Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 644/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.20 ust 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: par. 44 pkt 2 i par 47 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi G. K., A. K. i E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia wpisu w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "organ II instancji", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej "K.p.a." po rozpatrzeniu odwołania E. K., A. K. i G. K., dalej "skarżących" od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dn. [...].08.2016r znak [...] odmawiającej przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] wpisu działki nr [...] i wpisania jako jej współwłaścicieli E. K., A. K. i G. K., utrzymał ją w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

E. K., A. K. i G. K., wystąpili do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o przywrócenie w ewidencji działki nr [...] o pow. 2094 m2 i wpisanie ich jako jej współwłaścicieli.

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dn. [...].08.2016r. odmówił uwzględnienia tego wniosku uzasadniając to odmiennym stanem prawnym nieruchomości leżących w granicach dawnej działki nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli skarżący.

Organ II instancji rozpoznając sprawę ustalił, że aktualnie w ewidencji gruntów i budynków figurują następujące działki:

- działka nr [...] o pow. 0,1763 ha dla której jako współwłaściciele ujawnieni są G. K. z udziałem 1/3, małżeństwo E. i A. K. z udziałem 2/3 i informacją, że jest ona uregulowana w księdze wieczystej [...],

- działka nr [...] o pow. 0,0268 ha, dla której jako właściciel wpisana jest J. Z. przy czym nieruchomość nie jest uregulowana w księdze wieczystej a zapisy jej dotyczące pochodzą z dawnej księgi hipotecznej "[...] dz. [...] cz.", jako władający tą działką ujawnieni są G. K. i małżeństwo E. i A. K.;

- działka nr [...] o pow. 0,0062 ha dla której właściciel jest nieustalony zaś jako władający ujawnieni G. K. oraz A. i E. K.,

- działka nr [...] o pow. 0,0145 ha dla której nie ujawniono właściciela a jako władającego wpisano [...] wskazując, iż działka ta stanowi część drogi i jest uregulowana w księdze wieczystej [...] (obecnie [...]). Granica działek nr [...] i nr [...] znajdujące się na nich budynki. Założona jest także księga wieczysta [...]. W dziale I tej księgi wpisano, że obejmuje ona powierzchnię 0,1908 ha, na którą składają się: zabudowana działka nr [...] oraz działka drogowa nr [...]. W dziale II jako jej właściciele wpisani są w równych udziałach po 1/3 właściciele nieruchomości uregulowanych w księgach wieczystych [...], [...] i [...], którymi są odpowiednio G. K. oraz dwukrotnie E. i A. K.

W rejestrze ewidencji gruntów założonej w 1971r. ujawniona była działka nr [...] o pow. 2094 m2 a jako jej właściciele występowali J. i J. K., Z. W. oraz A. i J. S., których następcami prawnymi są obecni skarżący. Jako księgę wieczystą dla tej działki wpisano KW [...]. Na podkładzie mapowym tej ewidencji wskazano, iż inne są granice własności a inne władania (ogrodzenia). Już wówczas granice określające zasięg nieruchomości przecinały budynki znajdujące się w granicach posesji (ogrodzenia).

Obowiązujące w tamtym czasie przepisy inaczej niż obecnie definiowały pojęcie działki ewidencyjnej. W myśl przepisów § 7 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20.02.1969r. granice działki ewidencyjnej określał obszar odrębnego władania. Za taki należało zaś uznać obszar znajdujący się w granicach ogrodzenia.

Faktem jest natomiast, że dane z cześć kartograficznej nie znalazły pełnego odzwierciedlenia w części opisowej ewidencji gdyż nie uwzględniono w niej, że działka nr [...] zawiera części także innych nieruchomości niż nieruchomość z KW [...]. Ww. ustalenia dotyczące granic nieruchomości znalazły potwierdzenie w trakcie prac wykonywanych przy odnawianiu ewidencji gruntów i budynków w 1997 roku. W trakcie tych prac w związku z odmienną definicją działki ewidencyjnej określoną jako obszar jednorodny pod względem prawnym (obowiązujący w tym czasie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17.12.1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków) z działki nr [...] wydzielono trzy odrębne działki nr [...], [...] i [...] wskazując, iż działka nr [...] stanowi nieruchomość uregulowaną w KW [...], nr [...] pochodzi z nieruchomości "[...] nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zaś działka nr [...] stanowi grunt niehipotekowany.

Z uwagi na analogiczną definicję działki ewidencyjnej (§9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r.) te same dane znalazły się w projekcie operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2009r. Cześć nieruchomości KW [...] znajduje się w ulicy [...] dlatego wydzielono wówczas działkę nr [...].

Dane z modernizacji ewidencji gruntów wobec ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (nr [...] z [...].08.2009r poz. [...]) i nie złożenia w odpowiednim trybie zarzutów stały się danymi obowiązującymi (art. 24a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne). Mogą one ulec zmianie na podstawie dowodów wskazujących, że dane te są błędne lub, że uległy one zmianie.

Ani złożony w sprawie wniosek ani odwołanie nie zawierają dowodów opisujących granice nieruchomości stanowiącej własność stron odmiennie, iż określili to geodeci w pracach związanych z opracowaniem operatów ewidencji gruntów w latach 1971r., 1997r. i 2009r. A tylko takie dowody mogłyby stanowić podstawę wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów. Dowodu takiego nie stanowi inwentaryzacja budynku sporządzona przez Starszego Inspektora Budowlanego w 1961r, choćby dlatego, że jej przedmiotem był budynek a nie granice nieruchomości. Dowodem takim nie są też akt notarialny z [...].12.1994r. przenoszący własność lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] nr [...]1 i udziału 1/3 w przedmiotowej nieruchomości ani akt notarialny z [...].05.1961r. ustanowienia odrębnej własności lokali dlatego, że nie dołączono do nich opisu granic nieruchomości (mapy, planu, wyrysu) będącej przedmiotem obrotu. Podobnie do aktu notarialnego nabycia nieruchomości z [...].08.1935r. nie dołączono planu nabywanej nieruchomości. Nie można zatem na tej podstawie określić, że wydzielona i nabyta w 1935r nieruchomość miała inne granice niż wynika to z ustaleń poczynionych w ewidencji gruntów i budynków.

Organ I instancji zasadnie wskazał, że ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga o prawie do nieruchomości, ani o zasięgu tego prawa. W przypadku wątpliwości w tym zakresie właściwym do rozstrzygania sporów i poczynienia ustaleń jest bowiem sąd powszechny. Wpisem w ewidencji gruntów i budynków nie można zaś dochodzić swoich praw do nieruchomości.

Odnosząc się zaś do zarzutów poczynionych przez stronę organ wskazał, że strony w trakcie prowadzenia postępowania miały możliwość zapoznać się i ustosunkować do zgromadzonych dowodów. Ponadto to na stronie domagającej się wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów spoczywa obowiązek udowodnienia i udokumentowania zasadności wprowadzenia tej zmiany, zatem chybiony jest zarzut nie powołania biegłego, który oceniłby prawidłowość pomiarów stanowiących podstawę ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków danych, tym bardziej, że dane te były weryfikowane przy sporządzaniu kolejnych operatów ewidencyjnych w latach 1971, 1997 i 2009r. Organ I instancji obszernie i szczegółowo opisał zaś stan sprawy i przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji.

Na marginesie przedmiotowej sprawy wskazano, iż zapis w rejestrze ewidencji gruntów i budynków odnośnie właściciela działki nr [...] nie odpowiada stanowi prawnemu wynikającemu z zapisów w księgach wieczystych. Z wyjaśnień organu I instancji wynika, jednak że podjął działania w zakresie skorygowania tych danych. Ponieważ jednak działka nr [...] nie była objęta wnioskiem strony ani rozstrzygnięciem organu I instancji nie może być też przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli skarżący zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...], która została wydana z naruszeniem:

- art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 K.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji mi ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznano za udowodnione, nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji tj. utrzymanie decyzji wydanej na podstawie ustaleń dokonanych w ramach odnowienia ewidencji gruntów, które zostały zaakceptowane wyłącznie przez G. K. dnia [...] marca 1998r., nie przedstawiając ww. danych pozostałym do wiadomości skarżącym E. i A. K., którzy tych ustaleń i pomiarów nic zaakceptowali;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez:

a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, brak powołaniu biegłego, który zweryfikowałby prawidłowość dokonanych pomiarów oraz fakt czy zachodzi zgodność między danymi a stanem prawnym wynikającym z ujawnionych organowi aktów notarialnych;

b) zinterpretowanie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwu słusznego interesu strony;

- art. 77 i art. 78 i art. 80 w zw. z art. 8 K.p.a., tj. brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do poczynieniu w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, brak uwzględnienia wnioskowanego przez stronę dowodu w postaci aktów notarialnych ujawniających jednorodny stan prawny działki ewidencyjnej nr [...];

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób - nie wskazano dlaczego w ewidencji nie znajdują dane odzwierciedlające jednorodny stan prawny działki ewidencyjnej nr [...].

2. naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

- § 12 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. dalej "Rozporządzenie", poprzez odmowę dokonania zmian w ewidencji z uwagi na brak załączenia do aktów notarialnych map, planów czy wyrysów, podczas gdy z brzmienia § 12 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia wprost wynika, iż wystarczającym i wyłącznym dokumentem, niezbędnym do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów stanowi akt notarialny, brak podstawy prawnej uzależniającej ważność aktu notarialnego od istnienia załącznika w postaci mapy, planu, wyrysu;

- § 9 ust. 1 Rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy dokonanej aktualizacji ewidencji i nie wprowadzenie wnioskowanych zmian w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...], co sprawia iż aktualnie ww. działka ewidencyjna jest niejednorodna prawnie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2016r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący wskazali, że wykonawca odnowienia ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w 1997r., dokonał błędnych wyliczeń. Odnowienie, które miało służyć wydzieleniu jednorodnych stanów prawnych przyniosło całkowicie przeciwny efekt. Nieruchomość, do której mają tytuł prawny skarżący, została w ewidencji podzielona i uznana za nieruchomość należącą do [...] oraz grunt niehipotekowany. Ewidencja powinna wykazywać jednorodny stan prawny, czemu aktualnie uchybia, a organ odmówił wprowadzenia stosownych zmian.

Pomimo przedstawienia przez stronę skarżącą szeregu aktów notarialnych - będących podstawą do ustalenia stanu prawnego nieruchomości - organ pominął ww. dokumenty. Do odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016r. (znajdującego się w aktach sprawy), załączono:

- Odpis pierwszego wypisu aktu notarialnego, z którego wynika iż w 1935r. poprzednicy prawni skarżących nabyli nieruchomość przy ul. [...] o powierzchni 1875,45 m2;

- Odpis aktu notarialnego z dnia [...] maja 1961r., na mocy którego ustanowiono odrębną własność lokalu, przed notariuszem W. O. W przedmiotowym akcie notarialnym ponownie wskazano iż nieruchomość ma powierzchnię 1875,45 m2.

- Odpis inwentaryzacji budynku mieszkalnego (stanowiący załącznik do aktu notarialnego z dnia 10 maja 1961r.) - pomimo iż sam akt notarialny dotyczy budynku mieszkalnego, wyraźnie odniesiono się w tymże dokumencie zarówno do powierzchni nieruchomości, jak i, posadowienia na niej budynku. Inwentaryzacja została sporządzona przez uprawnionego specjalistę - starszego inspektora budowlanego, widać na niej wyraźnie, iż budynek umiejscowiony jest w granicach nieruchomości o powierzchni 1875,45 m2. Ponadto w samym akcie notarialnym stwierdzono, iż "na niej znajduje się dom mieszkalny", przesadzając tym samym jednoznacznie, iż zabudowania znajdują się w obrębie nieruchomości. Powyższe całkowicie pominął organ, stwierdzając arbitralnie, że już w tamtym okresie budynki usytuowane były poza granicami ogrodzenia.

- Odpis decyzji z dnia [...].02.1972r. z której wynika, iż dokonano ponownie pomiarów oraz wydano decyzję przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...], wskazującą iż nieruchomość zajmowana przez stronę skarżącą obejmuje swym zasięgiem powierzchnię 2094 m2.

- Odpis aktu notarialnego z 13 grudnia 1994r. - w dalszych aktach notarialnych posługiwano się dwoma wielkościami nieruchomości zarówno 2094 in2. jak i 1875.45 m2.

Dokumenty te odzwierciadlają stan prawny nieruchomości. Strona skarżąca ma tytuł prawny do nieruchomości o powierzchni przynajmniej 1875,45 m2. Wbrew powyższemu w 1997r. dokonano odnowienia ewidencji gruntów i budynków, stwierdzając, iż strona skarżąca dysponuje nieruchomością o powierzchni już tylko 1763m2. Nie jest to możliwe, skoro skarżący są następcami prawnymi osób, które nabyły na podstawie aktu notarialnego nieruchomość o powierzchni 1875,45 m2. Nie jest dla skarżących jasnym, na podstawie jakich dokumentów, organ ustalił że nieruchomość o jednorodnym stanie prawnym ma powierzchnię 1763 m2. Ustalenia organu są w tym zakresie sprzeczne z dokumentami, jakimi dysponują skarżący.

Wskazana przez organ wielkość powierzchni to jest 1763 m2, nie odzwierciedla ani stanu prawnego ani stanu faktycznego. Prawidłowo organ zauważył, że ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga o prawie do nieruchomości ani o zasięgu tego prawa. W związku z tym nie ma możliwości. aby działanie organu w zakresie prowadzenia ewidencji pozbawił stronę skarżąca prawa własności nieruchomości, co do 112.45 m2 (różnica między 1875,45 m2 a 1763 m2). Pozbawienie prawa własności może zostać dokonane wyłącznie w enumeratywnie wyliczonych przypadkach, wskazanych w stosownych ustawach, za słusznym odszkodowaniem. Organy administracji powinny działać na podstawie prawa i w jego granicach, z poszanowaniem również reguł wyrażonych w prawie cywilnym. Prawo własności jest prawem bezwzględnym, skutecznym erga omnes.

Słusznie podkreślono, iż w § 12 Rozporządzenia sprecyzowano katalog aktów, na podstawie których dokonuje się zmian w ewidencji. W § 12 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia wyraźnie wskazano, iż w ewidencji wprowadza się zmiany również w oparciu o akty notarialne. W związku z powyższym niezrozumiałym dla skarżących jest dlaczego organ wprowadził do ewidencji zmiany, które służyć miały wydzieleniu jednorodnych stanów prawnych wbrew danym wynikającym z aktów notarialnych. Jak wyżej wskazano w ewidencji uwidacznia się dane pochodzące z aktów notarialnych. W rezultacie postępowanie organu doprowadziło do wytworzenia się paradoksu. Z jednej strony organ dba o to, aby ewidencja była zgodna ze stanem prawnym, a z drugiej wprowadza do niej zmiany sprzeczne z przysługującym stronie skarżącej prawem własności do nieruchomości o powierzchni 1875,45 m2. Organ nie wyjaśnił w decyzji tej sprzeczności oraz nie poczynił żadnych własnych ustaleń w celu załatwienia sprawy. W szczególności nie dokonano nowych pomiarów wraz z uwzględnieniem aktów notarialnych powołanych w niniejszym odwołaniu.

Nieuprawnionym jest odmowa mocy dowodowej przedłożonym aktom notarialnym, z uwagi na fakt iż "Dowodem takim nie są też akt notarialny (...) dlatego, że nie dołączono do nich opisu granic nieruchomości (mapy, planu, wyrysu)". Ustawodawca nie wskazał w tymże przepisie że niezbędnym elementem aktu notarialnego jest mapa, plan czy wyrys. Dla ważności aktu notarialnego nie jest konieczne dołączenie ww. dokumentów. Niemniej jednak, załączone akty notarialne odnoszą się w sposób opisowy zarówno do powierzchni nieruchomości jak i do umiejscowienia na nich budynków. Powyższe powinno być dla organu wystarczającym dowodem. W przypadku powzięcia wątpliwości organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu ich wyeliminowania, a nie obciążania nimi stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., III SA/Kr 711/09 zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany". Samo przyjęcie dokumentacji z pomiarami przeprowadzonymi przez geodetów, nie zwalnia organu od dokonania jego oceny pod kątem prawidłowości i zgodności ze stanem prawnym.

Nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż odnowienie dokonane w 1997r. zostało zaakceptowane przez stronę skarżącą. Powyższe pomiary zostały podpisane wyłącznie przez G. K. dnia 18 marca 1998r. Pozostali właściciele nieruchomości nie wypowiedzieli się w tym zakresie, nie zostali również poinformowani o dokonywanej modernizacji. Pozostali skarżący E. i A. K. nie zaakceptowali pomiarów dokonanych przez pracownika Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. Jedyną możliwością wprowadzenia należytych zmian, które rzeczywiście ujawnią jednorodny stan prawny, jest dokonanie prawidłowych pomiarów. Dzięki temu będzie można zweryfikować błędy powstałe na przestrzeni lat. Organ jednak pominął zawnioskowany dowód z opinii biegłego. Takie działanie ze strony organu sprawia, iż zasada prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a. Stwierdzając błędy w ewidencji gruntów organy powinny dokonać samodzielnych ustaleń, pomiarów i doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

Podstawą prawną do wydania zaskarżonych decyzji były przepisy art 24 ust. 2c w zw. z art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1 i 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania (t.j.Dz.U.2015.1137).

Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 ustawy). Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozdziale 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Z art. 20 ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia wynika obowiązek zachowania ewidencji w stanie aktualności. Stosownie do § 45 rozporządzenia wykonawczego aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1).

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.

W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).

Zasadą jest, że istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie dokumentów urzędowych które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych (por. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r, sygn. akt I OSK 1488/06, z 11 marca 2008 r, sygn. akt I OSK 350/07 – w: internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Zmiany w ewidencji gruntów po stronie podmiotowej wprowadza się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach czyli na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i innych aktów normatywnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia) i to zarówno z urzędu jak i na wniosek. Oznacza to, że organ nie ma uprawnień do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień podmiotów do gruntu. To ten podmiot zobowiązany jest do dostarczenia dokumentu niezbędnego do wprowadzenia zmian. Istniejący już zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych które przedstawiają w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu. Dokumenty na podstawie których może dojść do ujawnienia zmian w ewidencji gruntów muszą powstać później niż dokumenty na których podstawie zostały ujawnione istniejące zapisy w ewidencji gruntów. (por. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1488/06, z dnia 11 marca 2008 r, sygn. akt I OSK 350/07, z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 494/11. w CBOSA). Podkreślić należy, że wpisy w ewidencji gruntów ma znaczenie informacyjne i nie wiąże się z nim żadne domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09, nie kształtuje stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków (por. wyrok NSA z 25 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1839/10). Wszelkie spory dotyczące czy to prawa związanego z opisanym w ewidencji budynkiem, gruntem lub lokalem czy podmiotem widniejącym w ewidencji jako właściciel podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym (por wyrok NSA z 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 355/09, z 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1488/06). Wynika to także i z tego, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter informacji pochodnych o gruntach, właścicielu a wynikających z treści ksiąg wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, umów dzierżawy – co wynika z § 12 rozporządzenia. Postępowanie ewidencyjne nie kreuje stanu prawnego gruntu a organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (por. wyrok NSA z 8 lipca 2010, sygn. akt I OSK 1251/09, z 14 kwietnia 2010 r, sygn. akt I OSK 850/09). Brak jest w związku z tym możliwości dokonywania z mocą wsteczną wpisów w ewidencji gruntów i budynków o której mowa w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Poza tym organy prowadzące ewidencje gruntów przyjmując do niej dokumentację geodezyjno-kartograficzną mają obowiązek ją ocenić pod kątem tego czy jest ona wystarczająca jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot. Usuwanie błędów lub omyłek ewidencji gruntów następuje w ramach aktualizacji ewidencji pod warunkiem że uzasadnia to aktualny stan prawny który ewidencja ma odzwierciedlać. Nie jest w związku z tym aktualizacją ewidencji gruntów objęta sytuacja w której strona domaga się ujawnienia w niej danych wynikających z dokumentów które zostały wytworzone przed tymi które były podstawą aktualnego wpisu. (wyrok NSA z 14 listopada 2007 r, sygn. akt I OSK 1488/06).

Odnosząc te uregulowania prawne do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie należy uznać, że organy zasadnie odmówiły ujawnienia danych pochodzących z dokumentów wcześniejszych niż dane wynikające z informacji obecnie ujawnionych w ewidencji gruntów.

Jak wynika z decyzji i dowodów zebranych przez organ aktualnie w ewidencji gruntów i budynków figurują następujące działki:

- działka nr [...] o pow. 0,1763 ha dla której jako współwłaściciele ujawnieni są G. K. z udziałem 1/3, małżeństwo E. i A. K. z udziałem 2/3 i informacją, że jest ona uregulowana w księdze wieczystej [...],

- działka nr [...] o pow. 0,0268 ha, dla której jako właściciel wpisana jest J. Z. przy czym nieruchomość nie jest uregulowana w księdze wieczystej a zapisy jej dotyczące pochodzą z dawnej księgi hipotecznej "[...] dz. [...] cz.", jako władający tą działką ujawnieni są G. K. i małżeństwo E. i A. K.;

- działka nr [...] o pow. 0,0062 ha dla której właściciel jest nieustalony zaś jako władający ujawnieni G. K. oraz A. i E. K.,

- działka nr [...] o pow. 0,0145 ha dla której nie ujawniono właściciela a jako władającego wpisano [...] wskazując, iż działka ta stanowi część drogi i jest uregulowana w księdze wieczystej KW [...] (obecnie [...]). Granica działek nr [...] i nr [...] znajdujące się na nich budynki. Założona jest także księga wieczysta [...]. W dziale I tej księgi wpisano, że obejmuje ona powierzchnię 0,1908 ha, na którą składają się: zabudowana działka nr [...] oraz działka drogowa nr [...]. W dziale II jako jej właściciele wpisani są w równych udziałach po 1/3 właściciele nieruchomości uregulowanych w księgach wieczystych [...], [...] i [...], którymi są odpowiednio G. K. oraz E. i A. K.

Działka [...] o pow. 2094m2 były natomiast ujawniona w ewidencji gruntów założonej w 1971 r. Następnie w trakcie prac wykonywanych przy odnawianiu ewidencji gruntów i budynków w 1997 r. z działki [...] wydzielono 3 odrębne działki [...], [...] i [...]. W 2009 r. przeprowadzana była modernizacja ewidencji gruntów i budynków kiedy to wydzielono nadto działkę [...]. Dane z ewidencji gruntów, jak trafnie wskazał organ, wobec nie złożenia od nich zarzutów na podstawie art. 24 a prawa geodezyjnego i kartograficznego stały się danymi aktualnymi. Zmiana tych danych może nastąpić o ile zostanie przedstawiony dokument urzędowy świadczący o tym, że dane te są błędne. Podnoszone w związku z tym w skardze zarzuty, iż E. i A. K. nie brali udziału w czynnościach dokonywanych w ramach odnawiania ewidencji gruntów nie mogą być podstawą do zmiany danych ewidencyjnych.

Zgodnie z tym co zostało stwierdzone wyżej nie ma tzw. powrotu do dokumentów sprzed tych które były podstawą do ostatnich zmian ewidencyjnych. W związku z tym wskazywany przez skarżących dokument w postaci inwentaryzacji budynku z 1961 r. ani akt notarialny z [...] grudnia 1994 r. przenoszący własność lokalu nr [...] w budynku przy [...] ani akt notarialny z [...] maja 1961 r. o ustanowieniu odrębnej własności lokali i także z tego powodu że nie zawiera opisu granic nieruchomości gruntowej nie może stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów. Jeżeli skarżący uważają że ich prawa własności zostały ograniczone przysługuje im prawo wystąpienia ze stosownym powództwem przed sądem powszechnym. Wyrok w sprawie z którego będzie wynikało inne niż ujawnione w ewidencji gruntów prawo będzie wtedy podstawą do dokonania stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne.

Nie doszło do naruszenia przez organ art. 10 K.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych. Strony zostały w tym trybie, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, pismem z 19 kwietnia 2016 r. zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (k 72 akt adm.). Co prawda przed wydaniem decyzji przez organ II instancji organ nie zastosował tego trybu to jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uchybienia art. 10 K.p.a. może być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji o ile strona wykaże że na skutek tego wadliwego działania organu została pozbawiona możliwości dokonania konkretnej czynności procesowej która mogła mieć wpływ na wynik sprawy (po. Wyrok NSA z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14). Okoliczność ta nie została przez skarżących wykazana. Jak wynika z akt od daty poinformowania ich o możliwości zapoznania się z aktami i prawie do składania wniosków dowodowych podtrzymali jedynie wniosek o ujawnienie w ewidencji gruntów działki nr [...] o powierzchni wg stanu jak sprzed zakładania ewidencji gruntów a wszystkie dokumenty które miały być podstawą do zmiany zapisów ewidencyjnych dołączyli do odwołania.

Słusznie także organ nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wykazania, że dane ewidencyjne są niezgodne z danymi wynikającymi z aktów notarialnych sporządzonych przed zakładaniem ewidencji gruntów i prawidłowości pomiarów jakie zostały dokonane w trakcie kolejnych czynnościach modernizacyjnych. Analiza dokumentów geodezyjno kartograficznych znajdujących się w aktach administracyjnych wskazuje na ich spójność a skarżący nie przedstawili dowodów które pozwalałyby skutecznie podważyć informacje zawarte w operatach stanowiących podstawę zmian w ewidencji gruntów. Poza tym powołanie biegłego który miałby przesądzić, że skarżący są właścicielami nieruchomości o powierzchni większej niż ta ujawniona w ewidencji gruntów (1875,45 m2 zamiast 1763 m2), tworzyłoby nowy stan prawny, co jest sprzeczne z informacyjnym charakterem danych zawartych w ewidencji gruntów.

Nawiasem mówiąc skarżący sami nie wiedzą jak kształtuje się powierzchnia nieruchomości których są współwłaścicielami skoro wywodzą, że przysługuje im prawo własności co najmniej do 1875,45 m2.

Wskazywane w skardze błędy co do powierzchni nieruchomości skarżących, jak się wydaje wywodzone z przesunięcia w toku prac ewidencyjnych granic, co wynika np. z tego, że budynek znajduje się na granicy dwu działek a wcześniej znajdował się – jak przynajmniej wywodzą skarżący na całej działce [...], może być wyeliminowany w toku postępowania rozgraniczeniowego, które strona może zainicjować przed organem administracji ale w innej procedurze (art. 29 prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez organ § 12 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. gdyż organ prawidłowo nie uwzględnił jako podstawy wpisu aktów notarialnych powstałych przed ostatnim wpisem ewidencyjnym a aktualizacja danych o której mowa w § 45 odbywa się na podstawie nowych, powstałych po dacie ostatnich zmian, dokumentów urzędowych – o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienie.

Nie naruszony jest także § 9 rozporządzenia gdyż jak wynika z wypisów z rejestru gruntów działka [...] o pow. 0, 1763 ha stanowi własność skarżących w odpowiednich udziałach a więc jest jednorodna prawnie. To samo dotyczy działki [...] o pow. 0,0268 ha i [...] o pow. 0,0062 ha oraz działki [...] o pow. 0,0145 ha.

Nie ma także możliwości, wobec istnienia kolejnych wpisów ewidencyjnych, uwidocznienia w ewidencji gruntów treści decyzji z [...] lutego 1972 r.

Należy zwrócić uwagę, że organ administracji dostrzegł rozbieżności w księdze wieczystej nr [...] pomiędzy działem I księgi wieczystej a ewidencją gruntów i pismem z 1 lutego 2016 r. zawiadomił Sąd Rejonowy dla [...] o stwierdzonych rozbieżnościach. Działka uwidoczniona w dawnej księdze wieczystej nr [...] odpowiada obecnie działkom [...] o pow. 0,0145 ha i działce [...] o pow. 0,1763 ha – łącznie 0,1908 ha. Po sprawdzeniu taka powierzchnia figuruje obecnie w dziale I księgi [...]. Kwestia podstaw prawnych wydzielenia drogi (działka [...]) nie jest przedmiotem oceny organów ewidencyjnych.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Orzekające w niniejszej sprawie organy dołożyły wszelkich niezbędnych starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowały wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach, odnosząc się do elementów zawartych we wniosku. W uzasadnieniu zostały powołane dowody na których organ się oparł i wskazane przyczyny dla których nie dał wiary dowodom przedstawionym przez stronę skarżącą jako podstawę do ujawnienia innych danych w ewidencji gruntów niż te które wynikają z dokumentów urzędowych powstałych w toku prac ewidencyjnych. Organ wyjaśnił także stronie dlaczego nie może dokonać zmian w żądanym zakresie.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.