Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 55/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par 1 i 2, art. 169 par 1 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz Z. ustalił J.P. i N.B. decyzjami z dnia 22 grudnia 2011 r. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 w kwocie 14.981,00 zł (nakaz płatniczy nr [...]), wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 w kwocie 16.043,00 zł (nakaz płatniczy nr [...]), wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie 17.030,00 zł (nakaz płatniczy nr [...]) oraz wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010 w kwocie 17.990,00 zł (nakaz płatniczy nr [...]). Powyższe decyzje zostały doręczone N.B. w dniu 12 stycznia 2012 r. (do rąk własnych), a J.P. wraz z upływem dnia 11 stycznia 2012 r. (przyjęcie fikcji doręczenia).

W dniu 20 lutego 2012 r. J.P. złożył w Urzędzie Miejskim w Z. na podstawie art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowych za lata 2007, 2008, 2009, 2010 wydanych przez Burmistrza Miasta Z. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, iż dnia 20 lutego 2012 roku otrzymał upomnienie do zapłaty z dnia 10 lutego 2012 r. Podatnik podniósł, iż do dnia sporządzania wniosku nie otrzymał decyzji podatkowych za lata 2007, 2008, 2009 i 2010, a jedynie upomnienie do zapłaty. Podał, iż zatrudnił osobę do odbioru korespondencji z urzędu pocztowego z pisemnym upoważnieniem do odbioru przesyłek pocztowych, zarejestrowanym w urzędzie pocztowym w Z. pod nr [...], jednakże zdarza się, że urząd pocztowy odmawia wydania przesyłek poleconych kierowanych do firmy strony lub nadesłanych z sądów. W związku z faktem, iż strona nie została powiadomiona o niewydanych przesyłkach poleconych, J.P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ze względu na to, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Do wniosku podatnik dołączył oświadczenia M.H., z treści którego wynikało, iż pomimo posiadanego przez nią upoważnienia do odbioru przesyłek pocztowych, urząd odmawia wydawania tychże przesyłek. Taka sytuacja miała także miejsce przy decyzjach podatkowych z Urzędu Miasta. M.H. wskazała także, iż z uwagi na częstą nieobecność J.P., nie poinformowała go o odmowie wydania jej korespondencji z Urzędu Miasta.

Burmistrz Z. przekazał powyższy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji podatkowych za lata 2007, 2008, 2009 i 2010, według właściwości, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Wraz z wnioskiem organ przekazał decyzje podatkowe z potwierdzeniem ich doręczenia w trybie art. 150 § 1-2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej: O.p., zwracając się jednocześnie o odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na zawiniony przez podatnika, w opinii organu podatkowego, upływ tego terminu. Organ wskazał, iż podatnik w dniu 20 lutego 2012 r. otrzymał na ustne żądanie kserokopie decyzji za lata 2007 - 2010 i jednocześnie został poinformowany o możliwości wynikającej z art. 178 § 2 O.p., tj. wnioskowania o wydanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy.

Za pismem z dnia 22 marca 2012 r. Burmistrz przesłał informację z Poczty Polskiej, iż adresat J.P. został powiadomiony o nadejściu przesyłek poleconych nr: [...], [...], [...], [...], oraz miejscu i terminie ich odbioru. Jednocześnie z treści pisma wynikało, iż nie stwierdzono odmowy wydania przesyłek pełnomocnikowi adresata – M.H. Ponadto ustalono, iż w okresie od dnia nadania przesyłek do dnia ich zwrotu J.P. osobiście zgłaszał się po odbiór korespondencji, odbierając ją wybiórczo, odkładając te, które były nadane przez Urząd Miasta w Z.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, pismem z dnia 7 maja 2012 r., doręczonym J.P. w dniu 11 maja 2012 r., wezwało podatnika do przedłożenia odwołań, w odniesieniu do których domaga się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na powyższe, J.P. - listem nadanym w dniu 15 maja 2012r. - przesłał ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tym razem zaadresowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z odpisem tego wniosku oraz załącznikami do pisma (wniosku) skierowanego w dniu 20 lutego 2012 r. do Urzędu Miasta Z. wraz z oświadczeniem M.H.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 169 § 4 O.p. pozostawiło wniosek J.P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowych za lata 2007, 2008, 2009 i 2010 wydanych przez Burmistrza Miasta Z. bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ powołując art. 162 § 1 i art. 162 § 2 O.p., wskazał, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie były to odwołania od decyzji za rok 2007, 2008, 2009 i 2010. Niedopełnienie niniejszej czynności, tj. nieprzedłożenie do wniosku o przywrócenie terminu odwołań powodowało konieczność wezwania wnioskodawcy do jej dokonania (tj. przedłożenia rzeczonych odwołań) na podstawie art. 169 § 1 O.p. Wzywając wnioskodawcę do dokonania tejże czynności organ poucza go jednocześnie, że niewypełnienie obowiązku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie, przez organ podatkowy, podania o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 i 4 O.p.), co zgodne jest w ocenie organu z poglądem wyrażonym przez NSA w uchwale składu 7 sędziów z 21 kwietnia 2009 r. (II FPS 9/08, LexPolonica nr 2025813, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 65).

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia 7 maja 2012r., doręczonym J.P. w dniu 11 maja 2012 r., wezwało podatnika do przedłożenia odwołań, w odniesieniu, do których domagał się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. J.P. nie dostarczył jednak przedmiotowych odwołań od decyzji. W związku z powyższym organ na podstawie art. 169 § 1 i 4 O.p. postanowił o pozostawieniu wniosku strony o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia.

J.P. na powyższe postanowienie wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 6 k.p.a. - poprzez pominięcie działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, art. 7 k.p.a. w szczególności poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co spowodowało załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu skarżącego, a także naruszenie art. 4 i art. 169 O.p.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zarzucił, iż nakazy płatnicze za sporne lata podatkowe nie zostały mu doręczone. Dodatkowo podniósł, iż prowadzi szereg spraw w tym sądowych, właśnie z Burmistrzem Z. i nie ma żadnego powodu, aby korespondencji przychodzącej nie odbierać, a wręcz odwrotnie - skwapliwie ją odbiera. Prowadząc bowiem wiele spraw, jest nawet przeczulony na odbieranie korespondencji, a następnie terminowe wnoszenie ewentualnych odwołań, apelacji bądź zażaleń. Przy czym wskazał, iż na przestrzeni ostatnich 3 lat, prowadził aż kilkanaście postępowań właśnie przed SKO w Opolu.

Zdaniem strony, jest rzeczą oczywistą, iż kserokopie decyzji, na co powołuje się Burmistrz Z., nie spełniają walorów formalno-prawnych dokumentu jakim jest nakaz płatniczy. Także wystąpienie o wydanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii z akt sprawy nie załatwia sprawy, gdyż następuje upływ odnośnych terminów do ewentualnego odwoływania się. Ponadto J.P. dodał, że jako adresat przesyłek, nie ma żadnego wpływu na to, jakie adnotacje poczyni Poczta Polska w swojej dokumentacji.

Stwierdził, iż wbrew stanowisku SKO, organ w swoim piśmie datowanym na 7 maja 2012r. nie wzywał go do "przedłożenia" odwołań, lecz ich "przełożenia"

Takie sformułowanie jest niejednoznaczne, wprowadza w błąd. Podatnik podniósł dalej, że na żądanie SKO przesłał w terminie wniosek o przywrócenie terminu adresowany do SKO oraz odnośne oświadczenie M.H.

W ocenie skarżącego przedłożył do SKO żądane dokumenty, ponieważ tak zrozumiał przesłane pismo. Zarzucił, że skoro SKO wymaga od podatnika precyzji, a w szczególności dostarczenia właściwych dokumentów, to również SKO winno być precyzyjne w formułowaniu swoich żądań. Zatem nic nie stało na przeszkodzie, aby SKO ponownie zwróciło się o przesłanie brakujących dokumentów, precyzyjnie formułując żądanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi.

Zdaniem organu tryb postępowania w przypadku wniosku o przywrócenie terminu został ściśle określony w przepisach ustawy - Ordynacja podatkowa i przy wystąpieniu braków formalnych wniosku, przepisy ustawy nie pozostawiają swobody podejmowania przez organ rozstrzygnięcia, czy przywrócić termin do dokonania czynności. W niniejszym przypadku, strona skarżąca została prawidłowo wezwana przez organ do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Strona skarżąca w swojej skardze nie podnosi bowiem, iż wezwanie to nie zostało jej doręczone. Po upływie terminu do uzupełnienia wniosku, organ - będąc związany przepisami ustawy - zmuszony był do pozostawienia podania bez rozpatrzenia. To brak działania ze strony skarżącego, spowodował zaistnienie okoliczności, w postaci niemożności rozpatrzenia przez organ wniosku o przywrócenie terminu, gdyż wniosek ten był niekompletny. Powoływanie się przez skarżącego na oczywistą omyłkę pisarską, która zaistniała w treści wysłanego do podatnika wezwania nie powoduje w ocenie SKO, iż całe pismo jest, jak wskazuje skarżący, "niejednoznaczne" czy "wprowadzające w błąd". Szczególnie, iż sam skarżący podkreśla w treści skargi, że był on stroną szeregu spraw, w tym sądowych, a na przestrzeni ostatnich 3 lat - kilkunastu postępowań właśnie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Twierdzenia skarżącego, sprowadzające się do wykazania braku zrozumienia treści wezwania z powodu omyłki pisarskiej pojawiającej się w wyrazie "przedłożenia", należy potraktować jako nieuzasadniające jego bierności w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności, przeprowadzona przez sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) - [dalej p.p.s.a], sąd uchyla decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Natomiast w myśl art.145 §1 pkt 2 tejże ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu obligującym Sąd do jego uchylenia.

W niniejszej sprawie u podstaw sporu legło uprawnienie organu odwoławczego do pozostawienia bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 § 1 i § 4 O.p., wniosku podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z treści mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 162 O.p. wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, nie dokonała uchybionej czynności tj. nie złożyła odwołań od decyzji Burmistrza Z. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2007, 2008, 2009 i 2010.

Niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę - na podstawie art. 169 § 1 O.p. - do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II FPS 9/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, s. 65).

Z okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia wynika, że skarżący nie usunął braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań, pomimo stosownego wezwania ze strony organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 169 § 1 O.p. zobowiązało podatnika do złożenia przedmiotowych odwołań w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego (dorosłego domownika – K.P.) w dniu 11 maja 2012 r. Skarżący nie uczynił jednak zadość wezwaniu, gdyż nie dostarczył przedmiotowych odwołań. W tej sytuacji trafnie organ uznał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku. W konsekwencji organ prawidłowo orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu nie są zasadne zarzuty skargi, iż wezwanie do usunięcia braku formalnego było niejednoznaczne i mogło wprowadzać w błąd, gdyż organ wezwał nie do "przedłożenia" odwołań, a do ich "przełożenia".

Jakkolwiek Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2012 r., I SA/Wr 1503/11(LEX 1137383), iż w przypadku wzywania strony do usunięcia braków formalnych, istotnym jest przede wszystkim to, aby treść tego wezwania nie nastręczała trudności w jego zrozumieniu, była precyzyjna i w razie potrzeby zawierała także wyjaśnienia i informacje, które zwłaszcza dla osób niemających wykształcenia prawniczego i niekorzystających w postępowaniu z usług fachowego pełnomocnika, pozwoliło na prawidłowe wykonanie wezwania organu do usunięcia braków, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi, iż wezwanie organu nie spełniało powyższych wymogów, było niejasne dla skarżącego, czy mogło wprowadzać go w błąd. Bezspornie wezwanie zawiera oczywistą omyłkę pisarską. Jednak trudno zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż użycie przez organ słowa "przełożyć" zamiast "przedłożyć", w kontekście całej treści wezwania, mogło budzić wątpliwości. Tym bardziej, iż skarżący, jak sam przyznał w skardze, prowadzi szereg spraw w tym sądowych, a na przestrzeni ostatnich trzech lat, także spraw przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Na uwagę zasługuje także fakt, iż w wyznaczonym przez organ terminie podatnik przedłożył jednak inne dokumenty, aniżeli te o które był wzywany. Stąd trudno uznać by strona nie zrozumiała, do jakiej czynności była wezwana. Ponadto skarżący wnosząc o przywrócenie terminu we wniosku wskazał podstawę prawną żądania, tj. art. 58 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2011r. Nr 106, poz. 622 ze zm.)., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle powyższego, pomimo nieskorzystania z pomocy fachowego pełnomocnika, powołał przepis, który odpowiadał treści mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 162 O.p. Wszystkie te okoliczności nie pozwalają zdaniem Sądu na uznanie, iż skarżący nie mógł zrozumieć treści wezwania organu z dnia 7 maja 2012 r.

Brak formalny złożonego podania do czasu jego prawidłowego usunięcia czyni podanie bezskutecznym. Tym samym uniemożliwia przystąpienie do załatwienia sprawy inicjowanej złożonym wnioskiem i w konsekwencji rozstrzygnięcie zawartego w nim żądania. Tylko w przypadku skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ w pierwszym rzędzie ma obowiązek poczynić ustalenia, czy decyzja została w sposób prawidłowy doręczona. Skoro w niniejszej sprawie wskutek nieuzupełnienia braku formalnego wniosku – nieprzedłożenia przez stronę w zakreślonym terminie żądanych odwołań, nie doszło do skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ prawidłowo na zasadzie art. 169 § 4 O.p., pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, nie analizując zarzutów strony podniesionych we wniosku.

W związku z powyższym zarzuty skargi dotyczące wadliwości doręczenia decyzji, w sytuacji, kiedy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został skutecznie przez skarżącego wniesiony, nie mogły być przedmiotem badania przez Sąd w niniejszym postępowaniu.

W opinii Sądu organ wskazał, jaki stan faktyczny uznał za podstawę rozstrzygnięcia i przytoczył adekwatnie do przedmiotu sprawy przepisy prawa, przedstawiając pełną argumentację prawną. Zatem nie naruszył organ wskazanych w skardze przepisów prawa.

Zauważyć również należy, że nie wszystkie wady postępowania podatkowego mogą stanowić podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, gdyż w ramach art. 145 p.p.s.a ustawodawca zastrzegł, iż musi to być takie naruszenie przepisów postępowania, aby mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich zaś naruszeń w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono.

Kierując się zatem wyżej przytoczonymi względami Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.