Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3542/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia WSA del. Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 855/17 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 lutego 2017 r. nr 26/2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez J. D. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 855/17. Wyrokiem tym została oddalona skarga J. D. (dalej: Skarżący lub Strona) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 lutego 2017 r., nr 26/2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie sprawy:

Skarżący 14 maja 2007 r. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2007. Po przeprowadzeniu postępowania i złożonej korekcie ww. wniosku decyzją z 27 maja 2008 r., Nr 0132-2008-000014387 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ostrołęce (dalej: Kierownik Biura lub Organ I instancji) przyznał Skarżącemu płatność ONW w wysokości 11.592,24 zł do powierzchni 43,91 ha i przekazał płatność na rachunek bankowy.

Następnie, w związku z powzięciem przez Kierownika Biura informacji, że działki ewidencyjne o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zadeklarowane przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007, wykazane zostały również przez K. D. (syna Skarżącego) we wniosku o dofinansowanie projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", Kierownik Biura po wznowieniu postępowania, 7 lutego 2011 r. wydał decyzję Nr 0132-2011-000001251, w której uchylił decyzję dotychczasową oraz przyznał stronie kwotę płatności ONW za rok 2007 w wysokości 7.378,80 zł. Decyzja stała się ostateczna wobec braku odwołania od niej.

Skarżący 11 października 2016 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor Oddziału) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura z 7 lutego 2011 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku decyzją z 21 listopada 2016 r. Nr ONW/538/2016 Dyrektor Oddziału odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura.

Po rozpoznaniu odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ odwoławczy lub Prezes ARiMR) decyzją z 20 lutego 2017r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału.

W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy przytoczył treść art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: kpa). Uznał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek stwierdzenia nieważności. Podstawą wznowienia postępowania była bowiem ujawniona okoliczność, że użytkownikiem działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...] i [...] był K. D.. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono na podstawie oświadczeń Skarżącego i jego syna, że to syn był faktycznym posiadaczem ww. działek ewidencyjnych. Tym samym organ stwierdził, że Skarżący w sposób nieuprawniony zadeklarował we wniosku na rok 2007 działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...] i [...]. Powyższe skutkowało zatem wykluczeniem ww. działek ewidencyjnych z przyznania płatności na rok 2007, co w dalszej kolejności spowodowało pomniejszenie płatności ONW. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie wystąpiła powoływana przez Skarżącego przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach ww. decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane.

W skardze na decyzję Prezesa ARiMR, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego wskazując, że nabyte uprawnienia do płatności ONW na rok 2007 były pierwotne, wyprzedzające jakiekolwiek inne wnioski innych osób, zgodne ze stanem faktycznym i odpowiadające obowiązującemu prawu. Skarżący argumentował, że nie wycofał wniosku o płatności i posiadał grunty podlegające płatnościom oraz objęte obowiązującym systemem w ramach wsparcia ONW. Skarżący wskazał, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego. Argumentował również, że zaskarżone decyzje zawierają kwalifikowane wady powodujące ich nieważność z mocy prawa, ponieważ istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na dowodach, które okazały się fałszywe. Powtórzył, że ani on, ani jego syn bez własnej winy nie brali udziału w całości postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa).

Sąd I instancji uzasadniając wyrok na wstępie przedstawił zasady i zakres postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazał, że powodem wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, której stwierdzenia nieważności żąda Skarżący, było ustalanie przez organy administracji istnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które występowały już w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania płatności za 2007 r., ale nieznane były organowi, który decyzję wydał (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Sąd i instancji uznał, że Skarżący wywodzi swój wniosek o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i interesu prawnego z uchybienia przez organy administracji przepisom prawa procesowego, co doprowadziło organy do błędnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji do przyznania płatności ONW w kwocie niższej od wnioskowanej. Zarzuca bowiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Skarżący wskazał również, że z winy urzędu nie brał udziału we wszystkich fazach (fragmentach) postępowania administracyjnego.

WSA wskazał, że rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących zasady dokonywania ustaleń faktycznych sprawy można by rozważać w sytuacji, gdyby organ w sposób oczywisty nie poczynił jakichkolwiek ustaleń lub gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Błędy w ustaleniach stanu faktycznego ocenić zaś należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszeniem, ale w trybie zwykłym. Dodał też, że niejednokrotnie prawidłowość ustaleń faktycznych pozostaje w ścisłym związku z prawidłowością wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i wskazujących, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Sąd I instancji podzielił ocenę organów, iż decyzja ta nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie uzależnione jest od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. klauzule nieważności decyzji administracyjnych. Przepisy normujące zasady i tryb przyznawania płatności nie zawierają takowych klauzul nieważności decyzji - w związku z czym - w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z 7 lutego 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. WSA przytoczył przepisy regulujące przyznawanie płatności ONW na rok 2007: rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., Nr 68, poz. 448, dalej: "rozporządzenie ONW"), a także ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: "ustawa EFRROW"). WSA przypomniał, że Skarżący zgłosił do płatności ONW za 2007 rok działki, które uwzględnił też jego syn we wniosku o pomoc finansową w ramach działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom", przy czym syn Skarżącego – K. D. był właścicielem tych działek. To właśnie te okoliczności były wyjaśniane w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją o uchyleniu pierwotnej decyzji z 2007 r. i przyznaniu Skarżącemu zmniejszonych płatności. Następcze ustalenie niespełnienia warunku użytkowania gruntów wykazanych we wniosku o przyznanie płatności za 2007 r. (zgłoszonych przez syna Skarżącego) spowodowało konieczność uwzględnienia tej okoliczności w decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego.

WSA zauważył, że Skarżący nie złożył odwołania od decyzji z 7 lutego 2011 r. wydanej po wznowieniu postępowania, wobec czego stała się ona ostateczna. Uznał, że podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji okoliczności nie uzasadniały jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym. Były to zarzuty, które mogłyby zostać ocenione przez organ odwoławczy w toku postępowania zwykłego. Skarżący mógł wykorzystać tryb odwoławczy przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z 7 lutego 2011 r., jednak tego nie uczynił.

Sąd i instancji odniósł się do przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdził, że decyzja została wydana przez właściwy organ. Nie została też spełniona przesłanka z art. 156 §1 pkt 3 kpa, gdyż decyzja z 7 lutego 2011 r. stanowiła jedyne rozstrzygnięcie wydane w sprawie przyznania stronie płatności ONW na rok 2007. Nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. J. D., wnioskodawcy w sprawie płatności ONW za 2007 r. Nie była też

niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż z winy urzędu nie brał udziału w całości postępowania administracyjnego, WSA wskazał, że Kierownik Biura postanowieniem z 29 listopada 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności ONW za 2007 r. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 7 grudnia 2010 r., a jego odbiór potwierdził Skarżący osobiście (zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia znajduje się w aktach administracyjnych). Stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jak również postępowania prowadzonego w wyniku wznowienia postępowania i zakończonego decyzją ostateczną był Skarżący, jako wnioskodawca w sprawie przyznania płatności. Zatem Skarżący został powiadomiony o wszczętym postępowaniu i mógł w nim uczestniczyć.

W konkluzji Sąd I instancji uznał, że organy rozpoznające sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 7 lutego 2011 r. prawidłowo uznały, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

J. D. zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa:

naruszenie przepisu art. 2 ustawy z dnia 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 1982, nr 19, poz 147 ze zm. dalej "ustawa o księgach wieczystych i hipotece" poprzez jego niezastosowanie przy ocenie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, pomimo tego, iż księgi wieczyste są jawne i w/w ustawa wskazuje, że księgi wieczyste prowadzone są w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a ponadto nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej, ani wniosków o których uczyniono w niej wzmiankę;

naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania i wydania w tzw. trybie wznowieniowym zaskarżonej decyzji podczas gdy brak jest podstaw do uznania, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności faktyczne, bądź dowody skoro okoliczności podnoszone przez organ w decyzji istniały już w dniu jej wydania i były znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję; '

naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie wystąpiło rażące naruszenie prawa, pomimo że wnikliwa analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem brak było ważnych podstaw do wznowienia postępowania w szczególności nie istniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa;

naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z błędnym uznaniem, że nie wystąpiło rażące naruszenie prawa, albowiem organ zmniejszając wysokość świadczenia skarżącemu nie wydal jednocześnie decyzji o przyznaniu świadczenia synowi skarżącego Panu K. D.;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa w zw. z art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa., art. 80 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo, że nie zostały wyjaśnione wątpliwości związane ze stanem faktycznym sprawy, w szczególności to w jakim charakterze działał skarżący składając wniosek, jak również nie ustalono zasad użytkowania nieruchomości przez rodzinę D. i pominięto okoliczności, że nie zaistniały de facto przesłanki uzasadniające wznowienia postępowania i w konsekwencji wydanie decyzji w trybie wznowieniowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc te zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ppsa, natomiast w przypadku wątpliwości co do istoty sprawy – wniósł o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w trybie art. 185 § 1 ppsa. Wniósł też o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg norm przepisanych, przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części, oraz o nieobciążanie skarżącego Pana J. D. kosztami postępowania z uwagi na jego trudną sytuację życiową, brak środków finansowych.

Wnosił też o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.

W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy w pierwszej kolejności wskazać, że sposób ich sformułowania na gruncie rozpatrywanej sprawy powoduje, że mogą one podlegać łącznej ocenie zarówno w zakresie naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego. Istota sporu sprowadza się bowiem w gruncie rzeczy do oceny prawidłowości stanowiska organów orzekających w sprawie, zaakceptowanego następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ramach zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w sprawie nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 7 lutego 2011 r. w sprawie przyznania płatności ONW na 2007 rok, wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym Skarżący kasacyjnie zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 r. działki ewidencyjne, które zostały również zgłoszone przez jego syna Pana K. D., w celu uzyskania pomocy finansowej w ramach ułatwiania startu młodym rolnikom. Poza tym Skarżący złożył w dniu 13 sierpnia 2010 r. oświadczenie, w którym wskazał, że większość obowiązków w gospodarstwie wykonuje syn K. D. zarówno na wspomnianych działkach jak i na pozostałych wchodzących w skład gospodarstwa, jak również, że działki wymienione w wezwaniu z ARiMR w latach 2007-2009 podawał w swoim wniosku o dopłaty, ponieważ chciał uniknąć zbędnej biurokracji, pomimo tego, że działki te w 2005 przekazał synowi. Z kolei K. D. w oświadczeniu z dnia 16 listopada 2010 r. wskazał, że jeżeli chodzi o działki o numerach 212, 214, 91, 115 i 149 położone we wsi D., to jest ich faktycznym użytkownikiem. Te niekwestionowane w skardze kasacyjnej okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy świadczą o tym, że istniały nowe okoliczności sprawy uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Pozwalały one bowiem przyjąć, że Skarżący w nieuprawniony sposób zadeklarował we wniosku działki o numerach ewidencyjnych 212, 214, 91, 115 i 149. Z uwagi zaś na fakt, że Organ dopiero po wydaniu decyzji dowiedział się o okoliczności, że działki zgłoszone do płatności użytkuje w istocie inny podmiot, wznowił postępowanie, a następnie zastosował odpowiednie w sprawie przepisy prawa materialnego, ustalając należną wysokość płatności. Prawidłowość tych ustaleń faktycznych mogła być kwestionowane przez Skarżącego w ramach postępowania podjętego na skutek wznowienia w drodze odwołania od decyzji wydanej po wznowieniu czy ewentualnej skargi wniesionej na niekorzystną dla Skarżącego decyzję organu odwoławczego. Skarżący tego nie uczynił. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności mógłby powoływać się na rażące naruszenia prawa materialnego przy wydaniu decyzji po wznowieniu postępowania, ewentualnie na rażące naruszenia proceduralne powodujące w sposób oczywisty ustalenie zasadniczych elementów stanu faktycznego niezgodnie z przyjętym przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego. Tego jednak nie uczynił.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za chybiony w rozpatrywanej sprawie należy uznać także zarzut naruszenia art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich nie jest badany stan własności działki zgłoszonej do płatności. Płatność jest udzielana rolnikowi do działek rolnych, które znajdują się w jego posiadaniu, zgodnie z przepisami wyżej wspomnianego rozporządzenia ONW. Istotą płatności jest zatem udzielnie pomocy temu rolnikowi, który faktycznie posiada i użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów, co faktycznie może podlegać ustaleniu na podstawie wglądu do księgi wieczystej nieruchomości.

Odnosząc się do ewentualnego zaistnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jakkolwiek sam charakter przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, które miały być naruszone, mógłby stanowić element rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to w sprawie ani nie zaistniało takie naruszenie, jak i nie wystąpiły pozostałe przesłanki nieważności decyzji wynikające z tego unormowania. Przede wszystkim, jak już zaznaczono, w sprawie nie miały miejsca naruszenia przepisów postępowania wskazywane przez skarżącego kasacyjnie. Sąd I instancji zasadnie uznał, że czynności procesowe podjęte przez organy administracji w toku postępowania wznowieniowego były wystarczające do stwierdzenia, że Skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornych działek ewidencyjnych, które wskazał jego syn w swoim wniosku o wsparcie dal młodych rolników, a więc nie wypełnił kryteriów kwalifikowalności do wsparcia. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi kasacyjnej, zarówno ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak i z oświadczeń Skarżącego (beneficjenta wsparcia) oraz jego syna wynikało jednoznacznie, że w latach 2007-2009, a więc w okresie, którego dotyczyła wydana w ramach postępowania wznowieniowego decyzja (płatność na 2007 r.) faktycznym posiadaczem działek był syn Skarżącego kasacyjnie, a nie on sam.

Tym samym za chybione należało uznać zarzuty naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pozbawione usprawiedliwionej podstawy okazały się również zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 80 k.p.a., art. 156 §1 pkt 2 kpa w związku z art. 145 §1 pkt 5 kpa. Autor skargi kasacyjnej powołuje się na ogólne zasady postępowania administracyjnego, nie wskazując jednak, jak naruszenie tych zasad miałoby w warunkach tej konkretnej sprawy, dotyczącej rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności, wpływać istotnie na wynik sprawy. Próbuje w istocie polemizować ze stanowiskiem organu zawartym w decyzji, której stwierdzenia nieważności Skarżący się domaga, argumentami, które mogłoby być rozważane w ramach zwykłych środków zaskarżenia tej decyzji.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Na podstawie art. 207 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości z uwagi na trudną sytuacją materialną skarżącego kasacyjnie, która wynika z informacji udzielonych przez niego w trakcie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy.