Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2312/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi L. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpoznaniu odwołania L. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [..] (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] nakazującej L. S., K. A., E. K., M. S., M. G. usunięcie - w określonym terminie - stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Opinii technicznej na temat stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]" autorstwa dr inż. L. H. ([...]) - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie nakazał wykonanie wymienionych w niej obowiązków w terminie 9 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy.

Uzasadniając decyzje [...] WINB wyjaśnił, że w związku z pismem M. G. Z [...] marca 2018 r., do którego załączono "Opinię techniczną - Ocenę stanu technicznego instalacji elektrycznej w piwnicy" budynku przy ul. [...] w [...] z 2018 r. autorstwa inż. A. W. ([...]), "Opinię techniczną na temat stanu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] " z 2017 r. autorstwa dr inż. L. H. ([...]) oraz "Protokół z kontroli przewodów kominowych" z 2018 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego R. C., na ww. nieruchomości w przeprowadzone zostały [...] maja 2018 r. czynności kontrolne.

Ustalono, że budynek powstał w latach 20-tych ubiegłego stulecia, odbudowany po działaniach wojennych 1939-1945 w latach 40-tych ubiegłego stulecia, o dwóch kondygnacjach nadziemnych z poddaszem mieszkalnym, podpiwniczony. Budynek wybudowany metoda tradycyjną. Dach konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką ceramiczną - dachówka stan zły, więźba dachowa stan zły. Elewacja - otynkowana, gzyms wieńczący spękany. Piwnice - wyczuwalny silny zapach stęchlizny, ubytki tynków, zawilgocenia na ścianach i posadzkach, część tynków zmurszałych - stan zły. Klatka schodowa - schody drewniane w stanie dostatecznym. Budynek wyposażony w instalacje c.o. - lokalowe, instalację wodnokanalizacyjną, instalacje gazową. Według oświadczenia mieszkańców kurek znajduje się w piwnicy lokali nr 2. W piwnicy ogólnodostępnej zamontowany jest piec gazowy obsługujący lokal nr 1 - w pomieszczeniu znajduje się otwór wentylacji grawitacyjnej bez kratki. Brak nawiewu dla pieca gazowego. W piwnicy i na korytarzu piwnicznym, klatce schodowej oraz na poddaszu instalacja elektryczna znajduje się w nieładzie. Na elewacjach nieliczne spękania włoskowate. Obróbki blacharskie gzymsu, balkonu - skorodowane. Balustrada balkonowa nie posiada wysokości 110 cm. Gzyms od strony zachodniej silnie spękany, wymaga pilnego zabezpieczenia - przy budynku znajduje się spękana szlichta. W lokalu nr [..] - poddasze, widoczna konstrukcja drewniana podpierająca lukarnę. Lukarna obłożona blachą - wymaga kapitalnego remontu. Kominy - stan zły, ławy kominowe - stan zły. Budynek w złym stanie technicznym.

Pismem z [..] maja 2018 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku, zaś postanowieniem Nr [..] z [..] maja 2018 r. dopuścił, jako dowód w sprawie, przedłożone przy piśmie M. G. opinie.

Pismem z [..] lipca 2018 r. organ I instancji zwrócił się do [..] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska w sprawie zakresu robót przewidzianych w opinii technicznej autorstwa dr inż. L. H., wskazując na ujęcie budynku położonego przy ul. [..]

Decyzją Nr [..] z [..] października 2018 r. PINB nakazał L. S., K. A., E. K., I. S., M. G. usunięcie - w wyznaczonym terminie - stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [..] w [..], zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Opinii technicznej na temat stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. L. w [...]" autorstwa dr inż. L. H. ([...]), poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.

Postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2018 r., [...] WINB stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez L. S. odwołania od ww. rozstrzygnięcia organu powiatowego.

Pismem z 2 stycznia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił pozytywnej odpowiedzi na wystąpienie organu I instancji.

Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2019 r. [...] WINB stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] października 2018 r. Przy piśmie z 2 czerwca 2020 r. skarżąca przedłożyła "Opinię techniczną" budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [..] w [..] autorstwa mgr inż. B. O..

PINB decyzją Nr [..] z [..] sierpnia 2020 r. nakazał L. S., K. A., E. K., M. S., M. G. usunięcie - w określonym terminie - stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [..] w [..], zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Opinii technicznej na temat stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [..] w [..]" autorstwa dr inż. L. H. ([..]), poprzez:

1) zabezpieczenie ścian piwnicy od strony północnej i zachodniej polegające na odkopaniu ścian piwnic na całą wysokość odcinkami o długości ok. 3 m, ułożeniu na powierzchni ścian izolacji powłokowej mineralnej i zabezpieczeniu ją folią kubełkową dla pozostawienia szczeliny wentylacyjnej. Odtworzenie izolacji poziomej w postaci przepony wykonanej metoda iniekcji ciśnieniowej wykonanej od wewnątrz,

2) zabezpieczenie ścian piwnicy od strony wschodniej i południowej od wewnątrz polegające na wykonaniu uszczelnienia strukturalnego ścian poprzez iniekcję ciśnieniową za pomocą zmodyfikowanego szkła wodnego,

3) zabezpieczenie posadzki w piwnicy polegające na wyrównaniu posadzki, wykonaniu izolacji przeciwwodnej poziomej oraz wykonaniu nowej nawierzchni,

4) zszycie rys na elewacji za pomocą profili ze stali austenicznej oraz reprofilację uszkodzonych gzymsów,

5) kapitalny remont balkonu polegający na skuciu i odsłonięciu konstrukcji płyty, wykonaniu zabezpieczenia antykorozyjnego belek stalowych w konstrukcji balkonu, wykonaniu naprawy płyty między belkami, zamontowaniu na krawędzi balkonu obróbki blacharskiej, wykonaniu na płycie od góry warstwy spadkowej i ułożeniu na niej izolacji przeciwwodnej z papy z wyprowadzeniem na ścianę budynku, ułożeniu na papie maty drenażowej i ustawieniu płyt balkonowych oraz dostosowanie barierki do wysokości 110 cm,

6) wymianę pokrycia dachowego,

7) wymianę obróbek blacharskich i orynnowania,

8) uzupełnienie izolacji termicznej dachu.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła L. S.

[...] WINB wyjaśnił ogólne zasady postępowania administracyjnego i stwierdził, że decyzja PINB w zakresie nakazującym usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [..] w [..] poprzez wykonanie określonych robót budowlanych nie narusza prawa, ponieważ analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak i prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa.

Zgodnie z art. 61 Pr. bud., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować i utrzymywać obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, jak też utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Natomiast w myśl art. 66 ust. 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania nałożonego obowiązku. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Pr. bud. wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Z protokołu czynności kontrolnych z [...] maja 2018 r. wynika, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym: dachówka i więźba dachowa w złym stanie, na elewacjach spękania włoskowate, gzyms wieńczący elewacje spękany natomiast od strony zachodniej silnie spękany ze spękaną szlichtą, w piwnicy ubytki i zmurszenia tynków oraz zawilgocenia na ścianach i posadzkach, obróbki blacharskie gzymsu i balkonu skorodowane, kominy i ławy kominowe w stanie złym. Ponadto zaobserwowano, że balustrada balkonowa nie posiada wysokości 110 cm. Powyższe znalazło potwierdzenie w treści przedłożonej w sprawie "Opinii technicznej na temat stanu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] " z 2017 r. autorstwa dr inż. L. H. ([...]), który po przeprowadzeniu oględzin na miejscu i badań wskazał, że "Przedmiotowy budynek przy ul.[...] wykazuje objawy zwiększonego zużycia technicznego spowodowanego korozyjnym oddziaływaniem wód opadowych i wilgoci i brakiem remontów od dłuższego czasu. Główne elementy odpowiedzialne za ten stan rzeczy to: zużyte pokrycie dachowe, niewłaściwe wykonanie obróbki blacharskiej na dachu, gzymsach i balkonach, nieprawidłowo działające orynnowanie, usterki w izolacji termicznej dachu, usterki te powodują korozje biologiczną konstrukcji dachu, degradację gzymsów, płyty balkonowej i tynków elewacji, zużycie lub brak izolacji pionowej i poziomej w ścianach zewnętrznych piwnicy, co powoduje zawilgocenie tej kondygnacji i degradację cegieł w ścianach, niewłaściwe odprowadzanie wody opadowej od budynku, co z kolei powoduje niszczenie tynków w części cokołowej oraz porażenie cokołów glonami" (str. 32 opracowania).

Mając na uwadze powyższe, PINB zasadnie wdrożył tryb postępowania przewidziany art. 66 Pr. bud. Opisany obiekt znajduje się bowiem w złym stanie technicznym. Powyższe ustalenia uprawniają, a nawet obligują organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań mających na celu usunięcie stwierdzonego zagrożenia. W ww. opracowaniu wymieniono również zakres niezbędnych robót budowlanych (ze szczegółowym wyliczeniem czynności do wykonania - str. 34-37 opracowania), które odpowiadają pracom nakazanym w sentencji decyzji. Podkreślono, że "Prace remontowe powinny w pierwszej kolejności objąć dach i polegać na wymianie pokrycia dachowego, wymianie zdegradowanych fragmentów konstrukcji, uzupełnieniu izolacji termicznej, wymianie prawo - wiatroizolacji, wymianie obróbek blacharskich i orynnowania oraz wymianę tynków i ewentualnie przemurowania kominów. W dalszej kolejności należy wymienić nawierzchnię i obróbki blacharskie na balkonie. Kolejnym etapem prac remontowych powinno być wykonanie (odtworzenie) izolacji pionowej i poziomej na kondygnacji podziemnej. Ściany zewnętrzne piwnicy od strony północnej i zachodniej, jak wykazały badania, są przede wszystkim narażone na oddziaływanie wilgoci pochodzącej od wód opadowych. W ścianie oddzielającej część podpiwniczoną od gruntu pod częścią niepodpiwniczoną budynku oraz posadzce problemem jest kapilarne podciąganie wilgoci. Ostatnim etapem prac powinna być naprawa (wymiana) tynków elewacji wraz z naprawą zarysowań ścian" (str. 32-33 opracowania).

Z art. 66 Pr. bud. wynika, że w treści wydanej decyzji organ powinien określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu, co organ I instancji w przedmiotowej sprawie uczynił, zaś w sentencji decyzji odesłał do ww. opracowania technicznego, w którym podano szczegółowy zakres robót do wykonania. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu powiatowego uwzględnia wszystkie niezbędne zalecenia zawarte w powyższej ekspertyzie technicznej, z której jednoznacznie wynika konieczność wykonania określonych czynności, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W opinii technicznej z grudnia 2017 r. dr inż. L. H. wskazał, że "Przedmiotowy budynek wymaga niezwłocznego remontu. Pozostawienie go z obecnym poziomem zabezpieczeń przeciwwodnych, w stosunkowo krótkim czasie kilku lat może go doprowadzić do stanu wymuszającego całkowite wyłączenie z eksploatacji" (str. 32 opracowania), "Przedmiotowy budynek przy ul. [...] w [...] jest jeszcze w ogólnie dostatecznym stanie technicznym i może być w dalszym ciągu eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem pod warunkiem niezwłocznego usunięcia/naprawy elementów będących w złym stanie technicznym (...) do prac remontowych należy przystąpić niezwłocznie, gdyż pozostawienie budynku bez remontu może doprowadzić w ciągu kilku lat do jego degradacji wymuszającej wyłączenie z eksploatacji" (str. 33 opracowania). Powyższe przesądza, że nałożenie obowiązku wykonania określonych prac budowlanych w stosunku do budynku przy ul. [...] w [...] uznać należy za zasadne.

Ww. opinia techniczna została zaopiniowana przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który wskazał, że "Budynek przy ul. [...] ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków utworzonej na podstawie Zarządzenia nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. oraz położony jest na terenie "[...] ", której zespół urbanistyczny i budowlany jest wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] decyzja z dnia [...] grudnia 1993 r. Przedstawiona opinia zawiera szczegółowy opis stanu technicznego budynku wraz z określeniem przyczyn nieprawidłowości oraz zalecenia dotyczące prac, które powinny zostać wykonane w celu przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego. Autor opinii zaleca wykonanie remontu dachu wraz z obróbkami blacharskimi i orynnowaniem, remont balkonu, wykonanie izolacji pionowej i poziomej ścian piwnic, naprawę pęknięć i zarysowań elewacji wraz z uzupełnieniami tynku oraz naprawą uszkodzonych gzymsów (docelowo w ostatnim etapie prac - naprawa/wymiana tynków na i malowanie elewacji). Po analizie przedstawionej dokumentacji stwierdza się, że ww. prace są wskazane tak ze względów technicznych, jak i w ujęciu konserwatorskim. Zastrzeżenia tut. Organu budzi materiał zaproponowany do wykonania nowego pokrycia dachowego. Obecnie dach pokryty jest dachówka ceramiczną karpiówką układana w tzw. koronkę. Wymianę pokrycia należy wykonać odtworzeniowo na dachówkę ceramiczną. Odnośnie planowanej modernizacji instalacji elektrycznej oraz centralnego ogrzewania i instalacji gazowej w budynku [...] WKZ nie wyraża zastrzeżeń. Jednocześnie informują, że z uwagi na wpis do rejestru zabytków "[..]", zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, planowane prace wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków ".

Wątpliwości [...] WINB nie budzili adresaci nałożonego obowiązku, w świetle art. 66 w zw. z art. 61 Pr. bud. PINB za podmiot obowiązany usunięcia do stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku uznał współwłaścicieli budynku, co w ocenie [...] WINB uznać należy za słuszne (okoliczność ta nie jest także kwestionowana oraz znajduje potwierdzenie w treści [...], która odsyła do [...], [...], [...]oraz akcie poświadczenia dziedziczenia z dnia [...].02.2019 r., Repertorium A Nr [...]).

Organowi I instancji w zakresie nakazującym usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [..] w [..] poprzez wykonanie określonych robót budowlanych nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a. Argumenty przedstawione przez skarżącą w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do złożonego odwołania [...] WINB wyjaśnił, że przedłożone przez skarżącą opracowanie autorstwa mgr inż. B. O. nie zostało zaopiniowane przez [..] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - w przeciwieństwie do opracowania sporządzonego przez dr inż. L. H.. Ponadto autorka opracowania (w przeciwieństwie do autora opinii technicznej z 2017 roku) nie formułuje kategorycznych zaleceń w zakresie robót budowlanych, jakie należy wykonać, wskazując, że "Sposoby naprawy należy sformułować po wykonaniu odkrywek, a nawet w trakcie prowadzenia robót" (str. 17 opracowania), "Roboty powinny być wykonane na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i projektu wykonawczego" (str. 19 opracowania), "(...) przed wykonaniem odkrywek nie można określić w sposób zobowiązujący zakresu i sposobu naprawy" (str. 20 opracowania). W/w twierdzenia znajdują odzwierciedlenie w szczegółowych zapisach opinii co do poszczególnych elementów budynku, tj. w stosunku do balkonu wskazano, że "Sprawdzenie stanu belek stalowych i płyty ceramicznej - określenie zakresu robót konstrukcyjnych" (str. 18 opracowania), "Określenie sposobu i zakresu oraz wykonanie naprawy konstrukcji" (str. 18 opracowania), w stosunku do gzymsów "Sprawdzenie stanu w miejscach odkrywek, klasyfikacja do sposobu naprawy" (str. 18 opracowania), w stosunku do dachu "Sprawdzenie stanu elementów konstrukcyjnych dachu, inwentaryzacja, badania w kierunku określenia klasy drewna" (str. 19 opracowania), "ewentualne wzmocnienie lub wymiana krokwi, słupków, płatwi koszowych i krawędziowych, elementów lukarn i daszku " (str. 19 opracowania), w stosunku do tynków " badanie stanu muru (...)" (str. 19 opracowania), "określenie metody naprawy" (str. 19 opracowania). Niezależnie od powyższego [...] WINB zauważa, że mgr inż. B. O. jest zgodna z autorem opracowania z 2017 roku w zakresie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku oraz konieczności usunięcia nieprawidłowości podkreślając, że "Przy analizie budynku odniesiono się do obserwacji, zawartych w opinii [...]. Zasadnicza ocena pokrywa się w obu opracowaniach, w zakresie przyczyn uszkodzeń występujących w budynku. W obu opiniach: Główną przyczyn a uszkodzeń i wad w budynku jest brak zabezpieczenia przed wodą opadową, główną przyczyna zawilgocenia piwnic jest degradacja lub brak izolacji przeciwwilgociowej piwnic" (str. 10 opracowania), oraz wskazując jako wykaz zagrożeń, wad i uszkodzeń "nieodpowiedni stan pokrycia, warstw izolacyjnych, nieodpowiedni stan systemu odwodnienia budynku (rynny, obróbki, rury spustowe), uszkodzenia gzymsów i tynków, uszkodzenia balkonów oraz tarasu, niedostateczna izolacja przeciwwilgociowa ław i ścian fundamentowych (zawilgocenie ścian), gromadzenie się wód opadowych w pobliże ścian zewnętrznych, zużycia techniczne elementów budowlanych, brak informacji na temat stanu konstrukcji drewnianej dachu pod izolacją " (str. 10 opracowania), który pokrywa się z ustaleniami dr inż. L. H..

Zasadnicza różnica przejawia się natomiast w tym, że mgr inż. B. O. odwołuje się do konieczności sporządzenia dodatkowych opracowań technicznych poprzedzonych dokonaniem odkrywek, zaś ocena dr inż. L. H. zawiera wyczerpujący zakres robót do wykonania, które zostały zaakceptowane pod względem konserwatorskim.

Sam fakt uznania przez mgr inż. B. O., że możliwy może być inny zakres robót naprawczych, nie pozbawia opracowania dr inż. L. H. waloru dowodowego. W ocenie [...] WINB fakt, że jest ono opracowane w sposób rzetelny, wyczerpujący i zawiera szczegółowy zakres robót do wykonania, a także zostało ono zaopiniowane pozytywnie przez organ ds. ochrony zabytków powoduje, że omawiana ocena techniczna z 2017 r. może stanowić podstawę do wydania decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.

[...] WINB stwierdził brak podstaw do zawieszenia rozpoznania sprawy odwoławczej do czasu rozstrzygnięcia sprawy zażalenia M. G. na postanowienie PINB dla [...] Nr [...] z [...] lipca 2020 r., albowiem dotyczy ono innego przedmiotu postępowania.

[...] WINB uznał jednak za zasadne zmienić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków w związku ze zbliżającym się okresem zimowym oraz koniecznością wykonania prac na zewnątrz budynku polegających, m.in. na wymianie pokrycia dachowego, odkopania ścian piwnic oraz ich izolacji, a także zszycia rys elewacji oraz reprofilację gzymsów.

Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca, która pismem datowanym na [..] listopada 2020 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w [..], zaskarżając ją w całości, zarzucając:

"1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipcal994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) zwaną dalej "prawo budowlane" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do wydania decyzji bez przeprowadzenia przez organ oceny stanu technicznego poszczególnych elementów budynku, co doprowadziło do braku wykazania przez organ, aby budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust 1 pkt. 3 prawa budowlanego polegający na tym, że organ wyznaczył nierzeczywisty termin usunięcia "stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku", bowiem przy konieczności uzyskania zgody konserwatora zabytków oraz pozwolenia na budowę do przeprowadzenia wymienionych przez organ prac oraz aktualnej sytuacji epidemiologicznej nie jest realne wykonanie i zakończenie wymienionych przez organ prac w terminie 9-ciu miesięcy.

3) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 i 81 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

4) art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy toczy się postępowanie w sprawie legalizacji samowoli M. G., którego wynik może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie".

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i "przekazanie sprawy do rozpoznania merytorycznego organowi II instancji" oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wniosek ten został rozpoznany przez WSA w Warszawie odrębnym postanowieniem).

Uzasadniając skargę skarżąca wyjaśniła, że ani PINB, ani [...] WINB nie ustaliły, czy na datę wydania decyzji ustalenia opracowania inż. H. były jeszcze ważne i aktualne.

Zaskarżona decyzja nie uwzględnia aktualnego stanu faktycznego budynku, a zakres prac w niej nakazanych oraz sposób ich wykonania jest nieaktualny. Ponadto opinia dr. inż. L. H. jest niepełna, gdyż nie uwzględnia stanu technicznego budynku w obrębie mieszkania skarżącej (skarżąca nie została zawiadomiona o terminie wizji), nie uwzględnia również stanu technicznego tarasu przynależnego do mieszkania nr 1. [...] WINB uznał, że opinia autorstwa mgr. inż. B. O. nie może stanowić podstawy do wydania decyzji, gdyż nie została zaopiniowana przez Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków, a ponadto autorka nie formułuje kategorycznych zaleceń w zakresie robót, jakie należy wykonać.

Zdaniem skarżącej organ mógł przedstawić opinię mgr. inż. B. O. do zaopiniowania przez Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków i dopiero w sytuacji, gdyby nie uzyskała pozytywnej opinii organ miałby podstawy do pominięcia tego opracowania rozstrzygając merytorycznie sprawę.

Ponadto organ oparł decyzję na ustaleniach dr. inż. L. H., z tego powodu, że zawiera wyczerpujący zakres robót do wykonania, gdy opinia mgr. inż. B. O. odwołuje się do konieczności sporządzenia dodatkowych opracowań technicznych, poprzedzonych dokonaniem odkrywek. Zdaniem skarżącej, sposób postępowania wskazany przez mgr. inż. B. O. zapewnia należyte wykonanie prac w zakresie koniecznym do przywrócenia odpowiedniego stanu technicznego budynku i uwzględniając aktualny stan budynku oraz interes stron postępowania. Pozwala na należyte i w pełni rozsądne ustalenie zakresu robót, wyboru najlepszej metody wykonania prac oraz ma na względzie koszty wykonania tych prac. Może się bowiem okazać - po wykonaniu proponowanych przez mgr. inż. O. odkrywek - że wskazany przez dr. inż. L. H. zakres prac jest nadmierny lub w ogóle niepotrzebny.

Wnioski z opinii inż. H. zostały sformułowane na podstawie obserwacji stanu technicznego budynku, bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań budynku. Organ również nie przeprowadził żadnych czynności w celu ustalenia, w jakim stanie technicznym znajduje się budynek oraz w celu wskazania zakresu prac koniecznych do wykonania. Nakazanie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku może nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia przez organ, że obiekt budowlany jest w nieprawidłowym stanie technicznym, jednak organ nie przeprowadził żadnych dowodów, aby dokonać faktycznych ustaleń. Opracowanie dr. inż. L. H. nie zawiera istotnej części, tj. oceny stanu technicznego poszczególnych elementów budynku. Taka ocena powinna stanowić podstawę opinii technicznej oraz podstawę do konstruowania przez organ nakazów dla stron zobowiązanych do wykonania prac. Zdaniem skarżącej, do wydania decyzji nakazującej stronie wykonanie konkretnych prac nie jest wystarczające formułowanie twierdzeń, że budynek jest w złym stanie technicznym. Do wydania decyzji z powodu nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, konieczne jest stwierdzenie, że aktualny stan techniczny jest nieodpowiedni, nie zaś ustalenie potencjalnego zagrożenia dla tego stanu technicznego w przypadku pozostawienia tego budynku bez naprawy

Organ nie przeprowadził kontroli obiektu budowlanego, nie przeprowadził również oceny stanu technicznego budynku na podstawie ekspertyzy stanu technicznego, co jest podstawą wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 66 ust. 1 Pr. bud. [...] WINB nie wskazał, w jakim zakresie stan techniczny budynku narusza odpowiednie przepisy techniczno - budowlane.

Obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Pr. bud., m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

Na podstawie opinii sporządzonej po dokonaniu oględzin budynku (z pominięciem niektórych jego fragmentów - części należącej do skarżącej) organ przyjął, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni, nie konkretyzując, w jakich poszczególnych elementach budynku występują nieprawidłowości stanu technicznego, i na czym te nieprawidłowości polegają. Trudno więc zgodzić się z twierdzeniem [...] WINB, że w sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Dla przykładu: nie zostały sprawdzone elementy konstrukcyjne dachu, a organ ograniczył się do nakazania wymiany pokrycia dachowego, obróbek blacharskich i orynnowania oraz uzupełnienia izolacji termicznej dachu. Biorąc pod uwagę samowolne zmiany przeznaczenia poddasza przeprowadzone przez lokatora poddasza (przestropowanie - wykonanie nowej kondygnacji i samowolę lokatora poddasza w sprawie docieplenia), to może się okazać, że konieczna będzie wymiana całego dachu.

Organ rozpoznający sprawę nie dokonał całościowej oceny materiału dowodowego, nie wyjaśnił i nie zbadał w pełni niniejszej sprawy, czym dopuścił się naruszenia art., 7, 8, 77 k.p.a.

Organ drugiej instancji nie uwzględnił również wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie dokonania samowoli budowlanej przez M. G., w sytuacji, gdy sprawa ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i jest z nią powiązana, np. w zakresie nakazanych prac dotyczących dachu budynku czy balkonu. W sprawie legalizacji samowoli budowlanej M. G. organ uznał, ze prace te zostały przeprowadzone bez wymaganych decyzji. Z uwagi na możliwe rozstrzygnięcia, które mogą zapaść w sprawie M. G. (nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego czy możliwość legalizacji samowoli budowlanej), postępowanie to może mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie samowoli budowlanej nie można określić zakresu prac projektowych i budowlanych dotyczących dachu.

Skarżąca zakwestionowała zawarcie w decyzji szczegółowych sposobów wykonania nakazanych prac. Takie sformułowanie w decyzji przekracza kompetencje organu i istotnie ogranicza swobodę stron co do zastosowania rozwiązania najbardziej właściwego i słusznego z punktu widzenia strony postępowania. Celem art. 66 ust. 1 Pr. bud. jest bowiem nakazanie właścicielowi (zarządcy) usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, o ile takie nieprawidłowości wystąpiły. Wykonanie nakazu ma zaś nastąpić przy uwzględnieniu wymagań wiedzy technicznej i zgodnie ze sztuką budowlaną. Od woli właściciela obiektu budowlanego zależy, jakie konkretnie rozwiązania zastosuje i czy będą one eliminować również przyczynę powstania nieprawidłowości, czy też tylko jej skutki. Art. 66 ust. 1 Pr. bud. nie upoważnia organów do narzucania konkretnych sposobów i technologii, koniecznych do doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego.

Skarżąca podtrzymała też zarzuty dotyczące wyznaczenia przez [...] WINB dziewięciomiesięcznego terminu na wykonanie nakazanych prac. Organ nie wziął pod uwagę istotnej kwestii utrudniającej sprawne prowadzenie prac i dokonywanie wszelkich uzgodnień tj. działania urzędów w rygorze ograniczeń związanych z pandemią Covid-19. Przed przystąpieniem do wykonania robót konieczne jest uzyskanie uzgodnień planowanych prac z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto wszystkie prace wymagają wykonania projektów, co również wymaga odpowiedniego czasu. Konieczność wykonania prac w wyznaczonym przez organ terminie naraża współwłaścicieli na częsty kontakt w wieloma nieznanymi osobami (projektantami, urzędnikami, wykonawcami), co niesie za sobą duże prawdopodobieństwo zarażenia się wirusem, a możliwe, że wkrótce w ogóle osobiste kontakty międzyludzkie zostaną ograniczone do minimum i tylko w kręgu najbledszych osób.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] stwierdza, że zaskarżona decyzja (i decyzja ją poprzedzająca) nie naruszała prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie, biorąc pod uwagę istotę niniejszej sprawy, należy wyjaśnić, że organa obu instancji w sposób należyty wykonały dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest nakazanie, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2299/18, CBOSA). Obowiązek tak nakłada się – zgodnie z art. 66 ust. 1 Pr. bud. – na właściciela (a więc i współwłaścicieli) lub zarządcę obiektu budowlanego.

1. Artykuł 66 ust. 1 Pr. bud. zawiera cztery przesłanki wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji odpowiadającej danemu stanowi faktycznemu, zawierającej nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wystarczające jest zaistnienie chociażby jednej z tych przesłanek. Nie muszą one wystąpić łącznie. Jak wskazuje się w doktrynie, wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 Pr. bud. upoważnia do ingerencji organ nadzoru budowlanego. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że taka przesłanka wystąpiła, stanowi w istocie zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiedni nakaz. co do zasady, organ powinien z urzędu wszcząć postępowanie administracyjne (por. komentarz do art. 66 w: A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. I, WKP 2021).

Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu, ani z okolicznością, czy i w jakim stopniu adresat decyzji zawinił powstaniu przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem. Wobec tego, że celem art. 66 Pr. bud. jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, decyzja powinna ograniczać się wyłącznie do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, rozstrzygnięcie decyzji - w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości - powinno wyraźnie określać czynności, bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest zobowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego stanu technicznego obiektu budowlanego. Natomiast z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, na jakiej podstawie organ przyjął, że stan techniczny obiektu budowalnego jest nieodpowiedni oraz dlaczego - w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości - nałożył obowiązki wymienione w rozstrzygnięciu decyzji (tak NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3741/19, CBOSA).

W ramach orzekania na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud. organ nie działa w ramach tzw. luzu administracyjnego, a decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma związany charakter. Przejawia się to w tym, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji w razie ustalenia, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie. Jedynie termin, określony w decyzji ostatecznej, wydanej w trybie art. 66 ust. 1 wykonania nałożonych obowiązków ma charakter uznaniowy.

W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że wydanie decyzji z art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. wymaga uprzedniego dokładnego rozpoznania aktualnej kondycji obiektu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz określenia robót koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (tak np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we [..] z [..] grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 624/18, CBOSA). Podkreśla się również w judykaturze, że skoro celem regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. jest doprowadzenie stanu technicznego obiektu do stanu odpowiedniego, to organ sam decyduje (w oparciu o zgromadzone dowody), w jaki sposób usunięcie nieprawidłowości ma się odbyć. Organ nadzoru budowlanego ma więc swobodę w określeniu sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Oczywiście, decyzja tego organu, w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości, powinna wyraźnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest obowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części, w zakreślonym przez organ terminie (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 5 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2422/17, CBOSA).

Podstawę rozstrzygnięcia organu podejmowanego na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud. powinny stanowić własne ustalenia organu, poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, a koniecznym elementem dowodowym jest ekspertyza stanu technicznego, która będzie zawierała ocenę stanu technicznego obiektu oraz będzie określała zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Zarówno zakres ustawowych kompetencji, jak i zakres właściwości organów nadzoru budowlanego, ujmowany w kontekście dyspozycji art. 66 ust. 1 Pr. bud., powoduje, że wyłącznie na organach nadzoru budowlanego spoczywa obowiązek weryfikacji stanu technicznego budynku, którego efektem może być zobowiązanie zarządcy obiektu budowlanego do wykonania określonych prac budowlanych. W konsekwencji, ani właściciel, ani zarządca budynku (pomimo obowiązku utrzymywania obiektu w stanie technicznym zgodnym z przepisami prawa), nie jest władny w wiążący sposób określać, jakie prace budowlane należy w budynku przeprowadzić, aby doprowadzić obiekt do stanu technicznego odpowiadającego stanowi postulowanemu przez organ nadzoru budowlanego. Adresat decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 Pr. bud. nie jest uprawniony do modyfikacji nałożonych na niego obowiązków w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, a zobowiązany jest podporządkować się treści nakazu w tym zakresie określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. To nie adresat decyzji wybiera więc sposób doprowadzenia budynku do stanu należytego, ale jest on określony w sposób wiążący przez organ nadzoru budowlanego (tak też NSA w wyroku z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1451/16, CBOSA). Uprawnienie organu w tym zakresie, wynikające z przepisów Prawa budowlanego, stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnie od jego woli i ich postrzegania rodzaju robót budowlanych, niezbędnych do wykonania.

2. Jak wynika z analizy akt sprawy, zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne dotyczące nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [..] w [..], zgodnie z wymienionymi powyżej zasadami.

PINB 15 maja 2018 r. przeprowadził kontrolę stanu technicznego ww. budynku. W wyniku tej kontroli organ ustalił, że stan techniczny budynku jest zły. W protokole kontroli okoliczności powodujące zły stan budynku zostały szczegółowo opisane. Organ wskazał więc na zły stan dachu konstrukcji drewnianej, krytego dachówką ceramiczną (w tym więźby dachowej), zły stan elewacji (gzyms wieńczący spękany), w piwnicy zapach stęchlizny, ubytki tynków, zawilgocenia na ścianach i posadzkach, część tynków zmurszałych, brak nawiewu dla pieca gazowego, nieład instalacji elektrycznej w piwnicy, na korytarzu piwnicznym, klatce schodowej oraz na poddaszu, skorodowane obróbki blacharskie gzymsu, balkonu, zbyt niską balustradę balkonową, spękany silnie gzyms od strony zachodniej, spękaną szlichtę. Ponadto, na poddaszu w lokalu nr 3 lukarna obłożona blachą wymagała kapitalnego remontu, w złym stanie były kominy i ławy kominowe. Podsumowując, organ ocenił, że budynek jest w złym stanie technicznym.

Postanowieniem z [...] maja 2018 r. organ I instancji formalnie dopuścił, jako dowód na okoliczność złego stanu budynku i określenia niezbędnych do wykonania robót budowlanych "Opinię techniczną - Ocenę stanu technicznego instalacji elektrycznej w piwnicy" budynku przy ul. [...] w [...] z 2018 r., sporządzoną przez inż. A. W. i "Opinię techniczną na temat stanu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] " z 2017 r. sporządzoną przez dr inż. L. H.. Ta ostatnia ekspertyza została przez organ przesłana do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, celem zajęcia stanowiska w sprawie zakresu robót przewidzianych w opinii, gdyż obiekt był ujęty w gminnej ewidencji zabytków. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zaopiniował pozytywnie wskazany przez inż. H. zakres robót budowlanych.

Tym samym, PINB nie tylko dokonał własnych ustaleń w zakresie stanu technicznego budynku, potwierdzających zły stan techniczny i wskazujących na istniejące wady techniczne, ale również pozyskał ekspertyzę osoby posiadającej w tym przedmiocie wiedzę specjalistyczną w zakresie niezbędnych do wykonania robót budowlanych, która to ekspertyza uzgodniona ponadto została w aspekcie ochrony konserwatorskiej.

Jak wskazuje skarżąca, w sprawie istnieje jeszcze przedłożona przez nią organowi II instancji w czerwcu 2020 r. opinia techniczna z 2020 r. budynku przy ul. [...] w [...], sporządzona przez inż. B. O.. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy mógł tą właśnie opinię przedstawić do zaopiniowania przez Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków i na jej podstawie określić rodzaj nakazywanych robót budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zwraca jednak uwagę, że – jak była o tym mowa w poprzedzającej części uzasadnienia wyroku – to organ nadzoru budowlanego samodzielnie decyduje w oparciu o zgromadzone dowody, w jaki sposób usunięcie nieprawidłowości ma się odbyć. Organ nadzoru budowlanego, dysponując stosowną, własną wiedzą specjalistyczną, ma więc swobodę w określeniu sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. PINB, dopuszczając w toku postępowania postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2018 r., jako dowód w sprawie przedłożone przy piśmie M. G. ekspertyzy inż. A. W. oraz dr inż. L. H. postąpił zgodnie z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., pozyskując w ten sposób dodatkowo ekspertyzy techniczne.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. PINB poinformował strony o możliwości składania w terminie 7 dni od doręczenia pisma dodatkowych wniosków. Organ odmówił [...] lutego 2020 r. przedłużenia skarżącej tego terminu. [...] lutego 2020 r. (data prezentaty organu) skarżąca przesłała PINB "wstępne uwagi" do opinii inż. H., sporządzone przez inż. B. O.. Pismem datowanym na [...] maja 2020 r. PINB wezwał skarżącą do złożenia opinii inż. B. O. w terminie 14 dni. Skarżąca opinię tej inżynier przesłała [...] czerwca 2020 r. (prezentata PINB).

PINB, pomimo zakreślenia ww. terminu (który jest terminem jedynie instrukcyjnym), mógłby jednak formalnie dopuścić dowód z opinii inż. B. O., gdyby skarżąca skierowała takie żądanie do organu w trybie art. 78 § 1 k.p.a., albo gdyby z urzędu uznał, że opinia ta może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca żądała przeprowadzenia dowodu z opinii inż. B. O.. Co więcej, zasadność wniosku o dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii byłaby badana przez organ w kontekście dyspozycji art. 78 § 2 k.p.a., a więc tego, czy żądanie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, a ponadto – wobec już dopuszczonych dowodów – czy nie dotyczy okoliczności już stwierdzonych tymi innymi dowodami, chyba że organ uznałby, że nowy dowód ma znaczenie dla sprawy. Z akt sprawy nie wynika też, że organ I lub II instancji w jakikolwiek sposób formalnie dopuścił dowód z opinii inż. B. O., określając jednocześnie tezę dowodową.

Dlatego też, procesowo rzecz ujmując, opinia inż. B. O. nie była dowodem w sprawie, a jedynie doprecyzowaniem stanowiska skarżącej odnośnie formalnego dowodu - ekspertyzy inż. A. W. oraz dr inż. L. H..

Nadal jednak to organ nadzoru budowlanego decyduje, jakie roboty budowlane należy w budynku przeprowadzić, aby doprowadzić obiekt do należytego stanu technicznego, samodzielnie ustalając stanowiącą podstawę określenia rodzaju robót ekspertyzę techniczną. Skarżąca nie jest uprawniona do kształtowania nakładanych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego i nie ona wybiera sposób doprowadzenia budynku do stanu należytego. Jest on określony w sposób wiążący przez organ nadzoru budowlanego.

Słusznie w tym aspekcie zwrócił uwagę [...] WINB, że stanowiąca dowód w sprawie opinia inż. H. posiada również pozytywną ocenę konserwatorską, co jest niezbędne dla prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych przy obiekcie ujętym w gminnej ewidencji zabytków.

Z uwagi na powyższe i to, że w ramach uznania administracyjnego organu nadzoru budowlanego mieści się zarówno określenie zakresu robót budowlanych, koniecznych do wykonania z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud., jak i wybór ekspertyzy technicznej w tak oznaczonym zakresie, to niezasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 i 81 k.p.a. "poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego", ujęty w skardze.

Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 66 ust 1 pkt. 3 Pr. bud. "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do wydania decyzji bez przeprowadzenia przez organ oceny stanu technicznego poszczególnych elementów budynku, co doprowadziło do braku wykazania przez organ, aby budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym".

Zebrane w sprawie dowody, o których była mowa powyżej, jak również własne ustalenia PINB poczynione w trakcie oględzin budynku uprawniały organa do dokonanej w decyzjach precyzyjnej i niebudzącej wątpliwości oceny stanu technicznego poszczególnych elementów budynku, przesądzającej o tym, że budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym, jak również ustalenia niezbędnych do wykonania robót budowlanych.

Organ II instancji nie naruszył też art. 66 ust 1 pkt. 3 Pr. bud., wyznaczając zbyt krótki termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Wbrew twierdzeniom skarżącej, [...] WINB uchylił bowiem decyzję PINB właśnie w części dotyczącej wyznaczenia terminu, gdyż uznał, że nie był on dla stron wystarczający. Z tej też przyczyny określił termin wykonania robót budowlanych na 9 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Skarżąca jedynie ogólnikowo i bez szczegółowego uzasadnienia kwestionuje ten termin, wskazując na "konieczność uzyskania zgody konserwatora zabytków oraz pozwolenia na budowę do przeprowadzenia wymienionych przez organ prac oraz aktualną sytuację epidemiologiczną". Gdyby natomiast okazało się, że zobowiązani rzeczywiście przystąpili do wykonania nałożonego na nich obowiązku i w tym celu wystąpili o niezbędne pozwolenie na budowę i uzgodnienia z konserwatorem zabytków, ale z przyczyn od siebie niezależnych (np. długiego czasu załatwiania przez organa ich wniosków) nie byli w stanie przystąpić do wykonania nakazanych robót budowlanych, to termin wskazany przez [...] WINB mógłby ulec zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. W sytuacji jednak, gdy takie działania w ogóle nie zostały podjęte, to jakikolwiek termin wykonania nakazanych robót budowlanych będzie z natury rzeczy zbyt krótki.

[...] WINB – wbrew zarzutom skargi - nie miał żadnych prawnych podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przez M. G. nie ma żadnego wpływu na możliwość wydania decyzji z art. 66 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud. Nie jest bowiem prejudykatem, a więc taką sytuacją prawną, która uniemożliwia organowi wydanie decyzji nakazującej wykonanie określonych robót w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym całego obiektu budowlanego. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, przepisu nie można naruszyć "przez jego niezastosowanie", a jedynie przez wadliwe zastosowanie lub błędną wykładnię.

3. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z [..] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.