Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 247/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust.2 pkt. 8
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia 19 maja 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji [...], na podstawie art.138 § 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy zasadniczą treść rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji [...] Nr [...] z dnia 17 kwietnia 2008 r. o zwolnieniu ze służby w Policji, zmieniając jedynie datę zwolnienia – tj. zamiast z dniem 30 kwietnia 2008 r. orzekł o zwolnieniu z Policji M. E. z dniem 31 maja 2008 roku.

Jako podstawę prawną orzeczenia organ I instancji przytoczył przepisy art.41 ust.2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust.3 i art. 43 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. .z 2007 r. Nr 43 poz. 277 z późn. zm.).

Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu orzeczenia, że w dniu 7 lutego 2008 roku wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji sierżanta M. E.

W toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy w postaci m. inn. kserokopii postanowienia o przedstawieniu zarzutów, kserokopii przesłuchania podejrzanego, kserokopii protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie, kserokopii mandatu karnego kredytowanego seria [...] numer [...], grafików służby, list obecności i protokołów przesłuchań świadków.

Postanowienia o przedstawieniu zarzutów sierżantowi M. E. wskazuje, że podejrzanemu przedstawiono zarzut popełnienia czynów z art. 228 § 1 i art. 271 § 3 kk. Z protokołu przesłuchania podejrzanego wynikało, że M. E. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i wyraża wolę dobrowolnego poddania się karze.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji poddał analizie zebrany materiał dowodowy, dochodząc do przekonania, że funkcjonariusz dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów określonych w kodeksie karnym. Mając na uwadze, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego oraz zadania nałożone na Policję, jak chociażby obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także obowiązek przestrzegania przepisów prawa, organ I instancji doszedł do przekonania, iż w omawianym przypadku wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 oku o Policji.

Organ odwoławczy nadto wyjaśnił, że z okoliczności sprawy wynika, iż w dniu 5 lutego 2008 roku Prokurator Rejonowy [...] wydal postanowienie o przedstawieniu M. E. zarzutów, ze:

1. w dniu [...] w [...], w związku z pełnieniem funkcji publicznej funkcjonariusza Policji przyjął korzyść majątkową w kwocie 150 zł w zamian za zaniechanie nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego oraz zaniechanie wymierzania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego tj. o czyn z art. 228 § 1 kk,

2. w dniu [...] w [...], będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poświadczył w mandacie karnym nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, tj. rodzaju popełnionego wykroczenia tj. o czyn z art. 271 § 3 kk;

3. w dniu [...] w [...], w związku z pełnieniem funkcji publicznej funkcjonariusza Policji przyjął korzyść majątkową w kwocie 100 zł w zamian za obniżenie wysokości grzywny w drodze mandatu karnego oraz zaniechanie wymierzenia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego tj. o czyn z art. 228 § 1 kk.

Treść postanowienia została przedstawiona sierż. M. E. w dniu 6 lutego 2008 roku. Z protokołu przesłuchania podejrzanego wynika, że przyznał się on do popełnienia zarzucanych mu czynów, opisując poszczególne fakty i wyraził chęć poddania się dobrowolnie karze.

M. E. zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby z Policji i pouczono o prawach uczestniczenia w postępowaniu gwarantowanych przepisami KPA, zwrócono się również o opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W dniu 14 lutego 2008 roku Prezydium zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów [...] podjęło uchwałę o przychyleniu się do decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby.

M. E. pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia 7 lutego 2008 roku Komendanta Powiatowego Policji [...].

Organ I instancji przesłuchał świadków zdarzeń i organy obu instancji poddały analizie treść zeznań świadków, dochodząc do przekonania, że potwierdzają one fakty popełnienia czynów zarzucanych sierżantowi M. E. Organ II instancji podkreślił, że czyn zabroniony o znamionach przestępstwa z dnia 3 listopada 2007 roku potwierdzony został przez samego podejrzanego oraz przez osobę kierującą w tym dniu samochodem, zatrzymaną do kontroli i – pośrednio – przez ojca kierującej, który dowiedział się o zdarzeniu z relacji córki.

Zdaniem organu odwoławczego dokumenty zgromadzone w postępowaniu administracyjnym są przekonujące i pozwalają na stwierdzenie popełnienia przez sierż. M. E. czynów o znamionach przestępstwa. Popełnienie czynów, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jest oczywiste. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji co do braku możliwości pozostania sierż. M. E. w służbie. Z zawodem policjanta, jak słusznie wskazał organ, wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania. Istotny jest przepis art. 25 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii. Jest to jedna z koniecznych przesłanek, jakie musi spełniać osoba będąca policjantem. Utrata warunków kwalifikacyjnych do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu i jego społeczny oddźwięk uniemożliwiają dalsze pozostawanie w służbie w Policji M. E. Twierdzenia odwołującego się o nie zakończeniu postępowania karnego nie wpływają na prawidłowość ustaleń organu w zakresie przesłanek, o których mowa w art.41 ust. 2 pkt.8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji.

Zastosowany w sprawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji stanowi odrębną, niezależną od innych, podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Fakt popełnienia czynu o znamionach przestępstwa w sytuacji, gdy jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza w służbie, należy do tych przypadków, w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego przełożonego

Art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową.

Uzasadnienia do jego wprowadzenia w życie można upatrywać w trosce o autorytet Policji jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. Rola i zadania Policji wyrażające się w służbie społeczeństwu uzasadniają celowość eliminowania ze struktur Policji funkcjonariuszy, którzy osłabiają autorytet władzy poprzez działania niezgodne z prawem, którego przestrzegania mają kontrolować.

Sierżant M. E., jak każdy policjant, zobowiązany był do przestrzegania złożonego ślubowania, w którym przyrzekł strzec bezpieczeństwa Państwa, jego obywateli, przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej, wykonywać poleceni przełożonych, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby, a także przestrzegać zasad etyki zawodowej. W ocenie organu I instancji sierż .M. E. swoim zachowaniem wykazał, że nie może realizować powierzonych mu zadań i niemożliwe jest pozostawienie go w służbie.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego i dokonał prawidłowej oceny spełnienia przesłanek uprawniających do zwolnienia ze służby w Policji M. E. na podstawie przywoływanego art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dodano, że funkcjonariusz zawieszony był w czynnościach służbowych, w postępowaniu administracyjnym zapewniono możliwość czynnego w nim udziału funkcjonariusza, zasięgnięto opinii organizacji związkowej, która nie wniosła zastrzeżeń do zwolnienia policjanta w zastosowanym trybie.

Z uwagi na wniesienie odwołania w organie II instancji zmieniona została data zwolnienia M. E. ze służby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. E. zarzucił, że orzeczenie o zwolnieniu ze służby zapadło z naruszeniem przepisu art. 21 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji poprzez błędne zastosowanie przepisu, tj. zwolnienie policjanta ze służby mimo braku prawomocnie zakończonego postępowania karnego w sprawie popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstw zamiast zastosowania art. 39 ustawy o Policji i zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Wniesiono na podstawie art. 145 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonego aktu w całości.

Uzasadniając zarzuty i wniosek skargi wskazano, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie.

W niniejszej sprawie nastąpiło rażące naruszenie tego przepisu.

Okoliczność będąca podstawa zwolnienia może być stwierdzona jedynie w drodze prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym.

Z uwagi na toczące się postępowanie karne w tej sprawie nie można przyjąć z całą stanowczością, iż zarzucane funkcjonariuszowi Policji czyny zostały przez niego popełnione.

Zdaniem skarżącego do czasu zakończenia postępowania karnego koniecznym było zastosowania art. 39 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariusza Policji zawiesza się w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż trzy miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo. Zawieszenie funkcjonariusza jest w takiej sytuacji obligatoryjne.

Tym samym sankcja zwolnienia M. E. ze służby jest przedwczesna i zbyt daleko idąca, co świadczy o naruszeniu art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji.

W skardze opisano też okoliczności mające świadczyć o "złym postrzeganiu osoby skarżącego i próbach usunięcia skarżącego ze służby przez zwierzchników".

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący podniósł względem zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów art. 41 ust.2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (omyłkowo wskazano przepis art. 21 ust. 2 pkt. 8 tej ustawy) i - art. 39 wskazywanego aktu.

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach:

popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu pozostawione jest uznaniu organu orzekającego o zwolnieniu, gdyż ustawodawca użył sformułowania

" można zwolnić" ze służby.

Kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym ograniczona jest do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności organu. ; sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym – względów celowości czy słuszności; również ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku, niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza, nie należy do sądu.

Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do przedwczesności, nadmiernej surowości i niesłuszności decyzji o zwolnieniu M. E. ze służby w Policji nie mogły zostać uwględnione.

Z akt sprawy, a w szczególności z dowodów przytoczonych i omówionych w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wynika, że organy te uznały, iż M. E. dopuścił się popełnienia czynów o znamionach przestępstw, a popełnienie tych czynów było oczywiste.

O faktach popełnienia przestępstw świadczą, zdaniem organów Policji, zeznania świadków, dokumenty i wyjaśnienia podejrzanego M. E., złożone w postępowaniu karnym.

Dowody te, w tym także – przyznanie się podejrzanego do popełnienia zarzucanych mu czynów i zadeklarowanie chęci poddania się dobrowolnie karze, świadczą, zdaniem organów o oczywistości popełnienia przestępstw.

W uzasadnieniach orzeczeń o zwolnieniu ze służby w Policji organy obu instancji szczegółowo przytoczyły, jakie dowody wzięły pod uwagę rozważając materiał dowodowy sprawy.

Zważając na rodzaj popełnionych przez podejrzanego przestępstw, organy orzekające wyjaśniły również, dlaczego zdaniem przełożonych niemożliwe jest dalsze pozostawanie w służbie w Policji M. E.

Tym samym uznać należy, że swobodnej ocenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnieniu przesłanek, jakimi kierowały się organy podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby nie można zasadnie postawić zarzutu dowolności bądź przekroczenia granic uprawnień przyznanych artykułem 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji organ ten szczegółowo i zasadnie wyjaśnił, na czym polega różnica podstaw zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby w innych przypadkach (np. skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne).

Odnośnie do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 39 ustawy o Policji poprzez niezawieszenie funkcjonariusza M. E. w czynnościach służbowych sąd wyjaśnia, że w podstawach prawnych zaskarżonych aktów organy Policji nie powoływały wskazywanego przepisu, a w nadesłanych sądowi aktach brak dokumentów dotyczących decyzji o zawieszeniu, bo nie była ona przedmiotem niniejszego postępowania sadowoadministracyjnego.

Niemniej jednak organ II instancji wskazał w uzasadnieniu do decyzji, że M. E. był zawieszony w czynnościach służbowych.

Również bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji pozostają okoliczności opisywane w skardze, a dotyczące powiązań personalnych miedzy poszczególnymi funkcjonariuszami jednostek Policji, w których pełnił służbę skarżący.

Pozostałe przepisy przytoczone w podstawach prawnych orzeczenia organu I instancji tj. art. 43 ust. 3 ustawy o Policji stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, co w niniejszej sprawie miało miejsce, a art. 45 ust. 3 ustawy o Policji wskazuje organ właściwy w sprawie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby (komendant powiatowy Policji w I instancji).

Na koniec zauważyć należy, że nie może budzić wątpliwości, że w interesie społecznym leży, aby zadania Policji, będącej umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, realizowane były przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji.

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i z tego powodu na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.