Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3812/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9, art. 89 par. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 306/20 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 22 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Gminy Miejskiej K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 306/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy Miejskiej Kraków na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 22 stycznia 2020 r. w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik strony skarżącej zarzucając na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) naruszenie:

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i wydanie wyroku z pominięciem zarzutów wskazanych w pkt 1,2,5,6,7 skargi na postanowienie organu odwoławczego, oraz informacji przekazanych w piśmie uzupełniającym do skargi z dnia 8 kwietnia 2020 roku, podczas gdy Sąd zobowiązany jest do wyjaśnienia w treści wyroku wszystkich okoliczności sprawy oraz odniesienia się do wszystkich podniesionych zarzutów, co wpłynęło w istotny sposób na wynik niniejszego postępowania poprzez uniemożliwienie należytej obrony swoich praw;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 z późn. zm.: dalej "k.p.a.") w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji brak stwierdzenia naruszenia prawa w związku z przyjęciem, iż organ odwoławczy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, mimo naruszeń organu I instancji, który nie rozpatrzył wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku prawidłowego rozpatrzenia skargi Sąd powinien uznać, że organ odwoławczy dopuścił się wskazanego naruszenia i uchylić postanowienie wydane w toku postępowania;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 w zw. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji brak stwierdzenia naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz przekroczenia kompetencji przez organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia 28 października 2019 r., w ramach którego organ pierwszej instancji zaniechał rozpatrzenia wszystkich podniesionych zarzutów, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ dopiero po rozstrzygnięciu wszystkich zarzutów przez organ I instancji organ II instancji mógłby zasadność i poprawność wydanego rozstrzygnięcia i przesłanek, na których została oparta;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 1, § 2 oraz § 3 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo, że organ I instancji, jak i organ odwoławczy utrzymały w mocy postanowienie, które określało nieprzekazaną kwotę organowi egzekucyjnemu, w oparciu o zajęcie wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia i nie zostały uznane przez dłużnika zajętej wierzytelności.

Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a organ administracji nie zażądał jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Podstawą rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był art. 71a § 9 u.p.e.a., zgodnie z treścią, którego jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.

Natomiast w skardze kasacyjnej nie podważono zastosowania w sprawie art. 71a § 9 u.p.e.a., tylko oparto ją na argumentacji kwestionującej nie zbadanie wszystkich okoliczności sprawy poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi oraz art. 89 § 1 u.p.e.a., zgodnie z treścią którego organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Tymczasem przesądzająca w sprawie jest okoliczność, iż strona skarżąca dokonała wypłaty na rzecz zobowiązanej wynikających z faktur objętych zajęciem – i okoliczność ta została stwierdzona przez organ egzekucyjny – w związku z czym organ był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony skarżącej. Spełnione zostały bowiem przesłanki za jego zastosowaniem. Słusznie wskazał w tym zakresie sąd pierwszej instancji, że skoro strona skarżąca - co wymaga podkreślenia - wbrew jasno określonym obowiązkom dokonała wypłaty na rzecz zobowiązanej wynikających z faktur objętych zajęciem, a okoliczność ta została stwierdzona przez organ egzekucyjny, to organ ten był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony skarżącej.

Zasadnie także uznano, że strona skarżąca nie może żądać uchylenia zgodnego z prawem postanowienia tylko z tego powodu, iż wskutek własnych uchybień i braku właściwej informacji o kontrahentach realizujących usługi w podległych jednostkach organizacyjnych, naruszyła normy ustawowe w sposób jasny określające zasady jej działania i naraziła się na określone (negatywne) konsekwencje tego uchybienia. Ponadto należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść składanych przez stronę skarżącą pism i dołączonych do nich dokumentów, w sposób wystarczający potwierdzał, że strona skarżąca bezpodstawnie uchyliła się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. W konsekwencji nie było potrzeby przeprowadzania kontroli. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej WSA w Krakowie wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy na podstawie obowiązujących przepisów.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 i art. 248 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Sędzia NSA Dominik Gajewski Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz Sędzia WSA del. Marek Kraus