Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 222/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Szkody górnicze
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 3, 20
journal: Dz.U. 2017 poz 1161
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rekultywacji gruntów zdewastowanych działalnością górniczą oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., znak: [...], działając na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i 2 oraz 158 § 1 i 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po przeprowadzeniu na wniosek złożony przez Przedsiębiorstwo Usługowo Produkcyjne "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie:

1/ zobowiązania spółki "B" sp. z o.o. Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" z siedzibą w P., do wykonania na własny koszt rekultywacji gruntów zdewastowanych działalnością górniczą, obejmujących teren likwidowanego zakładu KWK "[...]" - rejon B., położonych w P. na terenach działek o numerach ewidencyjnych wymienionych w sentencji decyzji;

2/ ustalenia, iż w wyniku ww. działalności grunty zostały zdewastowane;

3/ ustalenia kierunku rekultywacji (zieleń niska);

4/ terminu zakończenia rekultywacji do dnia [...] r.;

5/ zobowiązania "B" sp. z o.o. Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" do:

a/ poinformowania Prezydenta Miasta P. o rozpoczęciu prac

rekultywacyjnych,

b/ poinformowania o zakończeniu rekultywacji,

c/ informowania w terminie do [...] każdego roku Prezydenta Miasta P. o powstałych w roku poprzednim zmianach w zakresie powierzchni zrekultywowanej, począwszy od [...] r.,

d/ zabezpieczenia terenu rekultywacji przed niepowołanymi osobami oraz przed niekontrolowanym i nielegalnym składowaniem odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, poprzez ciągły monitoring elektroniczny (stały dozór elektroniczny), fizyczny dozór terenu, umieszczenie tablic informacyjnych.

6/ wskazania, że przedmiotowa decyzja nie zwalnia z posiadania innych decyzji, wydanych na podstawie odrębnych przepisów;

7/ określenia, że wykonanie decyzji podlega kontroli w części dotyczącej działek o numerach ewidencyjnych: 1 i 2,

orzekło odmówić stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji

W uzasadnieniu wskazano m. in., że postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek "A" sp. z o.o. Wniosek ten został złożony w części dotyczącej działek o numerach ewidencyjnych 1 oraz 2. Jako podstawę prawną złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji w przedstawionej części wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 129 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (obecnie j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 868 – dalej p.g.g.). W przedmiotowym wniosku decyzji organu pierwszej instancji zarzucono rażące naruszenie: art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., art. 24 - 25 k.p.a. w związku z art. 4 pkt 9 i 9b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. – dalej u.g.n.), art. 107 k.p.a. i art. 129 ust. 1 pkt. 5 p.g.g. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm., dalej też jako: u.o.g.r.), ochrona gruntów rolnych polega na rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze. Na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. Z kolei na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 5 p.g.g. w przypadku likwidacji zakładu górniczego, w całości lub w części, przedsiębiorca jest obowiązany przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzja organu pierwszej instancji - w części dotyczącej działek o numerach ewidencyjnych: 1 i 2 - nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązki rekultywacji ciążą na przedsiębiorcy z mocy prawa, a ich konkretyzacja następuje w decyzji wydawanej w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła "A" sp. z o.o. Podano, że decyzja podjęta została z rażącym naruszeniem wymagań procedury administracyjnej, a przede wszystkim z rażącą opieszałością oraz bez dania wnioskodawcy możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów (art. 10 k.p.a.). Do podjęcia przedmiotowej decyzji doszło po ponad roku od złożenia wniosku w sprawie, a wezwania do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na opieszałości organu, pozostały bez echa. Wnioskodawca od [...] r. jest użytkownikiem wieczystym działek nr ew. 1 oraz 2 położonych w P.. Uzasadnia to jego interes prawny w omawianej sprawie. Właścicielem tych nieruchomości jest Skarb Państwa, co w sprawie jest bezsporne. Uprawnienia przysługujące Skarbowi Państwa wykonuje Prezydent Miasta (art. 4 pkt 9 oraz 9b u.g.n.), co w omawianej sprawie oznacza, że Prezydent Miasta P., wydając decyzję z dnia [...] r., orzekł jako organ podlegający wyłączeniu z mocy ustawy. Przesłanką decyzji rekultywacyjnej opartej na art. 129 ust. 1 pkt 5 p.g.g. jest ustalenie, że jej przedmiotem są znajdujące się w granicach zakładu górniczego grunty zdewastowane w wyniku działalności górniczej. Co najmniej od daty nabycia tych działek przez wnioskodawcę, to jest od dnia [...] r., nie wchodzą one w skład zakładu górniczego. Również wnioskodawca ani nie prowadził na tych działkach działalności objętej prawem geologicznym i górniczym, ani też takiej działalności nie zamierza tam prowadzić.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano m. in., że działalnością rekultywacyjną objęte zostają wszystkie grunty zdewastowane lub zdegradowane działalnością górniczą. Stąd przedmiotem badania Kolegium w postępowaniu nieważnościowym objęta została cała decyzja z [...] r. Kolegium nie stwierdziło bowiem naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością usunięcia powyższej decyzji z obrotu prawnego. W procedurze administracyjnej istnieje rozdzielność przesłanek postępowania nieważnościowego i wznowieniowego. Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Nie zaszły też inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] r. złożyła "A" sp. z o.o. zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzucono naruszenie art. 6, 7, 24-25 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 9 i 9b u.g.n., art. 77, 107 §3, 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 129 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 4 p.g.g., art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią decyzji I instancji i zwrot kosztów wedle przepisanych norm.

W uzasadnieniu wskazano m. in., że uprawnienia przysługujące Skarbowi Państwa wykonuje Prezydent Miasta (art. 4 pkt 9 oraz 9b u.g.n.), co w omawianej sprawie oznacza, że Prezydent orzekł, jako organ podlegający wyłączeniu z mocy ustawy. Niedopuszczalne jest bowiem, aby organ administracji orzekał w sprawie, która dotyczy praw (obowiązków) osoby prawnej, w której imieniu ten organ działa. Kluczowy problem, całkowicie zignorowany przez organy orzekające w sprawie, polega na rażąco błędnej interpretacji i rażąco niewłaściwym zastosowaniu art. 129 ust. 1 pkt 5 p.g.g. Umiejscowienie tego przepisu w dziale VI Prawa geologicznego i górniczego zatytułowanym "Zakład górniczy, jego ruch oraz ratownictwo górnicze" ewidentnie prowadzi do wniosku, że wspomniane obowiązki dotyczą wyłącznie nieruchomości, które wchodzą w skład "zakładu górniczego" w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 p.g.g. i są elementem jego likwidacji. W sprawie okoliczność ta nie zachodzi, czego najlepszym dowodem jest to, że skarżąca prowadziła na tej nieruchomości działalność usługowo-produkcyjną w ogóle nie związaną z górnictwem. Co najmniej od [...] r. wspomniane działki nie wchodzą w skład zakładu górniczego. Również wnioskodawca ani nie prowadził na tych działkach działalności objętej prawem geologicznym i górniczym, ani też takiej działalności nie zamierza tam prowadzić. Co prawda z decyzji nr [...] wynika, że w wyniku działalności wydobywczej węgla kamiennego ww. grunty zostały zdewastowane, tyle że okoliczność ta nie została wykazana. Wszystkie organy orzekające w sprawie zlekceważyły też przewidziany w art. 129 ust. 2 p.g.g. nakaz "odpowiedniego stosowania" przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nie stosują się one "wprost" (bezpośrednio). W przedmiotowej sprawie ewidentnie oznacza to, że w świetle art. 129 ust. 4 p.g.g. organem właściwym do podjęcia tej decyzji był organ nadzoru górniczego, co rzecz jasna wyłącza potrzebę uzyskania opinii tego organu przewidzianą przez art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z art. 129 ust. 4 p.g.g. ewidentnie wynika, że konsekwencją "odpowiedniego" stosowania wymagań dotyczących rekultywacji jest zmiana organu właściwego do orzekania w sprawie. Rekultywacja ma być wykonana do [...]r. Uzasadnienie decyzji nr [...] nie pozwala na ustalenie, czym kierował się organ administracji ustalając taki termin. Prawdą jest, że obowiązek rekultywacji istnieje z mocy prawa, tyle że sposób jej wykonania musi zostać skonkretyzowany w decyzji, którą w przedmiotowej sprawie podjął organ co najmniej podlegający wyłączeniu, a w istocie niewłaściwy w sprawie, a w dodatku bez wykazania określonych ustawą przesłanek niezbędnych do jej podjęcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Sąd nie stwierdził, by zachodziła którakolwiek z powyższych przesłanek. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uznania wydanego rozstrzygnięcia za nieważne. Zostało ono szeroko uzasadnione i ma swoje podstawy z zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przepisach.

Sąd miał na uwadze, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym, a takim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, ma ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji, wynikającej z art. 16 §1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w wypadku, gdy dotknięte zostało w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a. (wyrok NSA z 5 lutego 1988 r., IV SA 948/87). Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji przesłanek z art. 156 §1 k.p.a., a zatem rozstrzygając kwestie czysto prawne (wyrok WSA w Poznaniu z 4 grudnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 592/13).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania pogłębionej wykładni prawa (aczkolwiek każdy przepis procesowi wykładni podlega, bowiem chodzi o zrekonstruowanie normy, zatem Sąd w niniejszym składzie odrzuca koncepcję clara non sunt interpretanda – "nie dokonuje się wykładni tego, co jest jasne"). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy rozstrzygnięcie nim dotknięte wywołuje skutki niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Przyjmuje się również często, że skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie uznane za rażąco naruszające prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie go, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 roku, OSK 1134/04, wyrok NSA z 18 listopada 2011 r., II OSK 1638/10).

Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje. Jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2011 r., II OSK 2226/10). Taka sytuacja nie ma miejsca w kontrolowanej sprawie.

Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnej. Chodzi tu niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji rozstrzygnięcia z obrotu prawnego z racji istnienia w nim wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (A. Matan, Komentarz do 156 k.p.a., LEX-el.).

Tymczasem, np. rozumienie obowiązku "przedsięwzięcia niezbędnych środków w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej" (art. 129 ust. 1 pkt 5 p.g.g.) wiąże się z koniecznością dokonania skomplikowanej wykładni przepisów. Przepis posługuje się bowiem zwrotami niedookreślonymi, które wymagają pogłębionej wykładni. Nie można mówić, że proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności, tym bardziej, że organ ustalił, iż w wyniku działalności związanej z wydobywaniem węgla kamiennego ww. grunty zostały zdewastowane. Takie ustalenia winny być kwestionowane w trybie zwyczajnym.

W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może co do zasady dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy już zakończonej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt: II OSK 673/18). Zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych (przez niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy) należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia aktu w trybie zwykłym. Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1822/18). Tymczasem skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzała "Co najmniej od daty nabycia tych działek przez wnioskodawcę, to jest od dnia [...] r., nie wchodzą one w skład zakładu górniczego." Kwestia, czy dana działalność wiązała się z ruchem zakładu górniczego, czy nie, ma charakter w dużej części dowodowy i winna być podnoszona w odwołaniu.

W decyzji nr [...] wskazuje się tymczasem, że w wyniku działalności związanej z wydobywaniem węgla kamiennego ww. grunty zostały zdewastowane. Dewastacja mogła więc nastąpić dużo wcześniej, niż w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie tego rozstrzygnięcia nr [...], także przed nabyciem praw do spornych nieruchomości przez skarżącą. Skoro tereny te nie zostały dobrowolnie doprowadzone do stanu należytego (realizując obowiązek ustawowy), stąd należało wydać odpowiedni akt administracyjny. Strony niezadowolone miały możliwość kwestionowania go w odwołaniu, co dotyczy także skarżącej Spółki, która brała udział w tamtej sprawie, o czym świadczy m. in. adnotacja o adresatach decyzji nr [...] w końcowej części tego aktu.

Nie można podzielić zarzutu skargi, że w sprawie w trybie zwykłym orzekał organ niewłaściwy, skoro organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych, w myśl art. 5 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest starosta. W miastach na prawach powiatu funkcje starosty wykonuje prezydent miasta (art. 92 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym; obecnie j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 511). W komentarzu do art. 168 p.g.g. wskazuje się zasadnie, że "Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 5 p.g.g. przedsiębiorca zobowiązany jest, w przypadku likwidacji zakładu górniczego, w całości lub w części, przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Natomiast w ust. 2 tego artykułu ustawodawca odsyła, co do rekultywacji gruntów, do ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (...). Ustawodawca w art. 22 ust. 2 u.o.g.r. stanowi, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawach rekultywacji (i zagospodarowania) jest starosta. W przypadku gruntów związanych z działalnością górniczą jest on zobowiązany do zasięgnięcia opinii dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego" (M. Walas, Komentarz do art. 168 p.g.g., Lex-el.). Właściwość w tym zakresie oraz obowiązek zasięgnięcia opinii od organu górniczego wynikają więc z przepisów u.o.g.r.

Odnosząc się do alternatywnego zarzutu braku wyłączenia organu należy zauważyć, że w świetle art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Brak wyłączenia organu jest zatem przesłanką wznowieniową, a nie nieważnościową.

Za ugruntowany należy uznać pogląd o odrębności przesłanek wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie lub łącznie. Podkreśla się również, że okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji (zob. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., sygn. II OSK 1181/18).

Nadto, w wykonywaniu zadań i kompetencji przez organy administracji publicznej dochodzi do połączalności ról procesowych: organu wyposażonego w kompetencje do orzekania i reprezentacji interesów państwa lub wspólnoty samorządowej. Wymaga to pogodzenia określonych wartości, co nie może powodować pozbawienia państwa, działającego przez organy państwowe (a niekiedy samorządowe), możliwości wykonywania zadań publicznych (por. wyrok NSA z 30 marca 2010 r., II OSK 88/10, wyrok NSA z 15 listopada 2011, II OSK 2087/11). Wykładnia zaprezentowana w skardze, wskazująca na obowiązek wyłączenia Prezydenta Miasta oraz pracowników samorządowych, na podstawie art. 24 § 1 czy też art. 25 § 1 k.p.a. od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie może zostać zaakceptowana, prowadzi bowiem w istocie do zmiany kompetencji organów administracji publicznej, wynikających z norm prawa administracyjnego. Wyprowadzanie wyłączenia organu w drodze wykładni, w następstwie prowadzące do pozbawienia go kompetencji, nie znajduje podstaw normatywnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 lutego 2015 r., sygn. II SA/Gl 1190/14).

Przeciwko przyjęciu konieczności wyłączenia starosty od orzekania w sprawie przemawia także dotychczasowa praktyka prawodawcy, który w sytuacji gdy dostrzegał w jakiejś kategorii spraw obawę zaistnienia kolizji interesów, to wprowadzał wyłączenia ustawowe (np. art. 124 ust. 8 i 142 ust. 2 u.g.n.).

Czas trwania postępowania przed SKO nie miał żadnego negatywnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i jest to zarzut irrelewantny z punktu widzenia przesłanek nieważnościowych.

Wniosek o odroczenie rozprawy nie był uzasadniony z przyczyn szczegółowo wskazanych w protokole rozprawy.

Nie doszło zatem do naruszenia art. 156 §1 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.