Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 252/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 7a par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi A S.A. w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 387 zł (słownie złotych: trzysta osiemdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Informacją roczną z dnia 30 marca 2018 r. Zastępca Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako, "organ"), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.- dalej jako: "Prawo wodne" "ustawa") oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 - dalej jako: Rozporządzenie) ustalił A S.A. w [...] (dalej jako: "skarżąca", "Spółka") za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.217 zł za pobór wód podziemnych. Opłata miała zostać uiszczona w czterech równych ratach kwartalnych po 304,25 zł.

W złożonej reklamacji Spółka, nie zgadzając się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ustaloną przez organ, wskazała, że opłata ta dotyczy poboru wody ze studni wierconej, dla potrzeb smarowania oraz chłodzenia łożysk w turbozespołach dla potrzeb B w [...].

Po rozpoznaniu reklamacji Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr: [...] określił stronie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą za wprowadzenie ścieków do wód w wysokości 1.217 zł.

Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał przepisy: art. 273 ust. 6, w związku z art. 271 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) - dalej jako: kpa.

W uzasadnieniu wskazał, że opłata stała została naliczona w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [...], udzielającą Spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych dla potrzeb smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach, z utworów czwartorzędowych na potrzeby wodociągu zakładowego B, zlokalizowanej na rzece [...] w km [...], za pomocą ujęcia złożonego ze studni wierconej o głębokości 10,2 m, usytuowanej na działce nr [...] ark. mapy [...], obręb [...] - gmina [...], w ilości łącznej: Qśrd = 288,00 m3/d i Qmax.h = 24,00 m3/h, przy depresji zwierciadła wody s = 2,4 m

Opłata stała za pobór wód podziemnych została obliczona na kwotę 1.217 zł, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 PLN na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilościach 24 m3/h, wynoszącej po przeliczeniu 0,006666667 m3/s.

W skardze do tut Sądu Spółka, reprezentowana przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, zarzuciła jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające w szczególności na zaniechaniu uwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy pozwoleń wodnoprawnych Starosty [...] nr [...] z dnia 6.01.2006 r. nr [...]; z dnia 20.10.2008r., oraz z dnia 16.01.2009 r.nr [...]. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 1 i 2 Prawa wodnego oraz § 15 ust. 1 Rozporządzenia, polegające na ustaleniu wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, pomimo że organ nie dysponował wystarczającymi informacjami, do jakich celów, z jakiego źródła i w jaki sposób jest pobierana woda, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, że organ nie zweryfikował podstawowej kwestii, mającej znaczenie w sprawie, mianowicie przeznaczenia wody pobieranej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. Według strony, uchybienie to powoduje, że ustalona przez organ opłata stała jest nieprawidłowa. Stąd utrzymanie w mocy skarżonej decyzji oznaczałoby dla Spółki dokonywanie opłat za rzekomy pobór wód podziemnych do celów bytowych, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Skarżąca zarzuciła dodatkowo, iż decyzja organu nie może być utrzymana w obrocie prawnym także z powodów formalnych, gdyż w treści jej osnowy jako podstawę do ustalenia opłaty stałej wskazano art. 271 ust. 1 pkt 1 Prawa Wodnego, zaś w treści uzasadnienia podano, że opłata ta została ustalona w oparciu o art. 271 ust. 1 pkt 1, ust. 2 tej ustawy oraz § 15 ust. 1 Rozporządzenia.

Zdaniem skarżącej, organ nie rozpoznał też w sposób właściwy sprawy także z uwagi na brak rozpoznania celu, do jakiego służy pobierana woda. Z treści każdej z decyzji wydanych przez Starostę [...] wynika jednoznacznie, że pobór wody jest ściśle związany z wytwarzaniem energii elektrycznej. W świetle nowych przepisów Prawa wodnego, w przypadku działań prowadzonych przez podmioty w branży energetycznej zakłada się, że opłata stała za pobór wód do celów elektrowni wodnych ma być ponoszona przez właścicieli elektrowni wodnych, wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej z wykorzystywaniem wody pobranej zwrotnie (tj. wody, która została pobrana, wykorzystana a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości) oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną, czyli wodę nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii (art. 270 ust. 4 Prawa Wodnego). Przepis ten, chociaż został sformułowany w sposób dosyć złożony, jednak w istocie stanowi on prostą konsekwencję opisanej wyżej odmienności dotyczącej tej kategorii działalności i relatywnie nieingerencyjnego charakteru wykorzystywania wód. W opinii skarżącej, w sprawie nie zachodzi przesłanka do uznania, że pobór wód ma charakter bezzwrotny i nietechnologiczny, wobec czego konsekwencją tego stanu rzeczy jest uznanie za bezprawne ustalenia wysokości opłat za pobór wody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazał, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Zgodnie z ust. 3 pkt 1 tego artykułu usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych. Powyższe oznacza, że usługi wodne stanowią w istocie zapewnienie określonym podmiotom możliwości korzystania z wód w wyżej wymienionym zakresie. Możliwość korzystania z wód można sobie zapewnić poprzez uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 389 pkt 1 Prawa wodnego), które określa zakres możliwego korzystania z wód i tym samym parametry, na podstawie których wylicza się opłaty za usługi wodne.

Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [...] udzielającej jej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych dla potrzeb smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach, z utworów czwartorzędowych na potrzeby wodociągu zakładowego B, zlokalizowanej na rzece [...] w km [...], za pomocą ujęcia złożonego ze studni wierconej o głębokości 10,2 m, usytuowanej na działce nr a ark. mapy [...], obręb [...] - gmina [...], w ilości łącznej Qśrd= 288,00 m3/d i Qmax.h = 24,0m3/h, przy depresji zwierciadła wody s= 2,4 m. Określony w tym pozwoleniu zakres możliwego korzystania z usług wodnych przez Spółkę wskazuje na pobór wód do celów elektrowni wodnych polegający na bezzwrotnym poborze wód, które bezspornie zakwalifikować należy do wód technologicznych; czyli wód nieprzeznaczonych wprost do produkcji energii, co oznacza, że zgodnie z art. 270 ust. 4 Prawa wodnego skarżąca obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne na podstawie art. 271 ust. 1 tej ustawy oraz § 15 pkt 1 Rozporządzenia. Jednocześnie skarżąca nie wskazała, które zapisy obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego ([...]) świadczą o zwrotnym poborze wód podziemnych, ponadto z jego treści nie wynika, by Spółka miała uprawnienia do odprowadzania pobranych wód w tej samej ilości i jakości. W rezultacie, podstawą dla ustalenia wysokości opłaty stałej jest wyłącznie treść istniejącego w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego, które określa zakres możliwego korzystania z wód i tym samym parametry, na podstawie których to wylicza się opłaty za usługi wodne.

W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 19 września 2018 r. zawarł wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - /dalej w skrócie: "P.p.s.a."/ dowodu uzupełniającego z dokumentu - decyzji Starosty [...] z dnia 6 lutego 2017 r. nr [...] udzielającej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód zużytych pochodzących z instalacji smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach B do rzeki [...], w ilości: maksymalnej godzinowej Qmaxh. = 24,0 m3/h, średniodobowej Qśrd= 288,0 m3/d i maksymalnej rocznej QR = 126.144 m3/r. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu oględzin na terenie B, w wyniku której ustalono, że woda pobierana na podstawie decyzji [...] niezbędna jest do funkcjonowania zakładu, w zakresie smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach. W wyniku tych procesów powstają wody zużyte, które skarżąca na podstawie decyzji nr [...] - pozwolenia wodnoprawnego może odprowadzać do rzeki [...]. Z tych powodów obecnie przedłożone, jako nowy dowód w sprawie, pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia 6 lutego 2017 r. jest kluczowe dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości powstałych w niniejszym postępowaniu i należy je odczytywać łącznie w powiązaniu z decyzją nr [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. Podane w treści każdej z tych decyzji wartości (ilości) pobieranej i odprowadzanej wody są tożsame. Decyzja nr [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. wskazuje na możliwość poboru wody do smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach B w [...], zaś decyzja nr [...] z dnia 6 lutego 2017r., wskazuje na możliwość odprowadzania wód zużytych do smarowania i chłodzenia łożysk w tożsamych turbozespołach B w [...], odpowiadających ilości wody pobranej. Świadczy to, że woda pobierana na podstawie decyzji nr [...] służy do celów technologicznych produkcji energii elektrycznej w B i jest następnie po jej zużyciu powrotnie odprowadzania do wód podstawie decyzji nr [...] z dnia 6 lutego 2017 r. W rezultacie, wskazana przez organ podstawa prawna do naliczenia opłaty stałej, tj. art. 271 ust. 1 Prawa wodnego oraz § 15 pkt 1 Rozporządzenia jest nieprawidłowa, gdyż właściwą podstawę do naliczenia opłat za pobór wód poziemnych winien stanowić art. 270 ust. 4 tej ustawy, przewidujący, że opłata za pobór wód do celów elektrowni wodnych (a taką jest B) ponoszona jest wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości.

Na rozprawie Sąd uwzględnił ww. wniosek dowodowy skarżącej. Strony postępowania podtrzymały dotychczasowe stanowiska, przy czym pełnomocnik organu, odnosząc się do dopuszczonego w sprawie dowodu z pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z 6 lutego 2017 r. zauważył, iż z jego treści, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie wynika, że dokonuje ona zwrotnego odprowadzenia uprzednio pobranej wody technologicznej w tej samej ilości i jakości, skoro pozwolenie to dotyczy odprowadzenia ścieków. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie mają zatem regulacje art. 16 pkt 40 i pkt 61 lit "d" Prawa wodnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie cała zawarta w niej argumentacja okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że narusza ona przepisy postępowania i prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - i w związku z tym podlega uchyleniu.

W rozpoznawanej sprawie organ określił stronie opłatę stałą za pobór wód podziemnych za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. w wysokości 1.217 zł.

Przystępując zatem do rozważań co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

W przepisach ustawy Prawo wodne wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, które mają przyczynić się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 ustawy, jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Stosownie do art. 270 ust. 1 ustawy opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz z opłaty zmiennej, uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty (art. 273 ust. 1 ustawy). Reklamację składa się do Wód Polskich w terminie nie dłuższym niż 14 dni. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji administracyjnej. Organem właściwym do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty stałej za pobór wód, na podstawie art. 273 ust. 3 ustawy, jest dyrektor zarządu zlewni, co wynika z treści art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 tej ustawy. Natomiast od decyzji ustalającej opłatę podmiot korzystający z wód na mocy art. 273 ust. 8 ustawy ma prawo złożyć skargę do sądu administracyjnego, domagając się kontroli jej legalności.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż w stanie prawnym obowiązującym w czasie toczącego się postępowania w przedmiocie określenia skarżącej opłaty za pobór wód podziemnych, przepis art. 14 ust 2 Prawa wodnego stanowił, że do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Dopiero w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (opublikowanej dopiero w dniu 5 września 2018 r. w Dz.U. poz. 1772) w jej art. 1 pkt 17 po art. 273 dodano art. 273a w brzmieniu: " W przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się"

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu tej ustawy "celem wprowadzenia przepisu art. 273a jest usprawnienie procedury rozpoznawania reklamacji, w przypadku gdy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne nie zgadza się z wysokością opłaty ustaloną w przekazanej informacji. Ze względu na fakt, że wniesienie reklamacji może skutkować ustaleniem przez Wody Polskie, w drodze decyzji, wysokości opłaty za usługi wodne, z punktu widzenia ekonomiki procesowej zasadne wydaje się wyłączenie stosowania wskazanych przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi ma możliwość przedstawienia w treści reklamacji kompleksowej argumentacji, dlaczego nie zgadza się z ustaloną w informacji wysokością opłaty. Tym samym wyłączenie stosowania przepisu art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie będzie skutkowało narażeniem strony na ograniczenie prawa do aktywnego udziału w ewentualnym postępowaniu administracyjnym, albowiem z tego prawa korzysta już na etapie składania reklamacji. Jednocześnie w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego katalog stron jest ograniczony wyłącznie do podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazana została informacja o wysokości opłaty, zawierająca również sposób jej obliczenia. Właściwe stosowanie przepisów ustawy powoduje, że każdy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne ma pełną informację o praktyce stosowania przepisów ustawy przez właściwą jednostkę organizacyjną Wód Polskich na potrzeby ustalania opłat za usługi wodne. Jednocześnie wyłączenie stosowania przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nie będzie skutkowało brakiem możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w związku z wniesieniem reklamacji (pokreślenie Sądu). Nadmienić również należy, że przepisy ustawy zapewniają sądową kontrolę decyzji wydawanych przez jednostki organizacyjne Wód Polskich właściwe w sprawach ustalania opłat za usługi wodne. Niezbędne wydaje się zatem wprowadzenie przepisu w proponowanym brzmieniu, który nie tylko usprawni proces rozpoznawania reklamacji, lecz również pozwoli na dotrzymanie ustanowionego w przepisach ustawy 14-dniowego terminu na jej rozpatrzenie."

W tym stanie rzeczy zgodzić się trzeba z tą częścią zarzutów skargi, w której Spółka zarzucając organowi naruszenie art. art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, wskazywała na niezebranie całości materiału dowodowego, brak jego wszechstronnego rozpatrzenia i jego dowolną ocenę.

Skarżąca powyższą wadliwość postępowania dowodowego odnosiła wprawdzie przede wszystkim do dokonanej przez organ oceny dowodów w postaci wydanych przez Starostę [...] pozwoleń wodnoprawnych nr [...] z dnia 6.01.2006 r., nr [...] z dnia 20.10.2008 r. oraz nr [...] z dnia 16.01.2009 r., niemniej jednak stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przejawiają się ponadto w braku zebrania w sprawie kompletnego materiału dowodowego. Dopiero bowiem na etapie postępowania sądowego ujawniona została istotna dla sprawy okoliczność istnienia w obrocie prawnym jeszcze jednego, nieznanego organowi pozwolenia wodnoprawnego, tj. decyzji Starosty [...] z dnia 6 lutego 2017 r. udzielającej Spółce pozwolenia na odprowadzanie wód zużytych pochodzących z instalacji smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach B do rzeki [...], w ilości: maksymalnej godzinowej Qmaxh = 24,0 m3/h, średniodobowej Qśrd= 288,0 m3/d i maksymalnej rocznej Qe = 126.144 m3/r.

W kontekście tego, nowego w sprawie dowodu należy jednak zauważyć, jak słusznie zwrócił uwagę na rozprawie pełnomocnik organu, że potwierdza on w istocie zasadność określenia Spółce opłaty za pobór wód podziemnych ze studni wierconej dla potrzeb smarowania oraz chłodzenia łożysk w turbozespołach dla potrzeb B w [...]. Zgodnie bowiem z art. 270 ust 4 Prawa wodnego opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, jedynie wówczas gdy została ona pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości. Jak natomiast wynika z treści decyzji Starosty [...] z dnia 6 lutego 2017 r. nr [...], wydane Spółce pozwolenie wodne dotyczy odprowadzania wód zużytych pochodzących z instalacji smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach B do rzeki [...]. Oznacza to, że woda jest odprowadzana wprawdzie w tej samej ilości co wcześniej pobrana lecz nie spełnia ona już drugiego z warunków, a mianowicie niepogorszonej jakości, albowiem w myśl art. 16 pkt 61 lit "d" ustawy Prawo wodne wody pochodzące z obiegów chłodzących elektrowni lub elektrociepłowni stanowią ścieki.

Wspomniana wyżej regulacja art. art. 270 ust 4 Prawa wodnego dotyczy również pobranej bezzwrotnie wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej, jednakże w rozpoznawanej sprawie, w świetle ww. pozwolenia wodnoprawnego, taka sytuacja również nie ma miejsca, skoro wcześniej pobrana woda ze studni wierconej dla potrzeb smarowania oraz chłodzenia łożysk w turbozespołach dla potrzeb B w [...] jest następnie w całości odprowadzana, jednakże w stanie pogorszonym, do rzeki [...].

W tym miejscu Sąd jedynie dodatkowo zauważa, iż w ramach wskazanej już wyżej nowelizacji ustawy Prawo Wodne, ustawą z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, zmianie uległo także dotychczasowe brzmienie art. 270 ust 2 ustawy, przewidujące wyłączenie z obowiązku ponoszenia opłaty z tytułu poboru wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Do tego wyłączenia o charakterze przedmiotowym dodano bowiem wyłączenie podmiotowe obejmujące elektrownie wodne. Również tą okoliczność organ będzie obowiązany uwzględnić w ponownym rozpoznaniu sprawy.

W ocenie Sądu, w ramach zaskarżonej decyzji dokonano natomiast wadliwego obliczenia wysokości spornej opłaty stałej.

Z treści jej uzasadnienia wynika bowiem, że Dyrektor Zarządu Zlewni do jej obliczenia uwzględnił określoną w pozwoleniu wodnoprawnym wartość maksymalnego limitu godzinowego, wynoszącego 24m3/h. Tym samym opłata stała za pobór wód podziemnych została obliczona na kwotę 1.217,00 zł - jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 PLN na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilościach 24 m3/h, wynoszącej po przeliczeniu 0,006666667 m3/s.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż w tym samym pozwoleniu wodnoprawnym określono także średniodobową wartość poboru wód wynoszącą 288 m3/d. Nie może zatem ujść uwadze, że porównanie obu tych wielkości, wyrażonych w obowiązującym dla celów opłaty stałej wskaźniku m3/s, wskazuje, że kształtowałyby się one na poziomie odpowiednio: dla wartości godzinowej 0,006666667 m3/s, natomiast dla wartości średniodobowej 0,003333 m3/s (podkreślenie Sądu), czyli znacząco niższej od wartości godzinowej, przyjętej przez organ, do obliczenia należności za pobór wód.

W rezultacie kluczowa w sprawie jest okoliczność, że przy przyjęciu na potrzeby wymiaru opłaty stałej, jak uczynił to organ, maksymalnej wartości godzinowej, przekroczona zostałyby znacznie średniodobowa dopuszczalna wartość poboru wód, określona w tym samym pozwoleniu wodnoprawnym na 288 m3. Przyjmując bowiem maksymalną wartość godzinową i mnożąc ją przez 24 godziny, wartość dopuszczalnego poboru wód w każdym z 365 dni w roku wynosiłaby 576 m3 (24 m3 x 24h). Różnice przyjętych za podstawę obliczeń opłaty stałej wartości nabierają jeszcze większego znaczenia, jeśli weźmie się pod uwagę wskaźniki roczne. W skali roku bowiem dopuszczalne ilości roczne wartości pobranej wody kształtowałyby się, przy przyjęciu maksymalnego wskaźnika godzinowego na poziomie 210.240,00 m3/r, natomiast przy uwzględnieniu określonej w tym samym pozwoleniu wielkości średniodobowego poboru wód na poziomie 105.120,00 m3/r.

Porównanie obu tych wartości musi więc rodzić pytanie, czy w świetle wprowadzonego w pozwoleniu wodnoprawnym ograniczenia średnidobowego poboru wód nie zostałoby ono znacząco przekroczone, w przypadku uznania za prawidłowy sposób obliczenia dopuszczalnego maksymalnego rocznego poboru wód, przyjętego przez organ. Innymi słowy, powstaje wątpliwość, czy obliczona przez organ opłata stała faktycznie uwzględnia rzeczywiste dopuszczalne roczne ilości wód podziemnych, jakie może Spółka pobierać, nie naruszając przy tym pozostałych warunków określonych w omawianym pozwoleniu wodnoprawnym.

W tym miejscu zasadnym staje się odwołanie do zapisów dopuszczonego na rozprawie dowodu z decyzji Starosty [...] z dnia 6 lutego 2017 r. nr [...] udzielającej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód zużytych pochodzących z instalacji smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach B do rzeki [...], w ilości: maksymalnej godzinowej Qmaxh. = 24,0 m3/h, średniodobowej Qśrd= 288,0 m3/d i maksymalnej rocznej Qr = 126.144 m3/ r.

W pozwoleniu tym dodatkowo określono roczną wartość maksymalną odprowadzania wód, pobranych uprzednio z wód podziemnych, a następnie zużytych do smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach na poziomie126.144 m3/ r., czyli o wartości zbliżonej do rocznej 105.120,00 m3/r, obliczonej przy uwzględnieniu wskaźnika średniodobowego poboru wód i znacząco niższej od wartości rocznej 210.240,00 m3/r obliczonej na podstawie przyjętego przez organ maksymalnego wskaźnika godzinowego poboru wód.

Mając zatem na uwadze przedstawione obliczenia Sąd stwierdza, iż przyjęcie wskaźnika maksymalnego godzinowego poboru wody doprowadziło do ustalenia znacząco wyższej wysokości opłaty stałej, w stosunku do analogicznej opłaty, ale obliczanej przy zastosowaniu maksymalnego rocznego limitu poboru obliczonego z uwzględnieniem miernika średniodobowego. Organy Wód Polskich nie mogą pomijać faktu, iż zastosowane przepisy dotyczą nakładania danin publicznoprawnych, stąd przy przeprowadzeniu ich wykładni winny kierować się wypracowaną na gruncie regulacji podatkowych zasadą in dubio pro tributario. Nakazuje ona organom państwa stosować taką wykładnię przepisów, której skutki są maksymalnie korzystne dla podmiotu ponoszącego obciążenia publicznoprawne.

Organ będąc związany zasadą rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych przy uwzględnieniu dobra strony - art. 7a § 1 kpa - dopuścił się takiego naruszenia art. 271 ust. 5 Prawa wodnego., który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez Sąd interpretacja bierze również pod uwagę aktualnie obowiązujący przepis art. 11 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 648), który ustanawia zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, zobowiązując organy administracji do rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść przedsiębiorcy.

W toku ponownego postępowania organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a także prawidłowo sporządzić uzasadnienie decyzji, szczegółowo przedstawiając sposób ustalenia wysokości dopuszczalnego rocznego poboru wód podziemnych do smarowania i chłodzenia łożysk w turbozespołach elektrowni wodnej.

Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone naruszenia wskazanych przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się: kwota 100,00 zł tytułem uiszczonego wpisu, kwota 270,00 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), oraz koszty poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.