Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1431/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145a  par. 2, 58 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi Z. S., A. J. i T. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu zażalenia Z. S., A. J. i T. S., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] (dawny nr [...]) o pow. [...] ha.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu 29 grudnia 2008 r. S. S. wystąpił do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta [....] z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...], w uzasadnieniu wskazując, że podstawą złożenia wniosku było wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania, w uzasadnieniu wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Od powyższej decyzji S. S. złożył odwołanie do Ministra Infrastruktury, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury przekazał Wojewodzie [...] według właściwości wniosek S. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W związku z koniecznością rozpatrzenia powyższego wniosku przez Wojewodę [...] Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał, że strona uchybiła zarówno 1 miesięcznemu terminowi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, wskazanemu w przepisie 148 § 1 Kpa, jak i 7 - dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia takiego wniosku, wskazanemu w art. 58 § 2 Kpa.

Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012.r., nr [...] zażalenie wnieśli Z. S., A. J. i T. S.

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 145a § 1 Kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z art. 145a § 2 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin ten należy liczyć od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału we właściwym organie publikacyjnym.

Zgodnie z art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu - zgodnie z art. 58 § 2 Kpa - należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jednocześnie przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z przepisu tego wynika, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, konieczne jest bowiem także uprawdopodobnienie, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu można mówić w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.

Organ zauważył, że w niniejszej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05 ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 9 kwietnia 2008 r. Nr 59, poz. 369, a tym samym termin do złożenia wniosku, na podstawie art. 145a Kpa, upływał w dniu 9 maja 2008 r. Wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu 29 grudnia 2008 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 145a § 2 Kpa. Z akt sprawy wynika przy tym, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania został zawarty w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż od dnia [...] kwietnia 2008 r. rozpoczął się bieg terminu określonego w art. 58 § 2 Kpa, a tym samym wniosek z dnia [...] marca 2009 r. został wniesiony z uchybieniem terminu.

Minister dodatkowo wskazał, że okoliczności powołane przez stronę, które miałyby wskazywać na niezawinione uchybienie terminu miały miejsce po upływie terminu wskazanego w powołanych przepisach, a tym samym nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Od postanowienia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Z. S., A. J. i T. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że S. S., jak to wykazano dokumentami (odpis skrócony aktu zgonu) zmarł [...] maja 2009 r. S. S. od początku roku 2008 chorował na [...] w bardzo ostrej formie i nie funkcjonował normalnie z powodu występujących bardzo ostrych bóli. W czerwcu 2008 r. oraz wrześniu 2008 r. S. S. przechodził dwie poważne operacje. Jedyną osobą uprawnioną do złożenia wniosku po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego był S. S. W tym właśnie okresie S. S. chorował bardzo ciężko, miał dwie operacje, czerwiec i wrzesień 2008 r. W okresie kwiecień -maj 2008 był w takim stanie zdrowia, iż nie mógł podejmować normalnych życiowych czynności - poza sprawą ratowania zdrowia i życia. W grudniu 2008 r., kiedy poczuł się lepiej złożył wniosek o wznowienie postępowania wskazując na przyczyny, które legły u podstaw tak późnego złożenia wniosku. Choroba, którą przechodził w 2008 r. (czerwiec i wrzesień 2008 - operacje) nie pozwoliły normalnie funkcjonować.

Skarżący wskazali, że z treści art. 58 §1 Kpa wynika jedynie, aby wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Przedstawione dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują, iż żadnej winy S. S. w tym przypadku nie było. Wręcz przeciwnie wykazano, iż pomimo że choroba trwała nadal (doprowadzając do zgonu 9 maja 2009 r.), a zgodnie z art. 58 § 2 Kpa wniosek należy złożyć w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, to został on złożony w sytuacji, gdy przeszkoda nadal trwała.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że S. S. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...] sporządził w dniu 29 grudnia 2008 r. i w tym samym dniu wniósł wniosek do organu. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na zmianę sytuacji formalnoprawnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 59, pod poz. 369 w dniu 9 kwietnia 2008 r. i z tą datą wszedł w życie.

O uchybieniu miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 145a § 2 Kpa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania S. S. dowiedział się z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Dniem dowiedzenia się przez S. S. o tym fakcie był dzień doręczenia wnioskodawcy tej decyzji. Decyzja ta została S. S. doręczona w dniu 6 marca 2009 r. Decyzję odebrał dorosły domownik wnioskodawcy żona Z. S. Wniosek o przywrócenie terminu S. S. sporządził w dniu 17 marca 2009 r., a organ wniosek ten otrzymał w dniu 19 marca 2009 r. Brak winy w uchybieniu terminu S. S. uzasadnił tym, że: 1) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie było dostępne w normalnych warunkach; 2) zmarła jego matka i konieczne było prowadzenie postępowania spadkowego; 3) od dłuższego czasu wnioskodawca ciężko choruje i przeszedł bardzo poważną operację.

Rację należy przyznać Ministrowi Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że w niniejszej sprawie S. S. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli chodzi o pierwszą wskazywaną przyczynę kwestia nieznajomości treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie mogła świadczyć o braku winy. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są publikowane w Dziennikach Ustaw RP, które są powszechnie i nieodpłatnie dostępne do wglądu dla obywateli w godzinach pracy urzędów terenowych organów administracji rządowej (urzędach wojewódzkich) i jednostek samorządu terytorialnego (urzędach miejskich), czy też na stronach internetowych.

Odnosząc się do podawanej przez wnioskodawcę śmierci matki i konieczności prowadzenia sprawy spadkowej Sąd zwraca uwagę, że koniec miesięcznego terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 9 maja 2008 r. (piątek), natomiast matka wnioskodawcy zmarła [...] października 2006 r. (prawomocne postanowienie sądu spadku z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...]), a więc na długo przed datą wydania wyroku TK (3 kwietnia 2008 r.). To zaś, że toczyła się sprawa spadkowa nie uzasadniało uchybienia terminu bez winy S. S., ponieważ sprawy tego rodzaju nie angażują uczestników postępowania sądowego w ten sposób, że wnioskujący o stwierdzenie nabycia spadku nieprzerwanie przebywa w siedzibie sądu i nie ma możliwości składania środków prawnych inicjujących inne postępowania, niż sądowe. Brak zatem racjonalnych podstaw aby przyjąć, że sprawa spadkowa na którą powoływał się S. S. uniemożliwiała wnioskodawcy działanie w okresie 1 miesiąca, tj. od 9 kwietnia 2008 r. do 9 maja 2008 r.

Poza sporem jest to, że S. S. był bardzo ciężko chory. Wynika to z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego wystawionej w dniu 6 marca 2009 r. Z treści tej karty oraz okoliczności podawanych przez skarżących wynika, że wnioskodawca przeszedł operacje [...] w czerwcu 2008 r. oraz wrześniu 2008 r. W dniach 3 marca – do 6 marca 2009 r. przebywał w Szpitalu Specjalistycznym w G. na Oddziale [...], gdzie przechodził badania. Następna wizyta poszpitalna w Poradni [...] była wyznaczona na dzień 11 marca 2009 r.

Z powyższego wynika, że S. S. był operowany po upływie terminu 1 miesiąca, o którym mowa w art. 145a § 2 Kpa, natomiast badania szpitalne przechodził prawie 10 miesięcy po upływie tego terminu. Zatem udokumentowany pobyt w szpitalu i późniejsze leczenie nie stały na przeszkodzie w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania w okresie od 9 kwietnia 2008 r. do 9 maja 2008 r. Sąd zdaje sobie sprawę, że osoba ciężko chora ma ograniczone możliwości psycho-fizyczne. Jednakże wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że właśnie w okresie miesięcznym do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, ze względów chorobowych, nie mógł działać poprzez wnoszenie środków prawnych. Z doświadczenia życiowego i okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, że S. S. nie miał możliwości wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Choroby wnioskodawcy trwały jakiś czas, nie były to choroby nagłe, która zaskoczyłyby wnioskodawcę, termin na wniesienie wniosku o wznowienie nie należał do terminów krótkich (jak np. termin 7 – dniowy do wniesienia zażalenia). S. S. nie zamieszkiwał sam, ale z żoną i pełnoletnim synem, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu dziedziczenia, a zatem mógł się posłużyć najbliższą osobą, aby ta przesłała za pośrednictwem poczty wniosek o wznowienie postępowania. Z akt sprawy wynika, że w 2008 r. S. S. wnosił środki prawne. Dowodzi tego treść postanowienia spadkowego, z którego sygnatury wynika, że sprawa spadkowa po matce była wszczęta w 2008 r. i że wnioskodawcą był S. S.

Sąd nie podziela zaprezentowanego w skardze stanowiska, że dopiero w grudniu 2008 r. S. S. miał możliwość składania środków prawnych. Sprawa spadkowa po matce S. S. zainicjowana była wcześniej. Postanowienie spadkowe nosi datę [...] października 2008 r., a zatem fakty przeczą temu, że poprzednik prawny skarżących nie miał możliwości obrony swych interesów przed grudniem 2008 r.

Wobec powyższego Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej trafnie przyjął, że S. S. nie uprawdopodobnił, aby nie ponosił winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd zwraca uwagę, że choroba może być okolicznością, która pozwala na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że chodzi o chorobę o charakterze nagłym, gdzie dana osoba przez bieg całego okresu do dokonania czynności procesowej nie mogła opuszczać domu i nie miała możliwości posłużenia się domownikiem lub pełnomocnikiem, aby ten nadał przesyłkę na poczcie (por. np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2267/11). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, a zatem zgodne z prawem jest postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku S. S. o przywrócenie terminu, popieranego później przez jego spadkobierców.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie został uchybiony nieprzywracalny termin 7 –dniowy, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa. Sąd zwraca uwagę, że o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania S. S. dowiedział się w dniu 6 marca 2009 r., gdy otrzymał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Wniosek o przywrócenie terminu wnioskodawca sporządził natomiast dopiero dnia 17 marca 2009 r., a więc 11 dnia po doręczeniu powyższej decyzji.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.