Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 282/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1,  art. 11, art. 20
journal: Dz.U. 1969 nr 22 poz 159
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 7 lipca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
article: art. 34
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi I. K., J. J. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz: I. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, J. J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, W. P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzje z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1979 r. (Repertorium [...]) J. i Z. J. sprzedali Skarbowi Państwa działkę o nr [...] o pow. [...] m2 położoną w M. przy ul. [...] - w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1980 r., nr [...] Kierownik Zarządu Gospodarki Terenami w M., działający z upoważnienia Naczelnika Miasta M., postanowił odstąpić w wieczyste użytkowanie Spółdzielni [...] w M. teren stanowiący własność Skarbu Państwa składający się, m.in. z niezabudowanej nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] m2 z przeznaczeniem pod budowę osiedla [...], którego plan realizacyjny zatwierdzono decyzją Wojewody [...], nr [...] z dnia [...] sierpnia 1977 r.

Działka o nr [...], po połączeniu działek przeznaczonych pod budowę osiedla mieszkaniowego, weszła w skład działki nr [...]. Następnie Geodeta Miejski, działający z upoważnienia Naczelnika Miasta MM., zatwierdził podział nieruchomości o powierzchni [...] m2 położonej w M. przy ul. [...] o nr ew. [...] na dwie działki o nr: [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2. Przedmiotowa działka o nr [...] weszła w skład działki nr [...].

Plan realizacyjny zagospodarowania osiedla mieszkaniowego w części dotyczącej działki nr [...] został zmieniony decyzją wojewody [...] z dnia [...] marca 1981 r. nr [...] poprzez lokalizację na tym terenie pawilonów [...].

Decyzją z dnia [...] września 1981 r., nr [...] Kierownik Zarządu Gospodarki Terenami w M., działający z upoważnienia Naczelnika Miasta M., postanowił odstąpić w wieczyste użytkowanie na 99 lat na rzecz Cechu [...] w M. teren stanowiący własność Skarbu Państwa, położony w M., przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczony na mapie sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w U. Rejonowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej wpisanej do ewidencji w Państwowym Zasobie Materiałów Geodezyjno-Kartograficznym w dniu [...] maja 1981 r. za nr [...], jako działka nr [...], posiadający urządzoną księgę wieczystą w Państwowym Biurze Notarialnym w M. KW Nr [...]. Grunt przekazany Cechowi [...] miał zostać wykorzystany pod budowę pawilonów [...].

W dniu [...] lutego 1982 r. w aktem notarialnym (Repertorium [...]) oddano ww. grunt w wieczyste użytkowanie. W § 5 umowy zawarta została klauzula określająca, że prawo użytkowania wieczystego nie może być zbyte przed upływem pięciu lat od daty jej zawarcia. Z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w M. z dnia [...] marca 1982 r. wynika, że dla działki nr [...] została urządzona księga wieczysta nr [...]. Jako użytkownik wieczysty wpisany został Cech [...] w M., zaś jako właściciel figurował Skarb Państwa.

Działka nr [...] została podzielona na [...] działek, a następnie aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1983 r. (Repertorium [...], Dz.KW nr [...]) Cech [...] w M. nieodpłatnie przekazał prawo użytkowania wieczystego:

dz. nr [...] o pow. [...] m2 Państwu W. i A. P.,

dz. nr 3933/4 o pow. [...] m2 Państwu W. i K. W.,

dz. nr 3933/5 o pow. [...] m2 Państwu J. i K. U.,

dz. nr 3933/6 o pow. [...] m2 Państwu J. i J. W.,

dz. nr 3933/7 o pow. [...] m2 Państwu W. i M. D.,

dz. nr 3933/8 o pow. [...] m2 Państwu B. i A. G.,

dz. nr [...] i dz. nr [...] o pow. łącznej [...] m2 Państwu R. i A. S..

Aktualnie działce nr [...], która jest przedmiotem decyzji z dnia [...] września 1981 r., nr [...] Naczelnika Miasta M. odpowiadają działki o następujących numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] marca 1998 r., sygn. akt [...] został zmieniony wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1997 r., sygn. akt I [...] uwzględniający powództwo, w ten sposób, że powództwo zostało oddalone. Dotyczyło ono sprawy o stwierdzenie nieważności umów wieczystego użytkowania, na podstawie których przeniesiono prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu na Cech [...], a następnie ten ostatni podmiot przeniósł je na ośmiu [...] i ich małżonków. Kasacja od ww. orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt III [...].

Sąd Wojewódzki w S. w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] marca 1998 r. stwierdził, że przeznaczenie działki zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, wówczas obowiązującym, pod budowę pawilonów [...], nie pozwala na uznanie, że w czasie zawierania, m.in. umowy w formie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1982 r., działka ta, czy też jej część była zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie.

Wnioskiem z dnia 15 lipca 2005 r. I. K., W. P. i J. J. zwrócili się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] września 1981 r., nr [...] - na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 kpa. Zdaniem wnioskodawców decyzja została wydana z naruszeniem art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., nr [...] przekazał wniosek - zgodnie z właściwością - Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] uznało swoją niewłaściwość miejscową w sprawie, kierując ją do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S.

Po rozpoznaniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1981 r., nr [...] wydanej przez Kierownika Zarządu Gospodarki Terenami w M., działającego z upoważnienia Naczelnika Miasta M.

W uzasadnieniu orzeczenia organ podniósł, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa, w związku z tym może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Ocena prawna decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzorczym obejmuje stan prawny i faktyczny, jaki obowiązywał w dniu jej wydania.

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że decyzją wydaną bez podstawy prawnej jest decyzja nie mająca podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Z kolei za decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa uważane jest rozstrzygniecie ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia jest bezdyskusyjne, zaś naruszenie to dyskwalifikuje decyzję administracyjną w takim stopniu, iż porządek prawny "domaga się" jej eliminacji tak, jakby od początku nie została wydana (za wyrokiem NSA z dnia 5 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Gd 2647/95 (LEX nr 44175), stanowisko potwierdzone: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2004 sygn. akt IV SA 3763/02 (LEX nr 156952), wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 sygn. akt OSK 1134/04 (LEX nr 165717)).

Organ podniósł, że ww. decyzję z dnia [...] września 1981 r. podjęto, m.in. na podstawie art. 3 ust. 1, art. 11, art. 20 ust. 1 i 4, art. 21, art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy - tereny państwowe mogły być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym oddawane w użytkowanie wieczyste.

Przewidziane w art. 3 przekazywanie terenów państwowych w użytkowanie lub oddawanie w użytkowanie wieczyste było dopuszczalne, jeżeli było zgodne z celami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z wstępnie ustalonymi założeniami tego planu (art. 4 ust. 1 ustawy). Przepis art. 11 określał m.in., iż:

1. Użytkowanie wieczyste terenów państwowych podlega przepisom tytułu II księgi drugiej Kodeksu cywilnego.

2. Oddanie ternu w użytkowanie wieczystej i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu do księgi wieczystej.

3. Postanowienia umowy, określające sposób korzystania z terenu przez wieczystego użytkownika, podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej.

Artykuł 20 ust. 1 ww. ustawy przewidywał, że umowę użytkowania wieczystego terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 12 ust. 1 zawiera na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. Oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby nie będącej jednostką państwową lub organizacją społeczną, wymaga zgody organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

Przepis art. 23 ust 1 i 2 ustawy regulował kwestie związane z opłatami rocznymi za teren państwowy oddany w użytkowanie wieczyste.

Kolegium podniosło, że na podstawie badanej decyzji nastąpiło przekazanie w użytkowanie wieczyste na rzecz Cechu [...] w M. terenu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w M. przy ul. [...] o pow. [...] m2.

Wszczęcie postępowania, której wynikiem jest powyższa decyzja, nastąpiło na podstawie wniosku z dnia [...] maja 1981 r. Cechu [...] w M., który zwrócił się do Urzędu Miejskiego w M. Zarządu Gospodarki Terenami o przekazanie w wieczyste użytkowanie terenu stanowiącego własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...], o pow. [...] m2 przeznaczonej pod budowę [...] dla [...] zgodnie z zatwierdzonym przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. planem realizacyjnym nr [...].

W związku z powyższym wnioskiem Zarząd Gospodarki Terenami pismem z [...] 2 czerwca 1981 r., nr [...] zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego w S. - Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska o udzielenie zgody na przekazanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu.

Z kolei pismem z dnia [...] czerwca 1981 r., nr [...] Wojewoda [...]. - w oparciu o przepis art. 20 ust. 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 22, poz. 159 z 1969 r.) - wyraził zgodę na przekazanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz Cechu [...], wskazując jednocześnie, że działka, nr [...], zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym przeznaczona jest pod budowę pawilonów [...].

Na dzień podejmowania badanej decyzji, tj. [...] września 1981 r.:

- dla terenu, na którym położona była działka nr [...], obowiązywał plan realizacyjny zagospodarowania terenów pod budowę pawilonów [...] na terenie osiedla [...] zatwierdzony decyzją z dnia [...] marca 1981 r., nr [...];

- zgodnie z zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 1981 r. Państwowego Biura Notarialnego w M. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została ujęta w księdze wieczystej KW nr [...], w której jako właściciel nieruchomości wskazany był Skarb Państwa;

- Cech [...] w M. w świetle obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. Nr 23, poz. 164, ze zm.) był osobą prawną.

Zdaniem organu z powyższego wynika, że spełnione były warunki wynikające z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miasta i osiedlach, które stanowiły podstawę do wydania badanej decyzji - bowiem działka nr [...] stanowiła teren państwowy, podmiot na którego rzecz nastąpiło oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste był osobą prawną, natomiast przeznaczenie wskazane w decyzji było zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym.

Ponadto w wykonaniu pkt. 4 rozstrzygnięcia badanej decyzji w dniu [...] lutego 1982 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w M. został zawarty akt notarialny (Repertorium [...] Dz. KW nr [...]), na mocy którego nastąpiło oddanie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Cechu [...] w M. Podmiot ten został ujawniony jako użytkownik wieczysty. Dopełnione więc zostały także warunki wynikające z art. 11 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Organ stwierdził też, że decyzji Naczelnika Miasta M. nie można zarzucić kwalifikowanej wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa - bowiem decyzja ta zawiera właściwą podstawę prawną i brak jest sprzeczności pomiędzy przepisem prawa stanowiącym jej podstawę a treścią jej rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Organ nadzoru analizując przedmiotową sprawę nie stwierdził też wystąpienia żadnej z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Odnosząc się zaś do pozostałej części wniosku stron dotyczącego rażącego naruszenia art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) Kolegium wyjaśniło, że przepis ten nie stanowił podstawy prawnej wydania przedmiotowej decyzji, co wykazano powyżej. Ponadto nieruchomość o pierwotnym nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2 została zbyta przez byłych właścicieli aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1979 r. w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Celem wywłaszczenia było pozyskanie tej nieruchomości pod budowę osiedla [...] w M. Po wybudowaniu osiedla zmieniony został plan zagospodarowania terenu działki nr [...] - na tej działce miały powstać [...]. Plan zagospodarowania tego terenu został zatwierdzony decyzją Wojewody S. z dnia [...] marca 1981 r., nr [...].

Organ dodał, że Sąd Wojewódzki w S. wykazał w swoim wyroku z dnia [...] marca 1998 r. – iż w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości cel wywłaszczenia został określony szeroko, gdyż budowa osiedla mieszkaniowego, to nie tylko budynki mieszkalne, ale także infrastruktura niezbędna do korzystania z nich.

Przeznaczenie działki zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, wówczas obowiązującym, pod budowę pawilonów handlowo-rzemieślniczych, nie pozwala na uznanie, że w czasie zawierania, m.in. umowy w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] lutego 1982 r., działka ta, czy też jej część, była zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie. Poza tym jak stwierdził Sąd, zakup nieruchomości w trybie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. nastąpił na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz konkretnego inwestora, np. na rzecz spółdzielni mieszkaniowej.

Również Sąd Najwyższy, oddalając kasację wyrokiem z dnia [...] grudnia 2000 r., podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego w S. wskazując jednocześnie, że m.in. umowa notarialna z dnia [...] lutego 1982 r. nie została zawarta z naruszeniem (obejściem) przepisu art. 34 ustawy z 1958 r.

Powyższe rozstrzygnięcia sądowe dotyczące, m.in. umowy notarialnej, która jest konsekwencją decyzji objętej postępowaniem nadzorczym, pośrednio potwierdzają również fakt, że decyzja ta nie jest dotknięta wadliwością określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa - w podnoszonym przez wnioskodawców zakresie.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem wnioskodawcy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu podnieśli, że podstawowy zarzut dotyczący naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości został objęty wyjaśnieniami a nie rozstrzygnięciem. W istocie Kolegium nie rozpatrzyło wniosku z dnia 15 lipca 2005 r., bowiem oceniło kwestionowaną decyzję w świetle przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, uznając jej zgodność z tym aktem. Tymczasem naruszenie przepisów tej ustawy nie było podnoszone we wniosku. Skarżący ponownie przedstawili okoliczności, które doprowadziły do wydania wadliwej ich zdaniem decyzji z 1981 r. Wnieśli, by organ nadzoru ocenił zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 1981 r. na tle wskazanych przez nich przepisów prawa, tj. "art. 7 Konstytucji RP z dnia 22 lipca 1952 r.", art. 2, 3 i 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, art. 21 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 112 ust. 3 i art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stanęli również na stanowisku, że kwestionowana decyzja z 1981 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, ponieważ akty notarialne zawarte w następstwie zaskarżonej decyzji będą mogły być uznane za nieważne tak samo, jak i decyzja, tylko że na drodze sądowej. Zdaniem skarżących na wniosek Cechu [...] w sprawie budowy pawilonów nastąpiła zmiana celu wywłaszczenia z budowy Osiedla [...], na budowę pawilonów, przez co został złamany art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Od chwili przekazania gruntu Cechowi, grunt już nie był w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. Wnioskodawcy ponowili swój wniosek dotyczący rażącego naruszenia prawa, jakie miało miejsce przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 1981 r. - bowiem Państwo nabyło prawo własności do gruntu w trybie ustawy z 12 marca 1958 r., a zmiana celu wywłaszczenia nie mogła nastąpić bez zgody wywłaszczonych byłych właścicieli.

Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...].

W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił, że jeżeli organ badając sprawę w tzw. trybie nadzoru stwierdzi, że nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 kpa, to ma obowiązek wszczęte postępowanie administracyjne zakończyć poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności badanej decyzji. Takie rozstrzygnięcie zawarło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., w której organ nadzoru przedstawił szczegółowy stan faktyczny dotyczący przedmiotowej nieruchomości, wraz z uwzględnieniem zmian prawnych, jakie miały miejsce w stosunku do niej na przestrzeni ponad 25 lat. Ponownie zatem rozpatrując przedmiotową sprawę Kolegium wyjaśniło, że kwestionowana decyzja Kierownika Zarządu Gospodarki Terenami w M. z dnia [...] września 1981 r. wydana została na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19), uchwały Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] stycznia 1963 r. w sprawie ustalenia cennika opłat rocznych z tytułu korzystania z terenów państwowych, położonych w M., oddanych organizacjom społecznym w użytkowanie (Dz. Urz. WRN w [...] Nr [...], poz. [...]), ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych, art. 3 ust. 1, art. 11, art. 20 ust. 1 i 4, art. 21, art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, ze zm.). Równocześnie organ nadzoru przywołał treść przywołanych przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. i stanął na stanowisku, że z akt sprawy wynika, iż kwestionowane przekazanie spornej nieruchomości na rzecz Cechu [...] w M. odbyło się zgodnie z obowiązującymi w dniu wydania kwestionowanej decyzji przepisami prawa. Organ nadzoru wyjaśnił także, że przedmiotowe postępowanie nadzorcze dotyczy oceny istnienia podstaw prawnych do wydania decyzji przekazującej grunt w użytkowanie wieczyste. A więc zakres dokonywanej oceny nie może wykraczać poza przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu podjęcia kwestionowanej decyzji. Zaznaczył, że przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zaczęły obowiązywać od dnia 1 stycznia 1998 r., natomiast kwestionowana decyzja była wydana w dniu [...] września 1981 r. Przepisy tej ustawy nie mogą więc stanowić podstawy do oceny prawnej tej decyzji. Powołany przez wnioskodawców przepis art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie stanowił podstawy prawnej wydania decyzji z dnia [...] września 1981 r. Natomiast kwestia dotycząca wywłaszczenia i istnienia bądź nieistnienia przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie może być przedmiotem rozważań Kolegium, bowiem pozostaje ona poza jego właściwością rzeczową i nie dotyczy przedmiotowego postępowania.

Orzeczenie to zostało następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 250/09 uchylił zaskarżoną decyzję ze względów proceduralnych.

Zdaniem Sądu w nadesłanych aktach brak było dowodu, że poza skarżącymi pozostałe strony postępowania także otrzymały zaskarżoną decyzję. Z uwagi na powyższe Sąd zobowiązał organ nadzoru do prawidłowego ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] lutego 2007 r., nr KO.4002-161/2006.

W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium stwierdziło, że ocena prawna decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzorczym obejmuje stan prawny i faktyczny, jaki obowiązywał w dniu jej wydawania, natomiast z punktu bytu prawnego ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. Natomiast zgodnie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w przypadku, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa podlega stwierdzeniu nieważności, a tym samym usunięciu z obrotu prawnego.

Kolegium podniosło, że ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] września 1981 r., nr [...] jako podstawę materialno-prawną decyzji powołała, obok przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U, Nr 16, poz. 93), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19), uchwały Nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] stycznia 1963 r. w sprawie ustalenia cennika opłat rocznych z tytułu korzystania z terenów państwowych, położonych w M., oddanych organizacjom społecznym w użytkowanie (Dz. Urz. WRN w [...] Nr [...], poz. [...]), ustawę z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych – jak również art. 3 ust. 1, art. 11, art. 20 ust. 1 i 4, art. 21, art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.).

Organ powołał treść art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 11 i 20 ust. 1 ww. ustawy. Dodał, że art. 23 ust 1 i 2 ustawy regulował kwestie związane z opłatami rocznymi za teren państwowy oddany w użytkowanie wieczyste.

Zgodnie z ustaleniami Kolegium działka o pierwotnym nr [...], ostatecznie weszła prawie w całości w skład działki o nr [...]. Cech [...] w M. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w M. - Zarząd Gospodarki Terenami o przekazanie w wieczyste użytkowanie terenu stanowiącego własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...], o pow. [...] m2, przeznaczonej pod budowę pawilonów [...], zgodnie z zatwierdzonym przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w S. planem realizacyjnym nr [...]. Wojewoda [...], w oparciu o przepis art. 20 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wyraził zgodę na przekazanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz Cechu [...].

Samorządowe Kolegium wskazało, że spełnione zostały zatem przesłanki wynikające z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, które stanowiły podstawę do wydania badanej decyzji.

Odnosząc się do wniosku I. K., W. P. i J. J. z dnia 5 marca 2007 r. uzupełnionego pismami z dnia 8 marca 2007 r. i 17 marca 2007 r. organ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy oceny istnienia podstaw prawnych do wydania decyzji przekazującej grunt w użytkowanie wieczyste, a więc zakres jej oceny nie może wykraczać poza przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu jej podjęcia. Zaznaczył, iż przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zaczęły obowiązywać od dnia 1 stycznia 1998 r., natomiast przedmiotowa decyzja wydana została w dniu [...] września 1981 r. Przepisy ww. ustawy nie mogą zatem stanowić podstawy do oceny prawnej tej decyzji, a kwestia dotycząca przesłanek wywłaszczenia i zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie może być przedmiotem rozważań Kolegium - bowiem pozostaje ona poza jego właściwością rzeczową i nie dotyczy przedmiotowego postępowania.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] złożyli I. K., W. P. i J. J., wnosząc o jej uchylenie, a także poprzedzającej ją własnej decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...].

W uzasadnieniu stwierdzili, że w ciągu zaledwie 4 lat przedstawiciele władzy państwowej w M. przeprowadzili operację odebrania własności nieruchomości jej właścicielom i przekazania tej nieruchomości innym osobom fizycznym. Operacja ta była rażąco sprzeczna ówczesnym systemem prawnym. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 r. "Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia oraz poręcza całkowitą ochronę własności osobistej. Wywłaszczenie jest dopuszczalne wyłącznie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem." Z kolei w myśl art. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele publiczne. O wywłaszczenie mógł ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. A w myśl art. 34 tej ustawy nieruchomość wywłaszczona podlegała zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli stała się zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.

Skarżący podnieśli, że wywłaszczona na rzecz Spółdzielni [...] w M. nieruchomość, z przeznaczeniem na budowę osiedla, nie mogła być następnie przekazana w użytkowanie wieczyste Cechowi [...]. Po pierwsze, zgodnie z ustaleniem Sądu Najwyższego, w świetle ww. ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, "Cech [...] nie był podmiotem, który mógł się ubiegać o wywłaszczenie, nie był także, podmiotem dla którego mogły być przeznaczone nieruchomości wywłaszczone na wniosek administracji państwowej" (postanowienie SN z dnia 26 czerwca 1992 r., sygn. akt III PO 6/92). Po drugie, w momencie, gdy w 1981 r. w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta M. zmieniono przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości i uchylono decyzję o jej przekazaniu na rzecz Spółdzielni [...], to organy administracji państwowej były już związane art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Kolegium badając prawidłowość decyzji z 1981 r. oceniało tę decyzję w świetle przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Nie zauważyło zaś, że w przedmiotowej sprawie wyraźnymi i nie budzącymi wątpliwości przepisami domagającymi się eliminacji z obrotu prawnego tej decyzji są przepisy art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 r. oraz art. 2, 3 i 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Kolegium uzasadniło to tym, że nie zostały przywołane w podstawie prawnej skarżonej decyzji. Kolegium pominęło też stanowisko Sądu Najwyższego stwierdzającego, iż Cech [...] nie był podmiotem, dla którego mogły być przeznaczone nieruchomości wywłaszczone na wniosek organu administracji państwowej.

Skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie odzyskania omawianej nieruchomości prowadzone było 20 lat, a przedmiotowe postępowanie trwa już blisko 5 lat. W świetle zasad Europejskiego Trybunału Praw Człowieka takie postępowanie traktowane jest jako pozbawienie jednego z podstawowych praw człowieka - prawa do sądu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione. a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1981 r., nr [...], wydanej przez Kierownika Zarządu Gospodarki Terenami w M., działającego z upoważnienia Naczelnika Miasta M., odstępującej w wieczyste użytkowanie na [...] lat na rzecz Cechu [...] w M. teren stanowiący własność Skarbu Państwa położony w M. przy ul. [...], o pow. [...] m2, oznaczony na mapie sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w U. Rejonowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej, wpisanej do ewidencji w Państwowym Zasobie Materiałów Geodezyjno-Kartograficznym w dniu [...] maja 1981 r. za nr [...], jako działka nr [...].

Rozpatrując niniejszą sprawę podkreślić należy, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, przy czym niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek określonych ww. przepisie. Tak więc organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy "co do istoty" jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej i orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji, tylko wówczas, gdy wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 kpa i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 kpa - a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.

Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, z czego wywodzi, że uchybienie, jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa.

Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 kpa ustawodawca zawarł przesłankę rażącego naruszenia prawa, którą określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa - czyli takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie powołanej uprzednio przesłanki możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Przy czym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Treść wadliwej decyzji stanowi wtedy zaprzeczenie stanu prawnego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku, którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Innymi słowy chodzi o oczywiste naruszenie przepisu prawa. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.

Reasumując z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde, bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Ponadto dla oceny, czy doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym nie bez znaczenia jest zbadanie skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga.

Do rażącego naruszenia prawa dochodzi więc wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa. W niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja nie miała miejsca.

W istocie zarzuty skarżących dotyczą faktu, że grunt, mimo iż w ich opinii, nie został na nim zrealizowany cel wywłaszczenia, został oddany w użytkowanie wieczyste Cechowi [...], a następnie prawo to zostało przeniesione na inne osoby. Zdaniem skarżących grunt ten powinien zostać oddany wywłaszczonym właścicielom, a nie przekazany w użytkowanie wieczyste innym podmiotom. W konsekwencji decyzja z [...] września 1981 r. wydana w przedmiocie oddania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste rażąco narusza prawo.

Sąd stoi na stanowisku, że organ badając w trybie nieważnościowym ww. orzeczenie z 1981 r. zasadnie uznał, że nie zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także nie jest dotknięte inną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 3 ust. 1, art. 11 i 20 ust. 1 i 4, art. 21 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.).

Zgodnie z tymi przepisami - tereny państwowe mogły być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie, innym zaś osobom prawnym i osobom fizycznym oddawane w użytkowanie wieczyste (art. 3 ust. 1 ww. ustawy). Przy czym przewidziane przekazywanie terenów państwowych w użytkowanie lub oddawanie w użytkowanie wieczyste było dopuszczalne, jeżeli było zgodne z celami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z wstępnie ustalonymi założeniami tego planu (art. 4 ust. 1). Przepis art. 11 ust. 1-3 stanowił, że użytkowanie wieczyste terenów państwowych podlega przepisom tytułu II księgi drugiej Kodeksu cywilnego (ust.1). Oddanie terenu w użytkowanie wieczystej i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymagało wpisu do księgi wieczystej (ust. 2) oraz postanowień umowy, określających sposób korzystania z terenu przez wieczystego użytkownika, co podlegało ujawnieniu w księdze wieczystej (ust. 3).

Natomiast art. 20 ust. 1 ww. ustawy przewidywał, że umowę użytkowania wieczystego terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 12 ust. 1 zawiera na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. Oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby nie będącej jednostką państwową lub organizacją społeczną, wymagało zgody organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

Na podstawie badanej decyzji z dnia [...] września 1981 r. nastąpiło przekazanie w użytkowanie wieczyste na rzecz Cechu [...] w M. terenu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w M. przy ul. [...] o pow. [...] m2.

Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Cechu [...] w M. z dnia [...] maja 1981 r. W związku z czym Zarząd Gospodarki Terenami pismem z dnia 2 czerwca 1981 r. zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego w S. - Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska o udzielenie zgody na przekazanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu. Następnie Wojewoda [...], w oparciu o przepis art. 20 ust. 4 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, wyraził zgodę na przekazanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste, wskazując jednocześnie, że przedmiotowy teren, tzn. działka nr [...], zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym przeznaczony jest pod budowę pawilonów [...].

W dacie wydania kontrolowanej decyzji właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa, a dla terenu działki nr [...] obowiązywał plan realizacyjny zagospodarowania terenów pod budowę pawilonów [...] na terenie osiedla [...], zatwierdzony wydaną przez Zastępcę Głównego Architekta Województwa [...], działającego z upoważnienia Wojewody [...], decyzją z dnia [...] marca 1981 r., nr [...]. Jednocześnie Cech [...] w M., na mocy obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. Nr 23, poz. 164, ze zm.), był osobą prawną.

W świetle tych ustaleń Sąd nie mógł więc uznać, że zaskarżona decyzja z dnia [...] września 1981 r. rażąco narusza prawo, bowiem jej rozstrzygnięcie nie pozostawało w oczywistej sprzeczności z normami prawa na podstawie których zostało wydane. Grunt został przekazany zgodnie z uprzednio wskazanymi normami prawnymi, które regulowały wówczas procedurę oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Dlatego organ badając kontrolowaną decyzję słusznie ograniczył się jedynie do sprawdzenia, czy badana decyzja rażąco nie narusza prawa.

Sąd w całości podzielił argumentację organu odnośnie niezasadności zarzutów skarżących dotyczących naruszenia art. 34 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - zgodnie z którym nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.

Po pierwsze - w niniejszym przypadku przepisy tej ustawy nie stanowiły podstawy wydania decyzji z dnia 18 września 1981 r.

Po drugie - Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Siedlcach dotyczącego sprawy o stwierdzenie nieważności umów wieczystego użytkowania, w wyroku z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...] stwierdził, że: "Zaskarżony wyrok wydany został mianowicie także w oparciu o ustalenie dokonane przez sąd drugiej instancji, według którego nie ma podstaw do przyjęcia, że w czasie zawierania umów, których dotyczy powództwo, wymienione w nich działki były zbędne na cele, dla których je wywłaszczono. Prawidłowość tego ustalenia i jego ocena w świetle prawa materialnego – art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie została podważona w kasacji, wobec nie oparcia jej na podstawach naruszenia przepisów postępowania i naruszenia wymienionego przepisu przez błędną jego wykładnię we wchodzącym tu w grę zakresie. Wzięcie ich pod uwagę powoduje, że w istocie – wbrew założeniu, na którym oparte zostały rozważania dotyczące zasadności zarzutów kasacji – nie wchodził w grę przewidziany w art. 34 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości obowiązek Skarbu Państwa zwrotu działek, których dotyczy powództwo, byłym jej właścicielom. Umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste tych działek i o przeniesieniu tego prawa zawarte w 1982 r. i w 1983 r. nie mogły zatem być zawarte z naruszeniem (obejściem) wymienionego przepisu.".

Sąd podzielając w pełni to stanowisko stwierdza, że nawet przyjmując tezę, iż organy naruszyły wskazany art. 34, to uchybienie takie nie stanowiłoby rażącego naruszenia prawa, bowiem przepis tej normy prawnej nie stanowił podstawy oddania w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości.

Podsumowując, Sąd uznał, że decyzje obu instancji są zgodne z prawem zaś zarzuty skarżących są niezasadne. Stwierdzić też należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. niezwykle wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniło przekonująco swoje decyzje, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 250 tej ustawy.