Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3043/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2010 nr 80 poz 526
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jednolity
article: art. 71b
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skargi Miasta na Prawach Powiatu ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... sierpnia 2014 r. nr ... w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr .... z ... sierpnia 2014 r. Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez miasto na prawach powiatu R. (dalej także: strona, zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję własną nr ... z ... grudnia 2013 r. zobowiązującą Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. w wysokości ... zł. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Minister Edukacji Narodowej poinformował Ministra Finansów o uzyskaniu przez stronę w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009 w wysokości wyższej od należnej o kwotę ... zł. Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, że w wyniku błędu popełnionego przez dyrektorów szkół przy wypełnianiu danych w systemie informacji oświatowej liczba uczniów przeliczonych zawyżona została łącznie o ....

Pismem z 2 września 2013 r. strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009. Skarżąca w pismach z 12 września 2013 r. oraz 6 grudnia 2013 r. przedstawiła okoliczności powstania błędów oraz wniosła o umorzenie postępowania.

Decyzją z ... grudnia 2013 r. Minister Finansów zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. we wskazanej powyżej wysokości.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z 4 czerwca 2014 r. Minister Edukacji Narodowej wypowiedział się w sprawie zwrotu przez miasto na prawach powiatu R. części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009.

Minister Finansów decyzją z ... sierpnia 2014 r. o wskazanym wyżej numerze utrzymał w mocy decyzję własną z ... grudnia 2013 r zobowiązującą Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz. 1588). Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P2, P4 i P5, przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2008 r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizującą obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych, jeżeli posiadali orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno- wychowawczych.

Liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta na Prawach Powiatu R., została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. i na dzień 10 października 2008 r. Jak wskazał organ, zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Organ odwoławczy uznał, że wbrew twierdzeniom Strony brak w obowiązujących wówczas przepisach ustawy o systemie oświaty definicji "niepełnosprawności sprzężonej" nie powinien mieć wpływu na prawidłowe wykazywanie w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. danych o liczbie uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Nie zgodził się także ze stanowiskiem Miasta na Prawach Powiatu R., że nie ma podstaw prawnych do kwestionowania w orzeczeniach informacji o braku niepełnosprawności sprzężonej. Warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 przy wagach P2, P4 i P5 w ocenie Ministra nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2008 r.; nie posiadali orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim - orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a orzeczenia te uzyskali dopiero po okresie sprawozdawczym, tj. po dniu 30 września 2008 r. Również uczniowie, którzy posiadali nieważne orzeczenia, tj. wydane na czas nauki w szkole podstawowej (uczeń w dniu 30 września 2008 r. był już uczniem gimnazjum), do czasu rozpoczęcia nauki w klasie I szkoły podstawowej specjalnej (uczeń uczęszczał do klasy I Szkoły Przysposabiającej do Pracy, bądź na dany rok szkolny (na rok szkolny 1998/1999,1999/2000, 2000/2001) nie spełniali warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej i uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009.

Jak wskazał organ, jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w tym orzeczeniu, a dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, dla których w danej szkole lub placówce organizowane są zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze - na podstawie orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta na Prawach Powiatu R.na rok 2009 przy wadze P5 nie spełniało:

- 8 uczniów Zespołu Szkół Nr 3 Specjalnych w R., jako uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, którzy posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na jedną niepełnosprawność. ...., o których mowa w diagnozie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, nie stanowiły niepełnosprawności wymienionych w § 2 ust 1 pkt 1- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. Tym samym za niepełnoprawności sprzężone nie można było uznać występowania u ucznia jednej z niepełnosprawności, o których mowa w powyższym przepisie i wymienionych jednostek chorobowych. Wbrew twierdzeniom Strony dwoje uczniów Zespołu Szkół Nr 3 Specjalnych, którzy zostali w systemie informacji oświatowej wykazani jako uczniowie z niepełnosprawnościami sprzężonymi na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 4 maja 2006 r. wydanego z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz wadę wzroku "wywiedzioną" z diagnozy orzeczenia oraz orzeczenia z dnia 26 lipca 2004 r. wydanego z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz zaburzenia rozwoju (wada wzroku) wywiedzione z diagnozy orzeczenia - nie spełniałoby również warunków wskazanych w definicji niepełnosprawności sprzężonych obowiązującej od dnia 22 kwietnia 2009 r.

- 2 uczestniczki zajęć rewalidacyjnych w Zespole Szkół Nr 3 Specjalnych w R., które według stanu na 30 września 2008 r. nie posiadały ważnych orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim. Orzeczenia te zostały wydane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną po terminie wykazywania danych o liczbie uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Dzieci te nie powinny zostać wykazane w systemie informacji oświatowej i uwzględnione przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej również w ogólnej liczbie uczniów i przy wadze P40 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

W wyniku wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. błędnych danych przez:

- Zespół Szkół Nr 3 Specjalnych w R.została zawyżona liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów, którzy przy ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 zostali przeliczeni wagami P4 i P40 - o 2 uczniów oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P5 - o 3 uczniów, ponadto 8 uczniów zostało niesłusznie przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 83,4434;

- Zespół Szkół Nr 4 Specjalnych w R.została zawyżona liczba uczniów przeliczonych wagą Pz - o 12 uczniów, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 16,5001;

- Zespół Szkół Nr 7 Specjalnych w R.została zawyżona liczba uczniów przeliczonych wagą Pz - o 11 uczniów oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P4 - o 3 uczniów, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych 0 25,7323;

- Zespół Szkół Nr 2 Specjalnych w R. została zawyżona liczba uczniów przeliczonych wagą P2 - o 2 uczniów, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 2,7500.

Dane te zostały ustalone na podstawie wyjaśnień Ministra Edukacji Narodowej przedstawionych w pismach z dnia 26 sierpnia 2013 r., z dnia 20 listopada 2013 r. oraz z dnia 4 czerwca 2014 r. i w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Katowicach z dnia 16 maja 2013 r. skierowanego do miasta R.

Minister Finansów ustalił, że w części powiatowej część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2009, o której R. została powiadomione pismem z dnia 31 stycznia 2009 r. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o ... uczniów i wynosiła ... zł.

Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia ... uczniów przeliczeniowych wynosi ... zł. Kwotę ... zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymała strona na rok 2009, a kwotą ustaloną w postępowaniu, organ uznał za kwotę nienależną.

Minister Finansów wypowiedział się także w kwestii zarzutów odwołania i uznał je za niezasadne. Wskazał, że rozbieżność pomiędzy kwotą wyliczoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach a kwotą nienależnie ustalonej części oświatowej subwencji ogólnej w decyzji z dnia 18 grudnia 2013 r. wynika z nieuwzględnienia przez Urząd Kontroli Skarbowej, iż dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadały ważnych orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim nie powinny zostać uwzględnione przy naliczaniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej również w liczbie uczniów ogółem Zespołu Szkół Nr 3 Specjalnych oraz przy wadze P4.

W związku z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 Kpa organ zauważył, że decyzja z dnia ... grudnia 2013 r. zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazuje zawyżoną liczbę uczniów w podziale na poszczególne Zespoły Szkół oraz przy poszczególnych wagach, wykazaną w systemie informacji oświatowej i uwzględniona przy naliczaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla zobowiązanej na rok 2009.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie miasto na prawach powiatu Ruda Śląska zarzuciła naruszenie:

- art 37 ust 1 pkt 2 ustawy z 13.11.2003r o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art 169 ustawy o finansach publicznych z 27.08.2009 (uprzednio art 145 ustawy o finansach publicznych z dnia 30.06.2005) oraz art 71 b ustawy o systemie oświaty poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację tj. przyjęcie, że w niniejszej sprawie R. uzyskała nienależną, a zatem otrzymaną bez podstawy prawnej subwencje związku z art. 7, 8 k.p.a.

- art 7 ust 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania. (Dz.U. z 2001 nr 13 poz. 114), oraz art 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18.09.2008r w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2008 nr 173 poz. 1072) poprzez ich niezastosowanie tj. przyjęcie, że orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na czas nieokreślony są wadliwe prawnie.

- zawyżenie kwoty subwencji w stosunku do ustaleń z kontroli przeprowadzonych przez UKS o kwotę ... zł, nie wynikającą z zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazania jakich uczniów zawyżona kwota dotyczy i w oparciu o jakie dokumenty.

- art. 107 § 3 k.p.a. - uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych tym przepisem. Organ m.in. nie odniósł się merytorycznie do wszystkich twierdzeń Skarżącego, zwłaszcza poruszonych w części IV i VI wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co stanowi także naruszenie art. 9 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakreślonych tymi przepisami granicach, Sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa.

W odniesieniu do pierwszego zarzutu Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot przez miasto na prawach powiatu Ruda Śląska nienależnie otrzymanej kwoty, w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje art 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. W myśl art. 71b ust 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Orzeczenia te określają zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, nie stwierdzają natomiast u ucznia niepełnosprawności. Orzeczenia o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Z powyższych przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że warunkiem objęcia dziecka kształceniem specjalnym jest posiadanie przez niego orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są napisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 (Dz. U. Nr 235, poz, 1588). Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. Zgodnie z opisami wag P2, P4 i P5, przy wagach tych mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2008 r, którzy posiadali orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tych wag, a w przypadku dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim uczestniczący w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a nie wszyscy uczniowie niepełnosprawni wykazani w systemie informacji oświatowej. Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez miasto na prawach powiatu R. części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009. Minister Finansów ustalił, że w części powiatowej część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta na Prawach Powiatu R. została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P2, P4 i P5. Uczniowie ci nie posiadali według stanu na dzień 30 września 2008 r. aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku dzieci będących uczestnikami zajęć rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych bądź posiadali orzeczenia wydane z uwagi na jedną niepełnosprawność, a nie niepełnosprawności sprzężone. W związku z tym, że jedyną podstawą do ujmowania uczniów przy dodatkowych wagach P2, P4 i P5 były orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, które uczniowie powinni byli posiadać na dzień 30 września 2008 r. nie można uznać, że przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowych wagach mogli zostać uwzględnieni uczniowie, którzy takie orzeczenia uzyskali po dniu 30 września 2008 r. nawet jeżeli były to orzeczenia wydane na czas nieokreślony, albo posiadający orzeczenia na poprzedni etap nauki bądź na rok szkolny 1998/1999, 1999/2000, 2000/2001.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej nie ma zastosowania przepis art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dotyczący zwrotu do budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art 169 ustawy o finansach publicznych jest zatem bezprzedmiotowy.

Minister Finansów dokładnie wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpoznał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone w oparciu o przekazany przez Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach wynik kontroli z dnia ... maja 2013 r. nr ... przeprowadzonej w szkołach prowadzonych przez miasto na prawach powiatu R. w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej w latach 2009-2010 oraz na podstawie wyjaśnień Ministra Edukacji Narodowej. Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach przeprowadził kontrolę w ramach kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, z późn. zm.).

Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia przez Ministra Finansów § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 71b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Minister Edukacji Narodowej w ww. rozporządzeniu z dnia 12 lutego 2001 r. określił między innymi wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Sad zauważa, że w decyzji z dnia 29 sierpnia 2014 r. Minister Finansów wyjaśnił Stronie, że zgodnie ze wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w orzeczeniu należało wskazać z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające działające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych mogły w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, w części "z uwagi na", użyć określenia "sprzężone niepełnosprawności" albo wskazać co najmniej dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia. O niepełnosprawności sprzężonej można było mówić, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół orzekający wskazał co najmniej dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia. Rodzaje niepełnosprawności zostały wymienione w § 2 ust. 1 pkt 1- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. 19, poz. 166). W pkt 9 ww. przepisu mowa jest o sprzężonych niepełnosprawnościach. W kategorii "niepełnosprawności" nie mieści się "niedostosowanie społeczne" oraz jego podkategorie wymienione w pkt 13-16 § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. oraz przewlekłe choroby i zaburzenia psychiczne. Należy zatem uznać, że istnieją podstawy prawne do kwestionowania braku w orzeczeniach informacji o niepełnosprawności sprzężonej.

Również zgodnie z wzorem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych w orzeczeniu należy wskazać z uwagi na jaki rodzaj niepełnosprawności dziecka, w tym stopień upośledzenia umysłowego, lub niedostosowanie społeczne, orzeka się o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku niepełnosprawności sprzężonej - wskazać współwystępujące niepełnosprawności.

W związku z powyższym, brak w obowiązujących wówczas przepisach ustawy o systemie oświaty definicji "niepełnosprawności sprzężonej" nie powinien mieć wpływu na prawidłowe wykazywanie w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. danych o liczbie uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Ponadto, zgodnie z obowiązującym od dnia 22 kwietnia 2009 r. art 3 pkt 18 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez niepełnosprawności sprzężone rozumie się występowanie u dziecka niesłyszącego, lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Zatem wymienione w powyższym przepisie niepełnosprawności pokrywają się z niepełnosprawnościami wskazanymi w § 2 ust. 1 pkt 1- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r.

W związku z podniesieniem przez Skarżącą, że brak podstaw do kwestionowania istniejących orzeczeń wydanych na czas nieokreślony, należy zauważyć, że Minister Finansów zarówno w decyzji z dnia ... grudnia 2013 r., jak i w decyzji z dnia ... sierpnia 2014 r. nie twierdził, że orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych wydane na czas nieokreślony są nieważne. W wyniku kontroli z dnia 16 maja 2013 r. skierowanym do miasta R. dane o orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego zostały przedstawione dla poszczególnych uczniów (Zespołu Szkół Nr 3 Specjalnych, Zespołu Szkół Nr 4 Specjalnych, Zespołu Szkół Nr 7 Specjalnych, Zespołu Szkół Nr 2 Specjalnych w R.) ze wskazaniem okresu, na który zostały wydane (na czas nieokreślony, okres roku szkolnego, okres kształcenia w danej szkole, etapu edukacyjnego). W opisach orzeczeń znajduje się także data ich wydania przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Przy ustalaniu nienależnej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 została uwzględniona zawyżona liczba uczniów ujęta przy poszczególnych wagach, którzy według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych. Natomiast nie można podzielić stanowiska, zgodnie z którym uczniowie, którym po okresie sprawozdawczym publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydały orzeczenia na czas nieokreślony powinni zostać uwzględnieni przy naliczaniu w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta na Prawach Powiatu R. na rok 2009. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie mogło mieć znaczenia, że po okresie sprawozdawczym poradnie psychologiczno-pedagogiczne wydały uczniom orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na czas nieokreślony, ani też że orzeczenia te zostały wydane przed wyliczeniem kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009. Podstawę do ustalenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym i dla Miasta na Prawach Powiatu R., stanowiły bowiem dane o uczniach wykazane w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., w tym dane o uczniach wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

W związku z powyższym bezpodstawny pozostaje zarzut naruszenia prze Ministra Finansów § 7 ust 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania poprzez jego niezastosowania, tj. przyjęcie, że orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na czas nieokreślony są wadliwe prawnie. Minister Finansów nie naruszył również § 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Przepisy tego rozporządzenia weszły w życie z dniem 15 października 2008 r., tj. po okresie wykazywania danych o uczniach w systemie informacji oświatowej.

W związku z zarzutem Skarżącej dotyczącym zawyżenia kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej w stosunku do ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach o kwotę ... zł niewynikającym, zdaniem skarżącej, z zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd zauważa, że w decyzji z dnia ... sierpnia 2014 r. Minister Finansów wyjaśnił dlaczego przy kalkulacji nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej należało uwzględnić zawyżenie liczby uczniów ogółem i przy wadze P40 o 2 osoby. Minister Finansów podniósł, że Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach w wyniku kontroli wskazał, że dla 2 uczestniczek zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zarchiwizowane w dokumentacji Zespołu Szkół Nr 3 Specjalnych w R. orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych (orzeczenie z dnia ... października 2008 r. i z dnia ... października 2008 r.) wydane zostały po okresie sprawozdawczym. Minister Finansów wyjaśnił, że rozbieżność pomiędzy kwotą wyliczoną przez Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach, a kwotą nienależnie ustalonej części oświatowej subwencji ogólnej wynika z nieuwzględnienia przez Urząd Kontroli Skarbowej, że 2 uczestniczki zajęć rewalidacyjno- wychowawczych, które według stanu na dzień 30 września 2008 r. nie posiadały orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, nie powinny zostać również ujęte w ogólnej liczbie uczniów i przy wadze P40 W piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r. wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie przedstawił Minister Edukacji Narodowej będący organem administracji publicznej właściwym w zakresie oświaty, który dokonał naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 dla Miasta na Prawach Powiatu R.. Sąd dostrzegł, że pierwotnie ustalona kwota części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta na Prawach Powiatu R. została wyliczona na podstawie danych o liczbie uczniów wykazanych przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej. Naliczając kwotę części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego Minister Edukacji Narodowej nie dysponował zatem imiennymi wykazami uczniów, a danymi o liczbie uczniów, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi uzyskanymi ze sprawozdań informacji oświatowej. Nienależnie uzyskana kwota tej części subwencji ogólnej została wyliczona analogicznie w oparciu o dane o liczbie uczniów ustalonej w trakcie przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach.

W związku z zarzutem, że orzeczenia zostały uzupełnione zanim weszły w życie przepisy o podziale części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009 Sąd stwierdza, że podział części oświatowej subwencji ogólnej odbył się z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym przez Miasto na Prawach Powiatu R., zadań oświatowych ustalonego na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r. i na dzień 10 października 2008 r. Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart 71b ust 3

3b ustawy o systemie oświaty, w tym orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Nawet jeżeli do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2009 uczniowie uzyskali orzeczenia, to brak było podstaw do ich uwzględniania przy naliczaniu, w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009.

Za niezasadny również Sąd uznał zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art. 107 1 i 3 Kpa. Organ ten wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną decyzji.

Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Wyjaśnił, dlaczego warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla zobowiązanej na rok 2009 nie spełniali uczniowie nie posiadający na dzień 30 września 2008 r. aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, a w przypadku dzieci będących uczestnikami zajęć rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczeń o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a także dlaczego warunków do przeliczenia wagą przeznaczoną dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi nie spełniali uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na jedną niepełnosprawność.

Prawidłowo również Minister Finansów wyjaśnił, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2008 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2009, stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, a dzieci i młodzież dla których w danej szkole lub placówce organizowane są zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze - orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. W związku z powyższym okoliczności, na które powoływała się Strona, m.in. brak wpływu Miasta na uzyskanie przez uczniów orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego) nie mogły mieć wpływu na decyzję zobowiązującą do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2009. Przepis art. 37 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie przewiduje bowiem takich przesłanek wydania decyzji. Przesłanką wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej jest fakt otrzymania tej subwencji w kwocie wyższej od należnej. W związku z powyższym bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art. 9 i 11 Kpa.

Słusznie zatem Minister Finansów ustalił, że w części powiatowej część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2009, o której strona została powiadomiona pismem z dnia 31 stycznia 2009 r. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o ... uczniów i wynosiła ... zł,

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.