Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 38/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Generalny Konserwator Zabytków~Marszałek Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, 15, par. 1 pkt 4 i par. 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83 a ust. 1, 84 ust, 4,5,i 8
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta K. a [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. i Marszałkiem Województwa M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy o umorzenie opłat za wycięcie drzew nałożonych na Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. decyzjami Prezydenta Miasta K.z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] oraz nr [...] postanawia: wskazać [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. jako organ właściwy do załatwienia sprawy


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. Prezydent Miasta K. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. i Marszałkiem Województwa M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy o umorzenie opłat za wycięcie drzew nałożonych na Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. decyzjami Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] oraz nr [...] poprzez wskazanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków jako organ właściwy w sprawie.

Prezydent wskazał, że pismem z dnia 12 lutego 2016 r. Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. skierował sprawę o umorzenie przedmiotowych opłat do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa M. działającego w tym zakresie z upoważnienia Marszałka Województwa M. Prezydent stanął na stanowisku, że w wyniku nowelizacji ustawy o ochronie przyrody od 1 stycznia 2016 r. kompetencje do wydania zezwolenia na wycinkę drzew w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy przejął Marszałek Województwa. Marszałek przekazał sprawę [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w K. wskazując, że przedmiotowe drzewa rosną na terenie nieruchomości położonej w układzie urbanistycznym dzielnicy [...] wpisanym do rejestru zabytków [...] grudnia 2004 r.

W odpowiedzi na wniosek [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. wskazał, że jest organem właściwym w sprawach, w których decyzja została wydana po 19 października 2015 r., tj. po dniu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w sprawie II OPS 3/15. Wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta K. jako organu właściwego do rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa M. wniósł o wskazanie M. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. jako właściwego do rozpoznania sprawy, bowiem drzewa objęte decyzjami Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r. rosło na terenie nieruchomości położonej w tzw. układzie urbanistycznym wpisanym do rejestru zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a.).

W ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2016 poz. 2134) zawarto przepisy szczególne regulujące właściwość organu do orzekania w przedmiocie umorzenia ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów (art. 84 ust. 4), bądź naliczenia tej opłaty w przypadkach wskazanych w art. 84 ust. 5 i 7. Zgodnie z art. 84 ust. 8 ustawy decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7 wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Zatem organem właściwym do prowadzenia postępowania i wydania decyzji na podstawie art. 84 ust. 4, bądź art. 84 ust. 5 i 7 jest organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 19 października 2015 r. w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. akt II OPS 3/15 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przyjęto, że zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) jest wojewódzki konserwator zabytków. W uchwale tej wskazano, iż na skutek nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, dokonanej art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045), dotychczasowa norma prawna zawarta w art. 83 a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, w niezmienionym brzmieniu stała się częścią innej jednostki redakcyjnej tej ustawy. Obowiązujący od dnia 28 sierpnia 2015 r. art. 83 a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody otrzymał bowiem brzmienie: "Zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków- wojewódzki konserwator zabytków". Treść tego artykułu wskazuje, że zachowana została tożsamość normatywna powołanych przepisów. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że o właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie usunięcia drzewa lub krzewu przesądza to, czy drzewo lub krzew, którego dotyczy wniosek, znajduje się na nieruchomości objętej ochroną konserwatorską, a nie to, czy poszczególny składnik przyrody (drzewo, krzew) został wpisany do rejestru zabytków. W przepisie art. 83 a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie posłużono się określeniem "drzewa lub krzewy wpisane do rejestru zabytków", lecz "drzewa lub krzewy z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków". Ustawodawca nie uzależnia zatem właściwości rzeczowej wojewódzkiego konserwatora zabytków od tego, czy drzewo (krzew) zostało wpisane do rejestru zabytków, w szczególności nie wskazuje, że musi się odznaczać ono tymi samymi cechami co chronione prawem zabytki.

W tej sprawie bezspornym jest, że drzewa, za których usunięcie ustalono opłaty nałożone na Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. decyzjami Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] oraz nr [...] znajdują się na terenie nieruchomości położonej w układzie urbanistycznym dzielnicy [...] wpisanym do rejestru zabytków [...] grudnia 2004 r. Organem właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 84 ust. 4 (ewentualnie art. 84 ust. 5 i 7 ustawy) jest więc organ, który obecnie byłby właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie tych drzew, czyli [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma w tej sprawie znaczenia, że decyzje, w których ustalono przedmiotowe opłaty zostały wydane przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 19 października 2015 r., II OPS 3/15. Sądy administracyjne są związane tą uchwałą na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. i mają obowiązek ustalać właściwość organów do wydawania zezwoleń na usunięcie drzewa lub krzewu zgodnie z przyjętą w niej aktualną interpretacją art. 83 a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co pośrednio wpływa na ustalenie właściwości organów do wydawania decyzji na podstawie art. 84 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.