Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1747/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Skarżąca – T. K. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek z 31 sierpnia 2003 r. o umorzenie zaległych składek. Prośbę swą uzasadniła trudną sytuacją życiową i finansową. Wyjaśniła, iż nie ma środków na opłacenie bieżących składek i opłat za wynajmowany lokal. Opłaty czynszowe uiszcza jej matka z emerytury w kwocie ok. 800 zł. Trudności Skarżącej sprawia również wywiązywanie się wobec Urzędu Skarbowego ze zobowiązań restrukturyzacyjnych, z powodu których nie jest też możliwa likwidacja działalności gospodarczej. Skarżąca wyjaśniła, że wraz z mężem załatwiła nowy lokal w A., gdzie ma zamiar rozpocząć życie na nowo. Do spłacenia pozostaną jednak należności wobec Spółdzielni Mieszkaniowej. Z uwagi na problemy finansowe konieczne było zaciągnięcie pożyczki w P., której Skarżąca do niedawna nie spłacała z braku środków.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład") decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1999 do września 2003 r. w kwocie 35.258,45 zł; ubezpieczenie zdrowotne za okresy od lutego 1999 r. do kwietnia 2003 r. i od czerwca do września 2003 r. w kwocie 8.161,03 zł; a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od lutego 1999 r. do kwietnia 2001 r. oraz od czerwca do września 2003 r. kwocie 2.520,92 zł. Kwoty powyższe obejmują również odsetki liczone na dzień 7 kwietnia 2004 r.

Zakład wyjaśnił, że Skarżąca nie skorzystała z propozycji zawarcia układu ratalnego. Jego zdaniem uzasadnienie wniosku nie jest wystarczające do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległych składek, ponieważ nie zachodzą przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie o umarzaniu składek", tj. stan majątkowy i sytuacja rodzinna Skarżącej nie wskazują, że opłacenie zaległych składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych rodziny.

Zakład podniósł również, że nie upłynął okres, w jakim zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), dalej: "u.s.u.s.", możliwe jest dochodzenie należności.

Skarżąca, zgodnie z pouczeniem, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Opisała obciążające ją i męża zadłużenie wobec kontrahentów, P., Urzędu Skarbowgo i Zakładu oraz jego przyczyny i próby zaradzenia sytuacji. Podniosła, że od kilku lat mieszka na działce. Powołała się na "Dz.U. Nr 141 z 13.08.", tj. rozporządzenie o umarzaniu składek.

Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes Zakładu") zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2438/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tej decyzji uznając, iż wydana została przez niewłaściwy organ, tj. Prezesa Zakładu, a nie właściwego w sprawie Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Z dniem 24 sierpnia 2005 r. weszła w życie zmiana art. 83 ust. 4 u.s.u.s., wprowadzona ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 150, poz. 1248). W związku z tym Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. przekazał wniosek Skarżacej o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezesowi Zakładu, który w myśl znowelizowanych przepisow stał się właściwy do jego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] marca 2006 r. Prezes Zakładu postanowił utrzymać w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2004 r. Stwierdził, że w myśl obowiązujących przepisów Skarżąca, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, zobowiązana była do opłacania przedmiotowych składek. Powstałe na jej koncie zadłużenie podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

Wyjaśnił, że pismem z 23 grudnia 2005 r. zwrócił się do Skarżącej z prośbą o ewentualne przedstawienie nowych okoliczności mogących wpłynąć na umorzenie zadłużenia. Ponieważ Skarżąca nie wskazała takich okoliczności, oparto się na argumentach powołanych przez nią we wniosku, jaki wpłynął 9 września 2004 r. Prezes Zakładu uznał, że argumenty te nie mają wpływu na umorzenie należności.

Podniósł, że mąż Skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, a więc rodzina posiada źródło dochodu. W ocenie organu nie można zatem uznać, że należności są całkowicie nieściągalne i umorzyć ich w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ponadto Skarżąca jest właścicielką nieruchomości. W przedstawionej sytuacji nie zachodzą również przesłanki określone w rozporządzeniu o umarzaniu składek, dające podstawę do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Zdaniem organu odwoławczego należności mogą być umorzone, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że nie ma żadnej możliwości spłaty zadłużenia i w przyszłości także nie odzyska tej możliwości, np. jest całkowicie niezdolna do pracy i nie otrzymuje żadnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub opieki społecznej. Stwierdził, że trudności finansowe Skarżącej są przejściowe, ponieważ spowodowane aktualnym brakiem zatrudnienia. Sytuacja ta może ulec poprawie w przypadku podjęcia przez nią pracy. Z uwagi na prowadzoną przez męża działalność gospodarczą rodzina nie pozostaje bez środków na utrzymanie. Jeżeli nawet brak funduszy na opłacenie należnych składek spowodowany był różnymi problemami związanymi z prowadzeniem działalności, m.in. w rozliczaniu się z podatków, to fakt ten nie wpływa na umorzenie zadłużenia. Posiadanie zadłużeń wobec innych instytucji, czy z tytułu zaciągniętych kredytów także nie zwalnia Skarżącej z obowiązku uregulowania zaległych składek. Prezes Zakładu podkreślił, że wnioskodawczyni jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą była świadoma, iż obowiązek opłacania składek istnieje bez względu na wysokość dochodów uzyskiwanych z tej działalności, a więc powinna starać się zabezpieczyć na ten cel środki. Likwidacja prowadzonej działalności również nie stanowi podstawy do umorzenia zadłużenia.

Prezes Zakładu wyjaśnił, że rozpatrując wniosek płatnika o umorzenie należności Zakład bierze pod uwagę także stan finansów ubezpieczeń społecznych. Powołał się również na okoliczność, że nie minął ustawowy okres dochodzenia należności.

Na powyższą decyzję T. K. złożyła skargę. Ponowinie wskazała na swoją trudną sytuację materialną. Podkreślała, iż działalność gospodarcza męża ([...]) nie przynosi wielkich dochodów. Opisała problemy z nią związane, a dotyczące rentowności i dostaw [...]. Podnosiła konieczność ponoszenia opłat zwiazanych z tą działalnością i kosztów utrzymania. Dodatkowo wskazywała na zadłużenie w Urzędzie Skarbowym oraz z tytułu zaciągniętego kredytu. Zarzuciła, że Zaklad nie przeprowadził kontroli warunków, w jakich mieszka z rodziną (tzw. budynek gospodarczy z pustaków). Brak ocieplenia sprawia, iż utrzymuje się w nim wilgoć. Podkreślała brak środków na zakup węgla oraz ratalne opłacanie "zimowych" rachunków za energię elektryczną. Skarżąca wniosła o "pomoc" w wyjściu z zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi. Ponowił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek podejmujując rozstrzygnięcie Sąd uwzględnił okoliczności, które nie zostały w niej podniesione. Sąd oparł się tu na treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") stanowiącego, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Przede wszystkim wyjaśnić jednakże należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Decyzję wydaną z naruszeniem prawa Sąd eliminuje z obrotu prawnego, uchylając ją lub stwierdzając jej nieważność. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają natomiast organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd nie jest władny uwzględnić wniosku Skarżącej o umorzenie obciążających ją należności z tytułu składek, tak bowiem w ocenie Sądu potraktować należało jej prośbę o "pomoc".

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Przepisy zaś, między innymi o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wymienione wyżej należności umarzane być mogą tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia o umarzaniu składek.

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.).

Organy orzekające uznały, że w sprawie niniejszej nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. Okoliczności uzasadniające stwierdzenie jej istnienia zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez organ sytuacji innych niż wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W świetle tego przepisu nieściągalność należności z tytułu składek związana jest generalnie z brakiem majątku umożliwiającego skuteczne ich dochodzenie w postępowaniu egzekucyjnym oraz racjonalnością wszczęcia takiego postępowania.

Za uzasadnione należy uznać odwołanie się przy ocenie istnienia tej przesłanki do faktu posiadania przez Skarżącą nieruchomości, należącej do mienia, które może podlegać egzekucji. Skarżąca nie kwestionuje faktu posiadania tej nieruchomości, opisując przy tym w skardze znajdujący się na nim budynek, w którym mieszka wraz z rodziną.

Odrębnej oceny wymaga natomiast przyjęte przez organy uzasadnienie niespełnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. tj. umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczności uzasadniające umorzenie w tym przypadku zdefiniowane zostały przepisami tj. § 3 ust. 1 rozporządzenia o umarzaniu składek, który nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania ich istnienia.

Przepis ten nie wymaga jednakże, wbrew temu co napisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, aby osoba zobowiązana wykazała, iż nie ma żadnej możliwości spłaty zadłużenia i w przyszłości także nie odzyska tej możliwości, np. jest całkowicie niezdolna do pracy i nie otrzymuje żadnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Powoływanie się na tak określone okoliczności jest nieuprawnionym zawężeniem określonych przepisami prawa przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

Stanowi to naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o umarzaniu składek, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, w świetle powyższych przepisów brak jest podstaw do uzasadniania odmowy umorzenia należności z uwagi na konieczność uwzględnienia w przy podejmowaniu rozstrzygnięcia stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują tej okoliczności, jako przesłanki uwzględnianej przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie umorzenia należności indywidualnego podmiotu. Przesłanka ta występuje w przypadku odroczenia terminu płatności należności lub rozłożenia płatności na raty (art. 29 ust. 1 u.s.u.s.). Natomiast w przypadku umarzania należności ustawodawca, zabezpieczając interes finansów ubezpieczeń społecznych, w sposób wyczerpujący określił przesłanki umorzenia z uwagi na nieściągalność należności (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.). Ponadto, upoważniając ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania należności pomimo braku całkowitej ich nieściągalności, nakazał uwzględnienie przy tym przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że stan finansów ubezpieczeń społecznych uwzględniony został już na etapie formułowania przesłanek umorzenia zawartych w rozporządzeniu. Przeciwstawianie interesu finansów ubezpieczeń społecznych interesom osoby zobowiązanej nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa.

Umorzenie należności z tytułu składek jest instytucją umożliwiającą redukcję zadłużenia konkretnej osoby w sytuacji, gdy spłata tego zadłużenia zagraża egzystencji jej i rodziny. To, czy w określonym przypadku instytucja ta winna znaleźć zastosowanie pomimo braku całkowitej nieściągalności składek oceniane być musi z punktu widzenia sytuacji tej osoby. Istotna jest tu nie sama możliwość dochodzenia należności, a to, jak ich egzekucja wpłynie na możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych wnioskodawcy i jego rodziny.

Zaskarżona decyzja wydana została także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązek wykazania okoliczności wymienionych w § 3 rozporządzenia o umarzaniu składek należy rozumieć jako konieczność przedstawienia okoliczności uzasadniających wniosek. Okoliczności te podlegają ocenie organu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedstawiony przez stronę postępowania. Zasady tej oceny określone zostały w art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a jej odzwierciedleniem jest uzasadnienie decyzji.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została [...] sierpnia 2004 r., natomiast rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu –[...]marca 2006 r. Oparto je na stanie faktycznym, którego aktualność nie została zweryfikowana w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem dokonując oceny istnienia przesłanek umorzenia należności organ obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Dotyczy to również organu odwoławczego. Jeżeli między wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji a następnie przez organ odwoławczy upłynie dłuższy okres czasu (w niniejszej sprawie – rok i siedem miesięcy), to obowiązkiem tego organu jest ponowne ustalenie stanu faktycznego, jaki będzie stanowił dla niego podstawę rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynika, że pismem z [...] grudnia 2005 r. Prezes Zakładu zwrócił się do Skarżacej o informację, czy od czasu złożenia wniosku o umorzenie jej sytuacja finansowa i rodzinna uległa zmianie. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca przedłożyła żądane informacje.

Przesłanie Skarżącej tego pisma nie uzsadnia przyjęcia, iż Prezes Zakładu wywiązał się z obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. Należało wprost wezwać Skarżącą do przedłożenia danych i dowodów, które zaktualizowałyby posiadane przez organ informacje o jej dochodach, wydatkach i sytuacji rodzinnej bądź też przeprowadzić wywiad o stanie majątkowym, aby dane takie uzyskać. Uwzględnić również należało informacje, którymi organy rentowe dysponują z urzędu np. o wysokości emerytury matki Skarżącej, pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymującej rodzinę, co podnosiła Skarżącą.

Organ odwoławczy nie rozstrzyga sprawy z punktu widzenia istnienia "nowych" zgłoszonych przez stronę okoliczności, czy też wyłącznie zarzutów odwołania. W sprawie zaś niniejszej upływ czasu spowodował konieczność ponownego poczynienia ustaleń faktycznych, tak jak uczynilby to organ pierwszej instancji. Podkreślić należy, że organ odwoławczy może samodzielnie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe bądź też zlecić jego przeprowadzenie organowi pierwszej instancji (art. 136 k.p.a.). Informacje posiadane przez organ z urzędu należy zakomunikować stronie (art. 77 § 4 k.p.a.). Ograniczenie się do żadąnia od strony informacji o zmianach okoliczności faktycznych, bez próby poczynienia własnych ustaleń w tym zakresie oznacza, iż w rezultacie nie ustalono okoliczności istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia.

Stanowi to naruszenie wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, której realizacji służy art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organy obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd obowiązany jest ocenić i to, czy uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji ogranicza się w istocie do enigmatycznego stwierdzenia o braku przesłanek umorzenia. Natomiast Prezes Zakładu odniósł się do wyjaśnień Skarżacej dotyczących przyczyn powstania zadłużenia związanych z trudnościami w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz długami wobec innych podmiotów. Uznał, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do umorzenia zaległości.

Jednakże przesłanki umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności wymagają oceny, czy sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, niezależnie od przyczyn jej powstania, uzasadnia twierdzenie, że opłacenie istniających należności pozbawi jego i rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Dokonanie takiej oceny wymagało przede wszystkim ustalenia relacji między dochodami oraz wydatkami Skarżącej i jej rodziny. Ustaleń takich w zaskarżonej decyzji zabrakło. Ogólnikowe twierdzenie, że mąż Skarżącej prowadzi działalność gospodarczą, a zatem rodzina nie pozostaje bez środków utrzymania nie jest wystarczające jako uzasadnienie braku przesłanki umorzenia należności określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o umarzaniu składek. Natomiast odwołanie się do hipotetycznej możliwości przyszłego podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia jest chybione. Jak to już wskazywano, obowiązkiem organów orzekających jest ocena wystąpienia omawianej przesłanki w stanie faktycznym aktualnym na dzień orzekania.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zaś nie może być uznane za wyczerpujące. Jego lakoniczność sprawia, że przedstawioną w nim ocenę stanu faktycznego sprawy Sąd uznał za dowolną i nie uwzględniającą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stanowi to naruszenie wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena ta wymaga przy tym wykazania faktycznych podstaw rozumowania, którego jest rezultatem. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. organy mają obowiązek nie tylko zebrać materiał dowodowy, ale też w sposób wyczerpujący cały ten materiał dowodowy rozpatrzyć.

Dopiero ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia i wyczerpująca ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniająca całokształt tego materiału, pozwoli Prezesowi Zakładu na stwierdzenie czy w sprawie niniejszej wykazane zostało istnienie przesłanek umorzenia należności obciążających Skarżącą, a przewidzianych w § 3 ust. 1 rozporządzenia i umarzaniu składek. Ocena ta winna przy tym znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Zakładu określi również prawidłowy okres, jakiego dotyczą należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych objęte decyzja organu pierwszej instancji. Kwota podana w decyzji nie odpowiada bowiem kwocie zaległości z tego tytułu wykazywanej w kolejnych, sporządzanych przez Zakład zestawieniach, tzw. "stanach należności dla płatnika". Niewyjaśnienie powyższej rozbieżności również świadczy o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w sposób wymagany wskazanymi wyżej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W ww. piśmie piśmie z 23 grudnia 2005 r. Prezes Zakładu poinformowal również Skarżącą, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje jej możliwość czynnego udziału w każdym stadium postepowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zważyć należy, że:

Po pierwsze – czym innym jest zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, wyrażające się w umożliwieniu jej składania wyjaśnień, zgłaszania dowodów oraz uczestniczenia w ich przeprowadzaniu, a czym innym stworzenie jej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, będące dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie to takie, w którym uwzględniono oba te elementy.

Po drugie - zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" na określenie momentu, w którym strona może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Z tego względu nie można uznać, iż wskazanie na treść art. 10 § 1 k.p.a. w piśmie, które wzywa Skarżącą do poinformowania o zmianach stanu faktycznego, jest wystarczające do uznania, że organ administracji wywiązał się z obowiązków nałożonych nań tym przepisem.

Tym niemniej Sąd uznał, że w sytuacji, gdy Skarżącą poinformowano o prawach przysługujących jej w toku postepowania, wskazane wyżej uchybienie w realizacji obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Całkowicie błędne jest wskazanie Prezesa Zakładu w nagłówku decyzji organu pierwszej instancji. Nie jest on bowiem organem podejmującym tę decyzję. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał. Ponieważ z treści sentencji decyzji wynika jednoznacznie, że podjął ją właściwy w sprawie organ tj. Zakład, Sąd uznał, że uchybienie powyższe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponieważ przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Skarżąca nie wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.