Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1109/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136, 137
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par.1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. N., I. N., E. N., D. T., C. J. N. – B. i M. A. H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżących J. N., I. N., E. N., D. T., C. J. N. – B. i M. A. H. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] Starosta Ł. odmówił J. N., I. i N., D. T., C. J. N.-B., E. N. i M. A. H. zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i [...], oznaczonej w momencie wywłaszczenia jako działka o nr [...] o pow. 0,0687 ha, obecnie wchodzącej w skład działek o nr [...] o pow. 0,11 ha i o nr [...]

o pow. 0,3433 ha, stanowiących własność Miasta Ł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r.

nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości zabudowanej, położonej w Ł. przy ul. [...], obejmującej działkę o pow. 687 m2 o nr geod. [...]z przeznaczeniem na budowę II etapu budynku administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Z załącznika do decyzji Głównego Architekta Województwa Ł. z dnia [...] lipca 1977 r. wynika, że grunty wywłaszczone od S. i S. N. stanowiły niezbędny teren do obsługi planowanego budynku (obecnie sala konferencyjna). Budynek sali konferencyjnej Urzędu Wojewódzkiego został wzniesiony w latach 1981-1983. Obecnie na terenie wnioskowanym do zwrotu znajduje się podziemna infrastruktura techniczna niezbędna do funkcjonowania budynku sali konferencyjnej, m.in., przewody kanalizacyjne, przewód ciepłowniczy oraz telekomunikacyjny, zaś na powierzchni jest chodnik i zieleń miejska.

Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. decyzją z dnia [...] maja 1995 r. orzekł o zwrocie działki o nr [...] o pow. 0,0119 ha, która stanowiła część wywłaszczonej działki o nr [...] o pow. 0,0687 ha. Pozostała część działki o pow. 0,586 ha wchodzi obecnie w skład działek stanowiących własność Miasta Ł.

o nr [...] o pow. 0,11 ha i o nr [...] o pow. 0,3433 ha. Miasto nabyło własność powyższych działek odpowiednio w 2003 i 2007 r.

Zdaniem organu I instancji, powyższy stan faktyczny nie pozwalał na dokonanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, bowiem nie zostały spełnione przesłanki wymienione w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami. Cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowym terminie, budowa sali konferencyjnej Urzędu Wojewódzkiego została rozpoczęta przed upływem 7 lat,

a zakończona przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Dla powyższej oceny nie ma znaczenia przekazanie dla Miasta Ł. w latach 2003-2007 nieruchomości na inny cel, gdyż zmiana sposobu wykorzystywania nieruchomości, na której został zrealizowany cel wywłaszczenia, nie oznacza powstania obowiązku jego zwrotu.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżących zarzucił naruszenie art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej powoływana jako u.g.n.) gdyż wbrew twierdzeniom organu I instancji, w sprawie nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Wskazał, że organ I instancji pominął, że pierwotny plan zagospodarowania przestrzennego, w którym sporna działka była przeznaczona na realizację II etapu budynku Urzędu Wojewódzkiego został zmieniony przez aneks do planu ogólnego zagospodarowania, zatwierdzony przez decyzję Głównego Architekta Województwa Ł. z dnia [...] września 1978 r. nr [...] i został przeznaczony pod budownictwo wysokie spółdzielcze.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r., [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, że budynek sali konferencyjnej Urzędu Wojewódzkiego w Ł. został wzniesiony w latach 1981 - 1983, co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji. Aktualnie na terenie wnioskowanym do zwrotu znajduje się infrastruktura techniczna niezbędna do funkcjonowania budynku, w którym obecnie znajduje się sala konferencyjna (m.in. przewód podziemny kanalizacyjny, przewód podziemny ciepłowniczy, przewód podziemny telekomunikacyjny), chodnik oraz zieleń niska.

W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że w sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany w ustawowym terminie. Na wywłaszczonej nieruchomości w latach 1981 - 1983 zostały wzniesione budynki i budowle w ramach II etapu budowy Urzędu Wojewódzkiego w Ł.- zgodnie z celem wskazanym w decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r., znak [...] Prezydenta Miasta Ł. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o nr geod. [...]. Zatem ich budowa została rozpoczęta przed upływem 7 lat, a zakończona przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia nieruchomości na Skarb Państwa. Za prawidłowe należy również uznać ustalenie, iż do oceny przesłanek zwrotu nie ma znaczenia przekazanie nieruchomości dla Miasta Ł. w latach 2003-2007, z przeznaczeniem na inny cel. Zmiana sposobu wykorzystywania nieruchomości, na której został zrealizowany cel wywłaszczenia, nie oznacza powstania obowiązku zwrotu nieruchomości, co utrwalone zostało w orzecznictwie sądowoadministracyjnym; m.in. w wyroku z dnia 23 grudnia 1999 r. sygn., IV SA 2140/97, wyroku z dnia 20 lutego 2001 r.,

I SA 2139/99, czy wyroku WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2004 r., SA/Bk 1444/03. Istotny jest fakt, by po wywłaszczeniu, a przed zmianą przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości został osiągnięty cel wywłaszczenia. Zgodnie z

art. 137 ust. 1 u.g.n. , w sytuacji realizacji celu wywłaszczenia, późniejsze, inne rozporządzenie nieruchomością wywłaszczoną nie mieści się w ustawowym rozumieniu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu

(zob. m. in. w wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2004 r. SA/Bk 1444/03 oraz SA/Bk 461/03.). Podobne stanowisko zajmuje doktryna. T. Woś uważa, że jeśli cel wywłaszczenia został definitywnie osiągnięty to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczanych nieruchomości, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004).

Na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżących wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 136 u.s.g. i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Zdaniem Skarżących, organ I instancji pominął, że pierwotny plan zagospodarowania przestrzennego, w którym sporna działka była przeznaczona na realizację II etapu budynku Urzędu Wojewódzkiego został zmieniony przez aneks do planu ogólnego zagospodarowania, zatwierdzony przez decyzję Głównego Architekta Województwa Ł. z dnia [...] września 1978 r. nr [...] i został przeznaczony pod budownictwo wysokie spółdzielcze. Organy nie wyjaśniły wnikliwie na jaki cel została wywłaszczona przedmiotowa działka – powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 1994 r. IV SA 1148/93, który wskazał że brak jest dowodów wskazujących, że sporna działka została wywłaszczona na realizację II etapu budowy budynku Urzędu Wojewódzkiego.

Zdaniem Skarżących, zakładając nawet że organy prawidłowo określiły cel wywłaszczenia – budowa budynku Urzędu Wojewódzkiego, to i tak cel wywłaszczenia nie został osiągnięty, gdyż na działce znajduje się trawnik

i infrastruktura techniczna niezbędna do funkcjonowania budynku, co nie było przewidziane w ówczesnym celu wywłaszczenia.

Skarżący podkreślili również, że w obecnym stanie prawnym wykorzystywanie nieruchomości na cel publiczny inny niż zawarty w decyzji o wywłaszczeniu nie uprawnia organu do odmowy zwrotu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda P., podtrzymując stanowisko

w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniających jej uchylenie.

Na wstępie należy wskazać, że w zakresie przedmiotowym niniejszej sprawy, toczyły się już postępowania administracyjnie i sądowoadministracyjne. Wskazać chociażby należy na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 sierpnia 2010 r., II SA/Bk 352/10, z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Bk 839/10 czy też z dnia 30 czerwca 2011 r. II SA/Bk 300/11, w których to orzeczeniach Sąd uchylał wydane decyzje w przedmiocie odmowy zwory nieruchomości i zawierał wytyczne co do dalszego postępowania w przypadku stwierdzenia zasadności wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Mimo, iż z formalnego punktu widzenia, organy administracji publicznej w niniejszej sprawie nie były związane ww. orzeczeniami sądu, to jednak powinny uwzględnić dokonaną w nich wykładnię obowiązujących przepisów i zasad dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Konstytucja RP dopuszcza możliwość wywłaszczenia nieruchomości, ale ustanawia zasadę, w myśl której następować ono może wyłącznie na cele publiczne

i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji). Gwarancją przyznaną wywłaszczonemu, iż pozbawienie go prawa własności nie nastąpi pochopnie

i dowolnie, jest również przewidziany w art. 136 u.g.n. obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z

3 kwietnia 2008 r. w sprawie K 6/05 (OTK-A 2008/3/41) zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest "oczywistą konsekwencją" art. 21 ust. 2 Konstytucji. Stanowisko to zostało zaakceptowane przez NSA, który w wyroku z 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OSK 235/10 wskazał, że "po wejściu w życie Konstytucji uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Nie może być ograniczane ani przez ustawodawcę, ani tym bardziej przez organy administracji stosujące prawo,

a ponadto przez sądy kontrolujące legalność działań podejmowanych przez te organy" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA).

Powyższe oznacza, że wystąpienie przesłanek zwrotu nie podlega zawężającej interpretacji. Dlatego Trybunał powoływanym wyżej wyrokiem w sprawie K 6/05 wyeliminował z obrotu prawnego przepis art. 229 "a" u.g.n., który umożliwiał odmowę zwrotu w sytuacji realizacji na wywłaszczonej nieruchomości celu innego niż ten, na który wywłaszczenia dokonano, jeśli ten inny cel mógł stanowić przyczynę wywłaszczenia.

Konsekwencją powyższych założeń jest również przepis art. 139 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość wywłaszczoną zwraca się w stanie, w jakim znajduje się w dniu orzekania zwrotu. Oznacza to, że przesłanką odmowy zwrotu co do zasady nie może być aktualny jej stan zagospodarowania. Jak wskazuje się

w doktrynie osobie, która występuje z wnioskiem o zwrot nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu faktycznego sprzed wywłaszczenia i nie może ona żądać odłączenia od nieruchomości części składowych zwiększających jej wartość. Rozliczenia dotyczące stanu faktycznego powstałego po dniu wywłaszczenia, a przed dniem zwrotu, podlegają uregulowaniu w drodze cywilnoprawnej (vide J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Warszawa 2009, s. 930 – 931).

Wyjątek od powyższej zasady orzecznictwo wprowadza wyłącznie dla tych wywłaszczonych nieruchomości, które w czasie orzekania o zwrocie są częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Wskazuje się na art. 2 u.g.n., zgodnie z którym przepisy u.g.n. nie mogą naruszać przepisów innych ustaw

w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami. Zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną, prowadziłoby zatem do skutku sprzecznego z prawem (vide wyrok NSA z 12.02.2009 r., I OSK 361/08, Lex nr 516045, wyrok NSA OZ w Gdańsku II SA/Gd 1206/01, ONSA 2004/2/72). Powyższe ograniczenie ma zatem swoje uzasadnienie

w przepisach prawa, a nie wynika wyłącznie z wykładni.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji

o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. dotyczy warunku zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Stosownie do jego treści nieruchomość spełnia ten warunek, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu oraz pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. Jeżeli zatem warunek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. wystąpi, a poprzedni właściciel lub jego spadkobierca wystąpi o zwrot, przesądza to o konieczności uwzględnienia tego wniosku za zwrotem odszkodowania lub otrzymanej nieruchomości zamiennej.

Dla pełnego obrazu stanowisk dotyczących analizowanej kwestii wskazać należy na obecny w orzecznictwie pogląd, że art. 136 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 137 zawierają normy bezwzględnie obowiązujące i muszą być interpretowane ściśle, bez dokonywania jakichkolwiek odstępstw (vide powoływany już wyrok NSA w sprawie

I OSK 235/10). Przepisy te nie wprowadzają innych przesłanek zwrotu niż wskazane w art. 137 u.g.n. i żaden przepis prawa nie łączy kwestii dopuszczalności zwrotu

z charakterem zagospodarowania zrealizowanego poza celem wywłaszczenia (wyrok NSA z 16.06.2009 r., I OSK 1020/08, CBOSA). Wskazuje się wręcz, że w żadnym przypadku podstawą odmowy nie jest trwałe zagospodarowanie terenu, inne niż zgodne z celem wywłaszczenia (wyrok WSA w Rzeszowie z 16.02.2011 r., II SA/Rz 1251/10, CBOSA).

Podobnie głównym argumentem uzasadniającym odmowę zwrotu nie może być występowanie urządzeń infrastruktury technicznej na terenie objętym wnioskiem byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że budowa infrastruktury technicznej (np. podziemnego kabla wysokiego napięcia, kanalizacji wraz z przyłączami, innych sieci przesyłowych) z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli (por. wyroki WSA w Łodzi z 21.10.2008 r., II SA/Łd 664/08, WSA w Warszawie z 12.07.2006 r., I SA/Wa 777/06, NSA z 30.06.2000 r. I SA 1088/99 –CBOSA). To stanowisko organy powinny wziąć pod uwagę. Samo istnienie infrastruktury technicznej w postaci sieci przesyłowych nie uniemożliwia korzystania

z danej nieruchomości przez jej byłego właściciela lub inną uprawnioną osobę.

Co najwyżej osoba, której taka nieruchomość jest zwracana, może być ograniczona w możliwości pełnego jej zagospodarowania, ale nie odbiera to możliwości samego zwrotu.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego w sprawie wskazać należy, że z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] wynika, że sporna nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem na budowę II etapu budynku administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Budynek sali konferencyjnej, ówczesnego Urzędu Wojewódzkiego został wybudowany w latach 1981-1983 (zatem z zachowaniem terminów przewidzianych

w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.), jednakże nie na wywłaszczonej działce lecz obok. Na obszarze działki, której dotyczy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, istnieje infrastruktura techniczna, zdaniem organu niezbędna do funkcjonowania sali konferencyjnej, m.in. przewody kanalizacyjne, przewód ciepłowniczy, telekomunikacyjny, zaś na powierzchni znajduje się chodnik i zieleń miejska. Na tej podstawie, organy obu instancji przyjęły, ze sporna część działki została wywłaszczona zgodnie z celem wskazanym w decyzji o wywłaszczeniu, który to cel został zrealizowany w ustawowym terminie, a zatem brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie Sądu, nie można się zgodzić z tak kategorycznym stwierdzeniem organów obu instancji. Wskazać przede wszystkim należy, że organy w ogóle nie rozważały, czy wybudowanie "infrastruktury technicznej" na działce objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości mieści się w celu wywłaszczenia nieruchomości, jakim była "budowa II etapu budynku administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego" . Owszem, niewątpliwie ten cel został zrealizowany na działkach sąsiednich, poprzez wybudowanie budynku sali konferencyjnej, jednakże nie zawsze musi to oznaczać, że także część działki objętej wnioskiem została wywłaszczona w tym samym celu. Ponadto, skoro pod powierzchnią spornej działki istnieją różnego rodzaju sieci techniczne, zaś na jej powierzchni jedynie chodnik i zieleń niska, nie można z góry założyć niedopuszczalności zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Jak wskazano powyższej, fakt występowania infrastruktury technicznej w postaci różnego rodzaju sieci przesyłowych nie uniemożliwia a co najwyżej ogranicza możliwość korzystania

i zagospodarowania działki, a zatem nie powinien być, co do zasady, przeszkodą

w zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.

Dodatkowo wskazać należy, że organy obu instancji wskazały, że na spornej działce znajduje się chodnik, jednakże brak jest rozważań organów w kierunku ustalenia, czy chodni ten stanowi element drogi publicznej. Powyższa kwestia może mieć istotne znaczenie dla sprawy, bowiem jak wskazano powyżej, nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości zajętych w czasie orzekania o zwrocie na drogę publiczną.

Podkreślić należy, że na organie prowadzącym postępowanie administracyjne spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.). Wskazane przepisy oraz art. 80 i 107 § 3 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego

w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym

w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z nieprawidłową interpretacją art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n., polegającą na przyjęciu, że można odmówić zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na zajęcie jej pod urządzenia infrastruktury technicznej. Błędna wykładnia obowiązującego przepisu prawa materialnego spowodowała, że organy prowadzące postępowanie w nieprawidłowy sposób oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy.

Ponownie przeprowadzając postępowania, organy powinny przede wszystkim dokonać oceny prawnej możliwości zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości,

w świetle uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organy winne dokonać oceny, czy rzeczywiście względem dotychczas niezwróconej części wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia (wybudowanie infrastruktury technicznej a nie samego budynku administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego), mając przy tym na uwadze to, że samo istnienie infrastruktury technicznej nie przesądza o niedopuszczalności zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organy powinny również ustalić, czy istniejący na działce chodnik stanowi element drogi publicznej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o obowiązku zwrotu kosztów na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).