Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 724/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, ust.5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2022 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (organ I instancji) w dniu 26 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na niepełnosprawną matkę M. W., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznało świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad M. W., na czas nieokreślony od 1 czerwca 2022 r.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Reprezentowana przez pełnomocnika J. W. (skarżąca) wystąpiła w dniu 17 grudnia 2021 r. do organu I instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką M. W. Do wniosku załączyła m.in. Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z 17 czerwca 2011 r., znak: ZON.8321-/3544/11, zaliczające M. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności, na stałe. W przedmiotowym orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 3 marca 2010 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 27 maja 2011 r.

Decyzją z 26 stycznia 2022 r. organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie ustawowego warunku do przyznania przedmiotowego świadczenia określonego w art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, dalej: u.ś.r.).

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił jej zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku rozpatrywania odwołania od ww. decyzji, w piśmie z dnia 20 maja 2022 r. wskazało, że skarżąca spełnia tzw. pozytywne przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jednak przyznanie wnioskowanego świadczenia nie jest możliwe z uwagi na otrzymywany zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką M. W. W związku z powyższym poinformowano stronę, że warunkiem przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest uprzednie uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

W dniu 8 czerwca 2022 r. skarżąca poinformowała Kolegium o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. Do pisma załączyła kserokopię decyzji z 3 czerwca 2022 r. uchylającej z dniem 1 grudnia 2021 r. decyzję z dnia 23 czerwca 2014 r. w przedmiocie przyznania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad M. W. Jednocześnie ustalono, że skarżąca w dniu 8 czerwca 2022 r. zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji i decyzja stała się ostateczna.

W uzasadnieniu własnej decyzji z 5 sierpnia 2022 r. Kolegium, przytaczając obowiązujące przepisy u.ś.r. regulujące kwestię świadczeń pielęgnacyjnych wskazało, że w sprawach dotyczących przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie można poprzestać na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Trzeba bowiem uwzględnić, że Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wobec tego stwierdzenie niekonstytucyjności ze swej istoty tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba że Trybunał Konstytucyjny wydając wyrok, wydłuży moc obowiązującą zakwestionowanych przepisów (z której to jednak możliwości nie skorzystano). Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Dlatego nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1 b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec powyższego organ I instancji niezasadnie odmówił stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. W.

Dalej wskazało, że skarżąca jest córką niepełnosprawnej M. W. Na wnioskodawczyni ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki, która jest wdową. Matka strony wymaga całodobowej opieki innej osoby ze względu na problemy zdrowotne. Strona mieszka z matką i wykonuje wszelkie czynności opiekuńcze i prace domowe, m.in. pomoc przy kąpieli i innych czynnościach higienicznych oraz ubieraniu się, przygotowywanie posiłków, realizacja recept i podawanie leków, sprzątanie, pranie, kontakt z lekarzem. Wobec powyższego stwierdzić należało, iż skarżąca spełnia przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 17 ust. 5 u.ś.r. Zatem należało przyznać stronie przedmiotowe świadczenie.

Dalej argumentowało, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie jest ustalane na okres zasiłkowy. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Dodatkowo zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, przy czym jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, o czym stanowi art. 24 ust. 2a u.ś.r. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z prawidłowo wypełnionymi dokumentami wpłynął do organu I instancji w dniu 17 grudnia 2021 r., jednak do 31 maja 2022 r. strona otrzymywała zasiłek dla opiekuna na podstawie decyzji z dnia 23 czerwca 2014 r., którą uchylono na wniosek strony z dniem 1 grudnia 2021 r. decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r. Orzeczenie o zaliczeniu M. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności ma charakter stały. W związku z powyższym, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje wnioskodawczyni na czas nieokreślony od 1 czerwca 2022 r.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Kolegium w części w jakiej nie przyznano wnioskowanego świadczenia od dnia 1 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy przyznając świadczenie pielęgnacyjne skarżącej uczynił to z pominięciem normy prawnej wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. zgodnie z którą, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Tak więc, z pewnością należy uznać, że skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2021 r., a nie jak wskazało Kolegium od dnia 1 czerwca 2022 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że fakt pobierania zasiłku dla opiekuna, oraz niezłożenie wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego bezwarunkowego oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania, uzasadnia odmowę przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku. Wskazać należy, że skarżąca składając taki wniosek w chwili jego złożenia, pozbawiłby się środków pieniężnych niezbędnych dla własnego utrzymania. Organ pominął przy tym regułę z art. 27 ust. 5 u.ś.r., z której wynika, że przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w powołanej ustawie skarżącej przysługuje prawo do wyboru korzystniejszego świadczenia. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, nie będąc uprzednio pouczona o prawie wyboru jednego z nich. Takie postępowanie organów narusza nie tylko wyżej powołaną normę ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale również podstawową zasadę postępowania administracyjnego, tj. zasadę budzenia zaufania obywateli do organów Państwa. Ponadto, nie można zaakceptować literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 b u.ś.r. skutkującej odmową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskanie przez nią prawa do zasiłku dla opiekuna, bez szerszego spojrzenia na system zmian w przepisach o świadczeniach rodzinnych w kontekście reguł dobrej legislacji. Należy również zauważyć, że z treści oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika jednoznacznie intencja wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Jednakże organ nie wziął powyższego pod uwagę dokonując przedmiotowego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że intencją skarżącej był wybór określonego świadczenia w sytuacji, w której spełnia ona przesłanki uzyskania różnych świadczeń niepodlegających z mocy prawa kumulacji, z jednoczesną rezygnacją z otrzymywania konkurencyjnego lecz mniej korzystnego ekonomicznie świadczenia. Zaznaczył, że przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewiduje wyłącznie możliwość dokonania wyboru świadczenia i nie reguluje kwestii uchylenia decyzji przyznającej mniej korzystne świadczenie. Nie zachodzi więc konieczność uprzedniej rezygnacji z przyznanego i pobieranego świadczenia przed wydaniem rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia wybranego przez uprawnionego. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw.

z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Użyty w tym przepisie zwrot "w granicach sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA).

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1 b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Podkreślić jednocześnie trzeba, że powyższy wyrok TK jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje on prostego skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, a więc utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Istotne jest jednakże to, że tego rodzaju wyrok Trybunału powoduje konieczność zrekonstruowania normy prawnej na podstawie tych przepisów prawa, które pozostają zgodne z Konstytucją, przy wykorzystaniu odpowiednich reguł wykładni prawa - tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Warto również przypomnieć, że jedną z form bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy (art. 8 ust. 2 Konstytucji) jest oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16, CBOSA). Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1 b u.ś.r., należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1 b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd też w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zob. np. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 223/16 i 2 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2407/16, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczyła kwestii przysługiwania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia, tj. od 17 grudnia 2021 r. Kolegium przyjęło natomiast, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje dopiero od 1 czerwca 2022 r., gdyż od tego momentu skarżąca nie pobierała już zasiłku dla opiekuna, zatem ustała jedyna przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Skarżąca wskazywała, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, co oznacza, że dokonała wyboru świadczenia. Natomiast w ocenie organu odwoławczego, niezbędne było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna, o czym skarżąca została poinformowana pismem z 20 maja 2022 r., bowiem dopóki w obrocie prawnym funkcjonować będzie decyzja przyznająca wnioskodawcy prawo do zasiłku dla opiekuna, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie będzie możliwe.

Skarżąca do 31 maja 2022 r. otrzymywała zasiłek dla opiekuna. Uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna nastąpiło ostateczną decyzją organu I instancji z 3 czerwca 2022 r., ze skutkiem od 1 grudnia 2021 r. Skarżąca zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i pozostaje w obrocie prawnym, zatem wiąże stronę i organy. Jest ona odrębnym aktem, podlegającym ewentualnemu odrębnemu zaskarżeniu (co nie nastąpiło), więc nie mogła stanowić przedmiotu kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.

Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

W rozpoznawanej sprawie skarżącej przysługiwał zasiłek dla opiekuna z tytułu opieki sprawowanej nad matką na podstawie decyzji z dnia 23 czerwca 2014 r.

Z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. wynika natomiast, że posiadanie prawa do m.in. zasiłku dla opiekuna wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostawała i była realizowana decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Także regulacja zawarta w art. 27 ust. 5 u.ś.r. wskazuje, że przy zbiegu roszczeń uprawnionemu przysługuje wyłącznie jedno świadczenie. W myśl powyższych unormowań, nie można w tym samym czasie posiadać prawa do obu wymienionych świadczeń, a co za tym idzie, skarżącej nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, w którym pozostawała w obrocie prawnym decyzja przyznająca mu prawo do zasiłku dla opiekuna na ten sam okres.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Kolegium nie naruszyło art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., gdyż przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. Dopóki w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., nie było możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Organ odwoławczy nie naruszył również art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Niewątpliwie celem powołanych przepisów jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i m.in. zasiłku dla opiekuna. Jak wskazał NSA w wyroku z 29 kwietnia 2019 r. (sygn. I OSK 300/19, CBOSA) dopuszczalny jest zbieg uprawnień, ale nie kumulatywne pobieranie świadczeń. Dopiero uchylenie decyzji przyznającej ten zasiłek pozwoliło na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia, od którego zasiłek dla opiekuna już nie przysługiwał. Prawidłowo zatem organ II instancji świadczenie to przyznał od 1 czerwca 2022 r.

Nietrafny jest także zarzut (zawarty w uzasadnieniu skargi) naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia; jej wyrazem musi być uchylenie wcześniejszej decyzji. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego uprawnienia, którego pobieranie uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 211/21, CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1970/21 (CBOSA) "warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, w prawem przewidzianej procedurze W konsekwencji, ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo m.in. do zasiłku opiekuńczego, to dopiero gdy z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja przyznająca ten zasiłek, wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego był kompletny w tym znaczeniu, że zawierał wszelkie wymagane dokumenty oraz nie istniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. Oznacza to więc, że czerwiec 2022 r. był "miesiącem, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami", o którym mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r. i prawidłowo od tego miesiąca organ odwoławczy przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie. (...) Jeszcze raz należy podkreślić, że organ orzekający w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego związany jest pozostającą w obrocie prawnym decyzją o przyznaniu prawa do zasiłku dla opiekuna. Przypomnieć bowiem należy, że na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego powodu organ, podobnie zresztą jak i sąd administracyjny, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu kolejnego rozstrzygnięcia."

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela powyższy pogląd.

W wyroku z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 (CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że strona, która dotychczas korzystała z mniej korzystnego świadczenia nie musi od razu z niego rezygnować przed potwierdzeniem spełnienia przesłanek do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyrokach z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2508/20; z 14 września 2021 r., sygn. akt I OSK 685/21; z 14 października 2021 r., sygn. akt. I OSK 483/21 i sygn. akt I OSK 509/21 (CBOSA) NSA akcentował, że organ powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła skorzystać z prawa do korzystniejszego świadczenia, co organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie uczynił i co spowodowało uchylenie decyzji zasiłkowej na wniosek skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.