Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 518/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za przejście z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. na własność Powiatu K działki gruntu zajętej pod drogę publiczną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 43/09tut. Sąd w sprawie ze skargi K. P. na decyzję z dnia 1 grudnia 2008 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęty grunt zajęty pod drogę publiczną, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia 11 maja 2006 r. wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Wojewoda stwierdził nabycie przez Powiat K. własności gruntu zajętego pod drogę publiczną, co nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Wniosek o odszkodowanie skarżący złożył w 2004 r. Organ I instancji przyznał określone odszkodowanie, zaś organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania skarżącego. Właścicielem gruntu został w 2002 r. J. P. jako jego nabywca w toku egzekucji, który następnie w 2004 r. darował grunt skarżącemu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący nadal zarzucał zaniżenie przyznanego odszkodowania. W ocenie Sądu organy w sposób istotny (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.) naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podstawowym zadaniem organu było ustalenie, czy wniosek pochodzi od osoby legitymowanej do żądania wypłaty odszkodowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że uprawnionym do odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. (wyroki NSA z 8 lutego 2008 r. I OSK 68/07 i 6 maja 2008 r. I OSK 704/07) bądź osoba, która w drodze czynności prawnej nabyła prawo do tego odszkodowania (wyroki NSA z 10 marca 2008 r. I OSK 1981/06 i 2 lutego 2009 r. I OSK 260/08). Organy nie wyjaśniły i nie rozważały, czy skarżący był legitymowany do ubiegania się o odszkodowanie. W szczególności nie zbadały czy w akcie darowizny J. P. oprócz własności przeniósł na skarżącego prawo do odszkodowania, ale przede wszystkim, czy sam J.P. nabył to prawo na podstawie przybicia i postanowienia sądu o przysądzeniu mu prawa własności gruntu. J.P.nie mógłby bowiem przenieść więcej praw, niż sam posiadał (nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet). W aktach sprawy nie było dokumentów w postaci umowy darowizny oraz postanowień sądu prowadzącego egzekucję z nieruchomości. Sąd wskazał, że w dalszym postępowaniu organ powinien uwzględnić powyższe ustalenia. Z uwagi na procesową podstawę uwzględnienia skargi, poza podniesionymi przez skarżącego zarzutami, przedwczesne byłoby ich rozpatrywanie. Sąd zauważył na marginesie, że problem ustalenia osoby uprawnionej do odszkodowania, w przypadku nabycia własności nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 został przedstawiony do rozstrzygnięcia w formie uchwały Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w sprawie I OSK 313/08, zaś Trybunał Konstytucyjny bada konstytucyjność art. 73 ust. 4 cyt. ustawy na skutek pytania prawnego WSA w Gliwicach w sprawie sygn. akt P 33/07.

Decyzją z dnia 4 marca 2010 r. Starosta K. odmówił przyznania skarżącemu odszkodowania. W uzasadnieniu najpierw przytoczył treść decyzji Wojewody z dnia 11 maja 2006 r. oraz przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Kolejno organ ten omówił teść art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 873). Organ podał, że wykonując wskazania sądu administracyjnego zawarte w wyroku sygn. II SA/Wr 43/09 dołączył do akt sprawy umowę darowizny oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku o przybiciu oraz o przysądzeniu. Z dokumentów tych nie wynika, aby J.P. nabył prawo do żądania odszkodowania, lub też przeniósł to prawo na skarżącego. Uprawnionym do odszkodowania był właściciel nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., którym było Przedsiębiorstwo [...], bowiem to ten właściciel utracił prawo własności w dniu 1 stycznia 1999 r.

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 73 ust. 4 cyt. ustawy przez przyjęcie, że wniosek skarżącego pochodził do osoby nieuprawnionej, gdyż umowa darowizny nie wywołała skutku w postaci przeniesienia roszczenia odszkodowawczego, a ponadto naruszenie art. 65 § 1 i 2 k.c. polegające na przyjęciu, że umowa ta nie upoważniała skarżącego do zgłoszenia tego żądania. Wniosek o odszkodowanie złożony został przez aktualnego właściciela nieruchomości, w okresie przed wydaniem decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie prawa jej własności przez Skarb Państwa. Skarżący wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA z 11 stycznia 2010 r. I OPS 3/09 uprawniony właściciel, to również ten, który był wpisany do księgi wieczystej w chwili wydania przez wojewodę decyzji. Ponadto darowizna przenosiła na skarżącego całość praw do nieruchomości, łącznie z roszczeniem o odszkodowanie. Roszczenie to nie musiało zostać osobno wymienione w umowie. Wynika to z art. 65 § 1 i 2 k.c.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ omówił stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z dotychczas wydanych decyzji oraz wyroku II SA/Wr 43/09. Jak wynika z akt, nieruchomość objęta decyzją Wojewody z dnia 11 maja 2006 r. oznaczona jako działka nr [...]obręb J. o powierzchni 1,10 ha (pierwotnie jako część działki nr 387 o powierzchni 1,13 ha), wchodziła w skład Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w S.. Umową sprzedaży z dnia 22 grudnia 1995 r. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa zbyła m.in. powyższą nieruchomość na rzecz Przedsiębiorstwa [...]. W dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość stanowiła własność tej spółki. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2002 r. Sąd Rejonowy w K. przysądził nieruchomość na własność J.P., chociaż z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się ona własnością Powiatu Kłodzkiego, prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu prawa własności przenosi własności nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Powoduje ono nabycie własności przez nabywcę i utratę własności przez dotychczasowego właściciela. Zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 lutego 2003 r. w księdze wieczystej wpisany został J. P. w miejsce dotychczasowego właściciela (Spółki [...]). Dlatego prawo żądania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość przeszło na J. P.. Umową darowizny z dnia 6 lipca 2004 r. J. i W.P. darowali nieruchomość na rzecz skarżącego. Umowa nie zawiera zapisu o przeniesieniu ewentualnych innych uprawnień poza prawem własności. Wynika z tego, że na obdarowanego nie przeniesiono prawa do odszkodowania.

Jednak J.P. nie mógł przenieść na skarżącego więcej praw, niż sam posiadał, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Powiatu K. z dniem 1 stycznia 1999 r.

Dlatego skarżący nie posiada prawa do odszkodowania.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył dotychczasowe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wymagało zatem rozważenia, z uwagi na treść wyroku tut. Sądu z dnia 28 maja 2009 r., czy sąd w nin. sprawie wyraził ocenę prawną, że uprawnionymi do odszkodowania są jedynie właściciele nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz nabywca wierzytelności o zapłatę odszkodowania, czy też takiej wiążącej oceny nie wyraził. Pełnomocnik skarżącego przekonywał na rozprawie, że uchylenie poprzedniej decyzji nastąpiło z powodu uchybień procesowych, zaś sąd nie wyraził stanowczych ocen materialnoprawnych, lecz zalecił jedynie dokładne wyjaśnienie i rozważenie zagadnienia kręgu osób uprawnionych. Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji i zarzutów skargi wymagały oceny skutki prawne nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej oraz skutku umowy darowizny nieruchomości w zakresie wierzytelności przysługujących darczyńcy, powstałych z uwagi na przysługiwanie temu nabywcy prawa własności. Wymagało zastanowienia, czy te kwestie o charakterze cywilnoprawnym nie stanowiły zagadnienia wstępnego.

W odniesieniu do poprzedniej decyzji Sąd orzekł w określonym stanie prawnym, obejmującym również orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym głównie istotne były tezy prawne sądu sprawującego nadzór judykacyjny. Trudno powstrzymać się od refleksji, że byłoby najwłaściwiej, gdyby sposób realizacji wiążących ocen prawnych i wskazań kontrolował sąd w składzie, w którym je wyraził (patrz jednak art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a). Według tezy wyroku NSA I OPS 3/09 z dnia 11 stycznia 2010 r. NSA i WSA 2010/2/44 ,,Uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej". Teza wyroku wbrew wywodom skargi nie mogła decydować o sposobie rozstrzygnięcia nin. sprawy. Wyrok nie ustanawia wiążącej poza daną sprawą wykładni sądowej. Wyrok zapadł po wydaniu wiążących w nin. sprawie ocen prawnych. Przedstawiony w tezie stan faktyczny jest odmienny, gdyż darczyńca nie był właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Wyrok wydany został po przedstawieniu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego (art. 187 § 1 p.p.s.a.), czy nabywcy wieczystoksięgowemu nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. przysługuje odszkodowanie. W uzasadnieniu pytania prawnego omówiono krytycznie orzeczenia NSA odmawiające nabywcy tego roszczenia (I OSK 704/07, I OSK 676/07), chyba że nabył wierzytelność o zapłatę odszkodowania (i OSK 1981/06, 676/07, I OSK 394/06). W uzasadnieniu omawianego wyroku przedstawiono wykładnię art. 73. Przepis ten przewiduje szczególny rodzaj wywłaszczenia nieruchomości pod drogami publicznymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Wyklucza to, co do zasady, nabycie własności tej nieruchomości poczynając od tego dnia w drodze obrotu cywilnoprawnego. Niewątpliwie osobą uprawnioną do odszkodowania jest właściciel nieruchomości z daty wywłaszczenia, ale także jego spadkobiercy. Mogli oni dokonać zbycia nieruchomości pozostając w nieświadomości, że nastąpiło jej wywłaszczenie z mocy prawa. O ile nie nastąpiło stwierdzenie nieważności umowy zbycia lub wykreślnie nabywcy z księgi wieczystej, nabywca również może dochodzić odszkodowania. Dopiero decyzja wojewody stwierdzająca nabycie prawa własności z mocy prawa, stanowi podstawę wpisu właściciela drogi do księgi wieczystej. Jednak organ i sąd administracyjny nie są uprawnieni do orzekania o skutku prawnym umowy zbycia i mocy prawnej wpisu nabywcy do księgi wieczystej. Nie ma natomiast przeszkód do uznania nabywcy za osobę uprawnioną do odszkodowania, o ile dopiero po nim do księgi wieczystej został wpisany nowy właściciel drogi na podstawie decyzji wojewody. Z całokształtu wywodów zawartych w uzasadnieniu cyt. wyroku wynika niewątpliwie, że rozstrzygał on konkretną sprawę oznaczonych stron, bez ogólniejszego odniesienia się do wątpliwości prawnych omówionych w uzasadnieniu pytania prawnego lub do przedstawionych rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Niewątpliwie wywody te powinny mieć znaczenie przy rozstrzyganiu w przyszłości podobnych spraw na tle stosowania art. 73.

Jednak należało ustalić, jakim materiałem orzeczniczym dysponował tut. Sąd gdy wydawał poprzedni wyrok w nin. sprawie. W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd powołał się na wyroki NSA I OSK 68/07 i I OSK 704/07. W wyroku I OSK 68/07 NSA wyraził podgląd prawny, że uprawnionym do odszkodowania jest właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., bowiem to on utracił własność zajętej pod drogę publiczną nieruchomości. Odszkodowanie jest ustalane i wypłacane zgodnie z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy na jego wniosek. Skoro przejęcie prawa własności na Skarb Państwa lub gminę następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., to po tej dacie wyłączone jest nabywanie gruntów zajętych pod drogi publiczne w drodze umów cywilnoprawnych. Nabywca nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. może dochodzić roszczeń cywilnoprawnych przeciwko zbywcy przed sądem powszechnym. W wyroku I OSK 704/07 wskazano, że osobą uprawnioną do odszkodowania zgodnie ze stosowanym na mocy odesłania art. 128 ust. 1 u.g.n. jest ,,osoba wywłaszczona", czyli osoba, której z dniem 1 stycznia 1999 r. odjęto prawo własności. Z tym dniem na rzecz tej osoby powstało roszczenie odszkodowawcze. Nabywca nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. nie jest uprawniony do realizacji tego roszczenia. Sąd powołał ponadto wyrok I OSK 1981/06, w którym NSA wyraził pogląd, że o ile zbycie własności nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. jest bezskuteczne, o tyle przedmiotem obrotu cywilnoprawnego mogło być samo roszczenie o zapłatę odszkodowania. Taki sam pogląd NSA wyraził w również powołanym wyroku I OSK 260/08. Sądowi tut. znana była również treść pytania prawnego w sprawie NSA I OSK 313/08. W uzasadnieniu pytania powołano wyroku NSA I OSK 676/07 i I OSK 394/06, w których również wyrażono poglądy prawne o przysługiwaniu uprawnienia do odszkodowania albo właścicielowi nieruchomości, który utracił własność z dniem 1 stycznia 1999 r., albo nabywcy wierzytelności odszkodowawczej.

Przedstawiony stan orzecznictwa uzasadnia dwa wnioski.

Powołany na wstępie wyrok I OPS 3/09 stanowił wyłom w jednolitym do tej pory orzecznictwie tego Sądu, co może oznaczać, że jego wydanie było wstępem do podjęcia przez NSA uchwały w składzie powiększonym.

Kolejny wniosek jest taki, że sąd orzekający poprzednio w nin. sprawie wiedział wyłącznie o ujednoliconym poglądzie prawnym sądu wyższego, że uprawnionymi do odszkodowania są wywłaszczony z dniem 1 stycznia 1999 r. właściciel bądź nabywca wierzytelności o zapłatę odszkodowania. Według tego orzecznictwa, nabycie wierzytelności powinno w sposób wyraźny wynikać z umowy cywilnoprawnej. Zbycie zaś nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. należało ocenić jako bezskuteczne. W nawiązaniu do uzasadnienia poprzedniego wyroku tut. Sądu należy jeszcze wzmiankować, że w wyroku P 33/07 z dnia 15 września 2009 r. Trybunał Konstytucyjny uznał art. 73 ust. 4 cyt. ustawy za zgodny z Konstytucją, o ile nawet określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem lub datą wydania decyzji potwierdzającej wywłaszczenie przez wojewodę (OTK-A 2009/8/123). Trybunał zwrócił uwagę, że istnienie decyzji wojewody nie stanowiło przesłanki złożenia wniosku o odszkodowanie. O ile brak decyzji wprowadził stan niezgodności pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawym, bowiem w księdze figurował dotychczasowy właściciel, zamiast Skarbu Państwa lub gminy, to trudno sobie wyobrazić, aby właściciel nie wiedział, że na jego nieruchomości urządzono drogę publiczną. Po nabyciu prawa do odszkodowania właściciel ten miał odpowiedni czas na złożenie wniosku, a nawet wykorzystanie środków prawnych przeciwko bezczynności wojewody w wydaniu decyzji potwierdzającej wywłaszczenie. Wymaga ponownie podkreślenia, że do dnia wydania wyroku I OPS 3/09 w żadnym wyroku NSA nie wyrażono poglądu prawnego, że nabywcy nieruchomości przysługuje uprawnienie do odszkodowania. Nawet zresztą gdyby Sąd miał w tym względzie wątpliwości prawne, to przecież w wyniku reformy sądownictwa administracyjnego sądy utraciły zasadniczo możliwość zadawania pytań prawnych do NSA.

Należy przypomnieć treść art. 73 cyt. ustawy. Stanowi on w ust. 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i zajęte pod drogi publiczne, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych j.s.t. za odszkodowaniem. Według ust. 4 odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Zgodnie z ust. 3 podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia nieruchomości na własność Skarbu Państwa lub j.s.t. jest ostateczna decyzja wojewody.

Nie ma w nin. sprawie administracyjnej miejsca na szersze rozważanie zagadnień cywilnoprawnych. Można zasygnalizować, że niekiedy sądy administracyjne rozważają kwestie zakresu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5, art. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), nie obejmującej darowizn (wyroki II SA/Gl 774/07, II SA/Gd 280/08)lub – zgodnie z brzmieniem art. 5 ustawy – nabycia nie przez czynność prawną (lecz np. poprzez przybicie i przysądzenie własności). Obce naturze nin. sprawy byłoby rozważanie skutków prawnych prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności (art. 999 k.p.c. Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296), gdy własność nieruchomości nie przysługiwała dłużnikowi (w części zajętej pod drogę publiczną), lecz z mocy art. 73 stosowanej ustawy stanowiła własność Powiatu. Pozostając w granicach wskazań Sądu oraz ustaleń i ocen organu należy stwierdzić, że wypełniając wskazania zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, organ dołączył do akt sprawy dokumenty w postaci postanowień sądu prowadzącego egzekucję z nieruchomości, umowy darowizny oraz przedstawiające stan wpisów prawa własności w księdze wieczystej. Następnie organ dokonał oceny tych dokumentów, dochodząc do przekonania, że nie wynika z nich, aby skarżący – nie będący właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. nabył po tej dacie wierzytelność o zapłatę odszkodowania przewidzianego w art. 73. Powyższe ustalenia i oceny były zgodne z materiałem procesowym sprawy (tom 1 k. 28 odpis z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia 4 września 2006 r. z wpisem skarżącego jako właściciela na podstawie umowy darowizny z dnia 6 lipca 2004 r., k. 36 i 37 operat szacunkowy sporządzony na zamówienie skarżącego z dołączonym zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2003 r. o wpisie J. P. w miejsce spółki [...]na podstawie postanowień SR w Kłodzku I Co 837/01 z dnia 19 lutego 2002 r., 23 stycznia 2002 r., 13 grudnia 2002 r. i 18 czerwca 2006 r., tom 2 k. 44 wniosek Powiatu złożony w dniu 15 maja 2007 r. o odłączenie z KW działki zajętej pod drogę, założenie dla niej nowej księgi wieczystej i wpisanie w niej Powiatu jako właściciela, k. 55 zawiadomienie z SR z 15 czerwca 2007 r. o dokonaniu wnioskowanych przez Powiat czynności i wpisów w KW, Tom 3 k. 103-105 postanowienia SR o przybiciu i przysądzeniu własności na rzecz J. P. oraz o sprostowaniu – stwierdzające nabycie prawa własności nieruchomości podczas licytacji w dniu 14 września 2001 r., wraz z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności z dnia 17 września 2002 r., k. 107 umowa darowizny z 6 lipca 2004 r. której przedmiotem jest nieruchomość, te same dokumenty k. 113-115 i 120, k. 118 doręczenia prawomocnego z dniem 9 sierpnia 2009 r. wyroku sądu – wyrok uprawomocnił się bez złożenia skargi kasacyjnej). Organ prawidłowo ograniczył się do ustalenia i oceny bezpośredniego brzmienia dokumentów, bez rozważania ich skutków cywilnoprawnych. Z dokumentów tych wynikało, że nieruchomość po dniu 31 grudnia 1998 r. nabył w drodze egzekucji J. P., który następnie, w czasie przed wydaniem decyzji wojewody, darował ją skarżącemu. Nabywcy zostali ujawnieni w księdze wieczystej jako kolejni właściciele nieruchomości. Z żadnego z dokumentów nie wynikało, aby przedmiotem nabycia oprócz nieruchomości była wierzytelność o odszkodowanie za utratę jej części z mocy art. 73. Skarżący niewątpliwie nie był ani właścicielem wywłaszczonej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., ani nie nabył wierzytelności o odszkodowanie. Nie można twierdzić, że przedmiotem nabycia była również ,,sytuacja prawna" właściciela nieruchomości polegająca na uprawnieniu do złożenia wniosku o odszkodowanie. Trafniejsze byłoby przyjęcie, że kolejne nabycia nie osłaniane rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, były po prostu bezskuteczne w odniesieniu do części nieruchomości wywłaszczonej z mocy prawa. Sąd orzekający poprzednio, nie wyraził odmiennych ocen prawnych. Niewyjaśnienie okoliczności, czy w aktach nabycia nieruchomości przewidziano w sposób wyraźny nabycie oprócz prawa własności ponadto wierzytelności, zostało uznane za istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 3c p.p.s.a. uchybienie procesowe organu, bowiem w ocenie Sądu dotyczyć miało okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie okoliczności obojętnych dla ocen materialnoprawnych, przecież nie wywołałoby uchylenia decyzji. Dlatego nie sposób twierdzić, że Sąd nie wyraził poprzednio wiążących ocen prawnych, że uprawnionymi do odszkodowania są wyłącznie właściciele w dniu 31 grudnia 1998 r. albo nabywca wierzytelności. Sądowi w nin. sprawie nie wolno było rozważać trafności tej oceny. W końcowej części uzasadnienia Sąd sygnalizował jedynie, że być może stan prawny ulegnie zmianie po uchwale NSA lub wyroku TK. Uchwała nie zapadła, a wyrok TK nie zmienił stanu prawnego. Zawarta być może w tej sygnalizacji sugestia złożenia skargi kasacyjnej nie została tak odczytana. Organ oraz sąd administracyjny nie stosują art. 65 k.c. W omawianym stanie sprawy nie istniało również zagadnienie wstępne. Dlatego oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

PM 5.01.2011 r.