Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1469/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), odmówił D. K. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania renty lub emerytury, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy jest zatem możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące przesłanki: jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek oraz nie ma niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o których mowa w ww. przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Następnie organ podał, iż z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni [...] lat życia wnioskodawca udokumentował łączny okres ubezpieczenia wynoszący 13 lat, 8 miesięcy, 25 dni. Ponadto w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano jedynie 2 lata, 6 miesięcy i 17 dni tych okresów. W latach 2004 - 2011 wymieniony nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.

W ocenie organu nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w nabyciu uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym, ponieważ w ww. przerwie w zatrudnieniu wobec wnioskodawcy nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy, nie zostały też wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w kontynuowaniu zatrudnienia i nabyciu uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym.

W świetle powyższego organ stwierdził brak podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. K. podniósł, iż w jego ocenie ze złożonej w sprawie dokumentacji wynika, że spełnia on wszystkie przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Wskazał, iż od [...] września 2003 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. był zarejestrowany jako bezrobotny w Urzędzie Pracy w W. Nie był osobą bierną, aktywnie starał się o pracę, w celu poszerzenia kwalifikacji ukończył kursy i szkolenia oferowane przez Urząd, a ponadto odbył pięcioletni staż w Komisji Szkolenia Oddziału [...] Związku [...] w Polsce. W tym okresie kilkakrotnie składał wniosek o dofinansowanie własnej działalności gospodarczej, jednak dofinansowania nie otrzymał.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie stwierdził przesłanek umożliwiających pozytywne załatwienie wniosku. Z akt sprawy nie wynika, aby powodem nienabycia przez stronę uprawnień do świadczenia przyznawanego na zasadach ogólnych, były szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Organ podkreślił, iż w okresie od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r. D. K. nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Analiza przebiegu ubezpieczenia prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków do świadczenia na zasadach ogólnych nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym, bowiem w ww. okresie nie była wobec wymienionego orzeczona przez lekarza orzecznika ZUS całkowita niezdolność do pracy. Nie istniały zatem przeciwwskazania ze względu na stan zdrowia, które uniemożliwiałyby stronie kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym.

Organ wskazał, iż lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] lutego 2012 r. ustalił, że D. K. jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia [...] maja 2015 r., zaś orzeczeniem z dnia [...] lutego 2013 r., określił, że ww. niezdolność do pracy istniała od dnia [...] kwietnia 2011 r.

Organ zauważył, iż stopa bezrobocia w miejscu zamieszkania wymienionego w ww. okresie przerwy w ubezpieczeniu wynosiła od 1,9% do 6,2% i była niższa od stopy bezrobocia w skali kraju wynoszącej od 9,5% do 19%.

Z przedłożonej dokumentacji wynika, że strona podnosiła kwalifikacje poprzez odbywanie kursów i szkoleń oferowanych przez Powiatowy Urząd Pracy w W. oraz bezpłatnego stażu w Związku [...], jednak nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na odmowę zatrudnienia przez konkretnych pracodawców, co mogłoby pozwolić na uznanie okresu bezowocnych poszukiwań pracy jako przerwy w zatrudnieniu spowodowanej szczególnymi okolicznościami, niezależnymi od jej woli.

Zdaniem organu, obecna niemożność podjęcia zatrudnienia ze względu na orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy oraz trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013 r. D. K. zakwestionował stanowisko organu, iż nie spełnia on wszystkich warunków do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Podniósł, iż nieodwracalna i nagła utrata zdrowia jest okolicznością szczególną i stanowi niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w dalszych staraniach o zatrudnienie.

Zauważył, iż podane w zaskarżonej decyzji dane na temat stopy bezrobocia w jego miejscu zamieszkania są danymi statystycznymi i nie miały przełożenia na rzeczywisty efekt uzyskania zatrudnienia przez skarżącego. Stwierdził, że był otwarty na ewentualne propozycje pracy z Urzędu Pracy, z entuzjazmem uczestniczył w szkoleniach i kursach oferowanych przez Urząd, a nadto samodzielnie czynił starania w kierunku podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Skarżący zakwestionował stanowisko organu, iż w latach 2004 - 2011 nie wykazał starań w poszukiwaniu zatrudnienia. Wielokrotnie próbował podjąć stałą pracę, jednak polityka firm, w których starał się o zatrudnienie, uniemożliwiała podpisanie umowy o pracę.

Skarżący ponownie podniósł, iż w latach 2003 - 2008 był zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy w W.. Ukończył kursy i szkolenia oferowane przez Urząd, odbył pięcioletni staż w Komisji Szkolenia Oddziału [...] Związku [...] w Polsce. Chciał rozwijać swoje zainteresowania oraz podjąć pracę zarobkową zgodnie ze swoją pasją. W środowisku [...] cieszył się dobrą opinią, był zaangażowany w zdobywanie wiedzy i rozwijanie umiejętności. Celem skarżącego było rozpoczęcie prowadzenia własnej działalności gospodarczej w zakresie [...]. Ukończone kursy miały być podstawą dla tej działalności. Kilkakrotnie składał wniosek o dofinansowanie działalności gospodarczej, jednak dofinansowania nie otrzymał.

Skarżący wskazał, iż obecnie nie może podjąć zatrudnienia ze względu na stan zdrowia, przebywa bowiem pod stałą opieką lekarzy.

Podkreślił, że w wyniku nagłej utraty zdrowia został bez środków utrzymania. Zmuszony jest sprzedać mieszkanie z uwagi na brak możliwości regulowania opłat eksploatacyjnych. Uczestnictwo w programie "Partnerstwo dla pracy", do którego został skierowany przez Urząd Pracy zapewnia mu tymczasowe ubezpieczenie pozwalające na korzystanie z bezpłatnej opieki medycznej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ administracyjny wydając zaskarżony akt nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.

W ocenie Sądu skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013 r. nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w myśl którego ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie.

Na tle całej ustawy określającej zasady nabywania prawa do świadczeń typu ubezpieczeniowego, a więc finansowanych i pozostających w związku z funduszem gromadzonym na ten cel ze składek ubezpieczeniowych przyszłych świadczeniobiorców, jest to regulacja szczególna. Pozwala ona bowiem na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do jego uzyskania w trybie zwykłym. Zatem świadczenia przyznawane na podstawie art. 83 ustawy nie mają charakteru roszczeniowego, ponieważ według art. 84 są finansowane z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaś ustawa pozostawia ich przyznanie uznaniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Powołany wyżej art. 83 ust. 1 ustawy posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." świadczenie w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w tym trybie. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji Prezesa ZUS nie oznacza, że organ ma całkowitą i niekontrolowaną swobodę podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również w sytuacji działania w ramach uznania administracyjnego, ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W ocenie Sądu, analiza akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpatrzył wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz dokonał obiektywnej ich oceny w świetle art. 83 ust. 1 ww. ustawy.

Jak wynika z ww. przepisu przyznanie świadczenia możliwe jest w sytuacji kumulatywnego wystąpienia trzech zasadniczych przesłanek: (1) braku możliwości podjęcia pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy osoby wnioskującej, (2) braku niezbędnych środków utrzymania, (3) wystąpienia szczególnych okoliczności jako powodu niespełnienia wymagań dających prawo do emerytury lub renty.

Ostatnia z ww. przesłanek określona została przez ustawodawcę w postaci zwrotu ocennego, wymagającego od organu ustalenia odpowiednich faktów oraz ich oszacowania co do skali czy natężenia ich wystąpienia tak, aby można było tym faktom przypisać status okoliczności szczególnych. Dopiero kiedy ma miejsce ustalenie wystąpienia powyższych przesłanek, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może przyznać przedmiotowe świadczenie. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy przesłanki te wystąpią, decyzja organu nie musi być decyzją przyznającą świadczenie, jeśli jakieś inne okoliczności (np. stan środków finansowych) to uniemożliwiają. Ponadto, świadczenie to może być przyznane "na zasadzie wyjątku", co wzmacnia uznaniowy charakter decyzji oraz wskazuje na zaostrzenie sposobu szacowania w ramach oceny faktów "szczególnych okoliczności", stanowiących najistotniejszą przesłankę merytoryczną, decydującą o zaktualizowaniu się możliwości przyznania tego świadczenia (v. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za szczególne okoliczności w sprawach z zakresu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uznaje się jakieś konkretne zdarzenie lub trwały stan, które mogą powodować niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty, czyli wykluczać aktywność zawodową osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Zjawisko bezrobocia nie stanowi szczególnych okoliczności w rozumieniu powołanego przepisu. Gdyby przyjąć za prawidłowe odmienne stanowisko, należałoby przyznawać świadczenia w drodze wyjątku wszystkim osobom powołującym się na fakt bezrobocia (v. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 151/10; wyrok NSA z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I OSK 378/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wykazano istnienia szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ww. ustawy.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że D. K. na przestrzeni [...] lat życia posiadał udowodniony łączny okres ubezpieczenia wynoszący 13 lat, 8 miesięcy i 25 dni okresów składkowych. W ostatnim 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do uzyskania świadczenia w zwykłym trybie - udokumentowano jedynie 2 lata, 6 miesięcy i 17 dni tych okresów. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż od dnia [...] kwietnia 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2011 r., tj. przez okres niemal 7 lat, skarżący nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, emerytalnym i rentowym. Skarżący był zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna w okresie od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] grudnia 2008 r., przy czym w okresie od dnia [...] września 2003 r. do [...] marca 2004 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100%.

Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2012 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił, iż D. K. jest całkowicie niezdolny do pracy do [...] maja 2015 r., zaś niezdolność ta istnieje od [...] kwietnia 2004 r. (orzeczenie z dnia [...] lutego 2013 r.).

We wskazanym okresie 2004 - 2011 wobec skarżącego nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec.

Podkreślić należy, że brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty podlega badaniu w nawiązaniu do okresu zatrudnienia uprawnionego do świadczenia, a więc w odniesieniu do wypracowanej przez niego emerytury czy renty. Należności wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie są bowiem zapomogą państwową, a stanowią odpowiednik składek, które uprawniony odprowadzał w trakcie życia zawodowego. Świadczenie emerytalne lub rentowe stanowi więc wypadkową okresu, przez który uprawniony budował kapitał początkowy odprowadzając składki na ubezpieczenie. Istotne znaczenie ma zatem okres czasu przez jaki strona podlegała ubezpieczeniu, który winien być adekwatny do wieku uprawnionego. W rozpatrywanej sprawie wskazana adekwatność nie występuje, gdyż okres, przez jaki skarżący pozostawał w ubezpieczeniu nie jest odpowiedni do jego wieku.

Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskał wykształcenie techniczne, mieszkał w W., gdzie w okresie wskazanej powyżej przerwy w ubezpieczeniu stopa bezrobocia wynosiła od 1,9% do 6,2% i była niższa od stopy bezrobocia w skali kraju wynoszącej od 9,5% do 19%. Ponadto skarżący - jak sam zauważył we wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku - był człowiekiem energicznym, zdrowym, aktywnym, uprawiającym sport. Dopiero w kwietniu 2011 r. zaczął źle się czuć, następnie był hospitalizowany i poddany operacji. Powyższe cechy oraz wiek skarżącego (ur. w [...] r.) niewątpliwie czyniły go pracownikiem atrakcyjnym na rynku pracy. Z tego względu nie można uznać, że przed datą powstania całkowitej niezdolności do pracy skarżący nie kontynuował zatrudnienia z przyczyn od niego niezależnych, wykluczających aktywność zawodową.

Okolicznością niesporną pozostaje, że skarżący w okresie 2003 - 2005 odbył szkolenia i kursy organizowane przez Urząd Pracy w W., mające na celu przygotowanie do założenia i prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Szkolenia te obejmowały m.in. tematykę w zakresie obsługi programów biurowych, wprowadzenia do przedsiębiorczości, marketing, biznes plan, księgowość (k. 24 - 27 akt admin.). Skarżący podkreślał, że czynił także samodzielne starania w kierunku podwyższenia kwalifikacji uczestnicząc w weekendowych kursach organizowanych przez Związek [...] w Polsce, Oddział w W. (k. 10 - 17 akt admin.). Zamierzał bowiem prowadzić własną działalność gospodarczą w zakresie [...]. Podnosił, że chciał rozwijać zainteresowania i podjąć pracę zarobkową zgodnie ze swoją pasją. W tym celu wiele lat poświęcił na rozwijanie potrzebnych umiejętności oraz na zdobywanie wiedzy. Starał się o dofinansowanie działalności gospodarczej, jednak jego wniosek nie został zaakceptowany. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący wyjaśnił, że założył własną działalność gospodarczą, a środki na to przedsięwzięcie pozyskał ze sprzedaży mieszkania.

Z powyższego wynika, że przerwa w ubezpieczeniu skarżącego w okresie 2004 - 2011 nie zaistniała z powodu przeszkód obiektywnych, niezależnych od woli skarżącego. Przeciwnie, skarżący pozostawał poza ubezpieczeniem, bowiem jego celem nie było podjęcie zatrudnienia i możliwość zarobkowania w ogóle, lecz podjęcie pracy w zgodzie z jego zainteresowaniami czy nawet pasją. Podkreślić jednak należy, że w kategoriach szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie może być oceniane powoływanie się na brak możliwości podjęcia zatrudnienia w dziedzinie objętej zainteresowaniami (hobby) osoby wnioskującej. Chęć realizacji własnej pasji zawodowej w żaden sposób nie usprawiedliwia niewypracowania stażu pracy adekwatnego do wieku, a w konsekwencji nieuzyskania uprawnienia do renty w "zwykłym" trybie.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że z treści złożonego na rozprawie zaświadczenia z [...] listopada 2013 r. wynika, iż skarżący w latach 2010 - 2012 współpracował z firmą [...] z siedzibą w O., a nadto w latach 2007 - 2012 czynnie pomagał w [...]. Z powyższego wynika, że skarżący w istocie wykonywał pracę we wskazanym okresie, jednak dokonał świadomego wyboru pozostając poza systemem ubezpieczenia społecznego.

Skarżący akcentuje swoją trudną sytuację materialną w związku z nagłą utratą zdrowia i brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia. Zaznaczenia jednak wymaga, że trudna sytuacja materialna nie stanowi wyłącznej przyczyny przyznania świadczenia z art. 83 ust. 1 ww. ustawy. Nie jest to bowiem świadczenie socjalne, zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby ubiegającej się o nie, nawet gdy są one uzasadnione. Potrzeby te mogą natomiast uzasadniać ubieganie się przez skarżącego o świadczenie z tytułu pomocy społecznej oraz inne formy pomocy materialnej dla osób znajdujących się w niedostatku. Świadczenie z art. 83 ustawy nie ma charakteru roszczeniowego, a okoliczności nagłej utraty zdrowia nie mogą stanowić samoistnej przesłanki jego przyznania.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Prawidłowo uznał, dokonując należytej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż powodem niespełnienia przez skarżącego wymagań uprawniających do emerytury lub renty w "zwykłym" trybie nie były okoliczności szczególne w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku organ dopuścił się naruszenia art. 35 K.p.a. określającego terminy załatwiania spraw administracyjnych. Uchybienie to jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.