Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 745/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 pkt 5, art. 147, art. 148
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 30 sierpnia 2022 roku nr SKO. 4133.49-51.22 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 stycznia 2019 r. sygn. III SA/Łd 831/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi M.N. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 3 sierpnia 2018 r. nr SKO.4133/15,16,17/18 oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Pajęczna z 25 czerwca 2018 r., nr NK.6830.1.2017 wydane w przedmiocie odmowy wznowienia, na wniosek K.N. i J.N., postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r., nr NK.6830.1.2017 wydaną w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym P., oznaczonej nr ew. [...] i [...] z działkami sąsiednimi.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ostateczną decyzją z 26 czerwca 2017 r., o wskazanym wyżej numerze, Burmistrz Pajęczna w pkt 1 zatwierdził w części przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości J. i K.N., położonej w obrębie ewidencyjnym [...] P., gm. Pajęczno, oznaczonej numerem działek [...] i [...] z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi jako działki: [...] (własność M.N.); [...] (własność P.K.) na odcinku od pkt 1 prosto po gruncie w kierunku południowym poprzez pkt 3 i pkt 5 do pkt 6, zgodnie z treścią protokołu granicznego z dnia 5 maja 2017 r.; 1542 (droga gminna – własność Gminy Pajęczno) oraz w pkt 2 wskazanej decyzji umorzył postępowanie rozgraniczeniowe w części rozgraniczenia w/w nieruchomości J. i K.N. z nieruchomością przyległą o nr [...] (własność P.K.) na odcinku od pkt 6 w kierunku południowym do drogi powiatowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], zgodnie z treścią protokołu granicznego z dnia 5 maja 2017 r. i w tym zakresie, z urzędu przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w [...] Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...].

Od wyżej wymienionej decyzji, w części dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, strony nie wniosły odwołania. Natomiast decyzją z 27 września 2017 r., SKO.4133/2017 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpatrzeniu żądania P.K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r. o rozgraniczeniu nieruchomości skarżących z nieruchomościami sąsiednimi.

Postanowieniem z 12 lutego 2018 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] VIII Zamiejscowy Wydział [...] z siedzibą w [...] dokonał rozgraniczenia nieruchomości skarżących o nr ew. [...] i [...] z nieruchomością nr [...] stanowiącą własność P.K., w ten sposób, iż ustalił przebieg granicy pomiędzy tymi nieruchomościami, w części objętej postępowaniem, wzdłuż linii zaznaczonej na mapie kolorem zielonym, przebiegającej przez pkt 6-7-8-9, zgodnie z treścią protokołu granicznego z 5 maja 2017 r. Postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r., [...] Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział [...] oddalił apelację wniesioną przez J. i K.N.

Pismem z 16 kwietnia 2018 r. J.N. i K.N. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Pajęczna z dnia 26 czerwca 2017 r., w celu wyeliminowania występujących nieprawidłowości, niezawinionych po stronie wnioskodawców. Uzupełniając powyższy wniosek na wezwanie organu administracji, wnioskodawcy przy piśmie z dnia 8 czerwca 2018 r., przedłożyli wydaną 28 lutego 2018 r. kserokopię mapy ewidencyjnej wsi P. (arkusz 4), zaewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Pajęcznie pod nazwą materiału zasobu OPE P.1009.2017.45 oraz materiał graficzny wygenerowany dla działki nr [...] z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 grudnia 2017 r. W dalszej części pisma wnioskodawcy wskazali, iż wyodrębniona z podziału zatwierdzonego decyzją Burmistrza Pajęczna Nr VI-7430/P/2/2007 z dnia 20 kwietnia 2007 r. działka nr [...] ma nieprawidłową powierzchnię, co wynika z zaniżonej szerokości działki do 10 m, zamiast szerokości 11 m. Na potwierdzenie zawężenia szerokości działki ewidencyjnej numer [...] wskazali na materiał graficzny pochodzący z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Mając powyższe na uwadze, zawiadomieniem z 11 czerwca 2018 r., Burmistrz Pajęczna poinformował strony o wszczęciu, na wniosek J.N. i K.N. złożony w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego.

Następnie postanowieniem z 25 czerwca 2018 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawców, którzy poza złożoną mapą zawierającą projekt podziału nieruchomości o nr ew. 388 z 2007 r, co istotne zweryfikowanej pod katem jej poprawności, zatwierdzonej i przyjętej do państwowego zasobu ewidencyjnego, nie przedłożyli jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących na zasadność wniosku. Ponadto organ, przywołując przepis art. 148 § 1 k.p.a., wskazał na uchybienie miesięcznego terminu, przewidzianego prawem do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od daty powzięcia przez wnioskodawców wiedzy co do istnienia okoliczności stanowiących podstawę do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania.

W wyniku rozpoznania zażalenia postanowieniem z 3 sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż wniosek K. i J.N. z dnia 16 kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co czyniło zasadnym wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy, dokumenty, na które powołują się wnioskodawcy we wniosku o wznowienie, pozyskali odpowiednio w dniu 16 grudnia 2017 r. (data wygenerowania materiału graficznego pozostającego w posiadaniu ARiMR) oraz w dniu 28 lutego 2018 (data wydania kopii mapy ewidencyjnej zaewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w Pajęcznie). Tym samym wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o spóźniony wniosek uznać należało za niedopuszczalne, gdyż godziłoby to w zasadę trwałości decyzji administracyjnej.

W wyniku rozpoznania skargi M.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 30 stycznia 2019 r. sygn. III SA/Łd 831/18 uchylił postanowienia organów I i II instancji. W uzasadnieniu ww. orzeczenia WSA wskazał, że ostateczna decyzja Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r. w części, w jakiej umarzała postępowanie rozgraniczeniowe odnośnie nieruchomości J. i K.N. (nr ew. [...] i [...]) z nieruchomością przyległą o nr [...] (własność P.K.) rozstrzygała o przekazaniu, w tym zakresie, sprawy do rozpoznania przez właściwy sąd powszechny, utraciła swój byt prawny. Oznacza to, że w tym zakresie w obrocie prawnym nie istnieje żadne rozstrzygnięcie, które mogłoby podlegać wyeliminowaniu w drodze uregulowanych w k.p.a. postępowań nadzwyczajnych - na gruncie niniejszej sprawy w drodze wznowienia postępowania. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 61a §1 k.p.a. (podob. wyroki WSA w Gliwicach z 23 czerwca 2017 r., II SA/Gl 337/17 i z 8 października 2018r., II SA/Gl 345/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Tymczasem zarówno ze złożonego przez J. i K.N. 16 kwietnia 2018 r. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, jak i z treści pisma procesowego z dnia 8 czerwca 2018 r., stanowiącego jego uzupełnienie, nie wynikało, jaki był zakres żądania wnioskodawców, tj. czy strony wnosiły o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w części opisanej w pkt 1 decyzji ostatecznej z 26 czerwca 2017 r., czy też w całości obejmującej również zakres opisany w pkt 2 tej decyzji. Kwestia ta nie została przez organy administracji należycie wyjaśniona, pomimo jej istotnego wpływu na ocenę poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia, z uwagi na wskazane wyżej skutki umorzenia decyzji administracyjnej na możliwość jej wzruszenia w nadzwyczajnym trybie postępowania. Jeżeli bowiem intencją inicjatorów postępowania wznowieniowego byłoby wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w zakresie obejmującym zarówno pkt 1, jak i pkt 2 decyzji ostatecznej z 26 czerwca 2017 r., to organy administracyjne rozpatrujące ten wniosek byłyby zobowiązane do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w części w jakiej żądanie obejmuje pkt 2 powołanej decyzji, oraz rozstrzygnąć wniosek w części dotyczącej pkt 1 decyzji z dnia 26 czerwca 2017 r. Natomiast, jeżeli okazałby się, że intencją K. i J.N. było wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, jedynie w zakresie określonym w pkt 1 decyzji ostatecznej z 26 czerwca 2017 r., to organ, tak jak powyżej wskazano winien był rozpatrzeć wniosek zgodnie z żądaniem jego autorów, w oparciu o przepisy art. 145 -152 k.p.a.

Zasadność stwierdzenia Sądu co do niewyjaśnienia zakresu postępowania objętego wnioskiem z 16 kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, potwierdzać miały zarówno argumentacja skarżącego M.N., który w treści wniesionej skargi zarzucał organom administracji wiedzę, co do błędów powstałych w postępowaniu rozgraniczeniowym działek [...] i [...] z nieruchomościami [...] i [...] (która w części objęta była rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego), jak i zawarta w udzielonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu odpowiedzi na wniesioną skargę z 14 września 2018r., konkluzja organu odwoławczego, z której wynika, "iż w świetle podniesionych zarzutów nie widzi podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Pajęczna wydaną w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] i [...] z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki o nr [...], [...], [...] i [...]". Tym bardziej, że powołana przez Kolegium działka o nr ew. [...], co wynika z treści pkt 2 ostatecznej decyzji Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r., nie była przedmiotem prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, a stanowiła jedynie odnośnik, co do kierunku przebiegu części granicy pomiędzy nieruchomością J. i K.N. (o nr [...] i [...]) z nieruchomością przyległą o nr [...] stanowiąca własność P.K.

Zaniechanie organów w powyższym zakresie stanowiło, w ocenie Sądu, naruszenie obowiązujących przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 6, art. 7, oraz art. 8 i art. 9 k.p.a.

Kolejnym naruszeniem procesowym mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy było, zdaniem Sądu, pominięcie okoliczności, iż wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić zarówno z urzędu, jak i na wniosek uprawnionego podmiotu, co wprost wynika z treści art. 147 zdanie pierwsze k.p.a. Co prawda, na gruncie przedmiotowej skargi zarzut w powyższym zakresie skarżący podniósł dopiero na etapie jej wniesienia do sądu administracyjnego, jednakże jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kwestia wadliwego sporządzenia mapy z przeprowadzonego w roku 2007 podziału działki o nr ew. [...], która to mapa stanowiła następnie dokumentację graficzną wykorzystaną w przeprowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym ostateczną decyzją z 26 czerwca 2017 r., była podnoszona na etapie przed organami rozpatrującymi wniosek o wznowienie, zarówno przez skarżącego, jak i J. i K.N. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji nie wynika, aby posiadając wiedzę w tym zakresie, organy rozważały kwestie możliwości wszczęcia tego postanowienia z urzędu, jak również nie zanegowały prawdziwości powyższych twierdzeń. Tym bardziej, iż w toku prowadzonego postępowania zarówno skarżący, jak i małżonkowie N. podnosili, iż uprawniony geodeta wykonujący prace geodezyjne w ramach prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego z 2017 r. potwierdził istnienie powyższych nieprawidłowości i wyraził wolę wykonania niezbędnej korekty w ramach poniesionych już kosztów.

Zdaniem Sądu, dla prawidłowej oceny zasadności wznowienia postępowania rozgraniczeniowego kwestie powyższe wymagały przeprowadzenia stosownych wyjaśnień, a zaniechanie powyższego przez organy procedujące w sprawie również należało uznać za naruszenie art. 6, art. 7 i art 8 k.p.a.

Ponownie rozpatrując wniosek J. i K. małż. N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r., 12 kwietnia 2022 r. organ uzyskał jednoznaczne oświadczenie wnioskodawców, że zakres ich żądania obejmował wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w części opisanej w punkcie 1 w/w decyzji.

14 czerwca 2022 r. postanowieniem nr NK.6830.1.2022 Burmistrz Pajęczna odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że ponownie rozpatrując wniosek J. i K. małż. N. o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, organ wystąpił do Starosty Pajęczańskiego, jako organu właściwego do prowadzenia zasobu geodezyjnego dla Gminy Pajęczno, w celu wyjaśnienia nieprawidłowości związanych z przyjętym za podstawę ustalenia granic w postępowaniu rozgraniczeniowym w 2017 r. materiałem geodezyjnym. W odpowiedzi na powyższe udzielono ogólnych informacji na temat przepisów prawa dotyczących rozgraniczenia nieruchomości, nie odnosząc się w konkretny sposób do materiału geodezyjnego udostępnionego geodecie uprawnionemu w przedmiotowej sprawie. 5 kwietnia 2022 r., na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., organ wezwał J.N. i K.N. do wskazania zakresu żądania złożonego 16 kwietnia 2018r. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oraz pisma z 8 czerwca 2018 r. Odpowiadając na wezwanie organu, wnioskodawcy oświadczyli, że ich wniosek o wznowienie postępowania dotyczy pkt 1) ostatecznej decyzji Burmistrza Pajęczna z dnia 26 czerwca 2017 r. Organ wyjaśnił, że z treści pisma wnioskodawców z 8 czerwca 2018 r. wynika jednak, że o okolicznościach stanowiących w ich przekonaniu podstawę wznowienia postępowania dowiedzieli się w dniu 28 lutego 2018 r. oraz w dniu 26 grudnia 2017 r., z kolei wniosek o wznowienie postępowania został złożony 16 kwietnia 2018 r. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności. Organ I instancji nie znalazł także podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu. W świetle wskazanych faktów, ze względu na upływ miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a., liczonego od dnia, w którym strony dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania organ I instancji Pajęczna odmówił wznowienia postępowania.

W zażaleniu J. i K.N. zwrócili uwagę, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia na spotkaniu w Urzędzie Miejskim w Pajęcznie zostały szczegółowo przedstawione ich oczekiwania w zakresie przedmiotu wznowienia postępowania rozgraniczeniowego, które miałoby polegać na ponownym ustaleniu przebiegu granic między działkami nr [...], [...], [...]a działkami sąsiednimi oznaczonymi nr [...] i nr [...], ale tylko od pkt 7-245 do punktu przy drodze powiatowej oznaczonej nr [...]. Ponowne ustalenie przebiegu granicy między w/w działkami, w ocenie wnioskodawców, powinno nastąpić w sposób zgodny z danymi geodezyjnymi, na podstawie operatu pomiarowego 045-002/1967- zarysu, jako podstawy ustalania przebiegu granic, co pozwoliłoby na zweryfikowanie wykonanych prac geodety uprawnionego do czynności pomiarowych z rozgraniczenia oraz wykluczenie operatu pomiarowego "rentówka" nr 045-014/1978, wskazującego tylko na stan użytkowania gruntów, a nie stan prawny z dokumentów. Ponadto skarżący zarzucili, że wydając postanowienie z dnia 14 czerwca 2022 r., znak: NK.6830.1.2022, o odmowie wznowienia przedmiotowego postępowania, ze względu na upływ miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, organ pierwszej instancji nie wykazał woli w kierunku merytorycznego rozwiązania geodezyjnego problemu, który nie wynika z winy skarżących, lecz leży po stronie organu.

Odmowę wznowienia postępowania rozgraniczeniowego zaskarżył także M.N. zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 9 k.p.a.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwołał się do przepisów k.p.a. dotyczących instytucji wznowienia.

Organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został złożony przez strony postępowania rozgraniczeniowego zakończonego kwestionowaną decyzją z powołaniem się na ustawową przesłankę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. -wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Z treści pisma wnioskodawców z 8 czerwca 2018 r. wynika jednak, że o okolicznościach stanowiących w ich przekonaniu podstawę wznowienia postępowania dowiedzieli się w dniu 28 lutego 2018 r. - data wydania kserokopii mapy ewidencyjnej wsi P. (arkusz 4), zaewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Pajęcznie pod nazwą materiału zasobu OPE P. 1009.2017.45 oraz w dniu 26 grudnia 2017 r. - data wygenerowania materiału graficznego dla działki [...] z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Pajęczna z dnia 26 czerwca 2017 r., znak: NK.6830.1.2017, został natomiast złożony przez J. i K. małż. N. w dniu 16 kwietnia 2018 r.

Kolegium podniosło, że ze względu na upływ miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a., liczonego od dnia, w którym strony dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, Kolegium postanowiło orzec jak w sentencji.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartymi w wyroku z 30 stycznia 2019 r. sygn. III SA/Łd 831/18, organ I instancji rozważył wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Pajęczna z dnia 26 czerwca 2017 r. i nie znalazł podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu.

W skardze M.N. zarzucił, że organ nie wykonał wyroku z 30 stycznia 2019 r. sygn. III SA/Łd 831/18. Organ I instancji wystąpił do Starosty Pajęczańskiego jako organu właściwego do prowadzenia zasobów geodezyjnych dla Gminy Pajęczno w celu wyjaśnienia nieprawidłowości związanych z przyjęciem za podstawę ustalenie granic w postępowaniu rozgraniczeniowym w 2017 r., jednakże na powyższe zapytanie udzielono ogólnych informacji na temat przepisów prawa dotyczących rozgraniczenia nieruchomości, nie odnosząc się w żaden konkretny sposób do materiału geodezyjnego udostępnionego geodecie uprawnionemu w przedmiotowej sprawie. Organ nie uzyskał także wyjaśnień od geodety prowadzącego, do którego zwrócono się z zapytaniem.

Skarżący podniósł, że weryfikacja poprawności przeprowadzonego rozgraniczenia nie należy do uczestnika rozgraniczenia, lecz obowiązek ten ciąży na organie prowadzącym. Data wygenerowania map nie może decydować o odmowie wszczęcia rozgraniczenia, gdyż organ jest w ciągłym posiadaniu i dostępie do zasobów geodezyjnych. To właściwe spojrzenie przez stronę rozgraniczenia na owe dokumenty było powodem do kwestionowania zatwierdzonego rozgraniczenia. W związku z tym, że to nie skarżący był wnioskodawcą rozgraniczenia, więc poprosił brata wraz z żoną, tj. J. i K.N. o złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego, i stało się to niezwłocznie po zauważeniu niepoprawności dokumentacji, tzw. rentówki z 1978 r. w odniesieniu do stanu rzeczywistego nieruchomości. Argument ten przedstawił także geodecie prowadzącemu rozgraniczenie, który wyraził zgodę na poprawę błędu w ramach poniesionych kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę w oparciu o wyżej przywołane kryteria sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada bowiem przepisom prawa.

Należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Kontroli sądu zostało poddane kończące postępowanie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 30 sierpnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Pajęczna z 14 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r. o rozgraniczeniu nieruchomości.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 30 stycznia 2019 r. sygn. III SA/Łd 831/18 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 3 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Pajęczna z 25 czerwca 2018 r. wydane w przedmiocie odmowy wznowienia, na wniosek K.N. i J.N., postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Pajęczna z 26 czerwca 2017 r. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym, a pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie", chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi ww. przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia natomiast możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (J. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101).

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Orzekające ponownie w niniejszej sprawie organy administracji oraz Sąd są zatem związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 stycznia 2019 r., albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wyżej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w cytowanym wyroku .

Tym samym kontrola prawidłowości zaskarżonego postanowienia wynika z oceny realizacji zaleceń zawartych w uzasadnieniu omawianego wyroku.

Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, Sąd stwierdził, że organ zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku sygn. III SA/Łd 831/18. Przede wszystkim organ ustalił, jaki jest zakres żądania J. i K.N. zawartego w pismach z 16 kwietnia 2018 r. i 8 czerwca 2018 r. W piśmie z 12 kwietnia 2022 r. wnioskodawcy złożyli bowiem jednoznaczne oświadczenie, z którego wynika, że zakres żądania obejmował wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w części dotyczącej pkt 1 decyzji z 26 czerwca 2017r.

Przypomnieć należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie nadzwyczajnym - po złożeniu przez K. i J.N. wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie wnioskodawców owymi nowymi okolicznościami były: mapa ewidencyjna wsi P. zaewidencjonowana w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Pajęcznie pod nazwą zasobu OPE P.1009.2017.45 i materiał graficzny wygenerowany dla działki nr [...] z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 16 grudnia 2017 r. Zdaniem uczestników materiał uzyskany z ARiMR potwierdza, że działka nr [...] została zawężona (zamiast 11 ma 10 m).

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły jednak, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez wnioskodawców po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. Jednym z warunków prawidłowego wniesienia podania jest jego terminowe złożenie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r. sygn. I OSK 1670/20, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne zatem w niniejszej sprawie było ustalenie, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej, w ich przekonaniu, podstawę do wznowienia postępowania,

Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obu instancji, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia wnioskodawcy dowiedzieli się 28 lutego 2018 r. (data wydania kserokopii mapy ewidencyjnej wsi P.) i 26 grudnia 2017 r. (data wygenerowania materiału graficznego w ARiMR dla działki [...]), natomiast wniosek o wznowienie złożono 16 kwietnia 2018 r. Tym samym złożenie wniosku 16 kwietnia 2018 r. nastąpiło bezsprzecznie z przekroczeniem miesięcznego terminu od dnia, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia postępowania. Nie zostały zatem dochowane przesłanki skutecznego wniesienia podania, brak było podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia. Rozpatrzenie podania – co zostało wskazane powyżej – uzależnione jest od jego prawidłowego wniesienia. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie można skutecznie zarzucić organom, że nieprawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego, powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2019 r. sygn. II OSK 735/17, publ. jak wyżej). Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2018 r. sygn. I OSK 2813/16, publ. jak wyżej).

W wyroku sygn. III SA/Łd 831/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nakazał także organom rozważenie możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu. W tym zakresie organy również wykonały zalecenia zawarte we wspomnianym rozstrzygnięciu. W piśmie z 28 grudnia 2021 r. Burmistrz Pajęczna zwrócił się do Starosty Powiatowego w Pajęcznie o udzielenie pomocy administracyjnej dotyczącej wyznaczonych punktów granicznych w miejscowości P. gmina Pajęczno pomiędzy działkami o nr [...], [...], [...] i [...]. W odpowiedzi Geodeta Powiatowy działający z upoważnienia Starosty Pajęczańskiego wskazał m.in., że wykonanie pomiarów przez geodetę powiatowego nie ma żadnego umocowania w przepisach prawa i właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie jest organ, który tę decyzję wydał. Z kolei w piśmie z 17 sierpnia 2022 r. Burmistrz Pajęczna wskazał, że organ rozważał możliwość postępowania z urzędu i nawet w przypadku zachowania terminu z art. 148 k.p.a. w obrocie prawnym pozostaje postanowienie sądu powszechnego o rozgraniczeniu, dlatego nie jest możliwe wznowienie postępowania z urzędu.

Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Organ wszczyna więc z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a k.p.a. Podkreślić przy czym należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 k.p.a., obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Tak więc z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu w pierwszej kolejności było zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 k.p.a., czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ powinien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1) w celu rozpatrzenia zasadności podanej przyczyny wznowieniowej, co w niniejszej sprawie jak wskazano powyżej nie miało miejsca. W tej sytuacji nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że w zaistniałym przypadku organ powinien wznowić postępowanie z urzędu. W żadnym bowiem wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa, co powoduje, że wznowienie postępowania z urzędu jest prawem organu i brak jest stosownego przepisu, który dawałby możliwość wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie (por. wyroki NSA z 21 października 2020 r., sygn. II OSK 2352/19, z 15 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2918/19, z 8 marca 2017r., sygn. II OSK 1675/15, publ. jak wyżej). Jak już wyżej zaznaczono w przedmiotowej sprawie organ rozważył możliwość wznowienia postępowania z urzędu, nie można zatem skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Reasumując, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem ustawowego terminu, co skutkuje konkluzją o braku podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień. Organy wykonały zalecenia zawarte w wyroku sygn. III SA/Łd 831/18, zatem zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. okazał się niezasadny.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 153 i art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

d.cz.