Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4649/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 856
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom"; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia ... września 2015 r., nr ..., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... sierpnia 2015 r., nr ..., odmawiającą P. O. przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Prezes Agencji w pełni podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji prowadzące do wniosku, iż od dnia rozpoczęcia przez P. O. prowadzenia działalności rolniczej (8 kwietnia 2013 r.) do dnia złożenia przez niego wniosku do przyznanie pomocy (18 czerwca 2014 r.) nie upłynęło więcej niż 15 miesięcy, jednakże wydanie decyzji o przyznaniu pomocy musiałoby nastąpić do dnia 8 października 2014 r. Do tego czasu decyzja nie została wydana. Odmowę przyznania pomocy uzasadnia treść przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, z późn. zm.) dalej - rozporządzenie wykonawcze, zgodnie z którym dopuszcza się przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, jeżeli od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie upłynęło więcej niż 15 miesięcy, a do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy - więcej niż 18 miesięcy.

Prezes Agencji podniósł, iż analiza dokumentów, po dokonanym przez Stronę w dniu 23 lipca 2014 r. uzupełnieniu dokumentacji wniosku o przyznanie pomocy, wskazuje, że Strona rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w dniu 8 kwietnia 2013 r. Wynika to z przedłożonych przez Stronę i prawidłowo ocenionych przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR dokumentów:

— oświadczenie Strony w części VIII "Informacje o gospodarstwie rolnym", pkt. 68 wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wskazujące na dzień 8 kwietnia 2013 r., jako datę rozpoczęcia działalności rolniczej;

— oświadczenie Wnioskodawcy o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, z którego wynika, iż Strona podjęła samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego z dniem 8 kwietnia 2013 r. oraz

— stwierdzenie na podstawie informacji zawartych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli ARiMR, iż stosownie do przepisu § 7 ust. 1 pkt 4 w związku z § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego Strona posiadała zwierzęta gospodarskie objęte obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, co najmniej od dnia 8 kwietnia 2013 r., albowiem w tej dacie, po uprzednim zgłoszeniu siedziby stada w dniu 7 stycznia 2013 r. i uzyskaniu decyzją ARiMR, na wniosek Strony puli numerów dla bydła, dokonała przemieszczenia stada.

Organ II instancji uznał przesłanki określone przepisami rozporządzenia w zakresie określenia momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej za spełnione i bezsporne zwłaszcza wobec oświadczenia Strony, gdyż P. O. w części XV wniosku o przyznanie pomocy "Inne oświadczenia i zobowiązania Wnioskodawcy", poświadczył własnoręcznym podpisem m.in., iż podane we wniosku dane są zgodne z prawdą oraz że znane są mu zasady przyznawania i wypłaty pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w ramach PRO W 2007-2013.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez Stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji Prezes Agencji wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ wynikają ze świadomych i nieprzymuszonych działań samej Strony a organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zaprzeczenia faktowi, iż Strona co najmniej od dnia 8 kwietnia 2013 r. posiadała zwierzęta gospodarskie objęte obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt. Fakt ten przesądza o prowadzeniu przez Stronę działalności rolniczej. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż ustawodawca w przepisach rozporządzenia rozróżnia pojęcie "samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego" od pojęcia "prowadzenia działalności rolniczej", o której jest mowa (np.) w przepisie § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Powyższe fakty oznaczają, iż zgodnie z normą § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego, w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, P. O. z dniem 8 kwietnia 2013 r. rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej.

Prezes ARiMR stwierdził, iż niedopuszczalne jest przyznanie pomocy osobie fizycznej, która nie spełnia warunku określonego w § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Wskazany w § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego termin 18 miesięczny dopuszczający przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, ma charakter terminu prawa materialnego, co oznacza, że jest terminem nieprzekraczalnym i niemożliwym do przywrócenia, a jego przekroczenie sprowadza się do wydania przez organ decyzji odmownej w przedmiocie przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej. Organ powołał się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie.

Pismem z dnia ... października 2015 r. P. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2015 r., nr ...

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, w szczególności:

- § 7 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 5 i § 4 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r.. poz. 201) - poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący prowadził działalność rolniczą od dnia 8 kwietnia 2013 r.,

- § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w zw. z art. 336 kc i art. 1ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz.U. z 2013 r., poz. 856) - poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący od dnia 8 kwietnia 2013 r. pozostawał posiadaczem zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt,

- § 7 ust. 4 w zw. z § 7 ust. 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia - poprzez błędne przyjęcie, iż termin rozpoczęcia działalności rolniczej przez Skarżącego nastąpił wcześniej, aniżeli data zakończenia nauki (luty 2015);

2. Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

art. 77 § 1 kpa i art. 80 w zw. z art. 7 kpa - poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przejawiające się w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

P. O. wnosił o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji,

- zasądzenie na rzecz jego Recz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przede wszystkim zarzucił organowi oparcie stanowiska wyłącznie na treści oświadczenia Strony a z pominięciem wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, z którego wynika, iż P. O., pomimo złożenia oświadczenia, nie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu § 2 ust. 5 rozporządzenia ani też nie prowadził samodzielnie gospodarstwa rolnego w sposób określony w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego. W okresie od 26 września 2011 r. do dnia 11 lutego 2015 r. Skarżący studiował stacjonarnie na Politechnice Gdańskiej, poza miejscem położenia gospodarstwa, co wykluczało podejmowanie przez niego stałych, codziennych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa.

Odwołując się do przepisów kodeksu cywilnego, a szczególnie art. 336 kc regulującego instytucję "posiadania" Skarżący wskazał na brak po jego stronie zarówno elementu fizycznego władania rzeczą (corpus) jak i zamiaru władania ją dla siebie (animus) - stanowiących łącznie istotę posiadania.

Podkreślił, iż istnienie wpisu do rejestru zwierząt można, co najwyżej, uznać za przyczynę powstania wzruszalnego za pomocą innych dowodów domniemania, że Skarżący był producentem rolnym. Domniemanie to może zostać wzruszone za pomocą innych dowodów, których organ – wbrew obowiązkowi podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) nie przeprowadził. Postępowanie dowodowe nie zostało zatem przeprowadzone w sposób zgodny z art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Rozpatrując sprawę w powyższych granicach Sąd stwierdził, iż skarga P. O. nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podkreśla, iż na gruncie rozporządzenie z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, z późn. zm.) zasadą jest, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego, iż pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 Kodeksu cywilnego.

Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego dopuszcza od tej zasady wyjątek zezwalając na przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o pomoc rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, jeżeli od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie upłynęło więcej niż 15 miesięcy, a do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy więcej niż 18 miesięcy.

Regulacja przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jest zgodna z przepisem art. 13 ust. 4 zdanie pierwsze Rozporządzenia Komisji (WE) n: 1974/2006, który stanowi, że indywidualną decyzję o przyznaniu wsparcia na podjęcie działalności przez młodych rolników podejmuje się nie później niż 18 miesięcy po podjęciu działalności, zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwach członkowskich.

Na mocy § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego, uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli była posiadaczem zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt.

Zgodnie z § 7 ust. 3 pkt 3 lit c rozporządzenia wykonawczego, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, uznaje się w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo po ukończeniu 18 roku życia, a przed zakończeniem nauki na uczelni - wyłącznie w trakcie stacjonarnych studiów pierwszego i drugiego stopnia raz jednolitych studiów magisterskich - dzień zakończenia lub zaprzestania nauki, jednakże najpóźniej dzień ukończenia 26 roku życia, pod warunkiem że wnioskodawca nie miał przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości lub świadectwa maturalnego.

Szczególne znaczenie w sprawie ma przepis § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego stanowiący, że jeżeli przed dniem prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w ust. 3 wnioskodawca dokonał co najmniej jednej z czynności, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2 – 6, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się dzień dokonania najwcześniejszej z tych czynności.

Organ prawidłowo ustalił, że Skarżący w dniu 26 września 2011 r., tj. w roku otrzymania świadectwa dojrzałości, rozpoczął naukę na Politechnice Gdańskiej na stacjonarnych studiach inżynierskich, trwających 3,5 roku. Dyplom ukończenia studiów Skarżący otrzymał w dniu 11 lutego 2015 r. Jednocześnie jednak Skarżący rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, ponieważ posiadał zwierzęta gospodarskie objęte obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, co najmniej od dnia 8 kwietnia 2013r., ponieważ w tej dacie, po uprzednim zgłoszeniu siedziby stada w dniu 7 stycznia 2013 r. i uzyskaniu decyzją ARiMR na wniosek Skarżącego puli numerów dla bydła - dokonał przemieszczenia stada.

Sąd podnosi, iż organ prawidłowo ocenił zgromadzone dowody, takie jak:

- oświadczenie Skarżącego w części VIII "Informacje o gospodarstwie rolnym", pkt. 68 wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, na dzień 8 kwietnia 2013 r.,

- oświadczenie Wnioskodawcy o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, z którego wynika, iż Skarżący podjął samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego z dniem 8 kwietnia 2013 r.,

- informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli ARiMR.

Sąd wskazuje jednocześnie, iż niezależnie od wpisu w części XVIII wniosku o przyznanie pomocy "Inne oświadczenia i zobowiązania Wnioskodawcy", poświadczonego własnoręcznym podpisem Strony, iż podane we wniosku dane są zgodne z prawdą oraz że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w ramach PRO W 2007-2013 oraz niezależnie od Oświadczenia Wnioskodawcy z dnia 22 lipca 2014 r. o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego w dniu 8 kwietnia 2013 r. - obiektywny fakt spełnienia przez P. O. przesłanki z § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wynika z Zaświadczenia o zarejestrowaniu siedziby stada z dnia 7 stycznia 2013 r. oraz z obiektywnego faktu uzyskania decyzją ARiMR (na wniosek Strony) puli numerów dla bydła i faktu dokonania w dniu 8 kwietnia 2013 r. wpisu do rejestru i przemieszczenia stada (dane ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli ARiMR).

Odnosząc się do zarzutów skargi wykazujących, że jako student studiów stacjonarnych odbywanych w Gdańsku, w znacznej odległości od gospodarstwa, Skarżący nie mógł realizować "posiadania" stada w rozumieniu art. 336 kc Sąd podnosi, odwołując się do orzecznictwa i doktryny prawa cywilnego, iż jakkolwiek w rozumieniu przepisu art. 336 kc na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus), to corpus oznacza, że dana osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa; animus zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie a wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo posiadania. Do zakcentowania swego władztwa nad rzeczą tak w sferze corpus jak i animus nie jest niezbędne podejmowanie osobiście codziennych czynności pielęgnacyjnych zwierząt. Jak wskazał Sąd Najwyższy (postanowienie z dnia 5 listopada 2009 r., sygn.I CSK 82/09) posiadacz może w stosunku do rzeczy przejściowo nie wykonywać władztwa i na skutek tego nie utraci jej posiadania. Istotne jest bowiem nie wykonywanie konkretnych czynności wobec rzeczy (tu zwierząt), lecz to czy osoba ma możliwość ich wykonywania bez potrzeby wytaczania np. powództwa o przywrócenie posiadania. Występowanie tej możliwości wykonywania władztwa przesądza o istnieniu posiadania.

Prawo cywilne dysponuje instytucjami umożliwiającymi dokonywanie czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz posiadacza.

Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, nie można racjonalnie przyjąć, iż Skarżący (człowiek młody, kończący wyższe studia) składał oświadczenia nie odpowiadające prawdzie lub też nie rozumiał znaczenia składanych oświadczeń.

Jeżeli jednak Skarżący zaprzeczał, by w okresie składania wniosku o pomoc był posiadaczem gospodarstwa rolnego, wbrew potwierdzającym ten fakt dokumentom, to winien wskazać dowody obrazujące kto, w jakim czasie i zakresie prowadził jego gospodarstwo rolne. Żadne wnioski dowodowe w tym kierunku w toku postępowania administracyjnego nie były przez Stronę formułowane.

Sąd wskazuje, iż podstawowym aktem prawa krajowego dla Programu ułatwianie startu młodym rolnikom jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z dnia 11 kwietnia 2007 r. ze zm.) – art. 5 ust. 1. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 17 października 2007 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013". Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" toczy się przed organem administracji na zasadach określonych w ustawie. Określa je m. inn. art. 21 ustawy, który w ust. 1, 2 i 3 stanowi, że:

"Art. 21. 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne."

Art. 21 ust. 3 ustawy przesądza zatem, iż to nie tylko organ jest wyłącznym podmiotem, który wykazuje dbałość o zapewnienie takiego doboru dowodów, aby sprawa była dokładnie wyjaśniona, lecz również strony mają lub powinny mieć w tym zakresie swój udział. Obowiązek udowodnienia istotnych dla sprawy okoliczności spoczywa na organie prowadzącym postępowanie, strona zaś powinna rozważyć możliwość i potrzebę zgłoszenia wniosków o przeprowadzenie dowodów, które w jej ocenie mogą udowodnić okoliczność mającą znaczenie dla sprawy.

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne – z czego Skarżący w toku postępowania nie skorzystał.

Podsumowując Sąd stwierdza, iż w rozpatrywanej sprawie organ przeprowadził postępowanie w oparciu o dokumenty oraz oświadczenia przedstawione przez Skarżącego nie dopuszczając się naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa.

Wobec treści § 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego oraz podzielając stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, iż 18 miesięczny termin dopuszczający przyznanie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym - ma charakter terminu prawa materialnego Sąd, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargą oddalił jako niezasadną.