Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2162/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Odpady
Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 2, art. 6j ust. 1, ust. 2 i ust. 2a oraz art. 6k ust. 1 pkt 2 i ust. 2-4
journal: Dz.U. 2022 poz 1297
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Konrad Aromiński, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty i zmieniającą ją uchwałę z dnia 29 października 2015 r. nr XII/58/2015 w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty oraz zmieniającą ją uchwałę z dnia 22 stycznia 2019 r. nr IV/24/2019 w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty 1) stwierdza nieważność uchwały z dnia 29 października 2015 r. nr XII/58/2015 w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty oraz uchwały z dnia 22 stycznia 2019 r. nr IV/24/2019 w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty, 2) oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu 21 marca 2013 r. Rada Gminy Z. podjęła uchwałę Nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty. W szczególności, na mocy § 3 i § 4 ww. uchwały zróżnicowanie w obrębie tej metody polegało na ustaleniu innych stawek dla gospodarstwa domowego do dwóch osób i innych dla gospodarstwa domowego powyżej dwóch osób. Rada Gminy Z. w uzasadnieniu uchwały wskazała, że najbardziej zasadną metodą w 2013 r. na terenie gminy była metoda ustalania opłaty od gospodarstwa domowego. Zaletą tej metody jest, że po jednorazowym określeniu podstawy wyliczenia opłaty, praktycznie jest ona stała, nie wymaga ciągłej weryfikacji i zmian. Metoda ta daje również przewidywalne wpływy do systemu i duże prawdopodobieństwo "domknięcia" finansowego. Ponadto zapewnia znaczną akceptację społeczną.

Rada Gminy Z., w dniu 29 października 2015 r., podjęła uchwałę Nr XII/58/2015 w sprawie zmiany uchwały Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty. W szczególności, na mocy § 1 uchwały zmieniającej wprowadzono zmiany do § 3 i § 4 uchwały z 2013 r. poprzez zróżnicowanie stawki w obrębie metody dla gospodarstwa domowego 1 osobowego, 2 osobowego, 3-4 osobowego i powyżej 4 osób.

Uchwała Nr XII/58/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. została uchylona uchwałą Nr XV/115/2020 z dnia 25 lutego 2020 roku.

Nadto, Rada Gminy Z. w dniu 22 stycznia 2019 r. podjęła uchwałę Nr IV/24/2019 zmieniającą uchwałę Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty. W szczególności, w § 1 uchwały zmieniającej zmieniono § 3 i § 4 uchwały z 2013 r. poprzez podwyższenie stawek opłat. Nadal jednak metoda od gospodarstwa domowego wprowadzała zróżnicowanie stawki w obrębie metody dla gospodarstwa domowego 1 osobowego, 2 osobowego, 3-4 osobowego i powyżej 4 osób. Z uzasadnienia wynika, że Rada Gminy Z. podejmując uchwałę Nr IV/24/2019, w której zróżnicowała stawki opłaty w zależności od liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego kierowała się art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z ww. przepisem rada gminy mogła zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

Uchwała ta została uchylona uchwałą Nr XV/115/2020 Rady Gminy Z. z dnia 25 lutego 2020 r., zatem już nie obowiązuje.

Prokurator, na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 oraz art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "ppsa") -w skardze wniesionej do sądu, zakwestionował, i to w całości, uchwałę Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2013 r., poz. 5097) zmienioną uchwałą Nr XII/58/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2015 r., poz. 9286), a następnie Uchwałą Nr IV/24/2019 z dnia 22 stycznia 2019 r. zmieniającą Uchwałę Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty (Dz. U, Woj. Mazowieckiego z 2019 r., poz. 1481). Prokurator zarzucił powołanej uchwale to, iż została wydana z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483, dalej: Konstytucja RP) oraz art. 6j ust. 2 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1297, dalej: u.c.p.g.) polegającym na przekroczeniu delegacji ustawowej poprzez zróżnicowanie w § 3 i 4 uchwały Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. oraz § 3 i 4 uchwał zmieniających ww. akt prawa miejscowego, tj. uchwały Nr XII/58/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. i uchwały Nr IV/24/2019 z dna 22 stycznia 2019 r., stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalonych metodą od gospodarstwa domowego, według nieprzewidzianego w ustawie kryterium liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym.

Prokurator, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., wniósł o stwierdzenie nieważności w całości:

- uchwały Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty,

- uchwały Nr XII/58/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty,

- uchwały Nr IV/24/2019 z dnia 22 stycznia 2019 r. zmieniającą Uchwałę Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty.

W uzasadnieniu skargi prokurator zaznaczył, ze uchwała Rady Gminy Z. w dniu 21 marca 2013 r. Nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty, ani żadna z uchwał ją zmieniająca, czy uchylająca, nie była przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody M. ani orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniósł, że w § 1 uchwały dokonano wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Z., tj. od każdego gospodarstwa domowego prowadzonego na terenie danej nieruchomości. Zgodnie z § 3 i 4 ustalono miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla gospodarstwa domowego odpowiednio:

- jeśli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 28 zł - gospodarstwo domowe do dwóch osób, 34 zł - gospodarstwo domowe powyżej dwóch osób (§3);

- jeśli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny wysokości: 17 zł - gospodarstwo domowe do dwóch osób, 25 zł - gospodarstwo domowe powyżej dwóch osób (§ 4).

Uchwałą Nr XII/5 8/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. dokonano zmiany uchwały Nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty poprzez ustalenie w § 3 i 4 ww. uchwały zmieniającej miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla gospodarstwa domowego odpowiednio:

- jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 10,00 zł - gospodarstwo domowe 1 osobowe; 17,00 zł - gospodarstwo domowe 2 osobowe, 25,00 zł - gospodarstwo domowe 3-4 osobowe, 27,00 zł - gospodarstwo domowe powyżej 4 osób (§ 3);

- jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 16,00 zł - gospodarstwo domowe 1 osobowe, 28,00 zł - gospodarstwo domowe 2 osobowe, 35,00 zł - gospodarstwo domowe 3-4 osobowe, 37,00 zł - gospodarstwo domowe powyżej 4 osób (§ 4).

Następnie Uchwałą Nr IV/24/2019 z dnia 22 stycznia 2019 r. Rada Gminy Z. dokonała ponownej zmiany uchwały nr XXVII/171/2013 z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty poprzez ustalenie w § 3 i 4 ww. uchwały zmieniającej miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla gospodarstwa domowego odpowiednio: - jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 15,00 zł - gospodarstwo domowe 1 osobowe; 27,00 zł - gospodarstwo domowe 2 osobowe, 44,00 zł - gospodarstwo domowe 3-4 osobowe, 54,00 zł - gospodarstwo domowe powyżej 4 osób (§ 3);

- jeżeli odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 21,00 zł - gospodarstwo domowe 1 osobowe, 38,00 zł - gospodarstwo domowe 2 osobowe, 56,00 zł - gospodarstwo domowe 3-4 osobowe, 65,00 zł - gospodarstwo domowe powyżej 4 osób (§ 4).

Uchwała Rady Gminy Z. Nr XXVII/171/2013 z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty wraz z uchwałami zmieniającymi ww. akt prawa miejscowego została uchylona z dniem 01 kwietnia 2020 r. mocą uchwały Rady Gminy Z. Nr XV/115/2020 z dnia 25 lutego 2020 r. ustanawiającą metodę ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość.

W ocenie Prokuratora, zaskarżona uchwała podlega ocenie w świetle art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stąd ustalenie w jego treści regulacji sprzecznych z prawem skutkować musi stwierdzeniem ich nieważności. Według Prokuratora, na gruncie delegacji określonej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g. rada gminy nie jest upoważniona do wprowadzenia dodatkowego kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty. Według Prokuratora, Rada Gminy Z., podejmując Uchwałę Nr XXVII/171/2013 z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty, jak również uchwały nowelizujące ww. akt prawa miejscowego, w których dokonała wyboru metody ustalania opłaty od gospodarstwa domowego, nie była upoważniona do zróżnicowania wysokości stawki opłaty w zależności od liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym. Jego zdaniem, doszło do przekroczenia delegacji ustawowej poprzez wprowadzenie w drodze aktu prawa miejscowego nieprzewidzianego w ustawie dodatkowego kryterium ustalenia wysokości opłaty. Zdaniem Prokuratora, wprawdzie zaskarżony akt prawa miejscowego został uchylony mocą uchwały Rady Gminy Z. Nr XV/115/2020 z dnia 25 lutego 2020 r., jednakże wspomniana okoliczność nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu jej nieważności ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Nr XXVII/171/2013 Rady Gminy Z. z dnia 21marca2013r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty.

Rada Gminy, pozostałym zakresie skargi tj. na:

1) uchwałę Nr XII/58/2015 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2015 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty;

2) uchwałę Nr IY/24/2019 Rady Gminy Z. z dnia 22 stycznia 2019 r. zmieniającą uchwałę Nr XXVII/171/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty

- wniosła o umorzenie postępowania.

Rada Gminy zwróciła się również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Dokonując kontroli zaskarżonych uchwał sąd doszedł do przekonania, że tylko uchwała z 21 marca 2013 roku nr XXVII/171/2013 odpowiada prawu. Pozostałe dwie zaskarżone przez prokuratora uchwały, zmieniające ww. uchwałę z 21 marca 2013 roku, są dotknięte nieważnością.

Przed przedstawieniem szerszego uzasadnienia, należy przytoczyć treść odpowoienich przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w brzmieniu właściwym dla czasu podjęcia zaskarżonych uchwał.

W stanie prawnym obowiązującym na dzień 21 marca 2013 roku, przepisy art. 6j i 6k ww. ustawy miały następujące brzmienie. Zgodnie z treścią art. 6j ust. 1 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub

2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub

3) powierzchni lokalu mieszkalnego

- oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

W myśl ustępu 2 art. 6j u.p.c.g, w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego. Natomiast zgodnie z treścią ustępu 2a art. 6j u.c.p.g., rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Dalsze przepisy art. 6j miały następujące brzmienie. W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 (ust. 3). W przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3 (ust. 4). W przypadku nieruchomości, o których mowa w ust. 4, rada gminy może podjąć uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego, na mocy której ustali sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie tych nieruchomości zgodnie z ust. 1, 2 lub 3, z tym że w przypadku ustalenia sposobu obliczania opłaty zgodnie z ust. 1 pkt 3 dla części nieruchomości, na której jest prowadzona działalność, uwzględnia się powierzchnię użytkową lokalu (ust 5).

Zgodnie natomiast z treścią art. 6k ust. 1 ww. ustawy, rada gminy, w drodze uchwały:

1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;

2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

W myśl art. 6k ust. 2 u.c.p.g., rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:

1)liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;

2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;

3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2;

4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.

W myśl ustępu 3 art. 6k u.c.p.g., rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Zgodnie natomiast z treścią art. 6k ust. 4 u.c.p.g., rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat.

W dacie podjęcia kolejnych zaskarżonych uchwał analogiczna do powyższej była treśc przepisów art. 6j ust. 1 i 2 u.c.p.g.. Z dniem 1 lutego 2015 roku uległa zmianie treść art. 6k ust. 4 u.c.p.g, który brzmiał następująco: rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.).

Z treści powołanych przepisów wynika, że w stanie prawnym obowiązującym od 6 marca 2013 roku (tj. od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dokonanej ustawą z 25 stycznia 2013 roku) rada gminy była uprawniona do dokonania do wyboru metody ustalania opłaty na podstawie art. 6j ust. 2 u.c.p.g., przy jednoczesnym zróżnicowaniu stawek opłaty z uwagi na liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość. Taki był m.in. cel włączenia do art. 6 u.c.p.g. ustępu oznaczonego jako 2a. Do wniosku takiego prowadzi także analiza treści art. 6k ust. 4 tej ustawy, w którym wprost wskazano, że rada gminy, określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może m.in. różnicować stawki opłat. Przepis art. 6k ust. 4 u.c.p.g. wyraźnie przewiduje takie uprawnienie także w przypadku wyboru metody, o której mowa w art. 6j ust. 2 tej ustawy, tj. od gospodarstwa domowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2015 roku, sygn. akt II FSK 1797/15).

Wobec powyższego błędny jest podniesiony w skardze zarzut wydania uchwały z 21 marca 2013 roku z istotnym naruszeniem prawa. Nie można zgodzić się z prokuratorem, że podejmując ww. uchwałę Rada Gminy Z. przekroczyła delegację ustawową. Z tego względu skarga na uchwałę z 21 marca 2013 roku podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku.

Zgodzić się natomiast należy z prokuratorem, że doszło do istotnego naruszenia prawa przy wydaniu uchwał zmieniających ww. uchwałę z 21 marca 2013 roku, tj uchwał z 29 października 2015 roku i z 22 stycznia 2019 roku.

W dacie podjęcia ww. uchwał (zmieniających uchwałę z 21 marca 20913 roku) w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie było przepisów, które pozwalałyby radzie gminy na dodatkowe różnicowanie stawki opłaty przy wyborze metody z art. 6j ust. 2 tej ustawy. Z treści przepisu art. 6j w brzmieniu obowiązującym we wskazanych datach wynika, że podstawowe metody ustalenia opłaty zostały wskazane w ust. 1, o czym świadczy zwrot "opłata stanowi iloczyn", a w ust. 2 wskazano, że "rada gminy może ustalić jedną stawkę" "od gospodarstwa domowego" Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 października 2021 roku, sygn. akt III FSK 2736/21 z powyższych ustawowych zwrotów wynika, że możliwość różnicowania stawki, przewidziana w art. 6j ust.2a u.u.c.p.g. wyraźnie odnosi się tylko do niektórych parametrów obliczania opłaty takich jak ilość mieszkańców czy powierzchni lokalu mieszkalnego, a więc tych, o których mowa w ust. 1. Pozostałe przesłanki różnicowania stawki przewidziane w tym przepisie w żadnym wypadku nie wiążą się z "wielkością – liczebnością" gospodarstwa domowego, a położeniem nieruchomości i jej rodzajem. Sąd wskazał w powołanym orzeczeniu, że jeżeli rada gminy skorzystała z możliwości ustalenia jednej stawki od gospodarstwa domowego, to nie ma możliwości dalszego różnicowania stawki. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się z tym stanowiskiem. Zaznaczyć należy, że wobec zamiany jego treści, przepis art. 6k ust. 4 u.c.p.g. nie dawał już możliwości dalszego różnicowania stawki opłaty, w sytuacji gdy została przez radę gminy wybrana metoda "od gospodarstwa domowego".

Z uwagi na powyższe, należało stwierdzić nieważność zaskarżonych uchwał Rady Gminy Z. z 29 października 2015 roku i z 22 stycznia 2019 roku, o czym sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest podniesiona przez radę gminy okoliczność, że ww. uchwały z 29 października 2015 roku i z 22 stycznia 2019 roku już nie obowiązują, gdyż zostały uchylone. Jak to zostało wyjaśnione w powołanym wyżej wyroku NSA z 6 października 2021 roku, czym innym jest stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy, o czym mowa w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz.446 ), a czym innym jej uchylenie. Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki ex tunc, tzn. od momentu podjęcia uchwały, natomiast jej uchylenie ma skutek na przyszłość (ex nunc). Zaskarżone uchwały z 29 października 2015 roku i z 22 stycznia 2019 roku wywołały skutki prawne i brak stwierdzenia ich nieważności spowodowałby utrzymanie w obrocie prawnym wadliwych rozstrzygnięć wydanych na ich podstawie przed orzeczeniem o ich nieważności.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.