Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1665/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130 par 1 pkt 6; art. 221; art. 143
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy udziale uczestników postępowania: - C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., - C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu kwotę 10 257 (dziesięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012, poz. 749; cytowanej dalej jako "O.p.") oraz art. 8, art. 32, art. 35 pkt 16 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; cytowanej dalej jako "u.g.h."), § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzenia przetargu dla podmiotów ubiegających się o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne (Dz.U. Nr 161, poz. 1085 ze zm.; cytowanego dalej jako "rozporządzenie Ministra Finansów"); pkt 3 zawiadomieni o przetargu nr [...] z dnia [...] października 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (cytowanego dalej jako "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") z dnia 4 czerwca 2012 r., postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną tym odwołaniem decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. wydaną po przeprowadzeniu przetargu, odmawiającą ww. spółce udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w [...] w J., przy ul. M. [...] (województwo [...]).

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z faktem, że do Ministra Finansów wpłynęły wnioski podmiotów o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyn gry w województwie mazowieckim, zgodnie z art. 33 ust. 2 ugh. oraz z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów, w dniu [...] października 2011 r. na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczone zostało zawiadomienie nr [...] o przetargu na prowadzenie kasyna gry w województwie mazowieckim. Określona w nim została m.in. wymagana treść ofert, jak też kryteria i sposób oceny ofert przetargowych.

Po opublikowaniu ww. zawiadomienia o przetargu, w wyznaczonym w nim terminie, do Ministerstwa Finansów wpłynęły oferty następujących podmiotów:

1. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ulicy S. [...],

2. Z. S.A. z siedzibą w W., przy ulicy S. [...],

3. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ulicy W. [...],

4. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ul. J. [...],

5. C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ulicy T. [...],

6. C. Sp. z o.o. z siedzibą we W., przy ulicy P. [...].

Stosownie do treści art. 33 ust. 3 u.g.h., Minister Finansów powołał komisję przetargową, która zapoznała się z treścią ofert złożonych przez ww. podmioty.

W wyniku przeanalizowania złożonych ofert oraz załączonych do nich dokumentów komisja przetargowa odrzuciła ofertę spółki dotyczącą udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w [...] w J. przy ul. M. [...], z uwagi na fakt, że jej oferta nie spełniała wymagań dotyczących treści ofert określonych w pkt 2 zawiadomienia o przetargu, zgodnie z którym oferta winna zawierać dokumenty określone w art. 35 ugh. (pkt 2.1 zawiadomienia o przetargu). W złożonej ofercie spółki dokumenty finansowe spółki O. AS, będącej wspólnikiem spółki oferenta, zostały przedłożone w języku angielskim bez tłumaczenia na język polski, a zatem, jak podał organ, z naruszeniem wymogów określonych w ustawie o grach hazardowych, w związku z ustawą z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

Komisja przetargowa odrzuciła również ofertę C. Sp. z o.o. dotyczącą udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w L., przy ulicy S. [...], z uwagi na fakt, że jej oferta nie spełniała wymagań dotyczących treści ofert określonych w pkt 2 zawiadomienia o przetargu. Jak podała komisja, oferta tej spółki pochodziła od podmiotu, który wykazuje strukturę kapitału oraz skład Rady Nadzorczej niezgodne z decyzjami Ministra Finansów oraz nie udokumentował legalności źródeł pochodzenia kapitału.

Komisja przetargowa odrzuciła także ofertę C. Sp. z o.o. dotyczącą udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w W. w [...], jako niespełniającą wymagań określonych w przepisach ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. Komisja stwierdziła między innymi, że ustawa o grach hazardowych określa, że koncesja na prowadzenie kasyna gry udzielana jest na 6 lat. Jak podała, lokalizacja zgłoszona w ofercie C. Sp. z o.o. jest objęta koncesją, która wygasa w 2016 r.

Komisja przetargowa odrzuciła również oferty Z. S.A., F. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o. dotyczące udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w W., przy ul. K. [...], [...] jako niespełniające wymagań określonych w przepisach ww. ustawy. Komisja przetargowa powzięła wiadomość, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. udzielona została C. Sp. z o.o. koncesja na prowadzenie kasyna gry w W. przy ul. K. [...], [...]. Z porównania dokumentów załączonych do ofert Z. S.A., F. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o. wynika, że w ofertach tych chodzi o lokalizację objętą już ww. koncesją.

Komisja przetargowa sporządziła protokół z posiedzenia komisji przetargowej, który został w dniu 23 lutego 2012 r. zaakceptowany przez Ministra Finansów.

Jak wskazał organ, zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, komisja przetargowa odrzuca oferty złożone po wyznaczonym terminie oraz niespełniające wymagań określonych w przepisach ustawy o grach hazardowych lub niespełniające wymagań dotyczących treści ofert określonych w rozporządzeniu oraz w zawiadomieniu o przetargu. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, komisja przetargowa odrzuciła wszystkie oferty złożone przez podmioty biorące udział w przetargu, w tym również ofertę C. Sp. z o.o.

Zdaniem organu, stosownie do art. 207 § 2 O.p., decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Dopuszczalność wydania decyzji częściowej związana jest z charakterem przedmiotu postępowania, tj. gdy sprawa będąca przedmiotem rozstrzygnięcia jest podzielona, a więc "można z niej wyodrębnić części nadające się do rozstrzygnięcia względnie samodzielnego." Biorąc pod uwagę, że przedmiotem postępowania przetargowego jest udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry w danej lokalizacji, związane z żądaniem udzielenia koncesji złożonym przez poszczególne podmioty, decyzje wydane po przeprowadzeniu postępowania rozstrzygają sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez stronę. W związku z powyższym Minister Finansów decyzjami częściowymi dokonał rozstrzygnięcia w zakresie żądania poszczególnych uczestników postępowania.

W odwołaniu od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r., odmawiającej spółce udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w [...] w J., przy ul. M. [...] (województwo mazowieckie), strona zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 207 § 1 i § 2 Op., art. 33 ugh. oraz § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzenia Ministra Finansów, polegające na odrzuceniu oferty spółki i następnie odmówieniu jej udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w ww. lokalizacji, pomimo że złożona przez nią oferta spełnia wszystkie wymagania dotyczące treści ofert, określone w art. 35 ugh. oraz zawiadomieniu Ministra Finansów o przetargu z dniu [...] października 2011 r.,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 169 § 1 Op. w związku z art. 8 ugh. w związku z art. 4 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, polegające na odrzuceniu oferty spółki i następnie odmówieniu jej udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry ze względu na stwierdzenie braków formalnych w ofercie spółki, bez uprzedniego wezwania strony do usunięcia braków formalnych oferty, poprzez przedłożenie tłumaczenia przysięgłego na język polski dokumentów finansowych spółki O. AS, do czego organ (komisja przetargowa) był zobowiązany na podstawie art, 169 § 1 Op. w związku z art. 8 ugh.

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120 oraz 121 § 1 i § 2 Op., polegające na prowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie oraz wydaniu rozstrzygnięcia w sposób rażąco sprzeczny z zasadami ogólnymi wyrażonymi w ww. przepisach Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie spółka wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. w całości,

- udzielenie spółce koncesji na prowadzenie kasyna gry w województwie mazowieckim w [...] w J., przy ul. M. [...].

Ponadto, w celu uzupełnienia oferty, spółka przedłożyła tłumaczenie przysięgłe na język polski dokumentów, które zostały załączone do jej oferty w języku angielskim, tj. tłumaczenie przysięgłe sprawozdania finansowego spółki O. AS za rok 2007, 2008, 2009, 2010 oraz I kwartał 2011 r.

Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. strona została poinformowana w trybie art. 200 § 1 Op. o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu 18 lipca 2012 r. osoby upoważnione przez zarząd spółki dokonały przeglądu akt sprawy.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie znajdując podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji, utrzymał ją w mocy.

Minister Finansów za nieuzasadniony uznał zarzut spółki dotyczący naruszenia art. 207 § 1 i § 2 O.p., art. 33 u.g.h. oraz § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzenia Ministra Finansów, poprzez bezpodstawne odrzucenie oferty spółki, która spełniała wymogi ustawy oraz wymagania dotyczące treści oferty określone w zawiadomieniu o przetargu.

Jak wskazał organ, stosownie do art. 207 § 1 O.p. organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zgodnie zaś z § 2 powołanego przepisu decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Przywołany przepis prawa wskazuje, zdaniem organu, że ustawodawca dokonuje podziału decyzji podatkowych na dwie kategorie: decyzje rozstrzygające "co do istoty" (tzw. materialne) oraz decyzje "w inny sposób" kończące postępowanie podatkowe (tzw. formalne). Minister Finansów odniósł się również do pojęcia "sprawa administracyjna". Wskazał, że w niniejszej sprawie spółka zwróciła się z żądaniem udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w ww. lokalizacji, a tym samym z żądaniem przyznania jej uprawnienia w zakresie urządzania gier cylindrycznych, w karty oraz gier na automatach w kasynie gry. Bezspornym pozostaje, jak podał organ, że po przeprowadzeniu postępowania organ wydał decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez stronę. Tym samym, jak zauważył Minister Finansów, sformułowany w powyższym zakresie zarzut jest całkowicie niezasadny, ale również niezrozumiały. Co prawda decyzja organu co do treści nie odpowiada oczekiwaniom strony, jednakże nie zmienia to faktu, że została wydana i załatwiła zgodnie z art. 207 § 1 i § 2 O.p. sprawę określoną żądaniem spółki.

Minister Finansów nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 33 ugh. Organ wskazał, że w związku z faktem wpływu wniosków o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyn gry w województwie mazowieckim, w dniu [...] października 2011 r. na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczone zostało zawiadomienie o przetargu na prowadzenie kasyna gry. Określona w nim została między innymi wymagana treść ofert, jak też kryteria i sposób oceny ofert przetargowych. Minister Finansów w celu przeprowadzenia przetargu powołał komisję, która po jego przeprowadzeniu sporządziła protokół z posiedzenia. Protokół ten został zaakceptowany przez Ministra Finansów, zaś komunikat dotyczący ww. postępowania przetargowego został opublikowany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w dniu [...] lutego 2012 r. Jak podał Minister Finansów, zrealizował nałożony na niego w art. 33 ust. 5 ugh. obowiązek i wydał rozporządzenie z dnia 27 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzenia przetargu dla podmiotów ubiegających się o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne. W świetle powyższych okoliczności, zarzut naruszenia art. 33 ugh. jest, zdaniem organu, nieuzasadniony.

Podobnie nieuzasadniony, w ocenie organu, jest zarzut naruszenia § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzenia Ministra Finansów polegający na odrzuceniu oferty spółki i następnie odmówieniu udzielenia jej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W tym miejscu organ podał, że w przypadku postępowania administracyjnego o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry w sytuacji, gdy o koncesję, której wydanie podlega ograniczeniom ilościowym, ubiega się więcej niż jeden podmiot spełniający warunki określone w ustawie, warunki jego przeprowadzenia określone zostały w ustawie o grach hazardowych, zaś elementy uzupełniające ustawodawca powierzył do unormowania ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, który miał ustalić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki przeprowadzenia wspomnianego przetargu z uwzględnieniem w szczególności by sposób ogłoszenia przetargu zapewniał właściwe poinformowanie podmiotów zainteresowanych przetargiem, by warunki uczestnictwa w przetargu nie eliminowały podmiotów spełniających wymagania warunkujące uzyskanie zezwolenia oraz by oceny ofert miały charakter obiektywny, przejrzysty i niedyskryminujący żadnego uczestnika przetargu. Minister Finansów, wykonując upoważnienie ustawowe, wydał stosowne rozporządzenie. Z regulacji dotyczącej postępowania przetargowego wynika m.in., że podmiotem właściwym do prowadzenia postępowania przetargowego będzie komisja złożona z co najmniej z trzech osób wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych spośród pracowników ministerstwa (art. 33 ust. 3 ustawy). Ponadto w rozporządzeniu postanowiono, że podmioty ubiegające się o udzielenie koncesji lub zezwolenia składają w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych ofertę w formie pisemnej, w zalakowanych lub zaplombowanych kopertach (§ 3 rozporządzenia), zawiadomienie o przetargu zawiera m.in. treść ofert (§ 1 ust. 2 pkt 3), ustalono kryteria oceny ofert (§ 2), przetarg ofert będzie się składał z dwóch części - tj. części jawnej i niejawnej (§ 6). W części jawnej przetargu komisja przetargowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia przetargu, odrzuca oferty złożone po wyznaczonym terminie oraz otwiera pozostałe koperty z ofertami (§ 6 ust. 2), zaś w części niejawnej (§ 6 ust. 3) - odrzuca oferty niespełniające wymagań określonych w przepisach ustawy o grach hazardowych oraz wymagań co do treści ofert określonych w zawiadomieniu o przetargu, wybiera najkorzystniejszą ofertę albo ustala, że żadna z ofert nie została przyjęta. Z wykonania tych działań komisja sporządza protokół i przekazuje go ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (§ 7 ust. 1 i ust. 2), przekazanie protokołu ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych kończy postępowanie przetargowe (§ 7 ust. 3). W niniejszej sprawie, jak podał organ, komisja przetargowa dokonała analizy oferty spółki, złożonej w zalakowanej kopercie, a następnie podjęła ustalenia względem tej oferty stosownie do § 6 rozporządzenia Ministra Finansów. Dodatkowo organ wskazał, odnosząc się do wskazanego przez spółkę braku wezwania jej do usunięcia braków formalnych oferty, że możliwość skorzystania z tej instytucji określonej art. 169 § 1 Op. zastrzeżona jest dla organu.

Minister Finansów za zaskakujący uznał pogląd wyrażony przez spółkę, zgodnie z którym ustawa o grach hazardowych nie wprowadza żadnego wymogu dotyczącego języka, w jakim powinny być sporządzane dokumenty ofertowe. Jak podał organ, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Z powyższego wynika, w ocenie organu, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego. Niedopuszczalne jest, w świetle powołanych przepisów, dokonywanie przez organ analizy obcojęzycznego tekstu bez jego przetłumaczenia. Nie zmienia to faktu, co podkreślono, że dowodem w sprawie będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. To ostatnie nie zastępuje dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest jego treść. Organ nadmienił, że z uwagi na fakt, że w odniesieniu do ustawy o grach hazardowych nie ma przepisów szczególnych określających możliwość przyjmowania dokumentów w językach obcych, dokumenty, o których mowa w art. 35 ugh. powinny spełniać ww. wymagania, a zatem powinny być przedkładane w języku polskim lub, w przypadku, gdy zostały sporządzone w języku obcym, powinno być załączone ich tłumaczenie na język polski. W konsekwencji, jak podał organ, stanowisko spółki, że przedstawienie do oferty dokumentów w języku angielskim bez przedstawienia ich urzędowego tłumaczenia nie stanowi braków oferty przetargowej, jest całkowicie niezasadne.

Minister Finansów za chybiony uznał również zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 i 2 Op., polegający na prowadzeniu postępowania oraz wydaniu rozstrzygnięcia w sposób rażąco sprzeczny z zasadami ogólnymi w wyrażonymi w tych przepisach.

W skardze na powyższą decyzję C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżąca decyzji Ministra, Finansów z dnia [...] sierpnia 2012 r. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzenia Ministra Finansów w związku z art. 169 § 1 Op. oraz z art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 35 pkt 16 lit. b) u.g.h., polegające na odmówieniu udzielenia skarżącej koncesji na prowadzenie kasyna gry w województwie mazowieckim w [...] w J., przy ul. M. [...] w następstwie odrzucenia przez komisję przetargową złożonej przez nią oferty, pomimo że oferta ta spełniała wszystkie wymagania dotyczące treści ofert, określone w ustawie o grach hazardowych (w szczególności w art. 35) oraz zawiadomieniu Ministra Finansów o przetargu z dnia [...] października 2011 r., a jednocześnie nie była dotknięta tego rodzaju brakami formalnymi, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzenia Ministra Finansów, w związku z czym nie zachodziły podstawy do odrzucenia oferty na podstawie ww. przepisów tego rozporządzenia;

- art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 8 ugh. i w związku z art. 4 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, polegające na uznaniu, że ww. przepis Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania w postępowaniu przetargowym, pomimo że oferta skarżącej nie była dotknięta tego rodzaju brakami formalnymi, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) - b) rozporządzania Ministra Finansów, w związku z czym nie było podstaw do odrzucenia tej oferty, a komisja przetargowa była zobowiązana do wezwania skarżącej do usunięcia stwierdzonych przez siebie braków formalnych oferty, poprzez przedłożenie tłumaczenia przysięgłego na język polski dokumentów finansowych spółki O. AS;

- art. 207 § 1 i 2 oraz art. 187 § 1 i art. 122 O.p. w związku z art. 169 § 1 O.p. oraz z art. 8 u.g.h., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Ministra Finansów wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i dowodowego przed wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia skarżącej koncesji na prowadzenie kasyna gry ze względu na brak wezwania jej do usunięcia braków formalnych oferty, poprzez przedłożenie tłumaczenia przysięgłego na język polski dokumentów finansowych spółki O. AS;

- art: 120 oraz art. 121 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 8 u.g.h., polegające na prowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie oraz wydaniu rozstrzygnięcia w sposób rażąco sprzeczny z zasadami ogólnymi wyrażonymi w ww. przepisach Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1421/13 uwzględnił skargę stwierdzając z urzędu, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ administracji przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez zaakceptowanie dopuszczalności podpisania przez Sekretarza Stanu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Sąd pierwszej instancji powołał się na instytucję wyłączenia, unormowaną w Dziale I Rozdziale 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika oraz organu".

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. art. 24. § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a reguła ta ma również zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tzn. do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd pierwszej instancji powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (ONSA i WSA 2010, nr 5, poz. 82), w której wyjaśniono, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., a zatem w sytuacji, gdy decyzje wydaje piastun funkcji ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Sąd stwierdził, że w myśl powyższej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a. jest jedynie piastun funkcji ministra (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.).

Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia powyższych przepisów, tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem podpisującym zarówno pierwszą decyzję, jak i decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, był - działający z upoważnienia organu - Podsekretarz Stanu [...], nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Finansów.

Ponadto WSA przywołał regulację zawartą w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Ponadto stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej z podstaw wznowienia postępowania, określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji odwołał się także do stanowiska przyjętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2013 r. (sygn. akt II GPS 4/12). W powołanej uchwale wyjaśniono, że: "Artykuł 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu".

W związku z przytoczonymi okolicznościami, WSA za przedwczesne uznał odnoszenie się przez do zarzutów podniesionych w skardze.

Minister Finansów zaskarżył opisany wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i uznanie, iż Minister Finansów w swoim rozstrzygnięciu naruszył przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., podczas gdy w sprawie mają zastosowanie nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ale przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z art. 8 u.g.h.;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez uznanie, że kontrolowane postępowanie jest dotknięte wadą będącą podstawą wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1421/13 uchylił wyrok WSA w Warszawie i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu sąd drugiej instancji uznał, że WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał przepisy Ordynacji podatkowej stosowane przez organ oraz te, których naruszenie zarzucała Skarżąca. Jednocześnie Sąd nie kwestionując stosowania i powoływania przez organ i stronę przepisów Ordynacji podatkowej, stwierdził naruszenie przez Ministra Finansów przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Takie stanowisko Sądu jest nie tylko niezrozumiałe ale także budzi istotne wątpliwości co do przebiegu procesu kontroli zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. nie mogły mieć miejsca, skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie tylko nie miały zastosowania ale także nie były stosowane przez Ministra Finansów.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie, winien ocenić legalność zaskarżonej decyzji, stosując właściwy wzorzec kontroli.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy posiada wydany w niej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1421/13 oraz zawarta w nim ocena prawa.

Stosownie bowiem do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna o wiążącym charakterze dokonywana jest w uzasadnieniu orzeczenia. Dotyczy ona właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. W literaturze oraz orzecznictwie wskazuje się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.

Związanie Sądu oraz organu oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Te kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i których także strona nie kwestionowała poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, nie mogą być następnie powtórnie oceniane. Oznacza to również, że także organ jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, jak również nie jest związany odmiennym poglądem co do wykładni przepisów prawa materialnego prezentowanym przez stronę (por. analogicznie wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt GSK 961/09, publ. LEX nr 746364).

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zmienił się tak istotnie, że nie mają do niego zastosowania przepisy interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 191). Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowym.

Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1421/13, albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki, umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się również na innych powodach niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Finansów z dnia 28 sierpnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. wydaną po przeprowadzeniu przetargu, odmawiającą ww. spółce udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Zaskarżone decyzje wydane zostały przez działającego z upoważnienia Ministra Finansów podsekretarza stanu – [...].

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ administracji przepisu art. 130 § 1 pkt 6 O.p., poprzez zaakceptowanie dopuszczalności podpisania przez Podsekretarza Stanu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Istotą instytucji prawnej wyłączenia, unormowanej w Dziale IV Rozdziale 2 Ordynacji podatkowej, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego", jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej poprzez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia gwarancyjna funkcja przepisów prawa procesowego o wyłączeniu, które z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania".

Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 O.p., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto reguła owa ma również zastosowanie do postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 221 O.p., tzn. do sytuacji, w której pracownik jednoosobowego organu podatkowego, jakim niewątpliwie jest podsekretarz stanu w ministerstwie, brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu odwołaniem (vide: uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12).

Jak wynika z uzasadnienia wskazanej wyżej uchwały, pojęciu pracownika organu administracji można nadać szeroki zakres znaczeniowy, poczynając od osoby piastującej funkcję jednoosobowego organu podatkowego, podsekretarza stanu w ministerstwie, czy pracownika działającego w ramach upoważnienia z art. 143 Ordynacji podatkowej (vide: wyrok TK z dnia 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, OTK ZU-A 2011, Nr 10, poz. 113 i podane tam wyroki sądów administracyjnych; zob. też zdanie odrębne s. NSA M. Jaśkowskiej do uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 i podane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Jednakże, jak trafnie wskazano w uchwale NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 82) na wykładnię określenia "pracownik" należy patrzeć przez pryzmat, co istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepisy art. 130 § 1, art. 130 § 5 in fine, art. 131, art. 131a oraz art. 132, a także art. 143 O.p. wyraźnie odróżniają pojęcie organu, którego substratem osobowym jest zazwyczaj osoba, mająca status pracownika, od pracownika tego organu. Nadto, jak zauważono w ww. Uchwale, posługując się przepisami ustaw pracowniczych nie można utożsamiać pojęcia pracownika z pojęciem jednoosobowego organu podatkowego. Do pracownika działającego jako organ nie można stosować przepisów o wyłączeniu pracownika, o których mowa w art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 O.p. Piastun organu jednoosobowego wykonuje tutaj, jak sama nazwa wskazuje, funkcję organu. Dopuszczenie do jego wyłączenia, w określonych sytuacjach, mogłoby doprowadzić do pozbawienia tego organu działania, choćby np. do niemożliwości udzielenia upoważnień do załatwiania spraw, o których mowa w art. 143 O.p.

Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (art. 37 ust. 1 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.). Kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że tylko Minister Finansów, jako piastun funkcji organu nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak Podsekretarza Stanu upoważnionego do działania w imieniu Ministra Finansów, gdyż nie może on być uznany za osobę piastującą funkcję, która - przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 221 O.p. - nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p.

W rozpoznawanej sprawie (podobnie jak w sprawach o sygn. akt II GSK 2242/11 oraz II GSK 1654/13) podlegającym wyłączeniu pracownikiem Ministra Finansów jest Podsekretarz Stanu [...], który podpisał obie wydane w sprawie decyzje. Instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej jest jednym z elementów gwarancji prawa do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zatem wydanie rozstrzygnięcia po złożeniu wniosku o ponowne jej rozpatrzenie przez tę samą osobę niewątpliwie świadczy o uchybieniu tej gwarancji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Minister Finansów dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów, w szczególności art. 130 § 1 pkt 6 O.p., bowiem podpisującym zarówno decyzję zaskarżoną do Sądu, jak i decyzję ją poprzedzającą, był - działający z jego upoważnienia - Podsekretarz Stanu Jacek Kapica, nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Finansów.

Zdaniem Sądu, Minister Finansów procedując w sprawie naruszył zasadę sformułowaną w ww. uchwale NSA, zgodnie z którą przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy.

W myśl zaś przepisu art. 240 § 1 pkt 3 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 - 132 O.p.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, Sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a.