Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 336/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 108 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Dnia 5 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.E.O. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] (w decyzji jest oczywisty błąd, polegający na podaniu daty: 14.01.2019 r.), nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 17 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668) oraz na podstawie § 6 ust. 1, 2, 4 i § 61 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] w [...], (uchwała nr 312/2019 z 27 czerwca 2019 r. Senatu Uniwersytetu [...] w [...]), zwanego dalej "Regulaminem studiów", Rektor Uniwersytetu [...] w [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] w sprawie skreślenia L. E. O. z listy studentów 3 roku jednolitych studiów magisterskich, prowadzonych w języku angielskim na kierunku lekarskim, Wydziale Lekarskim Uniwersytetu [...] w [...], z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

L. E. O. rozpoczął w roku akademickim 2013/2014 jednolite studia magisterskie, prowadzone w Uniwersytecie [...] w [...] w języku angielskim na kierunku lekarskim.

W roku akademickim 2016/2017 L. E. O. decyzją Dziekana z [...] został skreślony z listy studentów z powodu braku postępów w nauce.

W dniu 6 lutego 2019 r. L. E. O. otrzymał zgodę Rektora Uniwersytetu [...] na wznowienie jednolitych studiów magisterskich w języku angielskim na kierunku lekarskim począwszy od 4 semestru 2 roku studiów.

W roku akademickim 2018/2019 L. E. O. w związku z nieuzyskaniem liczby punktów ECTS wymaganych zgodnie z planem studiów do zaliczenia semestru czwartego, wystąpił w wnioskiem do Prodziekana o udzielenie zgody na warunkowe zaliczenie semestru.

W dniu 11 października 2019 r. Prodziekan wyraził skarżącemu zgodę na warunkowe zaliczenie semestru, wyznaczając termin jednego miesiąca na zaliczenie przedmiotu z warunkowo zaliczonego semestru: Histologia, Biologia Komórki i Embriologia. L. E. O. nie zaliczył ww. przedmiotu w wyznaczonym terminie, otrzymując ocenę negatywną z egzaminu warunkowego.

Organ wskazał dalej, że L. E. O. już dwukrotnie uzyskał zgodę Dziekana Wydziału [...] na powtarzanie semestru studiów: II semestru - w roku akademickim 2014/2015, IV semestru - w roku akademickim 2016/2017.

Po wykorzystaniu uprawnienia do jednorazowego powtarzania nie więcej niż dwóch różnych semestrów w trakcie trwania całego cyklu kształcenia, student został poinformowany o braku możliwości powtarzania semestru po raz kolejny.

Pismem z 20 listopada 2019 r. L. E. O. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce oraz o przysługującym stronie postępowania, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., prawie do czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z którego to uprawnienia L. E. O. skorzystał, przedkładając pismo z 10.12.2019 r., w którym sugerował, że w trakcie egzaminu warunkowego z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia doszło do incydentu ściągania przy pomocy telefonu komórkowego przez innych studentów.

Wobec braku stanowczych dowodów na poparcie tej tezy Rektor uznał podniesione argumenty za niewystarczające oraz wskazał, że domniemany incydent nie miał wpływu na wynik egzaminu L. O. Nie uzyskał on z egzaminu warunkowego wystarczającej liczby punktów na zaliczenie przedmiotu (wynik studenta: 5,5 pkt. na 15 pkt.). Dodatkowo liczba ta została podtrzymana przez komisję weryfikującą egzamin pisemny strony w dniu 15.11.2019 r.

W dniu [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] wydał decyzję o skreśleniu L. O. z listy studentów trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w Uniwersytecie [...] w [...] w języku angielskim na kierunku lekarskim z powody braku postępów w nauce.

W dniu 31 grudnia 2019 r. do Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wpłynął wniosek L. E. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku L. E. O. nie podniósł żadnych formalnych zarzutów w stosunku do decyzji Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wydanej w pierwszej instancji. Skarżący w treści wniosku o ponowne rozparzenie sprawy opisał sytuację, która utrudniła mu kontunuowanie studiów na Uniwersytecie [...] w [...]. W lipcu 2017 r. wygasło bowiem zezwolenie czasowe na pobyt w Polsce wydane skarżącemu w celu kształcenia na studiach. Skarżący podniósł, iż swoje wysiłki skupił na licznych próbach uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, co zakończyło się sukcesem 31.12.2018 r. W międzyczasie nie poświęcał jednak praktycznie czasu na naukę. Po powrocie na studia w lutym 2019 r. L. O. uczęszczał na zajęcia z Immunologii, z której zdał egzamin oraz drugi semestr przedmiotu Histologia. Student nie zdołał zaliczyć egzaminu z tego ostatniego przedmiotu.

Rektor Uniwersytetu [...] w [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powołał treść art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 108 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 i art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 52 ust. 2 pkt 2, § 6 ust. 1, art., 53 ust. 5 Regulaminu studiów.

Rektor podzielił następnie ustalenia faktyczne przyjęte jako organ I instancji w niniejszej sprawie, uznając, że zostały one dokonane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego rządzącymi procesem zbierania i oceny dowodów w ramach określonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Dokonując ponownej oceny dowodów, Rektor uznał, że przedstawione fakty świadczą o braku postępów w nauce oraz nie rokują terminowego i pomyślnego ukończenia studiów przez L. E. O. Zgromadzony materiał dowodowy nie koresponduje z twierdzeniem studenta zawartym w piśmie doręczonym 10 grudnia 2019 roku wskazującym na fakt przesyłania sobie wzajemnie przez studentów zdjęć kart z odpowiedziami na pytania. Organ podkreślił, że brak jest przekonujących dowodów by taka sytuacja rzeczywiście miała miejsce. Ponadto L. O. nie przekazał opiekunowi studenta, egzaminatorowi lub innym osobom z Uniwersytetu [...] w [...] szczegółowych informacji dotyczących osób, które rzekomo miały uczestniczyć w opisanym wyżej procederze. Takie informacje są natomiast niezbędne celem wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez rzecznika dyscyplinarnego. Organ stwierdził, że niezależnie od powyższego sam skarżący twierdzi, iż nie był uczestnikiem takiej sytuacji. Zdawał egzamin samodzielnie. Osiągnięty, negatywny, wynik egzaminu potwierdza fakt, iż L. O. nie opanował wiedzy z danego przedmiotu w sposób wystarczający.

Ponadto organ wskazał, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność utraty prawa pobytu w Polsce w lipcu 2017 r. oraz przymusowa przerwa w nauce spowodowana koniecznością uzyskania nowego zezwolenia na pobyt czasowy, były następstwem skreślenia z listy studentów. Jakkolwiek godna uznania jest postawa i determinacja skarżącego, aby ponownie uzyskać prawo do legalnego pobytu w Polsce oraz wznowienia jednolitych studiów magisterskich w języku angielskim na kierunku lekarskim Uniwersytetu [...] w [...], to jednak organ wydający przedmiotową decyzję zobowiązany jest kierować się przede wszystkim postanowieniami Regulaminu Studiów, przepisami powszechnie obowiązującego prawa oraz zasadami uczciwości w stosunku do wszystkich studentów.

Organ wskazał dalej, że należy mieć na uwadze, iż student dążąc konsekwentnie do wznowienia studiów na kierunku lekarskim, miał pełną świadomość konieczności zdania zaległego i kolejnych egzaminów. Tym samym praktycznie całkowite zaniechanie nauki przez L. O. było ryzykiem, które skarżący podjął na swoją odpowiedzialność.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Rektor wydając decyzję w pierwszej instancji stwierdził, że zaistniały przesłanki określone w art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz w § 52 ust. 2 pkt 2 i § 53 ust. 5 pkt 1 Regulaminu studiów, uzasadniające skreślenie L. E. O. z listy studentów z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce. Rektor dokonawszy ponownej oceny dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji z [...].

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. E. O., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu wskutek uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co skutkowało naruszeniem zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasady informowania stron,

2. art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co nastąpiło w wyniku zaniechania wskazania w protokole komisji weryfikującą z dnia 15 listopada 2019 roku konkretnych błędów jakie popełnił skarżący w odpowiedziach udzielanych na egzaminie z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia, które w konsekwencji skutkowały ustaleniem negatywnego wyniku z tego egzaminu, zaś powyższa okoliczność miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy,

3. art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania w treści uzasadnienia skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], w sytuacji gdy obowiązkiem organu, w sprawach gdzie wydawana decyzja jest decyzją uznaniową jest obowiązek załatwienia sprawy po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz szczegółowe, skrupulatne jej uzasadnienie, ze wskazaniem konkretnych dowodów na których organ się oparł, czego w niniejszej sprawie zabrakło,

4. art. 84 k.p.a. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, który po zapoznaniu się z zarzutami zgłaszanymi przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie błędów w sformułowaniu pytań, odpowiedziami skarżącego oraz informacjami zawartymi w książkach wypowiedziałby się czy błędy w pytaniach nr 1 pkt a oraz 5 pkt. a oznaczenie HILUM CELLS zamiast HILUS CELLS (HILAR CELL) mogły mieć wpływ na treść odpowiedzi.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Skarżący wniósł także o załączenie do akt sprawy wydruków z podręcznika z którego skarżący przygotowywał się do egzaminu na okoliczność: uchybień jakich dopuścił się organ w dokonywaniu prawidłowości odpowiedzi udzielonych przez skarżącego, a także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, który po zapoznaniu się z treścią pytań, odpowiedziami udzielonymi przez skarżącego oraz informacjami zawartymi z podręczniku załączonym do odwołania wypowie się, czy zawarta w 1 pkt. a nieścisłość w zakresie poprawności nazewnictwa polegająca na użyciu w pytaniu mylącego skrótu DNS zamiast poprawnego, wynikającego z podręczników skrótu DNES oraz zawarta w pytaniu numer 5a nieścisłość polegająca na oznaczeniu HILUM CELLS zamiast HILUS CELLS (HILAR CELL) mogły wprowadzać w błąd egzaminowanego, ewentualnie uniemożliwić zrozumienie treści pytania.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w [...] wniósł o jej oddalenie w całości oraz oddalenie wniosku dowodowego skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny. Organ nie zgodził się z zarzutami skargi, wskazując, że otrzymane przez skarżącego oceny nie mogą być przedmiotem weryfikacji ani przez organ orzekający, ani przez Sąd. W ocenie organu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w § 53 ust. 5 pkt 1 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] w [...]. Skarżący nie uzyskał z egzaminu warunkowego wystarczającej liczby punktów na zaliczenie przedmiotu, zaś ta liczba została podtrzymana przez komisję weryfikującą egzamin pisemny skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 28 stycznia 2021 r. i oraz przesłane stronom postępowania zawiadomieniami z 29 stycznia 2021 r. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z [...], utrzymująca w mocy własną decyzję [...] o skreśleniu L. E. O. z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce.

Organ wskazał, że skarżący w roku akademickim 2016/2017 decyzją Dziekana z 19.04.2017r. został skreślony z listy studentów z powodu braku postępów w nauce. W dniu 06.02.2019 r. L. E. O. otrzymał zgodę Rektora Uniwersytetu [...] na wznowienie jednolitych studiów magisterskich w języku angielskim na kierunku lekarskim począwszy od 4 semestru 2 roku studiów. W roku akademickim 2018/2019 L. E. O. w związku z nieuzyskaniem liczby punktów ECTS wymaganych zgodnie z planem studiów do zaliczenia semestru czwartego, wystąpił w wnioskiem do Prodziekana o udzielenie zgody na warunkowe zaliczenie semestru. W dniu 11.10.2019 r. Prodziekan wyraził zgodę, wyznaczając termin jednego miesiąca na zaliczenie przedmiotu z warunkowo zaliczonego semestru: Histologia, Biologia Komórki i Embriologia. L. E. O. nie zaliczył ww. przedmiotu w wyznaczonym terminie, otrzymując ocenę negatywną z egzaminu warunkowego. Organ wyjaśnił również, że skarżący dwukrotnie uzyskał zgodę Dziekana Wydziału Lekarskiego na powtarzanie semestru studiów: II semestru - w roku akademickim 2014/2015, IV semestru - w roku akademickim 2016/2017. Po wykorzystaniu uprawnienia do jednorazowego powtarzania nie więcej niż dwóch różnych semestrów w trakcie trwania całego cyklu kształcenia, student został poinformowany o braku możliwości powtarzania semestru po raz kolejny.

Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co nastąpiło w wyniku zaniechania wskazania w protokole komisji weryfikującą z 15 listopada 2019 roku konkretnych błędów, jakie skarżący popełnił w odpowiedziach udzielanych na egzaminie z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia, które w konsekwencji skutkowały ustaleniem negatywnego wyniku z tego egzaminu, zaś powyższa okoliczność miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy, która w ocenie strony powinna zostać zweryfikowana przez dopuszczenie przez organ z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, co zdaniem skarżącego powinno stanowić przeszkodę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm., dalej "p.s.n.") oraz przepisy Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] w [...] uchwalonego uchwałą Senatu Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z [...].

Stosownie do treści art. 107 ust. 1 p.s.n. student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. Student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów (ust. 2).

Na gruncie regulacji uczelnianych należy odwołać się do § 5 uchwały nr 312/2019 Senatu Uniwersytetu [...] w [...], który określa obowiązki studenta. W § 5 pkt 5 wskazano, że student ma obowiązek uczestniczenia we wszystkich formach zajęć dydaktycznych w sposób umożliwiający uzyskanie liczby punktów ECTS wymaganej do zaliczenia semestru. Zgodnie z § 5 ust. 6 student ma również obowiązek zdobywania wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych w zakresie określonym w programie studiów. Natomiast w § 5 ust. 7 wskazano, że student ma obowiązek uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów w wyznaczonym terminie oraz odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów. W § 5 ust. 15 wskazano również, że student ma obowiązek uczciwego i samodzielnego zdawania egzaminów i zaliczeń oraz przygotowywania prac zaliczeniowych i prac dyplomowych z poszanowaniem praw własności intelektualnej, w tym praw autorskich chroniących publikacje elektroniczne i drukowane (m.in. prace dyplomowe, prace naukowe, skrypty, materiały dydaktyczne udostępniane przez nauczycieli akademickich).

W myśl § 52 Regulaminu Studenta skreśla się z listy studentów w przypadku:

1) niepodjęcia studiów;

2) rezygnacji ze studiów;

3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;

4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z Uniwersytetu.

2. Studenta można skreślić z listy studentów w przypadku:

1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach;

2) stwierdzenia braku postępów w nauce;

3) nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie;

4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów – po uprzednim wezwaniu do wniesienia zaległych opłat.

Zgodnie natomiast z § 53 ust. 3 Regulaminu brak postępów w nauce stwierdza się, jeżeli wystąpi, co najmniej jedna z następujących przesłanek:

1/ student po dwukrotnym powtarzaniu semestru po raz trzeci ubiega się o zgodę na powtarzanie semestru;

2/ student nie zaliczył w wyznaczonym terminie jednego miesiąca przedmiotu lub przedmiotów z warunkowo zaliczonego semestru.

W § 53 ust. 6 wskazano natomiast, że niezaliczenie semestru stwierdza się, jeżeli student nie otrzymał liczby punktów ECTS wymaganej do zaliczenia semestru oraz nie uzyskał zgody na warunkowe zaliczenie semestru lub powtarzanie semestru z powodu niespełnienia wymagań, o których mowa odpowiednio w § 24 lub § 25.

Konsekwencje naruszenia wymienionych obowiązków studenta wskazane zostały w art. 108 p.s.n. Stosownie do treści art. 108 ust. 2 p.s.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku:

1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach;

2) stwierdzenia braku postępów w nauce;

3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;

4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3)

Wprawdzie w myśl tego przepisu decyzja w przedmiocie skreślenia w takim wypadku ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny, lecz takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W rozpoznawanej sprawie skarżący rozpoczął w roku akademickim 2013/2014 jednolite studia magisterskie, prowadzone w Uniwersytecie [...] w [...] w języku angielskim na kierunku lekarskim. Skarżący w roku akademickim 2013/2014 został skreślony z listy studentów decyzją Dziekana z dnia [...] z powodu braku postępów w nauce. Rektor przychylił się do wniosku skarżącego i pozytywnie zaopiniował wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji. W konsekwencji uchylona została decyzja z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów.

Z akt sprawy wynika również, że skarżący w roku akademickim 2016/2017 został skreślony z listy studentów decyzją Dziekana z dnia [...] z powodu braku postępów w nauce. W dniu 06 lutego 2019 r. skarżący otrzymał zgodę Rektora Uniwersytetu [...] w [...] na wznowienie jednolitych studiów magisterskich w języku angielskim na kierunku lekarskim począwszy od IV semestru 2 roku studiów. Okolicznością bezsporną jest także fakt, że w roku akademickim 2018/2019 skarżący w związku z nieuzyskaniem liczby punktów ECTS wymaganych zgodnie z planem studiów do zaliczenia semestru czwartego, wystąpił z wnioskiem do Prodziekana o udzielenie zgody na warunkowe zaliczenie semestru i w dniu 11 października 2019 r. Prodziekan wyraził zgodę, wyznaczając termin jednego miesiąca na zaliczenie przedmiotu z warunkowo zaliczonego semestru: Histologia, Biologia Komórki i Embriologia. Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że skarżący nie zaliczył ww. przedmiotu w wyznaczonym terminie, otrzymując ocenę negatywną z egzaminu warunkowego.

Nie budzą także wątpliwości ustalenia organu, niekwestionowane również przez stronę, że skarżący dwukrotnie uzyskał zgodę Dziekana Wydziału [...] na powtarzanie semestru studiów: II semestru - w roku akademickim 2014/2015, IV semestru - w roku akademickim 2016/2017.

W powyższych okolicznościach faktycznych prawidłowe było stwierdzenie organu, że strona wykorzystała uprawnienia do jednorazowego powtarzania nie więcej niż dwóch różnych semestrów w trakcie trwania całego cyklu kształcenia, a tym samym wystąpił brak możliwości powtarzania semestru po raz kolejny.

Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń organów powyższym zakresie. Przede wszystkim zaś nie podważył stanowiska organu, o braku postępów w nauce.

Skoro Regulamin Studiów Uniwersytetu [...] w [...] nakładał na skarżącego określone obowiązki, warunkujące zaliczenie semestru, w tym obowiązek zaliczenia zajęć określonych planem studiów, a z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący na dzień wydania decyzji nie zaliczył ww. przedmiotu w wyznaczonym terminie, otrzymując ocenę negatywną z egzaminu warunkowego i jednocześnie skarżący wykorzystał uprawnienie do jednorazowego powtarzania nie więcej niż dwóch różnych semestrów w trakcie trwania całego cyklu kształcenia (II semestru w roku akademickim 2014/2015 oraz IV semestru w roku akademickim 2016/2017), to tym samym należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że w takiej sytuacji wystąpiła podstawa do stwierdzenia, że skarżący wykazuje brak postępów w nauce. To zaś stanowiło uzasadnioną podstawę do podjęcia, na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 2 p.s.n. oraz § 52 ust. 2 pkt 2 Regulaminu, decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów.

Rektor Uniwersytetu [...] w [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Organ zadośćuczynił temu obowiązkowi. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji jest kompletne i w sposób wystarczający przedstawia ustalenia stanu faktycznego, jak również zastosowane w sprawie przepisy.

Powyższej oceny Sądu nie zmieniają podnoszone przez stronę argumenty zmierzające do wykazania, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności, że w trakcie egzaminu warunkowego z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia doszło do incydentu ściągania przy pomocy telefonu komórkowego przez innych studentów. Jak słusznie stwierdził organ, okoliczności te nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tego by taka sytuacja rzeczywiście miała miejsce, nie przekazał również opiekunowi studenta, egzaminatorowi lub innym osobom z Uniwersytetu [...] w [...] szczegółowych informacji dotyczących osób, które rzekomo miały uczestniczyć w opisanym wyżej procederze. Wobec braku stanowczych dowodów na poparcie tej tezy Rektor trafnie uznał, że podniesione argumenty są niewystarczające, a przy tym wskazywany przez stronę incydent nie miał wpływu na wynik egzaminu samego L. O. Bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy jest również okoliczność, czy inni studenci samodzielnie zdawali egzamin, czy też nie. Istotne jest natomiast to, iż skarżący nie uzyskał wystarczającej liczby punktów na zaliczenie przedmiotu (wynik studenta: 5,5 pkt. na 15 pkt.), a tym samym z egzaminu warunkowego otrzymał ocenę negatywną. Dodatkowo liczba ta została podtrzymana przez komisję weryfikującą egzamin pisemny L. O. w dniu 15.11.2019 r.

Brak było przy tym podstaw do podzielenia zarzutów strony dotyczących ustaleń w zakresie osiągniętego negatywnego wyniku egzaminu, w szczególności zaniechania wskazania w protokole komisji weryfikującą z dnia 15.11.2019 r. konkretnych błędów, jakie popełnił skarżący w odpowiedziach udzielanych na egzaminie z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia.

Rektor Uniwersytetu [...] trafnie wskazał, że nie jest w żadnym zakresie uprawniony do podważania oceny wystawionej przez specjalistę z danej dziedziny, w sytuacji kiedy zostały zachowane reguły związane z przeprowadzeniem egzaminu, co niewątpliwie miało miejsce w tym przypadku. To bowiem egzaminator przeprowadza egzamin i ocenia zasób posiadanej wiedzy przez studenta, a nadto ustala punktację i wystawia odpowiednie oceny. Sprawy ocen i trybu zaliczeń przedmiotów, semestrów dotyczą bowiem stosunków wewnętrznych zakładu i są rezultatem wykonywania władztwa zakładowego w stosunku do studentów-użytkowników zakładu. Rozstrzygnięcia te podlegają weryfikacji tylko w trybie i na zasadach określonych w statucie uczelni i regulaminie studiów. Nie można ich zatem uznać za akty o charakterze zewnętrznym. W konsekwencji decyzje podjęte w takich sprawach nie podlegają jurysdykcji sądowej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 442/16, Legalis). Sąd podziela stanowisko Rektora Uniwersytetu [...] w [...], wsparte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Kr 1103/19, Legalis), że organy orzekające, jak i sąd nie są uprawnione do kontroli zasadności wystawionych ocen z egzaminów (...). Oceny wystawione przez nauczycieli akademickich są ich autonomiczną decyzją i nie podlegają zaskarżeniu przez studenta. Nie mogą więc być przedmiotem weryfikacji przez organ orzekający w sprawie skreślenia studenta z listy studentów. Jedyną możliwością podważenia wystawionej oceny byłoby naruszenie określonych w regulaminie studiów warunków "technicznych" przeprowadzenia egzaminu, co jak słusznie wskazał organ nie miało jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W powyższych okolicznościach Rektor nie miał podstaw do kwestionowania oceny wystawionej przez komisję weryfikującą egzamin skarżącego, w szczególności dopuszczenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, na okoliczność weryfikacji treści pytań z odpowiedziami udzielonymi przez skarżącego oraz informacjami zawartymi z podręczniku załączonym do odwołania, w szczególności wypowiedzenia się, czy zawarta w 1 pkt. a nieścisłość w zakresie poprawności nazewnictwa polegająca na użyciu w pytaniu mylącego skrótu DNS zamiast poprawnego, wynikającego z podręczników skrótu DNES oraz zawarta w pytaniu numer 5a nieścisłość polegająca na oznaczeniu HILUM CELLS zamiast HILUS CELLS (HILAR CELL) mogły wprowadzać w błąd egzaminowanego, ewentualnie uniemożliwić zrozumienie treści pytania.

Organ słusznie zauważył przy tym, że strona skarżąca ani w piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r., ani we wniosku z dnia 31 grudnia 2019 r. nie odnosiła się do konieczności zweryfikowania wyniku egzaminu czy wyjaśnienia poszczególnych odpowiedzi. Strona nie podniosła także żadnych formalnych zarzutów w stosunku do decyzji Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wydanej w pierwszej instancji, opisując jedynie sytuację, która utrudniła skarżącemu kontunuowanie studiów na Uniwersytecie [...] w [...], polegającą na wygaśnięciu w lipcu 2017 roku zezwolenia czasowego na pobyt w Polsce wydanego w celu kształcenia na studiach. Skarżący podniósł, iż swoje wysiłki skupił na licznych próbach uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, co zakończyło się sukcesem w 31 grudnia 2018 r.. W międzyczasie nie poświęcał jednak praktycznie czasu na naukę. Po powrocie na studia w lutym 2019 r. skarżący uczęszczał na zajęcia z Immunologii, z której zdał egzamin oraz na drugi semestr przedmiotu Histologia, przy czym Student nie zdołał zaliczyć egzaminu z tego ostatniego przedmiotu. Organ trafnie uznał, że podnoszone w powyższym zakresie okoliczności nie miały wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Strona miała bowiem pełną świadomość konieczności zdania zaległego i kolejnych egzaminów. Tym samym należało zgodzić się z organem, że praktycznie całkowite zaniechanie nauki przez L. O. było ryzykiem, które skarżący podjął na swoją odpowiedzialność.

Należy podkreślić, że sąd administracyjny bada prawidłowość wydanych postanowień od strony formalnej i ma ograniczone możliwości dowodowe. Sąd działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód uzupełniający z dokumentów zarówno urzędowego jak i prywatnego może być przeprowadzony natomiast tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza, iż sąd nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z innych środków dowodowych, np. dowodu z opinii biegłego sądowego, czy przesłuchania świadka. Z tego też powodu wniosek dowodowy strony zawarty w skardze nie mógł zostać uwzględniony.

Za bezpodstawny Sąd uznał również zarzut skargi, dotyczący niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wskutek uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Wskazać należy, że aby zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. odniósł zamierzony skutek, strona zobowiązana jest wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (tak m.in. wyrok NSA z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, Legalis).

Tymczasem skarżący nie wykazał, że w toku postępowania pozbawiono go uprawienia wynikającego z powołanego artykułu. Jak wynika z akt sprawy o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów skarżący został zawiadomiony pismem z 20 listopada 2019 r. Skarżący został poinformowany, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce oraz o przysługującym stronie postępowania, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., prawie do czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z którego to uprawnienia skarżący skorzystał, przedkładając pismo z 10 grudnia 2019 r., podnosząc, że w trakcie egzaminu warunkowego z przedmiotu Histologia, Biologia Komórki i Embriologia doszło do incydentu ściągania przy pomocy telefonu komórkowego przez innych studentów.

W ocenie Sądu, wydane w tej sprawie decyzje nie naruszają prawa, dlatego też wniosek o ich uchylenie nie mógł zostać uwzględniony. Niezaliczenie egzaminu warunkowego w określonym terminie oraz wykorzystanie uprawnienia do jednorazowego powtarzania nie więcej niż dwóch różnych semestrów w trakcie trwania całego cyklu kształcenia, student został poinformowany o braku możliwości powtarzania semestru po raz kolejny oraz stanowiło podstawę do skreślenia z listy studentów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. zauważyć należy, że powyższa regulacja odnosząca się do elementów decyzji administracyjnej ma w indywidualnych sprawach studenckich zastosowanie w postaci zmodyfikowanej. Podyktowane jest to istotą i charakterem zadań wykonywanych przez szkoły wyższe, jak i posiadaną przez nie autonomią. Ponadto, na mocy ślubowania i przepisów regulaminu studiów student jest - a przynajmniej powinien być - świadom spoczywających na nim obowiązków oraz jest zobowiązany do współpracy z organami szkoły w zakresie podstawowej działalności uczelni, czyli kształcenia. I z tego właśnie powodu nie ma potrzeby wyjaśniania mu obowiązków, które powinny być dla niego oczywiste, bo wybierając uczelnię sam poddał się reżimowi prawnemu w niej obowiązującemu. Dlatego też uznać należy, że uzasadnienie decyzji o skreśleniu z listy studentów spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. skoro pozwoliło skarżącemu na obronę interesu prawnego, a sądowi administracyjnemu na przeprowadzenie skutecznej kontroli legalności takiej decyzji.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

R.T.