające z niedostrzeżenia przez Sąd, że w sprawie zachodziła podstawa do uwzględnienia zarzutów, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na to, że Sąd I instancji oddalił skargę, utrzymanie w mocy postanowienia naruszającego wskazane przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji miało prowadzić do naruszenia przez Sąd art. 151 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny tak formułowanego zarzutu nie podziela zarówno z tej przyczyny, iż egzekwowany od Gminy Pniewy obowiązek o charakterze niepieniężnym nie mógł zostać uznany za niewykonalny, jak też z tego powodu, że mylnie wnoszący skargę kasacyjną uważa tytuł wykonawczy będący podstawę egzekucji za wystawiony wadliwie.

Stosownie do art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest wykazanie, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny. W dotychczasowym orzecznictwie ta przesłanka skuteczności zgłoszonego zarzutu, jak również odrębna podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 5 ustawy) jest rozumiana w sposób jednolity. Przyjmuje się bowiem, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter stały, a nie przemijający (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2012 r. sygn. II OSK 2445/10). Po drugie zaś, niewykonalność nie tylko powinna wynikać z przeszkód o charakterze nieusuwalnym, ale również mieć zobiektywizowaną postać. Nie stanowią bowiem o niemożności realizacji obowiązku względy ekonomiczne i finansowe, jakie wiążą się z podjęciem przez podmiot zobowiązany egzekwowanego obowiązku, czy też niezadowolenie adresatów decyzji podlegającej wykonaniu lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Obowiązek jest ponadto faktycznie możliwy do wykonania, gdy osiągnięcie rezultatu przewidzianego w egzekwowanej decyzji jest osiągalne przy uwzględnieniu aktualnego stanu wiedzy i techniki (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r. sygn. II OSK 2519/10; wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. II OSK 1702/10; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. II OSK 509/05). Prawną niewykonalność obowiązku łączyć należy natomiast z ustaleniem istnienia prawnych zakazów lub nakazów przeciwdziałających możliwości wywiązania się w sposób dobrowolny przez podmiot zobowiązany z nałożonego obowiązku. Źródłem powyższego nakazu lub zakazu mogłyby być akty indywidualne kształtujące sytuację osobistą podmiotu zobowiązanego lub przepisy prawa także innych gałęzi niż prawo administracyjne (prawo cywilne, prawo karne), które stan wykonania obowiązku lub zachowanie zobowiązanego wywołujące tenże stan postrzegałyby jako sprzeczne z treścią normy prawnej.

Jeżeli niewykonalność obowiązku w rozumieniu jakie temu pojęciu nadaje treść art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odnieść do nałożonego na Gminę Pniewy obowiązku rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przy ul. [...] w P., to nie może budzić wątpliwości, że jak przyjął trafnie Sąd I instancji, powyższy obowiązek ma wszelkie cechy wykonalności. Odmiennego poglądu nie uzasadnia wysoki koszt realizacji wymaganych robót budowlanych. Trudności dotyczące uzgodnienia alternatywnego poprowadzenia kanalizacji z właścicielami nieruchomości, po których działkach kanalizacja w nowym wariancie miałaby przebiegać, motywowane niezasadnymi – zdaniem Gminy – oczekiwaniami finansowymi zainteresowanych, nie stanowi o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 33 § 1 pkt 5 cyt. ustawy.

Podobnie należy ocenić drugą ze wskazywanych przyczyn, tj. konieczność realizacji przez Gminę zadań z zakresu zbiorowego odprowadzania ścieków. Powyższa okoliczność mogłaby być brana pod uwagę jako prawna przeszkoda w wyegzekwowaniu obowiązku, gdyby dało się dowieść, że skutek jaki ma zostać osiągnięty poprzez przebudowę kanalizacji doprowadziłby do niemożności wywiązania się przez skarżącą Gminę z nałożonego na nią zadania publicznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139). W świetle art. 3 ust. 1 cyt. ustawy, zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W myśl natomiast art. 5 ust. 1 cyt. ustawy, odprowadzanie ścieków powinno zostać zapewnione przez gminę w sposób ciągły i niezawodny. Zarzut skargi kasacyjnej łączący się z powyższą kwestią w żaden sposób nie dowodzi, że powyższy wymóg nie zostałby spełniony. Krótkotrwała przerwa w odprowadzaniu ścieków wynikająca z konieczności podłączenia do systemu przebudowanej kanalizacji, jeżeli by nawet wystąpiła, co nie zostało w sprawie wykazane, nie świadczy o niemożności utrzymania ciągłości nałożonego na Gminę zadania w znaczeniu przyjętym w powołanym wyżej przepisie.

Twierdzenie, że wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. spowodowałoby "długotrwałe zaprzestanie realizacji obowiązków wynikających z odprowadzania śmieci" należy uznać w tych warunkach za gołosłowne. Trudno zresztą ustalić z czym faktycznie wiąże wnoszący skargę kasacyjną możliwość wystąpienia tego rodzaju zagrożenia odnoszącego się do wymogu zapewnienia nieprzerwanego zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy, jeżeli zarzut ten koresponduje ze znajdującym się w innym miejscu uzasadnienia skargi kasacyjnej twierdzeniem, że gdyby nie niedające się spełnić finansowe oczekiwania właścicieli nieruchomości inwestycja w postaci rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] już dawno zostałaby zakończona.

Należy jednocześnie dodać, że jest rzeczą oczywistą, że zmiana przebiegu projektowanej kanalizacji ściekowej pozostaje uzależniona od uzyskania przez inwestora stosownych zezwoleń. Świadomość tego wymagania z pewnością ma również skarżąca Gmina. Niewątpliwie spełnienie wszystkich wymagań prawem przewidzianych stwarza podstawę do uzyskania przez inwestora pozwolenia na przeprowadzenie potrzebnych robót budowlanych. Budzi tym samym wątpliwości z jakich przyczyn obowiązek "dopełnienia stosownych procedur administracyjnoprawnych związanych z alternatywnym przebiegiem kanalizacji" wnoszący skargę kasacyjną traktuje jako okoliczność uzasadniającą zaistnienie w sprawie stanu niewykonalności obowiązku.

Brak podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania skutkuje uznaniem, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd I instancji został ustalony w sposób prawidłowy. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynikało zaś, że Gmina – jak wskazał Sąd I instancji – nie przedstawiła żadnego dowodu, po pierwsze na to, iż właściciel spornej nieruchomości sprzeciwia się prowadzeniu na tejże nieruchomości jakichkolwiek prac mających na celu rozbiórkę kanalizacji, a po drugie, że Gmina podjęła wszystkie możliwe działania faktyczne lub prawne w celu wykonania obowiązku po bezowocnym zakończeniu negocjacji z właścicielem działki nr ewid. [...]. W tych warunkach podniesiony zarzut błędnego zastosowania w sprawie art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynikający z braku dostępu do nieruchomości przy ul. [...] w P. musiał zostać uznany za nieuprawniony. Wnoszący skargę kasacyjną nie dostrzegł bowiem, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany należy uznać pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalne jest kwestionowanie ustaleń faktycznych sprawy poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2016 r. sygn. II OSK 913/16; wyrok NSA z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. II OSK 743/14; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 185/09).

Stosownie do art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy powinien między innymi zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Tytuł wykonawczy stanowiący podstawę prowadzonej egzekucji spełniał powyższe wymagania. Wbrew odmiennej ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, wystarczającym określeniem podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku było wskazanie na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach z dnia [...] lutego 2010 r., jeżeli towarzyszyło temu wskazaniu uszczegółowienie treści obowiązku poprzez podanie, że odnosi się on do rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P. Okoliczność, że w stosunku do powyższej decyzji było prowadzone postępowanie nadzwyczajne nie prowadzi do możliwości określenia innej podstawy prawnej obowiązku aniżeli wskazana w tytule wykonawczym.

Twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, iż decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. została "zmieniona" w sposób niepełny, a przez to błędny wyjaśnia jej aktualny byt prawny i zakres skuteczności. Należy bowiem przypomnieć, że decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. została stwierdzona nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach z dnia [...] lutego 2010 r. tylko w tej części, w jakiej nakazywała ona doprowadzenie kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego, tj. zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Szamotułach o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1994 r. Powyższa decyzja organu nadzoru oznacza, że ta część rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach powinna zostać uznana za niebyłą (ze skutkiem ex tunc). Tym samym wynikający z decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. obowiązek rozbiórki odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] nie uległ zmianie, albowiem w tej części decyzja ta zachowała swoją pierwotną skuteczność. Upoważnia to do stwierdzenia, że pozostająca w obrocie prawnym - w dacie wystawienia tytułu wykonawczego - decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szamotułach z dnia [...] lutego 2010 r. swoim przedmiotem obejmowała wyłącznie rozbiórkę odcinka kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] i to ona jako ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji powinna zostać wskazana w tytule wykonawczym jako podstawa prawna dochodzonego obowiązku. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej Gminy nie można tym samym zgodzić się, że zaistniała w sprawie jakakolwiek rozbieżność pomiędzy określeniem egzekwowanego obowiązku a jego faktyczną treścią i podstawą prawną.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając, by zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.