Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 117/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 293 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Spółka z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 396/09 w sprawie ze skargi A. Spółka z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu korzystania ze środowiska oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 396/09 oddalił skargę A. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie opłaty z tytułu korzystania ze środowiska.

W uzasadnieniu Sąd I instancji orzekł, że zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki, Kolegium utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2009 r. w pkt 1 określającą wysokość należnych opłat z tytułu korzystania ze środowiska (składowania odpadów) za II półrocze 2006 r. dla skarżącej Spółki w kwocie 443.477,66 zł; w pkt 2 zobowiązującą do naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w zapłacie opłat od dnia 1 lutego 2007 r., w pkt 3 zobowiązującą do wypłaty należnych kwot, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego na wskazane w rozstrzygnięciu konto bankowe.

Organ odwoławczy podzielił rozstrzygnięcie z decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, że skarżąca Spółka składowała odpady w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, bez ważnej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska – ważnego pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów, co uzasadnia ustalenie opłat za korzystanie ze środowiska w podwyższonej wysokości na zasadzie art. 293 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) zwanej dalej p.o.ś.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka zarzuciła naruszenie art. 293 ust. 3 p.o.ś. poprzez błędne przyjęcie, że Spółka nie przystąpiła do rekultywacji terenu po zamknięciu składowiska odpadów [...] w S. oraz składowała odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Wskazała, że decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. zobowiązywała Spółkę do zamknięcia składowiska odpadów [...] do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz do przeprowadzenia rekultywacji składowiska w latach 2005-2007. Zdaniem Spółki, stosownie do art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) obowiązki nałożone decyzją wiązały się m.in. z dostarczeniem niezbędnej ilości odpadów na wysypisko z uwagi na konieczność wyrównania czaszy składowiska. Opracowana w marcu 2005 r. dokumentacja zamknięcia i rekultywacji składowiska, została bez zastrzeżeń zaakceptowana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej WIOŚ) i Starostę Skarżyskiego, zaś kontrola WIOŚ w czerwcu 2006 r. nie zakwestionowała zasad prowadzenia działalności na składowisku, o czym świadczy brak zaleceń co do przerwania dostarczania odpadów na składowisko. Według dokumentacji na składowisko przewidziano dostarczenie w latach 2005 i 2006 po 7000 Mg odpadów. Uwzględniając zalecenia pokontrolne zmieniono metodę odzysku minerałów powstających przy obróbce mechanicznej odpadów, które prowadziła na składowisku Spółka B. w R., tak aby otrzymywany odpad był w postaci piasku i kamieni o kodzie 19 12 09. Spółka B. posiadała decyzję Starosty Skarżyskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. zezwalającą Spółce na działania związane z odzyskiem odpadów w ramach procesu R-14 poprzez umieszczenie na składowisku tzw. "sita" do segregacji odpadów następnie wykorzystywanych do ukształtowania skarp składowiska. Podstawą dostarczania na składowisko [...] odpadów komunalnych była umowa z dnia 2 stycznia 2006r. zawarta między Spółką "B." w Radomiu i skarżącą Spółką.

W ocenie Spółki prowadzenie rekultywacji składowiska po jego zamknięciu, na podstawie zaleceń i za zgodą organów administracji państwowej i samorządowej nie uzasadnia ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska w podwyższonej wysokości, jak za składowanie w miejscu do tego nieprzeznaczonym, lecz stanowi podstawę do naliczenia opłaty za składowanie odpadów na składowisku "[...]" przy zastosowaniu stawki podstawowej, czyli jak za składowanie w miejscu do tego przeznaczonym.

Organ II instancji stwierdził, że Miejskie Usługi Komunalne w Skarżysku-Kamiennej nie przedłożyły Marszałkowi Województwa Świętokrzyskiego wykazu określającego wielkość odpadów złożonych na składowisku odpadów "[...]" w II półroczu 2006 r. Z niekwestionowanych przez Spółkę ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o pomiary organu administracji wynika, że wielkość zdeponowanych odpadów w tym okresie wynosiła 2530,34 Mg, za które opłata powinna być uiszczona do dnia 31 stycznia 2007 r. Brak opłaty powoduje obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę począwszy od dnia 1 lutego 2007 r.

Kolegium stwierdziło, że Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. zobowiązał Spółkę do zamknięcia z dniem 31 grudnia 2005 r. składowiska odpadów oraz do przeprowadzenia jego rekultywacji w latach 2005-2007. Powyższa decyzja nie określała jednak daty zaprzestania przyjmowania odpadów jak również harmonogramu działań związanych z rekultywacją składowiska. W opracowanej przez C. Sp. z o.o. dokumentacji zamknięcia i rekultywacji składowiska odpadów w S. "[...]" określono poszczególne fazy rekultywacji, wskazując, że w latach 2005-2006 do celów rekultywacji powinny być zdeponowane na składowisku odpady w ilości po 7.000 Mg za każdy rok. Z uwagi na znaczną powierzchnię składowiska przewidziano równoległe prowadzenie składowiska odpadów i rekultywacji. W dokumentacji nie określono kodu odpadów przewidzianych do nawiezienia w latach 2005-2007, celem wykorzystania do rekultywacji, w tym wyrównania składowiska.

Starosta Skarżyski decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. udzielił Przedsiębiorstwu Wywozu Nieczystości Stałych "B." Sp. z o.o. w R. (udziałowcowi A.) pozwolenia na prowadzenie odzysku odpadów na zamkniętym składowisku odpadów "[...]" w S., z możliwością ich wykorzystania w procesie rekultywacji tego składowiska.

Organ odwoławczy ustalił, że Spółka nie przystąpiła do rekultywacji składowiska, a zdeponowane w 2006 r. odpady o kodzie 19 12 12 zostały umieszczone w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, ponieważ składowany na czaszy składowiska odpad o kodzie 19 12 12 nie mógł być wykorzystany do rekultywacji składowiska odpadów oraz zabezpieczenia skarp i powierzchni korony składowiska. Podkreślono, że Spółka "B." nie kwestionuje, iż wykonując zalecenia pokontrolne dopiero w II półroczu 2006 r. dokonała zmiany technologii instalacji wykorzystywanej do odzysku odpadów tzw. sita, w celu uzyskania odpadu w postaci piasku i kamieni o kodzie 19 12 09. Ten stan faktyczny, zdaniem Kolegium, uzasadniał zastosowanie opłat podwyższonych.

W skardze na decyzję Kolegium skarżąca Spółka zarzuciła błędne przyjęcie, że w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami, które weszło w życie z dniem 27 marca 2006 r. Podniesiono, że skarżąca nabyła prawo do zamknięcia składowiska i rozpoczęcia jego rekultywacji na podstawie decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2003 r., w związku z tym zakres tego prawa należy oceniać według przepisów obowiązujących w dniu wydania tej decyzji, a najpóźniej w dniu w którym, zgodnie z decyzją – skarżąca miała zakończyć eksploatację składowiska (31 grudnia 2005 r.) i rozpocząć jego rekultywację (1 stycznia 2006 r.). Przeprowadzenie rekultywacji wymagało wyrównania wierzchowiny składowiska z możliwością wykorzystania w tym celu odpadów. Obowiązujące wówczas przepisy nie wskazywały jakiego rodzaju odpady należy użyć do rekultywacji, jak również brak było w tym zakresie decyzji administracyjnych określających rodzaj odpadów służących celom rekultywacji. Skoro tak, to skarżąca mogła użyć do tego celu wszelkich odpadów, jakie mogły być składowane na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, w tym o kodzie 19 12 12. Podkreślono, że zmiana przepisów w trakcie prowadzonej rekultywacji ograniczająca w sposób istotny możliwość rekultywacji składowiska narusza także zasadę, w świetle której prawo nie może zaskakiwać jego adresatów, gdyby bowiem skarżąca mogła się spodziewać zmian wprowadzonych rozporządzeniem to prawdopodobnie podjęłaby decyzję o innym sposobie rekultywacji. W ocenie skarżącej, podniesione okoliczności uzasadniają przyjęcie, że składowanie powyższych odpadów w miejscowości Skarżysko-Kamienna było składowaniem w miejscu do tego przeznaczonym i nie uzasadniało nałożenia opłat w podwyższonej wysokości. Skarżąca podniosła, że rekultywacja na składowisku była prowadzona za pełną wiedzą i zgodą organów administracji publicznej, w tym organów powołanych do nadzoru przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska. Skarżąca zatem w zaufaniu do organów państwa prowadziła rekultywację i w związku z tym, nie może ponosić negatywnych konsekwencji swych działań. Skarżąca podkreśliła brak zastrzeżeń WIOŚ w Kielcach do sporządzonej dokumentacji zamknięcia i rekultywacji składowiska jak również nie wprowadzenie zakazu składowania odpadów o kodzie 19 12 12 na przedmiotowym składowisku. Nie bez znaczenia w ocenie skarżącej jest również fakt, że Starosta Skarżyski zezwolił Przedsiębiorstwu Wywozu Nieczystości Stałych "B." na wykorzystanie do celów rekultywacji jako materiału do ukształtowania skarp i pokrycia składowiska odpadu powstałego w wyniku działań typu R-14, polegających na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, a ustawienie sita do segregacji odpadów na składowisku nastąpiło za zgodą Prezydenta Miasta Skarżysko-Kamienna, który w tym celu udostępnił Spółce grunt.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł, że u podstaw stwierdzenia organu, że Spółka składowała odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym jest ustalenie, że podmiot ten w okresie II półrocza 2006 r. składował na składowisku odpadów "[...]" w S. odpady o symbolu 19 12 12. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w protokołach z kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w Kielcach u skarżącej (karta nr 213 akt administracyjnych) oraz w Przedsiębiorstwie Wywozu Nieczystości Stałych "B." Sp. z o.o. w R. (karta nr 484 akt administracyjnych), w których stwierdzono, że powstający w wyniku mechanicznej obróbki odpad o kodzie 19 12 12 składowany jest na czaszy składowiska "[...]". Brak możliwości składowania tego rodzaju odpadu stanowi konsekwencję przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami, które w załączniku nr 1 określającym rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesie odzysku R-14 nie wymieniają tych odpadów, a w związku z tym jak należy wnioskować z treści § 2 rozporządzenia nie mogą one być dalej wykorzystywane.

Odmienne stanowisko oraz pogląd, że odpady o symbolu 19 12 12 mogły być składowane na składowisku "[...]" w Skarżysku-Kamiennej w okresie II półrocza 2006 r. prezentowała skarżąca wskazując, że powołane rozporządzenie nie znajduje w sprawie zastosowania z uwagi na fakt, że przepisy określające rodzaje odpadów, które mogą być stosowane przy wykonywaniu rekultywacji wprowadzono dopiero w dniu 28 marca 2009 r. na mocy noweli rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.

Sąd I instancji podkreślił, że Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. zobowiązał Spółkę do zamknięcia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w S. – "[...]" w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. W pkt II określono techniczny sposób zamknięcia składowiska. W pkt III zobowiązano Spółkę do przeprowadzenia w latach 2005-2007 rekultywacji składowiska, która obejmować będzie prace agrotechniczne przygotowujące glebę do wprowadzenia roślinności oraz wprowadzenie roślinności rekultywacyjnej (mieszanek traw, roślin motylkowych, krzewów). W pkt IV zobowiązano do sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem, w szczególności prowadzenia monitoringu składowiska oraz pielęgnacji wprowadzonej na zrekultywowany teren roślinności.

W ocenie Sądu I instancji, twierdzenia skarżącej, że nabyła prawo do wyrównania wierzchowiny składowiska za pomocą każdego rodzaju odpadów, w tym o kodzie 19 12 12, ponieważ obowiązujące w dacie wydania decyzji, a najpóźniej w dacie rozpoczęcia rekultywacji przepisy prawa nie określały rodzaju odpadów służących celom rekultywacji, jak również brak było w tym zakresie decyzji administracyjnych, nie zasługują na akceptację. Źródłem praw i obowiązków podmiotu zarządzającego składowiskiem w odniesieniu do zamknięcia składowiska i prowadzenia jego rekultywacji była wyłącznie decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2003 r., ponieważ taki stan prawny wynikał jednoznacznie z unormowania zawartego w art. 54 ustawy o odpadach. Skoro wydana decyzja nie precyzowała konkretnych działań co do technicznego sposobu zamknięcia składowiska, jak również nie zawierała harmonogramu działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów, to należy przyjąć, że Spółka powinna była wykonywać prace rekultywacyjne zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich prowadzenia. Za takim stanowiskiem przemawia również brak reguł intertemporalnych normujących zamknięcie składowiska i rozpoczęcie jego rekultywacji w regulacjach odnoszących się do tych kwestii.

Wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia składowiska odpadów w dacie wydania decyzji z dnia 18 grudnia 2003 r. określały przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów. Rozporządzenie to w sposób istotny zostało zmienione z dniem 28 marca 2009 r. na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. Nr 39, poz. 320). Przepis § 17 przed wprowadzoną nowelizacją stanowił, że w procesie zamknięcia składowiska odpadów lub jego części wykonuje się prace rekultywacyjne w sposób zabezpieczający składowisko odpadów przed jego szkodliwym oddziaływaniem na wody powierzchniowe i podziemne oraz powietrze, integrujący obszar składowiska odpadów z otaczającym środowiskiem oraz umożliwiający obserwację wpływu składowiska odpadów na środowisko. Niewątpliwie tak sformułowana norma prawna nie definiowała pojęcia rekultywacji i wyłącznie ogólnie wskazywała w jaki sposób należy prowadzić prace rekultywacyjne, bez sprecyzowania rodzaju materiałów, które mogły być w tym procesie wykorzystane. Po wprowadzeniu zmiany, od dnia 28 marca 2009 r. w § 17 przewidziano, że rekultywację wykonuje się zgodnie z harmonogramem działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów, określonym w zgodzie na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części, w sposób zabezpieczający składowisko odpadów przed jego szkodliwym oddziaływaniem na wody powierzchniowe i podziemne oraz powietrze, integrującą obszar składowiska odpadów z otaczającym środowiskiem oraz umożliwiającą obserwację wpływu składowiska odpadów na środowisko, stosując materiały niebędące odpadami lub odpady, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. Nr 49, poz. 356). Oznacza to, że po nowelizacji § 17 rozporządzenia został wprowadzony wymóg wykonywania rekultywacji na podstawie harmonogramu działań i przy stosowaniu materiałów niebędących odpadami lub odpadami, których katalog został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwienia odpadów poza instalacjami i urządzeniami, na które powołał się organ wskazując, że nie pozwalało ono na dalsze wykorzystywanie odpadów poza określonymi w załączniku nr 1 odpadami, weszło w życie z dniem 27 marca 2006 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenie określiło rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesach odzysku R-14 i R-15, wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. W § 2 stwierdzono, że rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesie odzysku R-14 i inne działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub części są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W ocenie Sądu I instancji, pomimo, że regulacja, w której ustawodawca wprost wyartykułował w jaki sposób i przy użyciu jakich materiałów należy prowadzić rekultywację zaczęła obowiązywać od 28 marca 2009 r., to nie zmienia to faktu, że z chwilą wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r., tj. od dnia 27 marca 2006 r. został faktycznie stworzony katalog odpadów, które mogły być stosowane w ramach rekultywacji składowiska. Istotne jest to, że odpady o kodzie 19 12 12 w powołanym załączniku nie zostały uwzględnione. W ocenie Sądu I instancji nie budzi zatem wątpliwości, że z dniem wejścia w życie powyższego aktu normatywnego prowadzenie rekultywacji składowiska przy zastosowaniu odpadów o kodzie 19 12 12 było niedopuszczalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca Spółka.

Zarzuciła naruszenie art. 293 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca składuje odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wynikających z tego przepisu zasad niedziałania prawa wstecz, ochrony praw nabytych i zakazu zaskakiwania zmienionymi przepisami prawa, które to naruszenie skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. Spółka zarzuciła także naruszenie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez brak rozpatrzenia zarzutu skargi polegającego na braku zastosowania w niniejszej sprawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiana odpadów poza instalacjami i urządzeniami, z uwagi na opisane wyżej zasady konstytucyjne.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze, w przedmiotowej skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wniósł w pierwszej kolejności zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 293 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) z powodu jego niewłaściwego zastosowania jako przepisu prawa materialnego.

Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, polega głownie na tzw. błędzie subsumpcji, czyli na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, skierowanego na to uchybienie, może zatem być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 503/09, LEX nr 510713). Jednak, czego nie uwzględnia powyższy zarzut kasacyjny, zastosowanie powyższego przepisu, tj. art. 293 ust. 3 p.o.ś., który stanowi, że za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym podmiot korzystający ze środowisko ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,1 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania nie jest możliwe bez jednoczesnego zastosowania art. 288 ust. 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy.

Ten ostatni przepis jednoznacznie stanowi, że jeżeli w danym stanie prawnym i faktycznym podmiot korzystający ze środowiska nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze składowiska jak i o wysokości należnych opłat – marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli WIOŚ; opłatę w wysokości która stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Dlatego też jeżeli Sąd I instancji prawidłowo skontrolował ustalenie stanu faktycznego przez właściwe organy administracji, to w stanie faktycznym tej sprawy nie nastąpiła także wadliwa subsumpcja zastosowanego przepisu prawa materialnego, tj. art. 293 ust. 3 cyt. ustawy p.o.ś.

Po drugie, należy stwierdzić, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie nastąpiło także naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 cyt. ustawy p.p.s.a. z powodu nierozpatrzenia zarzutu skargi, który podnosi brak zastosowania w tej sprawie cyt. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. z powodu zasady nie działania prawa wstecz, ochrony praw nabytych oraz zakazu zaskakiwania zmienionymi przepisami prawa. Dotyczy to również chybionego zarzutu kasacyjnego, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) z powodu jego niezastosowania w tej sprawie, co skutkować miałoby przyjęciem przez Sąd I instancji stanowiska, że w tej sprawie ma zastosowanie przedmiotowe rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r.

Odnosząc się do powyższych zarzutów kasacyjnych należy podkreślić, że powołane wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. Nr 49, poz. 356 ze zm.), które nie zezwalało na dalsze wykorzystywanie odpadów poza określonymi w załączniku nr 1 odpadami, weszło w życie z dniem 27 marca 2006 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenie określiło rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesach odzysku R-14 i R-15 wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Natomiast w § 2 stanowiło, że rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesie odzysku R-14, a także inne działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części są określone w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Dlatego też prawidłowo Sąd I instancji orzekł, że chociaż nowe unormowanie, w którym ustawodawca precyzyjnie określił w jaki sposób i przy użyciu jakich materiałów lub odpadów należy prowadzić rekultywację, zaczęło obowiązywać od dnia 28 marca 2009 r. to jednak już z dniem wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r., tj. od dnia 27 marca 2006 r. został faktycznie opracowany katalog odpadów, które mogły być stosowane w ramach rekultywacji składowiska odpadów. Natomiast odpady o kodzie 19 12 12 w powołanym załączniku nr 1 nie zostały uwzględnione. Z tych względów nie budzi wątpliwości, że z dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r., to jest od dnia 27 marca 2006 r. prowadzenie rekultywacji składowiska przy zastosowaniu odpadów o kodzie 19 12 12 było już zakazane.

Po trzecie, odnosząc się do zarzutu ze skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, który realizuje zasady sprawiedliwości społecznej należy stwierdzić, że jest on także chybiony. W jego uzasadnieniu Autor skargi kasacyjnej podniósł bowiem zarzut, że Sąd I instancji uznając, że w tej sprawie powinno być zastosowane przedmiotowe rozporządzenie Ministra Środowiska dopuścił się naruszenia zasady nie działania prawa wstecz jak i zasady ochrony praw nabytych oraz zakazu zaskakiwania zmienionymi przepisami prawa. Jednak, co należy podkreślić cyt. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. weszło w życie z dniem ogłoszenia czyli z dniem 27 marca 2006 r., natomiast przedmiotowa decyzja Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 26 stycznia 2009 r., określająca wysokość należnych opłat podwyższonych z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, dotyczyła wyłącznie II półrocza 2006 r., a więc dopiero okresu od dnia 1 lipca 2006 r. Dlatego też od dnia 27 marca 2006 r. strona skarżąca powinna brać pod uwagę w procesie rekultywacji, zamkniętego – od dnia 1 stycznia 2006 r. – danego składowiska odpadów decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 18 grudnia 2003 r., także przepisy § 1 i 2 cyt. rozporządzenia Ministra Środowiska. Stąd brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że zastosowana przez Sąd I instancji wykładnia celowościowa i funkcjonalna § 2 powyższego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. narusza w tej sprawie zasadę lex retro non agit lub zasadę ochrony praw nabytych czy też zakaz zaskarżania zmienionymi przepisami prawa w świetle art. 2 Konstytucji RP, który normuje zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.