Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 505/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art 20, ART 22
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: ART 29 UST 1 PKT 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: PAR 2 UST 1 PKT 1 LIT A, PAR 7 ust 1 -3 , par 26 a ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
article: art 336, art. 924, art. 925
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska –Urbaniak (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J W na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2008 r. nr [...] 2. stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J W kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi JW z [...] lutego 2009 r. ( data nadania pocztowego ) jest decyzja Prezesa ARiMR z dnia [..] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania ,, Ułatwiania startu młodym rolnikom ‘’

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] marca 2008 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR JW złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] odmówił przyznania J W pomocy finansowej w ramach działania ,, Ułatwiania startu młodym rolnikom ‘’ uzasadniając rozstrzygnięcie niespełnieniem przez stronę warunku określonego w § 26 a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania ułatwianie ,,Ułatwiania startu młodym rolnikom ‘’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 200, poz. 1443 z późn zm.). Organ zaznaczył, iż J W rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w [..] [..] Wydział Cywilny z dnia [..] stycznia 2006 r. sygn. akt [...] z chwilą śmierci ojca wnioskodawczyni L K P w dniu [...] stycznia 2006 r. stała się współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku.

Pismem z dnia 14 lipca 2008 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu wskazała, iż po nabyciu spadku dopiero w dniu [...] marca 2008 r. otrzymała numer identyfikacyjny producenta rolnego. Zaznaczyła, iż to jej matka, prowadząc gospodarstwo po zmarłym ojcu, poprzednio otrzymała taki numer w związku z prowadzeniem przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Podniosła, iż od [...] lipca 2002 r. do I kwartału była ubezpieczona w KRUS jako domownik. Od II kwartału 2008 r. została ubezpieczona w KRUS w pełnym zakresie jako rolnik. KRUS uznał ją za rolnika od [...] stycznia 2006 r. Ponadto adresatem decyzji dotyczących podatku rolnego dotyczącego gospodarstwa wchodzącego w skład masy spadkowej była matka wnioskodawczyni. Skarżąca po nabyciu spadku nie mogła podejmować decyzji, ani planować inwestycji, gdyż nie wiedziała, która cześć gospodarstwa będzie do niej należeć. Podkreśliła, iż w jej ocenie datą rozpoczęcia przez nią działalności rolniczej jest data [...] grudnia 2007 r. w związku z aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] grudnia 2007 r. zniesienia współwłasności .

Decyzją z dnia [..] stycznia 2009 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w n[...] z dnia z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż J W rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej [...] stycznia 2006 r. wraz z śmiercią spadkodawcy L P po którym odziedziczyła spadek na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn. akt [...] . Zaznaczył, iż z chwilą otwarcia spadku w dniu [...] stycznia 2006 r. skarżąca stała się posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych, co najmniej 1ha, co zgodnie z § 2 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 200 poz. 1443 ze zm.) stanowi o prowadzeniu działalności rolniczej. Podniósł, iż za wcześniejszą datą rozpoczęcia działalności rolniczej niż ta, którą deklaruje wnioskodawczyni przemawia fakt podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia [...] stycznia 2006 r. Powołując się na uregulowania zawarte w kodeksie cywilnym podkreślił, iż od dnia nabycia spadku to jest [...] stycznia 2006 r., wnioskodawczyni stała się właścicielem nieruchomości rolnej. W związku z powyższym organ uznał, iż zainteresowana rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż na 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.

Pismem z dnia 13 lutego 2009 r. ( data nadania pocztowego ) J W złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 r. wnosząc o jej zmianę w całości. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie przekroczyła 14 miesięcznego terminu od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, gdyż spełnia warunek określony w § 26 a ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zaznaczyła, iż nie zgadza się z terminem rozpoczęcia działalności rolniczej wskazanym przez Agencję , gdyż w dniu śmierci jej ojca nabyła jedynie udział w spadku co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w [....] z dnia [...] stycznia 2006 r. W okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2007 r. była współwłaścicielem nieruchomości rolnej. Podkreśliła, iż dopiero aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2007 r. dokonano zniesienia współwłasności. Na podstawie powyższego aktu notarialnego nabyła samodzielną część, którą mogła zarządzać i o niej stanowić. Wskazała, iż wniosek o przyznawanie płatności bezpośrednich złożyła w 2008 r. po otrzymaniu w dniu [...] marca 2008 r. numeru ewidencyjnego. Skarżąca zarzuciła odmienną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w zakresie rozpatrywania wniosków o nadanie przez ARiMR numeru gospodarstwa rolnego oraz w zakresie rozpatrywania wniosków o przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom. W dalszej części skargi skarżąca podniosła, iż do I kwartału 2008 r. podlegała ubezpieczeniu KRUS jako domownik. Zaznaczyła, iż dopiero po nabyciu samodzielnej części gospodarstwa zgłosiła ten fakt KRUS w wyniku którego od I kwartału 2008 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik. Podniosła, iż w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [..] grudnia 2007 r. nie była użytkownikiem gospodarstwa rolnego. Podkreśliła, iż w w/w okresie użytkownikiem gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład masy spadkowej była jej matka, która składała wnioski o płatności do gruntów oraz była adresatem decyzji podatkowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie okoliczności przez nią przedstawionych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze organ stwierdził, iż przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 nie rozróżnia posiadania od współposiadania, zatem nie ma podstaw aby stwierdzić, iż wejście we współposiadanie nieruchomości nie było objęte zakresem stosowania ww. przepisu.

Organ zaznaczył, iż zgodnie z § 7 ust. 7 pkt 1 lit a) ww rozporządzenia gospodarstwo nie powinno stanowić przedmiotu współwłasności lub współposiadania, z wyjątkiem małżeńskiej wspólności majątkowej. Warunek ten powinien być spełniony w dniu składania wniosku albo w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy w przypadku osób, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Podkreślił, iż jest to warunek który powinien być spełniony w celu otrzymania pomocy finansowej. Natomiast wejście we współposiadanie (albo w posiadanie) nieruchomości przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej jest przesłanką dla określenia daty rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. W związku z powyższym uznał, iż nie dokonał sprzecznej interpretacji przepisów w/w rozporządzenia.

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą okoliczności, iż złożyła wniosek o płatności bezpośrednie dopiero w roku 2008, organ wskazał, iż czynność ta jest tylko jedną z czynności wymienionych w § 2 ust. 2 pkt 2-6 i rozporządzenia których dokonanie przed wejściem w posiadanie nieruchomości określa rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej.

W piśmie z dnia 11 maja 2009 r. skarżąca ustosunkowała się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę podtrzymując stanowisko i zarzuty zawarte w skardze. Ponadto wskazała, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ błędnie podał, iż od dnia [...] stycznia 2006 r. była ubezpieczona jako rolnik, gdyż faktycznie dopiero od stycznia 2008 r. opłacała składki jako rolnik. Zaznaczyła , iż organ otrzymał dwa zaświadczenia dotyczące faktu jej podlegania ubezpieczeniu w KRUS. Podkreśliła, iż w zaświadczeniu z KRUS złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wskazano, że podlegała ubezpieczeniu od stycznia 2008 r. jako rolnik. Podniosła, iż ponowne zaświadczenie wydane przez KRUS złożone w wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku błędnie wskazuje, że podlegała ubezpieczeniu od stycznia 2006 r. jako rolnik. Zaznaczyła, iż Oddziały Terenowy KRUS w [...] samodzielnie zinterpretował jej składki za okres styczeń 2006 r.- grudzień 2007 r. jako składki rolnika a nie domownika.

Pismem z dnia 12 października pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając decyzji naruszenie art. 22 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW), Dz. Urz. UE 2005, L 277, s. 1 wobec zastosowania sprzecznego z prawem wspólnotowym § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. 2007, nr 200, poz. 1443 ). W uzasadnieniu pisma skarżąca wskazała, iż osobą kierującą gospodarstwem rolnym stała się w dniu [...] marca 2008 r., w momencie, gdy jej matka, przekazała na nią własność gospodarstwa rolnego w celu uzyskania dla siebie renty strukturalnej. Zaznaczyła, iż była jedynie domownikiem, którego udział we współwłasności nabyty w wyniku dziedziczenia wynosił [...] części. Do dnia [..] marca 2008 r. była ubezpieczona jako domownik, a jej matka opłacała za nią składki w KRUS. Skarżąca wskazała, iż nie wyjaśniono na jakiej podstawie po złożeniu wniosku o dofinansowanie przekwalifikowano ją w KRUS z domownika na rolnika w zakresie składek za lata 2006-2007. Podkreśliła, iż na mocy prawa wspólnotowego nie jest dopuszczalne modyfikowanie definicji młodego rolnika rozumianego jako osobę podejmującą po raz pierwszy działalność jako kierujący gospodarstwem rolnym. Dookreślenie definicji młodego rolnika nie było przedmiotem upoważnienia wynikającym ani z rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)., ani z rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania w/w rozporządzenia Rady. Zaznaczyła, iż Rozporządzenie Komisji precyzuje ponadto, że akt ten dotyczy warunków, które musi spełniać młody rolnik, który zaczyna prowadzić gospodarstwo rolne jako jego wyłączny kierownik (art. 13 ust. 6). Podniosła, iż przesłanka uznawania osoby posiadającej co najmniej 1 ha nieruchomości rolnej za osobę prowadzącą gospodarstwo rolne jest sprzeczna z definicją młodego rolnika wynikającą z prawa wspólnotowego i de facto prowadzi do zniweczenia celów rozporządzeń wspólnotowych w przypadku osób, które w wyniku dziedziczenia nabyły udział we współwłasności gospodarstwa rolnego wraz ze swoim jeszcze żyjącym rodzicem, choć faktycznie nigdy nie prowadziły działalności rolniczej jako kierujący gospodarstwem rolnym. Ponadto skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza - art. 140-154, 195-221, 336-352 kodeksu cywilnego poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia właściciela i posiadacza. Zaznaczyła iż kodeks cywilny odróżnia własność od współwłasności i posiadanie od współposiadania. Właściciel i posiadacz może być uznany za osobę kierujacą, podczas gdy współwłaściciel i współposiadacz nie mogą wprost być uznani za osoby kierujace, ponieważ do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do dokonywania innych czynnosci przekraczajacych zakres zwykłego zarzadu, a takie czynnosci wykonuje kierujacy gospodarstwem rolnym, wymagana jest zgoda pozostałych współwłaścicieli czy współposiadaczy, a do dokonywania czynnosci zwykłego zarządu potrzeba jest zgoda wiekszosci współwłaścicieli. Zainteresowana podkreśliła, iż fakt pozostawania przed dniem [...] marca 2008 r. współwłaścicielką nieruchomosci rolnej ponad [...] ha nabytej w drodze dziedziczenia, nie moze dawać podstawy do uznania jej za rolnika, bowiem jest bezsporne, że współwłasność gospodarstwa rolnego nie byla zniesiona i nieruchomość skarżacej nie była wydzielona, a ona sama nie prowadziła gospodarstwa jako rolnik, gdyz była jedynie domownikiem w prowadzonym gospodarstwie rolnym, ktore w ułamkowej cześci bylo jej własnością. W zwiazku z powyższym była osobą niesamodzielną w zakresie prawa własnosci, posiadania gospodarstwa rolnego i decydowania o jego prowadzeniu, kierowania nim.

Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentow:

- kserokopii zaswiadezenia o nadaniu numeru identyflkacyjnego H P z dnia [..;] stycznia 2006 r.,

- kserokopii zaswiadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego J W z dnia [...] marca 2008 r.,

- kserokopii decyzji o przyznaniu H P platności bezposrednich do gruntów rolnych na okoliczność kierowania gospodarstwem rolnym do dnia [...] marca 2008 r. przez H P a nie przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Kwestie udzielania pomocy w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich normuje zarówno prawo Unii Europejskiej jak i prawo krajowe. W odniesieniu do działalności dotyczących młodych rolników stanowi o tym Rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005 z 20.09.2005 r (Dz. U. UE L 05.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W rozporządzeniu tym w art. 20 -Środki - postanowiono, że wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego dotyczy środków, których celem jest upowszechnianie wiedzy i poprawa potencjału ludzkiego poprzez:

i) kształcenie zawodowe i działania informacyjne, w tym rozpowszechnianie wiedzy naukowej i praktyk innowacyjnych, skierowane do osób działających w sektorze rolnym, żywnościowym i leśnym,

ii) podejmowanie działalności przez młodych rolników;

Art. 22- podejmowanie działalności przez młodych rolników - stanowi z kolei, że

1. Wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. a ppkt ii) udziela się osobom, które:

a) mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie

rolnym jako kierujący gospodarstwem;

b) posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe;

c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej.

2. Wsparcia udziela się do wysokości maksymalnej kwoty określonej w załączniku I.

W wykonaniu wspomnianego rozporządzenia na gruncie prawa krajowego wydana została ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64, po. 427 ). Z mocy treści art. 29 ust 1 pkt 1 wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 200, póz. 1443 ze zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 pomoc - przyznawana jest osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7, do dnia złożenia wniosku nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55- Kodeksu cywilnego i spełnia pozostałe wymogi określone w tym przepisie.

Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż dopuszcza się przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym - między innymi - w drodze spadku. Jednocześnie ust. 2 ww. przepisu stanowi, że osobie fizycznej, o której mowa w ust. 1 pomoc przyznaje się, jeżeli od dnia rozpoczęcia działalności rolniczej do dnia złożenia wniosku o udzielenie pomocy nie upłynęło więcej niż 12 miesięcy, a do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy - więcej niż 18 miesięcy.

Wyjątek od powyższej zasady został przewidziany w § 26 a ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, w 2008r. , w okresie do dnia 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą ubiegać się osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo zgodnie z warunkami określonymi w § 7 ust. 1 , nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, z tym, że pomoc przyznaje się, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania.

Dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej definiuje § 7 ust. 3 rozporządzenia, który stanowi, że " Za dzień rozpoczęcia działalności rolniczej . o którym mowa w ust. 2 . uznaje się dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha".

W sprawie niniejszej skarżąca twierdzi, że rozpoczęła działalność rolniczą w dniu [...] grudnia 2007r. , ( po wydzieleniu ze spadku określonej fizycznie części gospodarstwa rolnego ) natomiast według organu nastąpiło to w dniu [...] stycznia 2006 r, z chwilą otwarcia spadku po zmarłym ojcu.

W ocenie Sądu stanowisko organów orzekających jest nietrafne.

Z przytoczonych przepisów wynika, że negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie pomocy jest wejście przez uprawnionego po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha w okresie przekraczającym 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Dokonując wykładni wskazanych wyżej norm prawnych zwrócić należy uwagę na to, że ustawodawca w treści art. 7 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia posługuje się pojęciem "posiadania" a nie "własności". Poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż oba wskazane wyżej pojęcia prawne różnią się od siebie w sposób zasadniczy. Dla prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia koniecznym wydaje się przypomnienie zasadniczych kwestii odnoszących się do "posiadania", jako zasadniczego elementu konstrukcji prawnej powstałej dla określenia przesłanek przyznania pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej. Zróżnicowanie wskazanych wyżej pojęć prawnych przejawia się chociażby w tym, że przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, póz. 93 ze zm.) konstruują posiadanie jako instytucję samodzielną. Samodzielność tej instytucji przejawia się między innymi w samodzielnym przedmiocie niezależnym w zasadzie od przedmiotu własności. Skoro przepis art. 336 k.c. wskazuje, że istotnym elementem posiadania jest materialny związek osoby z rzeczą to nie może być wątpliwości, że nie prawo, lecz rzecz leży u podstaw konstrukcji posiadania (vide J. Ignatowicz, Ochrona posiadania, Warszawa 1963,3.53-61).

Według przeważającej opinii doktryny posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy, to jest faktyczna władza (corpus possessionis) i wola wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi hebendi). Przepis art. 336 k.c. stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Takie określenie posiadacza uwypukla przede wszystkim element władztwa faktycznego. Przepis art. 336 k.c. odwołuje się do takich praw podmiotowych, z których wynikają uprawnienia do władania rzeczą w celu korzystania z niej lub pobierania pożytków bądź upoważniają do władania w celu zagwarantowania realizacji zabezpieczenia wierzytelności. Oczywistym więc jest, że nie chodzi tutaj o prawa rzeczowe, które nie uprawniają do władania rzeczą, jak np. hipoteka. Również wskazany wyżej przepis prawa nie odnosi się do takich stosunków prawnych, które wprawdzie zawierają element władztwa nad rzeczą, lecz ta władza nie jest wykonywana wyłącznie w interesie władającego. Należy bowiem wyraźnie rozróżnić między władaniem jako wykonywaniem jednego z uprawnień objętych własnością i posiadaniem jako samodzielną instytucją oderwaną od podłoża prawa podmiotowego. Ustawowe określenie "faktycznie włada" oznacza, że władający jako posiadacz ma taki związek z rzeczą, który można określić mianem związku rzeczywistego, jako realnej rzeczywistej możliwości, uzasadnionej konkretnymi okolicznościami do korzystania z rzeczy (vide A. Kunicki, Przedmiot i zakres sądowej ochrony posiadania, PIP nr 7-8/1962, s. 278, J. Ignatowicz, System Prawa Cywilnego tom II, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1974, s. 826).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że nie można mówić o posiadaniu bez podstawowego jego elementu określonego jako "corpus", to jest bez faktycznego władania rzeczą, a sama wola władania rzeczą jako właściciel (animus) do istnienia posiadania nie jest wystarczająca.

Natomiast własność jako najpełniejsze i najszersze z praw rzeczowych jest prawem na rzeczy własnej i obejmuje pełnię władzy właściciela nad jego rzeczą. Na treść prawa własności składają się określone uprawnienia właściciela. Bez wątpienia do podstawowych uprawnień właściciela należy zaliczyć uprawnienie do posiadania rzeczy. W praktyce zdarza się i tak, że właściciel rzeczy nie włada swoją rzeczą. Oznacza to, że może powstać sytuacja, w której mamy do czynienia z posiadaniem bez prawa własności (tytułu własności do rzeczy), a także może się zdarzyć, że właściciel nie będzie wykonywał jednego ze swoich najistotniejszych uprawnień, jakim jest uprawnienie do posiadania własnej rzeczy.

Biorąc pod uwagę treść decyzji, w której utożsamia się nabycie w drodze dziedziczenia udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego z jego faktycznym posiadaniem, należy stwierdzić, iż jest to stanowisko wadliwe. Z treści przepisów art. 924 k.c. i art. 925 k.c. wynika, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a więc z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą otwarcia spadku należące do spadkodawcy określone prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilno-prawnym zmieniają swój charakter i stają się spadkiem, a więc pewną wyodrębnioną masą majątkową, poddaną reżimowi przepisów prawa spadkowego. Pamiętać także należy, że nabycie to nie ma charakteru definitywnego. Spadkobierca może spadek odrzucić, może być uznany za niegodnego dziedziczenia, może umrzeć przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Dopiero więc prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stwarza domniemanie, że osoba wymieniona w jego treści jest rzeczwiście spadkobiercą, któremu przysługuje określony w tym postanowieniu udział w masie spadkowej. Uwzględniając uwagi odnoszące się do pojęcia posiadania, a także uwagi dotyczące spadkobrania uznać należy, że samo legitymowanie się prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku nie oznacza jeszcze, że współspadkobierca jest posiadaczem faktycznym nabytego udziału we współwłasności.

W sytuacji więc, w której zostaje ustalone, że wnioskodawczyni ubiegająca się o przyznanie pomocy jest współspadkobierczynią spadku, który obejmuje także udział w gospodarstwie rolnym, koniecznym staje się przeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy wnioskodawczyni władała gospodarstwem rolnym wchodzącym w skład spadku, a w szczególności czy miał wyodrębniony fizycznie obszar gruntu ( o powierzchni przekraczającej 1 ha ) i prowadziła na nim działalność rolniczą, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 lit. a w/w rozporządzenia. Samo bowiem dziedziczenie udziału w gospodarstwie rolnym potwierdzone prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku nie oznacza ani posiadania tego udziału w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ani prowadzenia działalności rolniczej, o jakiej mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu.

Powyższe rozumienie przepisów zawartych w rozporządzeniu jest zgodne z przytoczoną wyżej definicją "młodego rolnika" zawartą w art. 22 Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20.09.2005 r (Dz. U. UE L 05.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

W świetle powyższych wywodów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.