Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1331/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 99 ust. 1 pkt 2, art. 190 ust. 2 i 3, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 107  par. 3, art. 156 par. 1 pkt 1, 2, 4 i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a. ), w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym), art. 190 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 37 ust. 3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (t. jedn., przyjęty uchwałą nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 30 czerwca 2010 r. ze zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2014 r. nr [...], znak: [...], w sprawie skreślenia I. K. z listy studentów.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...], znak: [...], Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu (dalej w skrócie U) postanowił skreślić I. K. z listy studentów niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu w roku akademickim 2013/2014.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie żart. 190 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 32 ust. 2 pkt 3) Regulaminu studiów kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłaty związanej z odbywaniem studiów, pomimo pisemnego wezwania do jej uiszczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia tego wezwania.

Organ administracyjny ustalił, że I. K. nie wniósł opłaty związanej z odbywaniem studiów, tj. opłaty za powtarzanie przedmiotów w wysokości 3350 zł.

Następnie powołując się na uchwałę nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie, wskazano, że opłatę za powtarzanie przedmiotów należało uiścić w terminie do dnia 22 października 2013 r.

Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. I. K. został wezwany do uiszczenia ww. opłaty w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do zapłaty. Pomimo pisemnego wezwania, które student otrzymał w dniu 11 marca 2014 r. ww. opłata nie została uiszczona.

Wskazano, że zgodnie z § 30a Regulaminu studiów oraz § 3 ust. 5 uchwały Rady Wydziału [...] z dnia 23 czerwca 2008 r. ze zmianami z dnia 6 października 2008 r., z dnia 24 listopada 2008 r., z dnia 29 czerwca 2009 r., z dnia 24 maja 2010 r., z dnia 30 maja 2011 r. oraz z dnia 18 czerwca 2012 r. w sprawie planu studiów i programu nauczania na Wydziale [...] - kierunek [...], student złożył prośbę o wpis po urlopie studenckim z prawem zdawania egzaminów w dniu 29 września 2013 r. Opłatę za powtarzane przedmioty w roku akademickim 2013/2014 naliczono na podstawie listy przedmiotów, które student wskazał i poprosił o naliczenie należności. (...)

Następnie wyjaśniono, że na podstawie § 12 ww. uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu, studenci dokonują zapisu na zajęcia i podpięć pod odpowiedni program wyłącznie drogą elektroniczną przez system USOSweb. Wydruk z systemu USOSweb zadeklarowanych zajęć student podpisuje i składa w dziekanacie w terminie 7 dni od daty zakończenia zapisu na nie. Tak skonstruowana deklaracja stanowi plan studenta na dany cykl zajęć. Powyższa deklaracja stanowi zobowiązanie studenta do zaliczenia wskazanych w niej przedmiotów i wnoszenia wynikających z tego opłat. W związku z powyższym, student był zobowiązany do wniesienia opłaty z tytułu powtarzania zajęć w wysokości 3350 zł. Do dnia 3 kwietnia 2014 r. student nie uregulował płatności.

W ocenie organu I instancji, tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 32 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, zostały spełnione przesłanki do skreślenia I. K. z listy studentów.

Od decyzji tej, pismem z dnia 6 maja 2014 r. I. K. złożył odwołanie. Odwołujący się podniósł naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.), poprzez wydanie decyzji w I instancji noszącej cechy nieaktu albowiem decyzja nie zawiera pełnej nazwy organu i jego siedziby.

Wskazał również na naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie z listy studentów jakiej uczelni miałby zostać skreślony oraz nieprecyzyjnym podaniu podstawy prawnej.

I. K. zarzucił, że decyzja w sprawie skreślenia z listy studentów została wydana przedwcześnie (decyzja w sprawie umorzenia należności za ponowny udział w zajęciach nie jest jeszcze ostateczna).

Odwołujący się podniósł również naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na niedopuszczalnym skreśleniu skarżącego z listy studentów z powodu niewniesienia opłat w sytuacji, gdy żaden przepis prawa materialnego nie umożliwia uczelni pobierania opłat za powtarzanie zajęć, które się faktycznie nie odbyły oraz nie umożliwia uczelni pobierania opłat za ponowny udział w zajęciach po urlopie studenckim lub dziekańskim.

Opisaną na wstępie, kwestionowaną następnie skargą, decyzją nr [...] z dnia 10 czerwca 2014 r., Rektor Uniwersytetu, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Rektor przytoczył brzmienie przepisów leżących u podstaw wydanej w sprawie decyzji, wskazując, że:

- w myśl art. 99 ust. 1 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich;

- zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie, uczelnia pobiera opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z powtarzaniem określonych zajęć przez studentów na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych z powodu niezadowalających wyników w nauce;

- na mocy § 2 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały, opłatę, o której mowa w § 2 ust. l pkt 4 pobiera się w przypadku ponownego udziału w zajęciach z przedmiotu, którego student mimo obowiązku zaliczenia nie zaliczył, uzyskując tym samym niezadowalający wynik w nauce;

- zgodnie z § 5 ust. 9 ww. uchwały, opłaty, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 i pkt 5, uiszczane są jednorazowo odpowiednio przez studenta lub doktoranta w terminie do 22 października w przypadku zajęć w semestrze zimowym i całorocznych oraz do 15 marca w przypadku zajęć w semestrze letnim;

- w myśl § 7 ust. 1 ww. uchwały, w przypadku niewniesienia przez studenta w terminie opłaty kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów z powodu niewniesienia opłat, po uprzednim wezwaniu do wniesienia opłat;

- i dodatkowo, na mocy § 32 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, pomimo pisemnego wezwania do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Rektor ustalił, że I. K. nie wniósł w terminie określonym w uchwale nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie opłaty związanej z powtarzaniem określonych zajęć.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano na ich bezzasadność.

Wyjaśniono przy tym, że w decyzji z dnia [...] 2014 r. w sprawie skreślenia I. K. z listy studentów wskazany został organ wydający tę decyzję, tj. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu. Na podstawie treści decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów, bez jakichkolwiek wątpliwości można również stwierdzić, że I. K. został skreślony z listy studentów Uniwersytetu, zatem zarzut podniesiony przez skarżącego w tym zakresie jest całkowicie bezzasadny. Przy czym organ wyraził ubolewanie, że osoba, która studiuje na Uniwersytecie od 15 lat nie wie, do grona studentów której uczelni należy.

Za całkowicie właściwe uznano wskazanie w decyzji organu I instancji art. 104 i 107 k.p.a., ponieważ przepisy te w całości odnoszą się do sytuacji wydawania decyzji administracyjnych w postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Rektora, decyzja organu I instancji zawiera kompletne uzasadnienie oraz wyjaśnienie stanu faktycznego, na podstawie którego Dziekan wydał decyzję w sprawie skreślenia z listy studentów.

Na koniec wskazano, że na mocy § 31 ust. 2 Regulaminu studiów, w okresie urlopu student może, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej i na warunkach przez niego określonych, brać udział w zajęciach oraz zaliczać przedmioty objęte programem nauczania. Oznacza to, że student ubiegając się o taką zgodę dziekana, zobowiązuje się do realizowaniu zajęć oraz przystępowania do egzaminów i zaliczeń ze wszystkich przedmiotów, które powinien normalnie zaliczać w sytuacji, gdyby nie korzystał w tym czasie z urlopu od zajęć. Nie wykonując powstałego w ten sposób obowiązku, student nie zalicza przedmiotów, do zaliczenia których był zobligowany w trakcie trwania urlopu od zajęć. W ten sposób niezaliczenie tych przedmiotów i ponowne ich zadeklarowanie daje podstawę do naliczenia opłaty, o której mowa § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie.

W skardze do sądu administracyjnego I. K. podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o uchylenie zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, zarzucając mu:

1.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w II instancji noszącej cechy nieaktu albowiem nie zawiera ona pełnej nazwy organu i jego siedziby i nie jest zatem możliwe ustalenie czy nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości (...);

2. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia , a to art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art.156 § 1 pkt: 2,4,5,7 k.p.a. przejawiające się w braku precyzyjnego rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów (...) Wskazano, że decyzja organu I instancji nie wymienia bowiem nazwy uczelni z listy studentów, której rzekomo skreślono skarżącego. Prócz tego decyzja organu I instancji nie zawiera precyzyjnego rozstrzygnięcia w zakresie określenia kierunku, z którego rzekomo skreślono skarżącego ( np. [...]);

3. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2,4,5 k.p.a. przejawiającą się w niewskazaniu przez organ n instancji adresata decyzji, bowiem decyzja wymienia jedynie osobę, która wniosła odwołanie, nie wymienia natomiast osoby o której prawach i obowiązkach rozstrzygnięto w decyzji;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art 107 § 1 k.p.a. przejawiającego się w nieprecyzyjnym podaniu podstawy prawnej oraz nieprecyzyjnym wskazaniu miejsca publikacji tekstu pierwotnego . Użyte w decyzji określenia sformułowania " z późn. zm." nie dają stronie pełnej informacji o podstawie prawnej rozstrzygnięcia ( ...);

5. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia , a to art. 107 § 1 oraz § 3 oraz § 5 k.p.a. w zw. z art. 8 oraz 11 k.p.a. przejawiającego się w braku wnikliwego uzasadnienia decyzji uznaniowej przez organy obu instancji, a w szczególności na nie wyjaśnieniu przyczyn skreślenia studenta (...);

6. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przejawiające się w niewyczerpującym zbadaniu i niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz pominięciu istotnych okoliczności sprawy znanych organom obu instancji z urzędu oraz niewskazaniu przyczyn odmówienia wiarygodności i mocy dowodowej wskazywanym przez skarżącego dowodom dotyczącym odwoływania zajęć i domagania się zapłaty za usługi niewyświadczone. Organ I instancji przed wydaniem decyzji i sformułowaniem wezwania do zapłaty nie wyjaśnił w ogóle czy zajęcia za których powtarzanie domaga się zapłaty odbyły się w roku akademickim 2012/2013 oraz w roku akademickim 2013/2014. Według skarżącego organ I instancji w istocie domagał się zapłaty za zajęcia które się nie odbyły i nigdy nie zostały odrobione.(...);

7. naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 130 § 1- 2 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. przejawiające się w utrzymaniu decyzji o skreśleniu z listy studentów , mimo ,że decyzja w sprawie umorzenia należności za ponowny udział w zajęciach oraz decyzja w przedmiocie odstąpienia od naliczenia opłat za rzekome powtarzanie przedmiotów po powrocie z urlopu studenckiego . We wrześniu 2013 r. skarżący złożył do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu dwa wnioski : o umorzenie opłat w roku akademickim 2013/14 oraz o nienaliczanie opłat za powtarzanie zajęć po powrocie z urlopu studenckiego;

8. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 190 ust. 2 pkt 3 w zw. z art 99 ust. 1 pkt 1-5 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z par. 32 ust. 2 pkt.3 Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich ( uchwała Senatu Uniwersytetu z 30 czerwca 2010 nr [...] z późn zm.) w zw. z par. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z par.2 ust. 1 pkt 4 oraz w zw. z par. 2 ust .2 pkt 1 uchwały Senatu nr [...] z 26 czerwca 2013 w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie w zw. z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na niedopuszczalnym skreśleniu skarżącego z listy studentów z powodu rzekomego niewniesienia opłat w sytuacji gdy żaden przepis prawa materialnego nie umożliwia uczelni pobierania opłat za powtarzanie zajęć , które się faktycznie nie odbyły oraz nie umożliwia uczelni pobierania opłat za ponowny udział w zajęciach po urlopie studenckim lub dziekańskim. (...)

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie kontrola wydanych w niej rozstrzygnięć pod względem wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że odpowiadają one prawu.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Jednym z takich przepisów jest art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym) "do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

2. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego."

Biorąc pod uwagę powyższe nie ulega wątpliwości, że decyzja organów uczelni w przedmiocie opłaty za powtarzanie roku należy do kategorii decyzji podjętych w indywidualnych sprawach studentów, o których mowa w art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Wbrew więc twierdzeniom skargi w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z tzw. "nieaktem."

Nieakt, to nic innego jak czynność prawna nieistniejąca. Nieakt nie wiąże więc ani organów, ani strony, stąd dla uchylenia się przed jego skutkami nie zachodzi konieczność stwierdzenia jego wadliwości. Sytuacja taka może powstać w dwóch przypadkach: gdy wydano decyzję w nieistniejącym postępowaniu lub gdy w prawnie istniejącym postępowaniu wydano nieistniejącą decyzję. Pierwszy przypadek zachodzi, gdy brak jest zdolności do prowadzenia postępowania przez podmiot, który je podjął lub prowadzi, albo jest legitymowany podmiot, ale nie istnieje strona. Drugi przypadek zachodzi, gdy decyzja nie ma prawnych cech o charakterze zewnętrznym lub nie została doręczona stronie.

W rozpoznawanej sprawie żadna z tych sytuacji nie zachodzi. Kwestionowane bowiem skargą rozstrzygnięcie nie tylko, że zostało wydane przez kompetentne organy, wskazane w materialnoprawnym przepisie art. 190 ust. 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym – kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni – dziekana (w I instancji) oraz rektora (w II instancji). Bezsprzecznie nie tylko, że istnieje w sensie przedmiotowym tego rodzaju postępowanie, jak w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów, to istnieje także strona tego postępowania, którą jest nie kto inny jak skarżący. Ponadto rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy studentów w tej sprawie przybrało formę, o której mowa w art. 107 § 1 k.p.a., ma charakter władczy, jednostronny i jest skierowane do określonego adresata – skarżącego – w celu wywołania konkretnych i indywidualnie oznaczonych materialnoprawnych skutków. Ma więc charakter zewnętrzny i z całą pewnością decyzje organów obu instancji zostały doręczone skarżącemu.

Mamy zatem do czynienia z decyzją administracyjną w procesowym rozumieniu. Czym innym jest natomiast kwestia, czy decyzja ta jest prawidłowa.

Dokonując oceny kontrolowanych decyzji pod tym względem, Sąd stwierdził, że nie tkwią w nich kwalifikowane wady, skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy też powodujące konieczność wznowienia postępowania.

Rzeczywiście, naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości.

W tym przypadku nie można uznać, że została spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jak argumentuje skarżący.

Z decyzji wydanej w dniu [...] 2014 r. wyraźnie wynika, że rozstrzygnięcie to wydał Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu, podobnie jak w drugiej instancji, decyzję z dnia 10 czerwca 2014 r. wydał Rektor Uniwersytetu.

Wprawdzie w komparycji decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano tylko, że Dziekan Wydziału [...] postanowił skreślić skarżącego z listy studentów, to bez cienia wątpliwości wynika z podpisu osoby piastującej funkcję organu, że decyzję tę nie wydał np. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu Ś lecz Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu, który znajduje się w K.

To, że dziekan, jest tym kompetentnym organem do wydania w I instancji decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów wynika niezbicie z art. 190 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Trafnie stwierdził jeszcze Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r., sygn. akt SA/Sz 257/01; LEX nr 1693360), wydanym co prawda w postępowaniu przedmiotowo odmiennym, ale w odniesieniu do poruszanej przez skarżącego kwestii, że: "Samo przyjęcie nieprawidłowego nazewnictwa organu administracji publicznej nie skutkuje naruszeniem właściwości organu przy wydawaniu aktów administracyjnych (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.)."

Precyzyjnie można więc ustalić, że nie doszło do naruszenia właściwości organu.

Nie jest zasadny i zarzut, że w kontrolowanych decyzjach nieprecyzyjnie zostało zredagowane rozstrzygnięcie, bo jak twierdzi skarżący: "nie wiadomo z jakiej listy studentów skarżący został skreślony."

Uważne przeczytanie rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymanego następnie w mocy przez organ odwoławczy – Rektora - nie pozostawia wątpliwości, że Dziekan postanowił: "skreślić z listy studentów Pana I. K. studenta V roku studiów w roku akademickim 2013/2014 na kierunku studiów [...] na Wydziale [...]...." Dziekan dokonał więc skreślenia skarżącego z listy studentów V roku studiów na kierunku [....] na Wydziale [...] w roku akademickim 2013/2014. Brak natomiast określenia w sentencji decyzji, że chodzi o studenta niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich, jest pewnym niedociągnięciem, ale w żaden sposób nie może przesądzać o zaistnieniu przesłanek z art. 156 § 2, 4 i 5 k.p.a. wbrew twierdzeniom skarżącego, co już wyżej wskazano istnieje podstawa prawna do pobierania przedmiotowej opłaty. Nie jest to też przypadek rażącego naruszenia prawa, bo waga tego rodzaju błędu nie przeważa nad stabilnością ostatecznej decyzji wydanej w tej sprawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest obarczona wadą o szczególnym ciężarze gatunkowym, a w wyniku stwierdzonego naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów praworządności.

Nie można tez mówić w tym przypadku o skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, bo jest nią skarżący, który posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Decyzja ta nie jest też niewykonalna, a niewykonalność ta nie ma charakteru trwałego. Pozbawiono praw jasno określonego adresata – skarżącego, studenta V roku studiów w roku akademickim 2013/2014. W dalszym ciągu istnieje uregulowany materialoprawnie przedmiot tego postępowania, jak i przepisy prawne regulujące te kwestie. Nie ma też mowy o sytuacji wydania decyzji w postępowaniu, które już zostało rozstrzygnięte, bo z akt administracyjnych przekazanych Sądowi nie wynika, by uprzednio wydano rozstrzygnięcie w tożsamej podmiotowo i przedmiotowo sprawie.

Z wyżej wskazanych względów trudno też dopatrzeć się zasadności argumentu skarżącego, sprowadzającego się do twierdzenia, że nie wskazano adresata decyzji., skoro z cytowanej już sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że Dziekan Wydziału [...] i Rektor postanowili skreślić nie kogo innego, jak I. K. – skarżącego – z listy studentów Uniwersytetu.

Podstawowym merytorycznym zagadnieniem także i w tej sprawie była kwestia, czy skarżący jako student niestacjonarnych jednolitych studiów magisterskich może ponosić opłaty z tytułu powtarzania przedmiotów.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z:

1) kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników studiów doktoranckich;

1a) kształceniem studentów na studiach stacjonarnych, jeżeli są to studia na drugim lub kolejnym kierunku studiów w formie stacjonarnej;

1b) kształceniem studentów na studiach stacjonarnych w przypadku korzystania z zajęć poza dodatkowym limitem punktów ECTS określonym w art. 170a ust. 2;

2) powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych oraz stacjonarnych studiach doktoranckich z powodu niezadowalających wyników w nauce;

3) prowadzeniem studiów w języku obcym;

4) prowadzeniem zajęć nieobjętych planem studiów;

5) prowadzeniem studiów podyplomowych oraz kursów dokształcających.

Z wykładni wskazanego przepisu wynika, że zasadą, i to wynikającą z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest nieodpłatny charakter studiów stacjonarnych. Opłaty zatem mogą być pobierane od studentów studiów stacjonarnych w drodze wyjątku – za niektóre usługi edukacyjne. Stąd konieczność wyraźnego upoważnienia ustawowego do pobierania opłaty za powtarzanie zajęć w art. 99 ust. 1 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Twierdzenie zatem, że brak jest podstawy prawnej do pobierania opłat za powtarzanie zajęć od studenta niestacjonarnych studiów jest niezasadne. Błędna jest interpretacja, której wynikiem jest takie stanowisko skarżącego, a mająca swe podstawy w tym, że skoro ustawodawca nie wymienił w tym zamkniętym katalogu, obejmującym sytuacje w których uczelnia może pobierać opłaty – opłaty za powtarzanie zajęć przez studenta studiów niestacjonarnych - to można powiedzieć, że taka możliwość pobierania opłaty za powtarzanie zajęć przez studenta studiów niestacjonarnych jest wykluczona.

Trafnie rzecz ujął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt III SK/11, publik. w OSNP 2012/17-18/230, że przepis art. 99 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym adresowany jest do uczelni publicznych organizujących studia niestacjonarne. Po pierwsze z przepisu art. 99 ust. 1 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym jednoznacznie wynika, że zasadą studiów niestacjonarnych jest odpłatność za wszystkie usługi edukacyjne, w tym za powtarzanie zajęć przez studentów tych studiów. Po drugie rozstrzyga on też jednoznacznie, że w przypadku tych studiów to uczelnia decyduje, za jakie świadczenia będzie pobierała opłaty.

Stąd też kwestia umowy pomiędzy uczelnią a studentem, o której mowa w art. 160 ust. 3, obowiązującego do dnia 1 października 2014 r., a następnie w 160a ust. 1 dodanego przez art. 1 pkt 105 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1198) zmieniającej Prawo o szkolnictwie wyższym z dniem 1 października 2014 r., nie mogła mieć znaczenia decydującego. Mogła co najwyżej jedynie doprecyzowywać warunki odpłatności (w piśmiennictwie istnieją poglądy wyrażające wątpliwość o konieczności ich istnienia; por m. in P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów i wskazane tam w przypisach piśmiennictwo.). W niniejszej sprawie kwestia ta w ogóle nie mogła mieć znaczenia, wobec treści art. 269 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, z uwagi na rozpoczęcie studiów przez skarżącego w 1999 r. na innych warunkach. W myśl bowiem tego przepisu studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy – tj. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), która była miarodajna na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, a która weszła w życie dnia 1 września 2005 r. wnoszą opłaty za zajęcia dydaktyczne na dotychczasowych zasadach do końca okresu studiów przewidzianego w programie studiów, co przyznał sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2015 r. (k. 92-94 akt sądowych). Stosownie natomiast do treści ust. 2 tego przepisu umowy, o których mowa w art. 160 ust. 3, obowiązują od roku akademickiego 2006/2007. W zakresie pobierania opłat za kształcenie studentów studiów niestacjonarnych brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 1 pozostało niezmienione. Studenci ci ponoszą więc opłaty za wszystkie usługi edukacyjne na dotychczasowych warunkach. Przedstawiona opinia przez skarżącego w tej kwestii nie mogła mieć znaczenia, a w dodatku jest opinią prywatną.

Skoro władze uczelni aktami wewnątrzzakładowymi mogły regulować precyzyjniej kwestie opłat, to obowiązująca w chwili wydawania zaskarżonej decyzji uchwała nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r., wydana na podstawie upoważnienia ustawowego wskazanego w art. 99 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym wbrew twierdzeniom skarżącego nie rozszerza katalogu opłat, o których mowa w art. 99 tej ustawy. Powtarza ona postanowienia ustawowe w § 2 uchwały, doprecyzowując jedynie rozumienie "niezadawalających wyników w nauce" przy powtarzaniu określonych zajęć.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdza, by uchwała ta została wydana z naruszeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 99 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Z wykładni wskazanej regulacji, w tym § 2 uchwały, wynika, że niezadawalającym wynikiem w nauce jest nieosiągnięcie pozytywnego rezultatu – niezaliczenia przedmiotu, którego student w przypadku ponownego udziału w zajęciach z tego przedmiotu, mimo obowiązku zaliczenia nie zaliczył (§ 2 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały).

Skoro skarżący określonych przedmiotów nie zaliczył, powtarzając je, uczelnia mogła pobrać od niego opłatę za powtarzanie zajęć. Argumentacja skarżącego, że niektóre, w sensie nie wszystkie z zajęć z określonych przedmiotów, się odbyły nie mogła przesadzić o niemożności pobierania przedmiotowej opłaty, gdyż część z tych zajęć się odbyła, a część z nich została wyznaczona na inne terminy. Co najwyżej jest to kwestia obniżenia opłaty, ale wniosek w tym względzie został załatwiony negatywnie dla skarżącego, a przedmiotowe postępowanie jest już etapem następnym. Nie występuje też zależność, czego upatruje skarżący, pomiędzy rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie, a kwestią zwolnienia z opłat za powtarzanie roku, czy umorzenie postępowania w sprawie opłaty, z uwagi na to, że stały się one ostateczne wobec ich niezaskarżenia przez skarżącego.

W tym przypadku, nieuiszczenie więc wymaganej przepisem art. 99 ust. 1 pkt 1 opłaty za powtarzanie zajęć, pomimo uprzedniego wezwania skarżącego do jej uiszczenia, musiało skutkować wydanie decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Skoro sam skarżący wskazał władzom uczelni określony adres do korespondencji, to doręczania wszelkich pism na ten adres uznać należało za skuteczny. Wskazany przez skarżącego adres skrytki pocztowej, jako adres do doręczeń był tym jedynym adresem do odbioru korespondencji, pod który uczelnia miała wysyłać korespondencję do skarżącego i to z jego woli. Akta administracyjne potwierdzają dwukrotne awizowanie przesyłki pod wskazanym adresem skrytki pocztowej i jej zwrot z uwagi na nie podjęcie jej w. terminie (k. 31 akt adm. organu I inst. i k. 99 – 102 akt sądowych ). W tych specyficznych okolicznościach takie działanie organu uznać należało za prawidłowe, a skarżący ani w odwołaniu ani w skardze nie przedstawił okoliczności potwierdzających jego tezę, że nie otrzymał żadnej informacji o awizowaniu tej przesyłki. Podkreślić szczególnie należy, wbrew twierdzeniom skarżącego, że każda przesyłka pocztowa nie odebrana przez adresata w terminie zostaje zwrócona do nadawcy. Nie można też nie zauważyć, że na ten sam adres skrytki pocztowej została skarżącemu wysyłana korespondencja – pismo Dziekana z dnia 30 stycznia 2014 r., którą skarżący odebrał. W konsekwencji uprawnione było zastosowanie przez organ tzw. fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 44 ust. 4 k.p.a.

Możliwość zatem skreślenia studenta z listy studentów z powodu niewniesienia w wyznaczonym terminie, po jego uprzednim wezwaniu potwierdza nie tylko treść § 7 ust. 1 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie oraz § 32 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, stanowiący, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, pomimo pisemnego wezwania do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Trafne zauważa Rektor, że w świetle § 31 ust. 2 Regulaminu studiów, w okresie urlopu student może, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej i na warunkach przez niego określonych, brać udział w zajęciach oraz zaliczać przedmioty objęte programem nauczania. Podzielić więc należy stanowisko Rektora, że student ubiegając się o taką zgodę dziekana, zobowiązuje się do realizowaniu zajęć oraz przystępowania do egzaminów i zaliczeń ze wszystkich przedmiotów, które powinien normalnie zaliczać w sytuacji, gdyby nie korzystał w tym czasie z urlopu od zajęć. Nie wykonując powstałego w ten sposób obowiązku, student nie zalicza przedmiotów, do zaliczenia których był zobligowany w trakcie trwania urlopu od zajęć osiągając w ten sposób niezadawalające wyniki w nauce. Niezaliczenie tych przedmiotów i ponowne ich zadeklarowanie daje podstawę do naliczenia opłaty, o której mowa § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie.

Sąd nie stwierdził więc takich naruszeń przepisów postępowania - artykułów: 7, 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. stwierdzić należy, że z uwagi na autonomię szkół wyższych decyzja władz uczelni nie w pełni oznacza to samo co decyzja organów administracji publicznej. Ustawodawca świadomie przyjął model zbliżony do administracyjnoprawnego, zarówno jeśli chodzi o charakter decyzji, jak realizację prawa studenta do sądu. Model taki pozostaje w pełni w zgodzie z art. 70 Konstytucji RP. Podkreśla się w orzecznictwie trybunalskim, że nakaz odpowiedniego stosowania k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, ze wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej winny mieć zastosowanie także do decyzji rektora, chyba, ze szczególne cechy sprawy to uniemożliwiają. (por m. in wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn.. akt SK 18/99). Kwestionowany akt zawiera wystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia, zawierające odniesienie się w motywach do stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. Zawiera też prawidłowe pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia.

Przy wydawaniu kontrolowanych rozstrzygnięć nie doszło też do naruszeń przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mające bowiem zastosowanie w sprawie przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, jak i wydane na ich podstawie przepisy uchwał Senatu Uniwersytetu zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając, że skarga nie jest zasadna, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł - jak w sentencji wyroku.