Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1484/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt a,c, pkt 2, art. 134, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 107 par.3, art. 7, art. 77 par.1, art. 129
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...], znak: [...], stwierdza nieważność decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] oraz uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]., nr [...], znak: [...] i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje i nakazuje wypłacenie z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat A. M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwoty 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej A. B..


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w sposób sprzeczny z przepisami prawa budowlanego, zobowiązał właścicielkę A. B. do wykonania robót budowlanych w budynku na działce przy ul. A [...], celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, polegających na:

- likwidacji jednego otworu okiennego (parter elewacja północna);

- wykonaniu jednego otworu okiennego (parter elewacja zachodnia);

- wypełnieniu jednego istniejącego otworu okiennego cegłą szklaną typu "luksfer" (parter elewacja północna);

- wymianie stolarki jednego okna na okno o odporności ogniowej 1 godzinnej (I piętro elewacja północna);

- wymianie jednych drzwi drewnianych na drzwi o odporności ogniowej 1 godzinnej (parter elewacja północna),

zgodnie z opisem zawartym w opracowaniu "Orzeczenie o stanie technicznym budynku mieszkalnego wraz z projektem robót budowlanych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami".

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Terenowej Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w P. z dnia [...]r. udzielającej A. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Podstawą takiego orzeczenia stało się ustalenie, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem obowiązującego w dacie jej wydania § 20 Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Dalej organ podał, iż mając powyższe na względzie wszczął postępowanie naprawcze, w ramach którego decyzją z dnia [...]r. zobowiązał właścicielkę do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej budynku, opracowania orzeczenia o stanie technicznym wraz z projektem robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. W wyniku rozpoznania odwołania strony, organ II instancji decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał stronie przedłożenie w organie nadzoru budowlanego stopnia podstawowego inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia oraz orzeczenia o stanie technicznym wraz z projektem robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami do dnia 15 sierpnia 2003r. Niezadowolona z rozstrzygnięcia strona wystąpiła o jego zmianę, jednakże organ II instancji odmówił zmiany, rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Strona zaskarżyła to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 marca 2005r. oddalił skargę. Reasumując organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji podkreślił, iż ostatecznie w obrocie prawnym pozostała decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. zobowiązująca stronę do przedłożenia stosownych dokumentów, a ponadto wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlanego, którego celem jest stwierdzenie poprawności wykonanych robót budowlanych i ewentualne doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Strona złożyła wymaganą dokumentację i organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy nałożył na właścicielkę obowiązek wykonania odpowiednich robót.

W terminie prawem przewidzianym A. B. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż sytuacja zdrowotna i finansowa uniemożliwia jej wywiązanie się z nałożonych obowiązków, tym bardziej, iż już wykonanie wymaganych przez urząd opracowań technicznych stanowiło duży wydatek. Strona podkreśliła, iż zrealizowała inwestycję w oparciu o decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na budowę, działała w zaufaniu do prawa i urzędników, którzy wydali tę decyzję, z tych względów w chwili obecnej jest dla niej niezrozumiałe dlaczego ma ponosić konsekwencje błędów urzędników. Kończąc wniosła o uchylenie terminu wykonania nakazanych robót budowlanych.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazując na zasadność utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania, dodatkowo podkreślając, iż w dniu 21 listopada 2002r. przeprowadzono oględziny, o których strona była powiadomiona, a w toku których stwierdzono, że istniejący na działce budynek mieszkalny jest oddalony ścianą z otworami okiennymi od ogrodzenia z działką przy ul. A [...] o około 2,19 m i 2,67 m, natomiast budynek mieszkalny znajdujący się na działce przy ul. A [...] oddalony jest od tego ogrodzenia o około 2,67 m. Z kolei, z przedłożonego przez stronę opracowania o stanie technicznym wynika, iż budynek strony zlokalizowany jest w niewłaściwej odległości od granicy nieruchomości sąsiedniej przy ul. A [...] i w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem należy wykonać roboty budowlane polegające na likwidacji jednego otworu okiennego na parterze elewacji północnej, wykonaniu jednego otworu okiennego na parterze elewacji zachodniej, wypełnieniu jednego istniejącego otworu okiennego cegłą szklaną typu "luksfer" na parterze elewacji północnej, wymianie stolarki jednego okna, na okno o odporności ogniowej 1 godzinnej na I piętrze elewacji północnej, wymianie jednych drzwi drewnianych, na drzwi o odporności ogniowej 1 godzinnej na parterze elewacji północnej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż po wykonaniu tych robót budynek będzie spełniał wymogi określone w przepisach techniczno-budowlanych, obowiązujących zarówno w czasie budowy tj. w § 20 zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, jak i w obecnie obowiązujących tj. w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodatkowo zakres robót pozwoli na zachowanie walorów użytkowych pomieszczeń, z którymi związane są roboty. Reasumując organ podkreślił, iż prawidłowo został określony adresat decyzji a postępowanie poprzedzające jej wydanie przeprowadzone zostało z uwzględnieniem obowiązujących zasad postępowania administracyjnego, w tym umożliwiono stronie zapoznanie się z materiałem sprawy. Ustosunkowując się do argumentacji odwołania organ wyjaśnił, iż sytuacja finansowa strony nie zwalnia jej od wywiązania się z obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. B. powtórzyła argumentację odwołania. Podkreśliła, iż nie uchyla się do wykonania nałożonego obowiązku, ale jej obecna sytuacja finansowa nie pozwala na jego wykonanie, a jednocześnie nie rozumie dlaczego musi ponosić negatywne konsekwencje błędu urzędnika, który wydał pozwolenie na budowę, następnie pozwolenie na użytkowanie. Dodała, iż nie rozumie również postępowania sąsiada, któremu przez tyle lat nie przeszkadzały okna i drzwi od strony południowej budynku bliźniaczego, i który po 16 latach wystąpił o unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 31 stycznia 2011r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.).

Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

W pierwszej kolejności, mając na uwadze zakres przeprowadzonej przez Sąd kontroli wydanych w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięć wyjaśnić wypada, iż wyeliminowanie poszczególnych aktów z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie, jak również stwierdzenie ich nieważności, było dopuszczalne w oparciu o art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przywołanego przepisu art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przytoczone uregulowanie prawne stanowi w istocie uszczegółowienie zasady niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy czym zarówno już w literaturze, jak i orzecznictwie sądowym dość konsekwentnie prezentowany jest pogląd, że zakres orzekania "w głąb" przez wojewódzkie sądy administracyjne wyznacza kryterium sprawy w ujęciu materialnoprawnym, a ściślej rzecz ujmując pojęcie stosunku administracyjnoprawnego (Z.Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, publ. PIP 2007/4/31-44; B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 374-376). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale z dnia 27 czerwca 2000r., podjętej w składzie siedmiu sędziów sygn. akt FSK 12/99 , opubl. ONSA 1/2001/7, zwrot "we wszystkich postępowaniach" należy odnosić tak do postępowań zaliczanych do trybu głównego, jak i trybu nadzwyczajnego, nadto należy wziąć pod uwagę podmiotowe i przedmiotowe elementy materialnie pojmowanej sprawy administracyjnej. Tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy występuje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wówczas gdy akty lub czynności organu dotyczyć będą tych samych podmiotów oraz identycznego przedmiotu, stanu faktycznego i podstawy prawnej.

W świetle powyższego bezsprzecznie w pełni dopuszczalne było wyeliminowanie z obrotu prawnego wymienionych w sentencji wyroku rozstrzygnięć organów różnych instancji, gdyż wszystkie te akty swą tożsame podmiotowo i przedmiotowo. W tej sytuacji Sąd, wobec stwierdzenia różnego stopnia naruszeń prawa, obowiązany był podjąć kroki prawne celem stworzenia takiego stanu prawnego, że w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Omawiane uregulowanie prawne powoduje, iż sąd administracyjny nie pozostaje bezsilny wobec wykrytych naruszeń, w tożsamych podmiotowo i przedmiotowo rozstrzygnięcia, bez względu na tryb w jakim dany akt lub czynność zostały podjęte i eliminując takie wadliwe rozstrzygnięcia, powoduje stan ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy.

Przechodząc do wyjaśnienia podstaw prawnych wydanego orzeczenia, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy motywy "najdalej idącej" części rozstrzygnięcia dotyczącej stwierdzenia nieważności. Wskazać trzeba, iż w ocenie Sądu decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z przywołanej normy prawnej wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako "k.p.a." lub w innych przepisach. Z kolei zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić trzeba, opierając się na wykształconym na tle przywołanych norm prawnych stanowisku doktryny i judykatury, iż o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji, a jego ciężar gatunkowy jest tak istotny z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego aktu, iż konieczne staje się orzeczenie o stwierdzeniu jego nieważności, ze skutkiem od dnia jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1983 roku, I SA 355/83, publ. ONSA 1983/1/40; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1989 roku, II SA 1198/88, publ. ONSA 1989/1/36; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2009r., II SA/Wa 799/09, niepubl. dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 573909; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 października 2009r., VI SA/Wa 1323/09, niepubl., dostępny Lex nr 577322; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2003, s. 719).

W ocenie składu orzekającego sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem przywołana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] została wydana w wyniku rozpoznania przez organ II instancji odwołania, które skarżąca wniosła po upływie terminu określonego w art. 129 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...] skarżąca odebrała w dniu 16 grudnia 2003r., natomiast odwołanie złożyła w dniu 4 kwietnia 2003r. Wprawdzie decyzja pierwszoinstancyjna nie zawierała pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania, ale okoliczność ta nie powoduje wstrzymania biegu terminu do jego złożenia, niemniej jednak może stanowić podstawę do orzeczenia o przywróceniu uchybionego terminu. Nie można jednak pominąć, iż o ewentualnym przywróceniu terminu, stosownie do art. 58 i art. 59 k.p.a., organ może orzec wyłącznie na wniosek strony, a w niniejszej sprawie z wnioskiem takim strona nie wystąpiła. Należy podkreślić również, że nie przerywa ani też w żaden sposób nie przedłuża biegu terminu do wniesienia odwołania późniejsze postanowienie o sprostowaniu decyzji, co do której już rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Podkreślić przy tym należy, że podstawą prawną (abstrahując od jej prawidłowości), wskazaną przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 18 marca 2003 r. Nr 47/03 był przepis art. 113§ 1 k.p.a., nie zaś przepis art. 111 k.p.a. Tak więc późniejsze doręczenie stronie postanowienia prostującego wcześniej doręczoną decyzję, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, nie skutkowało otwarciem nowego terminu do wniesienia odwołania, bowiem tenże termin ekspirował wcześniej, bo przed wydaniem postanowienia o sprostowaniu.

Na marginesie zauważyć trzeba, iż powyższa decyzja z dnia [...]r., której nieważność stwierdzono w niniejszym postępowaniu sądowym była wadliwa i z tego również względu, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i orzekł co do istoty sprawy, nakazując stronie przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, orzeczenia o stanie technicznym wraz z projektem robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Nie budzi natomiast wątpliwości, w świetle wykształconego stanowiska sądów administracyjnych, iż nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz czy ocen, poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można bowiem doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 października 2008r., II SA/Go 450/08, publ. ZNSA 2009/4/108; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2008r., II SA/Łd 510/08, niepubl., dostępny Lex nr 509920). Dodatkowo w wyroku z dnia 28 czerwca 2005r., OSK 1780/07, niepubl., dostępny Lex nr 179100, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 k.p.a., jest uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia, a nie decyzji. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane.

Sąd dodatkowo wskazał na powyższe uchybienia, mimo iż stwierdził nieważność decyzji ŁWINB z dnia [...] r. Nr [...] z przyczyn procesowych, co w zasadzie zwalnia od oceny merytorycznej, to jednak w tym przypadku omówienie wadliwości decyzji w zakresie prawa materialnego okazało się być niezbędne dla dalszej argumentacji, dotyczącej oceny kolejnych działań organu nadzoru budowlanego w tejże sprawie.

W przekonaniu Sądu konieczne było również uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...], a to z tego względu, iż organ ten nieprawidłowo zastosował jako podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 39, poz. 229 ze zm.). Należy bowiem mieć na uwadze, iż roboty budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2000r., IV SA 1814/98, niepubl., dostępny Lex nr 53393; wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999r., IV SA 2144/97, niepubl., dostępny Lex nr 48710). Jak natomiast wynika to z akt sprawy, decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego z dnia [...]r., zatem budynek skarżącej został wzniesiony niezgodnie z prawem. W tej sytuacji obowiązkiem organu jest doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami w oparciu o uregulowanie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przy uwzględnieniu zastosowania tegoż prawa w brzmieniu właściwym do ustaleń faktycznych i okoliczności sprawy, pamiętając jednak o kwestiach, jaki należy rozstrzygnąć w ramach postępowania dowodowego, co podkreślono wyżej.

Konsekwencją uchylenia wskazanej decyzji organu I instancji z dnia [...]r. jest konieczność wyeliminowania postanowienia tegoż organu z dnia [...]r. Nr [...], mocą którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. orzekł o sprostowaniu decyzji z dnia [...]r. Nie budzi wątpliwości, iż akt prostujący dane rozstrzygnięcie jest ściśle z nim powiązany, co za tym nie jest dopuszczalne pozostawienie w obrocie prawnym samego postanowienia prostującego. Dokument taki nawiązuje w swym rozstrzygnięciu do aktu "głównego", nie może wywoływać określonych skutków prawnych jako indywidualny akt prawny, musi współistnieć z aktem, dla potrzeb którego został wydany.

W ocenie Sądu analiza całokształtu podejmowanych przez organy działań, znajdujących potwierdzenie w wydawanych rozstrzygnięciach, potwierdza również zasadność uchylenia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...], na mocy której organ zobowiązał skarżącą, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, do wykonania szeregu robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przypomnieć bowiem należy, iż decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Podzielić należy natomiast stanowisko, już wielokrotnie prezentowane przez sądy administracyjne, iż na podstawie powyższego przepisu organ może wydać decyzję tylko jednokrotnie i nakładając w tym trybie obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, blokuje sobie możliwość rozstrzygnięcia w przyszłości co do jej istoty - w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2008r., II SA/Bk 208/08, niepubl., dostępny Lex nr 516720; wyrok WSA w Opolu z dnia 13 listopada 2008r., II SA/Op 181/08, niepubl., dostępny Lex nr 533173).

Reasumując, w ocenie Sądu, stwierdzone naruszenia spowodowały konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich aktów prawnych wydanych w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie jest bowiem dopuszczalne aby w obrocie prawnym ostały się rozstrzygnięcia wydane z naruszeniem, czy wręcz wbrew obowiązującym przepisom prawa. Takie działanie Sądu, jak wywiedzione zostało na wstępie, znajduje oparcie w przepisie art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Ocena zaskarżonej decyzji wymagała odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek. Jeżeli organ nie zastosuje środków, które są w jego dyspozycji, w celu usunięcia negatywnych skutków wadliwego załatwienia sprawy, to sąd administracyjny rozpatrując skargę może, na podstawie art. 135 p.p.s.a., stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2004r., OSK 807/04, niepubl., dostępny Lex nr 155875).

Prowadząc ponownie postępowania organy administracji winny dokonać oceny całokształtu sprawy poprzez pryzmat prawidłowo zastosowanych przepisów, zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, mając na uwadze wskazane wyżej motywy. Wywiedzione w ten sposób stanowisko uzasadnić w sposób wynikający z art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na wyżej wskazane naruszenia prawa Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 a i oraz pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 w/w ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

ar