Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1010/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 138 par 1 pkt  3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 28 ust 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skarg Z. B. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz Z. B. kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) oraz na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. kwotę [...]zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 26 września 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] Sp.z.o.o. Sp. Komandytowa na zamierzenie budowlane pn. Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynki A i B) z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych i instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej, elektryczną, słaboprądową i teletechniczną), wewnętrznym układem drogowym z naziemnymi miejscami postojowymi, infrastrukturą techniczną (instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją kanalizacji opadowej ze zbiornikiem retencyjnym, energetyczną - wewnętrzne linie zasilające, oświetleniem zewnętrznym), rozbiórką elementów nieczynnej instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, rozbiórką fragmentów istniejących fundamentów oraz przebudową kolidującej instalacji teletechnicznej na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...]/[...] w K.. W uzasadnieniu organ podniósł, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 9 marca 2012 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 1.06.2012r. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do

dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami

ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Z. B., M. R., M. R., Z. S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K.. Odwołujący nie byli stronami w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Wojewoda decyzją z 20 listopada 2013 r., orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której Prezydent Miasta K. wydał decyzję z 26 września 2013 r., określony został prawidłowo obszar oddziaływania planowanego obiektu, na podstawie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, który objął nieruchomości nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] w K.. Zgodnie z ustalonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia inwestycyjnego, określony został krąg stron postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, i przymiot strony przyznano inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym, zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zarówno przedłożone przez organ I instancji akta, jak i wniesione odwołania, nie zawierały przesłanek do uznania odwołujących za strony postępowania w sprawie omawianego pozwolenia na budowę. Odwołujący się nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji, jak i nie otrzymali decyzji. Z uwagi na fakt, że odwołania zostały wniesione w otwartym terminie odwoławczym, co nakazywało ponowne przeanalizowanie obszaru oddziaływania obiektu i sprawdzenie poprawności wyznaczenia przez organ I instancji, kręgu stron postępowania. Wskutek wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję organów I i II instancji były przedmiotem postępowania o sygnaturze akt II SA/Kr [...] zakończonego wyrokiem z dnia 1kwietnia 2014 r., którym sąd uchylił decyzję Wojewody z 20 listopada 2013 r. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd wskazał, iż z uwagi na niekompletną i nieprecyzyjną analizę przepisów technicznych, na podstawie których ustala się obszar oddziaływania planowanego obiektu, krąg stron postępowania został zawężony przedwcześnie. Skarga kasacyjna, wniesiona przez inwestora, została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2002/14. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy 22 sierpnia 2016 r. została wydana decyzja o umorzeniu postępowania. Przeprowadziwszy ponowne postępowanie w zakresie badania obszaru oddziaływania, które znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji w postaci odniesienia się do podstawowych przepisów warunków technicznych służących wyznaczeniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji oraz do przepisów wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 50/14, z 1 kwietnia 2014 r., organ odwoławczy nie znalazł podstaw do rozszerzenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. Decyzja z 22 sierpnia 2016 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Postępowanie sądowe w sprawie zostało zakończone wyrokiem z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1321/16, którym uchylono decyzję Wojewody z 22 sierpnia 2016 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd zarzucił organowi odwoławczemu brak dostatecznego odniesienia się do treści wyroku o sygnaturze akt II SA/Kr 50/14 z 1 kwietnia 2014 r., i tym samym naruszył art. 153 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane przez osoby, które nie brały udziału w postępowaniu pierwszo-instancyjnym na prawach strony. Zatem by stwierdzić, iż przysługuje im prawo wszczęcia postępowania odwoławczego od decyzji administracyjnej, organ odwoławczy jest zobowiązany zbadać czy przysługuje im przymiot strony. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, o czym stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1321/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wojewodę do kontroli kręgu stron postępowania w świetle innej zasady cyt.: (...) jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tej sąsiedniej działki winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Zasada ta wynika z fundamentalnej równości osób uczestniczących w postępowaniu administracyjnym względem prawa, niemniej traci swoją moc w chwili, gdy odległości planowanego obiektu budowlanego od innych obiektów budowlanych są większe niż te, które są przewidziane w przepisach prawa, czyli gdy nie można w świetle przepisów określić obowiązków, czy ograniczeń związanych z zagospodarowaniem i zabudową działki inwestora wynikających z usytuowania względem działki sąsiedniej. W ocenie Wojewody powyższy zarys kontekstu prawnego znajduje swoje odbicie w postępowaniu administracyjnym zakończonym przez Prezydenta Miasta K. wydaniem decyzji z 26 września 2013 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji przy ul. [...]. Na podstawie przywołanego art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, określono obszar oddziaływania obejmujący nieruchomości nr [...], [...], [...], [...] obręb [...]. Tym samym w omawianym postępowaniu o pozwolenie na budowę brały udział na prawach strony osoby będące właścicielami, użytkownikami wieczystymi i zarządcami wskazanych nieruchomości. Działka nr [...] jest działką objętą projektem zagospodarowania terenu, co do której inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nią na cele budowlane. Działka nr [...] jest działką położoną wzdłuż wschodniej granicy działki objętej inwestycją. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że w odległości 1,50 - 2,88 m od jej granicy planowany jest zjazd do garażu podziemnego, ponadto przy granicy tej działki od strony planowanego przedsięwzięcia usytuowane są trzy budynki gospodarcze. Takie usytuowanie zabudowy i zagospodarowanie terenu zarówno istniejące, jak i planowane na działce nr [...], powoduje istotne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w związku z planowaną inwestycją. Taki stan rzeczy wynika bezpośrednio z konieczności uwzględnienia przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) i przepisów dotyczących zapewnienia naświetlenia i nasłonecznienia (§ 13, 60 warunków technicznych). Oznacza to, że właściciel działki nr [...], A. M., jednoznacznie ma interes prawny w mniejszym postępowaniu. Działka nr [...] jest położona od północnej strony działki objętej inwestycją. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, ze planowany budynek A na działce nr [...] usytuowany jest w odległości 4,28 m od granicy działki budowlanej, jego elewacja równoległa do tej granicy ma 38,0 m długości a z rysunku przekroju AB-1 wynika, że jej wysokość wynosi 13,78 m. Taka lokalizacja planowanego budynku oraz jego skala, może powodować ograniczenia zagospodarowania działki nr [...] ponieważ jest ona usytuowana wyżej od działki nr [...], objętej planowaną inwestycją, przez co wody opadowe i roztopowe, które swobodnie spływają na działkę nr [...], poprzez niwelację terenu działki nr [...] zmieniają koryto swego spływu. W związku z czym zarządca działki nr [...], Zakład. Infrastruktury Sportowej w K., posiada w niniejszym postępowaniu przymiot strony. W odniesieniu do działki nr [...] należy wyjaśnić, że znajduje się ona od zachodniej strony działki nr [...] objętej planowaną inwestycją. Z projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] wynika, że planowany budynek B jest usytuowany 4,0 m od granicy działki nr [...]. Taka lokalizacja planowanego obiektu budowlanego, na podstawie § 12 warunków technicznych, powoduje objęcie działki nr [...] obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Od strony południowej z działka nr [...] graniczy z działką nr [...]. Jest to działka drogowa, na której jest usytuowana infrastruktura związana z [...]. W związku ze sposobem użytkowania tej działki oraz minimalną odległością planowanej zabudowy wynoszącą 6,25 m, nie występuje oddziaływanie planowanej inwestycji na sposób zagospodarowania tej działki. W odniesieniu do uzasadnienia wyroku WSA z dnia 1 kwietnia 2014 r., słusznie sąd zauważył, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] (na której znajduje się budynek zarządzany przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...] w K.) bezpośrednio graniczy z planowaną przez inwestora inwestycją, działką nr [...]. Wojewoda zbadał oddziaływanie planowanej inwestycji na działce nr [...] na działki nr [...] (droga dojazdowa) i nr [...] (zabudowaną budynkiem wielorodzinnym przy ul. [...]). Nie stwierdzono także, by działki te zlokalizowane były w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. Działka nr [...] stanowi dojazd do inwestycji i jest współwłasnością również inwestora, a zarazem nie jest objęta skarżonym pozwoleniem na budowę. Sam fakt wykorzystania tej działki jako dojazd nie powoduje potrzeby uwzględnienia jej w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Uciążliwości natomiast związane ze zwiększeniem natężenia ruchu należy zaliczyć do faktycznych interesów, a nie prawnych. M. R. i M. R. są współwłaścicielami lokalu [...] (numer księgi wieczystej [...] [...] [...]) i lokalu [...] (numer księgi wieczystej K. 8) w budynku przy ul. [...] w K., na działce nr [...]. Jak wskazują skarżący w piśmie z 28 października 2013 r. ich lokale znajdują się na 3 kondygnacji. Działka nr [...] graniczy z działką inwestycji nr [...], a projektowany w sąsiedztwie budynek A jest oddalony od tej granicy o 10,96 m. Istniejący budynek nr [...] jest oddalony od tejże granicy o 11,88 m. Odległość między budynkami wynosi zatem 22,84 m. Z analizy zapewnienia naświetlenia (k. 21 tom I projektu budowlanego) wynika, że wysokość przesłaniania wynosi 10,93 m, dla najniżej usytuowanych okien w budynku na działce nr [...]. Oznacza to, że jeżeli odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości przesłaniającej najniższe okna, to tym bardziej wysokość przesłaniania okien usytuowanych na trzecim piętrze. Stanowi to spełnienie wymogów cytowanego przepisu. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, odstępuje się od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu nie zachodzą także okoliczności regulowane § 13 ust. 3, 4, warunków technicznych, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję nie ma charakteru śródmiejskiego. Z analizy zacieniania i przesłaniania załączonej do projektu budowlanego, wykonanej metodą geometrycznej analizy modeli rzutów poszczególnych elementów projektu budowlanego, którą sporządzili projektanci, legitymujący się stosownymi uprawnieniami oraz wpisem do [...] Okręgowej Izby Architektów RP, wynika, że zacienienie wywołane przez projektowany budynek A, w dniach równonocy wiosennej i jesiennej, elewacji istniejącego budynku nr [...] zaczyna następować od godziny 14:40. Przy czym cień nachodzący na elewację zacienianego budynki nie dociera do najniżej usytuowanych okien. Zgodnie z § 60 warunków technicznych pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8°°-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-17°0. 2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Zatem forma planowanego budynku w świetle cytowanego przepisu zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [...], czyli spełnia obowiązek określony w tym przepisie. Oznacza to, że planowana inwestycja w tym zakresie nie powoduje ograniczenia zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], wiec nie ma podstaw do uznania właścicieli poszczególnych lokali, jaki i wspólnoty mieszkaniowej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zagrożenia zalewaniem przez wody opadowe w związku z nową inwestycją stwierdzono, iż projekt budowlany przewiduje instalację kanalizacji opadowej wprowadzoną do zbiorników retencyjnych na działce inwestycji. Więc zgodnie z § 29 warunków technicznych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione, wody opadowe zostaną zagospodarowane na powierzchni działki budowlanej. Powyższe wskazuje, że wykluczone jest by zamierzenie inwestycyjne na działce nr [...] obręb [...], w jakikolwiek sposób ograniczało zagospodarowanie nieruchomości działek nr [...] (droga dojazdowa) i [...] (ul. [...]). Zajmując stanowisko wobec oddziaływania planowanego obiektu budowlanego na działkę nr [...] obręb [...], należy wyjaśnić, że jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w K. i stanowi współwłasność (stwierdzono na podstawie księgi wieczystej nr [...] [...], w której brak jest jednak wpisu budynku ul. [...]). Ściany tego budynku są usytuowane pod kątem od granicy działki, inwestycji nr [...], w odległości minimalnej 5,35 m (wymiar z mapy sytuacyjno-wysokościowej do ceTów projektowych) - w narożniku istniejącego budynku najbardziej zbliżonym do granicy. Odległość tego budynku, w tym samym kierunku od jego granicy własnej wynosi ok. 1,5 m. Projektowany natomiast budynek B, jest usytuowany w odległości 18,45 m. W tej odległości znajduje się elewacja wschodnia budynku B o szerokości 22,49 m i wysokości przesłaniania wynosi 13,02 m. W punkcie zatem największego zbliżenia projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce nr [...], wysokość przesłaniania jest mniejsza od odległości między zabudową projektowaną i istniejącą. W świetle treści cytowanego powyżej § 13 warunków technicznych odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości przesłaniania. Stanowi to spełnienie wymogów przywołanego przepisu. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, odstępuje się od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym przypadku również nie zachodzą okoliczności regulowane § 13 ust. 3, 4, warunków technicznych, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję nie ma charakteru śródmiejskiego.

Zacienienie natomiast wywołane przez projektowany budynek B w dniach równonocy wiosennej i jesiennej naroża cokołu elewacji budynku przy ul. [...] zaczyna następować od godziny 14.20. W świetle powyżej cytowanego przepisu § 60 warunków technicznych, forma planowanego budynku zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [...] od godziny 8.00 do 14.20 czyli 6 godzin 20 minut. Spełnienie wymagań nasłonecznienia w stosunku do naroża cokołu budynku oznacza, że tym bardziej jest on spełniony w odniesieniu do okna usytuowanego w elewacji tego budynku. Oznacza to, że planowana inwestycja w tym zakresie nie powoduje ograniczenia zagospodarowania i użytkowania działki nr [...], wiec nie ma podstaw do uznania jej właścicieli za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego usytuowania projektowanego, obiektu z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271 warunków technicznych w granicznych wypadkach wskazuje odległość budynków 20 m) wskazać należy, iż projektowana inwestycja zalicza się do kategorii ZL, czyli odległość pomiędzy ścianami zewnętrznymi projektowanych budynków i budynków istniejących na działce nr [...], wynosić ma nie mniej niż 8 m, a wynosi 18,45 m. Brak jest zatem uzasadnienia dla tego zarzutu. Z powyższego wynika, iż projektowany budynek B nie powoduje ograniczenia sposobu użytkowania i zagospodarowania działki nr [...]. Z projektu budowlanego wynika, że w garażu podziemnym zapewniono 87 miejsc postojowych dla samochodów lokatorów, co wobec planowanych 86 mieszkań daje współczynnik ponad l miejsce postojowe na lokal mieszkalny, jest zgodne z wytycznymi określonymi w decyzji Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy. Ponadto w projekcie budowlanym przewidziano 4 miejsca postojowe na powierzchni działki budowlanej dla użytkowników przebywających okresowo oraz jedno miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawnej. Parametry te spełniają wymagania cytowanego przepisu i ograniczają oddziaływanie planowanej inwestycji do obszaru działki budowlanej. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że cztery miejsca postojowe zlokalizowane na powierzchni działki zostały usytuowane w odległości 12,38 m od najbliższej granicy działki nr [...] (spełniając wymóg § 19 ust. l warunków technicznych) i w odległości 5,00 m i 10,00 m od ściany z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały (spełniając wymóg § 19 ust. 2 warunków technicznych). § 19 ust. 3 i 4 warunków technicznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ na żadnej z badanych działek nie znajduje się budynek opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania, ani placów zabaw, czy boisko dla dzieci i młodzieży jak również przedmiotem projektu budowlanego nie są miejsca postojowe w granicach linii rozgraniczających drogę. Wobec powyższego należy stwierdzić, że oddziaływanie planowanej inwestycji w zakresie miejsc postojowych nie przekracza granic działki budowlanej. WSA w Krakowie w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., wskazał dodatkowo organowi odwoławczemu brak kontroli projektu budowlanego w odniesieniu do nadmiernej emisji hałasu, która mogłaby stanowić przyczynę ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wyjaśnić, że przedmiotem planowanej inwestycji jest zabudowa mieszkalna wielorodzinna, w stosunku do której nie mierzy się poziomu hałasu, ponieważ z zasady poziom hałasu funkcji mieszkalnej wielorodzinnej jest znikomy w porównaniu do poziomu hałasu przykładowo infrastruktury miejskiej lub obiektów przemysłowych.

Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z. B. zarzucając naruszenie:

1/ art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 oraz z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16. W konkluzji wniesiono o uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła również Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] a w K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów polegającej na przyjęciu, że sformułowanie "obszar oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy odnosić wyłącznie do projektowanego budynku, podczas gdy w

art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego ustawodawca definiuje pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" w sposób szerszy - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ, że nieruchomość będąca w zarządzie skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji (pomimo, iż w rzeczywistości budowa przedmiotowego obiektu ma wpływ na powyższą nieruchomość – zarówno poprzez wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, jak i poprzez naruszenie stosunków wodnych oraz norm emisji hałasu),

2/ § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny budynki i ich usytuowanie poprzez nieprzedstawienie szczegółowych informacji i obliczeń mających na celu wykazanie, że zastosowany sposób odprowadzania wód do zbiorników retencyjnych jest prawidłowy - w sytuacji gdy w rzeczywistości doszło do niedozwolonej zmiany naturalnego spływu wód opadowych poprzez skierowanie ich na teren nieruchomości sąsiedniej (tj. działki nr [...] pozostającej w zarządzie skarżącego),

3/ § 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 i pkt 3 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku poprzez ich niezastosowanie do właściwego określenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji;

4/ art. 153 P.p.s.a. poprzez całkowite lekceważenie i niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 50/14 oraz z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1321/16, a także wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2002/14, co w konsekwencji doprowadziło do dwukrotnego wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego identycznych jak decyzja z dnia 20 listopada 2013 r.;

5/ art. 10 w związku z art. 28 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie będące konsekwencją błędnego uznania, że skarżący nie ma interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu w charakterze strony pomimo, że projektowana inwestycja ogranicza jego prawo do korzystania z własnej nieruchomości i narusza stosunki wodne oraz normy hałasu;

6/ art. 1 w związku z art. 136 K.p.a. poprzez podjęcie pozornych działań mających na celu aktualizację stron postępowania, a pomijających działkę nr [...] pozostającą w zarządzie skarżącego oraz nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do treści pisma skarżącego odnoszącego się do tych działań;

7/ art. 7 K.p.a. poprzez celowe prowadzenie postępowania w taki sposób, aby skarżący zniechęcił się do dalszego kwestionowania błędnych i tendencyjnych decyzji organu (tj. poprzez trzykrotne wydanie identycznej decyzji bez uwzględnienia wyroków WSA i NSA - co stanowi całkowite zaprzeczenie zasadom rzetelnej procedury, uwzględniającej interes społeczny i słuszny interes obywateli. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zdaniem organu, skarżący nie są stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, pomimo, iż ich (skarżących) nieruchomości sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. Organ nie dopatrzył się bowiem niedozwolonej ingerencji tej inwestycji na nieruchomości skarżących a ponadto zdaniem organów nie powoduje ona (inwestycja) ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących w związku z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zakazujących realizacji nowej zabudowy na tych obszarach. Stanowisko organu w ocenie sądu jest jaskrawo wadliwe.

Przede wszystkim wskazać należy, iż oceniane przez sąd orzeczenie jest trzecią z kolei decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, jakie organ wydaje w stosunku do tych samych stron. Dwie poprzednie decyzje zostały przez tut. sąd uchylone a zalecenia jakie w uzasadnieniach wyroków zostały organowi przekazane, po raz kolejny przez organ zostały zignorowane. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (dalej P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r. IISA/Ol 443/09).

Wskazać należy, iż już w pierwszym z postępowań sądowych wszczętych na skutek skargi na umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie II SA/Kr 50/14 zakończonej wyrokiem z dnia 1 kwietnia 20114 r. w uzasadnieniu wyraźnie wskazano, iż cyt. z przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę będzie także "zarządca nieruchomości". Zdaniem sądu, w pojęciu tym mieści się także ułomna osoba prawna, jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa. Jak przy tym wyżej wskazano, nie ulega wątpliwości, że działka nr [...], jako położona w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co uzasadnia objęcie statusem strony wskazanego powyżej podmiotu.

Jest to wyraźne wskazanie sądu - Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. jest stroną tego postępowania. Organ nie miał podstaw by okoliczność tą kwestionować w innej formie niż wywiedzenie skargi kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę organ nie miał legalnych podstaw do niezastosowania się do tego wyraźnego i jednoznacznego wskazania. Okoliczność ta nie powinna być przedmiotem dalszej polemiki dokonywanej przez organ. Pomimo tego faktu organ jeszcze dwukrotnie odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. przymiotu strony umarzając postępowanie z odwołania tego podmiotu. Działanie to należy uznać za naganne. Wyraźne wskazanie sądu, przy braku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego bezwzględnie wiązało organ (ale też sąd ponownie rozpoznający tą sprawę). Kolejne umorzenie postępowania odwoławczego było zatem w sposób ewidentny wadliwe.

Z kolei w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. II SA/Kr 1321/16 wydanym w sprawie skargi na powtórne (drugie) umorzenie postępowania odwoławczego, sąd analizując zarzuty skargi Z. B. wskazuje, iż "trafne są też zarzuty skarg dotyczące nadmiernie ogólnikowych stwierdzeń organu, iż wody opadowe z działki inwestycji, będą odprowadzane do zbiorników retencyjnych. W tym zakresie brak jakichkolwiek szczegółowych informacji i obliczeń, czy zastosowany sposób odprowadzania wód opadowych jest prawidłowy, a ma to istotne znaczenie z uwagi na usytuowanie działki inwestora powyżej działek należących do skarżących". Ponownie rozpoznając sprawę organ ogranicza się jak poprzednio do lakonicznego stwierdzenia projekt budowlany przewiduje instalacje kanalizacji opadowej wprowadzoną do zbiorników retencyjnych na działce inwestycji. Organ nie przeprowadza żadnych ustaleń, w zakresie do którego rozstał zobligowany przez sąd. Powiela swoje powierzchowne stwierdzenia. Nie zajmuje w zasadzie żadnego stanowiska w przedmiocie, czy projektowany sposób odprowadzania wód opadowych jest wystarczający by zabezpieczyć nieruchomość skarżącego przed zalewaniem z uwagi na usytuowanie obu działek (działka skarżącego jest poniżej działki planowanej inwestycji – wg. skarżącego ponad 1 m.) a także np. czy zakres projektowanego utwardzeń powierzchni terenu przyszłej inwestycji nie utrudni naturalnego odprowadzania wód opadowych. Organ pomija też milczeniem podnoszone przez stronę wątpliwości co do podniesienia terenu inwestycji oraz usytuowania na terenie inwestycji zbiornika ściekowego w niewielkiej odległości od studni na działce skarżącego.

W tym samym wyroku (sprawa II SA/Kr 1321/16) sąd wskazuje "odniesienie się organu do zarzutu Sądu o braku kontroli projektu w zakresie emisji hałasu jest również nieprawidłowe. Pomijając już, jest ono niezwykle lakoniczne, to przede wszystkim z prawnego punktu widzenia, oddziaływanie na sąsiednie działki emisji hałasu nie może się wzajemnie znosić. Jeśli w ocenie organu działka inwestora emituje taki sam poziom hałasu na działkę sąsiednią, jak działka sąsiednia na działkę inwestora, to z takich ustaleń nie wynika że oddziaływanie hałasu się wzajemnie znosi, a może wynikać, że z uwagi na poziom hałasu działka inwestora znajduje się w obszarze oddziaływania działki sąsiedniej, a działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania działki inwestora". Ustosunkowując się do tego stanowiska i zalecenia sądu a dotyczącego niedostatecznego rozważenie kwestii poziomu hałasy w kontekście odziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego Z. B., organ w skarżonej decyzji podaje "przedmiotem planowanej inwestycji jest zabudowa mieszkalna wielorodzinna, w stosunku do której nie mierzy się poziomu hałasu, ponieważ z zasady poziom hałasu funkcji mieszkalnej wielorodzinnej jest znikomy w porównaniu do poziomu hałasu przykładowo infrastruktury miejskiej lub obiektów przemysłowych". W sposób ewidentny organ ignoruje zalecenia sądu. Wbrew stanowisku organu, w stosunku do zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej ale też jednorodzinnej poziom hałasu jest po pierwsze mierzalny po drugie istnieją prawne unormowania dotyczące dopuszczalnego poziomu hałasu na obszarach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej. Regulacje te to przepisy art. 112 i nast. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.). oraz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112).

Ponad kwestie o których mowa wyżej a dotyczące niezastosowania się po raz kolejny przez organ do wyraźnych zaleceń sądu wskazać należy, iż wyznaczenie obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji winno nastąpić ze szczególnym uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu, jego cech charakterystycznych oraz sposóbu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu tej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w tak ustalonym obszarze, jako dysponujący tytułem prawnym do działek położonych w strefie oddziaływania, posiadają interes prawny i są – oprócz inwestora – stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę tej inwestycji. Nawet właściciel terenów nie graniczących bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, mogą być stroną tego postepowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1865/04, zob. również Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, str. 326).

Tej strefy – strefy oddziaływania nie należy traktować rygorystycznie. Skład rozpoznający podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 825/14, zaakceptowane również przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Obszar oddziaływania obiektu nie może być zatem utożsamiany tylko i wyłącznie z brakiem zachowania przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi czy z zakresu ochrony środowiska. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2017 r. II OSK 1210/17 obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi on barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. To, czy tak będzie w rzeczywistości podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, powinny mieć możliwość sprawdzenia tego poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony. Nie można przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego rozumieć wąsko, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. Dla właścicieli tych nieruchomości nie jest obojętne to, czy nowy obiekt budowlany będzie na ich nieruchomości oddziaływał negatywnie, czy też nie, tym bardziej jeżeli to jest obiekt nietypowy dla tego terenu, mogący potencjalnie oddziaływać na otoczenie w szerszym zakresie niż to wynika z założeń projektowych i wykonanych w oparciu o te założenia analizach (por. też wyroki NSA II OSK 1414/15, WSA w Poznaniu II SA/Po 350/17 oraz II SA/Po 737/16, WSA w Krakowie II SA/Kr 411/17, oraz II SA/Kr 1185/16, WSA w Warszawie VII SA/Wa 711/16)

Stanowisko wyrażone w wyżej prezentowanych orzeczeniach w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Obszar oddziaływania inwestycji to nie obszar na jaki inwestycja będzie oddziaływać niezgodnie z prawem (stwierdzenie takiego faktu skutkować powinno odmową udzielenia pozwolenia na budowę) ale obszar na który będzie oddziaływać w jakikolwiek sposób jak choćby przez zacienienie czy hałas i choćby oddziaływanie to było dozwolone tj. niesprzeczne z przepisami regulującymi dopuszczalny ich poziom. Przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy zespołu tj. dwóch budynków wielorodzinnych. Jest dla sądu oczywiste, iż bezpośrednio sąsiadujące nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania tej inwestycji, szczególnie nieruchomości zabudowane. Ze skarżonej decyzji wynika zresztą, iż budynek na działce nr [...] jest zacieniany przez budynek oznaczony jako budynek B, od godz. 14. Niezależnie od tego czy zacienianie to jest dozwolone tj. zgodne z wymogami o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) a obliczenia na jakich oparł się organ poprawne, niewątpliwie projektowany budynek będzie oddziaływał na nieruchomość Z. B.. Powinien on być zatem stroną tego postępowania. Okoliczność ta może wynikać także z nieprzeanalizowanych przez organ w sposób prawidłowy i wbrew zaleceniom sądu kwestiom dotyczącym możliwości kierowania na jego grunt wód opadowych z terenu inwestycji oraz hałasu związanego z realizacją przedmiotowego zamierzenia.

Jak mowa wyżej fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] nr [...] ma status strony przedmiotowego postępowania został rozstrzygnięty prawomocnie w sprawie II SA/Kr 50/14.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c orzekł, jak sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.