Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 233/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1art. 7 par. 1, art. 247 par. 1 pkt. 5, art. 210 par. 1 pkt 3, art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 11,
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 860 par. 1, art. 33,
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz S. sp. z o.o. w D. kwotę 3082 (trzy tysiące osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1 W dniu 14 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął wobec "S." K. i W. S. postępowanie podatkowe w sprawie wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu marki VOLVO XC90 o nr n/p: YV1CT714681481156, celem ustalenia czy powstało zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i konieczność zapłaty należnej z tego tytułu akcyzy. W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję nr [...], w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 22.154,00 zł z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego w/w samochodu. Organ uznał, że ten środek transportu w momencie nabycia był – podlegającym opodatkowaniu podatkiem akcyzowym – samochodem osobowym, kwalifikowanym do pozycji CN 8703.

1.2 Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie "procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071) poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania, w tym oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, co doprowadziło organ do błędnego rozstrzygnięcia oraz naruszenie art. 122, art. 187 i art. 194 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749)". W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę lub umorzenie postępowania". W odwołaniu strona przytoczyła argumenty i okoliczności, które jej zdaniem wskazują, że przedmiotowy pojazd w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego nie był samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób (klasyfikowanym do pozycji 8703), lecz samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu towarów (klasyfikowanym do pozycji 8704).

1.3 Decyzją nr [...]z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r., nr 108, poz. 626) jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 168, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dodał, że w świetle art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2004 r., nr 29, poz. 257 ze zm.) akcyzie podlegają wyroby określone w załączniku nr 1 do ustawy. W pozycji 59 w/w załącznika ujęte są samochody osobowe o kodzie CN 8703, tj. pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Choć ustawa o podatku akcyzowym nie definiuje, jaki samochód jest samochodem osobowym, to zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz dostawie i nabyciu wewnątrzwspółnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. WE L 256 z 7 września 1987 r. str. 1 z późn. zm.). W oparciu o powyższe przepisy organ uznał, że w chwili nabycia samochód, którego dotyczyło postępowanie zasadniczo przeznaczony był do przewozu osób, a zatem powinien być zakwalifikowany do pozycji CN 8703.

W decyzji organ wskazał, że do pozycji CN 8703 klasyfikuje się pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi (z wyłączeniem pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8702). Natomiast pozycja 8704 obejmuje pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu towarowego. Organ wyjaśnił jednocześnie, że każdy towar jest klasyfikowany tylko do jednej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych. Ustalenie właściwej klasyfikacji według Nomenklatury CN wymaga oceny budowy pojazdu w oparciu o tę nomenklaturę przy uwzględnieniu danych wynikających z dokumentów pojazdu i innych informacji o pojeździe, poczynając od jego wersji fabrycznej. Wpis w karcie pojazdu bądź w dowodzie rejestracyjnym nie przesądza jednak o klasyfikacji pojazdu na gruncie Nomenklatury Scalonej. Organ wskazał również, że dokonał klasyfikacji przedmiotowego samochodu w oparciu o ogólne reguły interpretacji Nomenklatury Scalonej mające moc normy prawnej. Reguły te w przypadku samochodów wskazują, że klasyfikowanie powinno w pierwszej kolejności opierać się na ustaleniu przeznaczenia pojazdu. Gdy konstrukcja i wyposażenie pojazdu wskazują, że pojazd jest przeznaczony głównie do przewozu osób i tylko pobocznie do przewozu towarów, należy go zaklasyfikować do pozycji 8703 CN. Jeśli zaś służy do przewozu towarów, należy go ująć w pozycji 8704 CN. Organ sugerował się również brzmieniem - nie mających wiążącego charakteru, lecz pomocnych przy dokonywaniu właściwej interpretacji Taryfy celnej - not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, dostępnych w przeglądarce taryfowej ISZTAR. Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej wskazują, że przejawem cech projektowych pojazdów objętych pozycją 8703 jest:

a) monolityczna budowa nadwozia – posiadanie zintegrowanej przestrzeni do przewozu zarówno osób jak i towarów;

b) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem bezpieczeństwa dla każdej osoby (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenia do zainstalowania siedzeń i wyposażenia bezpieczeństwa w przestrzeni tylnej za przestrzenią dla kierowcy i przednich pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składane, zdejmowane z punktów kotwiących lub składające się;

c) obecność tylnych okien wzdłuż bocznych paneli;

d) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej), z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;

e) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;

f) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie wnętrza, popielniczki).

Organ zaznaczył również, że klasyfikowanie do odpowiednich pozycji Nomenklatury Scalonej nie może przebiegać w oparciu o ustawę z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r., nr 32, poz. 262 ze zm.) czy Dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiającą ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów (Dz. Urz. L 263 z 9 października 2007 r., str. 1-160). Przepisy powyższe nie mają bowiem zastosowania do podatku akcyzowego. Wynika to wprost z brzmienia ustawy o podatku akcyzowym, która stanowi, że w kwestii podatku akcyzowego można stosować jedynie zawarte w niej przepisy i definicje.

Odnosząc się do stwierdzenia strony o konieczności wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji o rejestracji pojazdu w przypadku dokonywania klasyfikacji danego pojazdu dla celów podatkowych w sposób odbiegający od ustaleń dowodu rejestracyjnego, Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie były kwestionowane zapisy dowodu rejestracyjnego.

Z oględzin przedmiotowego samochodu wynika, że obecnie jest to samochód siedmiomiejscowy, wyposażony w pasy bezpieczeństwa i zagłówki, pięciodrzwiowy (tylne drzwi oszklone otwierane do góry). Pojazd w całości przeszklony. Felgi aluminiowe. Tapicerka wraz z podsufitką zarówno w części pasażerskiej jak i bagażowej. Zamontowane uchwyty umożliwiające przytrzymanie się nad drzwiami przednimi prawymi oraz tylnymi. Opuszczanie szyb bocznych w drzwiach przednich i tylnych elektryczne. Klimatyzacja. Fotele z tapicerką skórzaną. Brak stałej przegrody pomiędzy częścią pasażerską, a bagażową. Tylne fotele składane. Wnętrze pojazdu wyposażone w sposób kojarzony z częścią przeznaczoną dla pasażerów tj. dywaniki, wentylacja, popielniczki, wykładzina podłogowa oraz boczna, oświetlenie pojazdu. W zagłówkach fotela kierowcy oraz pasażera monitory umożliwiające oglądanie odtwarzanych filmów DVD. Obecny właściciel pojazdu stwierdził, że w chwili zakupu przedmiotowy pojazd posiadał tylko dwa fotele (kierowcy i pasażera) bez tylnej kanapy, pasów bezpieczeństwa, tylnej półki. Za pierwszym rzędem siedzeń znajdowała się kratka oddzielająca część pasażerską od bagażowej. Za pierwszym rzędem siedzeń znajdowała się zamontowana podłoga. Powyższych przeróbek dokonano w kwietniu 2010 r., polegały one na demontażu kratki oddzielającej część pasażerską od bagażowej oraz podłogi za pierwszym rzędem siedzeń. Zamontowano drugi rząd siedzeń z pasami bezpieczeństwa. Przy trzecim rzędzie siedzeń (składanym) były zamontowane pasy bezpieczeństwa. Tylną półkę w chwili obecnej wymontowano. Powyższe części tj. tylną kanapę z pasami bezpieczeństwa oraz tylną półkę zakupiono od firmy "S.". Przedmiotowy samochód został zakupiony w N. w dniu 21 kwietnia 2008 r. Opinia do uzyskania homologacji z dnia 21 kwietnia 2008 r. – wystawiona w dniu zakupu samochodu wskazuje, że przepisano na samochód ciężarowy ze ścianką oddzielającą przestrzeń załadunkową i kabinę kierowcy (pierwotnie był to samochód terenowy do przewozu osób M1G, pojazd wielofunkcyjny AF). Powyższy dokument wskazuje, że zmiany te wykonane były na terenie N.. Zgodnie z dowodem rejestracji ZBI 041189322 pojazd został zarejestrowany na terenie N. w dniu 22 kwietnia 2008 r. na firmę A. I., J. I. e. K. z siedzibą: H..7,71384 W. dzień po zakupie przedmiotowego pojazdu przez firmę "S." K. i W. S.. Stosownie do zaświadczenia o przeprowadzonym pierwszym badaniu technicznym z dnia 28 kwietnia 2008 r. oraz zagranicznego dowodu rejestracyjnego auto posiadało dwa miejsca siedzące.

W dniu 21 kwietnia 2011 r. w pojeździe dokonano kolejnych zmian konstrukcyjnych polegających na demontażu przegrody oddzielającej część pasażerską od części ładunkowej. Pojazd posiada siedem miejsc siedzących wyposażonych w homologowane pasy bezpieczeństwa. Przebudowa została udokumentowana zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 21 kwietnia 2011 r. oraz oświadczeniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. wystawionym przez Centrum Napraw Samochodowych "r." R. D. o dokonaniu zmian konstrukcyjnych poprzez zdemontowanie przegrody oddzielającej przestrzeń bagażową od pasażerskiej, pojazd posiada siedem miejsc siedzących.

Przeprowadzono także dowód z przesłuchania strony, która wyjaśniła, że w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd posiadał w dniu zakupu, zgodnie z N. dowodem rejestracyjnym dwa miejsca siedzące (miejsce dla kierowcy i pasażera), stanowiące jeden rząd siedzeń, za którym znajdowała się przegroda oddzielająca przestrzeń ładunkową od przestrzeni pasażerskiej. W tylnej części ładunkowej pojazd nie posiadał zainstalowanych pasów bezpieczeństwa oraz miejsc siedzących. Częściowo wyglądu wewnętrznego przedmiotowego samochodu strona nie pamięta. Nie pamięta również czy dokonywała po zakupie samochodu przeróbek konstrukcyjnych, jeżeli tak to miały miejsce po pierwszej rejestracji w kraju.

Organ zaznaczył, także, że oświadczenie o dokonaniu zmian konstrukcyjnych we wskazanym samochodzie wystawione przez Centrum Napraw Samochodowych "r." R. D. jest sformułowane bardzo ogólnie. Informacja o ewentualnym montażu określonego rodzaju wyposażenia, której nie zawiera oświadczenie jest niezbędna do ustalenia przeznaczenia samochodu w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego. Zdaniem organu, skoro zapis o zamontowaniu określonych elementów wyposażenia nie został w dokumencie zawarty, oznacza to, że były one obecne w samochodzie w chwili zakupu przez "S." K. i W. S..

D. O. kierowca zatrudniony w "S." K. i W. S. wyjaśnił, że przedmiotowy samochód marki VOLVO XC90 przywiózł w 2008 r. z N. na lawecie. Opisując wygląd sprowadzonego samochodu oświadczył, że do jego obowiązków należało sprawdzenie dokumentów, czy samochód jest zarejestrowany jako ciężarowy. Nie posiadał informacji, czy w przedmiotowym pojeździe były wykonywane zmiany konstrukcyjne

Dyrektor Izby Celnej w K. w wydanej przez siebie decyzji odniósł się również do stwierdzenia skarżącego, wskazującego na naruszenie polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu. Podkreślił, że wbrew stanowisku strony, przyczyną odmowy przeprowadzenia dodatkowych dowodów był fakt wystarczającego stwierdzenia stanu pojazdu innymi dowodami.

Zdaniem organu, powoływana przez stronę odpowiedź Komisji Europejskiej oraz powoływane wiążące informacje taryfowe nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż przedstawiony w nich stan faktyczny różni się znaczenie od stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Organ wskazał, że odwracalność przeróbek dokonanych w przedmiotowym pojeździe świadczy o ich tymczasowości. Zmiany miały charakter krótkotrwały i nie spowodowały zmian zasadniczego przeznaczenia tego samochodu do przewozu osób. Ponowne przystosowanie do korzystania głównie do przewozu osób odbywa się wyłącznie przez demontaż elementów istotnych dla przewozu towarów (przegroda) oraz montaż siedzeń i pasów bezpieczeństwa w tylnej części samochodu. Zmiany te stanowiły przywrócenie pierwotnych cech pojazdu umożliwiających korzystanie z niego głównie do przewozu osób i nie wymagały ingerencji w konstrukcję samochodu. Samochód posiada ponadto szereg cech charakterystycznych dla pojazdów zdefiniowanych kodem 8703, między innymi to, że samochód został wyprodukowany jako osobowy, o czym świadczy ilość drzwi (5), pełne oszklenie, także w części tzw. towarowej, brak stałej przegrody między przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, komfortowe wyposażenie, wygląd zewnętrzny. Powyższe ustalenia potwierdziły oględziny pojazdu.

Dodatkowo organ wskazał, że przedstawiciel marki VOLVO poinformował, że wszystkie samochody VOLVO są produkowane jako osobowe.

2. Skarga do Sądu

2.1 Na powyższą decyzję "S." K. S. i W. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., w której zarzucili:

a) nieważność postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z zaistnieniem okoliczności wskazanej w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Skarżący wskazali, na pominięcie czynności prawidłowo sformułowanych i doręczonych wspólnikom spółki cywilnej postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego. sprawie zostało doręczone spółce cywilnej.

2) naruszenie prawa procesowego poprzez:

- naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez: wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie (co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i doprowadziło do uchybienia zasadzie legalizmu i praworządności), zebranie szczątkowego materiału dowodowego, jego niespójną i nieprawidłową ocenę, przeprowadzenie bez obecności biegłego dowodu z oględzin pojazdu na okoliczność cech konstrukcyjnych przedmiotowego pojazdu w dacie prowadzenia postępowania, a nie na moment nabycia pojazdu, brak podjęcia przez organ podatkowy działań zmierzających do wszechstronnego i rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, odmowę przeprowadzenia istotnych dla sprawy dowodów zgłoszonych przez stronę skarżącą, brak rzetelnego wykazania, jakie dowody organ uznał za udowodnione, a jakim nie dał wiary i dlaczego, co miało istotny wpływ na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędne rozstrzygnięcie oraz skutkowało naruszeniem w/w norm Ordynacji podatkowej;

- naruszenie art. 210 § 1 ust 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nierzetelne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, brak wyjaśnienia przyczyn podważenia wiarygodności przedłożonych przez stronę dowodów, brak faktycznego nadzoru merytorycznego organu drugiej instancji, oddalenie wniosków dowodowych strony i utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, zawierającej ewidentne błędy merytoryczne, brak spójności i wewnętrzną sprzeczność decyzji, która dla strony jest krzywdząca i niezrozumiała;

2) naruszenie prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że samochód VOLVOXC90 w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego nie był samochodem ciężarowym oraz oparcie rozstrzygnięcia o treść not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, które nie mają charakteru źródła obowiązującego prawa.

2.2 W związku z powyższymi zarzutami K. S. i W. S. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez stronę, a pominiętym przez organ podatkowy.

2.3 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasową – wyrażoną w decyzji – argumentację. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności postępowania, wskazał, że w dacie wszczęcia postępowania organ podatkowy był w posiadaniu dokumentów załączonych do zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku akcyzowego, z którego wynika, że podatnikiem jest "S." K. i W. S.. Zaznaczył jednocześnie, że brak oznaczenia S.C. w kierowanych do strony pismach nie może wskazywać na wadliwe jej oznaczenie, bowiem przepisy prawa nie przewidują konieczności zawarcia i używania w nazwie skrótu "S.C." czy sformułowania "spółka cywilna" dla poprawnego oznaczenia spółki cywilnej. Dodatkowo wyjaśnił, że na gruncie ustawy o podatku akcyzowym podmiotowość prawną ma spółka cywilna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje:

3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 - 3 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270 tekst jedn.). Nadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności.

3.2 Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej możliwe jest wówczas , gdy decyzja zawiera wadę określoną w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. DZ.U. z 2012r. , poz. 749 dalej ord. pod.). Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja dotknięta jest wymienioną w art. 247 §1 pkt 5 ord. pod. wadą kwalifikowaną albowiem skierowana została do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

3.3 Z dokumentów załączonych do przesłanych Sądowi akt administracyjnych wynika, że K. S. i W. S. prowadzili działalność w formie spółki cywilnej, którą z dniem 12 lutego 2013r. przekształcili w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie S. sp. z o.o ( pismo skarżącej Spółki z dnia 13 lutego 2013. ).

Oznacza to, że istotą rozstrzyganej sprawy jest ustalenie kto na gruncie ustawy o podatku akcyzowym był podatnikiem tego podatku.

Zdaniem organu ( co wynika z nagłówka zaskarżonej decyzji) podatnikiem na gruncie ustawy o podatku akcyzowym jest spółka cywilna i to ona jest podmiotem wszelkich praw i obowiązków. Pogląd ten organ uzasadnił szczegółowo dopiero w udzielonej na złożoną skargę odpowiedzi. Powołał się przy tym na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące , że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podmiotowość prawna przysługuje spółce cywilnej a nie jej wspólnikom. Konsekwencja tego poglądy było skierowanie zaskarżonej decyzji do następcy prawnego spółki cywilnej tj. S. sp.z o.o. w D.

Poglądu tego akceptować nie można.

Zgodnie z art. 133 § 1 ord. pod. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie , o których mowa w art.110 – 117 a , które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Według art. 7 § 1 ord. pod. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca z mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Odpowiedzi więc na pytanie, czy stroną postępowania o określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym jest spółka cywilna, czy też wspólnicy tej spółki poszukiwać należy w obowiązującej na gruncie rozpoznawanej sprawy ustawie z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (DZ.U.Nr 29, poz. 257 ze zm.). W myśl art. 11 tej ustawy podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegającej opodatkowaniu. Skoro spółka cywilna nie jest ani osobą fizyczna ani osoba prawną , niezbędne jest ustalenie czy można ją na gruncie tego podatku uznać za jednostkę organizacyjną co w przypadku dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu czyniłoby ją podmiotem tego podatku. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dostępne w bazie LEX orzeczenia: I GSK 743/10, I GSK 746/10, i oraz na stronie internetowej www. nsa.gov.pl orzeczenia : I GSK 725/10 , I GSK 727/10 I GSK 974/11) stroną postępowania w rozumieniu art. 133 § 1 ord. pod. są wspólnicy spółki cywilnej jako osoby fizyczne co oznacza że , są podatnikami w rozumieniu art. 11 ust. 1 u. p.a. z 2004r. Pogląd ten w całości akceptowany przez Sąd wywiedziono z przepisów kodeksu cywilnego regulujących instytucje spółki cywilnej. Zgodnie z art. 860 § 1 kc spółka cywilna jest stosunkiem powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony (wspólnicy), zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jej źródłem jest więc umowa obligacyjna. Wspólników wiąże tożsamość interesów , których zaspokojeniu ma służyć spółka. W literaturze , na co zwrócono uwagę w cytowanych wyżej orzeczeniach, z uwagi na występujące elementy o charakterze organizacyjnym spółkę cywilną można uznać za pewną jednostkę organizacyjną , organizację wspólników, pozbawioną jednak odrębnej od nich podmiotowości prawnej. Jednocześnie podkreśla się, że spółka nie jest podmiotem prawa cywilnego. W szczególności nie jest ona osobą prawną ani jednostką organizacyjna nie mającą osobowości prawnej, ale wyposażoną w zdolność prawną. O uznaniu za osobę prawną , jak również za jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale wyposażoną w zdolność prawną (art.33 kc) decyduje bowiem kryterium normatywne w postaci przyznania przez przepis prawa : w pierwszym przypadku – osobowości prawnej, a w drugim – zdolności prawnej. Tymczasem żaden przepis prawa nie przyznaje spółce cywilnej ani atrybutu osobowości prawnej, ani zdolności prawnej. Ponieważ nie jest ona podmiotem prawa, nie przysługuje jej ani zdolność do czynności prawnych , ani zdolność sądowa czy procesowa. Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej wyrażają się między innymi w tym, że:

a) stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka,

b) stroną postępowania sądowego czy administracyjnego są wszyscy wspólnicy , a nie spółka,

c) podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka,

c) majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników,

d) odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy a nie spółka ( patrz komentarz do art. 860 kc pod redakcją A.Kidyby, LEX 2010).

Powyższe wskazuje, że spółka cywilna nie dokonała i nie mogła dokonać czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, gdyż nie miała zdolności prawnej do zawarcia podlegającej akcyzą umowy. Oznacza to, że stroną zawartej umowy sprzedaży samochodu byli występujący w sprawie wspólnicy spółki i oni a nie spółka są podmiotami wszelkich praw i obowiązków wynikających z wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Konsekwencja tego poglądu jest to, że nadal mimo przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością podatnikami są osoby fizyczne albowiem następstwo prawne nie mogło obejmować czynności, których stroną nie była spółka cywilna a jej wspólnicy jako osoby fizyczne. Skoro bowiem podmiotem praw i obowiązków (podatnikiem) w podatku akcyzowym w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu VOLVO XC90 byli K. S. i W. S. , to fakt przekształcenia formy prowadzonej przez nich działalności gospodarczej dla kwestii podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego nie ma znaczenia. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie została skierowania do strony postępowania podatkowego.

3.4 Jak wskazano wyżej skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 247 § 1 pkt 5 ord. pod.) powoduje jej nieważność ( patrz orzeczenie NSA z dnia 6 lutego 2001r. IV SA/2450/98 www. nsa.gov.pl) . W zapisie tym chodzi zatem o sytuację, gdy organ w treści decyzji rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. O tym do kogo skierowana jest decyzja decyduje jej treść , w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony stosownie do dyspozycji przepisu art.210 § 1 pkt 3 ord. pod. Istotnym jest, że nagłówek decyzji nie ma w tym zakresie znaczenia rozstrzygającego choć oczywiście jest ważnym elementem tych ustaleń. Decydujące jest bowiem to , komu w tym zakresie organ przypisał prawa i obowiązki ( patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I Sa/Łd 943/09 LEX nr 751829). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że organ skierował swoją ostateczna decyzję do spółki z ograniczona odpowiedzialnością jako następcy prawnego spółki cywilnej co wynika zarówno z nagłówka decyzji jak i w jej treści gdzie wskazał spółkę jako podmiot nałożonego obowiązku podatkowego. Stanowisko, że decyzja skierowana została do spółki z o.o. jako następcy prawnego spółki cywilnej a nie do jej wspólników organ potwierdził i rozwinął w odpowiedzi na skargę.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja ostateczna jako dotkniętą wadą kwalifikowaną jest nieważna, co w konsekwencji musiało skutkowało z mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 247 § 1 pkt 5 ord. pod. stwierdzenie jej nieważności.

3.5 Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali czy pozostała w obrocie decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Ustali zatem kto był stroną toczącego się przed organem I instancji postępowania podatkowego , mając na uwadze, że jego stroną winni być wspólnicy spółki cywilnej stosownie do uwag poczynionych w pkt 3.3. Z treści decyzji organu I instancji nie wynika bowiem w sposób jasny do kogo decyzja jest adresowana. Jako stronę postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w K. wskazał S. K. i W. S. , tak w postanowieniu o wszczęciu postępowania jak i decyzji. Z treści decyzji wynikło jedynie , że tak określano spółkę nie wyjaśniając jednak o jaką formę organizacyjna spółki chodziło. Nadto doręczenia dokonywane były na tak oznaczoną stronę , gdy zgodnie z prawem wszelkie czynności w postępowaniu podatkowym winny być kierowane i doręczane wspólnikom K. S. i W. S.. Prawidłowo organ I instancji doręczył jedynie postanowienie z dnia 21 listopada 2011r. o wszczęciu postępowania albowiem do odbioru tego postanowienia obydwaj wspólnicy upoważnili wskazaną przez siebie w piśmie z dnia 15 grudnia 2011r, osobę. W razie ustalenia, że stroną postępowania nie były osoby fizyczne tj. wspólnicy spółki S. , organ ponownie przeprowadzi postępowanie podatkowe z ich udziałem oraz doręczy im wszelkie rozstrzygnięcia w tym wydane decyzje i postanowienia.

3.6 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w sentencji , zaś orzeczenie o kosztach wydał na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionego wpisu 665 zł, wynagrodzenia pełnomocnika 2400 zł plus zwrot opłaty skarbowej 17 zł.