Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 73/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7. art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 24 listopada 2022 r. znak: SKO.PS-80/6865/3802/2022 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 listopada 2022 r. znak: SKO.PS-80/6865/3802/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania J. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Nowa Słupia z 21 października 2022 r. znak: 001802.DW.10.2022 o odmowie świadczenia w formie dodatku węglowego, wnioskowanego na J. W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (zwanej dalej "CEEB") znajdują się dwie deklaracje złożone przez J. W.:

- pierwsza z 9 maja 2022 r., gdzie jako źródło ogrzewania zgłoszono kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją wspomagania ogrzewania oraz miejska sieć ciepłownicza/ciepło systemowe/lokalna sieć ciepłownicza;

- druga z 12 października 2022 r., gdzie jako źródło ogrzewania zgłoszono kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją ogrzewania oraz kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy a jako rodzaj stosowanych paliw zaznaczono węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe.

SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę wydanej decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", a spór dotyczy ustalenia, czy J. W. przysługuje prawo do dodatku węglowego na podstawie ww. korekty deklaracji z 12 października 2022 r. Z dodatku węglowego mogą bowiem skorzystać jedynie gospodarstwa domowe, w których głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe. Urządzenia te muszą być zasilane węglem kamiennym, brykietem lub peletem, zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego. Ponadto warunkiem koniecznym do uzyskania dodatku jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenie źródła ogrzewania do CEEB – który to obowiązek ciążył na każdym właścicielu lub zarządcy budynku do 30 czerwca 2022 r. Możliwe jest edytowanie deklaracji i nanoszenie zmian w zeznaniu (dotyczy też rodzajów stosowanych paliw), jednakże po nowelizacji ustawy wpisy korygujące mają znaczenie prawne tylko do daty 11 sierpnia 2022 r., co wynika wprost z art. 2 ust. 1 ustawy.

SKO, uwzględniając fakt, że po nowelizacji ustawy ważne są tylko wpisy zmieniające deklarację wprowadzone do 11 sierpnia 2022 r., podzieliło stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania prawa do dodatku węglowego. Odnosząc się do postępowania organu I instancji SKO stwierdziło, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w zaskarżonej decyzji zawarto podstawowe jej elementy wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Zgodnie z prawem nie można uznać nowego wpisu strony do CEEB z 12 października 2022 r., gdyż wskazane w deklaracji z 9 maja 2022 r. źródło ciepła nie uprawnia do przyznania dodatku węglowego. Od 1 lipca 2021 r. wprowadzono obowiązek zgłaszania źródeł ciepła do CEEB z terminem dla budynków, które już istnieją – do 30 czerwca 2022 r. Przepisy ustawy wyszły naprzeciw wnioskodawcom i umożliwiły ubieganie się o wypłatę dodatku, nawet w przypadku przekroczenia tego terminu, jednak nie później jednak niż do 11 sierpnia 2022 r. Obywatele mieli zatem zapewniony ponad miesiąc czasu, aby uregulować sytuację i dokonać zgłoszenia źródła ciepła, lub ewentualnie skorygować błędnie złożoną deklarację. Tymczasem strona dokonała korekty deklaracji w Centralnej Ewidencji Emisji Budynków dopiero 12 października 2022 r. – a zatem już po granicznej dacie 11 sierpnia 2022 r. Co prawda, zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy dodatek może być przyznany gospodarstwu, które dokonało zgłoszenia źródła do CEEB po 11 sierpnia 2022 r. lub w ogóle nie dokonało zgłoszenia takiego źródła. Jednak art. 2 ust. 15g ustawy nie przewiduje możliwości przyznania dodatku w przypadku, gdy po 11 sierpnia 2022 r. dokonano modyfikacji złożonej deklaracji CEEB, która to modyfikacja stworzyła możliwość uzyskania dodatku węglowego – tak jak ma to miejsce w analizowanej sprawie. Dodatek węglowy przysługuje, jeśli głównym źródłem ogrzewania jest kocioł węglowy wpisany lub zgłoszony do CEEB do 11 sierpnia 2022 r. - lub po tym dniu w przypadku nowych źródeł ogrzewania, a o tym, jakie źródło jest głównym źródłem ogrzewania decyduje wnioskodawca we wniosku, składając oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła warunku do wypłaty dodatku węglowego z uwagi na fakt, że korekta deklaracji dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dotycząca jej budynku została złożona dopiero w dniu 12 października 2022 r. – nie zaś jak stanowi przepis do 11 sierpnia 2022 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję SKO J. W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest:

- art. 77 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. brak wzięcia pod uwagę faktu, że błędne wskazanie w rejestrze CEEB miejskiej sieci ciepłowniczej jako źródła ciepła było oczywistą omyłką – jako że we wsi, gdzie mieszka, nie ma miejskiej sieci ciepłowniczej i oczywistym jest i było dla organu, że faktycznie takiego źródła ciepła tam nie ma i nie było, a prawidłowym źródłem ogrzewania wskazanego domu jest źródło pozwalające na przyznanie dodatku;

art. 2 ust. 15a ustawy poprzez wzięcie pod uwagę przy ocenie wniosku jedynie wpisu do CEEB – podczas gdy przepis ten nakazuje wszechstronną ocenę wniosku, za pomocą niezamkniętego katalogu środków dowodowych; organy dokonały nieprawidłowej interpretacji tego przepisu poprzez uznanie, jakoby korekta wpisu odbierała stronie prawo do przyznania dodatku węglowego.

Miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ gdyby organ nie ograniczył się jedynie do zbadania wpisu w rejestrze, a w zamian zażądał wyjaśnień lub przeprowadził wywiad oraz zastosował proste zasady logiki, wniosek zostałby uwzględniony.

W uzasadnieniu strona oceniła działanie organów jako dyskryminujące i w sposób niesłuszny odbierające jej dodatek węglowy, pomimo że faktycznie spełnia wymogi, aby dodatek ten został przyznany. Skarżąca podkreśliła, że zmian w deklaracji dokonała jedynie w celu skorygowania omyłki i doprowadzenia wpisu do stanu zgodnego ze stanem faktycznym, a nie w celu "dopisania" źródła ciepła, aby uzyskać dodatek węglowy. Natomiast organ przy ocenie wniosku błędnie wziął pod uwagę jedynie wpis do CEEB, podczas gdy przepisy nakazują wszechstronną ocenę wniosku, za pomocą niezamkniętego katalogu środków dowodowych. W rezultacie przy ocenie wniosku zabrakło zwykłych zasad logiki, a organy zastosowały jedynie bezdusznie wygodną dla siebie interpretację przepisu – która nie uwzględnia wszelkich stanów faktycznych. Kolejnej deklaracji nie należy traktować jako zmiany, ale jako sprostowanie oczywistej omyłki, dokonane w celu doprowadzenia zgodności wpisu ze stanem faktycznym – nie zaś, aby w sposób nieuprawniony uzyskać dodatek. W rezultacie wobec strony nie powinna znaleźć zastosowanie treść przepisu włączającą przyznanie dodatku, gdy zmian we wpisie dokonano po 11 sierpnia 2022 r.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji organów obu instancji lub o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mi dodatku węglowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy).

Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek (art. 2 ust. 9 i 12 ustawy). Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) - art. 2 ust. 13 ustawy.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy).

Jak stanowi art. 2 ust. 15a ustawy (dodany łącznie z ust. 15b-15e do ustawy na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw – Dz.U. z 2022 poz. 1967), dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021r.

o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b ustawy, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy).

Stosownie do art. 2 ust. 15f ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

Jak stanowi art. 2 ust. 16 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f ustawy). Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Zatem informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.

W niniejszej sprawie skarżąca wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożyła 25 sierpnia 2022 r. We wniosku wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym i jedynym powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego był fakt, że:

- w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB 9 maja 2022 r. (k. 2 akt administracyjnych) jako rodzaj i liczbę źródeł ciepła zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku wskazano "kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją wspomagania ogrzewania" oraz "miejska sieć ciepłownicza/ciepło systemowe/lokalna sieć ciepłownicza",

- w sytuacji, gdy następnie – w deklaracji z 12 października 2022 r. (k. 5 akt administracyjnych) w powyższym zakresie wskazano "kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją ogrzewania" oraz "kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy",

a w rodzaju stosowanych paliw wyszczególniono "węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe".

Zdaniem organów obu instancji niedopuszczalną była korekta deklaracji w zakresie rodzaju stosowanego paliwa dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Po pierwsze, powyższa korekta nie wynika z rzeczywistej zmiany rodzaju stosowanego paliwa, do której doszło po złożeniu pierwszej deklaracji, ale jak twierdzi skarżąca (powtarzając argumentację wskazaną w odwołaniu), została spowodowana oczywistą omyłką. Uzasadniając swój pogląd w tym zakresie strona trafnie wskazuje, że uprzednio błędnie wskazała w rejestrze CEEB "miejską sieć ciepłowniczą/ciepło systemowe/lokalną sieć ciepłowniczą" jako źródła ciepła, jako że we wsi D., gmina N. (gdzie mieszka), nie występuje taka sieć ciepłownicza. Argumentacji strony o tym, że jest to fakt oczywisty, powszechnie znany – a więc niewymagający dowodu – nie zakwestionował organ (okoliczność niesporna), nie odnosząc się do tego, że w takich uwarunkowaniach, wedle twierdzeń strony, rzeczywiste źródło ciepła zostało wskazane dopiero w drugiej deklaracji z 12 października 2022 r. Organy obu instancji skupiły się bowiem jedynie na dokonaniu przez skarżącą korekty deklaracji po granicznej dacie 11 sierpnia 2022r., co – ich zdaniem – obligowało do odmowy przyznania świadczenia w formie dodatku węglowego.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że obie wyżej wymienione deklaracje nie zostały wypełnione i podpisane osobiście przez wnioskodawczynię, ale (najprawdopodobniej) przez pracowników urzędu, o czym świadczą inne dane osoby w rubryce "deklarację wprowadził/a w imieniu składającego". Niezależnie od tego nie można wykluczyć – i nie zaprzecza temu także organ – iż w rzeczywistości rodzajem paliwa stosowanym przez skarżącą jest właśnie węgiel. SKO zignorowało tę okoliczność i nie doprowadziło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, pomimo że kwestia błędu w deklaracji została podniesiona już w odwołaniu, a na fakt używania węgla jako paliwa stałego wskazywał wprost wniosek o przyznanie dodatku.

Należy podkreślić, że regulacja przewidziana w przytoczonym wyżej art. 2 ust. 15a ustawy została wprowadzona z dniem 20 września 2022 r. na mocy powołanej wyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zaś art. 52 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei przytoczone wyżej przepisy art. 2 ust. 15f i 15g ustawy o dodatku węglowym zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 nakazuje również do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosować przepisy w nowym brzmieniu. Wszystkie ww. przepisy obowiązywały już w dacie orzekania przez organ odwoławczy.

Całokształt powołanych regulacji pozwala zaś dojść do wniosku, że zmierzają one – przy odformalizowaniu procedury – do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej, w tym w zakresie źródeł ciepła rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Tym samym, przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązują organ do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. Przepisy ustawy wyposażają właściwe organy gminy w bardzo szeroki wachlarz uprawnień procesowych po to, by umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Co więcej, dodatek węglowy może zostać przyznany nawet osobie, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, jak i osobie w gospodarstwie domowym, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (zob. art. 2 ust. 15 f i ust. 15g ustawy).

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącej bez ustalenia rzeczywistego rodzaju stosowanego paliwa stałego – z odwołaniem się wyłącznie do faktu złożenia korekty deklaracji po dniu 11 sierpnia 2022 r. – stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania, a w szczególności doprowadzi do ustalenia rzeczywistego rodzaju paliwa używanego przez skarżącą, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadni.