Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 652/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi S.K. i H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 15 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia15 lutego 2013 r., znak [....] , wydaną na podstawie art.138 § 2 w związku z art. 7, art. 10, art. 28, art. 77, art. 107 k.p.a. oraz art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( tekst jednol. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z|.M. , od decyzji Burmistrza R. z dnia 15 października 2012 r., znak [....] ., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. uchyliło w całości tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżoną odwołaniem decyzją z dnia 15 października 2012r., znak [....] ., Burmistrz R. orzekł o zezwoleniu na usunięcie drzew: 18 sztuk modrzewi - w tym 4 szt. o obwodzie 22 cm, 3 szt. o obwodzie 25 cm, 1 szt. o obwodzie 31 cm., 3 szt. o obwodzie 38 cm, 4 szt. o obwodzie 48 cm, 1 szt. o obwodzie 53 cm, 2 szt. o obwodzie 63cm.

Nawiązując do powyższego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 28 sierpnia 2012r. do Urzędu Miejskiego w R. wpłynął wniosek H.K. S.K. o udzielenie zezwolenia na usunięcie z nieruchomości - działki nr [....] przy ul. [....] w R. , 18 sztuk drzew gatunku modrzew. Do wniosku dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 kwietnia 2010r., sygn. akt I Co 62/10, w którym wezwano dłużników Z.M. i L.M. , aby w terminie sześciu miesięcy, usunęli przeszkody w postaci drzew z korzeniami, znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. . a także oraz kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 17 maja 2011r., sygn. akt I Co 2819/10, w którym umocowano H.K. i S.K. do zastępczego wykonania czynności określonej w pkt I. postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 kwietnia 2010 r. W dniu 3 września 2012r. wpłynęło uzupełnienie do przedmiotowego wniosku, tj. mapa z zaznaczoną lokalizacją drzew oraz obwody przedmiotowych drzew. Podczas przeprowadzonego postępowania ustalono, że drzewa rosną na działce nr [....] , która stanowi działkę drogową i uniemożliwiają korzystanie z przedmiotowej działki, zgodnie z jej przeznaczeniem. W obrębie drzew nie stwierdzono występowania gatunków chronionych. Zdaniem organu pierwszej instancji, w świetle takich ustaleń i obowiązujących przepisów prawa złożony w sprawie wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła w terminie Z.M. , która domagała się jej uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji, lub zmianę zaskarżonej decyzji i uznania, że ten gatunek drzew jest chroniony i nie można wydać zezwolenia na ich wycięcie.

W dalszych wywodach, po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 i art. 28 k.p.a.

Jak wyjaśniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zezwolenie na usunięcie drzew w przedmiotowej jest związane z wykonaniem postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 kwietnia 2010r., sygn. akt I Co 62/10,w którym wezwano dłużników Z.M. i L.M. , aby w terminie sześciu miesięcy, usunęli przeszkody w postaci drzew z korzeniami, znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. , a także postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 17 maja 2011r., sygn. akt I Co 2819/10, w którym umocowano H.K. i S.K. do zastępczego wykonania czynności określonej w pkt l. postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 kwietnia 2010r. Do akt niniejszej sprawy dołączono również postanowienie Sądu Okręgowego w N. , Wydział III Cywilny z dnia 7 września 2011r., sygn. akt III Cz 541/11, wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I Co 2819/10, z którego treści wynika, iż wyrokiem z dnia 25 lipca 2007r., sygn. akt I C 15/07, Sąd Rejonowy w N. nakazał pozwanym Z.M. i L.M. usunięcie przeszkód znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. , a to ogrodzeń oraz drzew z korzeniami.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości (pkt 1).

Artykuł 83 powyższej ustawy wprowadza określone wymogi w odniesieniu do treści wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Na wnioskodawcy ciąży zatem nie tylko wymóg wykazania się uprawnieniem do występowania z wnioskiem (pkt 1 i 2 art. 83 ust. 4), ale także wskazania pozostałych informacji wymienionych w ust. 4, przede wszystkim przyczyny i terminu zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu. W każdym wypadku szeroko rozumiana ochrona przyrody wymaga uzasadnienia przyczyny zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1133/09, dostępny w CBOSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które powinny zostać wnikliwie i wyczerpująco rozważone przez organ administracyjny.

Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że wycięcie drzewa w trybie powoływanej ustawy może nastąpić wyłącznie za zgodą właściciela nieruchomości, na której rośnie. W tym zakresie ustawa nie przewiduje możliwości zastąpienia oświadczenia właściciela rozstrzygnięciem aktu administracyjnego, tj. władczego ingerowania organu w stosunki własnościowe w zakresie wycinki drzew.

Jak wynika z akt przesłanych przez Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny w sprawie z powództwa J.P. i A.P. , H.K. i S.K. przeciwko Z.M. i L.M. o zakaz - sygn. akt I C 15/07 , wyrokiem z dnia 25 lipca 2007r. Sąd Rejonowy w N. Wydział I Cywilny w pkt I. nakazał pozwanym Z.M. i L.M. usuniecie przeszkód znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. , objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w L. , Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M. nr [....] , a to ogrodzeń oraz drzew z korzeniami. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2008r., sygn. akt. III Ca 581/07 Sąd Okręgowy w N. Wydział III Cywilny Odwoławczy oddalił apelacje wniesione od powyższego wyroku Sądu Rejonowego. Równocześnie w uzasadnieniu wyroku, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 83 ustawy o ochronie przyrody, tenże Sąd Okręgowy stwierdził, że stosownie do przepisu ustawy, usunięcie drzew lub krzewów w niektórych sytuacjach wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Jeżeli obowiązek wynikający z treści wyroku- usunięcie drzew, będzie wymagał uzyskania takiego zezwolenia, obowiązkiem pozwanych będzie o takie zezwolenia wystąpić, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także uiścić stosowna opłatę. Niewykonanie powyższego obowiązku dobrowolnie może skutkować jego wykonaniem w trybie przymusowym.

Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis art. 365 § 1 k.p.c. określa skutek prawomocnego orzeczenia, jakim jest związanie nim określonych podmiotów. Ze związania tego wynika konieczność uwzględnienia faktu istnienia konkretnego orzeczenia regulującego konkretną sprawę. Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu dotyczy również organu administracji publicznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 527/10). Podmioty te są zatem związane faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Moc wiążąca orzeczenia merytorycznego, określona w art. 365 § 1 k.p.c., brana pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie podlega już ponownemu badaniu. Związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność nie tylko dokonywania ustaleń sprzecznych z nim, ale nawet przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie (wyrok SN z dnia 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07, LEX nr......). Owo związanie treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez wskazane w przepisie art. 365 § 1 k.p.c. podmioty, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak, jak to wynika z sentencji wyroku. Podmioty te są związane dyspozycją konkretnej i indywidualnej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z przepisów prawnych zawierających normy generalne i abstrakcyjne w procesie subsumcji określonego stanu faktycznego. Tak określony zakres związania odnosi się tylko do ostatecznego rezultatu rozstrzygnięcia sądowego, ucieleśnionego we wspomnianej wyżej konkretnej i indywidualnej normie prawnej (wyrok SN z dnia 23 czerwca 2009 r., II PK 302/08, LEX nr 513001). Za dominujące w nauce polskiej uznać należy stanowisko, że związanie stron (oraz wyjątkowo innych osób), o którym mowa w art. 365, polegana związaniu tych osób dyspozycją zawartej w sentencji wyroku skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jak wyżej nadmieniono, związanie stron oraz prejudycjalne związanie innych organów określane są jako pozytywny aspekt prawomocności materialnej albo, według innych autorów, jako tzw. pozytywny skutek prawomocności formalnej.

Niezależnie od powyższego Kolegium zwraca uwagę na uchybienie, którego dopuścił się organ pierwszej instancji, które nie może zostać sanowane przez organ odwoławczy, zatem winno zostać wyeliminowane w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W sytuacji bowiem, gdy nieruchomość, na której rosną drzewa i krzewy objęte wnioskiem stanowi przedmiot współwłasności, to oczywiście stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, gdyż każdy z nich z racji przysługującego prawa własności będzie miał swój własny interes prawny w takim postępowaniu (tak też B. Blankiewicz-Woltańska, Problematyka współwłasności nieruchomości w postępowaniu administracyjnym (na wybranych przykładach, Casus 2008, nr 2, s. 52). W takim przypadku organ prowadzący postępowanie będzie musiał dokonać weryfikacji, czy wniosek został złożony skutecznie z punktu widzenia przepisów o rozporządzaniu rzeczą wspólną. Podobnie będzie w przypadku, gdy współposiadaczami nieruchomości będzie więcej podmiotów niż tylko wnioskodawca, organ prowadzący postępowanie będzie musiał wszystkie te podmioty uwzględnić w prowadzonym postępowaniu.

W postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji organ pierwszej instancji zawiadomił osoby, będące współwłaścicielami nieruchomości, na której rosną przedmiotowe drzewa o wszczęciu postępowania - jednakże nie uwzględnił faktu, że zawiadomienie, jak również zaskarżona decyzja skierowane zostały do osoby nieżyjącej, a to R.R. , co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomienia o wszczęciu oraz decyzji. Pomimo zatem faktu, iż jeden z adresatów zawiadomienia zmarł, organ skierował do niego zaskarżoną decyzję. Każdy przypadek nieprawidłowego ustalenia zdolności prawnej osoby, potraktowanej przez organ administracji publicznej jako strona, pociąga za sobą wadę nieważności decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie od przyczyny owego ustalenia. Stroną postępowania administracyjnego jest bowiem każdy podmiot wymieniony w art. 29 k.p.a., rozpatrywanym w związku z art. 30 k.p.a., co w odniesieniu do osób fizycznych oznacza osoby fizyczne mające zdolność prawną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o ile mogą wykazać się jednocześnie interesem prawnym do występowania w danej sprawie na prawach strony, to jest odpowiadają wymaganiu stawianemu przez art. 28 k.p.a. W wyroku z dnia 13 września 1999 r.,sygn. akt IV SA 39/99 ( niepubl.),Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wymienienie podmiotu nie mającego w sprawie przymiotu strony w decyzji administracyjnej jako jedynego jej adresata w żadnym przypadku nie może zostać zakwalifikowane jako błąd lub omyłka w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., nadające się do ich sprostowania, skoro tego rodzaju uchybienie wyszczególnione zostało w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłanka stwierdzenia nieważności. Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione musi być ponadto jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, LEX nr 82653). Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią, co oznacza, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdy zaś dojdzie do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83, OSPiKA 1984, z. 5, poz. 108,wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25. pażdziernika2007r., II SA/Bk 661/07).

W związku z powyższym, ponieważ jedna ze stron postępowania, a to R.R. zmarła, zaistniała konieczność ustalenia jej spadkobierców, gdyż postępowanie winno toczyć się z ich udziałem. Uwzględniając te okoliczności, jak również treść art. 365 § 1k.p.c., Kolegium doszło do przekonania, że zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron. Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a., w zaistniałej sytuacji jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. dnia15 lutego 2013 r., znak [....] , S.K. H.K. domagali się jej jej uchylenia oraz utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 15 października 2012r., znak [....] .

W uzasadnieniu powyższego skarżący wskazywali, że rozpatrując odwołanie SKO nie ustosunkowało się w ogóle do zasadności zarzutu Z.M. , że modrzewie są pod ochroną, a był to jedyny zarzut .

SKO w swojej decyzji nie uwzględniło prawomocnego wyroku z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt. l C 15/07, którego wydanie powoduje, że nie jest wymagana zgoda na usunięcie drzew przez jakiegokolwiek współwłaściciela drogi. Odmienne podejście podważałoby prawomocny wyrok sądowy, co dotyczy również zgody Z.M. Mimo oczywistego i bezdyskusyjnego faktu istnienia wyroku sądowego nakazującego usunięcie drzew SKO zajęło się nieistotną z punktu widzenia poszanowania prawa i norm społecznych sprawą powiadomienia wszystkich współwłaścicieli drogi i spadkobierców współwłaścicieli, których zgoda w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku sądowego w tej sprawie jest bez znaczenia, ponieważ sąd już zadecydował o konieczności usunięcia drzew. Zajmowanie się przez SKO proceduralnymi kruczkami bez jasnego spojrzenia na meritum sprawy pozwoliło na usankcjonowanie bezprawnych zachowań Z.M., i L.M. , utwierdzając ich w poczuciu bezkarności i zachęcając do podobnych, równie skandalicznych działań w stosunku do skarżących. Decyzja SKO przyczynia się do dalszego przedłużania bezsensownego, bezkarnego i złośliwego zajmowania powierzchni drogi przez Z.M. i L.M. przez posadzenie 18 sztuk modrzewi. Ten stan rzeczy może się jeszcze bardziej przedłużyć, jeśli, jak to zaleca SKO, powinni być odszukani i zawiadomieni wszyscy współwłaściciele działki [....] i ewentualnie ich spadkobiercy. Głównie chodzi tu o nieznanych z miejsca pobytu i nie zainteresowanych sprawą spadkobierców po R.R. ,od której skarżący kupili w 1993r. gospodarstwo rolne. Dojazd do gospodarstwa stanowiła droga [....] , mając wówczas nieuregulowany stan prawny, przy czym R.R. zapewniła skarżących, że po uregulowaniu sprawy własności, przekaże im swój udział (1/4) w drodze. W roku 2000 została sądownie uregulowana własność drogi [....] na rzecz m.in. R.R. i Z.K. - matki wnioskodawcy- według stanu na rok 1971. R.R. zmarła w 1995r., a jej spadkobiercy również zmarli lub wyjechali za granicę w nieznane skarżącym miejsca pobytu, nie wykazując żadnego zainteresowania, ani potrzeby uregulowania sprawy własności drogi. Spadkobiercy po R.R. nie posiadają przy tej drodze żadnych nieruchomości, więc z oczywistego powodu nie są zainteresowani sprawą własności drogi [....] i sprawą usunięcia drzew.

SKO potraktowało sprawę, jako standardową decyzję dotyczącą zezwolenia na usunięcie drzew ze zwykłej działki posiadającej wielu współwłaścicieli, pomijając okoliczność że drzewa zostały bezprawnie i z naruszeniem zasad współżycia sąsiedzkiego posadzone na drodze. SKO nie zainteresował również fakt, że Sąd Rejonowy w N. rozpatrzył już tą sprawę, uznając bezsporną winę L.M. i Z.M. , oraz nakazał im prawomocnym wyrokiem usunięcie tych drzew.

Ostatecznie skarżący wnosili, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, czy w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku z klauzulą wykonalności, nakazującego usunięcie drzew z drogi - w ogóle jest wymagane zezwolenie Burmistrza Miasta na usunięcie tych drzew. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że zezwolenie jest wymagane, wnosimy, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, a tym samym podtrzymał zezwolenie Burmistrza R. z dnia 15 października 2012r., znak [....] ., na usunięcie drzew z działki [....] .

Zarzuty skargi rozwijali w piśmie z dnia 10 września 2013 r., w którym powoływali art. 5 k.c. i art. 58 § 2 k.c., a także wskazywali na brak dojazdu także do domu.

Skarżący zarzucalii, że wbrew twierdzeniom SKO, na adres R.R. wysłano jedynie zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a nie decyzję i nie figuruje ona w rozdzielniku.

Nadto załączając stosowne dokumenty skarżący ponosili, że zostali poinformowani przez Urząd Miejski w R. , iż według danych Urząd Miejskiego w C. R.R. nie posiada spadkobierców. Skarżący opisywali także obszernie przejawy nękania ich przez Z/.M.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniało dodatkowo, że wywody zawarte w zaskarżonej decyzji na temat wiążącej mocy wyroku sądowego, który winny respektować także organy administracji publicznej w kwestii nakazu usunięcia określonych drzew stanowią odpowiedź na zarzut odwołania dotyczący pozostawania o ochronie modrzewi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności

z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270- oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach ej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi nie są trafne, za wyjątkiem słusznego wskazania, że R.R. nie została wymieniona jako strona otrzymująca decyzję organu pierwszej instancji. W aktach brak także dowodu, by przedmiotową decyzję do niej wysłano. Powyższe błędne ustalenie organu odwoławczego nie ma jednakże wpływu na istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art.138 § 2 k.p.a.W ramach przeprowadzonej kontroli wydanych w toku instancji decyzji stwierdzono naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania niesygnalizowane w skardze, które jednakże również pozostaje bez wpływu na wynik sprawy w zakresie wystąpienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej.

Przystępując do szczegółowej kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 15 lutego 2013 r., znak [....] , w pierwszym rzędzie należy wyeksponować jej specyfikę, jako decyzji kasacyjnej.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z brzmienia powyższej regulacji wynika, że ustawodawca wyodrębnia dwie przesłanki upoważniające do wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pierwszą z nich jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania ( przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych ), natomiast drugą stanowi uznanie , iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie podkreśla się przy tym trafnie ( np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2013r., sygn. AK tII SA/Kr 962/12, zam. zb. LEX nr 1274555 ), iż " Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. " Nie budzi kontrowersji w doktrynie i orzecznictwie, że regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Przy stosowaniu art. art. 138 § 2 k.p.a. należy mieć nadto na uwadze art. 136 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Artykuł 140 k.c. stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zgodnie z treścią art. 195 k.c., własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). W art. 199 k.c., do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Z art. 201 wynika, że do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Nadto, stosownie do art. 202 k.c., jeżeli większość współwłaścicieli postanawia dokonać czynności rażąco sprzecznej z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną, każdy z pozostałych współwłaścicieli może żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Artykuł 203 k.c. przewiduje, że każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy, jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu albo jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość, przy czym większość współwłaścicieli oblicza się według wielkości udziałów ( art. 204 k.c.). W myśl art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Artykuł 1- 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego stanowi, że do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy, co następuje według procedury określonej w tym akcie.

Uwzględniając powyższe przepisy w stanie faktycznym sprawy należy jednak dodatkowo zwrócić uwagę art. 1 k.c, który stanowi, że kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Z treści art. 140 k.c. wynika zaś, że prawo własności nie jest prawem nieograniczonym i należy wykonywać je w granicach określonych m. in przez ustawy. Do takich ustaw należy ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( tekst jednol. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.- dalej w skrócie u.o.p.). Zgodnie z treścią art. 1 u.o.p., powyższa ustawa określa cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 8-9 u.o.p., ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Ustawa o ochronie przyrody ma zupełnie inny przedmiot regulacji niż regulowanie stosunków cywilnoprawnych między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. W relacji do ustawy – Kodeks cywilny stanowi ona lex specialis, zaś reguluje określone zagadnienia publicznoprawne, które wpływają na treść i sposób wykonywania prawa własności.

Ochronę terenów zieleni i zadrzewień normują przepisu zamieszczone w Rozdziale 4 u.o.p., w którym znajdują się m.in. art. 83-87, istotne dla rozstrzygnięcia o żądaniu wniosku inicjującym. Kontrolowane postępowanie administracyjne winno się toczyć na zasadach określonych w k.p.a., ale z uwzględnieniem modyfikacji wynikających z ustawy o ochronie przyrody.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 - 3 u.o.p.:

1. Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

1a. Zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego nieruchomości.

2. Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.

2a. Zezwolenie na usunięcie drzew w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

2b. Niewyrażenie stanowiska w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu zezwolenia, o którym mowa w ust. 2a, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie zezwolenia.

2c. Organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych.

3. Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Kolejne przepisy u.o.p. regulują :

- art. 83 ust. 4 wymogi wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, gdzie w pkt 1 wymienionoimię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

- art. 83 ust. 5 wymóg uzyskania zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przypadku żądania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody;

- art. 83 ust.6 przypadki, w których nie stosuje się przepisów ust. 1 i 2;

- art. 83 ust. 7 – 8 u.o.p. kwestie odszkodowawcze w przypadku usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;

- art. 84 kwestię opłat za usunięcie drzew lub krzewów, według stawek i na zasadach określonych w art. 85 u.o.p.;

- art. 86 przypadki, w których nie pobiera się opłat za usunięcie drzew;

- art. 87 terminy uiszczenia opłat, przedawnienie obowiązku uiszczenia opłat, przesłankę niemożności wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, kwestie odsetek, trybu ściągania należności, zagadnienie dotyczące rozłożenia opłaty na raty lub przesunięcia terminu płatności.

Uwzględniając powyższe regulacje istotnym jest to, że żaden przepis nie przewiduje zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew w przypadku wydania w sprawie cywilnej wyroku zawierającego nakaz ich usunięcia, czy także kolejnych z tym związanych orzeczeń sądów powszechnych służących wykonaniu wyroku.

Takiej zwalniającej podstawy nie stanowi również procesowa regulacja z art. 365 § 1 k.p.c Zgodnie z treścią tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl trafnych tez wyrażonych w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt V CSK 84/12 ( zam. zb. LEX nr 1311858 ) – "Istota uregulowanej w art. 365 § 1 k.p.c. mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia polega na tym, że wymienione w nim podmioty powinny mieć na względzie fakt wydania prawomocnego orzeczenia i jego treść. Wynikający z niej stan związania ogranicza się jednak do sentencji orzeczenia i nie obejmuje motywów rozstrzygnięcia. Sąd nie jest związany ustaleniami i oceną dowodów, dokonanymi w innej sprawie. Dokonując samodzielnych ustaleń, nie może ignorować stanowiska zajętego w innej sprawie, w której stan faktyczny był konstruowany na podstawie tego samego zdarzenia, lecz biorąc je pod uwagę, obowiązany jest dokonać własnych, wszechstronnych ustaleń i samodzielnych ocen, które w rezultacie mogą doprowadzić do odmiennych konkluzji." Analogicznie należy spojrzeć na istotę powyższej regulacji w relacji do związania organu administracji publicznewyrokiem sądu powszechnego wydanym w sprawie cywilnej. W wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn.. akt I OSK 1172/11( zam. zb. LEX nr 1291310) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że – "Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne." Zupełnie innym zagadnieniem jest, czy względem takich osób ustawa przewiduje skutek tzw. Prawomocności rozszerzonej. Co do zasady orzeczenie prawomocne nie wywołuje skutków erga omnes, natomiast wyjątkowo,na mocy szczególnych przepisów może uzyskać skuteczność jest wobec innych osób niż strony procesu oraz organy państwowe i organy administracji publiczne ( art. 365 § 1 k.p.c. in fine). Ponadto, jeżeli orzeczenie jest wykonalne na drodze egzekucji sądowej, rozszerzona prawomocność wyraża się w możliwości uzyskania klauzuli wykonalności co do osób trzecich (zob. art. 787-791).

Odpowiadając zatem na pytanie zadane w skardze należy stwierdzić, że w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku z klauzulą wykonalności nakazującego usunięcie drzew z drogi, jest wymagane zezwolenie właściwego organu administracji publicznej na usunięcie tych drzew. W ramach takiego postępowania ustaleniu i rozstrzygnięciu podlegać będą zupełnie inne zagadnienia niż w ramach sporu przed sądem powszechnym w sprawie cywilnej. Kwestia zgody współwłaścicieli na usunięcie drzew jest kwestią incydentalną.

Nie jest również tak, by treść prawomocnego wyroku zawierającego nakaz usunięcia drzew maiła wpływ na ustalenie kręgu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek podmiotu domagającego się wydania stosownego zezwolenia.

Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, z której mają zostać usunięte drzewa, należące do jej części składowych, wynika z uprzednio powołanych norm prawa cywilnego o własności i współwłasności, jak również norm prawa administracyjnego, w których wskazuje się wprost na obowiązek uzyskania przez wnioskodawcę zgody właściciela ( współwłaścicieli) na usunięcie drzew. Treść prawomocnego wyroku sądu powszechnego nie stwarza w tym zakresie żadnych modyfikacji. Może ona jedynie mieć wpływ wiążący na ustalenia organów administracji publicznej w kwestii dwóch istotnych okoliczności. Po pierwsze uwzględniając taki prawomocny wyrok organy administracji publicznej winny przyjąć, że istnieje ważna przyczyna uzasadniająca wydanie zezwolenia. Po wtóre, o ile prawomocny wyrok zapadłby wobec wszystkich ówczesnych właścicieli nieruchomości albo korzystał z waloru tzw. prawomocności rozszerzonej wynikającej z przepisów lub istoty stosunku prawnego, należy przyjąć, że zastępuje on wymóg zgodny tychże na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu.

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że także w przypadku istnienia w obrocie prawnym :

- prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 lipca 2007r., sygn. akt I C 15/07 (którym nakazano pozwanym Z.M. i L.M. usunięcie przeszkód znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. , a to ogrodzeń oraz drzew z korzeniami);

- prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I Co 62/10 (w którym w pkt I. wezwano dłużników Z.M. i L.M. , aby w terminie sześciu miesięcy, usunęli przeszkody w postaci drzew z korzeniami, znajdujących się na działce nr [....] położonej w R. );

- prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w N. dnia 17 maja 2011r., sygn. akt I Co 2819/10 (w którym umocowano H.K. i

korzeniami

- stronami postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek H.K. i S.K. z dnia 28 sierpnia 2012 r. winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której rosną drzewa, a tak nie było w niniejszej sprawie.

Na fakt śmierci R.R. , uznawanej pierwotnie przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania z uwagi na treść księgi wieczystej Nr [....] według stanu na dzień 13 września 2012 r. wskazuje już zwrot pierwszej przeznaczonej dla niej korespondencji, jaką stanowiło zawiadomienie o wszczęciu postępowania z pouczeniami z daty 14 września 2012 r., które poczta zwróciła bez doręczenie, z adnotacją doręczyciela o śmierci adresata.. Analogiczna sytuacja dotyczy wysłanego odrębnie zawiadomienia z tej samej daty o wyznaczeniu rozprawy administracyjnej i oględzin. Pomimo powyższego, zamiast zakwestionować kompletność danych wniosku, względnie z uwagi na wszczęcie już postępowania podjąć działania zmierzające do uzyskania dokumentu rządowego potwierdzającego fakt R.R. ( odpisu zupełnego lub skróconego aktu zgonu) oraz ustalenia przez wnioskodawców albo z urzędu spadkobierców zmarłej, organ pierwszej instancji kontynuował postępowania, doręczał R.R. zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a., zaś następnie wydał decyzję.

W tym miejscu z uwagi na zarzuty skargi należy wskazać, że w sytuacji, gdy spadek nie został objęty przez spadkobierców i nie są oni znani, sąd spadku ma możliwość ustanowienia kuratora spadku.

Powracając do poprzednich rozważań należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji przedmiotowej decyzji nie skierował już do R.R. , którą tym razem pominął w rozdzielniku wskazującym do kogo decyzja zostaje wysłana. Stan taki nie ma znaczenie dla wystąpienia wad kwalifikowanych będących podstawą do uchylenia w wydanej w opisanych warunkach decyzji, lecz dla ich rodzaju. Pomimo niewłaściwych ustaleń organu odwoławczego w kwestii skierowania decyzji organu pierwszej instancji do R.R. i z tym związanych wywodów co wydania decyzji Burmistrza R. z dnia 15 października 2012 r., znak [....] w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., w pozostałości ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego są trafne. Taka pozytywna ocena odnosi także do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że "... ponieważ jedna ze stron postępowania, a to R.R. zmarła, zaistniała konieczność ustalenia jej spadkobierców, gdyż postępowanie winno toczyć się z ich udziałem." Prawidłowo również organ drugiej instancji uznał, że w opisanej sytuacji należy wydać decyzję na podstawie art.138 § 2 w związku z naruszeniem przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 10, art. 28, art. 77, art. 107 k.p.a. Ten ostatni przepis powołano słusznie z uwagi na brak rozważań w decyzji organu pierwszej instancji na temat kręgu stron postępowania, jak również niewskazanie takich stron w sposób nie budzący wątpliwości. Podanie przy akcie administracyjnym kto otrzymuje decyzję nie jest bowiem prawidłowym określeniem jej adresatów, zwłaszcza gdy w żadnym fragmencie nie zaznacza się iż mają oni status stron .

O ile decyzja organu pierwszej instancji nie jest dotknięta wadą wymienioną jaką podstawa nieważności w art. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - na co błędnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze , to jednakże w opisanych przez ten organ w pozostałości okolicznościach, w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wystąpiła inna wada dyskwalifikująca wydaną decyzję, która uznana została przez ustawodawcę za powód wznowienia postępowania administracyjnego. Artykuł art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zamieszczony wśród przepisów regulujących jeden z trybów nadzwyczajnej kontroli decyzji stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie zostało jeszcze zakończone decyzją ostateczną, stwierdzając taką wadę organ odwoławczy winien zastosować art. 138 § 2 k.p.a. albowiem decyzja organu pierwszej instancji zostaje wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia z udziałem wszystkich stron zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W ramach przeprowadzanej z urzędu kontroli aktów administracyjnych wydanych w niniejszym postępowaniu należy stwierdzić, że w sprawie wystąpiły także inne przesłanki uzasadniające orzekanie przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zgodnie z art. 75 k.p.a. § 1 zd. 1 jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zd. 2. tegoż przepisu podaje przykładowo, że w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W sprawie niniejszej nie można uznać, że organ pierwszej instancji ustalił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, o czym świadczy treść wydanej decyzji. I tak, uwzględniając powołane na wstępie przepisy art. art. 83-87 nie jest wiadomym :

- czy w sprawie orzeka organ właściwy, skoro potencjalnie działka drogowa może podlegać ochronie konserwatorskiej , jako otoczenie zabytku;

- czy w jakimś fragmencie nieruchomość porośnięta drzewami nie stanowi fragmentu pasa drogowego drogi publicznej, zaś w takiej sytuacji zezwolenie na usunięcie wymagałoby uprzedniego uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

- czy przedmiotowe drzew rosną na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody, albowiem usunięcie drzew w takim przypadku wymaga uzyskania zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

- jakie znaczenie nadaje orzeczeniom Sądu Rejonowego w N.

Nie jest też wiadomym z jakich przyczyn organ pierwszej instancji ani nie ustalił w sprawie opłaty za usunięcie drzew, względnie także nie uzależnił zezwolenia od przesadzenia drzew w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie.

Powyższe uchybienia stanowią o naruszeniu wymogów z art. 107§ 1 i 3 k.p.a., czemu towarzyszy naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. z uwagi na braki w zgromadzonym materiale, a także niedokonanie jego wszechstronnej oceny.

Nie jest zadaniem organu odwoławczego zastępowanie organu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania dowodowego, stąd powyższe uchybienia uzasadniają dodatkowo wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W postępowaniu administracyjnym nie znajdują zastosowania art. 5 i 58 § 2 k.c.

Mając powyższe na uwadze , uznając, że od decyzji kasacyjnej organu drugiej instancji nie zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.