Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 300/99
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1999-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3, art. 83, art. 89, art. 199 ust. 2, art. 222 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Przekształcenie zarządu nieruchomości w trwały zarząd tą nieruchomością na mocy art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ nie jest równoznaczne z nabyciem trwałego zarządu z mocy prawa.

O nabyciu z mocy prawa mówi art. 17 ust. 3 ustawy i do tego przepisu nawiązuje art. 89 ustawy regulujący sprawę opłat rocznych w takiej sytuacji.

Wobec tego organy administracyjne stosując art. 222 ust. 1 ustawy winny, na podstawie art. 83 tej ustawy, zastosować nowe stawki opłat rocznych począwszy od dnia 1 stycznia 1998 r.

TEZY

Przekształcenie zarządu nieruchomości w trwały zarząd tą nieruchomością na mocy art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ nie jest równoznaczne z nabyciem trwałego zarządu z mocy prawa.

O nabyciu z mocy prawa mówi art. 17 ust. 3 ustawy i do tego przepisu nawiązuje art. 89 ustawy regulujący sprawę opłat rocznych w takiej sytuacji.

Wobec tego organy administracyjne stosując art. 222 ust. 1 ustawy winny, na podstawie art. 83 tej ustawy, zastosować nowe stawki opłat rocznych począwszy od dnia 1 stycznia 1998 r.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. na decyzję Wojewody P. z dnia 12 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za zarząd nieruchomością Skarbu Państwa uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W.-M. z dnia 21 grudnia 1998 r.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Rejonowego Zarządu Infrastruktury w O. od decyzji z dnia 21.12.1998 r. (...) wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W.-M. w sprawie ustalenia opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu nieruchomości położonej we wsi P. gmina Sz., oznaczonej jako działki nr geod. 68 i 69 o łącznej powierzchni 6,5000 ha, Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy administracyjnej przedstawia się następująco:

Organ I instancji postanowił zmienić Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w O. wysokość dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z 0,3 procent na stawkę 0,1 procent - za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa położone we wsi P. gmina Sz. Jednocześnie w warunkach wspomnianej decyzji podano, że nowoustalona opłata w wysokości 87,10 zł obowiązuje od 1 stycznia 1999 r.

Od decyzji tej odwołanie złożył zarządca nieruchomości wnosząc o jej zmianę przez ustalenie stawki procentowej od ceny nieruchomości w wysokości 0,1 procent za 1998 r. Zdaniem odwołującej się jednostki - nowoustalona opłata winna obowiązywać od 1 stycznia 1998 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło następujące stanowisko:

Stosownie do przepisu art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność Gminy sprawowany w dniu wejścia w życie mniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 89 tej ustawy w razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa, opłaty roczne ustala właściwy organ w drodze decyzji. Opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu. W świetle zatem cyt. przepisów organ I instancji prawidłowo dokonał zmiany stawki procentowej ustalając jednocześnie nową opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu, który powstał z mocy prawa z dnia 1.01.1998 r., zaś obowiązek uiszczenia opłat powstał od 1 stycznia 1999 r.

W skardze do NSA skarżący Rejonowy Zarząd Infrastruktury zarzucił decyzji naruszenie prawa, tj. art. 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ polegające nie nieuwzględnieniu niższej stawki procentowej 0,1 procent za trwały zarząd nieruchomości za rok 1998. Zdaniem skarżącego zmiana wysokości stawki procentowej z 0,3 procent na 0,1 procent opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością powinna obowiązywać od dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. od 1.01.1998 r., a nie jak określono w ww. decyzji od dnia 1.01.1999 r. Ustawa bowiem w art. 83 określa kryteria, jakie stosuje się ustalając wysokość stawki. Ponieważ art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób jednoznaczny precyzuje termin wejścia jej w życie, tj. z dniem 1 stycznia 1998 r., w konsekwencji już od tego dnia, wyliczając opłaty, należy uwzględnić ich nową wysokość. Zdaniem skarżącego błędna jest wykładnia art. 222 ustawy - dokonana przez organy obu instancji. Trudno bowiem zrozumieć dlaczego ustawodawca miałby w znacznie korzystniejszy sposób traktować zarządzających nieruchomościami oddanymi w zarząd po dniu wejścia w życie ustawy (...) /stosując nową trzykrotnie niższą stawkę - 0,1 procent wartości gruntu/ od tych, którzy nieruchomości w swoim zarządzie już posiadają /0,3 procent wartości gruntu/. Zapis art. 222 interpretować należy w ten sposób, iż właściwy organ powinien dokonać zmiany stawek procentowych faktycznie w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy - jednakże według nowych stawek, stare bowiem, po wejściu nowej ustawy w życie i utracie mocy poprzedniej, po prostu już nie obowiązują, a ich stosowanie stanowi rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 222 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy art. 83 ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w zarząd przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonują w drodze decyzji, właściwe organy, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy.

Odpowiednie stosowanie przepisu art. 83 ustawy oznacza, iż od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 1 stycznia 1998 r. do opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu mają zastosowanie stawki procentowe w wysokości określonej w ust. 2 art. 83 ustawy. Stawka za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa wynosi 0,1 procent ceny nieruchomości. Zmiany wysokości stawek winny być dokonane w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy /art. 222 ust. 1/, co nie oznacza, że nowe stawki - jak twierdzą organy administracyjne - mają zastosowanie dopiero od 1 stycznia 1999 r. Termin roku, o którym mowa w art. 222 ust. 1 ustawy, jest terminem wyznaczonym organom na dokonanie zmian stawek w drodze decyzji. Decyzja ta wina uwzględniać nowe stawki począwszy od 1 stycznia 1998 r. Zarzuty skargi są zatem zasadne.

Błędne jest stanowisko organu odwoławczego uznającego, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 89 ustawy, albowiem przekształcenie zarządu nieruchomości w trwały zarząd tych nieruchomości na mocy art. 199 ust. 2 ustawy nie jest równoznaczne z nabyciem trwałego zarządu z mocy prawa. O nabyciu z mocy prawa mówi art. 17 ust. 3 ustawy i do tego przepisu nawiązuje art. 89 ustawy regulujący sprawę opłat rocznych w takiej sytuacji. W danej sprawie nastąpiło jedynie przekształcenie zarządu w trwały zarząd, a więc w istocie zmiana nazwy tytułu prawnego władania nieruchomością, a nie jego nabycie. Stąd też organy administracyjne stosując art. 222 ust. 1 ustawy winny, na podstawie art. 83 ustawy, zastosować nowe stawki opłat rocznych począwszy od 1 stycznia 1998 r.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego /art. 83 ust. 2 ustawy/, które miało wpływ na wynik sprawy i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.