Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 641/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.71 ust.2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art.7,77 par.1 , art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64  a
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 września 2012 r. Starosta N. udzielił Spółce [....] Sp. z o.o. w N. - pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie progu (gurtu) dennego stabilizującego dno rzeki D. w km 115+964 (N 49°34'16.44", E 20°36'30.20") - 116+000 (N 49°34'15.16". E 20°36'49.78"), w obrębie istniejącego ujęcia wody usytuowanego na prawym brzegu tuż powyżej projektowanego progu.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 5, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1 i 2, art. 140 ust. 1, w związku z art. 9 ust. pkt 19 lit. a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.).

W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r., znak: [....] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [....]z dopływami PLH120088 oraz obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na ten obszar.

Na wskazane postanowienie inwestor złożył zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 roku, znak: [....] , uchylił zaskarżone postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz umorzył w całości postępowanie organu I Instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia, organ wskazał, iż przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wobec tego nie przeprowadza się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ocenę taką przeprowadza się bowiem w przypadku przedsięwzięć innych, niż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, czyli niewymagających decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Starosta Nowosądecki wskazał, że bezsprzecznym jest zlokalizowanie planowanej inwestycji na terenie obszaru Natura 2000 o symbolu PLH120088 [....] . Z tego też względu działając zgodnie z postanowieniem Starosty N. z dnia 13 grudnia 2011 r. znak: [....] , którym nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w K. wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, karty informacyjnej przedsięwzięcia, kopii mapy ewidencyjnej, wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - wnioskodawca złożył dokumenty niezbędne dla możliwości oceny wpływu inwestycji na obszar Natura 2000. Dla oceny wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko przedłożono Kartę Informacyjną przedsięwzięcia, poszerzoną o analizy i informacje wymagane dla raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, tak aby możliwe było podjęcie decyzji bez potrzeby przeprowadzania czasochłonnej procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary chronione. W wyniku ustaleń z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, w rozwiązaniach technicznych uwzględniono ograniczenia wynikające z lokalizacji inwestycji na obszarze chronionym, dotyczące przede wszystkim fazy realizacji inwestycji, tak aby roboty budowlane w jak najmniejszym stopniu ingerowały w środowisko naturalne i stanowiły dla niego jedynie chwilową niedogodność. Projektowane urządzenie wodne po jego wykonaniu ze względu na parametry oraz zastosowane materiały nie będzie mieć wpływu na gatunki i siedliska chronione w ramach obszaru Natura 2000 PLHl20088 [....] z dopływami oraz na integralność tego obszaru.

Organ podkreślił, że inwestycja należy do inwestycji celu publicznego, i stanowi nadrzędny interes społeczny. Zakładane korzyści wynikające ze zmian i działań powstałych w wyniku realizacji przedsięwzięcia, nie mogą zostać osiągnięte przy zastosowaniu innych działań, korzystniejszych z punktu widzenia interesów środowiska, ze względu na negatywne uwarunkowania wykonalności technicznej i nieproporcjonalnie wysokie koszty w stosunku do spodziewanych korzyści. Organ stwierdził, że oddziaływanie przedsięwzięcia z uwagi na charakter i zakres nie zagraża osiągnięciu celów środowiskowych ochrony w innych częściach wód w tym samym obszarze dorzecza.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [....] – Okręg w N. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 Nr 199, poz. 1227 ze zm.) - zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku - poprzez wydanie decyzji pomimo braków formalnych wniosku, tj. braku wymaganej decyzji środowiskowej; naruszenie art. 33 ust. 3 ustawy z dn. 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji, która może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [....] , bez przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania; naruszenie art. 35a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez wymaganej decyzji środowiskowej lub przynajmniej uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska: naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, która prowadzi do arbitralnego wniosku, że inwestycja nie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, pomimo że z uzasadnienia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (które, choć uchylone, stanowi dowód w sprawie), wynika, że takie znaczące oddziaływanie może wystąpić; naruszenie art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE z 22.07.1992 r. L 206/7) poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji, która może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [....] , bez przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach ustawy o ochronie środowiska; naruszenie art. 4 ust. 2 w zw. pkt 10 e) załącznika II dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE z 5.07.1985 r. L 175/40) poprzez niezakwalifikowanie inwestycji objętej pozwoleniem wodnoprawnym jako wymagającej decyzji środowiskowej; naruszenie art. 38d ust. 2 ustawy Prawo wodne - poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego na inwestycję, która pogorszy potencjał ekologiczny JCWP D. w obrębie planowanych prac.

W piśmie datowanym na 21 listopada 2012 r. stanowiącym uzupełnienie ww. odwołania podniesiono, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w swoim postanowieniu stwierdził, w oparciu o art. 97 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, i nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawomocnym postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. uchylił ww. postanowienie i umorzył postępowanie. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, był wyłącznie fakt, iż organ ten dostrzegł, że inwestycja planowana przez wnioskodawcę stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, tj. regulację wód, i wymaga uzyskania decyzji środowiskowej (w ramach której ocenia się wpływ na obszary Natura 2000). Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zakwestionował ustaleń zawartych w uchylonym postanowieniu dotyczących kwestii znaczącego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 (nie ustosunkował się do tego faktu). W powyższym stanie Starosta N. nie aprobując ostatecznego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uznał, że inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej i wydał pozwolenie wodnoprawne. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że inwestycja nie będzie mieć wpływu na obszar Natura 2000.

Zdaniem strony odwołującej z tak przedstawioną oceną zgromadzonego materiału dokonaną przez organ I instancji nie sposób się zgodzić. Jest ona bowiem dowolna, sprzeczna z zasadami logiki, wiedzą i doświadczeniem życiowym, czym narusza art. 80 k.p.a. Zdaniem strony odwołującej inwestycja może znacząco oddziaływać na gatunki i siedliska chronione w obszarze Natura 2000. Bardzo szczegółowo zostało to wykazane w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które choć uchylone z przyczyn formalnych, jest jednym z dowodów w sprawie, i zawiera liczne argumenty przemawiające za taką oceną.

Kluczowym zarzutem podniesionym w odwołaniu wobec decyzji organu I instancji jest naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji pomimo braków formalnych wniosku, tj. braku wymaganej decyzji środowiskowej. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu swojego postanowienia wyraźnie i jednoznacznie stwierdził, że inwestycja polega na regulacji wód. Postanowienie to jest ostateczne i korzysta z powagi rzeczy osądzonej, zarówno co do sentencji, jak i uzasadnienia aktu. Z kolei organ I instancji sprzeciwił się takiej interpretacji i uznał, że inwestycja polega na utrzymaniu wód, bowiem zaprojektowany próg stanowi budowlę regulacyjną służącą zachowaniu stanu dna i brzegów rzeki D. Ocena oddziaływania inwestycji dokonana w tym zakresie przez organ I instancji jest dowolna, i de facto można odnieść wrażenie, że organ ten samodzielnie dokonał oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, choć nie miał w tym zakresie kompetencji ustawowych (organ I instancji ma tylko ustalić czy jest możliwe potencjalne istotne oddziaływanie na obszar).

Rozpoznając powyższe odwołanie, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 13 marca 2013 r. znak: [....] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 2, art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz w związku z art. 96 i 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 roku, Nr 199 poz. 1227 ze zm.).

Na wstępie organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 3 stycznia 2013 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. o wszczęcie z urzędu postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji Wójta Gminy P. z dnia 25 października 2010 roku, znak: [....] , o odmowie wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Ponadto Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w K. , pismem z dnia 28 stycznia 2013 r., zwróciła się do organu odwoławczego o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż jej zdaniem, Starosta N. błędnie uznał, że przedmiotowe zamierzenie nie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , pismem z dnia 1 lutego 2013 r., poinformowało Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. , że nie znajduje podstaw do formułowania tezy o wysokim prawdopodobieństwie dotknięcia decyzji Wójta Gminy P. , którąkolwiek z wad kwalifikowanych i tym samym nie zainicjuje z urzędu postępowania nadzwyczajnego co do tej decyzji.

W dalszej części uzasadnienia omawianej decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Uchylenie tego postanowienia w całości przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i umorzenie postępowania w całości, nastąpiło jedynie z przyczyn formalnych. Organ ten uznał, że przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wobec tego nie można przeprowadzić samodzielnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Rozstrzygniecie to nie oznacza, że ocena oddziaływania na obszar Natura nie jest konieczna. Zdaniem tego organu ocena taka jest wymagana, tylko powinna stanowić integralną część oceny oddziaływania na środowisko, przeprowadzonej w ramach postępowania o wydanie decyzji środowiskowej.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. stwierdził, że Starosta N. błędnie uznał, że przedmiotowe zamierzenie nie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Potwierdza to pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 28 stycznia 2013 roku, znak: [....] oraz pismo Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 grudnia 2012 roku, znak: [....] . Wobec powyższego, ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 powinna zostać przeprowadzona. W niniejszej sprawie, taka ocena nie została przeprowadzona, ani w ramach postępowania środowiskowego, ani jako samodzielna ocena, na podstawie art. 96 i nast. ustawy o udostępnianiu informacji.

Organ zwrócił uwagę, że w sprawie występują dwa sprzeczne stanowiska dwóch różnych organów, w kwestii sposobu przeprowadzenia tej oceny. Jak wskazano powyżej - zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie może zostać przeprowadzona samodzielna ocena oddziaływania, na podstawie art. 96 i nast. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż przedmiotowe przedsięwzięcie wymaga decyzji środowiskowej. Natomiast zdaniem Wójta Gminy [....] decyzja środowiskowa nie jest wymagana, co potwierdzałoby konieczność przeprowadzenia samodzielnej oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wskazał, że rozpatrzenie niniejszej sprawy wymaga podjęcia działań, celem wycofania z obrotu prawnego jednego z opisanych rozstrzygnięć. W pierwszej kolejności należy podjąć czynności, w zakresie weryfikacji rozstrzygnięcia środowiskowego, w związku z wejściem w życie w dniu 15 listopada 2010 r. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ Odwoławczy zaznaczył, iż postępowanie środowiskowe należy do kompetencji organu Gminy i z tej przyczyny nie rozstrzyga kwestii wymogu decyzji środowiskowej w niniejszej sprawie.

W ocenie organu II instancji jeżeli w wyniku powyższych działań zostanie stwierdzone, że decyzja środowiskowa nie jest wymagana, to należałoby podjąć czynności, celem weryfikacji rozstrzygnięcia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Jeśli natomiast, zostałoby wycofane z obrotu prawnego postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 2012 roku, znak: [....] i organ ten załatwiłby merytorycznie zażalenie inwestora, to w zależności od wyniku tego załatwienia, byłaby możliwość dalszego procedowania, np. poprzez przeprowadzenie samodzielnej oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, na podstawie art. 96 i nast. ustawy o udostępnianiu informacji .

Mając na uwadze powyższe zdaniem organu odwoławczego Starosta N. nie podjął żadnych działań, celem wyjaśnienia ww. kwestii. Wobec tego, takie postępowanie organu świadczy o nienależytym rozpatrzeniu materiału dowodowego.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana został z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły [....] Sp. z o.o. w N. W ocenie strony skarżącej twierdzenia organu II instancji jakoby w obrocie istniały dwa sprzeczne orzeczenia co do koniecznej do zastosowania procedury środowiskowej, jest błędne.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że nie istnieje w obrocie jakiekolwiek orzeczenie nakładające na skarżącego obowiązek uzyskania tzw. decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia. Powoływanie się w tym zakresie na opinię zawartą w uzasadnieniu postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 2012r. jest bezzasadne. Zakres rozstrzygnięcie tegoż postanowienia nie nakłada bowiem na stronę jakichkolwiek obowiązków, a zawiera jedynie rozstrzygnięcie dotyczące uchylenia skarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwsze instancyjnego. Opinie zaś zawarte w uzasadnieniu postanowienia nie są w świetle obowiązującego prawa rozstrzygnięciami administracyjnymi. W tym aspekcie można zatem mówić o istnieniu w obrocie jednego orzeczenia dotyczącego kwestii decyzji środowiskowej, tj. decyzji Wójta Gminy [....] .

Niezależnie od powyższego skarżący stwierdził, iż opinia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotycząca obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia jest błędna. Organ ten bowiem uznał, iż inwestycja, która miała być objęta pozwoleniem wodnoprawnym, stanowi regulację wód i z tego względu jest dla niej wymagane uzyskanie decyzji środowiskowej. Organ powołał się w tym zakresie na § 3 ust. 1 pkt 65 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie strony skarżącej, prawidłowa wykładnia ww. przepisu winna doprowadzić do uznania, iż w myśl wskazanych przepisów zarówno regulacja wód, jak i kanalizacja, aby mogły być uznane za przedsięwzięcie mogące znacząco wpływać na środowisko w rozumieniu tych przepisów, musi skutkować zagospodarowaniem wód umożliwiającym ich wykorzystanie dla celów żeglugowych. Użycie pomiędzy wyrazami "regulacja wód" oraz "ich kanalizacja" spójnika "lub" oznacza zastosowanie przez ustawodawcę alternatywy nierozłącznej w zdaniu złożonym. Prawidłowa wykładania logiczna wskazanego przepisu musi doprowadzić do wniosku, iż regulacja wód, o której mowa we wskazanym przepisie, to regulacja umożliwiająca wykorzystanie wód dla celów żeglugowych.

Strona skarżąca podniosła również, że wbrew literalnemu obowiązkowi, wynikającemu z art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zaniechał samodzielnego rozważenia czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać obszar chroniony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 13 marca 2013 r. uchylająca w całości decyzję Starosty Nowosądeckiego z dnia 19 września 2012 r. o udzieleniu spółce [....] Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na realizację przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu progu dennego stabilizującego dno rzeki [....] w km 115+964 – 116+000 w miejscowości [....] i [....] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając niniejszą sprawę wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia 26 kwietnie 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. nałożył na spółkę [....] Sp. z o.o. jako inwestora opisanej powyżej inwestycji obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 oraz obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na ten obszar.

W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez Spółkę na to postanowienie, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. znak: [....] uchylił powyższe postanowienie z dnia 26 kwietnia 2012 r. w całości oraz umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zrealizowanie przedmiotowej inwestycji (wykonanie progu dennego), będzie działaniem polegającym na regulacji koryt cieków naturalnych. Z uwagi na powyższe, planowane przedsięwzięcie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) powinno zostać zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska takie zakwalifikowanie przedsięwzięcia przesądza, iż planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem dla którego można przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a tym samym postępowanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest bezprzedmiotowe.

Kontrolowaną w przedmiotowej sprawie decyzją organu I instancji z dnia 19 września 2012 r. Starosta N. udzielił Spółce Wodociągi [....] pozwolenia wodnoprawnego, przyjmując iż skoro postępowanie w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 stało się bezprzedmiotowe - wobec wydania ww. postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - to w sprawie nie zachodzi już obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stwierdzić należy, że takie stanowisko organu I instancji jest błędne.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, uchylenie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012 r. i umorzenie postępowania przed organem I instancji nie oznacza, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 200 nie jest wymagane. W sentencji swojego rozstrzygnięcia Generalny Dyrektor Ochrony Środowisk wprawdzie uchylił w całości ww. postanowienie i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji, jednakże podkreślić należy, że na akt administracyjny składa się nie tylko jego wyrzeczenie, ale również uzasadnienie. Oznacza to, że nie można zważać jednie na wyrzeczenie postanowienia i zupełnie abstrahować od podanych w uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia. Otóż w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 lipca 2012 r. Generalny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził jednoznacznie, iż planowane przedsięwzięcie polega na regulacji wód, co oznacza, że należy je zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Takie zakwalifikowanie przedsięwzięcia oznacza z kolei, że jego realizacja wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z przepisem art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Umorzenie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postępowania w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 nastąpiło więc z przyczyn formalnych tj. z uwagi na fakt, że przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy podkreślić, że Generalny Inspektor Ochrony Środowiska nie zakwestionował ustaleń dotyczących znaczącego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 zawartych w uchylonym postanowieniu. Interpretacja dokonana przez Starostę N. , jakoby realizacja przedmiotowej inwestycji nie mogła oddziaływać na obszar Natura 2000, wobec umorzenia postępowania jest więc całkowicie błędna. W świetle stanowiska zajętego przez Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdzić bowiem należy, że realizacja zamierzenia uzależniona została od uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie tylko od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000. Podkreślić należy, że w przypadku przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 stanowi integralną część oceny oddziaływania na środowisko, przeprowadzanej w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W tej sytuacji, stwierdzić należy, że Starosta N. udzielając spółce [....] Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przekroczył swoje ustawowe kompetencje. Nie mając bowiem stosownych uprawnień, Starosta dokonał w istocie samowolnej oceny (sugerując się jedynie samą sentencją postanowienia Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska), że przedmiotowe przedsięwzięcie nie może oddziaływać na obszar Natura 2000, a zatem, że nie wymaga przeprowadzenia oceny takiego oddziaływania.

Zaznaczyć należy, że organy właściwe do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymienione zostały w art. 75 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Obowiązkiem organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest z kolei zasięgnięcie opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 tej ustawy. Starosta nie jest w świetle ww. uregulowań ww. organem posiadającym kompetencje do samodzielnego oceniania kwestii wpływu inwestycji na środowisko. Tym samym ustalenia faktyczne organu nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 jak również art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. ocena dowodów powinna być oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie, że postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r. znak: [....] Starosta N. nakazał inwestorowi przedłożenie dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W świetle art. 96 ust. 3 jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 (właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko) uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska materiałów - wymienionych w tym przepisie - umożliwiających ocenę wpływu przedmiotowej inwestycji na obszar Natura 2000. Z brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, że organ wydaje tego rodzaju postanowienie, w sytuacji gdy uzna, że planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Wydanie więc takiego postanowienia, a następnie uznanie, że inwestycja jednak nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 wskazuje na pewną sprzeczność działań i ustaleń organu odnośnie kwalifikacji przedmiotowej inwestycji.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy wyjaśnić także, iż prawomocną decyzją z dnia 25 października 2010 r. znak: [....] Wójt Gminy P. po rozpatrzeniu wniosku [....] Sp. z o.o. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedmiotowej inwestycji stwierdzając, iż przedsięwzięcie to nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w obowiązującym ówcześnie rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. 2004, Nr 257, poz. 2573).

Funkcjonowanie w obrocie prawnym powyższej decyzji powoduje, że w przedmiotowej sprawie występują dwa wzajemnie się wykluczające stanowiska organów odnośnie konieczności wydania decyzji środowiskowej. Zgodnie bowiem z przedstawionym wcześniej stanowiskiem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wydanie takiej decyzji dla przedmiotowego przedsięwzięcia jest wymagane.

Organ I instancji nie podjął żadnych działań mających na celu wyeliminowanie któregoś z ww. rozstrzygnięć. Próbę weryfikacji decyzji Wójta Gminy P. z dnia 25 października 2010 r. podjął jedynie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wnosząc o wszczęcie z urzędu postępowania nadzwyczajnego w stosunku do tej decyzji. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. poinformowało organ w drodze zwykłego pisma, że nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta, lub też w sprawie wznowienia postępowania zakończonego jej wydaniem.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że próby wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z powyższych rozstrzygnięć powinien podjąć organ I instancji, przy ponownym rozpoznawania niniejszej sprawy.

Sąd zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt. Z załączonych do akt sądowych niniejszej sprawy przy piśmie [....] – Okręg w N. z dnia 25 czerwca 2013 r. decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 19 marca 2013 r. znak: [....] oraz Starosty N. z dnia 6 czerwca 2013 r. znak: [....] wynika, że przedmiotowa inwestycja została już zrealizowana.

Pozwolenie wodnoprawne powinno być wydane przed wykonaniem inwestycji. Pozwolenie wodnoprawne nie może być pozwoleniem następczym, wydawanym już po wykonaniu decyzji. Co do zasady inwestycja może być realizowana, jeśli pozwolenie wodnoprawne jest ostateczne. Niedopuszczalna jest realizacja inwestycji na podstawie decyzji, która nie jest ostateczna. Realizacja inwestycji na podstawie nieostatecznej decyzji oznacza, że jest ona realizowana tak, jakby pozwolenia wodnoprawnego nie było. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wobec stwierdzenia, iż inwestycja, wymieniona w decyzji (pozwoleniu wodnoprawnym), od której wniesiono odwołanie, została już wykonana organ odwoławczy powinien uchylić decyzją organu pierwszej instancji i umorzyć prowadzone przed tym organem postępowanie, jako bezprzedmiotowe.

(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1749/09 publ. LEX nr 602430)

Jednocześnie nie jako na marginesie wskazać należy, iż w przypadku potwierdzenia przez organ powyższej okoliczności, zastosowanie w niniejszej sprawie (chociaż w ramach już odrębnego postępowania )może znaleźć instytucja przewidziana w przepisie art. 64 a ustawy Prawo wodne, gdzie uregulowane zostało postępowanie dotyczące legalizacji urządzenia wodnego. I tak zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel samowolnie wykonanego urządzenia wodnoprawnego ma prawo do wystąpienia z wnioskiem o jego legalizację; ust. 2 określa przesłanki legalizacji; ust. 3 dotyczy opłaty legalizacyjnej, natomiast ust. 4 pośrednio wyłącza zastosowanie art. 31 k.p.a. w postępowaniu "o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego". W myśl art. 64a ust. 5 jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Należy zaznaczyć, że postępowanie legalizacyjne prowadzone jest zawsze na wniosek właściciela, który zobowiązany jest wykazać zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami. Postępowanie o jakim mowa w art. 64a ust. 5 wszczyna się natomiast z urzędu i służy ono doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidację nielegalnego urządzenia wodnego, a nie zalegalizowaniu istniejącej samowoli.

Podsumowując stwierdzić należy, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zasadnie uchylił decyzję Starosty N. stwierdzając, że Starosta dokonał dowolnej, nieuprawnionej oceny, iż planowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000.

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania stwierdzić należy, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł działając na podstawie art. 151 p.p.s.a