Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 452/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121, art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 141 poz 1177
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Anna Krenz, po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zaworu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] J. G. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w W. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). W przedmiotowym wniosku skarżący wystąpił o restrukturyzację zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 2000r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w W. ustalił warunki restrukturyzacji obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2000r. w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę oraz ustalił wysokość opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...].

Dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał warunki, których łączne spełnienie niezbędne jest do umorzenia zaległości podatkowych w ramach postępowania restrukturyzacyjnego. Organ pierwszej instancji podał, iż skarżący dokonał wpłaty na poczet opłaty restrukturyzacyjnej w dniu [...] kwoty [...], jednakże nie złożył informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy i posiada zaległość podatkową w kwocie [...] nieobjętą postępowaniem restrukturyzacyjnym z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2003r. W konsekwencji stwierdził, iż podatnik nie spełnia warunków restrukturyzacji wskazanych w ustawie o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji J. G. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i umorzenie ciążących na nim zaległości podatkowych. W odwołaniu wskazał, że w dniu [...] dokonał wpłaty opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...], jak również oświadczył, iż nie posiadał żadnych zaległości podatkowych na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Podana w zaskarżonej decyzji zaległość podatkowa w kwocie [...] z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2003r. uregulowana została w dniu [...] w kasie Urzędu Skarbowego. Ponadto, w uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że sytuacja finansowa jego firmy znana jest organowi pierwszej instancji, gdyż co miesiąc składa deklaracje podatkowe.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał decyzję organu pierwszej instancji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa i utrzymał ją w mocy. Uzasadniając decyzję stwierdził, że w dniu [...] podatnik nie dokonał jednak wpłaty w kasie Urzędu Skarbowego w W. zaległego podatku od towarów i usług za listopad 2003r. w wysokości [...]. Nie dokonał również tej wpłaty w żadnym innym dniu poprzedzającym dzień wydania zaskarżonej decyzji, a wezwany pismem z dnia [...] celem dostarczenia dowodu wpłaty tej zaległości, nie zgłosił się do Urzędu Skarbowego w wyznaczonym terminie, czym potwierdził bezpodstawność podnoszonego zarzutu. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił również, iż w dniu [...] skarżący wystąpił z pismem do organu pierwszej instancji o przeksięgowanie kwoty [...] wpłaconej za miesiąc grudzień 2003r. na poczet zaległości podatkowej za miesiąc listopad 2003r. tłumacząc, iż pomyłkowo podał, że wpłata ta dotyczyła miesiąca grudnia 2003r. Z ustaleń poczynionych przez organ restrukturyzacyjny wynika, że za miesiąc grudzień 2003r. skarżący złożył deklarację VAT - 7, w której wykazał kwotę podatku podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości [...]. Powyższe zobowiązanie za grudzień 2003r. uregulowane zostało przez wpłatę w dniu [...] kwoty [...] oraz w dniu 16 marca 2004r. przez dopłatę pozostałej kwoty w wysokości [...]. Zatem nawet gdyby uwzględnić wniosek z dnia 20 kwietnia 2004r., w którym skarżący wniósł o przeksięgowanie wpłaty dokonanej w dniu [...] za miesiąc grudzień 2003r. na poczet zaległości za listopad 2003r., to na koncie podatku od towarów i usług występowałaby nadal zaległość podatkowa, tyle że nie za miesiąc listopad a za miesiąc grudzień 2003r. Warunkiem natomiast umorzenia zaległości objętych restrukturyzacją jest brak - na dzień wydania decyzji - zaległości z tytułu podatków nieobjętych restrukturyzacją. Według organu drugiej instancji nie znajduje również uzasadnienia w niniejszej sprawie argument skarżącego, w którym wskazuje, iż sytuacja finansowa firmy jest znana Urzędowi Skarbowemu, gdyż co miesiąc składa on deklaracje podatkowe. Fakt składania comiesięcznych deklaracji dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług nie może zastąpić określonego w art. 10 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców obowiązku złożenia przez przedsiębiorcę informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej jego firmy. Informację tę skarżący powinien przedłożyć w terminie 14 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, o czym organ restrukturyzacyjny poinformował skarżącego w przywołanym wcześniej piśmie z dnia [...] wyznaczając mu dokładny termin złożenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej oraz skrótowej informacji na temat przyczyn trudności i sposobu radzenia sobie z nimi, wysokości obrotów i dochodów, tj. do dnia 23 lutego 2004r. Mając na względzie powiązanie ustawy o restrukturyzacji z przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. nr 141, poz. 1177), Urząd Skarbowy w W. w ww. piśmie, podobnie jak w piśmie z dnia [...], zobowiązał skarżącego także do przedstawienia zaktualizowanej informacji o pomocy udzielonej mu w okresie 3 kolejnych lat poprzedzających dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji (art. 44 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o pomocy publicznej). Jednakże w aktach sprawy brak również przedmiotowego oświadczenia o pomocy publicznej.

W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie spełnił warunków restrukturyzacji umożliwiających umorzenie zaległości podatkowych w ramach postępowania restrukturyzacyjnego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, wobec czego organ nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując, iż nie zgadza się z interpretacją organu odwoławczego dotyczącą uregulowania podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2003r. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, iż w dniu 13 stycznia 2004r. zgłosił się osobiście do kasy Urzędu Skarbowego w W. w celu uregulowania należności podatkowych podając jako tytuł zapłaty podatek od towarów i usług za listopad 2003r. Następnie dnia 16 marca 2004r. zgłosił się ponownie do kasy Urzędu Skarbowego celem uregulowania zaległych zobowiązań. Inspektor organu podatkowego sprawdził wysokość zaległych zobowiązań i wyliczył należną kwotę w wysokości [...] nie wspominając nic o zaległości za listopad 2003r. Skarżący podniósł również, iż do chwili otrzymania decyzji nie został w żaden sposób poinformowany o zaległości podatkowej. Będąc przekonanym, iż nastąpiła pomyłka zwrócił się pismem z dnia 20 kwietnia 2004r. o przeksięgowanie wpłaty z dnia 13 stycznia 2004r. na poczet zaległości za listopad 2003r. W odpowiedzi Urząd Skarbowy w W. błędnie dwukrotnie wystawił tytuł egzekucyjny na dopłatę kwoty [...]. Aby uniknąć pomyłek w wielkości zadłużenia i być pewnym, iż wszelkie podatki nieobjęte restrukturyzacją zostały uregulowane, skarżący dokonywał wszystkich wpłat w kasie Urzędu Skarbowego.

W kwestii niezłożenia informacji o bieżącej sytuacji finansowej firmy – jako drugiej przyczyny umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego – skarżący wskazał, że przesłał do Urzędu Skarbowego w W. listem zwykłym formularz dotyczący otrzymanej pomocy publicznoprawnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał, iż istniejąca zaległość podatkowa skarżącego została potwierdzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w piśmie z dnia [...] (nadesłanym w odpowiedzi na zarzuty postawione w skardze). Z ww. pisma wynika, że organ pierwszej instancji dokonał przeksięgowania - zgodnie z prośbą skarżącego - wpłaty z dnia 13 stycznia 2004 r. w wysokości [...] na zaległy podatek od towarów i usług za listopad 2003 r. w wysokości [...]. Pozostałą nadwyżkę w wysokości [...] zaliczył na zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2003 r. Pomimo tego na koncie skarżącego w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług powstała zaległość podatkowa za grudzień 2003 r. w kwocie [...], okoliczność ta nie ma więc wpływu na wynik sprawy. Ponadto w związku ze złożoną skargą, Dyrektor Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o ustosunkowanie do zarzutów zawartych w skardze dotyczących kwestii regulowania przez skarżącego zaległości w podatku od towarów i usług w kasie Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi z dnia 04 sierpnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wskazał te same fakty, o których była mowa w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...].

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej skarżący składał w omawianej kwestii sprzeczne oświadczenia. W odwołaniu z dnia [...] podał, że zaległość w podatku VAT za listopad 2003r. w kwocie [...] została przez niego uregulowana w dniu 03 stycznia 2004r. w kasie Urzędu Skarbowego, pomyłkowo zaś na dowodzie wpłaty kasjerka wpisała należność za miesiąc grudzień 2003 r. Natomiast we wniesionej skardze podaje, że uregulował przedmiotową zaległość za listopad 2003r. w dniu 13 stycznia 2004r. zgłaszając się osobiście do kasy Urzędu Skarbowego w W., gdzie wskazał tytuł zobowiązania jako podatek od towarów i usług za listopad 2003r. Z kolei w piśmie z dnia 20 kwietnia 2004r. zawierającym prośbę o przeksięgowanie wpłaty z dnia 13 stycznia 2004r. skarżący poinformował, że dokonał tej wpłaty pomyłkowo podając, że dotyczy ona miesiąca grudnia 2003r. Stąd, w świetle przedstawionych faktów oraz analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie organy podatkowe uznały, iż na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji skarżący posiadał zaległość w podatku od towarów i usług, która nie była objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonej sprawie wydana decyzja narusza prawo procesowe, w związku z tym nie może pozostać w obrocie prawnym.

Ocena legalności decyzji musi odnosić się również do przestrzegania podstawowych zasad postępowania podatkowego. W myśl art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika.

Na podstawie art. 122 tej ustawy w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Stosownie do art. 187 §1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Analiza materiału dowodowego i wydanego rozstrzygnięcia uzasadnia stwierdzenie, że organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z przywołanych przepisów.

Zgodzić się należy z organem podatkowym, iż muszą być spełnione trzy przesłanki, aby istniały podstawy umorzenia zaległości podatkowych w ramach restrukturyzacji, tj. 1) uiszczenie opłaty restrukturyzacyjnej, 2) brak zaległości podatkowych z tytułu podatków nieobjętych restrukturyzacją - na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, 3) złożenie informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy - przed upływem 14 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji.

Zdaniem organu w zaskarżonej sprawie nie zostały spełnione dwa warunki, bowiem wystąpiła zaległość podatkowa za miesiąc listopad 2003r. w wysokości [...] oraz podatnik nie złożył informacji o bieżącej sytuacji finansowej.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 23 stycznia 2004r. organ podatkowy poinformował podatnika o obowiązku złożenia dwóch informacji, tj. o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy i o pomocy otrzymanej w ciągu 3 kolejnych lat poprzedzających dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Organ zaznaczył jednocześnie, iż niezłożenie ww. informacji stanowić będzie o niespełnieniu przez podatnika jednego z warunków restrukturyzacji, a w konsekwencji zaległości podatkowe nie zostaną umorzone.

Sąd zauważa, iż w przypadku, gdy organ podatkowy kierując się zasadami ogólnymi postępowania podatkowego przypomina podatnikowi o obowiązkach, które jeszcze należy dopełnić, aby skorzystać z restrukturyzacji, to powinien poinformować o wszystkich jego powinnościach w tym zakresie. Nie budzi przecież wątpliwości, iż w dniu wystosowania przywołanego pisma tj. z dnia 23 stycznia 2004r. organ posiadał informację, że podatnik posiada zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2003r., a mimo tego nie wymienił jej jako przeszkody do umorzenia zaległości podatkowych objętych restrukturyzacją. Jeżeli strona jest informowana przez organ o obowiązkach, które jeszcze należy dopełnić, aby skorzystać z umorzenia, to ma prawo przypuszczać, iż są to już wszystkie obowiązki, które należy wykonać i poza wymienionymi do uzupełnienia już inne na niej nie ciążą. Nie można wykluczyć, iż w przypadku, gdyby organ wskazując na obowiązek złożenia informacji zawarł także w tym piśmie (z dnia 23 stycznia 2004r.) informację o wystąpieniu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2003r., to podatnik uiściłby ją i tym samym ta przesłanka umorzenia zostałaby wypełniona.

Druga kwestia związana jest z informacją o bieżącej sytuacji finansowej podatnika. W piśmie z dnia 23 stycznia 2004r. organ zawarł pouczenie, iż należy podać również skrótową informację na temat przyczyn trudności i sposobu radzenia sobie z nimi, wysokość obrotów i dochodów. Sąd zauważa, że w odpowiedzi podatnik pismem z dnia 20 listopada 2003r. poinformował, że nie ma żadnych zaległości podatkowych powstałych po dniu 30 czerwca 2002r. poza tymi, o których mowa w złożonym zaświadczeniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto organ posiadał informacje wynikające z deklaracji na zaliczki w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-5) oraz z deklaracji na podatek od towarów i usług (VAT-7). Jeżeli poza tymi danymi wymagane były inne, wówczas należało wezwanie skonkretyzować. Skoro bowiem organ posiada informacje o zaległościach podatnika, jego obrotach, dochodzie, to w ocenie Sądu posiada już pewne dane, które wskazują na sytuację finansową podatnika. Sąd zauważa, że na etapie złożenia wniosku także wymagane było złożenie informacji o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy i w tej konkretnej sprawie brak w aktach rozbudowanej informacji. We wniosku z dnia 12 listopada 2002r. jest zaledwie kilka danych dotyczących sytuacji finansowej przedsiębiorcy (zawartych w pkt VI wniosku).

W związku z tym, informacja którą podał podatnik i dane posiadane przez organ podatkowy z urzędu w świetle wcześniejszej informacji zawartej we wniosku z dnia 12 listopada 2002r., nie mogą stanowić uchybienia na tyle istotnego, aby zadecydowały o odmowie umorzenia zaległości podatkowych. Jeżeli pismo z dnia 20 listopada 2003r. wraz z deklaracjami złożonymi do Urzędu Skarbowego - w ocenie organu restrukturyzacyjnego - nie stanowiło wystarczającej informacji o bieżącej sytuacji finansowej podatnika, to należało wezwać podatnika do podania konkretnych, a nie ogólnikowych danych, mając na uwadze ogólne zasady postępowania podatkowego.

Kolejne zagadnienie związane jest z informacją o pomocy otrzymanej w ciągu 3 kolejnych lat wynikającą z przepisów art. 44 ust. 1i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1.177 ze zm.). Zauważyć należy, że w decyzji z dnia [...] ustalającej warunki restrukturyzacji należności publicznoprawnych organ nie zawarł tej przesłanki jako determinującej umorzenie zaległości podatkowej.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zwrocie kosztów postępowania.