Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1048/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26  ust. 1,  ust. 2,  ust. 3a, ust. 6,  art. 3 ust. 1 pkt 6, pkt 19, pkt 32
journal: Dz.U. 2020 poz 797
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. (dalej: "organ", "organ I instancji"), działając w oparciu o art. 26 ust. 2, 3a i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), nakazał:

- S.W., (dalej: "Strona", "Skarżący"),

- H. S.,

- D.J.,

solidarnie, usunięcie odpadów zmagazynowanych w 2014-2015 r., znajdujących się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w C. w terminie do dnia 15 kwietnia 2022 r.

Ponadto w pkt 1 określił rodzaje odpadów zdeponowanych na w/w nieruchomości:

15 01 01 opakowania z papieru i tektury,

15 01 02 opakowania z tworzyw sztucznych,

15 01 03 opakowania z drewna,

15 02 07 opakowania ze szkła,

16 01 19 tworzywa sztuczne,

16 01 99 inne niewymienione odpady,

16 02 16 elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15,

17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10,

19 12 10 odpady palne (alternatywne),

19 12 04 tworzywa sztuczne i guma,

19 12 08 tekstylia

oraz w pkt 2 określił sposób usunięcia odpadów poprzez przekazanie ich do instalacji przetwarzania odpadów w celu odzysku lub unieszkodliwiania, zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania z odpadami i wymogami środowiska określonymi w przepisach, w szczególności w art. 17 ustawy o odpadach, w sposób zapewniający zachowanie środków bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi i środowiska oraz przepisów przeciwpożarowych, a także przedłożenie do organu kopii kart przekazania odpadów w terminie 30 dni od daty jednorazowego i całkowitego wykonania nałożonego na strony obowiązku, a w przypadku usuwania odpadów w sposób sukcesywny, w okresie nałożonego obowiązku, każdorazowego przedłożenia kopii karty przekazania stanowiącej potwierdzenie częściowego wykonania prac w terminie 30 dni od daty ich usunięcia.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania.

Postępowanie zostało wszczęte na skutek pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w C. z dnia 17 sierpnia 2015 r. informującego organ o przeprowadzonych czynnościach kontrolnych firm działających na nieruchomości przy ul. [...] [...] w C. :

- Przedsiębiorstwa Innowacyjno-Wdrożeniowego A S.C. H. S. , D. J. z siedzibą w C. , ul. [...] [...] oraz

- B Spółka z o.o. z siedzibą w C. , ul. [...] [...] ,

podczas których stwierdzono, że na w/w terenie zostały zgromadzone odpady inne niż niebezpieczne.

Pismem z dnia 18 września 2015 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania, natomiast w dniu 6 października 2015 r. przeprowadził oględziny.

Następnie pismami z dnia 13 października 2015 r. organ wezwał H. S. oraz D. J. do niezwłocznego usunięcia wszystkich odpadów zmagazynowanych na w/w nieruchomości.

Pismem z dnia 16 maja 2016 r. organ zawiadomił o ponownych oględzinach nieruchomości, których termin został zmieniony na prośbę Skarżącego. Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. organ wezwał Skarżącego do niezwłocznego usunięcia wszystkich odpadów.

Dalej podał, że działki o nr 1, 2, 3, 4 obręb [...] składające się na nieruchomość przy ul. [...] [...] w C. objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – uchwałą Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z[...] r., Nr [...] poz. [...]. Działka nr 2 położona jest na terenie oznaczonym symbolem 6PU – tereny przemysłowe, 10KS, ZI – tereny urządzeń obsługi komunikacji z towarzyszącą zielenią izolacyjną, natomiast działki o nr 3, 1, 4 na terenie 6PU – tereny przemysłowe.

Pismem z dnia 30 września 2020 r. organ zawiadomił Strony o kolejnym terminie oględzin nieruchomości wyznaczonym na dzień 15 października 2020 r. Oględziny odbyły się w obecności Skarżącego. W wyniku oględzin stwierdzono zgromadzenie na nieruchomości odpadów pochodzących z demontażu i konserwacji pojazdów, odpadów opakowaniowych, w tym papieru i tektury, tworzyw sztucznych, tekstyliów, oraz wykonano dokumentację fotograficzną.

Skarżący przedłożył do akt, na wezwanie organu, umowę dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem Wielobranżowym C S. W. z siedzibą w C. ul. [...] [...] a Przedsiębiorstwem Handlowo-Usługowym B H. S. zawartą na czas nieokreślony. Zgodnie z aneksem z dnia 2 czerwca 2015 r. o rozwiązaniu umowy dzierżawy dzierżawca zobowiązał się do usunięcia i uprzątnięcia nieruchomości ze swoich odpadów (materiałów) do końca 2015 r.

Pismem z dnia 6 listopada 2020 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w C. przesłał do organu decyzję nr [...] z dnia [...] r. nr [...] wymierzającą firmie B Sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia na nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w C. .

Pismem z dnia 3 grudnia 2020 r. poinformowano Strony o wyznaczonej na dzień 11 stycznia 2021 r. rozprawie administracyjnej. Pomimo skutecznego zawiadomienia żadna ze Stron nie stawiła się ani nie wnioskowała o zmianę terminu.

Marszałek Województwa Śląskiego wskazał, że B Sp. z o.o. prowadząca instalacje: stacje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji i instalacje do przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zlokalizowanych w M. przy ul. [...] [...], przekazywała odpady m.in. A S.C. H. S. , D. J.

Pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. organ wezwał Strony w celu przesłuchania, Skarżący został przesłuchany w dniu 28 stycznia 2021 r.

Odpady zmagazynowane w roku 2014-2015 zostały przywiezione na nieruchomość przez firmy działające na tym terenie w oparciu o zawarte umowy jak i przez właściciela nieruchomości S. a W. a, który również prowadził działalność gospodarczą w zakresie zbierania odpadów.

Marszałek Województwa Śląskiego w K. pismem z dnia [...] r. przesłał do organu kopię decyzji nr [...] z dnia [...] r. nr [...] udzielającej B Sp. z o.o. pozwolenia na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, które powstają w związku z prowadzonymi w/w instalacjami. Decyzja ta została przeniesiona na inny podmiot zarządzający instalacją, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. została wygaszona.

Na skutek ponaglenia pełnomocnika H. S. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło bezczynność Prezydenta Miasta C. oraz wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 15 kwietnia 2021 r.

Zgodnie z wydrukiem z ewidencji gruntów i budynków z dnia 18 marca 2021 r. organ ustalił, że Skarżący S. W. jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Strony nie skorzystały z prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych wyjaśnień.

W dalszej kolejności organ przywołał materialnoprawną podstawę decyzji, tj. art. 26 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Ustalił, że na terenie nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] [...] zalegają odpady przywiezione w latach 2014-2015. Organ przywołał również decyzję Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. udzielającą Skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C zezwolenia na zbieranie odpadów przy ul. [...] w C. , która wygasła w dniu 23 stycznia 2016 r., a także zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla w/w nieruchomości. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że obalenie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot a ciężar dowodu w tym zakresie obciąża władającego powierzchnią ziemi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2019 r. II OSK 2414/17), nie jest przy tym wystarczające wykazanie, że posiadaczem jest dzierżawca nieruchomości, a organy nie są zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów, jeśli domniemany z mocy art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadacz nie przedstawi wiarygodnych dowodów w tym zakresie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2019 r. II OSK 816/18), nadto konieczne jest wskazanie, że zostały złożone na nieruchomości nielegalnie, to jest wbrew woli właściciela nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r. II OSK 2936/14).

Organ stwierdził, że Skarżący nie wykazał, aby w jakikolwiek sposób kontrolował wykonywanie zawartych umów dzierżawy oraz dbał o stan należącej do niego nieruchomości, nadto w okresie, do którego odnosi się decyzja prowadził działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu odpadów, której zawieszenie nastąpiło 4 listopada 2015 r. W ocenie organu Skarżący miał wiedzę jaką działalność chce prowadzić na jego nieruchomości H. S. Zatem za posiadaczy odpadów uznał S. W. , H. S. i D.J.

Organ poczynił następujące dalsze ustalenia:

W dniu 30 kwietnia 2014 r. Skarżący zawarł dwie umowy dzierżawy:

1) z H. S. prowadzącym działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe B H. S. dotyczącą działek o nr ewid. 4 i 5 oraz

2) z A S.C. H. S. , D. J. , którą reprezentował H. S. dotyczącą działek o nr ewid. 4 i 1,

każda z nich została zawarta na czas nieokreślony, a nieruchomość miała być przeznaczona na cele prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę. Umowy rozwiązujące w/w umowy zostały podpisane dnia 2 czerwca 2015 r.

B Sp. z o.o., w której działał H. S. , prowadziła działalność w zakresie gospodarowania odpadami na terenie dzierżawionym od D przy ul. [...] w C. , a po rozwiązaniu umowy dzierżawy odpady zgromadzone tam w latach 2014-2015 zostały przewiezione na nieruchomość położoną w C. przy ul. [...] [...] .

Na przedmiotowej nieruchomości, w okresie objętym zaskarżoną decyzją, działały firmy: B H. S. , A S.C. H. S. , D. J. , Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C S. W. Zgodnie z wpisami w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: "CEIDG") dla dzierżawców jako dodatkowe miejsce prowadzenia działalności figurowała nieruchomość przy ul. [...] [...] w C. , natomiast jako przeważająca działalność - zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne.

B Sp. z o.o. dysponowała decyzją nr [...] z dnia [...] r. Marszałka Województwa [...] - pozwoleniem na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, natomiast umowa dzierżawy została podpisana przez H. S. a prowadzącego działalność Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe B H. S. nieposiadającego zezwolenia na zbieranie odpadów, a zwożenie odpadów odbywało się przez spółkę B Sp. z o.o., co potwierdził H. S. podczas kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (protokół kontroli z dnia 24 lipca 2015 r.).

Za posiadacza odpadów organ uznał również D. J. – wspólnika spółki cywilnej A S.C. H. S. , D. J. , jako mającego wiedzę o działaniach H. S. a, w tym podpisanych umowach dzierżawy, tym bardziej że spółka cywilna zgodnie z wpisem w CEIDG prowadziła działalność w zakresie m.in. zbierania odpadów innych niż niebezpieczne, a jako dodatkowe miejsce prowadzenia działalności wskazała ul. [...] [...] .

Organ zwrócił również uwagę, że zarówno H. S. jak i D. J. wykazali bierną postawę w toku prowadzonego postępowania.

Organ stwierdził, że Skarżący jako użytkownik wieczysty nieruchomości oznaczonej jako działki 1, 2, 3, 4 obręb [...] przy ul. [...] [...] w C. jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy, na którym ciąży obowiązek ich usunięcia. Zawarł umowy dzierżawy, w ramach których miał prawo do kontroli przedmiotu dzierżawy, nadto jedynymi dokumentami przedstawionymi przez H. S. a podczas podpisywania umów dzierżawy były wypisy z CEIDG z wyszczególnionym kodem działalności 38.11Z, tj. zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz dodatkowym miejscem prowadzenia działalności przy ul. [...] [...] w C. . Organ zwrócił uwagę, że Skarżący nie dostarczył protokołów przekazania nieruchomości, w których miał zostać określony stan nieruchomości przed dzierżawą, zatem w ocenie organu trudno stwierdzić jaki był uprzedni stan nieruchomości, zważywszy, że Skarżący sam prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów, a na dzień kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na nieruchomości znajdowały się również odpady należące do Skarżącego.

Organ wyjaśnił, że decyzja została wydana z zastosowaniem przepisów o współodpowiedzialności posiadaczy odpadów (art. 36 ust. 3a i nast. ustawy o odpadach), a termin ich usunięcia został określony przy uwzględnieniu konieczności jak najszybszego usunięcia odpadów z uwagi na negatywne oddziaływanie na środowisko, wskazał, że nie sposób określić dokładnej ilości i składu odpadów, gdyż takie ustalenia przekraczają możliwości techniczne organu (przywołał na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2019 r. II OSK 533/17, z dnia 19 kwietnia 2018 r. II OSK 2655/17, z dnia 23 sierpnia 2016 r. II OSK 2936/14, z dnia 21 listopada 2013 r. II OSK 1443/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. II SA/Po 121/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lutego 2012 r. II SA/Kr 1302/11).

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie, zarzucając decyzji organu I instancji:

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności: przeprowadzenie oględzin bez udziału biegłych, w skutek czego wydana została niewykonalna, nieprecyzyjna i niejasna decyzja, nieprzeprowadzenie właściwego postępowania w przedmiocie ustalenia stanu prawnego nieruchomości, niepowołanie na tę okoliczność żadnych dowodów, nieodniesienie się do stanowiska i twierdzeń strony skarżącej, ani nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego mającego potwierdzić lub wykluczyć te twierdzenia,

- naruszenie art. 7a poprzez nałożenie na stronę obowiązku, mimo że w sprawie pozostają okoliczności niewyjaśnione i nieudowodnione praz organ, a co z tym związane powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony,

- naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, poprzez nałożenie obowiązku usunięcia odpadów w sposób i w terminie nieadekwatnym do możliwości Skarżącego,

- naruszenie art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach poprzez niejasne i nieprecyzyjne, niewykonalne określenie sposobu usunięcia odpadów i ich ilości poprzez nieokreślenie w konkretny sposób w jakim miejscu, do jakiej rzędnej winno nastąpić usunięcie jakich odpadów.

W uzasadnieniu podkreślił, że organ niezasadnie uznał, że Skarżący przywiózł odpady na nieruchomość w związku z prowadzoną działalnością, które to twierdzenie nie zostało poparte dowodami. Zdaniem Skarżącego organ pominął fakt, że pismami z dnia 13 października 2015 r. wezwał H. S. i D. J. do niezwłocznego usunięcia odpadów, zatem w 2015 r. ustalił właścicieli odpadów. Budzi wątpliwości Skarżącego przyczyna późniejszego rozszerzenia tej odpowiedzialności. Podkreślił również, że przedłożył do akt umowy dzierżawy wraz z wezwaniem wystosowanym przez Skarżącego do usunięcia odpadów, co w jego ocenie wskazuje, że skutecznie zwolnił się z domniemania wskazanego w ustawie.

Odwołanie od w/w decyzji złożył również H. S. , a następnie wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 października 2021 r. sygn. II SA/Gl 1047/21 odrzucił skargę.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 i art. 26 ust. 1, 2, 3a i 6 ustawy o odpadach, decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte dotychczas w sprawie, wskazując uzupełniająco, iż w dniu 30 września 2020 r. organ skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym poinformował, że w dniu 18 września 2015 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania na terenie przedmiotowej nieruchomości, wskazując także, że postępowanie nie zostało zakończone i nie została wydana decyzja, dalej przedstawił istotę sporu oraz stwierdził, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji, a jednocześnie nie podziela sformułowanych w odwołaniach zarzutów, następnie przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia, tj. treść art. 26 i art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, a także stanowiska prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące m.in. przesłanek wydania decyzji o usunięciu odpadów, kwestii domniemania posiadania odpadów, obalenia domniemania odpowiedzialności władającego gruntem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r. II OSK 3271/19, z dnia 30 sierpnia 2019 r. II OSK 2414/17, z dnia 3 grudnia 2019 r. II OSK 3123/18, z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1769/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2018 r. II SA/Łd 338/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2020 r. IV SA/Wa 449/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014 r. II SA/Bk 149/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2020 r. II SA/Po 1007/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2019 r. II SA/Gd 550/18), oraz poczynił ustalenia w sprawie, zasadniczo tożsame z ustaleniami organu I instancji. Jako bezsporne organ odwoławczy uznał: pozostawanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowaniu wieczystym Skarżącego, zawarcie przez Skarżącego w dniu 30 kwietnia 2014 r. umów dzierżawy z H. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe – B H. S. (działki nr 4 i 5), oraz z A S.C. H. S. , D. J. (działki nr 4 i 1).

Następnie organ przywołał ustalenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla w/w działek, wskazując, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania odpady przewiezione i zmagazynowane w latach 2014-2015, zwrócił również uwagę na wyniki kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2015 r., a także na treść wpisów w CEIDG w odniesieniu do w/w firm odnotowując przeważający rodzaj działalności o kodzie 38.11.Z – zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz dodatkowe miejsce prowadzenia działalności na w/w nieruchomości dla Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego B H. S. oraz A S.C. H. S. , D. J. .

W ocenie organu odwoławczego Skarżący nie obalił skutecznie domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Zauważył, że Skarżący nie wykazał w jaki sposób kontrolował wykonywanie zawartych umów dzierżawy oraz dbał o stan nieruchomości. Ponadto również Skarżący prowadził działalność związaną ze zbieraniem odpadów. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż nieruchomość dzierżawiona była w konkretnym celu tj. zwiezienia odpadów. Organ odwoławczy zaakcentował przy tym treść przesłuchania Skarżącego z dnia 28 stycznia 2021 r., w którym wskazał "nie przeczę, że mogły tam się znaleźć niewielkie ilości odpadów z mojej działalności". Stwierdził również, że D. J. jako wspólnik spółki cywilnej A S.C. H. S. , D. J. musiał posiadać wiedzę o działaniach drugiego wspólnika H. S. a, który podpisał umowę dzierżawy. Potwierdzeniem powyższego są wydruki z CEIDG, co do przeważającej działalności (kod 38.11.Z) oraz dodatkowego miejsca prowadzenia działalności (ul. [...] [...] , C. ). Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo wydał przedmiotową decyzję, z zastosowaniem przepisów o współodpowiedzialności posiadaczy odpadów. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 5 lipca 2021 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 30 lipca 2021 r.). Skarżący sformułował zarzuty jak w treści odwołania, a ponadto podniósł naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie jakoby Skarżący nie obalił domniemania wynikającego z w/w przepisów, a także wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu przedstawił stanowisko prezentowane na etapie wnoszonego odwołania, podkreślając, że Skarżący nie jest ani wytwórcą, ani posiadaczem odpadów, oraz skutecznie obalił domniemania, iż władający powierzchnią ziemi jest właścicielem odpadów, a skoro organ uprzednio ustalił właściciela odpadów, odpowiedzialności tej nie można rozszerzać na Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji odpowiadają prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., obejmując uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji.

Przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie uczyniona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] nakazująca S. W. , H. S., D. J. solidarnie, usunięcie odpadów zmagazynowanych w 2014-2015 r., znajdujących się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w C. w terminie do dnia 15 kwietnia 2022 r., ponadto w pkt 1 decyzji określająca rodzaje odpadów zdeponowanych na w/w nieruchomości oraz w pkt 2 określająca sposób ich usunięcia.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o odpadach, w szczególności art. 26 tej ustawy stosownie do którego posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (ust. 3a). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów, 2) rodzaj odpadów, 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6). W myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Ustawodawca zdefiniował również pojęcia "posiadacza odpadów" oraz "wytwórcy odpadów". Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 19 przez "posiadacza odpadów" rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 przez "wytwórcę odpadów" rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2020 r. II OSK [...] 3/18 zasadniczym celem przywołanej wyżej regulacji art. 26 ustawy o odpadach jest skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Z tej przyczyny ustawodawca przewidział obowiązek prawny posiadacza odpadów do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpowiedzialność posiadacza odpadów oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2019 r. II OSK 816/18, z dnia 23 kwietnia 2020 r. II OSK 663/19).

Analiza akt sprawy doprowadziła do wniosku, że wskazane przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zostały spełnione. Zasadnie również organ ustalił solidarną odpowiedzialność za wykonanie tego obowiązku. W ramach przeprowadzonego postępowania w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika:

H. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe – B H. S. z siedzibą w C. , ul. [...] [...] , w ramach umowy dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. objął działki nr 4 i 5. Zgodnie z wpisem w CEIDG: przeważający rodzaj działalności: 38.11.Z a także: 38.12.Z, 38.21.Z, 38.22.Z, 38.31.Z, 38.32.Z, dodatkowe miejsce prowadzenia działalności: ul. [...] [...] , data zaprzestania wykonywania działalności: 2 grudnia 2015 r. (CEIDG karta nr 265 akt administracyjnych).

Przedsiębiorstwo A S.C. H. S. , D. J. z siedzibą w C. , ul. [...] [...] , w ramach umowy dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. objęła działki nr 4 i 5. Zgodnie z wpisem w CEIDG: przeważający rodzaj działalności: 38.11.Z a także: 38.12.Z, 38.21.Z, 38.22.Z, 38.31.Z, 38.32.Z, dodatkowe miejsce prowadzenia działalności: ul. [...] [...] , data zaprzestania wykonywania działalności: 2 grudnia 2015 r. (CEIDG karta nr 264 akt administracyjnych).

B Spółka z o.o. z siedzibą w C. , ul. [...] [...] , dysponowała pozwoleniem na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, które powstają w związku z prowadzonymi instalacjami: stacje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji i instalacje do przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego zlokalizowanych w M. przy ul. [...] [...] (decyzji nr [...] z dnia [...] r. nr [...], karta nr 268-284 akt administracyjnych), przekazywała odpady m.in. Przedsiębiorstwu A S.C. H. S. , D. J. (informacja Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], karta nr [...] akt administracyjnych). Zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym przedmiot działalności spółki: 38.11.Z, 38.12.Z, 38.22.Z, 38.31.Z, Prezes Zarządu: H. S. (karta nr 261-263 akt administracyjnych).

Skarżący - S. W. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C z siedzibą w C. . Zgodnie z wpisem w CEIDG: stałe miejsce wykonywania działalności C. ul. [...] [...], dodatkowe stałe miejsce wykonywania działalności C. ul. [...] [...] , data rozpoczęcia wykonywania działalności 15 października 2000 r., data zawieszenia 4 listopada 2015 r., data wykreślenia 13 listopada 2017 r., kod PKD m.in. 38.31.Z, 38.32.Z (karta nr 266 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielono zezwolenia S. W. prowadzącemu firmę S. W. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C z siedzibą w C. na zbieranie odpadów, tym kod odpadu: 15 01 01, 15 01 02 (karta nr 476-47 akt administracyjnych).

Bezsporne pozostawało zawarcie przez Skarżącego w dniu 30 kwietnia 2014 r. umów dzierżawy: z H. S. prowadzącym działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe B H. S. dotyczącą działek o nr ewid. 4 i 5 oraz z Przedsiębiorstwem A S.C. H. S. , D. J. , którą reprezentował H. S. dotyczącą działek o nr ewid. 4 i 1. Nieruchomość miała być przeznaczona na cele prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę, natomiast z CEIDG wynikał kod działalności 38.11.Z zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne.

Przechodząc do przesłanek warunkujących wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów, a wynikających z przywołanych przepisów konieczne było ustalenie następujących okoliczności: istnienia odpadów, zalegania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich gromadzenia lub magazynowania, podmiotu zobowiązanego do ich usunięcia – posiadacza odpadów. Obowiązkiem organów było zatem ustalenie w/w warunków. Mianowicie, odnosząc się do nich kolejno – po pierwsze organ prawidłowo ustalił istnienie odpadów na nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] [...] . Powyższe potwierdza: protokół kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura w C. z dnia 24 lipca 2015 r. nr [...] (pkt 1.2. protokołu kontroli – na terenie działki znajdowały się następujące odpady: "odpady kabli światłowodowych, odpady pianki tapicerskiej i siedzenia pochodzące ze zdemontowanych pojazdów samochodowych, odpady z demontażu pojazdów należące do firmy C S. W. "; "bigbagi z odpadami tworzyw sztucznych, worki z odpadami tworzyw sztucznych zbieranymi selektywnie w gminach, zmielone odpady tworzyw sztucznych, odpady papieru i makulatury, odpady tworzyw sztucznych, obudowy lodówek przywiezione przez B Sp. z o.o.", karta nr 171 akt administracyjnych), wykonana do w/w protokołu dokumentacja fotograficzna (karta nr 178 - 187 akt administracyjnych), przeprowadzone w obecności Skarżącego oględziny w dniu 6 października 2015 r. (protokół z oględzin nieruchomości z dnia 6 października 2015 r., karta nr 22-24 akt administracyjnych), przeprowadzona w dniu 8 września 2020 r. wizja w terenie (notatka służbowa z dnia 8 września 2020 r., karta nr 79 akt administracyjnych), przeprowadzone w obecności Skarżącego oględziny w dniu 15 października 2020 r. (protokół z oględzin nieruchomości z dnia 15 października 2020 r., karta nr 127-129 wraz z dokumentacją fotograficzną) oraz dokumentacja z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Powyższe ustalenia nie pozostawiały wątpliwości co do tego, że zgromadzone przedmioty wskazane w decyzji stanowiły odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Organ ustalił także, że odpady zostały przywiezione na przedmiotową nieruchomość "w latach 2014-2015" (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), co nie było kwestionowane przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania, ani też na etapie złożonej skargi.

Po drugie organ zasadnie poczynił ustalenia co do zalegania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania. Działka nr 2 położona jest na terenie oznaczonym symbolem 6PU – tereny przemysłowe, 10KS, ZI – tereny urządzeń obsługi komunikacji z towarzyszącą zielenią izolacyjną, działki o nr 3, 1, 4 na terenie 6PU – tereny przemysłowe. Jak wynika natomiast z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Uchwała Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ulic: [...] , [...] i [...] w C. , Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., Nr [...], poz. [...], karta nr 84-92 akt administracyjnych) w § 6 pkt 8 ppkt 5 określono zakaz składowania surowców i odpadów bezpośrednio na powierzchni ziemi, a w szczególności zakaz składowania na gruncie odpadów takich jak: zużyte wyroby metalowe, opakowania po nawozach sztucznych, zużyte akumulatory, pojemniki po farbach i lakierach, odpady organiczne, osady ściekowe, wraki samochodów i ich podzespoły, złom, odpady płynne (oleje samochodowe, benzyna, farby, roztwory z akumulatorów, środki konserwacyjne do samochodów itp.), natomiast w § 15 pkt 3 lit. b - dla terenów oznaczonych PU (zakaz składowania odpadów przemysłowych i komunalnych).

Przechodząc do trzeciego warunku, tj. ustalenia podmiotu zobowiązanego do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, ustawodawca określił, iż obowiązanym pozostaje "posiadacz odpadów", którym jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów, a także na podstawie domniemania władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się opady.

Uwzględniając, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy o odpadach (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji) ustawa określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania, zasadne jest zatem odwołanie się w tym zakresie do definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 z późn. zm.) zgodnie z którą władającym powierzchnią ziemi jest właściciel nieruchomości, a jeśli w ewidencji gruntów i budynków ujawniono inny podmiot władający gruntem - to ten podmiot (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2018 r. II SA/Kr 769/17). Podmiotem ujawnionym jako władającym przedmiotowym gruntem pozostawał Skarżący (wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru, karta nr 48-49 akt administracyjnych, księga wieczysta nr [...], karta nr 48, 283-332 akt administracyjnych). Organ dokonał prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Powyższe nie było również przedmiotem sporu w toku postępowania administracyjnego, niezrozumiały jest zatem, podnoszony dopiero na etapie skargi, zarzut jakoby organ nie przeprowadził właściwego postępowania w przedmiocie ustalenia stanu prawnego nieruchomości (str. 2 skargi).

Na tle w/w definicji posiadacza gruntów należy zwrócić uwagę na domniemanie, że dla uznania podmiotu za posiadacza odpadów wystarczające jest ustalenie, że osoba ta włada powierzchnią ziemi, na której są odpady. W takim przypadku działa bowiem domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2019 r. II OSK 533/17).

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 30 sierpnia 2019 r. II OSK 2414/17 wyjaśnił, że konstrukcja przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że celem ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Dlatego też ustawodawca wprowadził w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach instytucję domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję w trybie art. 26 ust. 2 tej ustawy, nakazującą usunięcie odpadów. Bez wprowadzonego domniemania realizacja celów ustawy stałaby się utrudniona, a nawet niemożliwa. Zasadniczą funkcją domniemania wynikającego z treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. jest zaprowadzenie ładu i stabilności w sytuacjach niepewnych i wątpliwych dotyczących odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi za odpady znajdujące się na nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2019 r. II OSK 3123/18). Powyższe zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. II SA/Po 121/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r. II OSK 3271/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014 r. II SA/Bk 149/14). Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r. II OSK 2936/14, z dnia 4 lutego 2020 r. II OSK [...] 3/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2018 r. II SA/Łd 338/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2020 r. IV SA/Wa 449/20). Jak podkreśla się w orzecznictwie przedmiotu, obalenie wskazanego domniemania wyklucza jakąkolwiek formę akceptacji władającego powierzchnią ziemi dla składowania odpadów na nieruchomości wbrew przepisom tej ustawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2021 r. II SA/Ol 697/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2018 r. II SA/Gd 204/18), co ma szczególne znaczenie w kontekście wiedzy Skarżącego o przedmiocie działalności dzierżawcy (zapis § 2 ust. 2 "Nieruchomość będąca przedmiotem umowy będzie przeznaczona na cele prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę" i § 5 ust. 1 "Dzierżawca zobowiązuje się do używania nieruchomości określonej w § 1 zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. do prowadzenia działalności gospodarczej wykonywanej przez dzierżawcę, a także wymaganiami prawidłowej gospodarki." umów dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r., karta nr 146-149 i 174-177 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu orzekającego, Skarżący nie obalił skutecznie domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Skarżący poza umowami dzierżawy oraz umowami rozwiązania tych umów (karta nr 144-149 akt administracyjnych), przedłożonymi na wezwanie organu, nie przedłożył żadnych innych dowodów ani nie złożył żadnych wniosków dowodowych mających zmierzać do wykazania, że względem wszystkich zmagazynowanych odpadów objętych zaskarżoną decyzją wytwórcami odpadów są wyłącznie dzierżawcy. Nie może ujść uwadze, że Skarżący nie wykazał jaki był stan nieruchomości przed zawarciem tych umów, czy w okresie poprzedzającym ich zawarcie na przedmiotowej nieruchomości nie były składowane żadne odpady. Protokół przekazania terenu dzierżawcy, o którym mowa w § 3 umowy dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2014 r. nie został przekazany do akt sprawy, co nie pozwoliło na poczynienie ustaleń co do stanu nieruchomości bezpośrednio przed zawarciem umowy dzierżawy, zważywszy, że Skarżący także prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów (wypis z CEIDG, karta nr 53-54 akt administracyjnych, decyzja z dnia [...] r. [...] o zezwoleniu na zbieranie odpadów karta nr 47 akt administracyjnych). W tym zakresie Sąd zauważa, że Skarżący był wprawdzie bardziej aktywny w postępowaniu od pozostałych Stron, jednak zauważa również brak obecności Skarżącego podczas oględzin w dniu 14 czerwca 2016 r. pomimo uwzględnionej prośby Skarżącego o zmianę terminu (karta nr 36 akt administracyjnych, oraz nieodebranie zawiadomienia o kolejnym terminie oględzin karta nr 37 akt administracyjnych), podczas rozprawy administracyjnej 11 stycznia 2021 r., a także iż Skarżący nie skorzystał z prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych wyjaśnień (karta nr 212 akt administracyjnych, zawiadomienie stron o terminie do zapoznania się z aktami sprawy z dnia 5 marca 2021 r., karta nr 310 akt administracyjnych), nie przedłożył również żadnych dokumentów mających świadczyć o skutecznym obaleniu domniemania.

W tych okolicznościach nie sposób uznać, że Skarżący nie jest posiadaczem odpadów w rozumieniu przywołanej podstawy materialnoprawnej. W związku z tym jako władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, stał się ich posiadaczem i pozostaje obowiązany do ich usunięcia.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, co najmniej co do części odpadów, Skarżący pozostaje "posiadaczem odpadów" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach nie na podstawie domniemania, lecz jako "wytwórca" tych odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32). Niewątpliwie z wyciągu z CEIDG wynika m.in. wpis kod 46.77.Z sprzedaż hurtowa odpadów i złomu, 38.31.Z demontaż wyrobów zużytych, 38.32.Z odzysk surowców z materiałów segregowanych, oraz dodatkowe stałe miejsce prowadzenia działalności ul. [...] [...] w C. (działalność zawieszona z dniem 4 listopada 2015 r., karta nr 53-54 akt administracyjnych), decyzją Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. udzielono Skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C S. W. zezwolenia na zbieranie odpadów przy ul. [...] w C. , która wygasła w dniu 23 stycznia 2016 r. (karta nr 46-47 akt administracyjnych), zatem po terminie kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska przeprowadzonej w dniu 24 lipca 2015 r., z w/w oględzin wynika, że część odpadów pochodziła z firmy Skarżącego (karta nr 171 akt administracyjnych, "podczas kontroli WIOŚ H. S. wskazał odpady, które zmagazynował przy ul. [...] [...] , jak również wskazał odpady Przedsiębiorstwa Wielobranżowego C " (str. 10 uzasadnienia decyzji organu I instancji), co nie było kwestionowane, nadto Skarżący podczas przesłuchania w dniu 28 stycznia 2021 r. wskazał "nie przeczę, że mogły tam się znaleźć niewielkie ilości odpadów z mojej działalności" (str. 3 protokołu przesłuchania z dnia 28 stycznia 2021 r., karta nr 242-246 akt administracyjnych). Należy przy tym pamiętać, iż w przypadku uznania za "wytwórcę odpadów "nie jest konieczne korzystanie z domniemania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach.

Ustalenie przez organ w niniejszej sprawie "posiadaczy odpadów" uzasadniało solidarne ustalenie wykonania obowiązków wynikających z decyzji, stosownie do regulacji art. 26 ust. 3a ustawy o odpadach.

Zdaniem Sądu utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami, tj. poza określonymi w k.p.a. również wskazane w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób usunięcia odpadów.

Uwzględniając powyższe, Sąd nie podziela zarzutów skargi w zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 3 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie jakoby Skarżący nie obalił domniemania wynikającego z w/w przepisów oraz naruszenia art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, z przyczyn podanych powyżej.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Nie zyskuje akceptacji zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, tj. przeprowadzenie oględzin bez udziału biegłych, w skutek czego wydana została niewykonalna, nieprecyzyjna i niejasna decyzja. Na niecelowość i brak podstaw faktycznych do powołania biegłego słusznie wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2019 r. II OSK 533/17, z dnia 19 kwietnia 2018 r. II OSK 2655/17). Okoliczność, że na nieruchomości składowane są odpady została wykazana podczas oględzin, a do zakwalifikowania przedmiotów jako odpady nie były potrzebne wiadomości specjalne. W tego rodzaju decyzji organ administracji nie ma również obowiązku umieszczenia informacji o ilości odpadów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1769/18, podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2018 r. II SA/Kr 769/17), zatem jako całkowicie nieuzasadniony i zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy należało uznać w/w zarzut.

Nie jest także zasadne twierdzenie jakoby organ nie odniósł się do stanowiska i twierdzeń strony skarżącej, ani nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego mającego potwierdzić lub wykluczyć te twierdzenia, pozostawił okoliczności niewyjaśnione i nieudowodnione, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony (str. 2 skargi). Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określne w art. 107 § 3 k.p.a.

Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, poprzez nałożenie obowiązku usunięcia odpadów w sposób i w terminie nieadekwatnym do możliwości Skarżącego. Skarżący został wezwany do usunięcia odpadów w 2017 r. (pismo z dnia [...] r. nr [...], karta nr 50 akt administracyjnych), Skarżącemu znany był stan nieruchomości i wynikające obowiązki w tym zakresie. Decyzja została wydana w dniu 15 kwietnia 2021 r. z zakreślonym rocznym terminem wykonania obowiązku, tj. do dnia 15 kwietnia 2022 r., który nie może zostać uznany za nieadekwatny, nadto organ musiał mieć również na uwadze przywołany wyżej cel ustawy w tym reguły służące ochronie środowiska.

Natomiast w odniesieniu do argumentacji uzasadnienia skargi zauważenia wymaga, iż podnoszone przez Skarżącego wątpliwości co do przyczyn późniejszego rozszerzenia odpowiedzialności na Skarżącego po uprzednim wezwaniu H. S. i D. J. do usunięcia odpadów pismami z dnia 13 października 2015 r., są chybione. Nie bez znaczenia pozostaje, iż ustawodawca przewidział zapis ust. 3b i 3c art. 26 ustawy o odpadach. Nawet ostateczna decyzja w omawianym przedmiocie nie stanowi przeszkody do nałożenia obowiązku wykonania ostatecznej decyzji względem posiadacza odpadów uprzednio nie ujętego w tej decyzji. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] r. nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K., którą organ wymierzył firmie B Sp. z o.o. z siedzibą w C. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia na terenie działki w C. przy ul. [...] [...] (karta nr 153-154 akt administracyjnych), która nie obejmowała obowiązku usunięcia odpadów, ani też nie wykluczała innych posiadaczy odpadów

W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 26 ust. 1, 2, 3a i 6, art. 3 ust. 1 pkt 6, 19 i 32 ustawy o odpadach oraz prawidłowego zastosowania przepisów postępowania określających zasady związane z zebraniem dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem decyzji. Organy zgromadziły w sprawie obszerny i rzetelny materiał dowodowy. Dowody poddane zostały szczegółowej analizie i ocenie.

Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione, wnioski przedstawione przez organy korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zachowując charakter wniosków logicznych i poprawnych. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji – oddalił skargę.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.