Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 864/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 4, art. 137, art. 4 pkt 4,
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 77, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody z dnia 31 października 2017r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Skarżysko-Kamienna, utrzymał w mocy decyzję Starosty Skarżyskiego z dnia 9 sierpnia 2017 r., znak: [...], orzekającą m.in. o zwrocie nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej, oznaczonej na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2015 r. pod numerem [...] jako działki: nr [...] o pow. 0,0304 ha i nr [...] o pow. 0,0177 ha, stanowiącej część działki oznaczonej numerem 7a o pow. 0,1415 ha, wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia [...], znak [...].

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powyższą decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiąca własność spadkobierców W. B., tj. T. B., H. M. i M. S., położoną w Skarżysku-Kamiennej przy ul. S., oznaczoną jako działka numer 7a o pow. 0,1415 ha na planie sporządzonym w 1963 r., przez Miejską Pracownię Geodezyjną w Skarżysku-Kamiennej, przyjętym do ewidencji Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Skarżysku-Kamiennej za nr [...] w dniu 6 grudnia 1963r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wywłaszczenie nieruchomości było niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, mianowicie pod budowę ulicy zgodnie z lokalizacją szczegółową z dnia 16 czerwca 1964 r., znak: [...].

Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w Kielcach z dnia 8 lutego 1964 r., sygn. [...], spadek po W. B. nabyli: żona P. B.w 1/4 części oraz dzieci H. M., M. S. i T. B. po 1/4 części każde z nich. Następnie, na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 1970 r., sygn. [...], spadek po P. B. nabyły dzieci: H. M., M. S. i T. B. po 1/3 części każde z nich. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. [...], spadek po H. M. nabyli: syn B. J. M. i córka B. M. po 1/2 części. Z kolei spadek po T. B. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia 2 marca 1999 r., sygn. [...], nabyli: syn J. T. B. i córka E. R. po 1/2 części każde z nich. Natomiast spadek po M. S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej z dnia 21 października 2004 r., sygn. [...], nabył syn A. S..

Pismem z dnia 20 lutego 2012 r., Starosta Skarżyski, działając na skutek wniosków A. S., J. B., E. R., B. M. oraz B. M., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu ww. nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr 7a, stanowiącej w ewidencji gruntów część działek nr [...] i [...] (obręb 0011 Górna Kamienna, arkusz mapy 23). Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. organ ten zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia przez strony prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po W. B. i T. B. W dniu 23 lutego 2015 r. A. S. przedłożył postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po W. B., P. B. i T. B., a organ postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., podjął zawieszone postępowanie.

W toku postępowania ustalono, że właścicielem działek nr [...] (obręb 0011 Górna Kamienna, arkusz 23) położonych w Skarżysku-Kamiennej, zgodnie z zapisem w dziale II księgi wieczystej [...], jest Gmina Skarżysko-Kamienna. Organ I instancji w celu odnalezienia dokumentów związanych z inwestycją lub inwestycjami, które na przedmiotowej nieruchomości miały być realizowane (planu realizacyjnego, pozwolenia na budowę, decyzji lokalizacyjnej) zwrócił się do: Prezydenta Miasta Skarżyska-Kamiennej, Archiwum Państwowego w Kielcach i Archiwum Zakładowego przy Urzędzie Wojewódzkim w Kielcach. W Archiwum Państwowym w Kielcach odnaleziono: decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 16 czerwca 1964 r., znak: [...], wraz z załącznikiem graficznym, opinie w sprawie oszacowania gruntów, decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 marca 1971 r., znak: [...]. Z dokumentów tych wynika, że nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku o zwrot została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę ulicy.

Przeprowadzone przez organ I instancji w dniu 20 maja 2015 r. oględziny wnioskowanej do zwrotu nieruchomości z udziałem A. S. oraz pełnomocnika Prezydenta Miasta Skarżyska-Kamiennej wykazały, że na działkach nr [...] i nr [...] zlokalizowane jest targowisko miejskie, którego teren zabudowany jest pawilonami handlowymi nietrwale związanymi z gruntem, a ich właściciele na podstawie umów dzierżawy zawartych z Gminą Skarżysko-Kamienna dzierżawią wydzielone części powierzchni gruntu przeznaczone pod handel, na Targowisku Miejskim Sokola/Niepodległości. W związku z powyższym organ zawiadomił o toczącym się postępowaniu zwrotowym dzierżawców przedmiotowego gruntu, ustalonych na podstawie przekazanych umów dzierżawy przez Prezydenta Miasta Skarżyska-Kamiennej.

Wobec uznania ww. działek za zbędne na cel wywłaszczenia, na potrzeby postępowania zwrotowego celem wyodrębnienia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości sporządzona została mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2015 r. pod identyfikatorem [...] z projektem podziału działki nr [...] o pow. 0,0848 ha, na działki: nr [...] o pow. 0,0304 ha, nr [...] o pow. 0,0544 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,1400 ha, na działki: nr [...] o pow. 0,0335 ha, nr [...] o pow. 0,0177 ha, nr [...] o pow. 0,0888 ha. Na podstawie opinii sporządzonej na zlecenie Starosty przez rzeczoznawcę majątkowego ustalono wysokość zwaloryzowanego odszkodowania należnego Gminie Skarżysko-Kamienna, na łączną kwotę 885,00 zł. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z dnia 29 maja 2017 r. określił wartość nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,0304 ha, nr [...] o pow. 0,0177 ha stanowiącej część działki oznaczonej w dacie wywłaszczenia numerem 7a o pow. 0,1415 ha. według stanu z dnia wywłaszczenia, na kwotę 110.400,00 zł. Ponieważ w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie nastąpiło zwiększenie ani zmniejszenie wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, kwota zwaloryzowanego odszkodowania nie została powiększona ani pomniejszona.

Kończąc postępowanie Starosta Skarżyski wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 9 sierpnia 2017 r. W punkcie 1. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej, obręb 0011 Górna Kamienna, arkusz mapy 23, której właścicielem jest Gmina Skarżysko-Kamienna na podstawie księgi wieczystej [...]:

• oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0848 ha, na działki: nr [...] o pow. 0,0304 ha i nr [...] o pow. 0,0544 ha;

• oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1400 ha, na działki: nr [...] o pow. 0,0335 ha, nr [...] o pow. 0,0177 ha i nr [...] o pow. 0,0888 ha,

przedstawiony na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2015 r. pod identyfikatorem [...].

W punkcie 2. organ I instancji orzekł o zwrocie na rzecz: A. S.w 1/3 części, J. B. w 1/6 części, E. R. w 1/6 części, B. M. s w 1/6 części i B. M. w 1/6 części, nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej, obręb 0011 Górna Kamienna, arkusz mapy 23, oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,0304 ha i nr [...] o pow. 0,0177 ha, stanowiącej część działki oznaczonej numerem 7a o pow. 0,1415 ha wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 marca 1971 r. W punkcie 3. ustalił zwaloryzowaną wysokość odszkodowania za zwracaną nieruchomość na łączną kwotę 885,00 zł W punkcie 4. zobowiązał A. S., J. B., E. R., B. M., B. Wm,. do wpłacenia zwaloryzowanej wartości odszkodowania ustalonej w punkcie 3. proporcjonalnie do przysługujących udziałów na rzecz Gminy Skarżysko-Kamienna na rachunek bankowy Gminy, w terminie 14 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna. W punkcie 5. wskazał, że w razie zwłoki lub opóźnienia w uiszczaniu należności pobierane będą odsetki na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym,

a w punkcie 6. wskazał, że dzierżawa zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości stanie się ostateczna, natomiast w punkcie 7., że ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej.

W odwołaniu Gmina Skarżysko-Kamienna podniosła, że roszczenie o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może pochodzić wyłącznie od poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy. Tymczasem żadna z osób, na rzecz których została zwrócona nieruchomość, nie spełnia warunków wymienionych w tym przepisie.

W piśmie z dnia 15 września 2017 r. A. S. odnosząc się do odwołania stwierdził, że działka nr 7a wywłaszczona została z przeznaczeniem pod budowę ulicy. Po wybudowaniu ulicy na części w/w działki, na jej pozostałej części urządzono targowisko miejskie bez powiadomienia i zgody wywłaszczonych spadkobierców, wbrew ustawowemu zakazowi użycia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami). Inna działka, oznaczona nr [...], oddalona od działek objętych decyzją o ok. 150 m, została zwrócona po zawiadomieniu przez Urząd Miasta o możliwości dokonania zwrotu. Ponadto, działki będące przedmiotem zwrotu stanowią tylko część targowiska miejskiego i po zwrocie nie zmieni się sposób ich użytkowania, zatem interesy użytkowników nie będą naruszone przez właścicieli. Przy piśmie z dnia 20 października 2017 r. A. S. przedłożył "Opinię Techniczno-Prawną" sporządzoną przez geodetę uprawnionego z badania stanu prawnego nieruchomości położonej w Skarżysku-Kamiennej przy ul. S., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] obr. Górna Kamienna o łącznej pow. 0,0481 ha, z której wynika, że spadkobiercy W. B. byli w dacie wywłaszczenia współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości.

Wojewoda Świętokrzyski wskazał, ze w świetle art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami ("ugn"), podstawową przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie notarialnym jej przejęcia). W niniejszej sprawie cel przejęcia działki nr 7a o pow. 0,1415 ha został określony w samej decyzji wywłaszczeniowej, a mianowicie pod budowę ulicy zgodnie z lokalizacją szczegółową z dnia 16 czerwca 1964 r. Uwzględniając obecny sposób zagospodarowania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, ustalony podczas oględzin, organ stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na wnioskowanej do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Prawidłowo ustalono również wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwocie 885,00 zł.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, że wniosek o zwrot został złożony z naruszeniem art. 136 ust. 3 ugn, tj. przez nieuprawnione osoby. Skoro bowiem z pkt. I decyzji wywłaszczeniowej wynika, że "wywłaszcza się (..) nieruchomość stanowiącą własność spadkobierców W. B. oraz w pkt. II "przyznaje się spadkobiercom W. B. jako właścicielom odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia", to zdaniem organu II instancji spadkobiercy W. B. byli w dacie wywłaszczenia współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości. Dodatkowo potwierdza to przedłożona na etapie postępowania odwoławczego "Opinia Techniczno-Prawna". Kwestia utraty miejsc pracy przez osoby prowadzące działalność gospodarczą na zwracanej nieruchomości nie może zaś stanowić przedmiotu badania w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach Gmina Skarżysko-Kamienna zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:

– przepisów postępowania, tj.:

– art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 i art. 80 Kpa, w szczególności poprzez uznanie za wiarygodną opinii przedłożonej przez uczestników postępowania, że ich poprzednicy byli współwłaścicielami nieruchomości wywłaszczonej;

– art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 i art. 80 Kpa, w szczególności poprzez uznanie, że samo zawarcie w decyzji wywłaszczeniowej pojęcia "właściciele nieruchomości" zwalnia organ z badania, czy wnioskodawcy spełniają kryteria ustawowe do zwrotu, a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 2 Kpa;

– prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 4 ugn poprzez zwrot nieruchomości na rzecz osób nie mających statusu poprzedniego właściciela, przy czym poprzednim właścicielem nie jest osoba, która nie miała tytułu własności, a została jedynie wyzuta z posiadania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość została zwrócona spadkobiercom osób, które w dacie wywłaszczenia były jej posiadaczami, a nie współwłaścicielami. Wojewodzie zarzucono, że w tym zakresie ograniczył się do wskazania treści decyzji wywłaszczeniowej i opinii przedłożonej przez uczestnika postępowania. Tymczasem w aktach postępowania wywłaszczeniowego nie ma żadnych dowodów na to, by poprzednicy prawni uczestników postępowania zwrotowego mieli tytuł pierwotny do nieruchomości.

Skarżąca Gmina podkreśliła, że decyzja wydana w innym postępowaniu jest dowodem jedynie na to jakie rozstrzygnięcie zapadło, jakie fakty w tym innym postępowaniu zostały uznane za udowodnione, a także jaką przyjęto podstawę prawną takiej decyzji. Decyzja nie jest jednak dowodem zastępującym inne dowody. Zdaniem Gminy w postępowaniu zwrotowym należy zbadać wszystkie przesłanki z art. 136 ust. 3 ugn od nowa. Inna interpretacja oznaczałaby, że decyzja wywłaszczeniowa zastępowałaby pierwotny tytuł własności. Powołanie się przez organ na "opinię techniczno-prawną" przedłożoną przez stronę jest w ocenie skarżącej niedopuszczalne, ponieważ zagadnienia prawne nie są wiadomościami specjalnymi dla organu i nie mogą być scedowane na biegłego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. uczestnik A. S. wniósł

o oddalenie skargi, podnosząc, że z jak wynika ze złożonych przez niego do Wojewody dokumentów, tj. opinii techniczno-prawnej z załącznikami, jego dziadek W. B. był właścicielem wywłaszczonych nieruchomości. Jeden z tych dokumentów, z dnia 14 (27) maja 1911 r., został przetłumaczony z języka rosyjskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył w istotny sposób przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co spowodowało, że skarga została uwzględniona.

Zarzuty skargi sprowadzały się do podważenia prawidłowości ustaleń organów w zakresie podmiotów uprawnionych do zwrotu nieruchomości w świetle art. 136 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 121), dalej jako "u.g.n.". Zgodnie ze zdaniem 1. art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei art. 4 pkt 4 w/w ustawy stanowi, że po pojęciem "poprzedni właściciel" należy rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów.

O ile w świetle prawidłowych i niekwestionowanych przez strony ustaleń organów bezspornym było, że przesłanka w postaci zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel, na jaki została wywłaszczona, została spełniona, o tyle jeśli chodzi o ustalenie osoby właściciela nieruchomości na dzień wywłaszczenia organ

I instancji w swej decyzji przyjął, że działka oznaczona w dacie wywłaszczenia numerem 7a o powierzchni 0,1415 ha, mimo zawartej w decyzji wywłaszczeniowej informacji, że stanowiła własność spadkobierców W. B., nie miała uregulowanego stanu prawnego – w dacie wywłaszczenia była w samoistnym posiadaniu. Wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentu stwierdzającego, że W. B. był właścicielem przedmiotowej działki. Dalej organ stwierdził, że wniosek o zwrot w/w działki, która w dacie jej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa była w samoistnym posiadaniu, a zatem określonego prawa rzeczowego, jest uprawniony i w takiej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 136 i 137 u.g.n., gdyż następuje zwrot tego, co organ wywłaszczył.

Tak wyrażone stanowisko, na którym organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, jest nieuprawnione w świetle treści art. 136 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 4 pkt 4 u.g.n. O zwrot wywłaszczonej nieruchomości ubiegać się bowiem może tylko jej właściciel lub jego spadkobierca, a nie posiadacz, co wprost wynika z w/w przepisów (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. I SA 1789/99). Nie można przy tym wykluczyć, że poprzednim właścicielem nie były w dniu wywłaszczenia osoby (lub osoba) wskazane w decyzji o wywłaszczeniu (por. E. Bończak-Kucharczyk, "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany", Lex/el. 2018, kom. do art. 136 u.g.n.). Postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest zaś dalszym ciągiem postępowania wywłaszczeniowego, a co istotniejsze sprawa zwrotu nieruchomości nie mieści się w granicach sprawy o wywłaszczenie. Żądanie zwrotu wszczyna postępowanie w zupełnie nowej sprawie, w której krąg uczestników, a przede wszystkim wnioskodawców mających łączną legitymację materialnoprawną, musi być ustalony samodzielnie. Zwrot nieruchomości nie jest bowiem restytucją wywłaszczonego prawa własności, choć dotyczy przedmiotu objętego wywłaszczeniem (wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2008r., sygn. II SA/Kr 1164/07, Lex nr 480119). Jak słusznie zauważyła skarżąca, decyzja wywłaszczeniowa nie może zastępować pierwotnego tytułu własności.

Należy podnieść, że w niniejszym przypadku w decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 marca 1971r. znak: SW.IV-60/189/70/3 nie zawarto żadnych wywodów jeśli chodzi o ustalenie praw do nieruchomości osób wskazanych w decyzji jako te, od których następuje wywłaszczenie, tj. spadkobierców W. B., jak i samego W. B. W tej sytuacji tym bardziej uzasadnionym było – w świetle przytoczonych wyżej poglądów – poczynienie dokładnych ustaleń w powyższym zakresie. Jak wyżej podniesiono, stanowisko i ustalenia organu I instancji są niewystarczające, opierają się bowiem wyłącznie na przyjęciu, że osobom wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej przysługiwało posiadanie samoistne, a nie prawo własności. Na etapie postępowania odwoławczego złożona została opinia techniczno-prawna wraz z całym szeregiem dokumentów mających wykazywać istnienie prawa własności po stronie W. B.. Konkluzja opinii sprowadza się do tego, że współwłaścicielami nieruchomości w dacie wywłaszczenia byli spadkobiercy W. B., który przed II Wojną Światową skupił od rodzeństwa udziały do części należącej do jego matki J. R. I voto B. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wywłaszczeniowa, potwierdzona w/w opinią, dowodzą, że spadkobiercy W. B. byli w dacie wywłaszczenia współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości.

Ograniczenie ustaleń i wywodów organu odwoławczego w powyższym zakresie do tak lakonicznego stwierdzenia świadczy w ocenie Sądu o naruszeniu przez ten organ przepisów art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wykazano, nie wystarczy oparcie ustaleń w omawianym zakresie na treści decyzji wywłaszczeniowej. Z kolei złożona przez stronę opinia techniczno-prawna, jako opinia prywatna, wymagała szczegółowej analizy, podobnie jak dołączona do niej obszerna dokumentacja. Przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest bowiem w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy. Opinię taką traktuje się jako uzupełnienie wyjaśnień strony poparte stanowiskiem uwzględniającym wiadomości specjalne. Prywatny biegły może, nawet bez złej woli, informowany tylko przez jedną ze stron, eksponować elementy korzystne dla swego zleceniodawcy i jednocześnie pomijać, nawet nieświadomie, okoliczności mniej korzystne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 września 2011r., sygn. IV SA/Po 498/11, Lex nr 1154859). Niemniej jednak tego rodzaju dowodów nie może dyskwalifikować to, że są one dokumentem prywatnym. Nie wiążą one organu administracji, jednak tak jak każdy dowód podlegają ocenie. Dowód ten powinien zostać przeanalizowany, a uwagi co do tego dowodu powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2007r., sygn. II SA/Bd 807/07, Lex nr 491844). W zależności od okoliczności konkretnej sprawy, opinia taka, poddana stosownej analizie, może także uzasadniać dopuszczenie dowodu zgodnie z przepisami k.p.a., gdy wystarczająco uprawdopodobni zasadność stanowiska strony, która ją złożyła.

Tak opisanej, stosownej analizy brak w niniejszym przypadku. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do treści przedłożonej dokumentacji, która ze swej istoty wymaga dogłębnej oceny nie tylko prawnej, ale i techniczno-geodezyjnej. Jakkolwiek zatem organ dysponował istotnymi dla sprawy dowodami, to nie rozpatrzył ich, do czego obligował go przepis art. 77 § 1 kpa, jak również nie dokonał ich oceny w uzasadnieniu decyzji, czym naruszył dyspozycję art. 107 § 3 kpa. Ustalenia w zakresie osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości należy zatem uznać za przedwczesne wobec braku rozpatrzenia przez organ istotnej części materiału dowodowego.

Z tych wszystkich względów, wobec faktu, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. 77 § 1 i 107 § 3 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni przedstawione wyżej rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. W szczególności zatem dokona dokładnej analizy wspomnianych dokumentów złożonych na etapie postępowania odwoławczego w kontekście zapisów art. 136 ust. 3 i art. 4 pkt 4 u.g.n., w razie konieczności po zobowiązaniu strony do ich uzupełnienia bądź złożenia wraz z tłumaczeniem.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.