Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 363/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędzia WSA Jarosław Szaro Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. S. – zwanej dalej skarżącą, od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącej oraz Z. S. – zwanemu dalej uczestnikiem, łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., w kwocie 28 815 zł, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., ustalił skarżącej i uczestnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r., w wysokości 28 815 zł. Wskazana kwota obejmuje podatek rolny, w wysokości 3 736 zł, podatek leśny w kwocie 643 zł i podatek od nieruchomości, w wysokości 24 426 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji powołał się na ustalenia poczynione w trakcie przeprowadzonej u skarżącej kontroli, zgodnie z którymi na działce oznaczonej numerem 2731, położonej w obrębie Szówsko, usytuowany jest budynek mieszkalny oraz budynek gastronomiczny, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Łączna powierzchnia tego ostatniego budynku wynosi 1 285 m2. Działalność gospodarcza, prowadzona jest ponadto na części działki nr 2731, a powierzchnia tej części wynosi 2 608,34 m2.

Skarżąca w trakcie kontroli oświadczyła, że nie prowadzi ewidencji środków trwałych, a wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w jej przypadku wynosi 363 400 zł. Organ podatkowy uznał to oświadczenie za wiarygodne i odstąpił od ustalania wartości budowli we własnym zakresie.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w 2015 r. ustalono, że na działce nr 1057, obręb S., będącej własnością skarżącej, prowadzona jest działalność gospodarcza, przy czyn dotyczy to powierzchni 2 359 m2 .

Odwołanie od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2016 r. wniosła skarżąca, wnioskując o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na błędy w ustaleniach faktycznych i wyliczenie podatku bez uwzględnienia ustawowych zwolnień. Między innymi podniosła nieuwzględnienie przez organ zwolnienia dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] kwietnia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 809/16, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., z uwagi na niezapewnienie uczestnikowi prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z [...] kwietnia 2016 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podkreślił, że organy podatkowe przy wymiarze zobowiązań podatkowych z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości zobowiązane są opierać się na danych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, która stanowi urzędowe źródło informacji, odnośnie nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania.

Na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz ustaleń poczynionych w trakcie przeprowadzonych w sprawie czynności stwierdzono, że skarżąca i Z. S. są właścicielami między innymi: budynku mieszkalnego o pow. 430 m2, budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego powierzchnia wynosi 1 285,24 m2, budowli o wartości 363 400 zł, a także gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o pow. 4 967,34 m2. Między innymi od tych wielkości wyliczono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, która wyniosła 24 436 zł.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, że skarżąca i uczestnik nie prowadzą działalności gospodarczej, ale jedynie wydzierżawiają nieruchomości, bądź ich części, na ten cel, organ II instancji podkreślił, że nie ma to znaczenia dla wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, gdyż podatnikiem tego podatku jest właściciel nieruchomości.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. wniosła skarżąca, domagając się jej uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata. W tym zakresie zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

a) art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów i argumentów przytoczonych na ich poparcie,

b) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie za udowodnione, iż na działce nr 1057 w S. prowadzona jest działalność gospodarcza,

c) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom,

d) art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości poprzez nieuwzględnienie zwolnienia w podatku od nieruchomości części budynku mieszkalnego, o pow. użytkowej do 350 m2 włącznie,

e) art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716; zm., zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych) poprzez wyliczenie podatku od całej wartości budowli, znajdującej się na nieruchomości rolnika, podczas gdy jedynie część budowli wykorzystuje się na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej,

f) błędy w ustaleniach faktycznych, poprzez ustalenie, że skarżąca i uczestnik prowadzą działalność gospodarczą na części działki nr 2738, podczas gdy na przedmiotowej działce uczestnik prowadzi działalność rolniczą.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca i uczestnik – współwłaściciele działki nr 2731 i nr 1057, nie są przedsiębiorcami i prowadzą jedynie działalność rolniczą. Na wskazanych działkach znajduje się budynek, o pow. 1285,24 m2, w którym dzierżawiący go podmiot prowadzi działalność gospodarczą, a także budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje uczestnik. Jego powierzchnia wynosi 430 m2.

Zdaniem skarżącej, budynek mieszkalny, o którym wyżej mowa winien być zwolniony z podatku od nieruchomości, do pow. 350 m2, zgodnie z art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości.

Jeżeli chodzi o wartość budowli, która stanowiła jeden z elementów podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie, to skarżąca podkreśliła, że organy podatkowe przyjęły w tym zakresie całkowitą wartość budowli – 363 400 zł, nie uwzględniając tego, że całość budowli nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej.

W skardze zaznaczono, że zarówno skarżąca, jak i uczestnik nie są przedsiębiorcami, ale rolnikami, o czym świadczy chociażby pobieranie dopłat do produkcji rolnej na działce nr 2738. Skarżąca zaprzeczyła także, że na działce nr 1057 prowadzona jest działalność gospodarcza.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Spór pomiędzy skarżącą a organami podatkowymi w niniejszej sprawie, dotyczącej jej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., koncentruje się wokół kwestii związanych z prawidłowością (legalnością) opodatkowania nieruchomości położonych w obrębie S., tj. działek o numerach: 1057 i 2731, a także budynków położonych na działce 2731 i budowli. W pozostałym bowiem zakresie, tj. w odniesieniu do innych przedmiotów opodatkowania, objętych zaskarżoną decyzją, skarżąca, co do zasady, nie kwestionuje stanowiska organów.

W zakresie spornych w sprawie przedmiotów opodatkowania, położonych w obrębie Szówsko, skarżąca zarzuca organom poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, co do wskazanych wyżej okoliczności, a także uchybienie przepisom prawa materialnego, jeżeli chodzi o ustalenie jej zobowiązań podatkowych, składających się na łączne zobowiązanie pieniężne.

Odnośnie kwestii prawidłowości ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, to w tym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty skarżącej nie znajdują uzasadnionych podstaw. Wynika to przede wszystkim z tego, że organy podatkowe, stosując się do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629, ze zm.), oparły się na danych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, co do powierzchni poszczególnych działek oraz posadowionych na jednej z nich budynków. Dodatkowo też, uzupełniły wynikające z ewidencji gruntów informacje o fakty ustalone w trakcie kontroli podatkowej, a dotyczące przeznaczenia poszczególnych gruntów i budowli i sposobu ich wykorzystywania w 2016 r. Przedmiotowe ustalenia zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami prawa, w szczególności przepisów Ordynacji podatkowej, a wypływające z nich wnioski są spójne i logiczne. Skarżąca zaś nie przedstawiła informacji i faktów, które pozwoliłyby podważyć te ustalenia.

W przypadku działki nr 2731 nie budzi wątpliwości ani powierzchnia działki, ani też powierzchnia użytkowa posadowionych na niej budynków. Podobnie jest w przypadku przeznaczenia tychże budynków, zwłaszcza, że skarżąca przyznała, iż budynek gastronomiczny jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, podkreśliła, jedynie, że to nie ona, nieposiadająca, podobnie jak uczestnik, statusu przedsiębiorcy, prowadzi tam działalność, lecz podmiot dzierżawiący nieruchomość.

Odmienna sytuacja występuje w przypadku działki nr 1057, w przypadku której skarżąca zaprzeczyła, że na jej części jest prowadzona działalność gospodarcza. W tym jednak wypadku podstawą ustaleń organu były spostrzeżenia poczynione w trakcie oględzin, w trakcie których stwierdzono, że na działce 1057 zlokalizowana jest wiata, w której składowane jest drewno, a ponadto, już poza wiatą, żwir i piasek. Rolniczo wykorzystywana jest jedynie jej część. W świetle tych okoliczności wykorzystywanie części działki na potrzeby związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie może budzić wątpliwości, zwłaszcza że skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych innych argumentów, które w sposób wiarygodny pozwoliłyby podważyć te ustalenia. Za takowe nie mogą bowiem zostać uznane gołosłowne stwierdzenia, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, jak również fakt pobierania dopłat do produkcji rolnej do zupełnie innej działki (2738 – której rolny charakter wynika z ewidencji gruntów i jako taki został przyjęty przez rozstrzygające sprawę organy). Okoliczności te bowiem nie pozawalają na zakwestionowanie ustaleń organów. W tym miejscu należy dodatkowo zaznaczyć, że zasadność stanowiska organów potwierdza fakt, że na sąsiedniej działce prowadzona jest działalność gospodarcza przez spółkę – "A" sp. z o.o., powiązaną ze skarżącą i uczestnikiem, którzy są jej udziałowcami. Spółka ta faktycznie wykorzystuje zaś należące do nich nieruchomości, w tym także część działki nr 1057, co jest wystarczające do przyjęcia, że nieruchomości te są związane z działalnością gospodarczą.

Podobne uwagi można poczynić odnośnie przyjętej za podstawę opodatkowania wartości budowli. W tym wypadku organ bazował na oświadczeniu skarżącej, którego wiarygodność nie budziła wątpliwości i w związku z tym została przyjęta, jako podstawa opodatkowania. W tej kwestii dodać też należy, że skarżąca podniosła wprawdzie, że nie całe budowle były wykorzystywany na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż pewna ich cześć (nie określono jaka) miała być związana z budynkiem mieszkalnym i służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. W tym jednak zakresie ograniczyła się jedynie do niczym niepopartych stwierdzeń, co sprawia, że jej argumentacja jest gołosłowna i jako taka niemożliwa do weryfikacji. Z tego więc względu brak jest podstaw do czynienia na podstawie tych stwierdzeń skarżącej ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza, że mieszkalnego przeznaczenia budowli nie potwierdzają jakiekolwiek przeprowadzone w sprawie dowody. Trudno byłoby też wyobrazić sobie w jaki sposób budowla (magazyn zbożowy) miałaby służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, gdyż ze swej istoty nie służą one tego rodzaju celom.

Nie sposób podzielić także zarzutów skarżącej, jeżeli chodzi o kwestię związane z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim bowiem należy przyznać rację organom, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest jej właściciel (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). To jego obciąża obowiązek podatkowy także wówczas, gdy należąca do niego nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez inny podmiot, władający nieruchomością chociażby na podstawie tytułu obligacyjnego (podmiot, w którego posiadaniu nieruchomość się znajduje). Fakt ten (związania nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej) ma bowiem wpływ jedynie na wysokość stawki podatku, nie skutkuje zaś zmianami podmiotowymi, jeżeli chodzi o przymiot podatnika, którego obciąża obowiązek podatkowy.

Nie znajduje uzasadnienia również zarzut naruszenia przez rozpatrujące niniejszą sprawę organy art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości, albowiem zwolnienie o charakterze przedmiotowym, wynikające ze wskazanego wyżej przepisu aktu prawa miejscowego, nie stanowi swoistego rodzaju "kwoty/powierzchni wolnej od opodatkowania", odnoszącej się każdego budynku mieszkalnego, ale oznacza jedynie wyłączenie z opodatkowania budynków lub ich części, o pow. do 350 m2 włącznie, jako całości. Tylko bowiem do wprowadzenie tego rodzaju zwolnienia upoważnia radę gminy zawarta w art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych delegacja ustawowa.

Odnośnie omawianej kwestii zwolnienia przedmiotowego dodać także należy, że istotnie sformułowanie "zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne lub ich części" może sugerować, jeżeli by tylko ograniczyć się do wykładni gramatycznej przepisu uchwały, że może tu chodzić o każdą cześć jakiegokolwiek budynku, której powierzchnia nie przekracza tej wskazanej w uchwale. Jednakże wyjaśnić należy, że posłużenie się w art. 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], w sprawie wprowadzenia zwolnień w podatku od nieruchomości zwrotem "części budynku" jest konsekwencją tego, że na gruncie regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przedmiotem opodatkowania może być jedynie fragment budynku w znaczeniu fizycznym. Przez pojęcie części budynku, na gruncie tej ustawy, należy bowiem rozumieć nie tylko lokal wyodrębniony prawnie, poprzez ustanowienie odrębnego prawa własności lokali bądź to mieszkalnego czy użytkowego, ale jakąkolwiek wyodrębnioną konstrukcyjnie część budynku, co do której jest możliwe takie określenie jej granic, że może być ona przedmiotem stosunku zobowiązaniowego jaki stanowi np. najem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 2017 r., sygn. II FSK 1261/15 – dost. w CBOiS – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stąd więc taki zapis znalazł się w uchwale, co jednak, wbrew sugestiom skarżącej, nie uprawnia do przyjęcia, że zawsze zwolnieniu podlega ta fizyczna część każdego budynku, która ogranicza się do pow. 350 m2.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) oddalił skargę.