Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 638/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 1 pkt 1, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 8257 (osiem tysięcy dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającą udzielenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...] (dalej także: "sporna loteria promocyjna").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. skarżąca spółka C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła w Izbie Celnej w W. wniosek o wydanie zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]". Do wniosku strona skarżąca załączyła wymagane dokumenty, w tym m. in. projekt regulaminu spornej loterii promocyjnej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (dalej także: "PARPA") o zajęcie stanowiska, czy w świetle przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), możliwe jest wydanie decyzji zezwalającej skarżącej spółce na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]". Do pisma organ załączył projekt regulaminu planowanego przedsięwzięcia.

Dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, ustosunkowując się do wniosku Dyrektora Izby Celnej w W., w piśmie z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], przedstawił swoje stanowisko w sprawie planowanej przez stronę skarżącą loterii promocyjnej. Dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych stwierdził w przesłanej opinii, że nagroda przewidziana w punkcie 4.1a Regulaminu Loterii "[...]" w postaci biletów na mecz odbywający się w ramach mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012 na terenie Rzeczpospolitej Polskiej budzi zastrzeżenia z uwagi na kolizję z art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, umożliwiającym prowadzenie reklamy i promocji piwa wyłącznie pod warunkiem, gdy działania te nie wywołują skojarzeń z relaksem i wypoczynkiem.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. strona skarżąca poinformowała organ o zmianie wartości jednej z nagród oferowanych w planowanej loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" oraz wartości puli nagród.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając w trybie przepisu art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poinformował stronę skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.

W dniu [...] czerwca 2011 r. strona skarżąca zapoznała się z aktami sprawy, a następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. wypowiedziała się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. Strona załączyła do pisma kopię uchwały Komisji Etyki Reklamy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., kopię decyzji Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wraz z kopią regulaminu loterii pod nazwą "[...]", kopię decyzji Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wraz z kopią regulaminu loterii pod nazwą "[...]", a także kopię decyzji Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wraz z kopią regulaminu loterii pod nazwą "[...]". Ponadto strona skarżąca podniosła, że - w jej ocenie - zastrzeżenia Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych są niezasadne merytorycznie, a uwzględnienie opinii tego organu nie ma podstaw w obowiązujących przepisach prawa. Według skarżącej spółki, nie można zgodzić się ze stanowiskiem PARPA zawartym w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. Następnie strona skarżąca przedstawiła interpretację przepisu art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) Skarżąca spółka stwierdziła, że planowana loteria w żaden sposób nie sugeruje, iż spożywanie piwa ma pozytywny wpływ na osiągnięcie stanu relaksu lub wypoczynku, w związku z czym nie można uznać by wywoływała niedozwolone skojarzenia w świetle analizowanego przepisu. Strona skarżąca, powołując się na przepisy art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - dokonała oceny praktyki zasięgania przez organ opinii Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w przypadku wystąpienia o udzielenie zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej, podczas której ma być promowana sprzedaż piwa. Strona skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie nie ma w obowiązujących przepisach żadnej podstawy prawnej do zasięgania takiej opinii. Podkreśliła również, że ani obowiązku, ani też upoważnienia do zasięgania takiej opinii nie przewidują przepisy ustawy o grach hazardowych, jak również przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponadto skarżąca spółka stwierdziła, że zajmowanie stanowiska w sprawach dotyczących udzielania zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnych nie należy do zadań ustawowych PARPA. Strona skarżąca zarzuciła, że stanowisko PARPA zajęte w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. nie tylko nie jest wiążące dla prowadzącego postępowanie Dyrektora Izby Celnej w W., ale nie może nawet mieć charakteru dowodu w sprawie i nie może stanowić podstawy wydania decyzji. Zdaniem strony skarżącej, zostało ono uzyskane na skutek podjęcia przez organ prowadzący postępowanie działań o charakterze pozaprawnym, a oparcie się na nim przy wydaniu decyzji stanowiłoby naruszenie gwarancji procesowych strony wynikających m. in. z przywołanego powyżej art. 209 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca wskazała, że z podstawowych zasad wywiedzionych przez orzecznictwo oraz przedstawicieli doktryny z powyższego przepisu, a także ze stanowiącego jego pierwowzór art. 8 k.p.a., wynika reguła, zgodnie z którą w takich samych stanach faktycznych przy zastosowaniu takich samych przepisów prawnych organy prowadzące postępowanie powinny wydawać identyczne decyzje. Strona skarżąca powołała się zarówno na stosowne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a także wskazała przykładowe loterie promocyjne, które są lub były urządzane przez skarżącą spółkę C. Sp. z o.o. na podstawie zezwoleń udzielonych przez właściwy organ zezwalający. Strona skarżąca podniosła, że stan faktyczny w przypadku tych loterii był podobny do planowanego przedsięwzięcia objętego jej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zdaniem strony skarżącej, przyjęcie stanowiska PARPA zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2011 r., a w konsekwencji wydanie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia - będzie sprzeczne z postanowieniami art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. strona zmieniła zakres żądania zawarty w treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zmianie uległ czas trwania planowanej loterii promocyjnej oraz wartość puli nagród.

W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej Dyrektor Izby Celnej w W. - działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych - decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], odmówił udzielenia skarżącej spółce C. Sp. z o.o. zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]".

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził na wstępie, że zostały spełnione wszystkie wymogi formalne dotyczące przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na urządzanie planowanej loterii promocyjnej. Organ wskazał, że z wniosku strony skarżącej wynika, iż promocją ma być objęte piwo [...] z beczki o objętości 0,5 litra, sprzedawane w punktach gastronomicznych specjalnie oznaczonych informacją o loterii. Regulamin promocji przewidywał m. in. nagrody w postaci biletów na mecz odbywający się w ramach mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (vide: nagroda przewidziana w punkcie 4.1a Regulaminu Loterii "[...]").

Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że w przypadku, gdy zachodzi podejrzenie, że planowane przedsięwzięcie narusza powszechnie obowiązujące przepisy prawa, organ zezwalający dokonuje analizy stwierdzonych nieprawidłowości i w zależności od zakresu i charakteru stwierdzonych nieprawidłowości, podejmuje odpowiednie działania, do których został umocowany wyraźnymi przepisami. Organ wskazał, że z uwagi na szczególny charakter działalności, nadzór i kontrola związana z reglamentacją rynku gier hazardowych obejmuje zarówno etap związany z ubieganiem się o uzyskanie koncesji lub zezwolenia, a zatem związany z dopuszczeniem podmiotów do prowadzenia tej działalności, jak również z samym prowadzeniem tej działalności po uzyskaniu koncesji lub zezwolenia. Organ podkreślił, że ustawa o grach hazardowych wyposaża Dyrektora Izby Celnej w W. w określone instrumenty, które umożliwiają sprawowanie nadzoru nad podmiotami działającymi na rynku gier na automatach o niskich wygranych oraz podejmowanie odpowiednich działań w przypadku, gdy działalność ta jest prowadzona niezgodnie z przepisami prawa, udzielonym zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem.

Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na przepisy art. 7 Konstytucji RP i art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa i wyrażoną w nich zasadę praworządności - stwierdził, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - był on zobowiązany zbadać, czy strona ubiegająca się o zezwolenie na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" spełnia nie tylko warunki określone przez prawodawcę w ustawie o grach hazardowych, ale również zbadać, czy strona nie narusza innych przepisów prawa obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ wskazał, że mając na uwadze zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa, podjął wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ wskazał ponadto, że z art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa wynika obowiązek podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzenia tego materiału.

Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że skoro w przedmiotowej sprawie produktem podlegającym promocji miało być piwo C. z beczki o objętości 0,5 litra, to organ, w ramach czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, był zobowiązany do ustalenia, czy planowane przez stronę skarżącą przedsięwzięcie nie narusza przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W ocenie organu, miarodajnym źródłem do uzyskania oceny planowanej loterii promocyjnej pod kątem zgodności z przywołaną ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest Dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że - wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca - organ zezwalający jest wyposażony w regulacje umożliwiające przeprowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej w sposób wszechstronny, w szczególności "(...) Uznając życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu (...)" (zdanie pierwsze ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) jest uprawniony do zasięgania opinii, czy planowane gry hazardowe promujące sprzedaż piwa nie naruszają cyt. ustawy.

Jednocześnie organ wskazał, że sprawa niniejsza była rozpatrywana przez organ zezwalający w sposób szczegółowy i indywidualny, na podstawie obowiązujących przepisów i w oparciu o materiał dowodowy wyczerpująco zgromadzony i oceniony zgodnie z obowiązującymi zasadami wskazanymi w art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, jako dowód w sprawie, zostały przyjęte wszystkie dokumenty, w tym stanowisko Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zawarte w treści pisma z dnia [...] maja 2011 r. oraz zostały one ocenione w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa, która to zasada uprawnia organ do ustalenia prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych.

Organ stwierdził, że strona skarżąca w planowanej loterii promocyjnej pod nazwą "[...]", której przedmiotem promocji miało być piwo [...] z beczki 0,5 litra, przewidziała m.in. nagrody w postaci biletów na mecz odbywający się w ramach mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., taki warunek planowanej loterii budzi zastrzeżenia z uwagi na kolizję z art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz może być zakwalifikowany, jako działania sprzeczne z prawem. Ponadto, zdaniem organu, nie do pogodzenia z zasadą wynikającą z art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa , tj. zasadą zaufania do organów podatkowych (zezwalających), byłaby sytuacja, w której pomimo powziętej informacji o sprzeczności planowanej loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Dyrektor Izby Celnej w W. zatwierdziłby regulamin ww. loterii i jednocześnie wydałby zezwolenie na urządzenie tej loterii promocyjnej.

Mając na względzie powyższe, Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy z uwzględnieniem zasady aktywnego udziału w postępowaniu pełnomocnika strony skarżącej, nie daje podstaw prawnych do udzielenia spółce C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]".

Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. skarżąca spółka w dniu [...] sierpnia 2011 r. złożyła odwołanie, w którym - wnosząc o uchylenie spornej decyzji i wydanie stosownego zezwolenia - zarzuciła organowi naruszenie:

1) przepisów proceduralnych, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa - poprzez ich niezastosowanie w sprawie,

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona skarżąca, powołując się na zasadę zaufania do organów Państwa wyrażoną w przepisie art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, zarzuciła, że odmawiając wydania zezwolenia na przeprowadzenie Loterii promocyjnej "[...]", Dyrektor Izby Celnej w W. naruszył powyższą zasadę. Strona skarżąca zauważyła bowiem, iż organ w przeszłości kilkukrotnie wydawał skarżącej spółce zezwolenie na przeprowadzenie loterii promocyjnych o zasadach zbieżnych z tymi, jakie zostały zaproponowane w regulaminie loterii promocyjnej "[...]" (np. loterii "[...]", czy "[...]"). Zdaniem strony skarżącej, z powyższego wynika, że wydanie przez Dyrektora Izby Celnej w W. decyzji odmawiającej stronie organizacji planowanej loterii promocyjnej"[...]", w sytuacji, gdy wcześniej strona uzyskała zezwolenia na przeprowadzenie podobnych akcji, stanowi naruszenie art. 121 ustawy - Ordynacja podatkowa.

W ocenie strony skarżącej, organ wydając sporną decyzję, dopuścił się także naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa). Spółka podniosła, że organ działając zgodnie z tą zasadą, nie może prowadzić postępowania jednostronnie, tj. ukierunkowanego na z góry założony cel i gromadzić tylko te dowody, które ten cel przybliżają.

Jednocześnie spółka wyjaśniła, że poprzez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu bądź grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Obowiązkiem organu jest nie tylko przedstawienie dowodów, na podstawie których ustalono stan faktyczny sprawy, ale także odniesienie się do dowodów, którym odmówiono wiarygodności.

W odwołaniu strona skarżąca zarzuciła, że organ zezwalający nie ma ustawowego obowiązku zasięgnięcia opinii PARPA. Według skarżącej spółki, obowiązku zasięgania takiej opinii nie przewidują zarówno przepisy ustawy o grach hazardowych, jak i ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Strona podniosła także, że wydanie opinii w sprawie udzielania zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej nie należy również do ustawowych zadań PARPA wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zdaniem strony skarżącej, opinia taka nie powinna być w ogóle dowodem w sprawie, tym bardziej nie może mieć charakteru wiążącego, tj. takiego, który w przypadku negatywnej opinii PARPA, jest równoznaczny z odmową wydania zezwolenia na przeprowadzenie loterii.

Dodatkowo strona skarżąca zarzuciła, że Dyrektor Izby Celnej w W. całkowicie pominął w uzasadnieniu spornej decyzji argumenty dotyczące istoty opinii PARPA podniesione przez skarżącą spółkę w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. Strona zauważyła, że w przedmiotowym piśmie przedstawiła zarówno swoją interpretację art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak i argumenty dotyczące zgodności planowanej loterii z przepisami tej ustawy. Zdaniem skarżącej spółki, jej argumentacja zawarta w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. została przez organ pominięta, w szczególności uzasadnienie decyzji odmawiającej zezwolenia nie zawiera żadnej oceny stanowiska strony skarżącej. Powyższe zachowanie, zdaniem skarżącej, naruszyło przepisy art. 122 w związku z art. 187 i art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Zdaniem skarżącej spółki, planowana przez nią loteria promocyjna w żaden sposób nie może doprowadzić konsumentów do wniosku, że spożywanie piwa pomaga w osiąknięciu relaksu lub wypoczynku, albo też jakiejkolwiek innej wartości wymienionej w art. 13 1 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Strona skarżąca podkreśliła, że zgodnie z założeniem art. 131 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie jest zakazane, aby nagroda w promocji pomagała w osiągnięciu relaksu i wypoczynku. W ocenie strony skarżącej, to sama promocja i promocyjny produkt nie może wywołać takich skojarzeń. Zdaniem skarżącej spółki, przyjęta przez Dyrektora Izby Celnej w W. interpretacja art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy jest nieuzasadniona i pozostaje w sprzeczności poglądami powszechnie przyjętymi w literaturze przedmiotu. Strona przyznała, że użyte przez ustawodawcę w art. 131 ust. 1 pkt 8 analizowanej ustawy odwołanie do "wywoływania skojarzeń" jest nieprecyzyjne i powoduje znaczne trudności interpretacyjne. Według strony skarżącej, skojarzenia w każdym wypadku są czynnikiem subiektywnym, indywidualnie niepowtarzalnym i na tej podstawie nie sposób wyprowadzić wniosku, co do tego, jakie działania są dozwolone, a jakie zakazane. Zważywszy jednak na fakt, że podjęcie działań sprzecznych z wymienionym przepisem zagrożone jest odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 452 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie sposób - zdaniem skarżącej - uznać, by zamierzeniem ustawodawcy było uzależnienie oceny karnoprawnej postępowania jednostki od czynników całkowicie subiektywnych. Zdaniem strony skarżącej, we właściwym odczytaniu zakazów prowadzenia reklamy przewidzianych w art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy, pomocne są założenia deklarowane przez samego ustawodawcę. Strona zauważyła, że zgodnie z uzasadnieniem rządowego projektu ustawy (druk sejmowy nr 1689 Sejmu V kadencji - była to ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, Dz. U. Nr 1769, poz. 1238), który nadał wspomnianemu przepisowi obecnie obowiązującą treść, nowelizacja miała w założeniu dostosować warunki dopuszczalności reklamy i promocji napojów alkoholowych do postanowień zawartych w dyrektywie Rady nr 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej (Dz.Urz. WE L 298 z 17.10.1989, str. 23, ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 1, str. 224). Strona skarżąca zauważyła, że zgodnie z art. 15 lit "c" i "d" tej dyrektywy, reklamy napojów alkoholowych nie powinny tworzyć wrażenia, że spożywanie alkoholu ma pozytywny wpływ na sukces społeczny bądź seksualny, ani zawierać stwierdzeń, że alkohol posiada właściwości lecznicze, jest środkiem stymulującym, uspakajającym lub sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych. Skarżąca podniosła, że analogiczne zapisy zawiera obowiązujący aktualnie przepis art. 22 lit. "c" i "d" dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (Dz.Urz. WE L Nr 95 z dnia 15 kwietnia 2010 r., str. 1). Skarżąca spółka uznała, że w świetle dyrektywy Unii Europejskiej stanowiącej pierwowzór dla art. 131 ust. 1 pkt 8 ustawy o o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zakazane jest więc jedynie tworzenie reklamy, z której można byłoby wyciągnąć wniosek o pozytywnym wpływie spożywania alkoholu na wymienione tam wartości. Strona skarżąca uznała, że wobec wyjątkowo niejasnego sformułowania polskiej ustawy, należy przyjąć analogiczną interpretację także na jej gruncie. W ocenie strony skarżącej, jedynie taka interpretacja zapewnia pozbawioną subiektywizmu możliwość racjonalnego odczytania intencji ustawodawcy. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że powyższa interpretacja jest jednolicie przyjmowana w literaturze przedmiotu (pogląd taki wyrazili m.in. X. Konarski /w:/ Od piwa nie przybywa, Rzeczpospolita. Prawo co Dnia z dnia 10 października 2001 r., czy też Z. Okoń /w:/ Prawo reklamy i promocji, Warszawa 2007, s. 160- 162). Strona skarżąca zauważyła również, iż analogiczne stanowisko, zakładające konieczność istnienia związku przyczynowego pomiędzy spożywaniem piwa a realizacją wartości wymienionych w art. 131 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi podzieliła Komisja Etyki Reklamy w uchwale z dnia 11 sierpnia 2010 r.

Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca uznała, że oceniając pod tym kątem loterię będącą przedmiotem postępowania, należy zauważyć, że w żaden sposób nie może ona doprowadzić konsumentów do wniosku, że spożywanie piwa pomaga w osiągnięciu relaksu lub wypoczynku albo też jakiejkolwiek innej wartości z wymienionych w art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy. Strona zauważył, że kwestią dyskusyjną mogłoby być co najwyżej, czy w osiągnięciu takich wartości nie pomaga uzyskanie nagrody w promocji (biletu) i obejrzenie meczu. Zagadnienie to wydaje się jednak, zdaniem skarżącej, wyjątkowo kontrowersyjne, gdyż doświadczenie społeczne uczy, że kibice z reguły opuszczają mecze w stanie dalekim od relaksacji.

Zdaniem strony skarżącej, zgodnie z założeniem ustawodawcy przyjętym w art. 131 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie jest zakazane, aby nagroda w promocji pomagała w osiągnięciu relaksu i wypoczynku. W rzeczywistości to sama promocja i promowany produkt nie może wywoływać takich skojarzeń. Według strony skarżącej, stanowisko przeciwne musiałoby prowadzić do niedorzecznych konsekwencji i, jeżeli zważyć, że w analizowanym przepisie wymienione są prawie wszystkie sfery życia człowieka (seks - lit "a", wypoczynek - lit "b", nauka lub praca - lit - "c" i sukces - lit. "d"), oznaczałoby, że praktyczne prowadzenie loterii promującej sprzedaż piwa jest niemożliwe, gdyż nagroda zawsze będzie się z którąś z tych sfer życia łączyła (np. telewizor czy wycieczka z wypoczynkiem, samochód dla wielu osób z pracą). Zdaniem strony skarżącej, oznaczałoby to w praktyce, że nagrodami w promocji piwa może być tylko inne piwo, które z założenia nie powinno kojarzyć się z niczym pozytywnym. W ocenie strony skarżącej, sposób interpretacji zastosowany przez organ mógłby prowadzić do absurdu, i prowadzić do uznania, że za niedozwolone należałoby przyjąć zorganizowanie promocji piwa, w której nagrodę stanowiłaby gotówka, gdyż w praktyce umożliwia ona osiągnięcie większości, jeżeli nie wszystkich wartości wymienionych w art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy.

Podsumowując, skarżąca spółka stwierdziła, że planowana loteria w żaden sposób nie sugeruje, iż spożywanie piwa ma pozytywny wpływ na osiągnięcie stanu relaksu lub wypoczynku, w związku z czym nie można uznać by wywoływała niedozwolone skojarzenia w świetle analizowanego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z tego względu, w ocenie strony skarżącej, sporna decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. narusza przepis prawa materialnego, tj. art. 131. ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Reasumując, strona skarżąca zwróciła uwagę, że planowana przez nią loteria w żaden sposób nie sugeruje, iż spożywanie piwa ma pozytywny wpływ na osiągnięcie stanu relaksu lub wypoczynku, w związku z czym nie można uznać, by wywoływała niedozwolone skojarzenia w świetle analizowanego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającą udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]".

W uzasadnieniu decyzji organ, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej podniesionych w odwołaniu - stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w W. był zobowiązany działać na podstawie i w granicy prawa powszechnie obowiązującego, nie ograniczając się jedynie do przepisów ustawy o grach hazardowych.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., nie jest rolą organu zezwalającego rozstrzyganie, czy planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie promocyjne z użyciem napojów alkoholowych jest zgodne z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zdaniem organu, przyjęcie poglądu, że Dyrektor Izby Celnej w W. może rozstrzygać o takich kwestiach jest nie do pogodzenia z duchem ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z wykładnią systemową i funkcjonalną tej ustawy. Organ uznał, że jeżeli zarówno przedsiębiorca, jak i inne organy administracji państwowej, mają wątpliwości co do charakteru planowanej przez akcji promocyjnej, czy też marketingowej napojów alkoholowych, mogą zwrócić się do właściwych organów państwowych, w szczególności do Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, która działa na podstawie zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2010 r. w sprawie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (Dz. U. Nr 8, poz. 48) - z prośbą o ocenę planowanego przedsięwzięcia reklamowego pod kątem stosowania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ podniósł, że Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w swoim statucie, który stanowi załącznik nr 1 do ww. zarządzenia, posiada uprawnienia do opiniowanie i udzielanie porad prawnych oraz wyjaśnień z zakresu stosowania prawa w obszarze rozwiązywania problemów alkoholowych, a także posiada uprawnienie do podejmowaniu interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 (zakaz reklamy i promocji na obszarze kraju napojów alkoholowych z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja jest dozwolona pod ustawowymi warunkami) i w art. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, iż znajdują się w stanie nietrzeźwości; osobom do lat 18; na kredyt lub pod zastaw) oraz występowaniu przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego. Z tych powodów organ uznał, że zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w W. przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Organ, mając na uwadze brzmienie przepisu art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, przyjął i uznał wyjaśnienia Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, jako przesłankę uniemożliwiającą realizację planowanego przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia.

Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że skoro skarżąca spółka w planowanej loterii promocyjnej pod nazwą "[...]", której przedmiotem promocji miało być piwo [...] z beczki 0,5 litra, przewidziała m.in. nagrody w postaci biletów na mecz odbywający się w ramach mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, organ nie miał możliwości wydania zezwolenia na urządzanie wspomnianej loterii promocyjnej, o którą wnioskowała strona skarżąca, z uwagi na kolizję z przepisem art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej uznania za wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wyłącznie dowodu w postaci stanowiska wyrażonego przez Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 180 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, tj. ww. stanowisko PARPA, który został statutowo uprawniony do wydawania tego typu interpretacji, stanowi wystarczającą przesłankę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego, Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 181 ustawy - Ordynacja podatkowa, dowodami w postępowaniu podatkowym (administracyjnym) mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania karnoskarbowego w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Zdaniem organu, konsekwencją obowiązywania tego przepisu jest zgoda ustawodawcy na odstępstwo, w pewnym zakresie, od zasady bezpośredniości postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym (administracyjnym), polegające właśnie na możliwości uwzględnienia ustaleń faktycznych poczynionych przez inny organ, w innym postępowaniu (w tym wydanie opinii co do planowanego przedsięwzięcia przez inny organ administracji).

Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby z treści przywołanych przepisów wywodzić istnienie jakiegokolwiek ograniczenia dla organów administracji w zakresie możliwości wykorzystywania, jako dowodów w sprawie, materiałów zgromadzonych w odrębnym postępowaniu przez inne organy administracji. Zdaniem organu, decyzja w tym zakresie ma autonomiczny charakter i musi być uzasadniona jedynie stwierdzeniem, że materiał ten jest istotny w sprawie i będzie przydatny dla ustalenia prawdy obiektywnej. Według Dyrektora Izby Celnej w W., podkreślić przy tym należy, że organy administracji podejmujące taką decyzję dokonują samodzielnej oceny pozyskanego w ten sposób materiału dowodowego w kontekście prowadzonego postępowania. Organ, powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 września 2008 r. (sygn. akt I FSK 1128/07) - stwierdził, że przepis art. 181 ustawy - Ordynacja podatkowa wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach.

Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że zebrany w tej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski - są w pełni uzasadnione. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organ wziął pod uwagę materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą spółkę.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w W. zauważył, że wydając decyzję pozytywną dla spółki, musiałby zatwierdzić również regulamin planowanego przedsięwzięcia, a w niniejszej sprawie okazało się to niemożliwe z uwagi na sprzeciw wyrażony przez inny organ administracji.

Ustosunkowując się z kolei do zrzutów skarżącej spółki dotyczących braku mocy dowodowej opinii Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, organ zauważył, że w postępowaniu administracyjnym mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest ustalanie (odmowa ustalenia), stwierdzanie (odmowa stwierdzenia) albo potwierdzanie (odmowa potwierdzenia) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 23 czerwca 1997 r., sygn. akt OPK 1/97, ONSA 1997, z. 4, poz. 149).

Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił ponadto, że prowadząc postępowanie w sprawie wydania decyzji na urządzanie loterii, korzysta z opinii i interpretacji innych organów administracji, takich jak: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd Komunikacji Elektronicznej, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Generalny Inspektor Danych Osobowych. Organ wskazał, że współpracując z ww. organami, uwzględnia także szereg aktów prawnych powszechnie obowiązującego prawa.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca spółka C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, strona zarzuciła naruszenie:

1) przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 oraz art. 210 §1 pkt. 6 i § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa - poprzez ich niezastosowanie w sprawie;

2) przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 131 ust. 1 pkt 8 lit b ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, że Dyrektor Izby Celnej w W. w zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób do sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji, wydając zaskarżoną decyzję, organ działał w sposób niebudzący zaufania. Zdaniem skarżącej spółki, brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do powołanych przez stronę skarżącą wcześniejszych decyzji administracyjnych wydanych zarówno przez Dyrektora Izby Celnej w W., jak i Ministra Finansów, w których organy zezwoliły na przeprowadzenie podobnych loterii promocyjnych organizowanych w przeszłości. W ocenie skarżącej spółki, przejawem respektowania zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa jest unikanie wydawania sprzecznych decyzji w identycznych sprawach. Skarżąca spółka, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdziła, że źródła omawianej zasady należy upatrywać w art. 2 Konstytucji RP, czyli w zasadzie demokratycznego państwa prawa. Strona stwierdził, że w świetle tej zasady organy są obowiązane do zachowania, które nie będzie powodowało ujemnych skutków dla strony postępowania, która działa w dobrej wierze, ma zaufanie do aktów danego organu i je wykonuje. Jednocześnie strona podniosła, że NSA zwrócił uwagę w swym orzecznictwie na konieczność unikania sprzeczności w działaniach organów, poprzez przykładowo wydawanie różnych decyzji w identycznych sprawach.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 122 w związku z art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, strona skarżąca podniosła, że przepis art. 122 cyt. ustawy konstytuuje tzw. zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Strona podniosła, że zgodnie z art. 187 ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl natomiast art. 191 cyt. ustawy, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona Z powyższych przepisów, w ocenie skarżącej spółki, wynika wprost nakaz dla organów, aby w toku prowadzonego postępowania rozpatrywały cały materiał dowodowy, a uznanie, że dana okoliczność została udowodniona powinno się odbywać w oparciu o całokształt zgromadzonego w danej sprawie materiału dowodowego. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że organ administracji, gromadząc materiał dowodowy, nie może pominąć dowodów przedstawionych przez stronę postępowania. Strona skarżąca podkreśliła, że przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu bądź grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Obowiązkiem organu jest nie tylko wskazanie, na podstawie jakich dowodów ustalono stan faktyczny sprawy, ale także odniesienie się do dowodów, którym odmówiono wiarygodności.

Skarżąca spółka, podtrzymując swoje stanowisko zawarte zarówno w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r., jak i w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. - stwierdziła, że - w jej ocenie - organ wydający zezwolenie na przeprowadzenie loterii promocyjnej nie ma ustawowego obowiązku do zasięgnięcia opinii PARPA, albowiem takiego obowiązku, ani też upoważnienia do zasięgania takiej opinii nie przewidują zarówno przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, jak również ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponadto, strona skarżąca zwróciła uwagę, że wydawanie opinii w sprawach udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej nie należy do ustawowych zadań PARPA wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Skarżąca spółka nie zgodziła się tym samym ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w W. z wyrażonym w spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym organ uznał, że PAPRA "(...) posiada uprawnienia do opiniowania i udzielania porad prawnych oraz wyjaśnień z zakresu zastosowania prawa w obszarze rozwiązywania problemów alkoholowych (...)". Zdaniem strony skarżącej, wyłączny zakres funkcji opiniodawczych PARPA wyrażony został w art. 3 ust 3 pkt 2 i pkt 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Strona wskazała, że zgodnie z art. 3 ust 3 pkt 2 cyt. ustawy, do zadań PARPA należy opiniowanie i przygotowywanie projektów aktów prawnych oraz planów działań w zakresie polityki dotyczącej alkoholu i problemów alkoholowych. Natomiast zgodnie z art. 3 ust 3 pkt 4 ww. ustawy, do zadań PARPA należy udzielania merytorycznej pomocy samorządom, instytucjom, stowarzyszeniom i osobom fizycznym, realizującym zadania związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, oraz zlecanie i finansowanie realizacji tych zadań. Według strony skarżącej, analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że PARPA nie miała podstaw do wydania opinii w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej "[...]" i w związku z tym działała poza zakresem swoich kompetencji przewidzianych przepisami obowiązującego prawa.

W ocenie skarżącej spółki, powyższe stwierdzenie ma z kolei wpływ na charakter opinii PARPA w prowadzonym postępowaniu, albowiem sporna opinia PARPA nie powinna być w ogóle dowodem w sprawie i tym bardziej nie może mieć charakteru wiążącego, tj. takiego, który w przypadku negatywnej opinii PARPA jest równoznaczny z odmową wydania zezwolenia na przeprowadzenie loterii promocyjnej. Należy bowiem, zdaniem skarżącej spółki, podkreślić, że ani z przepisów ustawy o grach hazardowych, ustawy - Ordynacja podatkowa, ani też z żadnych innych obowiązujących przepisów prawa, które znane są stronie skarżącej, nie wynika szczególna moc dowodowa opinii PARPA. W tej sytuacji skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "(...) materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, tj. ww. stanowisko organu, który został statutowo uprawniony do wydawania tego typu interpretacji stanowi wystarczającą przesłankę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie". Zdaniem strony skarżącej, z powyższego stwierdzenia organu wynika, że w istocie utożsamia on materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu wyłącznie z opinią PARPA, a nie uwzględnia pozostałych dowodów przedstawionych przez skarżącą spółkę, przez co narusza przepis art. 122 Ordynacji podatkowej.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, skarżąca spółka wskazała, że zaakceptowanie poglądu Dyrektora Izby Celnej w W.prowadziłoby do wniosku, że w przypadku przedmiotowej loterii promocyjnej, planowanej przez skarżącą, podmiotem, który w istocie wydał decyzję odmawiającą urządzenia loterii jest PARPA, a nie Dyrektor Izby Celnej, którego rola sprowadziłaby się wyłącznie do zbadania kryteriów formalnych złożonego wniosku. Takie twierdzenie, zdaniem skarżącej spółki, byłoby ewidentnie sprzeczne z treścią art. 32 ust 4 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym zezwolenia na urządzanie m.in. loterii promocyjnej urządzanej na obszarze właściwości miejscowej więcej, niż jednego dyrektora izby celnej, udziela dyrektor izby celnej właściwy według miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy. Zdaniem skarżącej spółki, gdyby intencją ustawodawcy było nadanie PARPA szczególnych uprawnień w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na urządzenie loterii, z pewnością dałby temu wyraz w przepisach ustawy o grach hazardowych.

Strona skarżąca zarzuciła w konsekwencji, że Dyrektor Izby Celnej w W. - jak sam zresztą wyraźnie wskazał - nie dokonał wykładni art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pomimo obowiązku dokonania wykładni wskazanego przepisu.

Skarżąca spółka zarzuciła ponadto, że - w jej opinii - Dyrektor Izby Celnej w W. nie odniósł się w ogóle do jej argumentacji zawartej w odwołaniu, stwierdzając jedynie, że uznał za wiążące w tym zakresie wyjaśnienia zawarte w opinii PARPA.

Strona zarzuciła, że przyjęta przez Dyrektora Izby Celnej w W. interpretacja przepisu art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy jest nieuzasadniona i pozostaje w sprzeczności poglądami powszechnie przyjętymi w literaturze przedmiotu. Strona skarżąca przyznała, że użyte przez ustawodawcę w art. 131 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy odwołanie do "wywoływania skojarzeń" jest nieprecyzyjne i powoduje znaczne trudności interpretacyjne, gdyż skojarzenia w każdym wypadku są czynnikiem subiektywnym, indywidualnie niepowtarzalnym i na tej podstawie nie sposób wyprowadzić wniosku, co do tego, jakie działania są dozwolone, a jakie zakazane. Zważywszy jednak na fakt, że podjęcie działań sprzecznych z wymienionym przepisem zagrożone jest odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 452 cyt. ustawy, skarżąca stwierdziła, że nie sposób uznać, by zamierzeniem ustawodawcy było uzależnienie oceny karnoprawnej postępowania jednostki od czynników całkowicie subiektywnych.

Zdaniem skarżącej spółki, dokonując wykładni art. 131 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy pamiętać, że w przeciwieństwie do innych napojów alkoholowych, ustawa o wychowaniu w trzeźwości wprowadza, jako zasadę wolność promowania (również reklamowania) piwa, z zastrzeżeniem ograniczeń określonych wprost w treści tej ustawy, dotyczących sposobu promocji (reklamy). Zdaniem strony skarżącej, swoboda promocji (reklamy) piwa jest więc zasadą, a nie wyjątkiem od zasady. Wyjątkiem od zasady są natomiast ograniczenia promocji (reklamy) piwa. Zdaniem strony skarżącej, skoro ograniczenia w promocji piwa stanowią wyjątek od zasady swobody promocji (reklamy) piwa, to nie można interpretować ich rozszerzająco. W ocenie strony skarżącej, w przypadku powstania wątpliwości, należy dokonywać interpretacji na rzecz obowiązywania zasady swobody promocji piwa, a nie na rzecz jej wyłączenia lub ograniczenia. Według skarżącej spółki, taką interpretację narzucają zasady wykładni przepisów należących do sfery prawa publicznego, a więc także przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Skarżąca spółka, powołując się na przepis art. 15 lit. c) dyrektywy Rady nr 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej, stanowiącej - według uzasadnienia rządowego projektu ustawy - pierwowzór dla przepisu art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - wyjaśniła, że we wspomnianej dyrektywie zakazana jest jedynie promocja (reklama) piwa, która tworzy wrażenie, iż jego spożywanie ma pozytywny wpływ na sukces społeczny lub seksualny. Celem jest więc zapobieganie tworzeniu skojarzenia, że spożywanie napojów alkoholowych przyczynia się do osiągnięcia sukcesu seksualnego lub społecznego. Jak wskazano w preambule Dyrektywy celem jej regulacji jest ochrona widzów (konsumentów) przez określenie minimalnych standardów, jakie musi spełniać reklama (promocja). W ocenie skarżącej spółki, takim minimalnych standardem nie jest z pewnością absolutny zakaz reklamy, czy też promocji piwa, w której wykorzystuje się środkami przedstawiającymi sukcesy osobiste człowieka, w tym wypoczynek lub stan relaksu.

Skarżąca spółka wskazała, że restrykcyjna interpretacja zakazu promocji i reklamy piwa nie ma uzasadnienia aksjologicznego tak jak zakaz łączenia spożywania alkoholu z kierowaniem pojazdami, czy nieodzwierciedlony w Dyrektywie zakaz ukazywania w promocji spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży, który odzwierciedlony jest w Kodeksie Etyki Reklamy Rady Reklamy.

Mając powyższe na względzie strona skarżąca stwierdziła, że należy przyjąć aksjologiczną interpretację sformułowania "wywoływania skojarzenia z relaksem lub wypoczynkiem", gdyż jedynie taka interpretacja zapewnia pozbawioną subiektywizmu możliwość racjonalnego odczytania intencji ustawodawcy. Zdaniem skarżącej spółki, loteria promocyjna nie może doprowadzić konsumentów do wniosku, że spożywanie piwa pomaga w osiągnięciu relaksu lub wypoczynku, albo też jakiejkolwiek innej wartości wymienionych w art. 13 1 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Oceniając pod tym kątem sporną loterię promocyjną, będącą przedmiotem postępowania, strona skarżąca zauważyła, że w żaden sposób nie może ona doprowadzić konsumentów do wniosku, że spożywanie piwa pomaga w osiągnięciu relaksu lub wypoczynku, albo też jakiejkolwiek innej wartości z wymienionych w art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy.

W rzeczywistości jednak, zdaniem skarżącej, zgodnie z założeniem ustawodawcy przyjętym w art. 131 ust. 1 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie jest zakazane, aby nagroda w promocji pomagała w osiągnięciu relaksu i wypoczynku. W rzeczywistości to sama promocja i promowany produkt nie może wywoływać takich skojarzeń. Stanowisko przeciwne musiałoby prowadzić do niedorzecznych konsekwencji.

Podsumowując, strona skarżąca uznała, że planowana przez nią loteria promocyjna "[...]" w żaden sposób nie sugeruje, iż spożywanie piwa ma pozytywny wpływ na osiągnięcie stanu relaksu lub wypoczynku, w związku z czym nie można uznać, by wywoływała niedozwolone skojarzenia w świetle analizowanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu spornej decyzji.

W ocenie organu, nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby z treści przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czy też ustawy o grach hazardowych, wywodzić istnienie jakiegokolwiek ograniczenia dla organów w zakresie możliwości wykorzystania, jako dowodów w sprawie, materiałów zgromadzonych w odrębnym postępowaniu przez inne organy administracji. Organ podkreślił, że organy administracji, podejmując decyzję na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, dokonują samodzielnej oceny pozyskanego w ten sposób materiału dowodowego w kontekście prowadzonego postępowania. W opinii Dyrektora Izby Celnej, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski są w pełni uzasadnione.

W złożonym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, uzupełniając argumentację zawartą w skardze, dokonała szczegółowej oceny dopuszczalności i zasadności oparcia zaskarżonej decyzji na opinii PARPA, a także przeprowadziła analizę prawną (wykładnię) przepisu art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po przeprowadzeniu analizy niniejszej sprawy zainicjowanej skargą spółki C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - uznał, że Dyrektor Izby Celnej w W., wydając zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., jak również utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], odmawiającą udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" dopuścił się zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w W., wydając obie sporne decyzje administracyjne, w sposób nieuprawniony przyjął, że fakt dokonania negatywnej oceny regulaminu planowanej loterii promocyjnej pod względem zgodności z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez Dyrektora Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji odmawiającej udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na przeprowadzenie loterii pod nazwą "[...]".

Zdaniem Sądu, w konsekwencji przyjęcia wadliwego założenia, Dyrektor Izby Celnej w W. wydał obie decyzje administracyjne bez dokonania samodzielnej i pełnej oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, ograniczając się do bezrefleksyjnego powtórzenia wniosków zawartych w opinii Dyrektora PARPA, a tym samym działając z uchybieniem ustawowego obowiązku przeprowadzenia autonomicznej oceny merytorycznej spełnienia wszelkich przesłanek koniecznych do wydania zezwolenia na przeprowadzenie spornej loterii promocyjnej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., decyzja lub postanowienie, bądź też inne akty lub czynności z zakresu administracji, podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Należy przyjąć, że chodzi o naruszenie nie tylko norm prawa administracyjnego materialnego, ale i innych dziedzin prawa, które organ administracyjny powinien zastosować w procesie wydawania decyzji.

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczeń z dwóch stron. Z jednej strony może nastąpić jedynie, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć związek przyczynowy między treścią ukształtowanego w decyzji stosunku administracyjno-prawnego materialnego lub procesowego a naruszeniem norm prawa materialnego. Z drugiej strony w pojęciu naruszenie prawa materialnego nie mieszczą się takie naruszenia, które można uznać za "rażące", w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i które dają podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (vide: T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 458).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 1052/08, LEX nr 593487, Sąd administracyjny dokonujący kontroli zgodności decyzji z obowiązującym prawem nie może pominąć tak zasadniczej kwestii jak podstawa materialno - prawna wydanego rozstrzygnięcia organu.

Jak już wyżej zauważono, sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (materialnego i proceduralnego) i stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ogólnie ujmując, naruszenie prawa materialnego może mieć dwojaką postać. Może polegać na błędnej wykładni prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy organ błędnie przyjął, że określony przepis prawny obowiązuje lub nie obowiązuje w danej sprawie, albo niewłaściwie zinterpretował treść lub znaczenie tego przepisu. W konsekwencji wadliwie została ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie. Po drugie - naruszenie prawa może polegać na niewłaściwym zastosowaniu prawa. Będzie to miało miejsce w sytuacji, gdy organ prawidłowo ustalił treść normy prawnej, ale błędnie ją zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli zgodności obu spornych decyzji administracyjnych z przepisami prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, jak również ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, przy wydawaniu przedmiotowych decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. wadliwie przyjął, iż z przepisów cyt. ustaw wynika, że jako organ wydający zezwolenie, ma on ustawowy obowiązek zasięgnięcia opinii Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w przedmiocie zgodności planowanej loterii promocyjnej z przepisami ustawy wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pomimo, że przepisy wskazanych ustaw nie dają podstaw do takiej interpretacji, zaś wydawanie opinii w sprawach udzielenia zezwolenia na urządzenie loterii promocyjnej nie należy do ustawowych zadań PARPA wymienionych w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 26 października 1982 r.

W ocenie Sądu, przyjmując w konsekwencji w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., że stanowisko Dyrektora PARPA, który został statutowo uprawniony do wydawania tego typu interpretacji, stanowi wystarczającą przesłankę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, Dyrektor Izby Celnej w W. dopuścił się zarówno istotnej obrazy normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 32 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, jak również ewidentnego naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 oraz art. 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zgodnie z ustawą o grach hazardowych, organem posiadającym wyłączną kompetencję do wydawania zezwoleń na prowadzenie loterii promocyjnych jest miejscowo właściwy Dyrektor Izby Celnej (vide: art. 32 ust. 4 ustawy o grach hazardowych)

W konsekwencji, nie sposób - zdaniem Sądu - przyjąć, jak sugeruje organ, że warunkiem wydania spornej decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" było wcześniejsze wydanie opinii przez Dyrektora PARPA.

Co więcej, nie sposób również zgodzić się ze stanowiskiem przyjętym przez organ, że nie jest on właściwy do rozstrzygania kwestii zgodności regulaminu planowanej przez stronę skarżącą loterii promocyjnej z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W tej sytuacji, Sąd stwierdził, że całkowicie błędna jest więc teza wyrażona przez Dyrektora Izby Celnej w W., iż "(...) nie jest rolą organu zezwalającego rozstrzyganie czy planowane przez Spółkę przedsięwzięcia promocyjne z użyciem napojów alkoholowych jest zgodne z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi".

Zgodnie z art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

Niewątpliwie, obowiązek całościowego wyjaśnienia sprawy, a więc także wyjaśnienia jej pod względem prawnym, należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, oczywistym jest, że wyłączenie kwestii oceny zgodności loterii z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z kompetencji Dyrektora Izby Celnej w W. było ze strony organu działaniem całkowicie bezprawnym, albowiem to żaden inny organ, lecz wyłącznie organ wydający zezwolenia na przeprowadzenie stosownych loterii promocyjnych, w ramach całościowego wyjaśnienia sprawy, powinien rozstrzygnąć, czy przepisy cyt. ustawy sprzeciwiają się wydaniu zezwolenia na przeprowadzenie loterii.

Według Sądu, nawet gdyby przyjąć, że Dyrektor Izby Celnej w W., rozstrzygając wniosek skarżącej spółki, mógł w ramach przeprowadzanego postępowania wyjaśniającego, dodatkowo zasięgnąć opinii Dyrektora PARPA, to i tak należy stanowczo przyjąć, że w niniejszej sprawie kwestia zgodności regulaminu planowanej loterii z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należała wyłącznie do Dyrektor Izby Celnej w W., który nie mógł wydać swojej decyzji opartej wyłącznie na rozstrzygnięciu (stanowisku) sformułowanym przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, a wyrażonym w piśmie jej Dyrektora z dnia [...] maja 2011 r., nr [...].

Zdaniem Sądu, strona skarżąca słusznie zauważa ponadto, że przedmiotem dowodzenia w ramach postępowania administracyjnego mogą być wyłącznie okoliczności faktyczne.

Nie ulega wątpliwości, że środki dowodowe powinny zmierzać do przekonania się przez organ o istnieniu lub nieistnieniu danych faktów, ewentualnie prawdziwości lub fałszywości twierdzenia o faktach. Nie jest natomiast przedmiotem dowodu ustalenie stanu prawnego ani też interpretacja przepisów prawa.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze skarżącą spółką, iż rodzi się uzasadniona wątpliwość, czy opinia Dyrektora PARPA w ogóle może być dowodem w niniejszej sprawie, albowiem nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa opinia nie dotyka oceny faktów, a oceny zgodności faktów z prawem, tj. zgodności planowanej loterii (regulaminu loterii) z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Skoro opinia Dyrektora PARPA nie zawiera ustaleń faktycznych, a jedynie prawne, w konsekwencji rzeczywiście rodzi się poważna wątpliwość, czy może być ona zakwalifikowana, jako dowód w niniejszej sprawie.

Nie przesądzając jednak na tym etapie postępowania charakteru prawnego stanowiska (opinii) Dyrektora PARPA, należy jednak - zdaniem Sądu - wskazać, że nie ulega wątpliwości, iż opinia Dyrektora PARPA mogła w niniejszej sprawie stanowić co najwyżej pewnego rodzaju uzupełnienie całościowej analizy dokonanej na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, która to ocena (analiza) należała wyłącznie do organu wydającego decyzję, a więc Dyrektora Izby Celnej w W..

Według Sądu, okoliczność, że Dyrektor Izby Celnej w W., prowadząc postępowanie, korzysta z opinii (stanowisk) wydawanych przez inne organy administracji, nie może być rozumiana w ten sposób, że organ ten, wydając decyzję w sprawie udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]" mógł oprzeć się wyłącznie na takiej opinii, bez przeprowadzenia wszechstronnej i autonomicznej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto, zdaniem Sądu, dokonując właściwego odczytania zakazów dotyczących promocji piwa, przewidzianych w art. 131 ust. 1 stawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, organ zobowiązany był uwzględnić, że celem nowelizacji cyt. ustawy, było dostosowanie warunków dopuszczalności reklamy i promocji napojów alkoholowych do postanowień Dyrektywy Rady nr 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności spornych rozstrzygnięć organu również pod kątem ich zgodności z przepisami wspólnotowymi (przepisami Unii Europejskiej), w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi we wskazanym wyżej akcie prawodawczym Unii Europejskiej, tj. w Dyrektywie nr 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r., miał na względzie to, iż podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej, ustaloną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu, że z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje od tamtego czasu nie tylko system prawa narodowego - krajowego, ale i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy) i w tym systemie musi się poruszać polski sędzia (jak również organy administracji publicznej), dokując wykładni prawa zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego - zasadą prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.

Zasada prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oznacza, że sąd krajowy, stosując prawo krajowe musi - w zakresie, jaki jest tylko możliwy - interpretować prawo krajowe tak, aby było zgodne z wymogami prawa wspólnotowego, jego treścią i celem.

Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem europejskim był wyprowadzany już z art. 10 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (TWE), na mocy którego państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie środki w celu zapewnienia realizacji zobowiązań wypływających z Traktatu lub działań podejmowanych przez instytucje Wspólnoty Europejskiej (Unii Europejskiej).

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego (obecnie: prawa Unii Europejskie) oznacza, że w razie sprzeczności między normami prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej) a prawa krajowego, organy stosujące prawo (sądy lub organy administracyjne) są obowiązane podjąć rozstrzygnięcie na podstawie normy prawa europejskiego i tym samym obowiązane odmówić zastosowania normy prawa krajowego. Prowspólnotowa wykładnia pozwala na nadanie normom prawa krajowego takiego znaczenia, przy którym nie są one sprzeczne z normami prawa wspólnotowego; w takiej sytuacji nie ma potrzeby odwoływania się do pierwszeństwa prawa wspólnotowego. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zwraca się wyraźnie uwagę na to, że organy stosujące prawo powinny interpretować prawo krajowe zgodnie z prawem wspólnotowym, a dopiero, jeżeli taka interpretacja okaże się niemożliwa, powinny odmówić stosowania prawa krajowego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawowym obowiązkiem sędziego krajowego jest nadanie regulacji prawa wewnętrznego (krajowego) takiego sensu normatywnego, który będzie pozostawał w zgodzie z porządkiem prawnym Unii Europejskiej. Dopiero niemożliwość osiągnięcia niesprzeczności uprawnia go do ewentualnej odmowy zastosowania przepisu krajowego.

Wykładnia prawa krajowego musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności wspólnotowych, te zaś - zgodnie z doktryną effet utile (zasadą efektywności prawa wspólnotowego) - wymagają skoncentrowania się na funkcji (celu) unormowania i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założoną przez prawodawcę europejskiego.

Niewątpliwie pojęcia występujące w prawie krajowym, które mają swoje odpowiedniki w prawie europejskim, muszą być używane w takim znaczeniu, jakie nadają im dyrektywy, czy rozporządzenia. Dotyczy to zwłaszcza pojęć określonych w definicjach legalnych, zawartych w niektórych rozporządzeniach, czy też dyrektywach wspólnotowych. Dotyczy to również wykładni niektórych pojęć ogólnych, którym wiele uwagi poświęcono w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (vide: m.in. L. Florek /w:/ Wykładnia prawa pracy zgodna z prawem wspólnotowym /w:/ Teoria i praktyka wykładni prawa, red. P. Winczorek, Liber 2005 s. 345-353 i powołane tam orzecznictwo ETS).

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej pod nazwą "[...]", organ winien dokonać wykładni przepisu art. 131 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, uwzględniając cel i normy wyrażone we wskazanej Dyrektywie nr 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r., w szczególności mając na uwadze postanowienia art. 15 lit. c tej dyrektywy.

Na podstawie art. 15 lit. c Dyrektywy nr 89/552/EWG zabroniona jest promocja alkoholu, która tworzy wrażenie, iż spożywanie alkoholu ma pozytywny wpływ na sukces społeczny lub seksualny. W tym zakresie widać wyraźną różnicę między regulacja unijną a prawem polskim, ponieważ zakres aktywności, z którymi według polskiego ustawodawcy promocja piwa nie może wywoływać skojarzeń, jest określony bardziej szczegółowo, niż w cyt. Dyrektywie.

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że językowa interpretacja przepisu art. 15 lit. c Dyrektywy nr 89/552/EWG, którą organ winien uwzględnić, dokonując stosownej wykładni art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie daje podstaw do przyjęcia, że zamiarem ustawodawcy unijnego było zakazanie wykorzystywania w promocjach napojów alkoholowych wszelkich okoliczności ukazujących sytuacje, które można nazwać mianem szeroko rozumianego sukcesu społecznego lub seksualnego. W konsekwencji należy podzielić stanowisko strony skarżącej i uznać, że celem wprowadzenia do cyt. Dyrektywy przepisu art. 15 lit. c było ustanowienie zakazu intencjonalnego tworzenia wrażenia przez podmioty promujące napoje alkoholowe, że spożywanie alkoholu przyczynia się bezpośrednio do szeroko rozumianego sukcesu społecznego lub seksualnego, w tym stanu zrelaksowania się lub wypoczynku.

Niewątpliwie adresatem dyrektywy są państwa członkowskie, nie zaś ich poszczególne organy lub instytucje, co nie oznacza, że obowiązek zapewnienia należytego wykonania dyrektywy nie ciąży nie tylko na organach państwa członkowskiego właściwych do ustanowienia przepisów prawnych, ale także na organach stosujących prawo, w tym sądów (vide: m.in. A. Wróbel /w:/ Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla, Zakamycze 2005, s. 58 i powołane tam orzecznictwo ETS).

Dyrektywa wiąże prawnie państwa członkowskie co do określonych w niej celów albo rezultatów. Warto wskazać również, iż w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa, przepisy dyrektywy mogą być powoływane przez jednostkę przeciwko państwu wyłącznie wtedy, gdy państwo nie implementuje dyrektywy do prawa krajowego do upływu terminu przewidzianego w jej treści lub gdy nie wykona tej dyrektywy należycie, a jednocześnie przepisy danej dyrektywy są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, tj. jednoznacznie sformułowane (zob. A. Wróbel /w:/ Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy ..., s. 98 i cyt. tam wyrok ETS w sprawie C-236/92).

W opinii Sądu, w niniejszej sprawie, o ile można mieć pewne uzasadnione wątpliwości, czy postanowienia art. 15 lit. c Dyrektywy nr 89/552/EWG są jednoznaczne, o tyle niewątpliwie cele tej Dyrektywy wskazują, że prawidłowy kierunek wykładni ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinien odrywać się od znaczenia czysto językowego użytych w art. 131 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy zwrotów na rzecz wykładni spójnej z celem tego aktu normatywnego, a cel ten należy postrzegać poprzez cel wskazanej wyżej regulacji unijnej.

W ocenie Sądu, trzeba zgodzić się ze stroną skarżącą, że celem prawodawcy europejskiego jest jedynie zapobieżenie sytuacji, w której odbiorca przekazu promocyjnego mógłby odnieść wrażenie, że napój alkoholowy ma bezpośredni pozytywny wpływ na możliwość osiągnięcia sukcesu w życiu, relaks lub wypoczynek.

W związku z powyższym, należy wskazać, że skoro celem polskiego ustawodawcy było dostosowanie polskiego przepisu do przepisu art. 15 lit. c Dyrektywy nr 89/552/EWG, a cel ten nie może budzić żadnych wątpliwości zważywszy na obowiązki Polski wynikające z prawa wspólnotowego (unijnego), to organ, wydając sporne decyzje winien odwołać się do wykładni art. 15 li. c Dyrektywy nr 89/552/EWG i uznać, że sformułowanie "wywoływanie skojarzeń z relaksem lub wypoczynkiem", zawarte w art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należy interpretować jako intencjonalne tworzenie bezpośrednich pozytywnych skojarzeń odbiorców przekazu promocyjnego pomiędzy promocją piwa a relaksem lub wypoczynkiem.

Niestety w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W., wydając zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., jak i poprzedzająca ją decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., nie dość, że całkowicie wadliwie przyjął przesądzający status (moc wiążącą) opinii Dyrektora PARPA, to dodatkowo - wbrew ustawowemu obowiązkowi - nie przeprowadził jakiejkolwiek spójnej wykładni normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, z którym to przepisem rzekomo miał być niezgodny regulamin planowanej loterii promocyjnej skarżącej spółki.

Ponadto, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w W., wydając zaskarżoną decyzję, nie odniósł się w żaden sposób do sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 121 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do powołanych przez stronę skarżącą wcześniejszych decyzji administracyjnych wydanych zarówno przez Dyrektora Izby Celnej w W., jak i Ministra Finansów, w których organy te zezwalały na przeprowadzenie podobnych loterii promocyjnych organizowanych przez skarżącą spółkę w przeszłości.

Należy wskazać, że z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że organ administracji może zmienić pogląd, co do treści prawidłowego rozstrzygnięcia, które powinno być wydane w określonego typu sprawach, ale musi taką zmianę dokładnie uzasadnić, w szczególności wówczas, gdy zmienia pogląd w decyzjach wydanych w stosunku do tego samego adresata. W konsekwencji przyjmuje się, że orzecznictwo organu może zatem podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione przyczyny (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż Dyrektor Izby Celnej w W. nie ustosunkowując się do przywołanych przez skarżącą spółkę przykładów podobnych loterii promocyjnych, nie dał stronie skarżącej możliwości właściwego ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu, zaś w konsekwencji tego uchybienie - nie pozwolił sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, jednym z przejawów respektowania zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa jest unikanie wydawania sprzecznych decyzji w identycznych sprawach, a więc brak odniesienia się przez organ do zarzutów strony skarżącej skłania do postawienia zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że w wyniku wadliwej oceny materialnoprawnej, organ w niniejszej sprawie dopuścił się również mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 122 w zw. z art. 187, art. 191 oraz art. 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przyjęciu dowolnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadzeniu wadliwej i niepełnej zarazem analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji - dokonaniu błędnych ustaleń polegających przyjęciu, że nagroda przewidziana w punkcie 4.1a Regulaminu Loterii "[...]" w postaci biletów na mecz odbywający się w ramach mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012 na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jest niezgodna z art. 131 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, umożliwiającym prowadzenie reklamy i promocji piwa wyłącznie pod warunkiem, gdy działania te nie wywołują skojarzeń z relaksem i wypoczynkiem.

Mając powyższe na uwadze, Sądu uznał, że organ - wbrew wyraźnym nakazom płynącym m. in. z przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - nie wyjaśnił w toku dotychczasowego postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym całkowicie dowolnej oceny dowodów.

Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu 121 § 1 Ordynacji podatkowej i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny obu spornych decyzji Dyrektora Izby Celnej w W..

W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w W. ocenić w sposób prawidłowy, trzeba dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym precyzyjne odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących podstaw udzielenia zezwolenia na urządzanie loterii promocyjnej. Należy zauważyć bowiem, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. - nie spełniają wymogów stawianych w przepisie art. 210 § 4 k.p.a., albowiem uzasadnienia obu spornych rozstrzygnięć nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie udzielania zezwoleń na urządzanie loterii promocyjnej.

Wobec powyższego należy uznać, że organ, orzekając w niniejszej sprawie, niezależnie od uchybienia wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej, dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 (ONSA z 1984 r., nr 2, poz. 117), podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Ponadto, w ocenie Sądu, zasada wynikająca z przepisu art. 8 k.p.a. (w niniejszej sprawie: art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. winny być uchylone, jako wydane z istotnym naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i norm postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania Dyrektor Izby Celnej w W. zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do podniesionych przez stronę skarżącą argumentów, analizując ten materiał zgodnie z właściwą wykładnią przepisów, a także biorąc pod uwagę ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylone decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. nie będą podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 8.257 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).