Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1132/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 211 ust. 1 pkt 3,
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi F. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Fundacji A. w W. jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w związku z rozwiązaniem umowy o dofinansowanie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Na podstawie Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki nr: [...] z dnia [...] lutego 2009 r. zawartej pomiędzy Instytucją Pośredniczącą – Województwem [...] a Fundacją A. w W., beneficjent otrzymał dofinansowanie w formie dotacji rozwojowej na realizację projektu pt. "[...]" w łącznej kwocie nieprzekraczającej 4 121 326,25 zł. Zgodnie z umową (par. 8) dotacja była wypłacana w formie zaliczki w terminach i wysokości określonych w harmonogramie płatności stanowiącym załącznik nr 4 do umowy, z zastrzeżeniem ust. 3-5.

Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] nie potwierdził zgodności załączonej kopii oświadczenia o niezaleganiu z uiszczaniem podatków wobec Skarbu Państwa ze stanem faktycznym.

W dniu 6 lipca 2009 r. Wicemarszałek Województwa [...] złożył do Prokuratury [...] zawiadomienie o przestępstwie popełnionym przez W.S., Prezesa Zarządu Fundacji A. w W. oraz A.S., prokurenta Fundacji, którzy w dniu 12 stycznia 2009 r. celem uzyskania od Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w O. dofinansowania projektu pt. "[...]" do podpisania umowy o dofinansowanie złożyli fałszywe oświadczenie o niezaleganiu z uiszczaniem podatków wobec Skarbu Państwa i na tej podstawie wspomniane środki publiczne otrzymali.

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Marszałek Województwa [...] działając na podstawie par. 26 ust. 1 pkt 2 wypowiedział umowę z dnia [...] lutego 2009 r. i zobowiązał beneficjenta do zwrotu otrzymanej dotychczas dotacji rozwojowej w kwocie 3 033 686,54 zł wraz z odsetkami w terminie do dnia 24 lipca 2009 r.

Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Marszałek Województwa [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie braku zwrotu środków ze strony Fundacji A. w W. przekazanych przez Samorząd Województwa [...] na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu "[...]" .

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Marszałek Województwa [...] określił wysokość przypadającej do zwrotu kwoty dotacji.

Na skutek złożonego odwołania ww. decyzja została decyzją Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] grudnia 2010 r. przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] określił Fundacji A. kwotę przypadającą do zwrotu z tytułu rozwiązania umowy o dofinansowanie w wysokości 1 031 623,54 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu Instytucja Pośrednicząca przedstawiła szczegółowo stan faktyczny oraz stwierdziła, że beneficjent nie powinien był otrzymać dofinansowania ze środków europejskich z uwagi na zaległości z podatkami wobec Skarbu Państwa oraz ze składkami na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przedstawione przez wnioskodawcę niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenia o niezaleganiu wobec Skarbu Państwa z podatkami oraz ze składkami na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w toku postępowania o przyznanie dofinansowania projektu stanowiły istotną okoliczność związaną ze znaczeniem tych oświadczeń w procesie podejmowania decyzji o przyznaniu wsparcia ze środków europejskich. Brak oświadczeń o niezaleganiu stanowiłby podstawę do odmowy przyznania dofinansowania FEA. Po rozwiązaniu umowy IP POKL dwukrotnie wezwała beneficjenta (pismami z dnia 7 lipca 2009 r. i 19 sierpnia 2009 r.) do zwrotu całości otrzymanej dotacji, jednak beneficjent środków tych nie zwrócił. Zrealizowane zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w postaci gwarancji bankowej na kwotę 2 100 000 zł nie pokryło całości kwoty przekazanej beneficjentowi. W związku z powyższym IP POKL po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego dochodzi zwrotu kwoty należności głównej w wysokości 1 031 623,54 zł wraz z odsetkami. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż kwestia wykluczenia beneficjenta z możliwości otrzymania środków europejskich, jak też zasadność rozwiązania umowy o dofinansowanie nie są przedmiotem rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Zasadność rozwiązania umowy na tle jej postanowień i cywilnoprawnego charakteru może stanowić przedmiot rozpoznania wyłącznie w trybie procesu cywilnego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że podstawą do rozwiązania umowy z Fundacją A. było stwierdzenie przez Urząd Marszałkowski Województwa [...], faktu złożenia przez beneficjenta dokumentów stwierdzających nieprawdę w celu uzyskania wsparcia finansowego. Analiza przekazanej dokumentacji wykazała szereg zaległości beneficjenta z tytułu zobowiązań podatkowych oraz należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

1. Zaległości podatkowe:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 1 lipca 2009r. (znak: [...]), wystosowanym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] na jego prośbę oraz w związku z trwającą wówczas kontrolą doraźną przedmiotowego projektu, stwierdził brak zgodności oświadczenia beneficjenta złożonego w dniu [...] stycznia 2009r. dotyczącego niezalegania z uiszczaniem podatków wobec Skarbu Państwa, ze stanem faktycznym.

Niezgadzając się ze stwierdzeniem zawartym w ww. piśmie Urzędu Skarbowego, odwołujący przedstawił w toku postępowania wyjaśniającego szereg dokumentów mających na celu udokumentowanie dodatniego stanu rozliczeń podatkowych na dzień 12 stycznia 2009 r. Organ drugiej instancji stwierdził jednak, iż zgromadzone dokumenty w sprawie nie potwierdzają braku zaległości w uiszczeniu podatków według stanu na dzień 12 stycznia 2009 r. Deklaracja VAT-7 z dnia 26 stycznia 2009 r. (okres rozliczeniowy - grudzień 2008 r.), zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami z dnia 4 sierpnia 2008 r., czy też zaświadczenie stwierdzające brak zaległości według stanu na dzień 18 maja 2009 r. nie są dokumentami uwierzytelniającymi, iż w dniu złożenia oświadczenia przez odwołującego (tj. 12 stycznia 2009 r.) nie miał on zaległości podatkowych wobec Urzędu Skarbowego. Co więcej, zgodnie z zaświadczeniem uzyskanym z Urzędu Skarbowego w dniu 21 lipca 2009 r., stan zaległości podatkowych na dzień 12 stycznia 2009 r. wynosił łącznie 44.373,85 zł. Jednocześnie podkreślono, że w przekazanej organowi II instancji dokumentacji - zarówno przez organ I instancji, jak i przez odwołującego - brak jest korekty zaświadczenia z Urzędu Skarbowego wskazującego stan rozliczeń podatkowych odwołującego według stanu na dzień 12 stycznia 2009 r. Najbardziej aktualnym zaświadczeniem w tym zakresie, jest ww. dokument z dnia 21 lipca 2009 r. wskazujący zaległość w kwocie 44.373,85 zł. Odwołujący wielokrotnie (pisma z dnia 2 kwietnia 2009 r., 24 lipca 2009 r., 5 sierpnia 2009 r., 7 września 2009 r.) zwracał się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o korektę ww. zaświadczenia, lecz zarówno w samym odwołaniu, jak i w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek informacji na temat ewentualnego otrzymania ww. korekty. Powyższe - w opinii Instytucji Zarządzającej PO KL - oznacza, iż stwierdzone w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego z dnia 21 lipca 2009 r. zaległości nie wymagają korekty, gdyż ich wysokość obrazowała stan faktyczny. Jednocześnie wskazano, że w ocenie Instytucji Zarządzającej PO KL notatka sporządzona w dniu 17 września 2009 r. przez główną księgową odwołującego (pt. Notatka dotycząca stanu rozliczeń z Urzędem Skarbowym na dzień 12 stycznia 2009 r.) nie stanowi dowodu na poparcie argumentacji odwołującego, zgodnie z którą w dniu 12 stycznia 2009 r. bilans rozliczeń z Urzędem Skarbowym był dodatni. Podkreślono, iż przedmiotowa notatka jest dokumentem o charakterze wewnętrznym, nie była kontrasygnowana przez przedstawicieli Urzędu Skarbowego, a więc tym samym - nie ma mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie.

W opinii organu, składając oświadczenie o niezaleganiu z opłaceniem podatku odwołujący powinien dołożyć wszelkich starań w celu zawarcia w przedmiotowym oświadczeniu wiedzy możliwie rzetelnej, zweryfikowanej oraz aktualnej. Sam fakt braku świadomości w zakresie posiadania ewentualnych zaległości podatkowych nie jest tutaj wystarczający. W ocenie Instytucji Zarządzającej PO KL odwołujący nie dołożył starań w celu zapewnienia, że oświadczenie które składa jest rzetelne i że odpowiada stanowi faktycznemu. Posiadanie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego aktualnego na dzień 4 sierpnia 2008 r., podczas gdy oświadczenie było składane w styczniu 2009 r., a więc blisko pół roku później, dowodzi niedopełnienia należytej staranności w celu przedstawienia możliwie aktualnych danych finansowych.

Ponadto, argumentacja odwołującego dowodząca, iż mógł on nie być świadomym posiadania zaległości wobec Urzędu Skarbowego wydaje się być wątpliwa w kontekście udokumentowanych okoliczności wskazujących na spłatę przez stronę zaległości podatkowych w dniu 13 marca 2009r. Otóż w dniu 4 lutego 2009 r. oraz następnie 9 lutego 2009 r. Urząd Skarbowy wystosował do odwołującego upomnienia dotyczące zaległości podatkowych w kwotach odpowiednio 38.208,59 zł oraz 5.796,86 zł. Organ jednocześnie podkreślił, iż upomnienie odnosi się do należności nieuregulowanej w terminie płatności, co pozwala zakładać, iż odwołujący był świadomym ich istnienia. Fundacja dokonała spłaty ww. zaległości wobec Urzędu Skarbowego w dniu 13 marca 2009 r., a więc po terminie wyznaczonym przez Urząd w przedmiotowych upomnieniach.

2. Zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

Pismem z dnia 16 grudnia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie wyraził zgodę na wniosek odwołującego dotyczący możliwości spłaty powstałego zadłużenia w 12 ratach. Warunkiem dla przedmiotowej zgody było uregulowanie przez stronę w terminie do dnia 16 stycznia 2009 r. części zaległości finansowych wynikających ze składek społecznych oraz zdrowotnych w łącznej kwocie 86.577,72 zł. Jednocześnie wskazano, iż "w przypadku niedotrzymania terminu zapłaty ww. kwoty (...), wniosek pozostanie bez rozpatrzenia". Na podstawie przekazanych dokumentów (wyciągów bankowych) należy stwierdzić, iż odwołujący nie dokonał przedmiotowych płatności w terminie wskazanym mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - zaległe składki zostały uregulowane dopiero w kolejnych miesiącach, tj. w lutym, marcu i kwietniu 2009 r. Powyższe oznacza, że potencjalne rozłożenie zaległości na raty, które mogło skutkować formalnym brakiem zaległości, w rzeczywistości nie doszło do skutku. Termin zapłaty został wyznaczony przez Urząd Skarbowy na dzień 16 stycznia 2009 r. Podpisując oświadczenie o niezaleganiu z opłaceniem składek zdrowotnych oraz społecznych w dniu 12 stycznia 2009 r., odwołujący był zatem świadomym, że nie uregulował zaległości w sposób określony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, lecz mimo to podpisał oświadczenie o niezaleganiu.

Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności organ II instancji stwierdził, iż Urząd Marszałkowski Województwa [...] - jako instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu - miała uzasadnione podstawy do rozwiązania z odwołującym przedmiotowej umowy. Organ podkreślił, że gdyby przedmiotowe oświadczenie, będące częścią wniosku o dofinansowanie projektu (złożonego w odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez Instytucję Pośredniczącą) nie zostało we wniosku zawarte - wniosek odwołującego nie otrzymałby dofinansowania w ramach Programu. Natomiast wniosek w przedstawionej treści spełniał wymogi konkursu, instytucja ogłaszająca konkurs dała wiarę zawartemu w nim oświadczeniu i dlatego też odwołujący otrzymał dofinansowanie. Jak się później okazało, decyzja o przyznaniu dofinansowania została podjęta m.in. w oparciu o nierzetelne oświadczenie beneficjenta i pozbawiła możliwości realizacji projektu PO KL inny podmiot ubiegający się o dofinansowanie w ramach Programu. W opinii Instytucji Zarządzającej PO KL z chwilą podpisania powyższego oświadczenia, odwołujący wziął na siebie pełną odpowiedzialność za realizację projektu w kształcie zapisanym a następnie zatwierdzonym we wniosku o dofinansowanie projektu. Podpisując oświadczenie odwołujący powinien był dołożyć należytej staranności w celu poświadczenia rzetelnych i sprawdzonych danych, a zatem zweryfikować stan rozrachunków m.in. z Urzędem Skarbowym oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Odwołujący jednak tego nie uczynił.

Organ podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z póżn. zm., dalej: Kodeks karny), "kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - (...) kredytu (...)lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy (...) przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5." Kodeks karny jednakowe sankcje przewiduje dla podmiotu, który w sposób świadomy poświadcza nieprawdę, jak i wobec podmiotu, który składa nierzetelne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego.

Zgodnie z § 26 ust. 1 pkt 2 zawartej umowy o dofinansowanie projektu "Instytucja Pośrednicząca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy beneficjent złoży podrobione, przerobione lub stwierdzające nieprawdę dokumenty w celu uzyskania wsparcia finansowego w ramach niniejszej umowy." W związku z uzasadnionym podejrzeniem złożenia przez odwołującego nierzetelnego oświadczenia na temat stanu rozliczeń finansowych, instytucja będąca stroną umowy słusznie - zdaniem Instytucji Zarządzającej - uznała, że w obliczu stwierdzenia ryzyka otrzymania wsparcia przez Fundację A. w sposób nieuzasadniony - umowa powinna zostać rozwiązana, a środki zwrócone zgodnie z zapisami umowy w przedmiotowym zakresie (§ 28 ust. 1). Podsumowując - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie - Instytucja Zarządzająca PO KL stwierdziła wystąpienie przesłanek do rozwiązania z Fundacją A. umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym, określonym w § 26 ust. 1 pkt 2 i w konsekwencji do zwrotu środków dofinansowania zgodnie z § 28 ust. 1 przedmiotowej umowy, który wskazuje, że "Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości otrzymanej dotacji rozwojowej wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dotacji rozwojowej."

Przedstawiony stan faktyczny odpowiada - w opinii Instytucji Zarządzającej PO KL - przesłankom określonym w art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, gdyż - ze względu na liczne zaległości podatkowe oraz zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - odwołujący nie spełnił podstawowego warunku otrzymania dofinansowania ze środków Programu. Udokumentowany stan faktyczny uzasadniał - w opinii Instytucji Zarządzającej PO KL - podejrzenie przez instytucję będącą stroną umowy o dofinansowanie projektu popełnienia przez odwołującego przestępstwa określonego w przywołanym powyżej art. 297 § 1 Kodeksu karnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Fundacja A. (dalej: Skarżąca) wniosła m.in. o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.

• art. 211 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) (dalej: "Ufp") w zw. z § 26 ust. 1 pkt 2 Umowy oraz w zw. z art. 2 oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nienależne pobranie dotacji ma miejsce w przypadku rozwiązania umowy o dofinansowanie z powodu istnienia jedynie podejrzenia złożenia przez beneficjenta nierzetelnego oświadczenia w celu uzyskania wsparcia finansowego, niepotwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądowym;

• art. 211 ust. 4 Ufp poprzez niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

2. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.

• art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.) (dalej: "k.p.a."), poprzez:

a. dowolne poczynienie ustaleń faktycznych, naruszające zasadę swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu rozstrzygających ustaleń co do istnienia zaległości podatkowych skarżącej wobec Skarbu Państwa na dzień 12 stycznia 2009 roku sprzecznie z zasadami logiki, w istocie w oparciu o jeden dokument tj. zaświadczenie Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Urząd Skarbowy") z dnia 21 lipca 2009 roku, stwierdzające zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT 4 w kwocie 44.373,85 zł, z pominięciem istnienia nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT 4 oraz w podatku od towarów i usług VAT, a które wynikają z przedłożonych przez skarżącą pozostałych dokumentów, w tym w szczególności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2009 roku, deklaracji VAT za grudzień 2008 roku oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 5 sierpnia 2009 roku;

b. dowolne poczynienie ustaleń faktycznych, naruszające zasadę swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że świadomości osób składających oświadczenie w imieniu skarżącej co do istnienia zaległości wobec Urzędu Skarbowego na dzień 12 stycznia 2009 roku dowodzi spłata przez skarżącą zaległości podatkowych w dniu 13 marca 2009 roku;

c. dowolne poczynienie ustaleń faktycznych, naruszające zasadę swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że świadomości osób składających oświadczenie w imieniu skarżącej co do istnienia zaległości w opłacaniu składek na dzień 12 stycznia 2009 roku dowodzi upływający w dniu 16 stycznia 2009 roku termin uregulowania części zaległości wobec ZUS;

d. dowolne poczynienie ustaleń faktycznych, naruszające zasadę swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu, sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, iż osoby składające w imieniu skarżącej oświadczenie o niezaleganiu z podatkami wobec Skarbu Państwa nie dochowały należytej staranności w celu zapewnienia, że oświadczenie zawiera rzetelne, zweryfikowane i aktualne informacje, czego dowodzić ma posiadanie zaświadczenia o niezaleganiu aktualnego na dzień 4 sierpnia 2008 roku;

• art. 136 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego poprzez zwrócenie się do Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z wnioskiem o przedłożenie zbiorczej informacji na temat stanu rozliczeń podatkowych skarżącej na dzień 12 stycznia 2009 roku, w sytuacji gdy przedmiotem zawnioskowanego dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy tj. okoliczność istnienia zaległości podatkowych skarżącej na dzień 12 stycznia 2009 roku, a dodatkowo okoliczność, której organowi II instancji nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

• art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę dania mocy dowodowej Notatce dotyczącej stanu rozliczeń z Urzędem Skarbowym na dzień 12 stycznia 2009 roku, sporządzonej przez główną księgową skarżącej w dniu 17 września 2009 roku.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżąca podkreśliła, że ferowanie wyroków co do autentyczności i rzetelności dokumentów należy do kognicji sądów. W demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne potwierdzanie autentyczności czy też nieautentyczności, rzetelności bądź nierzetelności dokumentu przez inny niż sąd podmiot. Dopiero prawomocny wyrok sądowy może stanowić podstawę do twierdzenia, iż dotacja została przez beneficjenta nienależnie pobrana w oparciu o nieprawdziwe, przedłożone w celu jej uzyskania dokumenty. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż wykładnia dokonana przez organ II instancji narusza konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji). Dodatkowo za prezentowanym przez Skarżącą stanowiskiem przemawia treść § 26 ust. 1 pkt 2 Umowy, zgodnie z którym "Instytucja Pośrednicząca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy beneficjent złoży podrobione, przerobione tub stwierdzające nieprawdę dokumenty w celu uzyskania wsparcia finansowego w ramach niniejszej umowy." Z treści cytowanego postanowienia nie sposób wywodzić uprawnienia Instytucji Pośredniczącej do rozwiązania umowy w przypadku istnienia podejrzenia złożenia podrobionego, przerobionego lub stwierdzającego nieprawdę dokumentu w celu wsparcia finansowego. Tym bardziej nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu II instancji, iż podstawą do rozwiązania umowy o dofinansowanie z powołaniem się na treść § 26 ust. 1 pkt 2 mogło być "stwierdzenie ryzyka otrzymania wsparcia przez Fundację A. w sposób nieuzasadniony." Skarżąca z całą mocą podkreśla, iż podstawą do rozwiązania Umowy na podstawie § 26 ust. 1 pkt 2 mogło być jedynie złożenie podrobionego, przerobionego lub stwierdzającego nieprawdę dokumentu w celu uzyskania wsparcia finansowego, nie zaś istnienie "ryzyka" złożenia takiego dokumentu przez skarżącą.

Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa procesowego skarżąca podkreśliła, że sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest ustalenie organu II instancji, że osoby składające w dniu 12 stycznia 2009 roku w imieniu skarżącej oświadczenia o niezaleganiu w podatkach oraz o niezaleganiu w opłacaniu składek były świadome istnienia takich zaległości. Wbrew stanowisku organu nie może tego dowodzić ani spłata przez skarżącą zaległości podatkowych w dniu 13 marca 2009 roku, ani też fakt, iż do dnia 16 stycznia 2009 roku skarżąca nie uregulowała części zaległości wobec ZUS, co stanowiło warunek rozłożenia ich spłaty na 12 miesięcznych rat. Po pierwsze zaległości podatkowe spłacone w dniu 13 marca 2009 roku wynikały, co potwierdza sam organ II instancji, z upomnień wystosowanych przez Urząd Skarbowy już po złożeniu kwestionowanych oświadczeń tj. pismami z dnia 4 lutego (UP 1412/09) oraz 9 lutego (UO 1744/09), doręczonymi skarżącej odpowiednio w dniu 16 lutego 2009 roku oraz 17 lutego 2009 roku. Nieuprawnione jest wywodzenie z faktu, iż upomnienie odnosi się do należności nieuregulowanej w terminie (notabene taka jest właśnie istota upomnienia dotyczącego zaległości podatkowych), świadomości ich istnienia. Organ II instancji dokonał przedmiotowej oceny z pominięciem istotnej części treści przedłożonych upomnień, z których jednoznacznie wynika, iż zaległości przedmiotowe zostały stwierdzone w związku z dokonanymi korektami w deklaracjami PIT 4 za rok 2006 i 2007.Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, iż obowiązujące rozliczenia podatkowe, oparte na systemie zaliczek i deklaracji, powodują, iż tak długo, jak sam podatnik nie dokona korekty deklaracji, bądź organ podatkowy z urzędu nie określi zobowiązania podatkowego w decyzji podatkowej, tak długo nie ma możliwości stwierdzenia powstania zaległości podatkowej. Tak długo zatem jak deklaracja podatkowa nie jest korygowana, tak długo nie ma żadnej faktycznej możliwości powzięcia wiedzy o tym, iż istnieje zaległość podatkowa. Oznacza to, że powstała z mocy prawa zaległość jest ukryta dla stron postępowania i organów podatkowych do czasu wystąpienia określonych zdarzeń związanych z prawnym obowiązkiem dokumentowania rozliczeń podatkowych (korekta, decyzja). Na dzień składania oświadczeń o niezaleganiu w podatkach tj. na dzień 12 stycznia 2009 roku żadna decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej nie została wydana, ani żadne upomnienie wystosowane. Przedstawiciele skarżącej nie mieli zatem żadnych podstaw do złożenia oświadczenia, iż skarżąca z płatnością podatków zalega.

Jeśli zaś chodzi o zaległości wobec ZUS-u to przede wszystkim podkreślono, że na dzień składania oświadczenia o niezaleganiu z opłacaniem składek obowiązywała zgoda ZUS na rozłożenie zaległości na raty. Ponadto nie sposób wywodzić z faktu nieuregulowania części zaległości wobec ZUS w terminie do 16 stycznia 2009r., że w dniu 12 stycznia 2009r. osoby reprezentujące skarżącą były świadome istnienia zaległości, a dokładniej świadome, że wymagana część zaległości nie zostanie uregulowana w wyznaczonym terminie, prowadząc do wygaśnięcia udzielonej na rozłożenie na raty zgody. Niezależnie od powyższego Skarżąca wyjaśnia, iż decyzja o rezygnacji z możliwości rozłożenia istniejących zaległości na 12 miesięcznych rat i ich wcześniejszej całkowitej spłacie została podjęta w ostatnim momencie, przy czym całkowita spłata nastąpiła, zgodnie z przedłożonymi dokumentami, do dnia 30 marca 2009 roku.

Brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie wybiórczej jego oceny, jak również wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego stanowi o naruszeniu przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego organ II instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, odmawiając przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego poprzez zwrócenie się do Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z wnioskiem o przedłożenie zbiorczej informacji na temat stanu rozliczeń podatkowych skarżącej na dzień 12 stycznia 2009 roku, w sytuacji, gdy przedmiotem zawnioskowanego dowodu była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy tj. okoliczność istnienia zaległości podatkowych skarżącej na dzień 12 stycznia 2009 roku, a dodatkowo okoliczność, której organowi II instancji nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając skargę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna, chociaż niektóre zawarte w niej zarzuty zasługiwały na podzielenie.

Podstawą żądania zwrotu środków otrzymanych przez Fundację A. na dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki na podstawie umowy nr: [...] z dnia [...] lutego 2009 r. było stwierdzenie przez Instytucję Pośredniczącą PO KL, że środki te zostały pobrane nienależnie. Pismem z 7 lipca 2009r. Instytucja Pośrednicząca, na podstawie § 26 ust. 1 pkt 2 wypowiedziała ww. umowę z dnia 4 lutego 2009 r. i zobowiązała beneficjenta do zwrotu otrzymanej dotychczas dotacji rozwojowej w kwocie 3 033 686,54 zł wraz z odsetkami - w terminie do 24 lipca 2009 r.

Podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji jest art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.), w związku z art. 111 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem do rozliczenia środków przekazanych do dnia 31 grudnia 2009r. na realizację programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz.U. Nr 157, poz.1240 z późn. zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy o finansach publicznych z 2005r. Art. 211ust. 1 pkt 3 Ufp stanowi, że w przypadku, gdy środki, o których mowa w art. 5 ust.3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazującą te środki w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4. Przepisy art. 145 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.

Podstawą faktyczną decyzji dotyczących środków przypadających do zwrotu było stwierdzenie, iż złożone przez przedstawicieli Fundacji oświadczenia w przedmiocie niezalegania z podatkami wobec Urzędu Skarbowego oraz niezalegania ze składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych były nieprawdziwe i nierzetelnA. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że zarówno oświadczenie z dnia 12 stycznia 2009 r. o niezaleganiu z podatkami, jak i oświadczenie z tej samej daty o niezaleganiu z płatnościami wobec ZUS, nie były zgodne z prawdą, gdyż w tej dacie Fundacja miała zaległości – i to znaczne, z obu tytułów. Ponadto strona nie dołożyła starań w celu zapewnienia, że oświadczenia które składa są rzetelne i zgodne ze stanem faktycznym np. posiadała zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami z daty 4 sierpnia 2008r., podczas gdy zakwestionowane oświadczenie było składane w styczniu 2009r., a więc blisko pół roku później. To, zdaniem organu, świadczy, że Fundacja nie dopełniła należytej staranności w celu przedstawienia możliwie aktualnych danych finansowych.

Należy w tym miejscu zgodzić się z organem, iż zmiana w systemie realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w postaci rezygnacji z zaświadczeń na rzecz oświadczeń o niezaleganiu z zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa i ZUS spowodowała z jednej strony uproszczenie i przyspieszenie procedury zmierzającej do wypłaty dotacji oraz obniżenie jej kosztów, z drugiej strony nałożyła na składających oświadczenia odpowiedzialność za ich treść - w postaci zwrotu środków w przypadku podania nieprawdziwych informacji. Zdaniem sądu takie stanowisko ma oparcie zarówno w treści umowy z dnia 4 lutego 2009r., zgodnie z którą Instytucja Pośrednicząca może ją rozwiązać w trybie natychmiastowym, w przypadku, gdy beneficjent złoży podrobione, przerobione lub stwierdzające nieprawdę dokumenty w celu uzyskania wsparcia finansowego w ramach niniejszej umowy ( §26 pkt 2 umowy), jak i zastosowanym w sprawie art. 211ust. 1 pkt 3 Ufp.

W świetle tego, co wyżej powiedziano zasadniczą rzeczą w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy złożone przez przedstawicieli Fundacji oświadczenia stwierdzały nieprawdę.

Jeśli chodzi o oświadczenie w sprawie niezalegania z podatkami, to podstawowym argumentem użytym w zaskarżonej decyzji było to, że pismem z dnia 1 lipca 2009r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] nie potwierdził zgodności kopii oświadczenia złożonego przez stronę w dniu 12 stycznia 2009r. ze stanem faktycznym. Jednocześnie organ wskazał, że Urząd Skarbowy, mimo licznych wniosków kierowanych przez skarżącego – nie sporządził korekty zaświadczenia z 21 lipca 2009r. (najbardziej aktualnego, obrazującego stan rozliczeń strony), wskazującego na zaległość Fundacji wobec US w kwocie 44.373, 85 zł.

Jednak, zdaniem sądu, należy zgodzić się ze stroną, iż obowiązujący system rozliczeń podatkowych oparty o system zaliczek, deklaracji i dopuszczający składanie korekt powoduje, że przy prowadzeniu szeroko zakrojonej działalności gospodarczej i opłacaniu wielu różnych podatków z różnych tytułów jednoznaczna odpowiedź o stan wzajemnych rozliczeń na każdą chwilę nie jest prosta, a czasem wręcz niemożliwa. Strona przedstawiła swoje wyliczenia obrazujące istniejący, jej zdaniem, stan rozliczeń z Urzędem Skarbowym na dzień 12 stycznia 2009r. zawarte w notatce sporządzonej przez Główną Księgową. Jakkolwiek ma rację organ rozpoznający niniejszą sprawę, iż pismo to nie może przesądzić o rzeczywistym saldzie wzajemnych zobowiązań z tytułu podatków miedzy stroną a Skarbem Państwa, to jednak podlega ono ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów, tak jak każdy dowód i nie może być pominięte wobec obowiązku organu wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego biorąc pod uwagę całokształt tego materiału. Strona w toku postępowania przedstawiła szereg innych dowodów, z których wynika, iż oprócz zaległości posiada również nadpłaty np. w deklaracji VAT za grudzień 2008r. skarżąca wykazała nadpłatę w tym podatku na kwotę 21. 542 zł oraz wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za miesiące kwiecień i maj 2008r. na łączną kwotę 26.687 zł.

Wobec tych rozbieżności między wykazywanymi przez stronę nadpłatami podatków, a zaświadczeniami US, na które powołuje się organ, niezrozumiałe według sądu jest nieuwzględnienie przez organ wniosku dowodowego strony o zwrócenie się do pierwszego Urzędu Skarbowego [...]o przedłożenie zbiorczej informacji na temat stanu rozliczeń podatkowych skarżącej na dzień 21 lipca 2009r. Zgodnie z treścią art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy(§ 1), przy czym organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§2). Organ drugiej instancji do którego został zgłoszony ten dowód w istocie nie uzasadnił jego nieuwzględnienia wskazując jedynie, że odwołujący podpisując zaświadczenie o niezaleganiu ze świadczeniami podatkowymi nie dopełnił należytej staranności w celu przedstawienia możliwie aktualnych i tym samym rzetelnych danych finansowych oraz, że Urząd Skarbowy –pomimo licznych wniosków kierowanych przez odwołującego nie sporządził korekty zaświadczenia z dnia 21 lipca 2009r., co może dowodzić, że poziom zaległości podatkowych strony według stanu na dzień 12 stycznia 2009r. wykazany w przedmiotowym zaświadczeniu odpowiadał stanowi faktycznemu. Już tylko z tego ostatniego zdania, wynika, że organ dowód ten winien był uwzględnić – dotyczył on bowiem okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia, a organ miał wątpliwości co do stanu faktycznego i nie poczynił ustaleń w tym zakresie w sposób stanowczy ("może dowodzić, że poziom zaległości podatkowych [...] odpowiadał stanowi faktycznemu). Należy też zgodzić się ze skarżącą, iż kwestia zachowania należytej staranności przy składaniu oświadczeń jest kwestią wtórną wobec zarzucenia jej w pierwszej kolejności istnienia zaległości podatkowych na dzień 12 stycznia 2009r. i złożenia w tym przedmiocie oświadczenia niezgodnego z prawdą.

Dlatego też w zakresie zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów k.p.a. (7,77,78,80 w zw. z art. 107 § 3k.p.a.), regulujących właściwe ustalenie stanu faktycznego, poprzez nieuwzględnienie dowodu na okoliczność istotną w sprawie oraz brak właściwego uzasadnienia decyzji w tej części - w przedmiocie oświadczenia dotyczącego niezalegania z podatkami, zarzuty te sąd podzielił.

Nie zostały natomiast uwzględnione pozostałe zarzuty skargi.

Nie jest w szczególności zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowych ustaleń a w konsekwencji nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego – art. 211 ust.1 pkt 3 Ufp z zw. z § 26 ust. 1 pkt 2 umowy oraz w zw. z art. 2 i 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - w części dotyczącej złożenia oświadczenia co do braku zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W tym zakresie, zdaniem sądu, zarówno ustalenie, że złożone oświadczenie było niezgodne z prawdą, jak i ocena tego faktu z punktu widzenia konsekwencji prawnych były prawidłowe.

Organ poczynił ww. ustalenia w oparciu o niekwestionowany dokument – pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 grudnia 2008r., z którego wynika, że została wyrażona zgoda ZUS-u na spłatę zadłużenia – w 12 ratach, pod warunkiem uregulowania do dnia 16.01.2009r.: kwoty składek na ubezpieczenie społeczne odpowiadającej części finansowanej przez ubezpieczonych, kwoty uzupełniającej oraz kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne , wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tych kwot. Jednocześnie w piśmie tym wyraźnie wskazano kwoty zaległości i było to 86.577,72 zł na ubezpieczenie społeczne oraz 34.668,26 zł na ubezpieczenie zdrowotnA. Zatem z pisma tego kierowanego do Fundacji i wystosowanego niedługo przed złożeniem przez przedstawicieli skarżącej zakwestionowanego oświadczenia jednoznacznie wynika, że Fundacja posiada zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę ponad 120 000 złotych. Nie zmienia tego faktu w żaden sposób to, że Fundacja uzyskała zgodę ZUS na spłacenie zadłużenia w ratach, pod warunkiem spłaty jego części do 16 stycznia 2009r. Niezrozumiałe są dywagacje skarżącej, iż na dzień składania zakwestionowanego oświadczenia ( 12.01.2009r.) przedstawiciele Fundacji nie wiedzieli, iż wymagana część zaległości nie zostanie uregulowana w terminie, prowadząc do wygaśnięcia udzielonej na rozłożenie na raty zgody. Świadomość przedstawicieli Fundacji co do tego, czy wymagana część zadłużenia zostanie spłacona w terminie nie ma wpływu na ocenę sytuacji prawnej skarżącej w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 stycznia 2009r. Warunkowa zgoda ZUS na spłatę zadłużenia w ratach nie świadczy o braku tego zadłużenia. Dopiero bowiem zawarcie umowy w oparciu art. 29 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ), rozłożyłoby zadłużenie Fundacji na raty. Zawarcie układu ratalnego powoduje, że zadłużenie od tego momentu nie jest wymagalne w całości, lecz jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę. Samo wystąpienie przez Fundację z wnioskiem o układ ratalny, nawet jeśli została wyrażona przez ZUS warunkowa zgoda na zawarcie tego układu, nie powoduje rozłożenia zadłużenia na raty i nie powoduje, że zadłużenie to nie jest od tego momentu wymagalne. O takim skutku prawnym złożenia wniosku o zawarcie układu ratalnego świadczy również pismo ZUS z dnia 16.03.2010r., które przedstawiła sama skarżąca i które wprost wskazuje, że zaświadczenie o niezaleganiu z należnościami z tytułu składek "wydaje się również płatnikowi, który korzysta z ulgi w postaci układu ratalnego na spłatę należności. Zaświadczenie o niezaleganiu zawiera wówczas adnotację, że «płatnik nie posiada zaległości gdyż korzysta z ulgi w postaci układu ratalnego na spłatę należności, które nie są wymagalne na dzień wydania zaświadczenia.»" Układ ratalny między skarżącą a ZUS, co jest bezsporne, nie został w ogóle zawarty. Zatem skarżąca nie uzyskałaby zaświadczenia Zakładu, iż nie zalega z zapłatą z tytułu składek, nie miała też prawa złożyć sama takiego oświadczenia, gdyż było ono nieprawdziwe. Zorientowanie się w swojej sytuacji prawnej, jak wynika z treści ww. pisma ZUS z dnia 16.03.2010r., które opisuje skutki prawne zawarcia układu ratalnego, nie było trudne i taką informację skarżąca mogła uzyskać w każdej chwili, nawet niekoniecznie na piśmie, czego jednak w stosownym czasie nie uczyniła.

Ustalenie przez organ w toku postępowania administracyjnego złożenia przez przedstawicieli Fundacji nieprawdziwego oświadczenia o niezaleganiu z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne było wystarczającą podstawą domagania się zwrotu kwoty dotacji na podstawie art. 211 ust. pkt 3 Ufp. Słusznie podnosiły orzekające w sprawie organy, że niezłożenie takiego oświadczenia w ogóle, lub przyznanie, iż beneficjent zalega z należnościami wobec ZUS, co trzeba dodatkowo podkreślić na kwotę ponad 100.000 zł, powodowałoby odmowę wypłaty dotacji. Z tej więc przyczyny sąd uznał, że uwzględnienie zarzutu dotyczącego niewystarczającego przeprowadzenia postępowania dowodowego co do oświadczenia o niezaleganiu z podatkami i tak nie miałoby wpływu na wynik postępowania. Z zastosowanych przepisów Ufp w zw. z § 26 ust. 1 pkt 2 Umowy nie wynika, aby dla domagania się zwrotu środków publicznych pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości konieczne było złożenie więcej niż jednego nieprawdziwego oświadczenia.

Nie są też zasadne zarzuty skarżącej, w których wskazuje ona, iż dla stwierdzenia złożenia nieprawdziwego oświadczenia konieczne było wydanie najpierw prawomocnego wyroku przez sąd karny, tym bardziej, że organ w skarżonej decyzji odwołuje się wprost do treści art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny. Zdaniem skarżącej dopiero prawomocny wyrok sądowy może stanowić podstawę do twierdzenia, iż dotacja została przez beneficjenta nienależnie pobrana w oparciu o nieprawdziwe, przedłożone w celu jej uzyskania dokumenty.

Te twierdzenia nie znajdują oparcia w żadnych regulacjach prawnych. Ani umowa łącząca strony, ani przepisy procedury administracyjnej nie wymagają do ustalenia złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez beneficjenta i stwierdzenia tego faktu prawotwórczego - wyroku sądu karnego. Ustalenie tej okoliczności na gruncie łączącego strony stosunku cywilnoprawnego - umowy z dnia 04.02.2009r. skutkującej jej rozwiązaniem, a następnie w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ustalenia, czy wypłacona dotacja podlega zwrotowi, nie ma nic wspólnego z zasadą domniemania niewinności obwiązującą w postępowaniu karnym. Okoliczność złożenia przez przedstawicieli Fundacji niezgodnego z prawdą oświadczenia podlega samodzielnemu ustaleniu , zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów, zarówno w postępowaniu cywilnym, o ile zostałoby wszczęte wobec treści § 31 umowy – wówczas z tym tylko zastrzeżeniem, że zgodnie z art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym (ale już nie ustalenia zawarte w wyroku uniewinniającym czy innym rozstrzygnięciu np. umorzeniu postępowania), jak i w postępowaniu administracyjnym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Rozwoju Regionalnego zawartym w odpowiedzi na skargę, iż § 26 umowy o dofinansowanie ma charakter zabezpieczający środki publiczne przed możliwymi przypadkami ich utraty, daje Instytucji Pośredniczącej prawo podjęcia decyzji o jej rozwiązaniu na podstawie faktów, które są przez nią ważone i oceniane. W efekcie skorzystania z uprawnień wynikających z § 26 umowy powstają konsekwencje na gruncie ustawy o finansach publicznych, a nie na gruncie prawa karnego.

Zatem nie można uznać, iż poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń przez organy orzekające w sprawie naruszono przepisy wskazane w pkt 1 skargi, w tym wymienione artykuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z tych wszystkich przyczyn, uznając, że nie doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego, ani takiego naruszenia przepisów postępowania, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prowadzić do wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.