Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 262/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 1962 nr 64 poz 303
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

SENTENCJA

Dnia 30 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 roku sprawy ze skargi Gminy Biała R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej uznania nieruchomości za mienie gminne oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w części uznania za mienie gminne (gromadzkie) nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym W. oznaczonej nr ew. działki 196 o pow. 0,2500ha.

Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. nr 28, poz.169 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", uznał za mienie gminne m.in. działkę gruntu położoną w obrębie geodezyjnym W. oznaczoną nr ew. 196 o pow.0,2500ha. Jako podstawę uznania za mienie gminne przyjęto wpis działek w operacie ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego W. założonym w 1963r., w pozycji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Komunikacji ze wskazaniem jako użytek – droga. Wskazano również, iż po przeprowadzonych badaniach dokumentacji archiwalnej, po przeprowadzonej rozprawie administracyjnej i na podstawie zeznań mieszkańców wsi W. ustalono, że działki od 70 lat stanowiły drogi, służyły jako dojazd do pól i zagród gospodarskich. Obecnie również nieruchomości te są wykorzystywane jako drogi.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...], jako wydanej bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa wystąpił T. W. W motywach wniosku wskazał, że przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach 1960 – 1963 utworzono działkę o nr 789, a po aktualizacji operatu ewidencji gruntów działce tej nadano nr 196. Działkę tę bezpodstawnie wyodrębniono z obszaru dawnej parceli nr 2 wykazanej na mapie z 1928r. Przyczyną bezpodstawnego wyodrębnienia działki nr 196 był brak wykonania analizy stanu prawnego nieruchomości przy zakładaniu ewidencji gruntów. Wnioskodawca podkreślił, że działka ta znajduje się w posiadaniu jego rodziny od co najmniej 1928r., nigdy faktycznie nie pełniła roli drogi i była zawsze zagospodarowana rolniczo poprzez uprawy rolne. Wnioskodawca wskazał, iż na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] grudnia 1961r. J. i S. małż. W. uznano za właścicieli działki gruntu nr 2/1 i 2/2 o powierzchni 2,93ha z rozparcelowanego majątku W. w 1928r. Postanowieniem Sądu Powiatowego w R. z dnia [...] stycznia 1962r. dla nieruchomości tej urządzono księgę wieczystą nr [...]. Stan prawny działki 2/3 został uregulowany w drodze uwłaszczenia w 1976r. Wnioskodawca wskazał również na stan prawny gruntu sąsiedzkiego stanowiącego własność A. W. Działka ta o pierwotnym oznaczeniu jako działka nr 1 położona od południowej strony, została wydzielona z rozparcelowanego majątku W. w 1938r. A. W. (babka A. W.) nabyła tę nieruchomość od właścicielki majątku W. w 1938r. Dla nieruchomości tej urządzono księgę wieczystą nr [...]. Wnioskodawca podkreślił ponownie, że utworzona działka o nr 789, która stanowi dotychczasową drogę prowadzącą ze wsi W. do parceli nr 1 wydzielonej z majątku W. została przedłużona aż do połączenia z drogą nr [...]. Tym samym, w ocenie wnioskodawcy, drogę oznaczoną nr działki 789 bez żadnych podstaw prawnych wprowadzono na obszar gruntów prywatnych. Wnioskodawca wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego opinii biegłego sądowego sporządzonej dla Sądu Rejonowego w S. VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w R. na okoliczność sprawy z powództwa Gminy B. o wydanie części nieruchomości, o sygn. akt [...] i poprzednio sygn. akt [...]. T. W. podsumowując wskazał, że działka nr ew. 196 nigdy nie była własnością Skarbu Państwa ani też własnością gminy i została bezpodstawnie przejęta.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] wskazało, że zobligowane było do oceny przesłanek wskazanych we wniosku. W pierwszej kolejności wskazało, że nie jest zasadna do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji przesłanka wydania jej bez podstawy prawnej, bowiem art. 8 ust. 1 ustawy zobowiązuje starostę do ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Rozpatrując przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa Kolegium wskazało, że z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy wynika, iż przepis ten ma charakter deklaratywny i poświadcza stan prawny ustalony na dzień wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, to jest na dzień 5 lipca 1963r. Organ stwierdził, że dla ustalenia, czy dana nieruchomość była w dniu 5 lipca 1963r. mieniem gromadzkim, istotny jest jej stan prawny w okresie poprzedzającym tę datę, a w szczególności to, czy nieruchomość taka należała do dawnych, czyli istniejących w okresie od 1933 do 1954r. gromad jako jednostek samorządu terytorialnego, mających osobowość prawną i będących podmiotami praw i obowiązków, oraz ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie ustawy była faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi. Organ wskazał, iż przepisy ustawy nie zawierają definicji mienia gromadzkiego, dlatego należy posłużyć się pojęciem "mienia gromadzkiego" zawartym w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64/62 poz. 303 ze zm.), wskazującym, że przez mienie gromadzkie rozumieć należy mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe, a przez dawne gromady – rozumieć należy gromady istniejące do dnia wejścia w życie wskazanej ustawy z dnia 25 września 1954r.

Następnie organ stwierdził, że z przeprowadzonego badania ksiąg wieczystych oraz zapisów ewidencji gruntów przez geodetę należy stwierdzić, że nieruchomość obecnie oznaczona jako działka nr 196 nie stanowiła majątku dawnych gromad jako majątek gromadzki. Część działki nr 196 bezpodstawnie została włączona w jej obszar, ponieważ jest w posiadaniu prawnym i faktycznym wnioskodawcy – T. W. oraz właściciela gruntu sąsiedniego – A. W. Część przedmiotowej działki pochodzi z gruntów dawnego majątku W. Pierwotnie była to parcela oznaczona nr 2, która została nabyta w 1928r. przez Z. i J. małż. Ł. (pradziadek i prababka wnioskodawcy). Z orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] grudnia 1961r. o nabyciu własności i ustaleniu ceny nabycia wynika, że nieruchomość ta nabyta od właściciela majątku W. w 1928r. została podzielona na trzy nieruchomości przypadające córkom małż. Ł. Na podstawie kolejnych regulacji prawnych dziadek i babka wnioskodawcy (S. i J. małż. W.) stali się właścicielami działki o nr 2/1 i 2/2 o obszarze 2,93ha, o czym stanowi postanowienie Sądu Powiatowego w R. z dnia [...] stycznia 1962r. w sprawie KW. Nr [...] i KW.[...]. Następnie W. i J. małż. W. (rodzice wnioskodawcy) na działkę o nr 406 i 407 uzyskali akt własności ziemi z dnia 24 czerwca 1976r. nr [...]. Były to grunty wydzielone w 1928r. z parceli nr 2 i podzielone na parcele nr 2/1 i 2/2. Stan prawny pozostałego gruntu z parceli nr 2 oznaczonej nr 2/3 został ostatecznie uregulowany aktem własności ziemi z dnia 6 sierpnia 1976r. nr [...] na rzecz S. i H. (z domu Ł.) małż. J., przy czym nieruchomość tę oznaczono jako działki o nr 411 i 412. Podobne okoliczności faktyczne i prawne dotyczyły gruntu sąsiedniego, bezpośrednio graniczącego z nieruchomością wnioskodawcy i włączone w obszar działki 196 (stanowiące własność A. W.). Z dokumentów archiwalnych przedstawionych na mapach biegłego geodety wynika, że w chwili zakładania ewidencji gruntów utworzono działkę o nr 789 (obecnie 196), której obszar stanowiła istniejąca wówczas droga ze wsi W. do parceli pierwotnie oznaczonej nr 1, wydzielonej z majątku W. Bezpodstawnie drogę tę wydłużono wzdłuż granic parceli nr 2 do drogi biegnącej ze wsi F.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że błędne jest przekonanie Starosty [...] odnośnie waloru prawnego wpisu nieruchomości do ewidencji gruntów. Wpis do ewidencji gruntów ma charakter wtórny do aktu źródłowego stanowiącego podstawę wprowadzenia tego wpisu. W chwili zakładania ewidencji gruntów wobec słabo ujawnianych tytułów własności dokonywano wpisu na podstawie władania gruntem. W tej jednak sprawie wynika ze zgromadzonych dokumentów, że nie było żadnego dokumentu potwierdzającego, iż część działki na 196 stanowi mienie gromadzkie. Ponadto organ rozpoznający sprawę stwierdzenia nieważności decyzji wskazał, że zeznania świadków i wyjaśnienia zawarte na rozprawach administracyjnych dotyczyły głównie korzystania przez nich ze skróconego dostępu do drogi publicznej, a ich wyjaśnienia nie są spójne z dokumentami zebranymi w sprawie i kwestionowanymi przez wnioskodawcę. Wyjaśnienia te dotyczyły stanu faktycznego z końca lat 60 – tych ubiegłego wieku i istnienia nawierzchni drogi tylko w części działki nr 196 tj. do granic nieruchomości oznaczonej nr 189 i w rezultacie nie udowodniły istnienia na przedmiotowym gruncie mienia gromadzkiego użytkowanego jako droga wiejska.

Kolegium uznało za wiarygodne stwierdzenia biegłego geodety w opinii sporządzonej dla potrzeb prowadzonego postępowania przed sądem powszechnym, iż działka nr 196 została bezpodstawnie wyodrębniona na terenie znajdującym się w posiadaniu T. W. na skutek błędu popełnionego podczas zakładania ewidencji gruntów w latach 1960 – 1963.

Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stan prawny części działki 196 położonej w miejscowości W. na dzień 5 lipca 1963r. tj. w dacie wejścia w życie ustawy nie uzasadniał uznania jej jako mienie gromadzkie, wobec czego wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa dająca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w części uznania tej działki jako mienie gromadzkie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Gmina B.

Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że T. W. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008r. Pomimo tego przedmiotowe żądanie dotyczy jego interesu prawnego, a więc mógł skutecznie wnieść wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Zdaniem Kolegium, T. W. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wykazał, że ma interes prawny. W obszernym uzasadnieniu wniosku dowodził, że poprzez działania organów administracji został wywłaszczony ze swojej własności bez odszkodowania i przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wywłaszczeniowego. Wskazał, że grunt, który chce zawłaszczyć samorząd gminny został prawnie zakupiony przez jego przodków i okoliczność ta została ujawniona w księdze wieczystej. Ponadto organ podkreślił, że w przeprowadzonym postępowaniu zgromadzono dowody potwierdzające, że zarzuty podnoszone przez wnioskodawcę są usprawiedliwione.

Następnie Kolegium zauważyło, że dla ustalenia, czy dana nieruchomość była w dniu 5 lipca 1963r. mieniem gromadzkim istotny jest stan prawny w okresie poprzedzającym tę datę. Do zaliczenia nieruchomości w poczet mienia gromadzkiego w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy niezbędne jest jeszcze ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie ustawy była ona faktycznie użytkowana wspólnie przez mieszkańców wsi. W ocenie Kolegium ze wskazań Starosty nie wynika, aby nieruchomość ta stanowiła mienie gminne. Przede wszystkim o powyższym nie dowodzą zeznania świadków, na które powołuje się Starosta. Z wyjaśnień udzielonych przez R. W. wynika, że przedmiotowa droga istniała od końca lat 60 tych XX wieku. Z kolei sołtys B. G. nie pamięta, kiedy droga ta powstała. W tym miejscu Kolegium zauważyło, że powyższe wyjaśnienia nie są spójne w szczególności z protokołem z rozprawy z dnia 27 listopada 2008r., będącym jednym z dowodów do wydania kwestionowanej decyzji. Istotne jest także to, że zeznania świadków i wyjaśnienia zawarte na rozprawach administracyjnych dotyczyły głównie korzystania przez nich ze skróconego dostępu do drogi publicznej. Kolegium podkreśliło, ze w chwili zakładania ewidencji gruntów, wobec słabo ujawnianych tytułów własności, dokonywano wpisu na podstawie władania gruntem. W tej sprawie nie było żadnego dokumentu potwierdzającego, iż część działki nr 196 stanowi mienie gromadzkie. Z pisma Starosty z dnia 13 marca 2014r. wynika, że w zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Starostwo w R. brakuje dokumentów pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące numeru i powierzchni działki obecnie oznaczonej nr 196 przed 1960r. Nie można zatem poprzez zestawienie powierzchni działek gruntów w oparciu o archiwalne i aktualne dokumenty, dokonać oceny jaka była powierzchnia spornej działki.

Kolegium wzięło pod uwagę opinię biegłego sądowego A. B. sporządzoną w sprawie z powództwa Gminy B. o wydanie części nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego opinia ta przedstawia nowe okoliczności mające znaczny wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia. Organ uznał, że słuszne są twierdzenia biegłego, że teren działki nr 196 nie powinien być ujawniony w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej KW [...] jako obszar drogi stanowiącej własność Gminy B., zaś teren oznaczony numerami działek 196/1, 196/2 i 196/3 jest aktualnie nieprawidłowo ujawniony w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej KW [...], jako obszar drogi stanowiącej własność Gminy B. Istotne są również wyjaśnienia biegłego, że w ramach zakładania ewidencji gruntów utworzono działkę nr 789, której obszar stanowił dotychczasową drogę prowadzącą ze wsi W. do parceli nr 1 wydzielonej z majątku W., tyle że drogę tę bezpodstawnie wydłużono aż do połączenia z drogą nr [...]. Tym samym tę drogę oznaczoną nr [...] bez żadnych podstaw prawnych wprowadzono na obszar gruntów prywatnych tj. pomiędzy obecne nieruchomości T. W. i jego sąsiada A. W. Działkę nr 789 zaliczono do dróg we władaniu Wydziału Komunikacji PPRN. W ocenie Kolegium opinia geodety przedstawia w sposób przejrzysty stan nieruchomości w oparciu m.in. o dokumentację zmiany stanu prawnego spornej nieruchomości. Ponadto została ona sporządzona przez biegłego w dziedzinie geodezji i kartografii, a zatem osoba sporządzająca opinię miała specjalistyczną wiedzę. Zdaniem organu rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy omawiana opinia jest fachowa, rzetelna, kompletna. W opinii tej uwzględniono stosowną dokumentację, dokonano określonych ustaleń. Pozwala to na przyznanie jej waloru dowodu w rozumieniu art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. z2013 poz. 267 ze zm.), dalej powołanej jako "K.p.a.". W ocenie Kolegium skorzystanie z opinii biegłego, który dysponuje wiedzą fachową, pozwoliło wiarygodnie ocenić sporną kwestię. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek przeciw dowodu negującego ustalenia biegłego, że to T. W. jest właścicielem spornego gruntu. Ponadto opinia ta wskazuje jaki był stan prawny nieruchomości przed 1963r., co ma z kolei istotny wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia.

W zakresie zarzutu pełnomocnika strony, iż postępowanie dotyczy całej działki o nr 196, podczas gdy wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności tylko co do części tej działki organ wyjaśnił, że skoro dowiedziono, że część obszaru działki 196 nie jest mieniem gromadzkim, to skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji w ustaleniu jako mienia gromadzkiego jest cały obszar tej działki.

Reasumując Kolegium wskazało, że o zakwalifikowaniu danych nieruchomości do własności wspólnoty, czy mienia gminnego, przesądzają stosowne dokumenty – tytuły własności, a nie decyzje właściwego organu wydane na podstawie art. 8 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy. Zaliczenie zaś nieruchomości do wspólnot gruntowych bądź mienia gromadzkiego nastąpiło z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy. Dalej Kolegium podkreśliło, że aby można było stwierdzić, iż dana nieruchomość była w dniu 5 lipca 1963r. mieniem gromadzkim konieczne jest potwierdzenie, że stanowiła ona majątek dawnej gromady. Bez spełnienia tej przesłanki zbędne jest ustalanie, czy była ona użytkowana przez ogół mieszkańców wsi. W dacie 5 lipca 1963r. mogła faktycznie istnieć droga, jednakże dokumenty nie potwierdzają, że była to droga wydzielona jako grunty gromadzkie wsi. Skoro zatem ustalono, że sporna działka nie stanowiła mienia gminnego, Kolegium stwierdziło, iż zasadnym było podjęcie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] w części odnoszącej się tej działki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Gmina B. zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z treścią art. 28 K.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wnioskodawcy T. W. przysługują prawa strony odnośnie możliwości zaskarżenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] o uznaniu za mienie gminne (gromadzkie) w odniesieniu do całej nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym W. oznaczonej nr. ewidencyjnym działki 196 o powierzchni 0,2500ha, a nie jedynie w stosunku do części tej nieruchomości położonej wzdłuż nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi 191, 193, 194, 304 i części działki 303. Zdaniem strony skarżącej należy odnieść interes prawny T. W. jedynie do tego fragmentu decyzji Starosty, który odnosi się do spornego obszaru nieruchomości tj. fragmentu działki nr 196 pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, do których przysługuje mu tytuł prawny, a więc w odniesieniu do pasa nieruchomości biegnącego wzdłuż nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr 191, 193, 194 z jednej strony i na głębokość ok. 1,5m i wzdłuż nieruchomości 304 i części działki 303 z drugiej. Co do dalszego obszaru działki nr 196 zdaniem skarżącej T. W. przymiot strony nie przysługuje.

Następnie strona skarżąca zwróciła uwagę na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 8 ust. 1 i 2 ustawy przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] w części dotyczącej uznania za mienie gminne (gromadzkie) nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym W. oznaczonej nr 196 o powierzchni 0,2500ha wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie Gmina wskazała, że o fakcie, iż dana nieruchomość mogła być mieniem gromadzkim stanowić też mogło faktyczne użytkowanie nieruchomości jako mienia gromadzkiego. Taka interpretacja przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie pozwala na uznanie, że wydana decyzja przez Starostę [...] naruszała przepisy.

Nadto strona wskazała na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na jego zastosowaniu w sytuacji przeprowadzenia przez Starostę [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] postępowania dowodowego. Wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie rozpoznawanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonanie ustaleń oraz wyciągniecie stosownych wniosków wymagało sięgnięcia do opinii biegłego sądowego sporządzonej na potrzeby toczącego się postępowania sądowego. Nie można zatem przyjąć jako zasadnych twierdzeń organu o niebudzącym wątpliwości (prostym) stanie prawnym sprawy oraz o uchybieniu dokonanym przez Starostę polegającym na oczywistej niezgodności treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa. Zdaniem skarżącego uwagi zawarte w uzasadnieniu obydwu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucają decyzji Starosty [...] przede wszystkim, iż przy jej wydawaniu nie przeprowadzono prawidłowego postępowania dowodowego pozwalającego ustalić prawidłową sytuację prawną i faktyczną działki nr 196. Jeżeli chodzi o naruszenie przepisów o charakterze proceduralnym, to jak uważa doktryna prawa tylko niektóre przypadki mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa z uwagi na istnienie trybu wznowienia postępowania administracyjnego. Strona podkreśliła, że za rażące naruszenie przepisów postępowania uznać można jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Tymczasem z dokumentacji postępowania toczącego się przed Starostą [...] w sprawie [...] wynika, że przeprowadzono postępowanie dowodowe, na które składało się przesłuchanie świadków oraz badania archiwalne. Nie można więc, w ocenie Gminy, zarzucić, iż toczące się wówczas postępowanie prowadzono z rażącym naruszeniem prawa.

Nadto Gmina B. wskazała na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. przez wydanie decyzji w odniesieniu do całej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 196 położnej w miejscowości W. Opinia biegłego A. B. odnosiła się jedynie do fragmentu drogi – nr [...] biegnącego wzdłuż działek oznaczonych numerami 194, 191, 190, 189 z jednej strony i nieruchomości oznaczonych numerami 304 i 303 z drugiej strony działki nr 196 o odcinku o długości ok. 200m. Zdaniem strony skoro przy utworzeniu działki nr 789 drogę tą "bezpodstawnie wydłużono" aż do połączenia z drogą nr [...] wprowadzając ją (drogę [...]) na teren prywatnych właścicieli w tym poprzednika prawnego T. W., to brak było po stronie organu jakiejkolwiek podstawy do orzekania co do pozostałego fragmentu drogi nr [...] (dawniej [...]), gdyż w zakresie tym organ nie dysponował żadnym materiałem dowodowym mogącym wykazać, aby ustalenia dokonane w toku postępowania przed Starostą [...] były sprzeczne z prawem. Z uwagi na powyższe Gmina B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie dowodu w postaci odpisu pisma Wojewody [...] z dnia 19 grudnia 2014r. [...] skierowanego do Ministra Administracji i Cyfryzacji na okoliczności w nim zawarte.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ wyjaśnił, że mienie gromadzkie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy nie jest tożsame z mieniem gminnym w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Komunalizacja gruntów w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) możliwa była dopiero po wcześniejszym ustaleniu, że dana nieruchomość stanowi mienie gromadzkie. Dla ustalenia, czy przedmiotowe nieruchomości stanowiły mienie gromadzkie na dzień 5 lipca 1963r. niezbędne jest wykazanie, że do 1954r. były one mieniem gromad mających osobowość prawną i będących podmiotami praw i obowiązków, a nie będących jednostkami samorządu terytorialnego oraz przed 5 lipca 1963r. były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Organ podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym poglądem stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Kolegium prawo do zakwestionowania w postępowaniu nieważnościowym decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008r. przysługuje T. W., ponieważ na dzień 5 lipca 1963r. jego poprzednicy prawni posiadali tytuł prawny do nieruchomości, która znalazła się w granicach działki 196 (poprzednio 789). W zakresie zarzutu, iż stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] w części obejmującej całą działkę 196 o powierzchni 0,2500ha, a nie tylko wzdłuż granicy nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy (dz. nr 191, 193, 194, 304 i 303) z tą działką, organ wyjaśnił że w postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się postępowania dowodowego jak w postępowaniu zwykłym. W tym postępowaniu Kolegium nie jest uprawnione do określenia w jakiej części działka jest mieniem gromadzkim. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7 K.p.a. jest w ocenie organu jest również nieuzasadniony, bowiem w tym postępowaniu organ nie ma kompetencji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. A już sam fakt, że do części tej działki istnieje tytuł własności innej osoby oznacza, że nieuzasadnione jest wykazanie jej jako mienia gromadzkiego. Kolegium podkreśliło końcowo, że ustalenie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, które nieruchomości stanowią mienie gromadzkie powinno być dokonane na dzień 5 lipca 1963r. Z uzasadnienia weryfikowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. nie wynika, aby Starosta w jakikolwiek sposób ustalał stan prawny działek, co do których orzekał, na dzień 5 lipca 1963r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647 zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego, którego celem jest weryfikacja decyzji ostatecznej wyłącznie pod kątem ściśle określonych przez ustawodawcę przesłanek. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji w okolicznościach niniejszej sprawy stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., który mówi, iż organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis tenże zawiera dwie odrębne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Z decyzją wydana bez podstawy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Z kolei rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustawionym w przepisie, jak również wówczas gdy, wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub nałożono obowiązki lub też odmówiono ich nadania (vide: wyrok NSA z dnia 12 września 2012r. w sprawie I OSK 1107/11; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012r. w sprawie II OSK 146/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012r. w sprawie II OSK 2449/10; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie II OSK 972/07; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2010r. w sprawie II SA/Bk 58/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Należy przypomnieć, że decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Starosta [...] uznał za mienie gminne między innymi działkę oznaczoną nr 196 o powierzchni 0,02500ha położoną w obrębie W. w gminie B., która w tym zakresie stała się przedmiotem postępowania nieważnościowego podlejącego kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Rzeczona decyzja wydana została na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią powołanych przepisów oprócz wspólnot gruntowych podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 5 lipca 1963r., były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Starosta ustala, stosownie do art. 1 i 3 ustawy, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Stosownie do przytoczonej regulacji definicji mienia gromadzkiego należy poszukiwać w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64/62 poz. 303 ze zm.). W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia przez mienie gromadzkie rozumieć należy mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe. Przepis § 1 ust. 3 powołanego rozporządzenia wskazuje zaś, że przez dawne gromady rozumieć należy gromady istniejące do dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w pkt 1. Zatem mając na względzie powyższe przepisy stwierdzić należy, że w celu uznania danej nieruchomości za mienie gromadzkie organ obowiązany był ustalić stan prawny tejże nieruchomości istniejący przed dniem wejścia w życie ustawy, a w szczególności fakt przynależności nieruchomości do istniejących do 1954r. gromad jako jednostek samorządu terytorialnego i faktycznego wspólnego użytkowania przez mieszkańców wsi.

Jak wynika z akt sprawy, Starosta [...] w decyzji uznającej za mienie gromadzkie działkę o nr 196, położoną w obrębie W. w gminie B., notabene błędnie używając określenia jako mienie gminne, powołał się na wpis tejże nieruchomości w operacie ewidencji gruntów i budynków w pozycji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Komunikacji ze wskazaniem jako użytek drogowy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego i nie może kształtować nowego stanu prawnego. Zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu (vide: wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61; wyrok NSA dnia 16 kwietnia 1998r. w sprawie II SA 258/98, Lex nr 41288; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II SA 766/98, Lex nr 82005; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008r. w sprawie IV SA/Wa 94/08, Lex nr 477578).

Należy podkreślić, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż w ramach zakładania ewidencji gruntów w latach 1960 – 1963 utworzono działkę nr 789, która uzyskała następnie nr 196, w związku z aktualizacją operatu ewidencji gruntów w latach 1988 – 1989. Działka ta została bez podstaw prawnych wprowadzona na obszar gruntów prywatnych – między obecne nieruchomości należące do T. W. i A. W., co potwierdza opinia biegłego w dziedzinie geodezji i kartografii A. B. oraz na co słusznie wskazywał T. W. w toku postępowania. Poza tym należy zauważyć, że z pisma Starosty [...] z dnia 13 marca 2014r. wynika, że w zasobie geodezyjno – kartograficznym prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w R. brak jest dokumentów odnoszących się do numeru i powierzchni działki oznaczonej numerem 196 przed rokiem 1960. Zatem uzasadniony jest wniosek, iż w chwili zakładania ewidencji gruntów dla obrębu W. nie było dokumentu potwierdzającego, iż część działki obecnie oznaczonej nr 196 stanowi mienie gromadzkie.

Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje, iż Starosta [...] uznał za mienie gromadzkie sporną działkę na podstawie zeznań świadków – mieszkańców wsi W. Słuszny jest wniosek Kolegium, że zeznania te nie są spójne i pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami znajdującym się w aktach sprawy. W tym zakresie wskazać należy, że na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 23 września 2014r. właściciel działki nr 189 zeznał, że przedmiotowa droga na działce oznaczonej nr 196 istniała od końca lat 60 – tych XX wieku. Wskazał, że nawierzchnia na drodze nr [...] istnieje tylko do wjazdu na jego posesję. Dalej znajdują się koleiny. Natomiast sołtys wsi W. B. G. w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 23 września 2014r. oświadczyła, że z przedmiotowej drogi korzystają mieszkańcy, lecz nie pamięta, kiedy owa droga powstała. Należy zauważyć, że jednocześnie w protokole rozprawy z dnia 27 listopada 2008r. B. G. stwierdziła, że przedmiotowa działka służyła do bardzo dawna jako droga i istniała już w latach przedwojennych. Podkreślić należy, że ze złożonych na rozprawach, o których mowa wyżej zeznań świadków wynika, iż w istocie dotyczyły one korzystania ze skróconego dostępu do drogi publicznej przez działkę nr ewid. 196, przy czym potwierdziły tylko, że nawierzchnia drogi istniała tylko w części działki nr 196, a mianowicie do granic nieruchomości działki oznaczonej nr 189. W rezultacie nie sposób twierdzić, że wyjaśnienia świadków mogą stanowić podstawę do przyjęcia, że działka nr 196 na całej swej długości stanowiła mienie gromadzkie użytkowane przez mieszkańców wsi jako droga.

Zasadnie natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze dało wiarę ustaleniom opinii biegłego A. B., przygotowanej dla potrzeb postępowania toczącego się przed sądem powszechnym z powództwa Gminy B. o wydanie części nieruchomości. Podkreślić należy, że opinia została sporządzona przez specjalistę z zakresu geodezji i kartografii w sposób rzetelny. Spójnie i logicznie przedstawia ona zmiany stanu prawnego spornej nieruchomości, w tym stanu istniejącego przed 1963r., co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Biegły przed wydaniem opinii przeprowadził analizy dokumentów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R., ksiąg wieczystych w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w S. z siedzibą w R., dokumentów uwłaszczeniowych w Starostwie Powiatowym w R. oraz dokumentów archiwalnych w Archiwum Państwowym Oddział w G. Analizą została objęta działka oznaczona nr 196 oraz w niezbędnym zakresie działki sąsiednie. Biegły przeprowadził nadto oględziny tychże nieruchomości z udziałem stron oraz dokonał niezbędnych pomiarów terenowych. W ocenie Sądu na aprobatę zasługują wnioski przedstawione w przedmiotowej opinii. Słusznie biegły stwierdził, że teren działki znajdujący się w posiadaniu T. W. nie powinien zostać ujawniony w ewidencji gruntów oraz w KW [...] jako obszar drogi stanowiącej własność Gminy B. W sposób czytelny wykazał, że drogę oznaczoną pierwotnie nr [...] bez podstaw prawnych wprowadzono na teren gruntów prywatnych w wyniku błędu w czasie sporządzania operatu ewidencji gruntów w latach 1960 – 1963. Jak słusznie wskazał biegły, podczas uwłaszczeń po 1971r. posługiwano się oznaczeniami nieruchomości wprowadzonymi w ramach zakładania ewidencji gruntów i w konsekwencji pominięto fakt, że droga oznaczona numerem działki [...] jest usytuowana na gruntach prywatnych, stanowiących obecnie nieruchomości T. W. i A. W. Tym samym uniemożliwiono dokonanie uwłaszczeń dla gruntów prywatnych zajętych nieprawidłowo przez teren działki nr 789. Podczas aktualizacji operatu ewidencji w latach 1988 – 1989 nadano przedmiotowej nieruchomości nowy numer – 196. Zgodzić się należy, że stanowiskiem biegłego, iż w rezultacie błędu, do jakiego doszło przy zakładaniu ewidencji gruntów, w decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008r. do mienia gminnego włączono obszary gruntów stanowiących obecnie nieruchomości T. W. i A. W.

Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji T. W. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008r. w pierwszej kolejności należy wskazać, że w każdym postępowaniu nieważnościowym kwestię legitymacji procesowej należy rozważyć indywidualnie, ustalając jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Organ administracji każdorazowo na gruncie konkretnego stanu prawnego i faktycznego sprawy winien ocenić krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Co do zasady krąg stron postępowania odpowiadać winien kręgowi stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jednakże osoba, która nie była stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym staje się stroną postępowania nadzwyczajnego, jeśli wykaże swój prawny interes, w rozumieniu art. 28 K.p.a. Niezbędne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014r. w sprawie II OSK 1859/12; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2014r. w sprawie II OSK 2685/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014r. w sprawie VII SA/Wa 2657/13; wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2015r. w sprawie II SA/Kr 240/15; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 lipca 2015r. w sprawie II SA/Ol 480/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy niewątpliwe T. W. nie został uznany za stronę postępowania w sprawie uznania działki o nr 196 za mienie gromadzkie. Nie można jednak pominąć faktu, że jego poprzednicy prawni posiadali tytuł prawny do spornej nieruchomości przed dniem 5 lipca 1963r. Część działki nr 196 przyległa do nieruchomości stanowiącej własność T. W. stanowiła pierwotnie parcelę nr 2, która Z. i J. małż. Ł. (pradziadek i prababka T. W.) nabyli w 1928r. od byłego właściciela majątku W. Na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia [...] grudnia 1961r. dziadka i babkę wnioskodawcy J. i S. małż. W. uznano za właścicieli działki gruntu nr 2/1 i 2/2 (wchodzących w skład dawnej parceli nr 2 o powierzchni 2,93ha z rozparcelowanego majątku W. Rodzice wnioskodawcy J. i W. małż. W. uzyskali akt własności ziemi na grunty wydzielone z parceli nr 2, podzielone na parcele nr 2/1 i 2/2. Z powyższego wynika, że sporny grunt został nabyty przez przodków T. W., co uzasadnia przyznanie mu legitymacji strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uznającej tę nieruchomość za mienie gromadzkie. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut, iż wnioskodawcy nie powinny przysługiwać prawa strony w odniesieniu do całej nieruchomości oznaczonej nr 196 o powierzchni 0,2500ha, lecz jedynie w stosunku do części tejże nieruchomości położonej wzdłuż nieruchomości oznaczonych nr 191, 193, 194, 304 i części nieruchomości nr 303, nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie należy zaznaczyć, że wskazana przez Gminę B. część działki nr 196 nie jest wydzielona geodezyjnie i nie ma odrębnego numeru ewidencyjnego. Zaznaczenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. W kontrolowanym postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym organ miał obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a., co oznacza że nie był uprawiony ponownie rozpatrywać jej co do istoty i samodzielnie ustalać w jakiej części działka oznaczona nr 196 jest mienieniem gromadzkim. Organ w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uprawiony był wyłącznie stwierdzić nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do wydania tychże rozstrzygnięć odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie Sądu w odniesieniu do części działki nr 196 ustalono, iż obszar tenże nie powinien zostać uznany za mienie gromadzkie stanowiące własność Gminy B., a skoro tak to wadliwe jest orzeczenie w całości uznające sporną działkę za mienie gromadzkie. Z powołanych względów również zarzut błędnego wydania decyzji stwierdzającej nieważność w odniesieniu do całej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 196, jest niezasadny. Na marginesie należy wskazać, że powyższe nie stoi na przeszkodzie, by w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji organ wszczął postępowanie naprawcze w stosunku do działki stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania.

Końcowo godzi się wyjaśnić, że rzeczywiście tak jak zauważył skarżący tylko niektóre przypadki naruszenia przepisów o charakterze proceduralnym mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, może być uznane naruszenie tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Chodzi więc o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez unicestwienie obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. Do wad takich zalicza się naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego przez ich niezastosowanie bądź zastosowanie nieprawidłowe (vide: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013r. w sprawie II GSK 1941/11; wyrok NSA z dnia 3 września 2014r. w sprawie II OSK 510/13; wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014r. w sprawie II GSK 828/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwe w realiach niniejszej sprawy doszło do wydania decyzji uznającej nieruchomość o nr 196 z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy. Poza tym w sprawie doszło również do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, a mianowicie podstawowych zasad postępowania, o których mowa w art. 7, 77, 80 K.p.a. dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej. Starosta [...] w prowadzonym postępowaniu nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie ustalił stanu prawnego spornej działki. Oparł się jedynie na formalnych zapisach ewidencji gruntów obrębu W. i niespójnych oświadczeniach mieszkańców wsi. W rezultacie nie wykazał, że sporna nieruchomość stanowiła mienie gromadzkie, co doprowadziło do podjęcia decyzji o uznaniu całej nieruchomość o nr 196 za mienie gromadzkie z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a skutki tego wadliwego rozstrzygnięcia prowadzą do elementarnego pogwałcenia prawa własności. Tak wadliwego rozstrzygnięcia nie można zaakceptować w na gruncie zasad demokratycznego państwa prawa, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd orzekł jak w sentencji, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

m.m.