Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 740/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust.1
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 107 par.3, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a i c, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 225, art. 239 par. 1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 roku sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...]; 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego W. G. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 24 sierpnia 2017 roku, pod pozycją [...]. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...].

Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. (wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego) uchylającej w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W.G. na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. i orzekającej o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. na okres od dnia 1 października 2014 r., decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym, nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani innymi wadami określonymi w art.156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 18 maja 2017 r. W. G., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją, domagając się stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. Pełnomocnik strony podniósł, że organ wydający decyzję w sposób niewłaściwy zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wskazał, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie może skutkować utratą prawa do świadczenia należnego osobie uprawnionej, a zatem nie można uznać, że świadczenie wypłacone z funduszu na rzecz osoby uprawnionej było świadczeniem nienależnym. Ponadto stwierdzenie przez organ administracji, iż składając wniosek o przyznanie świadczenia na rzecz córki W.G. był pozbawiony uprawnień ustawowego przedstawiciela, skutkowało uniemożliwieniem jej udziału w tym postępowaniu. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że środki z funduszu alimentacyjnego były przekazywane na konto babci osoby uprawnionej, która była wyznaczona kuratorem do spraw majątkowych.

Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bada wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie, czy dana decyzja w dniu jej wydania zawiera wady uzasadniające wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Kolegium przypomniało następnie, że w przedmiotowej sprawie bezspornie W.G. w dniu 14 sierpnia 2014 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. Prezydent Miasta Ł., uznając, że zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzekł o przyznaniu W.G. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W.G. w kwocie 450,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. Pismem z dnia 4 września 2015 r. Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich przesłał do organu I instancji odpis postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. sygn. akt [...], na mocy którego na czas toczącego się postępowania Sąd powierzył L. G. wykonywanie bieżącej pieczy nad małoletnimi P.G. i W. G., zmieniając w ten sposób postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] stycznia 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich pozbawił W. G. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi P.G. i W.G. Mając na uwadze powyższe Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka W. G. zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] ze względu na wystąpienie nowych okoliczności w sprawie. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. i orzekł o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. na okres od dnia 1 października 2014 r. Kolegium, po wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., przywołując treść art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 489), powoływanej dalej jako: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów", wskazało, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...], prawomocnym od dnia 8 marca 2014 r., Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich pozbawił W. G. władzy rodzicielskiej nad W.G. Strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. w dniu 14 sierpnia 2014 r., a zatem w dniu składania wniosku W.G. nie był już przedstawicielem ustawowym małoletniej W. G. Organ wydał decyzję o przyznaniu wnioskowanych świadczeń w dniu [...] sierpnia 2014 r. Postanowienie Sądu wpłynęło do organu I instancji w dniu 28 października 2015 r. i stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w sprawie przyznania W.G. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W.G. Kolegium podkreśliło, że bezspornie na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego W.G. nie był przedstawicielem ustawowym małoletniej W.G., a w konsekwencji nie był osobą uprawnioną do złożenia wniosku na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jest to okoliczność nieznana organowi w dniu wydania decyzji o przyznaniu świadczeń, co w konsekwencji stanowi podstawę do wydania decyzji po wznowieniu postępowania na podstawie 145 § 1 k.p.a.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. "z dnia [...] października 2014 r. nr [...]" (błędnie powołując numer decyzji i jej datę) nie została wydana z rażącym naruszeniem art.156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] jest zasadna i znajduje oparcie w przepisach prawa.

Ponadto Kolegium dodało, że argumenty podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące błędnej interpretacji przepisu pozostają bez wpływu na wynik sprawy, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bada wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie. Tym samym Kolegium nie jest władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W.G., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata. Zaskarżając tę decyzję w całości, pełnomocnik skarżącego podniósł następujące zarzuty naruszenia prawa:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez niezgodne z prawem pozbawienie osoby uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie małoletniej uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych prawa udziału w postępowaniu.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności ww. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ wydający decyzję w sposób niewłaściwy zastosował przepis prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej. Pełnomocnik stwierdził przy tym, że bez wątpienia na gruncie przedmiotowej sprawy świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało prawidłowo przyznane osobie uprawnionej – W.G., której prawa do tego świadczenia organ administracji nie kwestionował i nie kwestionuje. Środki z funduszu alimentacyjnego były od początku przekazywane na konto babci uprawnionej, która od dnia 8 marca 2014 r. pozostaje kuratorem spraw majątkowych W.G. Zarówno przed, jak i po pozbawieniu W.G. władzy rodzicielskiej, środki z funduszu alimentacyjnego trafiały na to samo konto i były w całości zużywane na potrzeby uprawnionych dzieci. Wnioskodawca nie dysponował środkami z funduszu, które przyznane zostały nie jemu, a małoletniej W. G. Pełnomocnik podkreślił, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie może skutkować utratą prawa do świadczenia należnego osobie uprawnionej, a zatem nie można uznać, że świadczenie wypłacane z funduszu na rzecz uprawnionej było świadczeniem nienależnym. Uznanie za nienależne świadczenia wypłacanego na rzecz osoby uprawnionej skutkuje bowiem pozbawieniem jej tego uprawnienia, co jest sprzeczne z przepisami prawa.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że stwierdzenie przez organ administracji, iż składając wniosek o przyznanie świadczenia na rzecz córki W. G. był pozbawiony uprawnień jej ustawowego przedstawiciela, skutkowało uniemożliwieniem jej udziału w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jeżeli organ orzekł, iż skarżący nie posiadał uprawnień ustawowego przedstawiciela, to w konsekwencji swoim postępowaniem nie zapewnił małoletniej W.G., uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych, udziału w postępowaniu i naruszył powyższy przepis.

W końcowej części skargi W. G. wskazał, że na nieprawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt. II SA/Łd 371/16, wskazując też konieczność rozważenia wszczęcia postępowania nadzwyczajnego celem oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. jako wydana z naruszeniem prawa powinna zatem zostać uznana za nieważną i tym samym wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, rozstrzygając daną sprawę, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. wraz z wymienioną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego w całości. Jednocześnie Sąd za zasadne uznał poddać krytyce całe postępowania administracyjne, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. uchylającej w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2014r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. i orzekającej o odmowie prawa do tych świadczeń od dnia 1 października 2014 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego domaga się stwierdzenia nieważności owej decyzji, wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, z powodu rażącego naruszenia prawa, podkreślając, że treść tej decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa, tj. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 489), stanowiącym, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej. Pozbawienie zaś władzy rodzicielskiej w ocenie pełnomocnika, wbrew stanowisku Kolegium, w nie może skutkować utratą prawa do świadczenia należnego osobie uprawnionej, którą w niniejszej sprawie jest W. G. (córka skarżącego).

Mając na uwadze powyższe decyzje i przywołaną argumentację pełnomocnika skarżącego Sąd uznał za zasadne odnieść się w pierwszej kolejności do kwestii wadliwości ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r.

Otwierając ten wątek rozważań na wstępie należy podnieść, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą powinno być ustalenie, czy dana decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35, wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43 oraz wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., IV SA 935/96, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem zaś tego postępowania jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej najcięższymi wadami materialnoprawnymi, po uprzednim wyjaśnieniu jej kwalifikowanej niezgodności z prawem. Uprawnienia decyzyjne organu orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mają zatem charakter wyłącznie kasacyjny. Organ ten bowiem władny jest jedynie do stwierdzenia nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a w przypadku braku przesłanek do takiego orzekania – odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Należy także wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustawionym w przepisie, jak również wówczas, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub nałożono obowiązki lub też odmówiono ich nadania. Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzi rażące naruszenie prawa jest stan prawny z dnia wydania decyzji (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1107/11; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 146/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2449/10, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kwalifikowana wadliwość powołanej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. nie budzi wątpliwości. Pozbawienie dziecka skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nastąpiło bowiem z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, będącym rezultatem niewłaściwej oceny decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonanej w kontekście obowiązku jej zweryfikowania przez pryzmat przesłanek stwierdzenia nieważności, w tym zwłaszcza wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc rażącego naruszenia prawa. Prawidłowa realizacja powyższego obowiązku wymagała dokonania należytej oceny kwestii wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, której istnienie mogłoby ewentualnie warunkować wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako odpowiadającej prawu w rozpoznawanej sprawie.

Przeprowadzona z powyższego punktu widzenia analiza uzasadnienia przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. dowodzi, że organ dokonał pobieżnej oceny w tym zakresie. Ocenę tę bowiem sprowadził w istocie jedynie do przyjęcia ustaleń, że okoliczność pozbawienia skarżącego władzy rodzicielskiej wynikająca z postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. była nową okolicznością nieznaną mu w dniu wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Tymczasem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wymagają nie tylko ustalenia, że dana okoliczność jest "nowa" i "nieznana organowi w dniu wydawania decyzji", ale w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. musi być ona także "istotna" dla sprawy, czyli jej wyniku, a więc przyznania (względnie odmowy przyznania) prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Tak rozumiany wynik sprawy niewątpliwie należy wiązać z regulacją art. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów określającą: podmioty uprawnione do ubiegania się o świadczenia (ust. 1) i kryterium dochodowe pozwalające na ubieganie się o przyznanie tego świadczenia (ust. 2). Tym zaś podmiotem w rozpoznawanej sprawie z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 9 tej ustawy niezmiennie pozostaje córka skarżącego, bez względu na fakt, iż skarżący został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonał uchylenia pozytywnej dla dziecka skarżącego decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. w oparciu o nową okoliczność (pozbawienie władzy rodzicielskiej skarżącego) nieznaną mu w dniu wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., która nie wypełnia jednak przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie można jej przypisać charakteru okoliczności istotnej dla wyniku sprawy. Oznacza to zatem, iż uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w drodze decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W istocie doszło bowiem do uchylenia wskazanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. i odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego mimo niewystąpienia w sprawie podstawy wznowienia postępowania, na którą organ powołał się opierając swoje rozstrzygnięcie na regulacji zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w tym także wobec faktu wpływu wspomnianych świadczeń na konto babki L.G. (kuratora do spraw majątkowych córki skarżącego), organ powinien był zakończyć swoje postępowanie decyzją o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania.

W tych okolicznościach sprawy przyznać niewątpliwie należy rację pełnomocnikowi skarżącego, że kontrolowana decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w tym zwłaszcza z przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 9 ust. 1), nadto dodać należy - również w oczywistej sprzeczności z wyżej wskazanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W majestacie prawa organ w nieuprawniony bowiem sposób pozbawił dziecko skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo braku wystąpienia w sprawie ustawowo określonych okoliczności determinujących utratę tego uprawnienia przez dziecko, które - co trzeba z całą mocą podkreślić - na skutek braku zapewnienia mu przez organ należytej reprezentacji pozbawione było możliwości obrony swych praw, wynikających z regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, w toku wznowionego z urzędu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., co dodatkowo wpływa na powyższą ocenę owej "oczywistej sprzeczności" z prawem kontrolowanej decyzji w kontekście przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W dalszej kolejności odnosząc się do zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r. należy stwierdzić, że niedostrzeżenie przez Kolegium powyższych uchybień i nieprawidłowości, których dopuścił się organ wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy załatwionej w drodze zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie przesądza ono o braku dokonania przez Kolegium prawidłowych ustaleń w kwestii wystąpienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji, w tym zwłaszcza przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Konstatacja ta znajduje w pełni potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym Kolegium w znacznej mierze powieliło argumentację Prezydenta Miasta Ł. zawartą w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., podtrzymując tym samym nienależytą ocenę kwestii występowania w sprawie podstawy wznowienia postępowania, na którą powoływał się organ w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., co w końcowym rezultacie skutkowało przyjęciem zakwestionowanego już powyżej stanowiska, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uwagę Sądu w tym kontekście dodatkowo zwraca błędnie wskazana przez Kolegium "decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]" (str. 5 decyzji). Decyzja ta nie stanowiła bowiem przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Spostrzeżenie to rodzi wątpliwości dotyczące prawidłowości podzielenia stanowiska wcześniej wyrażonego przez Kolegium w decyzji z dnia [...] r. co do braku wydania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym wskazuje na wadliwość uzasadnienia, które należy ocenić jako niespełniające wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Na kanwie powyższych rozważań należało uznać, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o czym bezspornie przesądza oczywistość naruszenia przepisów - art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z kolei decyzje Kolegium z dnia [...] r. i [...] r. podjęte w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd, kierując się regulacją zawartą w art. 135 p.p.s.a., uznał za konieczne wyeliminowanie wskazanych aktów organów administracji z obrotu prawnego w całości odpowiednio poprzez uchylenie decyzji i stwierdzenie nieważności.

W tym stanie sprawy, z uwagi na stwierdzoną przez Sąd nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent Miasta Ł. w ramach związania oceną prawną Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku, po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. (postępowania wznowieniowego), działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wyda decyzję, którą odmówi uchylenia ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko W. G. na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. - z uwagi na brak podstawy do jej uchylenia w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 225 w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).

dc