Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 197/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 95
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 27 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stypendium rektora oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. D. (dalej zwana również jako: "wnioskodawczyni", "studentka" lub "skarżąca") - studentka Wydziału A. [...], kierunek A., stacjonarne studia II stopnia, semestr drugi - złożyła w dniu 14 października 2020 r. wniosek o przyznanie stypendium rektora [...] w roku akademickim 2020/2021.

Do wniosku dołączyła zaświadczenie [...], w którym wskazano, że wnioskodawczyni jest zawodniczką klubu [...] (od 2017 r.), grającego w rozgrywkach najwyższej klasy rozgrywkowej f. w Polsce - [...]. W zaświadczeniu tym wymieniono największe osiągnięcia zawodniczki w sezonie 2019/2020. Dołączyła również zaświadczenie Polskiego Związku [...], w którym wskazano, że uzyskała ona, zgodnie z Uchwałą nr [...] z dnia 13 maja 2015 r. Zarządu Polskiego Związku [...] w sprawie przyjęcia Regulaminu nadawania klas sportowych zawodnikom i zawodniczkom uczestniczącym w rozgrywkach organizowanych przez Polski Związek [...] i Wojewódzkie Związki [...], Klasę Pierwszą.

Komisja Stypendialna [...] (dalej także jako: "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.), decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r. (nr [...]) odmówiła W. D. wnioskowanego stypendium.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni przy wyliczeniu punktacji do stypendium rektora uzyskała 20,433 punktów obliczanych według kryterium I (za wyniki w nauce) oraz brak punktów według kryterium II (za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym). Natomiast próg przyznania stypendium rektora oraz liczba uprawnionych, o których mowa w § 39 ust. 3 Regulaminu świadczeń dla studentów [...], wynosił odpowiednio: wg kryterium I 29,575 oraz 11,00; według kryterium II 32,000 oraz 1. Nie zostały zatem spełnione warunki, o których mowa w przepisie § 36 ust. 5 tego Regulaminu.

W. D. w odwołaniu od powyższej decyzji Komisji Stypendialnej [...] podniosła, że do wniosku o przyznanie stypendium rektora dołączyła dokumenty poświadczające jej osiągnięcia sportowe (zaświadczenie o znaczących osiągnięciach w Akademickich Mistrzostwach Polski oraz zaświadczenie z Polskiego Związku [...] o uzyskaniu Pierwszej Klasy Sportowej). Za żadne z jej osiągnięć sportowych nie przyznano jej punktów. Tymczasem zgodnie z § 12 załącznika nr 4 Regulaminu świadczeń dla studentów przysługuje jej odpowiednio 64 punkty za miejsce I-III w Akademickich Mistrzostwach Polski w grach zespołowych, do 32 punktów za znaczące osiągnięcia w Akademickich Mistrzostwach Polski - nie w barwach [...] (dodatkowo studiuje [...] na [...]). Poza tym przysługują jej 48 punkty za Pierwszą Klasę Sportową przyznaną przez Polski Związek [...] za grę w [...] (jest ona przyznawana niezależnie od przynależności uczelnianej).

Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (dalej także jako: "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania W. D., decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r. (nr [...]), wydana na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 86 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz na podstawie przepisów zawartych w Regulaminie świadczeń dla studentów [...], utrzymała w mocy kwestionowaną decyzję Komisji Stypendialnej [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści § 36 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (dalej także jako: "Regulamin") stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na co najmniej krajowym poziomie.

Studentka nie przedstawiła we wniosku o przyznanie stypendium rektora żadnych osiągnięć naukowych, artystycznych. We wniosku przedstawiła natomiast osiągnięcia sportowe. Komisja Stypendialna rozpatrzyła wniosek studentki dwutorowo, tj. na podstawie średniej ważonej ocen według g kryterium I oraz na podstawie osiągnięć sportowych według kryterium II.

Odnosząc się do kryteriów I (za wyniki w nauce) organ odwoławczy wskazał, że Komisja Stypendialna prawidłowo przyjęła średnią ocen studentki w oparciu o § 39 ust. 4 Regulaminu, tj. średnią z ostatniego semestru studiów. Przyjęta przez Komisję średnia ocen to 4,617, która po przeliczeniu na punkty (na podstawie § 38 ust. 6 Regulaminu) i przeskalowaniu (na podstawie § 38 ust. 1 Regulaminu) daje 20,433 punktów.

Na podstawie § 19 ust. 1 Regulaminu Rektor w porozumieniu z Komisją Stypendialną ustalił maksymalny procent uprawnionych do otrzymywania stypendium rektora, tj.: do 7% stypendiów według kryterium I.

Komisja Stypendialna, zdaniem organu odwoławczego, poprawnie określiła liczbę uprawnionych do otrzymania stypendium na kierunku A. studia II-go stopnia studiów stacjonarnych, drugi semestr, wg kryterium I. Przy wyliczaniu punktacji do stypendium rektora wg kryterium I studentka uzyskała 20,433 punktów. Próg przyznania stypendium rektora, o którym mowa w § 45 ust. 3 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] oraz liczba uprawnionych wyniosły odpowiednio: 29,575 oraz 11 (dla kryterium I).

Odnosząc się do kryterium II (za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym) organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 41 ust. 3 Regulaminu stypendium według II kategorii może być przyznane studentowi na podstawie dołączonego do wniosku zaświadczenia o klasach sportowych wydane przez Związek Sportowy danej dyscypliny. Warunkiem przyznania punktów za osiągnięcia sportowe jest również nienaganna postawa studenta jako sportowca. Opinię na temat postawy studenta jako sportowca oraz proponowaną liczbę punktów za osiągnięcia sportowe, zgodnie z § 41 ust. 5 Regulaminu, wydaje Centrum Sportu Akademickiego. Zarówno opinia, jak i ilość proponowanych punktów jest dla Komisji Stypendialnej oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej wiążąca. Studentka w swoim wniosku przedstawia następujące osiągnięcia sportowe w f. kobiet: 3 miejsce w Akademickich Mistrzostwach Polski oraz 2 miejsce w Akademickich Mistrzostwach Polski w typie uczelni, a także posiadanie Pierwszej Klasy Sportowej. Komisja Stypendialna nie przyznała jednak studencie punktów za osiągnięcia sportowe, gdyż otrzymała ona negatywną opinię dotyczącą postawy sportowej wydaną przez Centrum Sportu Akademickiego.

Na podstawie § 19 ust. 1 Regulaminu Rektor w porozumieniu z Komisją Stypendialną ustalił maksymalny procent uprawnionych do otrzymywania stypendium rektora, tj.: do 1% stypendiów według kryterium II.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że studentka nie spełniła warunków, o których mowa w § 36 ust. 5 Regulaminu, aby przyznać jej wnioskowane stypendium rektora.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu powyższej decyzji W. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz uchylenia opinii Centrum Sportu Akademickiego, na której oparto decyzję. Skarżąca zarzuciła naruszenie obiektywności i autentyczności opinii, która godzi w jej dobre imię. Zdaniem skarżącej nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinna być oparta opinia postawy sportowej studenta.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jako powód odmowy przyznania jej wnioskowanego stypendium Komisja Stypendialna, powołując się na zapisy § 41 ust. 5 Regulaminu świadczeń dla studentów [...], podała niewystarczająca liczbę punktów potrzebnych do przyznania stypendium w kategorii I i II oraz na negatywną opinię w sprawie jej postawy sportowej wystawioną przez Centrum Sportu Akademickiego, trenera sekcji f. kobiet, który przyznał jej zero punktów za osiągnięcia sportowe. W ocenie skarżącej opinia jej postawy sportowej opiera się na subiektywnych odczuciach trenera sekcji f. kobiet [...] oraz na fałszywej informacji dotyczącej rzekomo zaistniałych próśb i propozycji trenera oraz braku jej chęci do reprezentowania [...].

Skarżąca podkreśliła, że na pierwszym roku studiów I stopnia, w celu rozwijania swoich umiejętności piłkarskich z chęcią uczestniczyła w treningach sekcji f., nierzadko jako jedna z tylko dwóch obecnych zawodniczek na treningu. Trenowała sumiennie i przychodziła zawsze gotowa na trening, o wszelkich możliwych spóźnieniach informowała trenera. Ponadto, reprezentowała [...] w roku akademickim 2016/2017 w Akademickich Mistrzostwach Polski.

Dzięki wcześniejszemu doświadczeniu, zdobytemu podczas trenowania w I ligowej drużynie piłkarskiej [...] S. O. oraz w młodzieżowej kadrze województwa [...], zorientowana o bardzo niskim poziomie treningów f. na [...] była zmuszona znaleźć drużynę, w której mogła rozwijać swoje umiejętności. Tym sposobem została zawodniczką ekstra ligowej drużyny [...]. Od tamtej pory, to jest od drugiej połowy 2017r., nie rozmawiała z trenerem sekcji f. kobiet [...].

Drużyna [...] F. L. nie wymaga od swoich zawodniczek posiadania statusu studenta [...]. Jednakże pomimo wymagającego pierwszego kierunku studiów na [...] – A., zdecydowała się rozpocząć studia na drugim kierunku –[...] na [...], by móc ze swoimi koleżankami z drużyny uczestniczyć we wszystkich organizowanych zawodach piłkarskich. Ponadto w 2020 r. za swoje osiągnięcia, otrzymała Pierwszą Klasę Sportową, przyznaną przez PZ[...] w W. Przyznanie tej Klasy jest zwieńczeniem jej osiągnięć za grę w p. i f.. Powołując się na ta okoliczność, skarżąca podniosła, że zgodnie z Regulaminem świadczeń dla studentów [...] za uzyskanie Pierwszej Klasy Sportowej przysługuje jej 48 punktów za grę w ekstralidze f. kobiet, która jest przyznawana niezależnie od przynależności uczelnianej.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że skarżącej nie może zostać przyznane stypendium rektora.

Według kryterium I nie zmieściła się w grupie osób uprawnionych do otrzymania stypendium, zbyt mała liczba uzyskanych punktów, a według kryterium II, z uwagi na negatywną opinię postawy sportowej, punkty nie mogły zostać przyznane. Mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze, zwłaszcza odnoszące się do opinii, Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, że zwróciła się do Centrum Sportu Akademickiego o zajęcie stanowiska w tej sprawie i otrzymała następującą odpowiedź: komisja powołana do opiniowania wniosków o stypendia sportowe przy CSA [...] podtrzymuje swoją decyzję o nie przyznawaniu punktów za osiągnięcia sportowe studentki W. D. Komisja nie podważa umiejętności i zasług sportowych W. D., w tym przyznania jej I klasy sportowej oraz faktu, że reprezentuje [...] w rozgrywkach ligowych i AMP, bo ma do tego prawo. Studentka złożyła jednak wniosek o stypendium na [...], zatem obowiązują zasady przyznawania świadczenia opisane w regulaminie ustanowionym przez rektora [...]. W jednym z punktów w/w regulaminu jest wyraźne odniesienie do "nienagannej postawy" studenta kandydującego do stypendium. Nienaganna postawa sportowca w rozumieniu komisji, to reprezentowanie swojej uczelni na AMP oraz ustalenie zasad współpracy, także współpraca z trenerem sekcji [...], jeśli takowa istnieje. Sekcja p. i f. na [...] istnieje od kilku lat i rozwija się. W. D. była poinformowana o tym, że warunkiem otrzymania stypendium rektora [...] jest udział w zawodach sportowych w barwach [...]. Informacja ta, była przekazana studentce przez trenera podczas wspólnych z [...] gier kontrolnych. Ponieważ studentka W. D. nie reprezentowała [...] na AMP w roku 2019/2020, zatem nie spełniła kryteriów opisanych w Regulaminie przyznawania świadczeń studentom [...]. W pozostałym zakresie w złożonej odpowiedzi podtrzymano dotychczasowe stanowisko reprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 27 stycznia 2021 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej [...] z dnia 8 grudnia 2020 r. (nr [...]), którą odmówiono jej przyznania stypendium rektora [...] w roku akademickim 2020/2021.

Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.; powoływanej dalej jako: "p.s.w.n"), a także przepisy Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora [...] nr [...] z dnia 28 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów [...].

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 p.s.w.n. student może ubiegać się o stypendium rektora. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (zob. 86 ust. 2 p.s.w.n.).

Art. 91 ust. 1 p.s.w.n. określa, że stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi (zob. art. 91 ust. 3 p.s.w.n.).

Natomiast zgodnie z art. 95 p.s.w.n. regulamin świadczeń dla studentów określa: 1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania;

2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4;

3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta;

4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej (ust. 1).

Regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor (ust. 2).

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 91 ust. 1 p.s.w.n. jest decyzją o charakterze fakultatywnym i jest wydawana w ramach uznania administracyjnego.

Ustawodawca użył bowiem słowa "może" (stypendium rektora może otrzymać student). Oznacza to, że fakt spełnienia kryteriów określonych w przepisie art. 91 ust. 1 p.s.w.n., nie warunkuje automatycznego przyznania osobie zainteresowanej (studentowi lub studentce) stypendium rektora, i to w oczekiwanej przez nią wysokości. Tym samym organ uczelni może odmówić przyznania stypendium rektora podmiotowi, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Organ uczelni nie jest bowiem zobligowany do przyznania świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem (nie ciąży na nim obowiązek przyznania stypendium czyli wydania rozstrzygnięcia o określonej treści).

Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się przede wszystkim do zbadania czy organ uczelni przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił wydane rozstrzygnięcie.

Oczywiście trzeba pamiętać, że uznaniowy charakter kontrolowanej decyzji nie oznacza (i nie może oznaczać) dowolnego działania organu uczelni.

Można w tym miejscu dodać, że organ przyznając stypendium dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, a bezsprzecznym jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku stypendium nie mogłoby zostać faktycznie zrealizowane. Jeśli zatem przyznane środki na stypendia dla najlepszych studentów są zbyt małe, aby takie stypendia otrzymał każdy student spełniający kryteria przyznania pomocy, organ uczelni jest zmuszony dokonać wyboru spośród tychże studentów i gradacji osiągnięć, ponieważ może przyznać stypendia jedynie tyle na ile pozwalają mu fundusze. O ile zatem wobec większej ilości osób spełniających kryteria przyznania stypendium niż ilość zabezpieczonych w budżecie środków, nie wszystkie osoby otrzymają stypendium, lecz jedynie te mające największe osiągnięcia, to w takim przypadku w uzasadnieniu decyzji odmawiającej, muszą zostać wskazane jednoznaczne kryteria oceny osiągnięć naukowych lub sportowych osoby ubiegającej się o przyznanie stypendium.

Podnieść natomiast trzeba, że zakres spraw powierzonych przez ustawodawcę do stanowienia w drodze regulaminu został sprecyzowany i ograniczony do: wysokości świadczeń; sposobu przyznawania i wypłacania w tym ustalania szczegółowych kryteriów; trybu udzielania świadczeń, wzoru wniosku o przyznanie stypendium socjalnego; sposobu udokumentowania sytuacji materialnej. Zatem ustawodawca do uregulowania regulaminowego przekazał sprawy o charakterze proceduralnym, jak i o charakterze materialnoprawnym. Do tych drugich zalicza się ustalenie szczegółowych kryteriów przyznawania pomocy oraz wysokości świadczeń.

Regulacja taka jest uzasadniona pozycją prawnoustrojową uczelni jako samodzielnego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy.

Autonomia szkół wyższych rozumiana jako konstytucyjnie chroniona sfera wolności prowadzenia badań naukowych i kształcenia, w ramach obowiązującego porządku prawnego oznacza, iż konstytucja zakłada istnienie aktów wewnętrznych tych uczelni i że uczelnie regulują tymi aktami zakładowymi, zgodnymi z prawem - prawa i obowiązki studentów. Ustawy określające zasady działania publicznych szkół wyższych muszą - w myśl art. 70 ust. 5 Konstytucji - respektować ich autonomię, tzn. nie mogą znosić istoty tej autonomii, poprzez zupełne i wyczerpujące unormowanie wszystkich spraw, które określają pozycję studenta w państwowej szkole wyższej. W przeciwnym przypadku rola państwowych szkół wyższych sprowadzałaby się jedynie do wykonywania ustaw, zaś organy tych szkół stałyby się organami państwa, co równałoby się zniesieniu ich autonomii (zob. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 2000/7/258).

Skoro zatem prawo wydawania aktów wewnętrznych przez uczelnie wynika z konstytucyjnie gwarantowanej autonomii szkół wyższych, to delegacji ustawowej zawartej w art. 95 p.s.w.n. nie można w drodze wykładni ograniczać w oparciu o treść art. 91 ust. 1 i 3 p.s.w.n.

Przepis art. 91 ust. 1 p.s.w.n. reguluje ogólne przesłanki, uzasadniające otrzymanie stypendium za wyniki w nauce lub sporcie. Wynika z tej regulacji, że stypendium za wyniki w nauce musi być powiązane z wysoką średnią ocen, zaś stypendium za wyniki w sporcie z wysokimi wynikami sportowymi we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym. Z innych tytułów stypendia te nie mogą zostać przyznane.

Natomiast w świetle regulacji art. 95 p.s.w.n. nie można przyjąć, że przepisem art. 91 ust. 1 p.s.w.n. uregulowano wszystkie i zarazem jedyne przesłanki uprawniające do otrzymania wymienionych w nim stypendiów. Jak wyżej wskazano ustawodawca w przepisie art. 95 p.s.w.n. wyraźnie upoważnił rektora uczelni do ustalenia w drodze regulaminu szczegółowych kryteriów udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, a więc do zawarcia w regulaminie regulacji materialnoprawnej.

Z powyższego wynika zatem, że uczelnia w systemie pomocy materialnej musi ująć stypendia przewidziane ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jednakże w ramach autonomii uczelni jej rektor jest uprawniony do ustalenia kryteriów udzielania tych świadczeń. W konsekwencji każda uczelnia wyższa może ustalić własne odmienne kryteria przyznawania stypendiów. Przyznanie rektorowi takiego uprawnienia uzasadnione jest zarówno pozycją prawnoustrojową uczelni, jako autonomicznego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy (art. 70 ust. 5 Konstytucji oraz art. 3 p.s.w.n.), a która to autonomiczność oznacza prawo kształtowania przepisami wewnętrznymi sytuacji prawnej praw i obowiązków studentów oraz brak możliwości całkowitego regulowania ustawami wszystkich spraw określających pozycję studenta.

Wynika to również z pozycji rektora, który jest organem kierującym uczelnią i który uprawniony i legitymowany jest do podejmowania wszystkich istotnych decyzji dotyczących funkcjonowania uczelni. W piśmiennictwie brak jest co prawda jednolitego poglądu na temat roli regulaminów (w tym regulaminu organizacyjnego) w działalności uczelni. Jedne poglądy przypisują regulaminom charakter normatywny, a przez to zaliczają je do źródeł prawa, a inne odmawiają regulaminom takiego charakteru. W tym drugim ujęciu są to akty prawa wewnętrznego (por. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System Prawa Administracyjnego. Tom 6, Podmioty administrujące, wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych, Warszawa 2011, s. 474). Jednak prawo kształtowania przez organy uczelni wyższej aktami wewnętrznymi sytuacji prawnej, w tym praw i obowiązków studentów, pomimo jego autonomicznego charakteru, wymaga również zachowania wszystkich standardów wpływających na jego wewnętrzną spójność oraz zgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Rektor [...] na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 pkt 11 oraz art. 95 ust. 1 pkt 4 p.s.w.n. był zatem uprawniony, by określić szczegółowe kryteria przyznawania tego świadczenia, co uczynił wydając zarządzenie nr [...] z dnia 28 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (powoływane dalej jako: "Regulamin").

Przepis § 36 Regulaminu stanowi, że stypendium rektora - może - otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na co najmniej krajowym poziomie (ust. 1).

Stypendium rektora otrzymuje student przyjęty na pierwszy rok studiów w roku złożenia egzaminu maturalnego, który jest:

1) laureatem olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady stopnia centralnego;

2) medalistą co najmniej współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, o którym mowa w przepisach ustawy o sporcie (ust. 2).

O przyznanie stypendium, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, student może ubiegać się nie wcześniej niż po rejestracji na trzeci semestr studiów (ust. 3).

O przyznanie stypendium rektora może ubiegać się również student pierwszego roku studiów II stopnia, rozpoczętych w ciągu dwóch lat od ukończenia studiów I stopnia, który spełnił kryteria, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, na ostatnim roku studiów I stopnia (ust. 4).

Stypendium rektora może otrzymać student, który mieści się w grupie osób, o których mowa w § 19 ust. 1 pkt 7 niniejszego regulaminu (ust. 5).

Studentowi nie przysługuje prawo do otrzymania stypendium rektora, jeśli pobierał już wcześniej stypendium na tym semestrze tego kierunku studiów (ust. 6).

Do wniosku o przyznanie stypendium rektora należy załączyć dokumenty, o których mowa w załączniku nr 4 do niniejszego regulaminu (ust. 7).

Zaś § 37 Regulaminu stanowi, że stypendium rektora przyznaje się z podziałem na kryteria, w zależności od przedstawionych przez studenta osiągnięć: 1. Kryterium I - za wyniki w nauce oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne; 2. Kryterium II - za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym; Kryterium III - stypendium przyznawane na warunkach opisanych w § 36 ust. 2 niniejszego regulaminu.

W przypadku otrzymania przez studenta stypendium według kryterium I oraz II - kwoty stypendiów są sumowane, jednakże do sumy nie wyższej, niż dwukrotność maksymalnej kwoty stypendium rektora według kryterium I, o której mowa w § 19 pkt 6 Regulaminu (§ 43 Regulaminu).

W rozpatrywanej sprawie skarżąca - studentka Wydziału A. [...], kierunek A., stacjonarne studia II stopnia, semestr drugi - składając wniosek o przyznanie stypendium rektora załączyła do niego zaświadczenia dokumentujące jej osiągnięcia sportowe (zaświadczenie [...], w którym wymieniono osiągnięcia skarżącej jako zawodniczki [...], grającej w rozgrywkach najwyższej klasy rozgrywkowej f. w Polsce - [...] oraz zaświadczenie Polskiego Związku [...] o uzyskaniu przez skarżącą Pierwszej Klasy Sportowej za udział w rozgrywkach [...] w barwach klubu [...]).

Organy obu instancji, odmawiając skarżącej przyznania wnioskowanego stypendium uznały, że nie może zostać jej przyznane stypendium rektora, gdyż według kryterium I (za wyniki w nauce), nie zmieściła się w grupie osób uprawnionych do otrzymania stypendium - uzyskała zbyt małą liczbę punktów (skarżąca otrzymała 20,433 punkty, próg zaś wynosił 29,575 punkty), a według kryterium II (za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym) nie uzyskała punktów z uwagi na negatywną opinię postawy sportowej wydaną przez Centrum Sportu Akademickiego (CSA) [...]. Warunkiem zaś przyznania punktów za osiągnięcia sportowe jest nienaganna postawa sportowa.

Skarżąca nie negowała stanowiska organów w zakresie nie przyznania jej stypendium rektora według kryterium I (za wyniki w nauce), nie zgadzała się jednak z organami w kwestii nie uzyskania punktów w zakresie kryterium II (za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym) z uwagi na treść otrzymanej opinii. Zarzucała przedmiotowej opinii brak obiektywizmu oraz krzywdzący charakter, godzący w jej dobre imię. Ponadto, zdaniem skarżącej, powinny zostać jej przyznane punkty, w tym za Pierwszą Klasę Sportową za grę w ekstralidze f. kobiet, zgodnie z § 12 załącznika nr 4 do ww. Regulaminu (niezależne od przynależności uczelnianej).

Istota kontroli w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się zasadniczo do ustalenia, czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, organy uczelni prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie mogła uzyskać punktów według kryterium II (za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym), pomimo dołączenia do wniosku zaświadczeń potwierdzających osiągnięcia sportowe w f. kobiet, w tym uzyskania Pierwszej Klasy Sportowej, w związku z negatywną opinią Centrum Sportu Akademickiego [...].

Przepis § 41 Regulaminu stanowi, że:

1. Stypendium rektora według kryterium II przyznaje się studentowi za osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym.

2. Dla poszczególnych osiągnięć, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, przypisuje się odpowiednią wartość punktową.

3. Stypendium może być przyznane studentowi na podstawie dołączonego do wniosku zaświadczenia o klasach sportowych wydane przez Związek Sportowy danej dyscypliny (wykaz Polskich Związków Sportowych znajduje się na stronach internetowych Ministerstwa Sportu i Turystyki). Warunkiem przyznania punktów za osiągnięcia sportowe jest również nienaganna postawa studenta jako sportowca.

4. W przypadku, gdy student uzyskał więcej niż jeden wynik sportowy w danej dyscyplinie, punkty przyznawane są za jeden wynik o największej liczbie punktów.

5. Wnioski zawierające osiągnięcia sportowe są przekazywane przez KS do dyrektora CSA, w celu zasięgnięcia opinii o osiągnięciach sportowych studenta. Dyrektor CSA lub upoważniony przez niego pracownik CSA wydaje pisemną opinię na temat postawy studenta jako sportowca, o której mowa w ust. 3 niniejszego paragrafu oraz proponuje liczbę punktów przysługujących studentowi za wymienione przez niego osiągnięcia. Opinia oraz liczba proponowanych punktów za osiągnięcia sportowe jest wiążąca dla Komisji.

6. CSA proponuje przyznanie liczby punktów na zasadach opisanych w załączniku nr 4 do niniejszego regulaminu.

Z zapisów § 41 Regulaminu jednoznacznie wynika, że warunkiem przyznania punktów za osiągnięcia sportowe, oprócz osiągnięć sportowych we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym jest również nienaganna postawa studenta jako sportowca. Przedmiotowa opinia jest wydawana przez dyrektora Centrum Sportu Akademickiego [...] lub upoważnionego przez niego pracownika, w której proponuje liczbę punktów przysługujących studentowi za wymienione przez niego osiągnięcia, na zasadach opisanych w załączniku nr 4 do Regulaminu.

Przy czym, co ważne, opinia i liczba proponowanych punktów za osiągnięcia sportowe są wiążące dla Komisji. Jak wynika natomiast z unormowań Regulaminu przyznawane wartości punktowe dla poszczególnych osiągnięć sportowych wiążą się nie tylko osiągnięciami sportowymi uzyskanymi w barwach [...] (§ 12 załącznika nr 4 do Regulaminu).

I tak, Centrum Sportu Akademickiego [...] w opinii z dnia 25 listopada 2020 r. negatywnie oceniło postawę sportową skarżącej, wnioskując o nieprzyznawanie punktów za osiągnięcia sportowe, wskazując, że skarżąca w roku akademickim 2019/2020 nie uczęszczała na treningi sekcji f. [...] oraz nie wyrażała zainteresowania reprezentowaniem barw [...] w zawodach sportowych, pomimo próśb i propozycji trenera. Ponadto, Centrum Sportu Akademickiego dodatkowo wyjaśniło, ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, dotyczących subiektywności wydanej opinii, że nienaganna postawa sportowca to reprezentowanie swojej uczelni na Akademickich Mistrzostwach Polski oraz ustalenie zasad współpracy, a także współpraca z trenerem sekcji [...] (jeśli takowa istnieje). Okoliczność braku udziału skarżącej w treningach sekcji f. [...] nie była przez nią podważana. Skarżąca przyznała, że od połowy 2017 r. nie uczestniczyła w nich, jak też, że od tego czasu nie miała kontaktu z trenerem

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Centrum Sportu Akademickiego oceniając postawę skarżącej jako sportowca brało pod uwagę dwa podstawowe elementy, które legły u podstaw negatywnej opinii, a mianowicie: pierwszy - nie uczęszczanie przez skarżącą na treningi sekcji f. [...]; drugi - nie wyrażanie przez skarżącą zainteresowania reprezentowaniem barw [...] w zawodach sportowych.

W ocenie Sądu, nie można uznać, tak jak przyjęło to CSA, że na negatywną ocenę postawy skarżącej jako sportowca ma wpływ brak reprezentowania przez nią [...] na zawodach sportowych, w tym na Akademickich Mistrzostwach Polski, skoro jest zawodniczką innej uczelni ([...]) i występuje w jej barwach. Niemniej, należy przychylić się do stanowiska CSA, że przy ocenie postawy sportowca należy mieć na uwadze uczestnictwo, a w praktyce brak jakiegokolwiek udziału w treningach sekcji f. [...]. Innymi słowy, dla przedmiotowej oceny nie bez znaczenia pozostaje brak aktywności skarżącej w przestrzeni sportowej [...], której także jest studentką, zwłaszcza w sytuacji, gdy na tej uczelni istnieje sekcja f.

W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że sekcja f. i p. na [...] istnieje od kilku lat. Jak sama skarżąca wskazała w uzasadnieniu skargi, uczestniczyła ona, na pierwszym roku studiów pierwszego stopnia, w treningach sekcji f. [...] i reprezentowała [...] w roku akademickim 2016/2017 w Akademickich Mistrzostwach Polski. Jednak zorientowawszy się, że poziom treningów f. na [...] jest niski, zdecydowała się zostać zawodniczką ekstra ligowej drużyny [...]. Nie było w sprawie kwestionowane, że od połowy 2017 r. skarżąca nie brała udziału w treningach sekcji f. [...] i od tego czasu jako zawodniczka [...] reprezentuje barwy [...], osiągając sukcesy sportowe. Jest to, jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę, prawo skarżącej. Jednak fakt istnienia sekcji f. na [...] jak już zaznaczono, nie jest obojętny dla realiów rozpatrywanej sprawy. Innego spojrzenia wymagałaby sytuacja, gdyby takiej sekcji na [...] nie było. Wymagania czy też oczekiwania wobec sportowca, który osiąga bardzo wysokie wyniki w określonej dziedzinie sportu, która nie ma żadnego odpowiednika (sekcji) na uczelni są inne, niż w przypadku gdy taka sekcja na uczelni jest. Wydaje się oczywiste, że świetny zawodnik powinien wspierać słabsze zawodniczki (słabszą drużynę) i nie chodzi w tym przypadku o obowiązek reprezentacji tego zespołu czy też o rezygnację z własnego rozwoju lub kariery sportowej zawodnika. Aktywność w sekcji sportowej istniejącej na danej uczelni, taka jak chociażby dzielenie się doświadczeniem, udzielanie pomocy czy praktycznych wskazówek są formami zachowania jakiego oczekuje się od sportowca, zwłaszcza od sportowca wybitnego, który osiąga sukcesy w danej dziedzinie sportu. Niewątpliwie, także udział w zajęciach czy treningu bardzo dobrego zawodnika nie pozostaje bez znaczenia dla drużyny. Może on przyczynić się do podniesienia poziomu słabej drużyny, a na pewno ma wpływ motywujący. Jest dla takiej drużyny wsparciem. Zgodnie ze słownikiem PWN języka polskiego słowo "nienaganny" oznacza: "niedający powodu do jakiegokolwiek zarzutu". Słowo "postawa" oznacza między innymi "stosunek człowieka do życia lub do pewnych zjawisk, wyrażający jego poglądy; też: sposób postępowania lub zachowania wobec określonych zjawisk, zdarzeń lub w stosunku do ludzi" (www.sjp.pwn.pl).

Zdaniem Sądu, pojęcie postawy sportowej należy rozumieć szeroko. Można ją określić nie tylko jako szacunek do przeciwnika, przestrzeganie przepisów gry danej dyscypliny sportu czy dążenie do zwycięstwa bez uciekania się do oszustwa, ale także jako niesienie pomocy słabszemu czy początkującemu zawodnikowi czy wspieranie zespołu sportowego o niższym poziomie (mimo nie występowania w nim). Dlatego w ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej reprezentowanemu w skardze, nie można przedmiotowej opinii postawić skutecznego zarzutu braku obiektywności w ocenie postawy sportowej. W świetle zaś wiążących unormowań Regulaminu, przyznanie punktów za osiągnięcia sportowe warunkowane jest nie tylko osiągnięciami sportowymi we współzawodnictwie na poziomie co najmniej krajowym ale również nienaganną postawą, co ma także miejsce w sytuacji przyznawania punktów za osiągnięcia sportowe nie uzyskane w barwach [...].

Tym samym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie można zarzucić kontrolowanej decyzji - dowolności - która przemawiałaby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi prawa, w tym dotyczące decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Przy czym nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Przywołane już unormowanie art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny prawa stosowanie przez organy uczelni przepisów k.p.a. oznacza zapewnienie odpowiedniego minimum procedury, niezbędne dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień procesowych strony przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Postępowanie przez organy uczelni powinno być przeprowadzone zgodnie wymogami prawa, gwarantującymi stronie zachowanie praw procesowych. Oceniając prowadzone postępowanie poprzez pryzmat powyższych zasad należy stwierdzić, że nie zostały one naruszone.

Jeszcze raz należy podkreślić, że użyte w treści przywołanych powyżej przepisów słowo "może" oznacza pozostawienie organowi uczelni swobody w korzystaniu z tego rodzaju prawa, choć nie oznacza dowolności.

Jedynie na marginesie rozważań można wskazać, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze stypendium rektora konkretnej uczelni, a mianowicie - stypendium rektora [...]. W tym aspekcie sprawy mimo, że okoliczność braku reprezentowania tej uczelni przez skarżącą nie mogła się bezpośrednio przełożyć na negatywną ocenę jej postawy sportowej, to nie można tej kwestii zupełnie pominąć w aspekcie występowania w barwach innej drużyny przeciwko drużynie uczelni, o której stypendium się ubiega.

Podsumowując dokonane rozważania należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Kontrola sądowa w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wobec tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę z urzędu rozstrzygając w granicach danej sprawy, wniesiona skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), zgodnie z którym Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).