Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 286/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 48 ust 1 pkt 1 i ust 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na postanowienie nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza na rzecz skarżącego T. S. od Inspektor Nadzoru Budowlanego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. B. postanowieniem nr [...] z dnia 28 stycznia 2021 r. znak: [...] ,działając na podstawie na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał T. S. budowę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej posiadającej dach dwuspadowy kryty blachą i wymiary zewnętrzne 7,0 m x 5,0 m na działce nr ew. [...] w B., zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia, oznaczonego na szkicu stanowiącym załącznik do postanowienia kolorem czerwonym i numerem [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 października 2020 r. przeprowadzone zostały czynności kontrolno-sprawdzające na terenie działek nr ew. [...] i [...] w B., dotyczące kontroli legalności prowadzonych robót budowlanych oraz zabudowań działek położonych w B.. W czasie czynności ustalono, że na działkach nr ew. [...] i [...] w B. zlokalizowanych jest łącznie 12 obiektów budowlanych wobec których inwestor i zarazem właściciel - T. S. - nie legitymuje się dopełnieniem stosownych formalności przed przystąpieniem do realizacji ich budowy. Zgodnie z powyższym PINB w S. B. uznał za zasadne przeprowadzenie postępowań administracyjnych w stosunku do 11 obiektów budowlanych.

Przedmiotem rozpoznania sprawy administracyjnej znak: [...] PINB uczynił budowę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej z bala okrągłego posadowionego na słupach betonowych posiadającego dach dwuspadowy kryty blachą. W toku kontroli z dnia 27 października 2020r. ustalono, że budynek wewnątrz posiada dwa pomieszczenia wraz ze schodami drewnianymi prowadzącymi na poddasze budynku. Budynek posiada wymiary zewnętrzne 7,0m x 5,0 m. Na dzień kontroli prowadzone są roboty budowlane polegające na montażu instalacji elektrycznej wraz z montażem lamp na w/w działce w pobliżu obiektu nr [...] zlokalizowane są cztery zbiorniki PCV nie podłączone do żadnego z budynków. Ustalono, że wysokość kondygnacji parteru w ww. obiekcie wynosi ok. 2,4 m, pomieszczenia na poddaszu w najwyższym punkcie wynosi 2,5 m, ściana kolankowa wynosi 80 cm. Na poddaszu wydzielone są dwa pomieszczenia. Na podstawie wskazań inwestora ustalono, że obiekt został wybudowany w 2020 r. a na dzień kontroli inwestor nie okazał stosownej zgody na budowę ww. obiektu. Ponadto T. S. wskazał, że obiekt ten służy do celów gospodarstwa rolnego jako budynki gospodarcze (na cele pasiek i wyrobów winiarskich) i nie zgadza się z twierdzeniami PINB, że na budowę przedmiotowego budynku jest wymagane pozwolenie na budowę.

Pismem z dnia 2 października 2020 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy B. z "prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania dla w/w działek". W odpowiedzi na ww. pismo Gmina B. w piśmie z dnia 14 października 2020 r. przesłała w załączeniu wypis i wyrys dla dz. ew. [...], [...] położonych w sołectwie B., z którego wynika, iż znajduje się ona w jednostce strukturalnej R - tereny upraw polowych i ogrodniczych z zabudową zagrodową. Pismem z dnia 30 października 2020 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy B. z "prośbą o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwum Urzędu Gminy B. znajdują się jakiekolwiek informacje wskazujące na istnienie na w/w działce dwóch budynków mieszkalnych (...). W odpowiedzi na ww. pismo Gmina B. w piśmie z dnia 10 listopada wskazała "że do dnia 10.11.2020 r. do tutejszego Urzędu Gminy nie wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych w której właściciel dziatki o nr [...] w B. zdeklarował by powierzchnię użytkową jakiegokolwiek budynku". Jednocześnie w odpowiedzi na pismo PINB z dnia 30 października 2020r. Gmina B. wskazała, że "w rejestrze mieszkańców naszej gminy pod adresem [...] nie figurują żadne osoby zameldowane na pobyt stały lub czasowy". Do akt sprawy włączono także: kopię mapy zasadniczej oraz kopię mapy ewidencyjnej dla działek o nr [...] i [...] położonych w miejscowości B., wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, kopię akt sprawy znak: [...] Ponadto, PINB w S. B. powziął informację, iż na stronie internetowej [...] widnieje oferta wynajmu obiektów zlokalizowanych na przedmiotowej działce nr ew. [...] w B.. Po dokonaniu porównania informacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, PINB uznał, że badane obiekty budowlane objęte przedmiotową kontrolą PINB są przedmiotem oferty wynajmu ogłoszonej na ww. stronie internetowej. W związku z powyższym, w ocenie PINB w S. B. inwestor nie wykorzystywał obiektów zlokalizowanych na działce nr ew. [...] do działalności rolniczej, lecz komercyjnym.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł T. S. domagając się jego uchylenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. nr [...] znak: [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr. bud, który znajduje zastosowanie w przypadku zrealizowania przez inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć wspomniany artykuł prawa budowlanego jest zaistnienie "budowy" w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowę, rozbudowę czy też jego nadbudowę.

Inspektor Wojewódzki wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy miała miejsce budowa budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej posiadającego dach dwuspadowy kryty blachą i wymiary zewnętrzne 7,0 m x 5,0 m na terenie działki nr [...] w B. oznaczonej na szkicu stanowiącym załącznik do postanowienia kolorem czerwonym i numerem [...]. Bezspornym w sprawie jest również osoba inwestora oraz czas budowy przedmiotowego obiektu.

Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Przepis art. 29 Pr. bud. zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 Pr. bud. enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Analiza przepisów ustawy Prawo budowlane pozwala na stwierdzenie, że budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia o którym mowa w art. 30, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2. Biorąc pod uwagę wiedzę posiadaną z urzędu o toczących się postępowaniach, w ocenie MWINB przedmiotowy obiekt mieści się w przedziale dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W świetle wskazanych okoliczności organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Wskazano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku stwierdzania samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ww. postanowieniu organ w razie konieczności może użyć odpowiednich środków zabezpieczających (nakaz zabezpieczenia obiektu budowlanego lub terenu budowy, nakaz usunięcia stanu zagrożenia). Jednocześnie w w/w postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej celem zalegalizowania budowy (w tym o zasadach jej obliczania). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 Pr. bud). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 Pr. bud). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w związku z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Procedura legalizacyjna rozpoczyna się od wydania postanowienia, w którym nakłada się obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Dokumentacja legalizacyjna w przypadku obiektu realizowanego bez wymaganego zgłoszenia będzie w dużej mierze tożsama z dokumentacją, jaką należy złożyć do zgłoszenia budowy lub robót budowlanych. Dodatkowo do dokumentów legalizacyjnych konieczne będzie dołączenie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48b ust. 3 Pr. bud). Nieprzedłożenie dokumentacji legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje rozbiórką (art. 49e pkt 3 Pr. bud). W przypadku przedłożenia przez inwestora dokumentów legalizacyjnych (art. 49 ust. 1), organ nadzoru budowlanego sprawdza ich kompletność oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami Prawa budowlanego, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Przy czym, jeżeli budowa została już zakończona, bada się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych, na podstawie art. 49 ust. 1a ustawy wydane zostanie postanowienie zobowiązujące do ich usunięcia w wyznaczonym terminie. Stwierdzenie nieprawidłowości może nastąpić wyłącznie w zakresie tego, co zostało wprost wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy. Nieusunięcie nieprawidłowości w terminie również skutkuje nakazem rozbiórki (art. 49e pkt 4). Jeżeli organ nadzoru budowlanego nie stwierdził nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji legalizacyjnej (lub gdy inwestor usunął nieprawidłowości), nakłada obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 2a). Legalizacja samowoli budowlanej następuje po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 4). Wówczas organ nadzoru budowlanego zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz - jeżeli budowa nie została zakończona - zezwala na jej wznowienie. Jednakże legalizacja samowoli budowlanej nie zwalnia z obowiązku stosowania przepisów dotyczących zakończenia budowy, w tym z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje rozbiórką (art. 49e pkt 5). Podkreślić należy, iż legalizacja obiektu jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Strona może skorzystać z możliwości legalizacji, ale jest to tylko jej uprawnienie.

Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym kontrolowanej sprawy MWINB stwierdził, że w sprawie zachodzi przypadek determinujący samowolę budowlaną, co czyni uzasadnionym działania podejmowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. B.. Organ odwoławczy ocenił, że PINB skarżonym postanowieniem prawidłowo wstrzymał budowę budynku gospodarczego oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej celem zalegalizowania budowy (w tym o zasadach jej obliczania) - tak więc skarżone postanowienie zawiera wszystkie, wymienione w treści art. 48 ust. 3 Pr. bud. elementy.

Odnosząc się do uwag skarżącego sugerujących, że wobec przedmiotowego obiektu budowlanego zastosowanie powinien mieć art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego MWINB zwrócił uwagę, że z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż powstały w wyniku budowy budynek nie jest związany z produkcją rolną, a z komercyjną działalnością polegającą na wynajmie pokoi. MWINB nie ujmuje posiadania przez skarżącego statusu rolnika, a podkreślił jedynie, iż ww. budynek nie jest związany z produkcją rolną. Do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy bowiem orzekanie w sprawie uznania działalności prowadzonej przez Skarżącego za działalność gospodarczą czy też działalność rolniczą, a ustawa z dnia 6 marca 2018r. (Dz. U. z 2021r., poz. 162) - Prawo przedsiębiorców nie ma zastosowania do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. W obowiązującym systemie prawnym nie zamieszczono legalnych definicji ani zabudowy zagrodowej ani działki siedliskowej. Wobec braku legalnych definicji pojęć "zabudowa zagrodowa" i "działka siedliskowa" lub "siedlisko" należy skorzystać z wyjaśnień językoznawców, wg których siedlisko to miejsce czy teren zamieszkania, osiedlenia się, domu, a zabudowa zagrodowa to dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi, obejście (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008). Przywołano również część uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt: II OSK 1026/19.

Ponadto MWIB w pełni podzielił ukształtowany w judykaturze pogląd, zgodnie z którym "aby możliwe było zaliczenie określonego obiektu do budowli, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 (...) Prawa budowlanego, koniecznym jest ustalenie, że zgłoszenie dotyczy obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną, stanowiącego uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Konstrukcja wskazanego przepisu stanowi, zgodnie z intencją ustawodawcy, ograniczenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przewidzianych w nim inwestycji wyłącznie do terenów działki siedliskowej (...) siedlisko to teren o charakterze kameralnym (prywatnym), na którym posadowiony jest dom mieszkalny, gdzie koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są elementarne potrzeby życiowe, a zabudowa zagrodowa to siedlisko wraz z zabudowaniami gospodarczymi (...) Nie można zatem przyjąć generalnie - jak twierdzi skarżąca Spółka, że "siedlisko" odpowiada pojęciu "gospodarstwa rolnego". Z przywołanych definicji wynika, że gospodarstwo rolne stanowią określone jego części składowe, w tym przede wszystkim grunty rolne, jeżeli wraz z pozostałymi składnikami stanowią zorganizowaną całość gospodarczą (...) " (tak: wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2013r., sygn. akt: II SA/Op 579/12, por. także: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014r., sygn. akt: II OSK 1026/19, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 września 2019r., sygn. akt: II SA/Sz 474/19).

Mając na uwadze powyższe stanowiska sądów administracyjnych wskazano, że wobec zebranego materiału dowodowego nie można uznać aby przedmiotowy budynek związany był z produkcją rolną, ani też by stanowił uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie

1/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 1 K.p.a., poprzez brak wykazania należytej dbałości w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia właściwego charakteru nieruchomości skarżącego, przede wszystkim co do uznania, że przedmiotowa nieruchomość miałaby utracić swój pierwotny rolniczy charakter zabudowy zagrodowej, a przez to nierozpoznanie podstaw do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia z uwagi na zajście przypadku opisanego w art. 29 ust. 1 pkt 1) lit a) Prawa budowlanego.

2/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 1 K.p.a., poprzez brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w tym dostatecznie potwierdzających fakt:

- rzeczywistego charakteru obiektu budowlanego, pomimo braku jego ukończenia na moment prowadzenia kontroli i jego błędne scharakteryzowanie jako mającego służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, a nie rolniczej;

- prowadzenia działalności gospodarczej w postaci wynajmu pokoi, w sytuacji gdy stwierdzony stan obiektu budowlanego na to w żaden sposób nie wskazywał, z jednoczesnym pominięciem prawnej dopuszczalności wynajmu prywatnego przez rolnika, bez zmiany charakteru działki siedliskowej,

- braku zameldowania na pobyt stały skarżącego pod adresem [...] od dnia 15 czerwca 2021r., czego organ II instancji nie wziął pod uwagę przy ponownym rozpoznawania sprawy,

3/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, z pominięciem wniosków jakie wynikają z faktu prowadzenia postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych w sprawie z wniosku skarżącego przed Starostą S. objętych decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r., podczas gdy skarżący działał w zaufaniu do przedmiotowego rozstrzygnięcia w zakresie uznania, że zgłoszenie budowy obiektów gospodarczych na jego nieruchomości nie jest wymagane;

4/ art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wydanie zaskarżonego postanowienia bez wezwania do wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego w sprawie,

5/ art. 15 K.p.a. poprzez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a jedynie powtórzenie stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji, czym pozbawiono skarżącego prawa do dwukrotnego merytorycznego załatwienia sprawy, a to skutkowało z kolei utrzymaniem w mocy decyzji organu l instancji,

6/ art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego poprzez uznanie, że budynek posadowiony na działce nr ew. [...] wymaga zgłoszenia jego budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej, podczas gdy budynek ten odpowiada definicji budynku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego i zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy jego budowa nie podlega zgłoszeniu organowi administracji,

7/ art. 29 ust. 1 pkt 1 b i 1 c oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że planowane przedsięwzięcie zostanie zlokalizowane na terenie działki, która nie stanowi siedliska i w związku z tym nie może być realizowane na podstawie zgłoszenia, lecz wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

8/ art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, przy braku przesłanek uzasadniających przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości robót budowlanych prowadzących do powstania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zmian., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że zaskarżone postanowienie wydane zostało bowiem co najmniej przedwcześnie, przed ustaleniem istotnego dla sprawy stanu faktycznego i jego należytym rozważeniem.

Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że podjęte rozstrzygnięcie charakteryzuje zauważalny automatyzm działania organu nadzoru budowlanego, wynikający, jak się wydaje, z szeregu toczących się równocześnie postępowań dotyczących innych obiektów budowlanych na działce skarżącego oraz z uwagi na prowadzenie przez skarżącego działalności w przedmiocie wynajmu obiektów w celach rekreacyjnych. Takie podejście organów nie jest jednak uprawnione albowiem każdy z tych obiektów powinien zostać oceniony indywidualnie i równie wnikliwie.

Zacząć należy od tego, że organ nie ustalił jednoznacznie, kiedy rozpoczęto budowę obiektu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący wskazał, że było to we wrześniu 2000 roku i tak też przyjął organ. Nie jest to jednak wystarczające. W dniu 19 września 2000 roku weszła w życie nowelizacja prawa budowlanego, która w istotnym stopniu zmieniła dotychczasowe prawo budowlane. O ile zatem zgodnie z przepisami przejściowymi organ prawidłowo przeprowadził samo postępowanie według przepisów obowiązujących już po dniu 19 września 2000 roku, o tyle sama kwalifikacja, czy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, czy też mógł być budowany bez pozwolenia i bez zgłoszenia, wymaga zastosowania przepisów obowiązujących w chwili rozpoczęcia budowy. W przedmiotowej sprawie organ przywołał przepisy prawa budowlanego w wersji obowiązującej już po dniu 19 września 2000 roku, jednak nie ustalił kiedy dokładnie rozpoczęto prace budowlane. W okolicznościach niniejszej sprawy z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że data rozpoczęcia budowy nie będzie miała znaczenia dla oceny, czy przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy też mógł być budowany bez pozwolenia i bez zgłoszenia, jednak prawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego, wymaga możliwie precyzyjnego ustalenia daty rozpoczęcia jego budowy.

Dalej należy wskazać, że oczywiście błędny jest pogląd organu, że przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę z uwagi na przekroczenie przedziału dwóch budynków na każde 500 m2 powierzchni działki. Pomijając już co najmniej przedwczesne odwołanie się przez organ do art. 29 ust. 1 pkt 14 prawa budowlanego, podkreślenia wymaga, że działka nr [...] w B. ma ponad 2 ha powierzchni, a zatem według kryterium ilości budynków gospodarczych do powierzchni działki, zgodnie z tym przepisem na działce skarżącego mogłoby powstać nawet 80 wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2.

Przechodząc do dalszych rozważań należy podkreślić, że sam organ zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budynek gospodarczy, a nie np. budynek rekreacji indywidualnej przeznaczony do okresowego wypoczynku. W tym stanie rzeczy ogólnikowe odwoływanie się do faktu, że skarżący na stronie internetowej reklamuje możliwość wynajmu w celach wypoczynkowych innych obiektów budowlanych, usytuowanych w innej części rozległej działki, nie może stanowić uzasadnionej podstawy do wstrzymania budowy przedmiotowego obiektu. Organ nie uzasadnił przy tym przekonująco, dlaczego tego obiektu, nie można zakwalifikować jako obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej oraz dlaczego "nie stwierdzono istnienia funkcjonującej zagrody na w/w działce". Takie stwierdzenia są zdecydowanie zbyt ogólnikowe, szczególnie jeśli uwzględni się pozostałe okoliczności faktyczne jakie ze sprawy się wyłaniają. Działka nr [...] w B. położona jest bowiem m.in. w terenach upraw polowych i ogrodniczych z zabudową zagrodową, znajduje się na niej m.in. budynek mieszkalny, a jak wskazuje skarżący zamieszkuje on w domu na tej działce, posiada status rolnika, jego działka posiada status siedliskowy, prowadzi on m.in. działalność rolniczą i leśną w tym pasiekę, a także wynajem pokoi przez rolnika i innych usług świadczonych dla turystów w gospodarstwach rolnych związanych z pobytem turystów w tych gospodarstwach. W tym stanie rzeczy stwierdzenie organu, że działka nr [...] w B. nie może zostać uznana za siedliskową, a przedmiotowy budynek za obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej jest co najmniej przedwczesne i zdecydowanie zbyt ogólnikowe. Wyrażenie oceny w tym przedmiocie wymaga weryfikacji twierdzeń skarżącego, wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego oraz wnikliwego rozważenia dokonanych ustaleń, co będzie obowiązkiem organu w ponownym postępowaniu. W przypadku, jeśli organ uzna, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną i uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, o jakim stanowi art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a obecnie obowiązującego prawa budowlanego i art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a prawa budowlanego w wersji obowiązującej przed 19 września 2000 roku, organ ponadto ustali rozpiętość konstrukcji budynku tj. czy nie jest ona większa niż 4,80 m.

Konkludując należy wskazać, że w ponownym postępowaniu organ zastosuje się do wskazanych powyżej wytycznych i rozstrzygnie niniejszą sprawę, stosownie do dokonanych ustaleń.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą składają się: koszt wpisu 100 zł, koszt zastępstwa adwokackiego 480 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.