Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 95/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2.
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
article: art. 28c, art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 marca 2014r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznanie M. M. pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości.

Z motywów decyzji oraz akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dalej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, Kierownik Biura, organ I instancji) decyzją z dnia 19 kwietnia 2011r. przyznał pomoc na zalesianie w wysokości 19.427,40 zł, w tym z tytułu:

1. wsparcia na zalesienie w wysokości 14.531,40 zł;

2. premii pielęgnacyjnej w wysokości 1.862,40 zł, płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia;

3. premii zalesieniowej w wysokości 3.033,60 zł, płatnej corocznie przez okres 15 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia.

W dniu 8 maja 2013r. została przeprowadzona kontrola uprawy leśnej założonej przez M. M. na działce ewidencyjnej nr 35 obręb F., gm. I.. Inspektorzy terenowi organu I instancji na podstawie udostępnionych dokumentów potwierdzających zakup sadzonek brzozy stwierdzili, że M. M. dokonała zakupu 1.200 sztuk sadzonek brzozy podczas, gdy z planu zalesienia wynikał wymóg zasadzenia 1.240 sztuk sadzonek brzozy. Zastosowali kod pokontrolny ZGR 12 - rolnik nie udokumentował zakupu sadzonek.

W oparciu o powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z dnia 4 czerwca 2013r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych, zakończone decyzją dotychczasową z 19 kwietnia 2011r. Powołał się na art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej Kpa.

Następnie Kierownik Biura wydał w dniu "[...]" decyzję nr "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej o przyznaniu pomocy na zalesianie z dnia 19 kwietnia 2011r. oraz o przyznaniu pomocy na zalesianie, w łącznej wysokości 12.161,70 zł, w tym z tytułu:

1. wsparcia na zalesienie w wysokości 7.265,70 zł;

2. premii pielęgnacyjnej, płatnej corocznie przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia, w wysokości:

a) 1.862,40 zł - w pierwszym roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,

b) 1.862,40 zł - płatne od drugiego do piątego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym;

3. premii zalesieniowej, płatnej corocznie przez okres 15 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia, w wysokości:

a) 3.033,60 zł - płatne w pierwszym roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,

b) 3.033,60 zł - płatne od drugiego do piętnastego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U. z 2013r. poz. 173), dalej ustawa o wspieraniu rozwoju, § 8 ust. 4, § 13 ust. 2, § 17 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 2 i § 18 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r., nr 48, poz. 390 ze zm.) dalej rozporządzenie z dnia 19 marca 2009r., oraz art. 104 § 1 Kpa.

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z rozbieżnością pomiędzy ilością zakupionych sadzonek brzozy a ilością wskazaną w planie zalesienia przeznaczoną do wysadzenia na wnioskowanym terenie (tj. 40 szt.), płatność zalesieniowa z tytułu wsparcia na zalesienie została zmniejszona o 50%. Jako podstawę prawną wskazano § 18 ust. 1 pk 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., zgodnie z którym rolnik zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie w wysokości, która jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (tj. 50%), jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że nie posiada dokumentów, o których mowa w § 17 pkt 1, tj. dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów. Z tego powodu należna w danym roku kwota płatności zalesieniowej z tytułu wsparcia na zalesienie została łącznie pomniejszona o kwotę 7.265,70 zł.

Od przedmiotowej decyzji M. M. wniosła odwołanie. Zarzuciła błędną interpretację przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne oraz niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego. Wskazała, że podczas kontroli inspektorzy stwierdzili wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia, jak również fakt posiadania dowodu zakupu sadzonek (faktura VAT nr "[...]" z 04.04.2011r.). Nadmieniła, że plan zalesienia przewidywał posadzenie na całej powierzchni 11.740 szt. sadzonek, natomiast faktura dokumentuje zakup 11.750 szt. N. M. podał, że inspektorzy terenowi zweryfikowali proporcjonalny udział gatunków iglastych i liściastych w założonej uprawie leśnej i nie wnieśli zastrzeżeń co do składu gatunkowego.

Następnie w toku postępowania odwoławczego strona przedłożyła pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa I. z 10 września 2013r. Stwierdzono w nim, że różnice w ilości sadzonek pomiędzy określonymi w planie zalesienia nr "[...]" z 18 czerwca 2010r. a ww. fakturą nie mają żadnego wpływu na skład gatunkowy założonej uprawy leśnej, jak również na powierzchnię zasadzenia poszczególnymi gatunkami branymi pod uwagę przy ustalaniu płatności. Wskazano, że z dowodu zakupu sadzonek wynika brak 40 szt. brzozy brodawkowatej, natomiast jest o 20 szt. biocenotycznych i 30 szt. sosny więcej, co nie ma żadnego wpływu na skład gatunkowy uprawy.

Organ II instancji nie uznał zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji) opisał wniosek strony o przyznanie pomocy na zalesianie i stwierdził, że uzyskanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR informacji w zakresie sposobu zalesienia obligowało organ I instancji do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania. Nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji dotychczasowej i nie były wówczas znane Kierownikowi Biura. Organ II instancji zaznaczył, że podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie jest okoliczność polegająca na niewykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 8 maja 2013r.

Organ odwoławczy podał treść art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa i wskazał, że w przesłance wznowienia postępowania występują dwa odrębne człony: jeden dotyczy ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, drugi - nowych dowodów, co znajduje m.in. odzwierciedlenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r., sygn. akt III RN 125/1999.

Organ przytoczył też § 17 i § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. Zaznaczył, że w związku z kwestionowaniem przez skarżącą ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego, Z-ca Kierownika Biura Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił się pismem z dnia 21 sierpnia 2013r. do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, o przeprowadzenie weryfikacji wyników kontroli przeprowadzonej w jej gospodarstwie.

Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował w dniu 9 września 2013r., że analiza dokumentacji wykazała poprawność przeprowadzonej kontroli. W piśmie podano, że w trakcie kontroli w zakresie przyznania pomocy na zalesianie inspektorzy terenowi mają obowiązek porównania liczby zakupionych sadzonek drzew iglastych i liściastych z przedstawionych dokumentów z liczba sadzonek określoną w Planie zalesienia. W tym wypadku zakupiono o 40 szt. sadzonek brzozy mniej niż przewidywał plan zalesienia, natomiast więcej zakupiono sadzonek biocenotycznych oraz sadzonek sosny (o 30 szt.), co w sumie dało o 10 szt. sadzonek więcej niż przewidywał plan zalesienia. Jednak w dokumentacji brak jest informacji lub aneksu do planu o możliwości zmiany ilości lub gatunku sadzonek, w związku z tym zastosowano kod pokontrolny ZGR12, a przedmiotową kontrolę z 8 maja 2013r. uznano za przeprowadzoną prawidłowo i podtrzymano wyniki kontroli.

Ponadto organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów strona wywodząca, że wykonała zalesienie zgodnie z planem zalesienia, powinna tę okoliczność udowodnić. Dyrektor ARiMR nawiązał do złożonego w toku postępowania odwoławczego pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa z 10 września 2013r. i powołał się na § 11 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. Podał, że strona ma obowiązek wykonania zalesienia przy użyciu sadzonek drzew i krzewów gatunków rodzimych, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz zgodnie z liczbą sadzonek na hektar i formą zmieszania określonymi w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia. Jednakże przepisu tego nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych przepisów rozporządzenia, w szczególności § 4 ust. 1 pkt 2, z którego wynika obowiązek wykonania zalesienie zgodnie z planem zalesienia.

Odnośnie zmniejszenia pomocy w zakresie działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" organ powołał § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym rolnik zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie w wysokości, która jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że nie realizuje planu zalesienia lub nie posiada dokumentów, o których mowa w § 17 pkt 1, tj. dowodu zakupu sadzonek. Powyższe uzasadniało zmniejszenie płatności z tytułu wsparcia na zalesianie o kwotę przypadającą na 50% pierwotnie przyznanej kwoty.

Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń, wyliczeń i oceny prawnej dokonanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, decydujących o treści decyzji z dnia "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, reprezentowana przez r.pr. A.K., wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 Kpa w zw. z § 17 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., gdyż w zastosowanym przez organy trybie nie jest możliwe weryfikowanie ostatecznych decyzji administracyjnych;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z § 17 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. wobec tego, że nie wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, iż skarżący nie posiada dowodu zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów;

- naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 o wspieraniu rozwoju, polegający na naruszeniu zasady praworządności oraz nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego;

- obrazę prawa materialnego, a mianowicie § 17 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 2 oraz załącznika nr 6 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., gdyż z treści § 17 pkt 1 wynika, iż chodzi o dokumenty potwierdzające zakup "sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów", a nie jak organy uznały podstawą żądania zwrotu wsparcia na zalesienie jest brak dokumentów potwierdzających zakup sadzonek w ilości przewidzianej w planie zalesienia (organ I instancji), czy też niewykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia (organ II instancji);

- obrazę prawa materialnego - art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 18 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. i § 21 i § 22 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. poprzez nie odstąpienie od zmniejszenia pomocy w przypadku drobnej niezgodności w rozumieniu art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew temu na co skarżąca wskazywała w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy przyjął, iż plan zalesienia nie został wykonany. Tymczasem strona podnosiła, że zasadzenie zakupionej przez nią ilości sadzonek brzozy, przy przyjętej więźbie sadzenia, okazało się wystarczające do prawidłowego zalesienia wnioskowanego obszaru, co zostało potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez Nadleśnictwo.

Organ I instancji ponadto wydał decyzję z dnia "[...]" na podstawie art. 104 Kpa, który nie może w żadnym wypadku służyć do wzruszania decyzji ostatecznych. Uchylenie nastąpiło również bez wskazania w sentencji, do jakiej decyzji się odnosi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. normuje treść orzeczenia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdził, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania, bowiem ujawniona została wadliwość decyzji mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistniały zatem podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a..

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania na zalesianie gruntów "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 48 poz. 390 ze zm.; dalej jako rozporządzenie). Stosownie do § 8 ust. 1 pomoc na zalesianie obejmuje:1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 pomoc na zalesianie gruntów innych niż rolne, jest przyznawana rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności i zobowiązał się do wykonania zalesienia gruntów innych niż rolne: z sukcesją naturalną lub wymagających ochrony z uwagi na funkcje wodochronne lub glebochronne (a), a także pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia (b). W myśl § 11 ust. 2 rolnik wykonuje zalesienie przy użyciu sadzonek drzew i krzewów gatunków rodzimych, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia (pkt 1); zgodnie z liczbą sadzonek na hektar i formą zmieszania określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia (pkt 2). W treści załącznika nr 2 do rozporządzenia ustawodawca określił liczbę sadzonek drzew na hektar i formę zmieszania. Określenie odległości miedzy sadzonkami drzew i krzewów ( więźby), warunków techniczno-produkcyjnych sadzonek, liczby sadzonek na hektar, liczby sadzonek potrzebnych do zalesiania oraz formy zmieszania gatunków i krzewów określono w pkt 5 planu zalesiania.

Przechodzą na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z planu zalesiania wynikało, że grunt zostanie zalesiony przy użyciu 11740 sadzonek, w tym 1240 sztuk brzozy brodawkowatej. Z faktury zakupu sadzonek wynika, że skarżąca zakupiła 1200 sztuk brzozy brodawkowatej. Przy zmieszeniu płatności Organ powołał się na § 18 ust. 1 pk 2 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r., zgodnie z którym rolnik zwraca premię pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie w wysokości, która jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (tj. 50%), jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że nie posiada dokumentów, o których mowa w § 17 pkt 1, tj. dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów. Z tego powodu należna w danym roku kwota płatności zalesieniowej z tytułu wsparcia na zalesienie została łącznie pomniejszona o kwotę 7.265,70 zł. Zgodnie z § 20 powołanego rozporządzenia wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011.3. Zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w decyzji, o której mowa w § 13 ust. 5.

W ocenie sądu zmniejszenie płatności zalesieniowej z tytułu wsparcia na zalesienie o 50%. nie może zostać uznane za odpowiadające celom ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.). Zauważyć bowiem należy, że rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r. wydane w wykonaniu art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 cyt. ustawy szczegółowo określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania. Obejmuje więc wszystkie etapy procedury ubiegania się o pomoc finansową, jej przyznawania i zwrotu.

W rozpoznanej sprawie Organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny. Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że skarżąca nie zakupiła i konsekwencji nie zalesiła gruntu 40 sztukami brzozy brodawkowatej. Taki obowiązek wynikał z planu zalesiania. Ten plan był integralną częścią złożonego wniosku o przyznanie płatności. Powołane przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania na zalesianie gruntów stanowią podstawę prawną, w przypadku naruszenia warunków zalesienia, do zwrotu premii pielęgnacyjną za dany rok kalendarzowy lub wsparcia na zalesienie w wysokości, która jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia. W 19 ust. 1 powołanego Rozporządzenia wskazano, że w przypadku gdy premia pielęgnacyjna za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie nie zostały wypłacone i zachodzą przesłanki ich zwrotu określone w § 18 ust. 1, premia pielęgnacyjna za dany rok kalendarzowy lub wsparcie na zalesienie podlegają zmniejszeniu zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia. Zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje, w drodze decyzji, kierownik biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc.

W rozpoznawanej sprawie Organ w rozpoznawanej sprawie nie uwzględnił faktu, że przy realizacji planu zalesiania skarżąca dysponowała dowodem zakupu sadzonek w ilości 1750 sztuk (według planu powinna zakupić 1740 sztuk). Nie posiadała natomiast dowodu zakupu 40 sadzonek sztuk brzozy brodawkowatej. A zatem Organ nie uwzględnił przy wydaniu zaskarżonej decyzji faktu, że skarżąca nie posiadała dowodu zakupu znikomej ilości sadzonek. Ponadto Organ nie uwzględnił, czy i jaki wpływ na zalesienie gruntu miała okoliczność, że skarżąca nie posiadała dowodu zakupu 40 sadzonek sztuk brzozy brodawkowatej, W toku postępowania odwoławczego strona przedłożyła pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa w I. z 10 września 2013 r. stwierdzającego, że różnice w ilości sadzonek pomiędzy określonymi w planie zalesienia Nr "[...]" z 18 czerwca 2010 r. a ww. fakturą nie mają żadnego wpływu na skład gatunkowy założonej uprawy leśnej na działce ewidencyjnej Nr 35 obręb F., gm. I.", jak również na powierzchnię zasadzenia poszczególnymi gatunkami branymi pod uwagę przy ustalaniu płatności. Wskazano, że z dowodu zakupu sadzonek wynika brak 40 szt. brzozy brodawkowatej, natomiast jest o 20 szt. biocenotycznych i 30 szt. sosny więcej, co jak stwierdzono powyżej, nie ma żadnego wpływu na skład gatunkowy uprawy.

Zgodnie z treścią art. 28c ustawy stawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, zmniejszenia nie stosuje się.

Zasady prawa, w tym zasada proporcjonalności, mają rangę prawa pierwotnego (art. 6 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wersja skonsolidowana (Dz. Urz. U.E. C 326 z 26 października 2012 r.). Zasady ogólne muszą być przestrzegane w prawie krajowym państw członkowskich, jak również w całym prawie wspólnotowym, i są wprost dostępne dla jednostek (osób fizycznych), w takim sensie, że jest dopuszczona możliwość odwoływania i powoływania się na ich naruszenie przed sądami wspólnotowymi. Zasada proporcjonalności - oznacza, że akty państw członkowskich i Wspólnot wydane w ramach legislatywy, egzekutywy i sądownictwa muszą być "odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celów, których realizacja dopuszczalna jest przy pomocy danej regulacji. Przy czym w razie istnienia kilku odpowiednich środków należy wybrać te, które są najmniej uciążliwe, nadto nałożone obciążenia muszą pozostawać w odpowiedni stosunku do zamierzonych celów" (orzeczenie ETS w sprawie 265/87). Wynika z tej treści zakaz stosowania działań władczych ponad potrzebę – proporcjonalność. System zmniejszenia płatności oraz wykluczeń powinien być ustanowiony z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a w przypadku kryteriów kwalifikowalności, specjalnych problemów związanych z działaniami siły wyższej oraz w przypadku wyjątkowych oraz naturalnych okoliczności. W przypadku warunków wzajemnej zgodności zmniejszenia płatności oraz wykluczenia mogą być stosowane w przypadku zaniedbania [niedbalstwa] rolnika lub jego celowych [umyślnych] działań. Zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności powinny być oceniane na podstawie wagi popełnionej nieprawidłowości i powinny uwzględniać całkowite wykluczenie na określony czas z jednego lub więcej programów pomocy. W odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności potrącenia [zmniejszenia] oraz wyłączenia [wykluczenia] powinny uwzględniać szczegóły różnych programów pomocy.''

Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania Sąd podzielił zarzuty skargi w przedmiocie błędnego przyjęcia, że skarżąca nie posiadała dowodu zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów. Faktycznie nie posiadała dowodu zakupu 40 sadzonek sztuk brzozy brodawkowatej. W konsekwencji przy kwalifikacji prawnej stanu faktycznego Organ błędnie uznał, że skarżąca nie posiadała dowodu zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych gruntów. W rezultacie dokonując subsumcji przepisów prawa materialnego, Organ nie uwzględnił faktu, że skarżąca faktycznie nie posiadała dowodu zakupu 40 sadzonek sztuk brzozy brodawkowatej. Ponadto Organ nie wziął pod uwagę treści powołanego pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa w I. z 10 września 2013 r. stwierdzającego, że brak 40 sztuk sadzonek brzozy brodawkowatej, nie ma żadnego wpływu na skład gatunkowy uprawy.

W związku z tym Organ nie rozważył, do czego był zobowiązany , czy nie zachodzi przypadek drobnej niezgodności. Należy również wskazać, że obecnie z powodu braku dowodu zakupu sadzonek zmniejszenie lub zwrot wsparcia na zalesianie wynosi 10% wsparcia na zalesienie, a nie 50 %. jak poprzednio. Załącznik 6 został zmieniony przez § 1 pkt 17 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U.2014.36) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 24 stycznia 2014 r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na względzie ustalony stan faktyczny i powołane przepisy prawa materialnego, Organ powinien rozważyć, czy w rozpoznanej sprawie nie zachodził przypadek drobnej niezgodności, o którym mowa w art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005.

W przypadku uznania, że nie zachodził przypadek drobnej niezgodności Organ winien rozważyć, czy przepisy prawa krajowego, które obowiązywały w dacie wydania decyzji (załącznik 6 powołanego rozporządzenia) uwzględniały zasadę proporcjonalności, wynikającą z powołanych przepisów prawa wspólnotowego. W toku postępowania odwoławczego strona przedłożyła pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa I., z którego wynikało, że brak zakupu sadzonek 40 szt. brzozy brodawkowatej nie ma żadnego wpływu na skład gatunkowy uprawy. W rzeczywistości dodatkowo zakupiono 20 szt. biocenotycznych i 30 szt. sosny. W związku z tym, mając na względzie ustalony stan faktyczny, rozważyć, czy zwrot wsparcia na zalesianie w wysokości 50 % uwzględnienia zasadę proporcjonalności. Przepisy prawa krajowego nie różnicują bowiem sankcji, w zależności od tego, czy chodzi o brak dowodu zakupu sadzonek w całości, czy też w części. Należy zwrócić uwagę, że w chwili obecnej sankcja za to uchybienie wynosi 10% wsparcia na zalesienie, a nie 50 % jak poprzednio.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W sprawie został pobrany wpis stały zgodnie z treścią § 2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2003.221.2193). Wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach: dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. W konsekwencji wynagrodzenie radcy prawnego ustalono w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 2c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U.2013.490 j.t.).