Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 57/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji i inne
Powołane przepisy: article: art. 70 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 26 września 2017 r. nr [...] oraz postanowienie wierzyciela P. Spółki Akcyjnej z dnia 1 lutego 2017 r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej H.U. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. znak [...],

[...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia 26 września 2017 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów H. U. (dalej: zobowiązana) za nieuzasadnione w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez P. F. (dalej: wierzyciel).

Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego przedstawiają się następująco:

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 28.09.2015 r. wystawionego przez wierzyciela, którym objęto zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego z dnia 11.12.2015 r., nr [...] doręczono zobowiązanej w dniu 16.12.2015 r.

Pismem z dnia 22.12.2015 r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę zasadności zarzutów wskazała:

1) niewłaściwość trybu i organu do prowadzenia postępowania, gdyż zaległe opłaty abonamentowe zainicjowane zostały na podstawie wezwania, które nie jest decyzją administracyjną;

2) bezprzedmiotowość sprawy z uwagi na brak decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ określającej wysokość zaległości z tytułu opłat abonamentowych, co uniemożliwiało wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej, bowiem roszczenie z ww. tytułu nie zostało udowodnione;

3) przedawnienie roszczenia, gdyż ww. zaległości powstały w okresie obowiązywania art. 1 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, do których miało zastosowanie przedawnienie

po 3 latach przewidziane w art. 118 Kc. Nadto zobowiązana wskazała, że nawet przy założeniu hipotetycznym, że zobowiązanie w ogóle istnieje, nie nastąpiło również przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z wadami formalnymi dokumentów Poczty [...]j;

4) nieistnienie egzekwowanego obowiązku wynikającego z przedmiotowego tytułu wykonawczego, gdyż Poczta [...] nie dopełniła obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., a mianowicie nie powiadomiła H. U. o nadaniu nowego indywidualnego numeru identyfikacyjnego (brak jest dowodów potwierdzających fakt jego nadania i odbioru). Ponadto zawiadomienie nie było dokumentem urzędowym tyko kserokopią, ponieważ nie widniał na nim oryginalny podpis osoby oznaczonej jako I. F.;

5) brak posługiwania się dokumentami urzędowymi, a jedynie ich kserokopiami oraz poświadczenie ich za zgodność z oryginałem przez nieuprawnionych pracowników Poczty [...], co stanowiło naruszenie art. 76a § 2 i 3 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.); zwanej dalej: "K.p.a.". Organ egzekucyjny badając dopuszczalność egzekucji administracyjnej, przy stwierdzeniu braków formalnych występujących w tytułach wykonawczych, winien zwrócić

je wierzycielowi w celu ich uzupełnienia;

6) niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., gdyż zostały podpisane przez niewłaściwy organ, z adnotacją "Z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Asystent";

7) rażące naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 73, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 i art. 109 § 1 K.p.a.

Organ egzekucyjny, w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca

1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201,

ze zm.); zwanej dalej: "u.p.e.a.", wystąpił do wierzyciela z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie podniesionych zarzutów – art. 33 § 1 pkt 1-3, 6, 10 u.p.e.a..

Na mocy art. 35 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z dnia 26.02.2016 r.,

organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów. Następnie 29.02.2016 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego dokonane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S..

Postanowieniem z dnia 1.02.2017 r., nr [...] [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione, a pismem z dnia 25.05.2017 r. poinformował organ egzekucyjny o ostateczności ww. rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S.

po uzupełnieniu materiału dowodowego o dokumenty (zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, upoważnienia dla pracowników, dowód nadania upomnienia) stanowiące załączniki do ww. postanowienia wierzyciela, uznając ostateczne stanowisko wierzyciela za wiążące, postanowieniem z dnia 26.09.2017 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione pismem z dnia 22.12.2015 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zobowiązana zaskarżyła je do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W toku prowadzonego postępowania zażaleniowego w celu zweryfikowania braku rejestracji przez zobowiązaną odbiornika rtv, organ pismem z dnia 7.11.2017 r. wystąpił do wierzyciela o przedłożenie wniosku rejestracyjnego odbiornika na nazwisko H. U.. Pomimo braku odpowiedzi, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia powołał się na art. 18 u.p.e.a., art. 138 § 1, art. 144 K.p.a., art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., art. 33 § 1, art. 34 § 1 oraz § 4 - § 5 u.p.e.a. i wskazał, że zobowiązana sformułowała zarzuty, które zostały oparte m.in. na przesłankach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 7 i 10 u.p.e.a. Zobowiązana kwestionowała istnienie obowiązku w związku z brakiem zawiadomienia jej o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przedawnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji, niedoręczenie upomnienia oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w tym brak podpisu osoby uprawnionej do jego wystawienia.

Organ zauważył, że kwestionowanie dopiero na etapie postępowania zażaleniowego istnienia zobowiązania z uwagi na brak udowodnienia i przedłożenia pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika rtv, należało uznać jako zarzut wniesiony z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a zatem nie mógł na tym etapie postępowania podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.

Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów, organ odwoławczy zauważył, że wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 1.02.2017 r. wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz z uiszczeniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w art. 2 ust. 3, art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.); zwanej dalej: "ustawą abonamentową". Organ wskazał, że z racji tego, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, w związku z tym w celu egzekwowania zaległych opłat abonamentowych nie trzeba wydawać decyzji ani postanowienia. Obliczanie kwoty należnego abonamentu dokonywane jest przez Pocztę [...] w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia przez abonenta. Zgodnie z art. 3 ust 4 ww. ustawy, opłatę abonamentową uiszcza się z góry za cały rok albo za wybrane miesiące.

Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników

na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji

z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych. Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej nr [...], zostało skierowane do zobowiązanej w dniu 24 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Tym samym wraz z przesłaniem, Poczta [...] S.A. wykonała obowiązek poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, pismo kierowane w formie zawiadomienia miało charakter informacyjny. Dodatkowo wierzyciel wyjaśnił, że zawiadomienia o nadaniu użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego jak i upomnienia kierowane do abonentów sygnowane są pieczątką mechanicznie odtwarzającą własnoręczny podpis I. F. oraz G. S.. Stosowana pieczątka zawiera imię i nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Mechaniczne odtworzenie podpisu na ww. dokumentach, pozwala na zachowanie terminów do ich prowadzenia wynikających z K.p.a. i jest traktowane przez wierzyciela za równoznaczne z oryginalnym podpisem.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu przedawnienia. Powołując się na stanowisko sądu administracyjnego w tym zakresie, wskazał, że w sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 16.12.2016 r. na skutek zastosowania przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Tym samym obowiązek obejmujący opłaty abonamentowe płatne za okres od stycznia 2010 r. do czerwca 2015 r. nie uległ przedawnieniu. Wobec powyższego zarzuty nieistnienia obowiązku i przedawnienia uznał za niezasadne.

W kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej, organ powołując się

na art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej i art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2010 r., sygn. akt K 24/08, wskazał, że w sprawie brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z płatnością abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Natomiast uprawnionym do dochodzenia należności z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej był podmiot wymieniony w art. 7 ust. 5 ustawy (kierownik Centrum Obsługi Finansowej), co wskazywało, że posiadał on status wierzyciela w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a.

Odpowiadając na zarzut braku doręczenia upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1 u.p.e.a., wierzyciel wskazał, że 20.07.2015 r. skierował do zobowiązanej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie UPZ [...]/2015 wzywające do uregulowania należności z tytułu abonamentu rtv. Z powodu nie podjęcia przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awiza, przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 5.08.2015 r. W związku z powyższym upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 K.p.a. w dniu 5.08.2015 r. Stąd zarzut ten uznał za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że w tytule wykonawczym

z dnia 28.09.2015 r., wierzyciel prawidłowo wskazał wymagane dane dotyczące zarówno podstawy prawnej obowiązku, rodzaju i kwoty należności jak również dnia,

od którego nalicza się odsetki ż tytułu niezapłacenia należności w terminie, a także rodzaj i stawkę odsetek. Tytuł wykonawczy również zawiera datę wystawienia, tj. 28.09.2015 r., a także imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe upoważnionego pracownika, tj. K. M.-B. zajmującej stanowisko asystenta, działającej z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, zawartych w zażaleniu, tj. naruszenia art. 6 - 9 K.p.a., art. 10 § 1

i § 3 K.p.a., art. 14 § 1 K.p.a., art. 67 § 1 K.p.a., art. 68 § 1 i § 2 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a, art. 109 § 1 K.p.a., organ wskazał, że zobowiązana nie sprecyzowała na czym konkretnie naruszenia te w analizowanej sprawie miałyby polegać, lecz odniosła je ogólnie do spraw dotyczących Poczty [...]. Tym samym w ocenie organu nie sposób stwierdzić naruszeń procedury, a tym bardziej takich, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie organu odwoławczego, podniesiono, że:

1) organy I i II instancji nie rozpoznały istoty sprawy, albowiem koronnym zarzutem jest kwestia dotycząca tego, że wierzyciel nie udowodnił by skarżąca była kiedykolwiek abonentem;

2) naruszono § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia

25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę [...] dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego";

3) postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji przez organ egzekucyjny I instancji z urzędu z uwagi na nieważność postępowania i to na etapie wstępnego badania poprawności tytułów wykonawczych, m.in. z uwagi na to, że tytuły wykonawcze podpisała osoba w ogóle do tego nieupoważniona, jak również brak posługiwania się w toku postępowania dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymilami;

4) egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna w związku z brakiem decyzji lub postanowienia, z którego wynika zaległość i jej wysokość;

5) w związku z powyższym doszło do naruszenia art. 6-9 K.p.a., art. 10 § 1 i § 3 K.p.a., art. 14 § 1 K.p.a., art. 67 § 1 K.p.a., art. 68 § 1 i § 2 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a, art. 109 § 1 K.p.a.;

6) naruszono art. 76a § 2 i 3 K.p.a. przez poświadczenie dokumentów za zgodność z oryginałem przez pracowników Poczty [...] nieuprawnionych do tego,

7) nie nastąpiła przerwa biegu przedawnienia hipotetycznego zobowiązania

w związku z wadami formalnymi dokumentów Poczty [...] S.A.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego, a także postanowień wierzyciela jako wadliwych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji z wytycznymi w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego.

W skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej na okoliczność posługiwania się jedną i tą samą kserokopią podpisu "I. F." dotyczącą nadania numeru identyfikacyjnego we wszystkich postępowaniach w skali całego kraju.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto wskazał, że w dniu 27.12. 2017 r. za pośrednictwem e-PUAP zostało złożone tzw. "pismo informacyjne wraz ze skargą do WSA w Szczecinie". Z treści tego pisma wynikało, że zostało ono wniesione w celu zachowania terminu do wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego. W dniu 28.12.2017 r. zobowiązana przesłała podpisane egzemplarze skargi.

Organ wskazał również, że w dniu 22.01.2018 r. do organu wpłynęło pismo Poczty [...] S.A. z dnia 18.01.2018 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie organu z dnia 7.11.2017 r. Z jego uzasadnienia wynikało, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...] z dnia 24.07.2008 r. stanowi obecnie jedyny i wyłączny dowód zarejestrowania odbiorników w stosunku do abonentów, którzy byli zarejestrowani na moment wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W załączeniu przekazano duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24.07.2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm); zwanej dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, skuteczne doręczenie Skarżącej zaskarżonego postanowienia wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi, nastąpiło w dniu 27 listopada 2017 r. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 27 grudnia 2017 r., w którym pełnomocnik Skarżącej wysłał skargę drogą elektroniczną. W aktualnym stanie prawnym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym - z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma, jak uczynił to pełnomocnik Skarżącej, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym, w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Stanowisko to wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13 (LEX nr 1459207). W orzecznictwie sądowym wskazuje się także, że w takiej sytuacji najwcześniejszą datą, w której pismo nadane drogą elektroniczną może być uznane za wniesione do sądu, jest data jego wydrukowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 268/16, LEX nr 2036287; z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1035/15, LEX nr 1813409; z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt I OZ 884/14, LEX nr 1529147). Wówczas dopiero pismo uzyskuje wymiar materialny, a więc przyjmuje cechy pisma tradycyjnego. Miarodajny jest zatem rzeczywisty czas wydrukowania, gdyż wtedy zapis elektroniczny uzyskuje swą zmaterializowaną tradycyjną, papierową formę (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III CZP 9/12, LEX nr 1162620).

W rozpoznawanej sprawie, skardze złożonej za pośrednictwem platformy ePUAP, wymiar materialny nadany został w dniu 27 grudnia 2017 r., gdyż w tym dniu skarga została wydrukowana i oznakowana przez pracownika organu. Należy zatem przyjąć, że w tym dniu skarga została wniesiona do Sądu, co oznacza, że czynność ta nastąpiła z zachowaniem ustawowego terminu.

Przechodząc do zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Na wstępie wskazać należy, że w piśmie z dnia 22.12.2015 r. inicjującym postępowanie w przedmiocie zarzutów zobowiązana nie przypisała podstawy prawnej zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., to jednak z analizy treści ww. pisma wynika, iż jej intencją było wniesienie zarzutów opartych m.in. na przesłankach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 7 i 10 u.p.e.a. Powyższe wynika z faktu, że w piśmie tym kwestionuje istnienie obowiązku, przedawnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji, niedoręczenie upomnienia oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w tym brak podpisu osoby uprawnionej do jego wystawienia. Jednakże za wadliwe uznać należy stanowisko organu odwoławczego, że zarzut kwestionowania istnienia obowiązku ogranicza się do kwestionowania doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego a nie także z uwagi na brak udowodnienia i przedłożenia pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika rtv a w związku z tym, że zarzut ten pojawił się dopiero na etapie postępowania zażaleniowego albowiem wynika on jasno z pkt 2 pisma Skarżącej zawierającej zarzuty. Zarzut o takiej treści istnienia obowiązku taki był także przedmiotem rozpoznania przez wierzyciela, co wynika z treści postanowienia z dnia 1 lutego 2017 r.

Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu należy wskazać, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny stanowiska wierzyciela, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312.

Uprawnienia Poczty do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to Poczta jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Poczta [...] S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Poczta [...] S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy. Stąd zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy, za nieuazasanione.

Odnosząc się do istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2015 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K [...], pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Jednakże z akt sprawy wynika, że co do rejestracji odbiornika rtv na nazwisko Skarżącej, wierzyciel stwierdził tylko, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego, czego dowód stanowi "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", którego duplikat z dnia 24.07.2008 r. został załączony do niniejszego postanowienia, po czym dalej wyjaśnił, że w dniu 21.07.2015 r. skierował do Zobowiązanej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie UP Z [...]/2015 wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu rtv, które uznano za doręczone dnia 5.08.2015 r.

Wskazać zatem należy, że w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r.

A zatem, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc dniu 13.12.2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Wierzyciel zaznaczył w swoim stanowisku, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, by Skarżąca składała wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, by Skarżąca dokonała rejestracji odbiornika a jedynie wynika, że w dniu 24.07.2008 r. wierzyciel sporządził "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącej jako adresata tego zawiadomienia, a fakt doręczenia rejestracji wierzyciel wywodzi z faktu nie zarejestrowania zwrotu korespondencji.

Sąd uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu

w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16). W ocenie Sądu, mimo że obowiązek uiszczania opłaty wynika

z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika,

to realizacja przez Pocztę [...] powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. Poczta [...] miała przesłać

do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki (https://centruminformacji.tvp .[...]).

Powyższa okoliczność jest wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykazał, że wykonał względem Skarżącej ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.

Wyjaśnienia udzielone przez wierzyciela były niewystarczające, albowiem nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została Skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Wierzyciel powołał się na wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona.

W ocenie Sądu wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, że poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma, w istocie doszło do jego wysłania Skarżącej. Dostrzec przy tym należy, że wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że powyższego spornego pisma nie otrzymała i że nie istnieje wobec niej w ogóle obowiązek. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takowego nie przedstawił. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, że w przypadku sporu, ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec Skarżącej ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono Skarżącej ww. sporne pismo, lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.

Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany

z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero zatem w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie się w kwestii prawidłowości stanowiska organów w względem zarzutów Skarżącej co do nieistnienia obowiązku.

Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia 1.02.2017 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono pozostałe zasady prowadzenia postępowania, w tym zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, stosownie do wyżej przytoczonych art. 134 i 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

Należy się natomiast zgodzić z organem co do tego, że skoro na mocy art. 268a K.p.a., stanowiącego, że organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. był uprawniony do upoważnienia pracownika do m.in. wystawienia oraz podpisania tytułów wykonawczych, potwierdzenia za zgodność z oryginałem określonych dokumentów. Do kompetencji Dyrektora należy komu takie upoważnienie udzieli. Dodać należy, że z upoważnienia wynika, iż w dniu wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego K. M.-B. była upoważniona do wystawiania tytułów wykonawczych w imieniu wierzyciela, zatem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów w tym zakresie.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy również kwestii terminu przedawnienia opłat z tytułu abonamentu rtv. W ocenie strony skarżącej

do przedawnienia tego typu opłat stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące należności okresowych, a więc trzyletni okres przedawnienia. Z poglądem tym nie zgodził się wierzyciel wywodząc, że do opłat z tytułu abonamentu rtv zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej.

Charakter opłat z tytułu abonamentu rtv był także przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Sądu decydujące znaczenie ma charakter opłaty abonenckiej, a ten został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny ww. wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny "(...) Jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji na "każdym" (a więc na osobie fizycznej - zarówno obywatelu, jak i cudzoziemcu - oraz na osobie prawnej) jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217). Wyrażenie "ciężary i świadczenia publiczne" ma najszerszy zakres znaczeniowy, z kolei "daniny publiczne" są kategorią "świadczeń publicznych". Daniny te to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty administracyjne (np. adiacenckie) oraz cła (patrz definicja podatku w orzeczeniu z 29 maja 1996 r., sygn. K 22/95, OTK ZU nr 3/1996, poz. 21), a także abonament RTV (patrz: pkt VI.1.4. uzasadnienia). Z art. 217 Konstytucji wynika tzw. władztwo daninowe (zwane też podatkowym) państwa, a więc prawo stanowienia i egzekwowania danin publicznych, w czym państwo dysponuje znacznym stopniem swobody".

Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku WSA

w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 210/12, w którym wskazano, że Ustalenia Trybunału pozwalają przenieść rozważania dotyczące opłaty za abonament na grunt prawa daninowego, a konkretnie podstawowego dla tej materii aktu prawnego rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 O.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (§ 1 pkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych, stanowiących inaczej.

Z przepisu nie wynika, iż ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane

z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji - deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego, takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty".

Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 § 2 O.p. oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 § 1 O.p., który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika. Wymaga przy tym zaakcentowania, że przepis art. 70 mieści się w dziale III Ordynacji podatkowej. Dział ten obejmuje od art. 21 do art. 119. W dziale tym umieszczony jest także rozdział poświęcony odsetkom za zwłokę (rozdział 6), z tego też powodu należy uznać, że odesłanie zawarte w art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej jest tylko dodatkowym odwołaniem się do przepisów tej ustawy, skoro z mocy art. 2 ust. 2 O.p., przepisy działu III mają zastosowanie także do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa.

W ocenie Sądu, przyjęcie, że art. 70 § 1 O.p. nie ma zastosowania do opłat abonenckich, przy jednoczesnym przesądzeniu o publicznoprawnym charakterze tej należności, a więc niemożliwości stosowania do tych opłat przepisów Kodeksu cywilnego, oznaczałoby, że opłaty te w ogóle nie przedawniałyby się. Takie jednak rozwiązanie byłoby niezgodne z ogólnymi uregulowaniami i pozostawałyby

w sprzeczności z zasadą określoności sytuacji prawnej podmiotów i stwarzałoby możliwość egzekwowania opłat wraz z odsetkami w nieograniczonym przedziale czasowym. Wymaga bowiem zaakcentowania, że upływ okresu przedawnienia powoduje wygaśnięcie należności, a więc unicestwienie jej bytu. Wygaśnięcie to niesie za sobą zarówno skutek materialny, jak i formalny. Materialny oznacza, że należność przestaje istnieć, a formalny (procesowy), że nie jest możliwe żądanie spełnienia świadczenia.

Reasumując, należy przyjąć, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 O.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 O.p., a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Na koniec wskazać należy, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony Skarżącej. W skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej na okoliczność posługiwania się jedną i tą samą kserokopią podpisu "I. F." dotyczącą nadania numeru identyfikacyjnego we wszystkich postępowaniach w skali całego kraju.

Stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub

na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest

to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego ma charakter fakultatywny i odnosi się tylko do dowodu z dokumentu. Co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego

w postępowaniu przed organami. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zgłoszony przez skarżącą wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego (rejestracyjnego). Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.