Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 838/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 i  art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant sekretarz sądowy Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. prowadził wobec I. W. (skarżącej) postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za październik 2016 r. W dniu [...] sierpnia 2017 r. doręczono skarżącej tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w "A" SA (nr [...]).

W dniu [...] sierpnia 2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek skarżącej o zwolnienie spod egzekucji kwoty w wysokości 324 zł z rachunku bankowego w "A" SA oraz w "B" SA, na co Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]), wyraził zgodę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżąca wniosła również zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc w szczególności, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie pomimo złożenia wniosku o niewszczynanie egzekucji i wniosku o umorzenie zaległości. Podkreśliła, że jedyne środki, jakie obecnie posiada to wypłacane przez ZUS świadczenie chorobowe. Konsekwencją zajęcia ww. należności jest pozbawienie jej środków do życia, a zwłaszcza zakup lekarstw. W ocenie skarżącej zastosowany środek jest zbyt uciążliwy. Skarżąca wskazała nadto, że nie doręczono jej upomnienia z wezwaniem do zapłaty, co skutkuje koniecznością uznania egzekucji za niedopuszczalną.

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]), Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. skarżaca złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. organ odmówił uwzględnienia ww. wniosku. Organ wyjaśnił nadto, że w obecnym stanie prawnym sama okoliczność złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania nie stanowi podstawy do wstrzymania działań zmierzających do wyegzekwowania zaległości. W związku z powyższym w pełni uzasadnionym było wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego i skierowanie sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Dążąc do wykonania obowiązku, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]), dokonał zajęcia wierzytelności w "A" S.A. W ocenie organu zawiadomienie stanowiące podstawę zastosowania ww. środka spełniało wszystkie wymogi formalne, a samo zajęcie zostało dokonane zgodnie z przewidzianym dla tego rodzaju czynności trybem. Ponadto organ wskazał, że skarżąca została pouczona o środkach zaskarżenia. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia, organ egzekucyjny wskazał, że w przypadku, gdy podstawę prawną tytułu stanowi prawomocna decyzja egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co wynika z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1494).

Od tego postanowienia skarżąca wywiodła zażalenie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał postanowienie z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]), którym utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji – po przywołaniu przepisów art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 - dalej u.p.e.a.) - wskazał, że istotą sporu w sprawie są zarzuty: braku umorzenia obowiązku w całości oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności egzekwowanego obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Dalej organ podkreślił, że w sprawie wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. i jego wypowiedź dla organu nie jest wiążąca, w przypadku zarzutów niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). To oznacza, że organ nadzoru ma nie tylko możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie, ale również dokonania odmiennej od organu pierwszej instancji oceny wniesionych zarzutów. Organ – jak dalej wskazał – jest natomiast związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów braku umorzenia obowiązku w całości oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności egzekwowanego obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza nie tylko brak możliwości przeprowadzenia przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego, ale również brak możliwości odmiennego od Wierzyciela rozstrzygnięcia zgłoszonego zarzutu. Powyższe nie zwalnia jednak organu II instancji z obowiązku zweryfikowania, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych.

Pomijając kwestię związania stanowiskiem wierzyciela, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w pełni zgodził się z rozstrzygnięciem i argumentacją przedstawioną przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, uznając niezasadność zgłoszonych zarzutów. Organ stwierdził, że postanowienie organu egzekucyjnego zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., wyczerpująco wyjaśnił motywy, którymi się kierował odmawiając uznania poszczególnych zarzutów.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) organ wskazał, że badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje m. in. ustalenie, czy wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne - np. ustalenie, czy dla dochodzenia obowiązku właściwy jest tryb egzekucji administracyjnej, czy też egzekucji sądowej, czy wobec zobowiązanego nie zachodzą okoliczności wyłączające prowadzenie egzekucji (posiadanie przywilejów i immunitetów dyplomatycznych). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, że w sprawie żadna z ww. okoliczności nie wystąpiła. W ramach postępowania egzekucyjnego dochodzone są zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, dla których dochodzenia właściwy jest tryb egzekucji administracyjnej. Ponadto organ zauważył, że skarżąca nie jest objęta żadnym immunitetem.

W ocenie organu II instancji, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Po wyjaśnieniu pojęcia "uciążliwości" organ wskazał, że dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, co stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 01.07.2007 r., sygn. akt III SA Wa 403/07). Ponadto organ wskazał, że poza podniesieniem zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skarżąca nie wskazała na inny środek, który mógłby zostać zastosowany, a który w jej ocenie byłby mniej dolegliwy, prowadząc jednocześnie do osiągnięcia celu egzekucji, jakim jest wyegzekwowanie należności pieniężnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wyjaśnił, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie ma prowadzić do wstrzymania egzekucji w ogóle, ale skierować ją do innych składników majątkowych zobowiązanego. W konsekwencji organ uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ egzekucyjny, że - wbrew zarzutowi opartemu na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. - zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z obowiązującą procedurą, z jednoczesnym prawidłowym zrealizowaniem zasady celowości postępowania egzekucyjnego. Wybór środka egzekucyjnego był w rozpoznawanej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do zaspokojenia zobowiązań o charakterze pieniężnym. Zasadnie w tych okolicznościach organ egzekucyjny spośród przewidzianych w art. la pkt 12 u.p.e.a. wybrał m.in. ten, który najlepiej i najprościej realizował zakładany cel, tj. egzekucję z rachunku bankowego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wyjaśnił również, że konsekwencją uwzględnienia ww. zarzutu byłoby uchylenie zajęcia rachunku bankowego w "A" SA. W sytuacji, gdy brak jest alternatywnych możliwości dochodzenia zaległości, brak jest podstaw do uznania, że jedyny środek egzekucyjny, jaki zastosował organ egzekucyjny jest zbyt uciążliwy. Podkreślić przy tym należy, że ww. środek jest nieskuteczny, o czym świadczy informacja uzyskana od Dłużnika zajętej wierzytelności (pismo z dnia [...] sierpnia 2017 r.).

Organ zauważył jednocześnie, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. dostrzegając trudną sytuację życiową skarżącej (zarówno finansową, jak i zdrowotną), postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]) wyraził zgodę na zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego w "A" SA do dnia [...] listopada 2017 r. Okoliczność ta nie przesądza jednak o konieczności uznania środka za zbyt uciążliwy.

W zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., o umorzenia obowiązku w całości oraz zarzut nieistnienia obowiązku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w ślad za wierzycielem wskazał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Jak wyjaśnił organ egzekucyjny w dniu [...] maja 2017 r. skarżąca wniosła o umorzenie ciążących na niej zaległości i decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu składek. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. wskazał, że dochodzony obowiązek istnieje wynika z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) określającej wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Na uwzględnienie – zdaniem organu - nie zasługuje również zarzut braku wymagalności obowiązku. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) określająca wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy została doręczona skarżącej w dniu [...] maja 2017 r., skarżąca zaś nie wniosła odwołania i w związku z tym w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzja ta uprawomocniła się. Organ podkreślił, że sama okoliczność złożenia kolejnego wniosku o umorzenie zaległości nie skutkuje koniecznością powstrzymania działań egzekucyjnych (w obecnym stanie prawnym brak jest przepisów uniemożlwiających w takiej sytuacji zajęcie składników majątkowych płatnika składek).

Za niezasadny organ uznał - wreszcie - zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Organ przywołał § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1494) i wskazał, skoro wysokość dochodzonej składki została określona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) i decyzja ta jest prawomocna, to - wbrew twierdzeniom skarżącej - doręczenie upomnienia nie było wymagane.

Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżąca wywiodła od ww. postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając organowi, że nie uwzględnił wniosku o umorzenie zadłużenia, nie dał możliwości wystąpienia o umorzenie bardzo wysokich odsetek za zwłokę, ani nie umożliwił spłaty zadłużenia w ratach. Skarżąca wskazała, że ze względu na swoją sytuację zdrowotną, musiała zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie jedyne źródło utrzymania stanowi przyznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W., świadczenie rehabilitacyjne.

Skarżąca wskazała nadto, że nie ma żadnych uwag odnośnie rozstrzygnięcia wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. W jej ocenie bowiem organ w sposób wyczerpujący odniósł się do kwestii procesowych i zwrócił szczególną uwagę na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa administracyjnego. Jedynym zarzutem, jaki skarżąca podniosła przeciwko zaskarżonemu postanowieniu było nieuwzględnienie przez organ jej bardzo trudnej sytuacji życiowej, na którą nie miała żadnego wpływu. Skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. z jednej strony wykazał wolę weryfikacji stanowiska Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., z drugiej strony zaś wskazał, że jest tym stanowiskiem związany.

Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu [...] marca 2018 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Podniosła także, iż wniosła skargę do Sądu na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości. A ponadto, że wobec zajęcia kont bankowych zaległości w stosunku do ZUS – u zostały spłacone. We wrześniu ZUS zwolnił z zajęcia konto bankowej. Skarżąca wyjaśniła, że cała kwota objęta decyzją z [...] kwietnia 2017 r. została spłacona poprzez zajęcie jej konta bankowego.

Organ wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli w postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane w przedmiocie uznania zgłoszonych przez skarżącą zarzutów za bezzasadne.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należy do administracyjnych środków zaskarżenia uregulowanych ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – u.p.e.a, obok zażalenia (art. 17 u.p.e.a), skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a), wniosku o wyłączenie spod egzekucji rzeczy lub innego prawa majątkowego (art. 38–44). Jest środkiem zaskarżenia charakterystycznym dla postępowania egzekucyjnego i służy wyłącznie w fazie jego wszczęcia. Ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, umożliwia także kwestionowanie podstawy prowadzenia tego postępowania, tzn. tytułu wykonawczego sporządzanego przez wierzyciela (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r., III SA/Wa 1609/12, LEX nr 1326438). Spełnia podobną rolę w postępowaniu egzekucyjnym, jak odwołanie w administracyjnym i podatkowym postępowaniu orzekającym, przede wszystkim ze względu na skutki prawne wywołane jego wniesieniem. W wyniku wniesienia zarzutu może zostać wydane rozstrzygnięcie korzystniejsze dla zobowiązanego (w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego), a postępowanie egzekucyjne nawet umorzone. Podobny jest również tryb postępowania po wniesieniu zarzutu i odwołania. W piśmiennictwie podkreśla się, że zasadnicze różnice zarzutów w odniesieniu do odwołania w postępowaniu podatkowym orzekającym polegają na wąskim zakreśleniu kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia zarzutu oraz sposobu postępowania wywołanym jego wniesieniem . Ustawodawca przyznał bowiem uprawnienie do wniesienia zarzutu wyłącznie zobowiązanemu w ściśle określonym terminie i na podstawach enumeratywnie określonych w ustawie.

Postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego - odmienne są przesłanki będące podstawą materialnoprawną tych postępowań, warunki i terminy ich wszczęcia, a także sposób prowadzenia i zakończenia obu postępowań (zwraca na to uwagę NSA w wyroku z dnia 10 października 2014 r., II FSK 2487/12, LEX nr 1530026).

Według art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Tym samym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. – pomimo zarzutu skarżącej – iż organ "z jednej strony wykazał wolę weryfikacji stanowiska Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., z drugiej strony zaś wskazał, że jest tym stanowiskiem związany" prawidłowo, w zaskarżonym postanowieniu, okoliczność tą potwierdził. Tym samym zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.

Mając na uwadze powyższe wywody w zakresie postępowania egzekucyjnego Sąd za prawidłowe uznał postępowanie prowadzone przez organy obu instancji w związku z rozpatrzeniem zarzutów wniesionych przez skarżącą w postaci: braku umorzenia obowiązku w całości oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności egzekwowanego obowiązku z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

Odnosząc się – w pierwszej kolejności - do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazać należy, że w artykule tym chodzi o taką niedopuszczalność egzekucji, która ma charakter generalny i bezwarunkowy, niezależny od konkretnego postępowania egzekucyjnego i aktualny zawsze, w każdym postępowaniu. Jako przykład wskazuje się na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku, czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. II FSK 2615/10 oraz z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 461/10). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, egzekucja była dopuszczalna. Nie zachodzi bowiem żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W ramach postępowania dochodzone były zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za październik 2016 r., dla których właściwy był tryb egzekucji administracyjnej. Skarżaca nie była też objęta żadnym immunitetem. Tym samym jako prawidłowe Sąd uznał ustalenia organów o bezzasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

W zakresie zarzutu zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, wskazać należy, że "uciążliwość" w świetle art. 33 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. W ocenie Sądu skarżąca takich przesłanek nie wykazała. Niewątpliwie stosowanie środków egzekucyjnych przez organy egzekucyjne stanowi uciążliwość dla zobowiązanego, jednakże należy wskazać, że podjęcie postępowania egzekucyjnego jest spowodowane brakiem dobrowolnego realizowania przez skarżącą zaległości wobec ZUS - u. Celem egzekucji jest przymusowe ściągnięcie tych należności, stąd możliwe jest stosowanie równolegle kilku środków egzekucyjnych.

W ocenie Sądu zastosowany w realiach tej sprawy środek egzekucyjny należy do najmniej uciążliwych. "Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi bowiem de facto jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku, bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę" (wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/ Wa 403/07).

Wskazać nadto należy, że stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest bezspornie doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 9 lutego 2000 r.; sygn. akt I SA/Gd 213/98). Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnego alternatywnego środka egzekucyjnego możliwego do zastosowania przez organ, który w jej ocenie byłby "mniej uciążliwy" niż zajęcie rachunku bankowego.

Tym samym w ocenie Sądu prawidłowe było zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunków bankowych. Tym bardziej, że jak wynika z akt sądowych sprawy egzekucja ta okazała się być skuteczna, co potwierdziła zresztą sama skarżąca na rozprawie przed tutejszym Sądem podnosząc, że "zajęcia kont bankowych zaległości w stosunku do ZUS – u zostały spłacone. We wrześniu ZUS zwolnił z zajęcia konto bankowej. Skarżąca wyjaśniła, że cała kwota objęta decyzją z [...] kwietnia 2017 r. została spłacona poprzez zajęcie jej konta bankowego".

Jako prawidłowe Sąd uznał nadto rozważania organów co do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a. W pierwszej kolejności podnieść należy, że obowiązek wynikał przecież wprost z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]) określającej wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Skoro natomiast skarżaca, której decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu [...] maja 2017 r. nie wniosła od niej odwołania i decyzja ta uprawomocniła się w dniu [...] czerwca 2017 r. to nie sposób przyjąć, aby zarzut braku wymagalności był słuszny.

Zgodnie z powszechnie przyjętymi poglądami doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych, przez wymagalność należy bowiem rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy, wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Obowiązek wynikający z decyzji staje się wymagalny jeżeli decyzja, którą został nałożony stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalną z mocy prawa (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008).

Końcowo jako niezasadny należało ocenić także zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Zgodnie bowiem z treścią § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1494) w przypadku gdy egzekucja administracyjna dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu – może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co też miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro bowiem wysokość dochodzonej składki została określona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w - prawomocnej - decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. (nr [...]), to tym samym doręczenie upomnienia skarżącej nie było wymagane.

Na marginesie dodać należy, że treść zapadłego w sprawie orzeczenia oddalającego skargę w całości determinowała nie tylko prawidłowość postępowania prowadzonego przez organy obu instancji w związku z rozpatrzeniem zarzutów wniesionych przez skarżącą (a ocenionego przez Sąd w wyniku skargi), lecz również fakt potwierdzony przez samą skarżącą, iż "zaległości wobec ZUS- u zostały już spłacone" (k. 42) oraz brak uwag "odnośnie rozstrzygnięcia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., co do kwestii procesowych" (k. 3).

Pozostałe okoliczności wskazane przez skarżącą w skardze, w tym w szczególności odnoszące się do jej trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej zmierzały w istocie do "umorzenia postępowania egzekucyjnego" i jako takie nie mogły polegać rozpoznaniu w tej sprawie, tym bardziej, że zaległości wobec ZUS – u zostały już wyegzekwowane.

Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a.