Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1829/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 2, art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania kontrolnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] wydanego na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 54, art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) uchylającego postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o zawieszeniu prowadzonej w T. S.A. z siedzibą w W. kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia telewizyjnej gry losowej - loterii audioteksowej (konkursu pod nazwą "[...]") w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na podstawie upoważnienia do wykonywania kontroli z dnia [...] lutego 2010 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (DZ. U. Nr 168, poz.1323 ze zm. w skrócie "UoSC") i doręczonego w tym dniu podmiotowi kontrolowanemu, wszczęto kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia telewizyjnej gry losowej -loterii audioteksowej (konkursu pod nazwą "[...]") przez spółkę T. W upoważnieniu wskazano, iż kontrolą objęto okres: czas trwania konkursu "[...]" zorganizowanego w okresie od dnia 30 grudnia 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. włącznie z okresem wydawania nagród i rozpatrywania reklamacji. W toku kontroli Spółka przedłożyła organowi m.in. kopię regulaminu powyższego konkursu a w pismach z dnia [...] marca 2010 r., [...] marca 2010 r. przedstawiła swoje stanowisko o braku podstaw do prowadzenia przedmiotowej kontroli. W ocenie Spółki, będący przedmiotem kontroli konkurs nie wypełnia znamion gry losowej na co wskazują decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 1998 r. oraz pisma Departamentu Gier Losowych i Zakładów Wzajemnych z dnia [...] maja 2001 r., [...] stycznia 2002 r. i [...] września 2005 r., których kopie Spółka przedstawiła organowi kontrolnemu.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] wystąpił do Ministra Finansów za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w [...] o rozstrzygnięcie w drodze decyzji, czy zorganizowany przez Spółkę konkurs jest grą losową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) i w związku z tym wystąpieniem, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Naczelnik Urzędu zawiesił kontrolę do czasu wydania stosowanego rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

W zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu postępowania kontrolnego Spółka T. podniosła zarzut braku przesłanek do prowadzenia kontroli na podstawie art. 36 UoSC, a tym samym także braku przesłanek do zawieszenia postępowania ze względu na brak podstaw do jego prowadzenia.

W dniu [...] maja 2010 r. do Izby Celnej w [...] wpłynęło pismo Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] stanowiące odpowiedź w sprawie rozstrzygnięcia w drodze decyzji charakteru działalności w formie konkursu " [...]".

Uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uznał, że przepisy UoSC a także rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej organów Służby Celnej w zakresie, w jakim właściwość ta nie wynika z przepisów regulujących, zadania organów celnych i organów podatkowych uprawniały Naczelnika Urzędu Celnego I do podjęcia w Spółce kontroli urządzania gier hazardowych. Organ odwoławczy stwierdził, że zawieszenie postępowania kontrolnego (kontroli) na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej możliwe byłoby w sytuacji, gdyby samo postępowanie kontrolne kończyło się rozstrzygnięciem, którego wydanie uzależnione byłoby od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tymczasem dokumentem końcowym w postępowaniu kontrolnym jest protokół kontroli, co do którego kontrolowany może wnieść zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe (art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej). Organ podkreślił, że konieczność zawarcia w protokole kontroli oceny prawnej sprawy będącej przedmiotem kontroli może wymagać podjęcia przez organ kontrolny stosownych opinii lub stanowisk innych organów ale nie jest to tożsame z instytucją zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że pismo Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów z dnia [...] maja 2010 r. posiada charakter stanowiska Ministerstwa Finansów, które powinno być uwzględnione przy formułowaniu oceny prawnej w protokole kontroli. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych definiowały pojęcie gier losowych w analogiczny sposób, jak obecnie obowiązująca ustawa o grach hazardowych. Wskazał, że podjęcie działalności polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier audioteksowych dozwolone jest wyłącznie po spełnieniu wymogów określonych w ustawie o grach hazardowych a poprzednio w ustawie grach i zakładach wzajemnych.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Spółka T. zarzuciła naruszenie art. 217 Ordynacji podatkowej w związku z art. 30 UoSC poprzez uznanie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż prowadzenie wobec skarżącej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzenie i prowadzenie gier hazardowych o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem znajduje oparcie w przepisach prawa pomimo, że konkurs "[...]" nie spełnia przesłanek do bycia zakwalifikowanym jako gra hazardowa oraz nie została wydana decyzja Ministra Finansów rozstrzygająca o takiej kwalifikacji ww. konkursu. Wskazano, że o ile skarżąca zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, co do istoty, to nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego zaprezentowanym w uzasadnieniu tego postanowienia. Zdaniem strony, nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o służbie celnej w zestawieniu z przepisami ustawy o grach hazardowych teza, jakoby organom służby celnej, przyznane zostały kompetencje do prowadzenia postępowań kontrolnych przedsięwzięć organizowanych i prowadzonych przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, pod kątem zgodności postępowania organizatora z regulacjami tejże ustawy. Spółka podkreśla, że ustawa o Służbie Celnej przyznaje administracji celnej kompetencje do kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzenie i prowadzenie gier hazardowych, konkursy organizowane na gruncie ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie mogą podlegać takiej kontroli. Ponadto konkurs nie był organizowany niezgodnie z zezwoleniem, koncesją lub też zatwierdzonym regulaminem w zawiązku z powyższym art. 31 ust. 2 pkt 3 UoSC nie daje podstaw do prowadzenia przedmiotowego postępowania kontrolnego. Zdaniem strony, brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie nie dawało w konsekwencji podstaw do jego zawieszenia. Postępowanie powinno zostać umorzone. Zdaniem strony, brak wydania decyzji przez Ministra Finansów w zakresie czy przedmiotowa gra jest grą hazardową (losową) nakazuje uznać za niedopuszczalne twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organizowany konkurs "[...]" jest grą hazardową (losową) podlegającą rygorom ustawy o grach i zakładach wzajemnych czy też ustawy o grach hazardowych. W konkluzji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazanie w uzasadnieniu, że Dyrektor Izby Celnej w [...] niesłusznie uznał prowadzenie kontroli w niniejszej sprawie za uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie nie jest sporne między stronami, że przedmiotem kontroli prowadzonej przez Służbę Celną wobec Spółki T. jest urządzenie i prowadzenie telewizyjnej gry losowej - loterii audioteksowej (konkursu pod nazwą "[...]") zorganizowanej pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Powyższa kontrola została wszczęta po wejściu w życie ustawy o grach hazardowych. Skarżąca kwestionuje możliwość prowadzenia przedmiotowej kontroli przez Służbę Celną, gdyż - zdaniem strony- Ustawa o Służbie Celnej przyznaje administracji celnej kompetencje do kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzenie i prowadzenie gier hazardowych a nie konkursów organizowanych na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić.

W myśl art. 2 ust. 3 UoSC zadania Służby Celnej określone w art. 2 ust. 1 tej ustawy wykonuje się, podejmując czynności kontrolne, prowadząc postępowania przygotowawcze zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia lub prowadząc postępowania celne, audytowe, podatkowe lub administracyjne. Do zadań Służby Celnej określonych w art. 2 ust. 1 UoSC - a zgodnie z art. 20 ust. 1 UoSC- do zadań Naczelnika Urzędu Celnego - należy m.in. wykonywanie kontroli urządzania gier hazardowych a także rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, w tym w zakresie określonym w art. 108 k.k.s. : ("Kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom zezwolenia urządza lub prowadzi loterią fantową, grę bingo fantowe, loterię promocyjną lub loterię audioteksową,

podlega karze grzywny (...)

Zdaniem Sądu, powyższe przepisy uprawniają Naczelnika Urzędu Celnego do podjęcia w skarżącej Spółce kontroli, gdyż dotyczy ona urządzenia i prowadzenia loterii audioteksowej. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o grach i zakładach wzajemnych grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Są to m.in. loterie audioteksowe w których uczestniczy się poprzez odpłatne połączenie telefoniczne a podmiot urządzający loterie oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe. Z kolei w myśl art. 4 ust. 2 ustawy o grach hazardowych ilekroć w ustawie jest mowa o grach hazardowych, rozumie się przez to gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach o których mowa w art. 2 tejże ustawy a więc również loterie audioteksowe (v. art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o grach hazardowych). W ustawie o grach i zakładach wzajemnych nie było legalnej definicji loterii audioteksowej. Pojawiła się ona dopiero na gruncie ustawy o grach hazardowych (połączenie telefoniczne lub krótki sms). Przy czym, zdaniem Sądu, w ustawie o grach hazardowych nastąpiło jedynie doprecyzowanie przepisu, gdyż na gruncie poprzedniej ustawy loteria audioteksowa odbywała się w taki sam sposób jak jest obecnie definiowana. Wzmiankowane doprecyzowanie stanowiło jedynie dostosowanie do istniejących i wykorzystywanych rozwiązań technicznych.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania kontrolnego obejmującego działalność skarżącej w obszarze gier hazardowych. Postępowanie kontrolne zostało wszczęte, gdyż właściwy miejscowo organ Służby Celnej uznał, że spółka prowadzi działalność w zakresie urządzania i prowadzenia gier losowych bez zachowania warunków i form określonych w przepisach prawa. Abstrahując od tego czy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przez organ we właściwym trybie, na co zwraca uwagę organ odwoławczy, w kognicji tutejszego Sądu leży ocena legalności postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania kontrolnego wydanego w prowadzonym postępowaniu. Zdaniem Sądu, rację ma organ odwoławczy uznając, że zawieszenie postępowania kontrolnego (kontroli) na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jak uczynił to Naczelnik Urzędu Celnego I w [...], byłoby możliwie jedynie w sytuacji, gdyby postępowanie kontrolne kończyło się rozstrzygnięciem, którego wydanie uzależnione byłoby od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tymczasem dokumentem kończącym niniejsze postępowanie kontrolne jest protokół kontroli, który powinien zawierać elementy wskazane w art. 290 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 54 UoSC. W protokole tym powinno być zawarte m.in. określenie podmiotu kontrolowanego oraz przedmiotu i zakresu kontroli a także ocena prawna sprawy będącej przedmiotem kontroli. Strona, która nie zgadza się z ustaleniami protokołu może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe (art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej).

Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania kontrolnego należy uznać za prawidłowe.

Z przedstawionych wyżej względów zarzuty zawarte w skardze nie są uzasadnione dlatego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.