Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2325/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 30 par. 4, 105 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: 922
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2022 r. ze skargi R. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr GZ.rn.625.123.2019

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27 marca 2019 r. nr SN-IV.7515.21.2017.12 w przedmiocie umorzenia postępowania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia 27 marca 2019 r., nr SN-IV.7515.21.2017.12, Wojewoda Wielkopolski umorzył wszczęte na wniosek R. D. postępowanie w sprawie stwierdzenia,

że określone przez wnioskodawczynię działki z obrębów [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wymienione wyżej działki

przed przejęciem przez Skarb Państwa wchodziły w skład majątku [...] , którego właścicielem była A. z M.. Spadkobiercami byłej właścicielki przedmiotowych nieruchomości są - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział III Cywilny z 19 października 1990 r. - jej synowie: B. O. , Z. O. i A. O. .

Do wniosku z 15 lutego 2017 r. załączona została kopia umowy darowizny, sporządzona w dniu 19 listopada 2012 r. w formie aktu notarialnego przed notariuszem L. D. (Rep. A [...] ). Zgodnie z tą umową, A. O. , działając w imieniu własnym oraz B. O. i Z. O., przeniósł nieodpłatnie na rzecz R. D. wszelkie prawa i roszczenia oraz wierzytelności przysługujące jemu samemu i jego mocodawcom w związku z odebraniem przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących do rodziny O., a R. D. ww. darowiznę przyjęła. W związku z powyższym Wojewoda wskazał, że zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą uprawnienie do złożenia wniosku o niepodpadanie pod przepis nacjonalizacyjny posiadają jedynie byli właściciele przejętych majątków, a ponieważ wnioskodawczyni nie jest spadkobierczynią A. z M.(byłej właścicielki majątku [...] ), nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Organ I instancji wskazał, że nabycie praw i roszczeń o zwrot majątku przejętego na podstawie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, czy też innych roszczeń związanych z przejęciem, bez nabycia prawa własności do tego majątku, nie mogło skutkować pojawieniem się po stronie nabywcy interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego we wszczęciu postępowania uregulowanego w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody wniosła R. D. .

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie

z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uprawnienia i obowiązki

z zakresu prawa publicznego co do zasady są niezbywalne i wygasają wraz ze śmiercią podmiotu uprawnionego, chyba że istnieje, szczególna norma prawna dająca podstawę do zachowania takiego uprawnienia lub jego przeniesienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 1144/19). Co do zasady jednak publiczne prawa i obowiązki pozostają trwale związane z osobą,

dla której zostały ustanowione, a obecnie obowiązujące przepisy wykluczają przenoszenie publicznych praw i obowiązków w drodze sukcesji innej niż spadkobranie. Skoro zatem przepisy prawa publicznego nie wskazują możliwości przeniesienia

na konkretny podmiot żądania wszczęcia postępowania administracyjnego

na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej,

to wnioskodawczyni nie mogła nabyć powyższego żądania od spadkobierców dawnego właściciela w drodze czynności inter vivos (czyli między żyjącymi). Żądanie powyższe nie jest zbywalnym prawem majątkowym, a zatem nie mogło przejść na R. D.

i nadal przynależy spadkobiercom dawnego właściciela. Tym samym R. D.

nie może skutecznie powołać się na cesję żądania wszczęcia postępowania w trybie

§ 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, jako na źródło swego interesu prawnego

w niniejszej sprawie. Zasada nieprzenoszalności praw i obowiązków administracyjnych wynika ze zdeterminowania administracyjnego stosunku prawnego przez element władztwa. Brak tu równorzędności podmiotów, toteż autonomia woli pełni ograniczoną rolę, honorowaną w przypadkach i zakresie wskazanym wprost w normach

prawa administracyjnego. Od zasady nieprzenoszalności obowiązków i uprawnień

w prawie publicznym istnieją wyjątki, jak już jednak wskazano wyżej, nie mają one zastosowania w postępowaniach dotyczących ustalenia, czy dana nieruchomość

lub jej część podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skuteczność czynności cywilnoprawnych jest zatem pełna jedynie na gruncie stosunków cywilnoprawnych (na co wskazuje art. 1 Kodeksu cywilnego, stanowiący,

że Kodeks ten reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi). Natomiast transponowanie skutków umów cywilnych do prawa publicznego wymaga wyraźnej podstawy prawnej, która przeważnie wyznacza ich zakres

i dostosowuje do specyfiki stosunków administracyjnych. Źródłem takiej normy prawnej, selekcjonującej skutki cywilnoprawne do postępowania administracyjnego

jest art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak obejmuje on tylko zmianę podmiotową w zakresie prawa zbywalnego i dokonaną wyłącznie w toku postępowania. Natomiast uprawnienie poprzedniego właściciela do zainicjowania postępowania z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnego nie jest zbywalnym prawem majątkowym. Nie obliguje organu do świadczenia. Dopiero może stać się preludium

dla ewentualnych roszczeń, np. windykacyjnych, odszkodowawczych.

Samo uprawnienie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnego obliguje tylko organ

do zweryfikowania, czy dana nieruchomość została objęta skutkiem nacjonalizacyjnym na dzień 13 września 1944 r. i to wyłącznie na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e

dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dlatego pozostaje w dyspozycji spadkobierców poprzedniego właściciela przejętej nieruchomości (por. wyrok NSA

z dnia 13 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1349/99).

Minister podkreślił, że to nie sposób nabycia uprawnień, ale ich charakter jest rozstrzygający dla możliwości uznania, iż nabywca spadku (udziału spadkowego)

ma interes prawny na gruncie art. 5 ust. 1 rozporządzenia. Spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego (art. 1051 Kodeksu cywilnego). Nabywca spadku wstępuje w prawa

i obowiązki spadkobiercy (art. 1053 Kodeksu cywilnego), a o ile co innego nie wynika

z umowy, uzyskuje wszelkie korzyści i przejmuje wszelkie obciążenia związane

z dziedziczeniem jako sukcesję uniwersalną (vide: wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 844/06 i z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt 1144/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Odwołująca nie jest sukcesorem mortis causa,

nie nabyła także spadku lub udziału spadkowego, a tym samym jej sukcesja

nie ma charakteru uniwersalnego. Legitymację do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie posiadają jedynie spadkobiercy

byłej właścicielki majątku [...] , a zatem B. O. , Z. O. i A. O. . W sytuacji, gdy organ I instancji ustalił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek podmiotu, który nie posiada przymiotu strony, postępowanie takie należało umorzyć.

Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. D. zarzucając jej naruszenie:

1. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r.

w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z art. 28, art. 6, art. 7a, art. 8, art. 105 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że skarżąca nie posiada legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania

w sprawie niepodpadania pod działanie dekretu PKW września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej, gdy tymczasem skarżąca posiada interes prawny

w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną ww. postępowania, wynikający

z przysługujących jej nabytych praw i roszczeń w związku z odebraniem

przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących do rodziny O. ,

wśród których to uprawnień mieści się, oprócz praw do żądania wydania nieruchomości lub odszkodowania za bezprawne przejęcie przez Państwo nieruchomości

na cele reformy rolnej, również uprawnienie do żądania wszczęcia postępowań umożliwiających odzyskanie nieruchomości lub uzyskanie odszkodowań;

art. 21 § 1 i 2 Konstytucji RP, art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej

w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji z pominięciem

zasad demokratycznego państwa prawnego oraz ochrony prawa własności - skutkującymi pozbawieniem R. D. możliwości dochodzenia roszczeń w związku z bezprawnym przejęciem przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących

do rodziny O. na cele reformy rolnej lub znacznym oddaleniem

w czasie możliwości zwrotu nieruchomości;

art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 510 k.c.

w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku uwzględnienia faktu, że na mocy umowy przelewu wierzytelności R. D. wstąpiła w ogół praw i obowiązków spadkobierców po A.

z M. oraz jest uprawniona do dochodzenia wszelkich roszczeń

w związku z bezprawnym przejęciem przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących do rodziny O. , z czego też wynika jej interes prawny w niniejszym postępowaniu;

§ 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r, o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z art. 28, art. 6, art. 7a, art. 8, art. 105 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że wraz z dokonaniem cesji wierzytelności na skarżącą nie przeszły publiczne prawa podmiotowe do wszczęcia postępowania, gdy tymczasem uprawnienia te przeszły na skarżącą wraz z dokonaną cesją.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r.

o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945, Nr 10, poz. 51, ze zm.,

dalej również jako rozporządzenie) w całości jako bezprzedmiotowe.

Powodem umorzenia postępowania było uznanie przez organy, że wnioskodawczyni R. D. jako nabywca w drodze umowy darowizny od spadkobierców właściciela przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości praw i roszczeń oraz wszelkich wierzytelności związanych z odebraniem przez Państwo Polskie majatków ziemskich - nie ma interesu prawnego, który pozwoliłby na przypisanie jej przymiotu strony postępowania o wydanie decyzji na podstawie § 5 ww. rozporządzenia z 1 marca 1945 r.

W ocenie Sądu stanowisko organów, co do zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki umorzenia postępowania jest prawidłowe.

Skarżąca swojej legitymacji upatrywała w skutku aktu notarialnego

z dnia 19 listopada 2012 r. Rep. A [...] dotyczącego nieodpłatnego nabycia wszelich praw i roszczeń oraz wierzytelności przysługujących spadkobiercom poprzednich właścicieli w związku z odebraniem przez Państwo Polskie majątków ziemskich należących do rodziny O. . R. D. domagała się wszczęcia postępowania administracyjnego o wydanie decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia wydanego w wykonaniu dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W myśl art. 2 ww. dekretu, z dniem jego wejścia w życie, wszystkie nieruchomości ziemskie nim objęte przeszły z mocy prawa, bez żadnego wynagrodzenia, w całości na własność Skarbu Państwa. W konsekwencji z dniem 13 września 1944 roku dekret wywołał skutki rzeczowe, w postaci przejścia wymienionych w nim nieruchomości z mocy prawa, na własność państwa.

Jednocześnie w § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. przewidziano możliwość wystąpienia z wnioskiem o ustalenie, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki WSA

w Warszawie przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) utrwalił się pogląd,

że tryb przewidziany w § 5 ww. rozporządzenia był i jest uruchamiany w przypadkach spornych, gdy właściciel nieruchomości (bądź jego spadkobierca) uważał,

że jego nieruchomość, z takich czy innych względów, nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu i powinna zostać wyłączona spod działania tego przepisu - czyli nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej w części, bądź w całości. Przepis ten stanowi podstawę żądania przez właścicieli nieruchomości

lub ich spadkobierców ustalenia w formie decyzji administracyjnej,

czy dana nieruchomość objęta była działaniem przepisów tego dekretu. Dopuszczalność orzekania przez właściwe organy administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, w opisanym wyżej zakresie, służy zatem ochronie prawa własności właścicieli nieruchomości (ich spadkobierców), które przejęte zostały przez państwo, na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (por. wyrok NSA

z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 302/10). Powołany pogląd, Sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wszczęcia postępowania i wydania decyzji w trybie § 5 rozporządzenia, nie domaga się dawny właściciel znacjonalizowanej nieruchomości lub jego spadkobierca, lecz osoba, która na podstawie umowy darowizny nabyła od spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości prawa i roszczenia związane z przejętym majątkiem w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że umowa cywilna, mocą której spadkobiercy dawnego właściciela nieruchomości darowali skarżącej przysługujące im prawa i roszczenia oraz wierzytelności nie uprawniają jej do występowania w postępowaniu o wydanie decyzji w trybie § 5 rozporządzenia. Podkreślenia wymaga fakt, że zbycie statusu strony dla potrzeb postępowania administracyjnego nie jest możliwe, gdyż przysługujące stronie uprawnienie

do występowania z wnioskiem o ocenę legalności orzeczenia administracyjnego

należy do grupy praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym, które z uwagi

na swój podmiotowy charakter nie mogą być przeniesione w drodze czynności cywilnoprawnej na inne podmioty. Ponadto interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z konkretnych przepisów prawa materialnego.

Żądanie zgłoszone w trybie § 5 ww rozporządzenia nie jest uprawnieniem materialnoprawnym ze sfery prawa cywilnego, jak również nie ma normy

prawa materialnego dającej podstawę do przenoszenia tego uprawnienia.

Podnieść trzeba, że w dacie zawarcia przedmiotowej umowy darowizny spadkobiercom dawnego właściciela znacjonalizowanej nieruchomości

nie przysługiwało prawo własności, ponieważ prawo to zostało dawnemu właścicielowi odjęte w wyniku nacjonalizacji. W tej dacie spadkobiercom dawnego właściciela przysługiwało jedynie - wynikające ze spadkobrania - uprawnienie do złożenia wniosku o kontrolę legalności nacjonalizacji nieruchomości, przejętej od jego poprzednika prawnego. Sukcesja ta wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (art. 922 i nast. kodeksu cywilnego) i z mocy wyraźnego brzmienia

art. 30 § 4 k.p.a. jest skuteczna na gruncie prawa administracyjnego.

Takiej skuteczności nie ma natomiast umowa cywilnoprawna, co wynika z tego,

że strony stosunku administracyjnego nie są równorzędnymi podmiotami.

W konsekwencji, powołana umowa darowizny w dacie jej zawarcia mogłaby wywołać skutek jedynie w postaci przeniesienia uprawnień do udziału w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie, że dana nieruchomość podpada bądź nie podpada pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Analizowana umowa darowizny, sporządzona

w formie aktu notarialnego nie przeniosła na nabywcę tytułu "osoby pozbawionej własności" lub jej spadkobiercy. Dekret odnosił się jedynie do właścicieli majątków – nieruchomości ziemskich, którego nabycie na podstawie umowy darowizny

nie nastąpiło. Skoro przeniesienie roszczeń o stwierdzenie, że nieruchomość

nie podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej

nie jest dopuszczalne, to zasadnym było umorzenie postępowania - w związku

z brakiem istnienia przymiotu strony u skarżącej.

Podsumowując, Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi uzasadnił przekonująco swoje stanowisko zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organ II instancji uznał,

że uprawnienie do złożenia wniosku w trybie § 5 rozporządzenia przysługuje wyłącznie właścicielowi bądź jego spadkobiercy, nie zaś nabywcy roszczeń w drodze czynności cywilnoprawnej.

Jedynie na marginesie dodać należy, że Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu

z dnia 1 marca 2010 r., sygn. P 107/08 wskazał, że konieczność uzyskania decyzji administracyjnej na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r., uznawana jest

w większości wypadków za wymóg prejudycjalny dla dochodzenia przed sądami powszechnymi ochrony praw rzeczowych osób, których nieruchomości przejęto

w sposób wadliwy. Trybunał stwierdził nadto, że nieuprawnione jest przyznawanie

§ 5 rozporządzenia z 1945 r. szerszego zakresu zastosowania niż przeprowadzenie reformy rolnej, przepis ten regulował wyłącznie postępowanie w ramach działań nacjonalizacyjnych, jakimi było przeprowadzenie reformy rolnej. Zatem nawiązując

do dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. podkreślić należy, że posługuje się on jedynie instytucją własności i współwłasności osób fizycznych lub prawnych, stwierdzając, że wszystkie nieruchomości ziemskie przechodzą bezzwłocznie,

bez żadnego wynagrodzenia, w całości na własność Skarbu Państwa.

Innymi słowy nie jest uprawnione przyznanie § 5 rozporządzenia z 1945 r. szerszego zakresu zastosowania, niż wskazane w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej

– tj. w przepisie art. 2 ust.1 lit. e dekretu, dotyczącego jedynie własności.

W przypadku wadliwego przejęcia nieruchomości mogą powstać roszczenia,

które winny służyć naprawieniu dziejowych krzywd poniesionych

przez przeddekretowych właścicieli. Rzecz jasna w sprawach rozpoznawanych przed sądami powszechnymi są one uprawnione do badania ważności umów,

którego to uprawnienia nie mają ani organy administracji publicznej ani sądy administracyjne.

Ponadto uznać należy za prawidłowe stanowisko Ministra, że wszczęcie postępowania bez wniosku osoby uprawnionej, którą skarżąca nie jest, powoduje,

że musi ono zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie

art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19,

innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).