Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1276/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 65 § 1, § 2, art. 129 § 2, art. 133, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący – Prokurator Okręgowy– wniósł skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału z dnia [...] października 2010r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2010r. w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi K.B..

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] marca 2010r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział, po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego od decyzji z dnia [...] czerwca 2006r. o objęciu K.B. ubezpieczeniami społecznymi, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona Prokuratorowi Okręgowemu w dniu 6 kwietnia 2010r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia w terminie 14 dni od jej otrzymania odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału.

W dniu 15 kwietnia 2010r. Prokurator Okręgowy wniósł od decyzji z dnia [...] marca 2010r. odwołanie do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału.

Pismem z [...] maja 2010r. organ rentowy przesłał akta sprawy Sądowi Okręgowemu.

Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. sygn. akt IVU 1509/10 Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu w sprawie.

W dniu [...] września 2010r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych upoważnił pisemnie (pismo nr [...]) zastępcę Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych– W.L. do rozpatrzenia w imieniu Prezesa ZUS odwołania Prokuratora od decyzji z dnia [...] marca 2010r., a ten postanowieniem z dnia [...] października 2010r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2010r.

Na powyższe rozstrzygnięcie Prokurator wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.134 kpa w zw.

z art.129 §2 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na wadliwym uznaniu, że przesłanie odwołania w trybie pośrednim w terminie 14 dni od otrzymania decyzji organu, który wydał decyzję i nieprawidłowo określając właściwość rzeczową – przesłał to odwołanie do "organu odwoławczego" na podstawie art.133 kpa – nastąpiło

z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.

W motywach skargi Prokurator podniósł, iż organ rentowy I instancji powinien, zgodnie z dyspozycją art.133 kpa, w przypadku stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej odwołania przesłać je właściwemu organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.

Ponadto organ administracji publicznej ma obowiązek badania swojej właściwości do załatwienia sprawy, a w przypadku uznania się niewłaściwym niezwłocznie przekazać podanie strony do organu właściwego – tj. Prezesa ZUS, czego nie uczynił.

W ocenie Prokuratora powyższe wskazuje, iż nie uchybił on terminowi do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ rentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia.

Dodać również należy, że stosownie do art.134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności

Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia pozwalała na przyjęcie, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Zgodnie z art.129 §2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art.129 §2 kpa. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art.134 kpa, chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu.

W przedmiotowej sprawie Prokurator Okręgowy otrzymał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału z dnia [...] marca 2010r. - w dniu 6 kwietnia 2010 r. Wraz z w/w decyzją skarżący otrzymał również prawidłowe pouczenie organu rentowego o możliwości wniesienia odwołania od niniejszej decyzji do Prezesa ZUS za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału. Powyższe nie było sporne

w sprawie.

Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych Prokurator Okręgowy nie zastosował się do prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu rentowego I instancji i w dniu 15 kwietnia 2010r. skierował do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2010r. za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału.

Stosownie do treści art.65 §2 kpa, jeżeli podania (w tym przypadku odwołania) nie skierowano do właściwego organu, tylko wówczas uważa się je za wniesione

z zachowaniem przypisanego terminu, gdy przed jego upływem zostało wniesione

w niewłaściwym organie.

To ostatnie sformułowanie wyłącza zastosowanie normy zawartej w tym przepisie do instytucji innych niż organy administracji publicznej, w tym do sądów powszechnych. Zatem, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, złożenie odwołania

w ustawowym terminie, ale do sądu powszechnego (Sądu Okręgowego) nie korzysta z dobrodziejstwa przepisu art.65 §2 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy złożenia podania wyłącznie do organów administracji publicznej ( por. wyrok NSA z dnia 9 października 2008r. sygn. akt I OSK 656/08). Skoro sąd powszechny nie jest organem administracji publicznej, do postępowania przed nim nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poza przypadkami wskazanymi w przepisach prawa. Zatem o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje wówczas data przekazania odwołania przez Sąd do organu właściwego, czyli Prezesa ZUS

za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niniejsza sprawa została przesłana do organu rentowego I instancji już po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął dniu 20 kwietnia 2010r. Wobec tego odwołanie Prokuratora od decyzji z dnia [...] marca 2010r. zasadnie zostało uznane przez organ rentowy za wniesione z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu do jego wniesienia.

Sąd nie zgodza się z zarzutami Prokuratora zawartymi w skardze, iż skoro organ dostrzegł niewłaściwość rzeczową odwołania powinien przekazać odwołanie do organu właściwego, czyli Prezesa ZUS.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art.65 §1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przepis ten nakłada zatem obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygania danej sprawy administracyjnej na organ, do którego pismo zostało wniesione, a więc do którego zostało skierowane, celem jego rozpatrzenia. Z analizy wskazanego przepisu wynika, że tylko organ, do którego podanie (w tym przypadku odwołanie) skierowano, bada, czy dysponuje zdolnością prawną, a zatem czy jest właściwy do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot. Negatywny wynik badania swojej właściwości skutkuje bądź przekazaniem

w formie postanowienia sprawy organowi właściwemu bądź zwróceniem podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art.65 §1 i 2 kpa). Z odwołania Prokuratora bezspornie wynikało, że zostało ono skierowane do Sądu Okręgowego. Zatem, to nie organ rentowy I instancji, ale Sąd zobowiązany był do zbadania swojej właściwości w sprawie stanowiącej przedmiot żądania. Organ natomiast prawidłowo, kierując się dyspozycją art.133 kpa, przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu wskazanemu w odwołaniu przez Prokuratora, czyli Sądowi Okręgowemu.

W ocenie Sądu konieczność przekazania odwołania do Sądu Okręgowego

wynikała z samego faktu jego skierowana do tegoż Sądu, jak również z dyspozycji art.133 kpa. Podkreślić przy tym należy, że Prokurator w odwołaniu konsekwentnie podnosił, iż odwołanie od decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego należy do kompetencji sądu powszechnego. Z takim poglądem Prokuratora Sąd się nie zgodził, ponieważ sprawa dotycząca ubezpieczenia społecznego K.B. zakończona została decyzją ostateczną organu rentowego I instancji, a zatem zastosowanie względem niej trybu nadzwyczajnego winno odbywać się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w trybie postępowania administracyjnego, a odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji w tym zakresie winien rozpoznać organ administracyjny (w niniejszej sprawie Prezes ZUS) a nie sąd powszechny. Wobec tego, organ I instancji prawidłowo postąpił przesyłając odwołanie wraz aktami sprawy Sądowi Okręgowemu. Sąd Okręgowy natomiast stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. przekazał sprawę Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu w sprawie. Niniejsze nastąpiło już po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2010 r.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu z dnia [...] marca 2010r. Prokurator Okręgowy mylnie skierował odwołanie od w/w decyzji, tym samym uchybił ustawowemu terminowi wynikającemu z treści art.129 §2 kpa.

Zasadnie zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział na podstawie art.134 kpa stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Wskazać przy tym należy, iż zaskarżone postanowienie prawidłowo wydane zostało przez zastępcę Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który działał z upoważnienia Prezesa ZUS w imieniu Zakładu jako organu [ art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U z 2009r. Nr 205, poz.1585 ze zm.) w zw. z §2 ust.2 pkt2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U Nr 28, poz.164)].

Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, należało oddalić (art.151 p.p.s.a.).

Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Krystyna Skowrońska Pastuszko Alina |Rzepecka Dariusz Skupień