Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1403/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant: asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1348/13 w sprawie ze skargi G. z siedzibą w Krakowie na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od G. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na rzecz Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1348/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – po rozpoznaniu skargi G. Sp. z o.o. z/s w K. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] (pkt 1); określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana (pkt 2); zasądził od Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 5.272 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2013 r., nakładającą na G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w kwocie 83.600 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku, po przeprowadzeniu oceny i badań bezpieczeństwa produktów zatrzymanych w sklepie "B." w G., przy ul. P., w związku z uzasadnionym podejrzeniem, że mogą one zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi, wydał dwie decyzje opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności: [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz [...] z dnia [...] czerwca 2013r., którymi nakazał wycofanie z obrotu wyszczególnionych produktów oraz orzekł o ich zniszczeniu na koszt G. Sp. z o.o. z siedzibą w K., a także zakazał wprowadzania do obrotu powyższych produktów. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2013r. została utrzymana w mocy decyzją Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia [...] maja 2013 r., zaś od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. strona nie wniosła odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że protokoły z badań przeprowadzonych w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie zawierają jednoznaczną interpretację uzyskanych wyników, tj. że substancje zidentyfikowane w zbadanych próbkach produktów są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Wobec zawartego w art. 44b ustawy 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012r., poz.124) zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych oraz nałożonego, na właściwych państwowych inspektorów sanitarnych, w art. 44c, obowiązku zastosowania odpowiednio art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011r., Nr 212, poz.1263), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na podmiot odpowiedzialny obowiązki wynikającej z ustępu 6 art. 27c powołanej ustawy. Konsekwencją udowodnienia, że G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wprowadzała do obrotu w sklepie "B." w G. środki zastępcze, było wydanie na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii decyzji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie decyzji Pomorskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego.

Decyzji zarzucono naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 44b ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego przyjęcia, że skarżący wprowadzał do obrotu w sklepie "B." w G. środki zastępcze; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego oddalenie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłej dr n. farm. A. B., mimo, że kategoryczne wnioski zawarte przez biegłą w protokołach badań nie zostały poparte żadnym merytorycznym uzasadnieniem; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach w zw. z art. 31 Rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo błędnego uznania przez organ niższego stopnia, że charakterystyki dołączone do ekspertyzy Protokołu badań: NI-0062-13 są dokumentami sporządzonymi zgodnie z ww. przepisami i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 52a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego i nieuzasadnionego nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 83.600 zł, w tym także o nieracjonalne i nieudowodnione przesłanki; art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w taki sposób, że poważono zaufanie obywatela do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Sąd wskazał, że właściwość organu to "prawna zdolność organu administracji (...) do podejmowania czynności w zakresie procesu administracyjnego, w tym i realizowania szczegółowych kompetencji do rozstrzygania spraw w drodze stosowania odpowiednich norm prawa materialnego" ( tak W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, PWN Warszawa 1998r,. str. 17). Jako że w postępowaniu administracyjnym właściwość jest jedną z podstawowych kwestii, na mocy art. 19 k.p.a. organy administracji zobowiązane zostały do przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Naruszenie przepisów o właściwości, polegające na wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Takie stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie. Sąd podkreślił, iż w myśl art. 20 k.p.a. właściwość rzeczową organu administracji ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Na podstawie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego jest państwowy inspektor sanitarny. Przepis art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny.

Przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej regulują kwestię właściwości instancyjnej w sprawach rozstrzyganych przez organy inspekcji sanitarnej - art. 12 ust. 1 ustawy. Przepisy tej ustawy nie regulują natomiast kwestii właściwości miejscowej. Zastosowanie w tej kwestii mają zatem na podstawie art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl art. 21 § 1 k.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się:

1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości; 2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony; 3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

W świetle powyższego właściwość miejscową organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymierzającego karę pieniężną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, w przypadku osoby prawnej, ustala się według miejsca jej siedziby. Sąd podniósł, że siedziba Spółki wprowadzającej do obrotu środki zastępcze znajduje się w Krakowie i tym samym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie był właściwy miejscowo do orzekania w sprawie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w trybie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, rozpoznając wniesione odwołanie, nie zauważył rażącego naruszenia przepisów o właściwości przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej i utrzymał ją w mocy. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Skoro Sąd stwierdził występowanie przyczyny określonej w art.156 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym stało się stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W skardze kasacyjnej Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku, reprezentowany przez r.pr. K. S., zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie organu do wykonania zadań wynikających z treści art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2015 r., poz. 875) nałożonych na Państwową Inspekcję Sanitarną zastosowanie ma art. 21 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy, zgodnie z art. 21 § 1 pkt. 2 k.p.a., właściwość miejscową ustala się według miejsca, w którym jest, był albo będzie on prowadzony. Przy ustalaniu właściwości miejscowej organu bierze się więc za podstawę nie siedzibę zakładu czy miejsce zamieszkania właściciela, ale miejsce w którym zakład (sklep) jest, był lub będzie prowadzony. Z powyższego wynika, że miejsce prowadzenia zakładu pracy jest miejscem położenia zakładu w znaczeniu przedmiotowym. W przypadku sklepu, którego lokalizacja na terenie określonego powiatu jest miejscem prowadzenia działalności przez daną osobę prawną poza jej siedzibą, organem właściwym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny na terenie powiatu którego jest miejsce prowadzenia działalności przez sklep. Organ podkreślił, że powyższe stanowisko ma umocowanie prawne w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010r., sygn. akt I OSK 290/10 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt VII SA/Wa/1014/13. Użyte w art. 21 §1 pkt 2 k.p.a. pojęcie zakładu pozwala przyjąć, że za zakład pracy należy rozumieć nie tylko osobę prawną zatrudniającą pracowników, ale także za zakład pracy należy uznać jednostkę organizacyjną stanowiącą część składową tej osoby prawnej, którą w niniejszej sprawie jest sklep. Sklep prowadzony przez G. Sp. z o.o. pod nazwą B. dysponował infrastrukturą, miejscem prowadzenia działalności, zapleczem organizacyjnym, kadrowym, które kwalifikowały ten sklep do posiadania statusu "zakładu pracy". Ponadto w ocenie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego pojęcie "spraw dotyczących prowadzenia zakładu" obejmuje nie tylko wąski zakres spraw dotyczących zadań pracodawcy prowadzącego zakład pracy, ale także sprawy związane z działalnością gospodarczą wykonywaną przez tę osobę prawną w ramach zakładu pracy.

W ocenie organu skuteczna realizacja zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem ustawowego zakazu produkcji i wprowadzania do obrotu środków zastępczych, a więc jak najszybsze eliminowanie zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, możliwa jest jedynie przy zachowaniu tak rozumianej właściwości miejscowej. Tylko właściwy, ze względu na miejsce prowadzonej działalności przez sklep, państwowy powiatowy inspektor sanitarny może skutecznie zapobiegać wprowadzaniu do obrotu handlowego środków zastępczych, czyli realizować ratio legis art. 27c ustawy o PIS, którym jest właśnie natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego, także na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń. W sprawach, w których stronami są podmioty wprowadzające do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż są środkami zastępczymi, istnieje konieczność przeprowadzania częstych kontroli, współpracy w ramach administracji zespolonej z organami Policji, zarówno na etapie pozyskiwania informacji, przeprowadzania kontroli, jak również monitorowania obiektów, w których mieszczą się sklepy z dopalaczami.

W niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku był inspektorem właściwym do wydawania decyzji, bowiem sklep "B." w G. będący jednostką organizacyjną stanowiącą część składową G. Sp. z o.o. z siedzibą w K., prowadził działalność gospodarczą na terenie powiatu G. Informację o prowadzonej działalności gospodarczej w sklepie "B." i sprzedaży w nim środków, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku otrzymał od Komendy Miejskiej Policji w Gdańsku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku, wydając w dniu [...] grudnia 2012r. decyzję (znak: [...]), miał uzasadnione podejrzenie, że produkty sprzedawane w sklepie B. w Gdańsku ul. P. stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i zgodnie z art. 108 k.p.a. nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Biorąc pod uwagę powyżej opisane fakty i ustalenia kontrolne, m.in., że: strona, pomimo faktu posiadania wiedzy, jakie produkty i w związku z jakim podejrzeniem (zagrożenie życia lub zdrowia ludzi) są zatrzymane przez przedstawicieli PPIS w Gdańsku - protokół z kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2012r. w sklepie "B." w G. został podpisany i odebrany wraz z załącznikami przez pracownika G. Sp. z o.o. - nadal wprowadzała te produkty do obrotu, co potwierdza kontrola przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2013r.; stwierdzenie podczas kolejnej kontroli podjętej w sklepie "B." w G. w dniu 15 i 16 stycznia 2013r. tych samych asortymentów produktów, które zatrzymano, należy uznać, że działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego były uzasadnione i podjęte zgodnie z właściwością miejscową. Organ podkreślił, że postępowanie o nałożenie kary na podstawie art 52a o przeciwdziałaniu narkomanii jest prawną kontynuacją prowadzonych postępowań w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i występuje tu tożsamość sprawy. Uprawnione jest zatem stanowisko, że organem właściwym do nałożenia kary administracyjnej jest także państwowy powiatowy inspektor sanitarny miejsca prowadzenia działalności przez sklep wprowadzający do obrotu środki zastępcze. Kara pieniężna została nałożona w istocie w związku z działalnością i asortymentem sprzedawanym w tym sklepie, a zatem dotyczyła zakładu pracy. W związku z tym istniało prawne uzasadnienie zastosowania przepisu art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna, a to z poniższych względów.

Do wykonania zadań wynikających z treści art. 44c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 124 ze zm.) nałożonych na państwową inspekcję sanitarną zastosowanie ma art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a., właściwość miejscową ustala się według miejsca, w którym jest, był albo będzie on prowadzony. Przy ustalaniu właściwości miejscowej organu bierze się więc za podstawę nie siedzibę zakładu czy miejsce zamieszkania właściciela, ale miejsce w którym zakład (sklep) jest, był lub będzie prowadzony. Z powyższego wynika, że miejsce prowadzenia zakładu pracy jest miejscem położenia zakładu w znaczeniu przedmiotowym. W przypadku sklepu, którego lokalizacja na terenie określonego powiatu, jest miejscem prowadzenia działalności przez daną osobę prawną poza jej siedzibą, organem właściwym jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny miejsca prowadzenia działalności przez sklep ( por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 290/10 – CBOSA; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2008, s. 155-156).

Użyte w art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a. pojęcie zakładu pozwala przyjąć, że przez zakład pracy należy rozumieć nie tylko osobę prawną zatrudniającą pracowników, ale także jednostkę organizacyjną stanowiącą część składową tej osoby prawnej, którą w niniejszej sprawie jest sklep. Pojęcie "spraw dotyczących prowadzenia zakładu" obejmuje nie tylko wąski zakres spraw dotyczących zadań pracodawcy prowadzącego zakład pracy, ale także sprawy związane z działalnością gospodarczą wykonywaną przez tę osobę prawną. Dodatkowo należy podkreślić, że uznanie za właściwego w sprawach wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych państwowego powiatowego inspektora sanitarnego działającego na obszarze położenia siedziby zakładu pracy, a nie prowadzenia jego działalności, stawiłoby przeszkodę w skutecznym działaniu organów państwowej inspekcji sanitarnej w zakresie zapobiegania zagrożeniom życia i zdrowia związanym z używaniem środków zastępczych.

Skuteczna realizacja zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem ustawowego zakazu produkcji i wprowadzania do obrotu środków zastępczych, a więc jak najszybsze eliminowanie zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, możliwa jest jedynie przy zachowaniu właściwości miejscowej rozumianej jak powyżej. Tym samym uzasadnione jest stanowisko, że tylko właściwy, ze względu na miejsce prowadzonej działalności państwowy powiatowy inspektor sanitarny może skutecznie zapobiegać wprowadzaniu do obrotu handlowego środków zastępczych, czyli realizować ratio legis art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2011r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), którym jest właśnie natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego, także na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń. Nadto podkreślić należy, że w sprawach, w których stronami są podmioty wprowadzające do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż są środkami zastępczymi, istnieje konieczność przeprowadzania częstych kontroli, współpracy w ramach administracji zespolonej z organami Policji, zarówno na etapie pozyskiwania informacji, przeprowadzania kontroli, jak również monitorowania obiektów, w których mieszczą się sklepy z dopalaczami.

Z powyższych względów chybione jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, które legło u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, iż właściwość miejscową organu inspekcji sanitarnej wyznacza się według siedziby spółki wprowadzającej do obrotu środki zastępcze znajdujące się w Krakowie. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2013 r., błędnie uznając, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku nie był właściwy miejscowo do wydania przedmiotowej decyzji.

Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, organy inspekcji sanitarnej nie dopuściły się naruszenia art. 21 § 1 k.p.a., a tym samym brak było podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Wprawdzie G. Sp. z o.o. posiada siedzibę w K., lecz sklep należący do tej Spółki, to jest sklep "B." mieści się w G. Sklep "B." w G. jest jednostką organizacyjną stanowiącą część składową skarżącej Spółki i prowadził działalność gospodarczą na terenie powiatu G.

W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając skargę winien dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przyjmując, że decyzje w niniejszej sprawie wydały organy inspekcji sanitarnej właściwe miejscowo.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.