Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1414/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 169, art. 150, art. 221, art. 60
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu do budżetu państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. G. (dalej: "Beneficjent", "Strona" lub "Skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z [...] maja 2019 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w całości i orzekająca co do istoty sprawy, określił kwotę 151.666,64 zł, jako przypadającą do zwrotu do budżetu państwa przez M.G., prowadzącą działalność gospodarczą pn. F. G. M., część dotacji przekazanej na realizację zadania w ramach Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "Maluch plus" 2017 na podstawie umowy dotacji z dnia [...] maja 2017 r. oraz określił terminy, od których należy liczyć odsetki.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Na podstawie umowy z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] , dalej: "umowa dotacji", zawartej w ramach Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "Maluch plus" 2017, dalej program "Maluch plus" 2017, Wojewoda [...] przyznał Skarżącej dotację z budżetu państwa w wysokości 199 500 zł, dla Żłobka [...] , ul. K., dalej Żłobek, których szczegółowy opis zawarto w Ofercie konkursowej "Maluch plus" 2017 (moduł 4), na podstawie której Beneficjent otrzymał dotacje w aktualnej Kalkulacji kosztów zadania.

Beneficjent pismem z dnia 10 lipca 2018 r. poinformował [...] Urząd Wojewódzki w K. (dalej: "ŚUW w K."), o rezygnacji z udziału w programie "Maluch plus" 2018 dla modułu 4 oraz o zmianie (w niedługim czasie) organów prowadzących w żłobkach [...] (na dzień złożenia pisma, jak wyjaśniono, nowi właściciele nie chcą brać udziału w programie).

Pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta K. poinformował SUW w K., że Skarżąca - podmiot prowadzący placówkę opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 pn. Żłobek "[...] " ul. K. złożył w systemie teleinformatycznym wniosek o wykreślenie z rejestru ww. placówki z dniem 28 sierpnia 2018 r.

W dniu 21 sierpnia 2018 r. Wojewoda [...] poinformował Beneficjenta, że w wyniku rozliczeń pobranych zaliczek w ramach programu "Maluch plus" 2018 na realizację zadań przez placówki sieci [...] stwierdzono, że został rozliczony pobyt w żłobkach 22 (spośród 75) dzieci objętych programem.

Ponadto, w związku z zasadą trwałości projektu realizowanego na podstawie umowy dotacji w ramach programu "Maluch plus" 2017 Wojewoda zwrócił się do Beneficjenta o wyjaśnienie statusu prawnego Żłobka.

Beneficjent poinformował Wojewodę [...] o podjęciu decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności żłobkowej, o konflikcie z właścicielem budynku, w którym funkcjonował Żłobek oraz o zamiarze podjęcia środków prawnych w celu wyjaśnienia sprawy i odzyskania nieruchomości (jak wyjaśniono, w sprawie doszło do przewłaszczenia wyposażenia zakupionego przez Beneficjenta oraz do zatrzymania dokumentacji dotyczącej Żłobka).

Pismem z dnia 6 września 2018 r. Beneficjent złożył do ŚUW w K. wniosek o wstrzymanie procedury związanej w wydaniem decyzji w sprawie określenia kwoty dotacji, przypadającej do zwrotu do budżetu państwa.

W dniu 13 września 2018 r. Beneficjent poinformował Wojewodę, że w Żłobku zapewniano dzieciom opiekę do dnia 16 sierpnia 2018 r. Z dniem 17 sierpnia 2018 r. Żłobek został zamknięty w efekcie przejęcia placówki przez właściciela lokalu oraz nowego najemcę.

W celu zachowania trwałości projektu podjęto negocjacje z firmą F.M.G., która wyraziła zgodę na cesję umowy dotacji, jeśli Wojewoda wyraziłby zgodę na takie rozwiązanie (nowy żłobek dla 35 dzieci funkcjonowałby w ramach utrzymania trwałości projektu w K. pod nowym adresem).

W związku z powyższym, pismem z dnia 17 września 2018 r. Wojewoda wystąpił do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dalej: "MRPiPS", o stanowisko w sprawie interpretacji zapisów programu "Maluch plus" 2017, w zakresie podstaw do:

- przejęcia obowiązku związanego z trwałością projektu przez inny podmiot, w innej lokalizacji, ale na terenie tej samej gminy, oraz

- uznania miesiąca sierpnia jako miesiąca kwalifikowalnego obejmującego trwałość projektu w celu wyliczenia poprawnej kwoty przypadającej do ewentualnego zwrotu.

Pismem z dnia 20 września 2018 r. Wojewoda wezwał Beneficjenta do zwrotu środków dotacji w wysokości 154583,31 zł wraz z należnymi odsetkami.

W piśmie z dnia 25 września 2018 r. MRPPiS wyjaśniło, że program "Maluch plus" 2017 przewiduje możliwość zmiany podmiotu prowadzącego instytucję podczas minimalnego okresu jej funkcjonowania. Warunkiem dokonania zmian w umowie jest uzyskanie zgody wojewody udzielającego dotacji i wprowadzenia stosownych zmian w umowie dotacji uwzględniających przekształcenia. W przypadku funkcjonowania miejsc opieki w okresie trwałości przez co najmniej pół miesiąca za dany miesiąc, środki nie powinny podlegać zwrotowi.

Pismem z dnia 26 września 2018 r. Wojewoda [...] poinformował Beneficjenta, że kwota środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem podlegająca zwrotowi do budżetu zostaje pomniejszona o miesięczną kwotę dofinansowania za miesiąc sierpień 2018 r., tj. o kwotę 2 916,67 zł (kwotę dofinansowania/1 m-c objęty trwałością projektu).

Jednocześnie zobowiązano Beneficjenta do zwrotu kwoty 151.666,64 zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z należnymi odsetkami.

W wyznaczonym terminie środki nie zostały przekazane na rachunek ŚUW w K.. W sprawie nie doszło również do zapowiadanej przez Beneficjenta cesji umowy dotacji. Pismem z dnia 25 października 2018 r. Wojewoda [...] zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Wojewoda [...] określił:

- kwotę dotacji w wysokości 151 667 zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Wojewody tytułem wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem,

- terminy, od których nalicza się odsetki liczone jak od zaległości podatkowych.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. Pismem z dnia 9 maja 2019 r. Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego w K. o sygn. [...], w szczególności z powództwa na okoliczności przejęcia w sposób sprzeczny z prawem prowadzonej działalności żłobkowej wraz z wyposażeniem, którego zakup był współfinansowany w ramach umowy dotacji oraz o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w K..

Zdaniem Strony, postępowanie powinno zmierzać do obciążenia sankcjami finansowymi podmiotów rzeczywiście winnych przerwania działalności żłobkowej. Wskutek działań pozwanego Strona została pozbawiona źródła dochodu.

Postanowieniem z dnia 22 maja 2019 r. Minister Finansów odmówił Skarżącej przeprowadzenia dowodu z akt sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w K..

Postanowieniem zaś z dnia 23 maja 2019 r. Minister Finansów odmówił Stronie zawieszenia postępowania w sprawie. Organ uznał bowiem, iż w toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono bowiem, by rozpatrzenie analizowanej sprawy prowadzonej w trybie art. 169 ust. 6 u.f.p., zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w K. procedujący w sprawie o sygn. akt [...]. Przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania nie wykazała Skarżąca. W sprawie nie stwierdzono innych przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie. Stroną niniejszego postępowania jest wyłącznie Beneficjent dotacji przyznanej w sprawie. Organy administracji publicznej procedujące w sprawie nie mają żadnych podstaw do dochodzenia zwrotu przyznanej Skarżącej dotacji od strony pozwanej w ww. procesie cywilnym. Wynik tego postępowania nie ma także wpływu na prawa i obowiązki Skarżącej w prowadzonym postępowaniu.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia z [...] maja 2019 r. Minister Finansów uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. i orzekł co do istoty określając Skarżącej kwotę 151.666,64 zł, jako przypadającą do zwrotu do budżetu państwa oraz określił terminy, od których należy liczyć odsetki.

Zdaniem Ministra Finansów, aby uznać wydatkowaną w roku 2017 dotację za w całości wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem, termin trwałości projektu (zgodnie z umową i programem "Maluch plus" 2017) bezwzględnie musiał być zachowany.

Wyjaśnił, że przez wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem należy rozumieć wykorzystanie jej środków na realizację określonego w umowie zadania, zgodnie z warunkami określonymi w umowie oraz w programie "Maluch plus" 2017, który stanowił podstawę jej zawarcia. Umowa dotacji określała zarówno przeznaczenie dotacji, cel/zadanie, jak również termin, w którym zadanie powinno być realizowane (warunki umowy dotacji nie zostały zmienione). Minister podkreślił, że celem programu "Maluch plus" 2017 było zwiększenie dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów w okresie trwałości I projektu, w tej sprawie, zgodnie z umową dotacji - w okresie od roku 2017 do roku 2022.

W ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach sprawy, wskutek przerwania trwałości projektu nie został osiągnięty cel, na jaki przyznano dotację, określony w umowie oraz w programie "Maluch plus" 2017. Stwierdził również, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest niesporny. W roku 2017 Skarżącej przyznano dotację na realizację zadania z zakresu rozwoju instytucji nad dziećmi w wieku do lat 3 dla Żłobka [...] .

Dotacja została przez Beneficjenta wykorzystania w przekazanej mu na konto kwocie. W sierpniu 2018 r. trwałość projektu została przerwana, co zdaniem organu oznacza, że nie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 1 pkt 16 urnowy dotacji oraz w pkt. 7.3.1 programu "Maluch plus" 2017. Powyższe okoliczności związane z przerwaniem trwałości projektu przesądziły o konieczności wydania przez uprawniony organ decyzji w trybie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 869, t.j., zwanej: "u.f.p.") w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego należy liczyć odsetki.

W ocenie Ministra nie miały znaczenia dla sprawy prowadzonej na podstawie art. 169 ust. 6 u.f.p. podniesione przez Skarżącą okoliczności zaistniałe na tle konfliktu z właścicielem budynku, w którym funkcjonował Żłobek do sierpnia 2018 r. Podniósł, że konsekwencjami tego konfliktu nie może być obciążony budżet państwa.

Organ wyjaśnił, że właściciel budynku, w którym funkcjonował Żłobek nie był stroną umowy dotacji. Podniósł, iż organy administracji publicznej procedujące w sprawie nie mają podstaw do dochodzenia zwrotu części dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od podmiotów, które są oskarżane o przejęcie i w sposób sprzeczny z prawem prowadzonej działalności wraz z wyposażeniem lokalu, ci. które nie są następcami prawnymi Strony. Wyjaśnił, że rozliczenia pomiędzy stronami umowy najmu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem organu II instancji, nie uzasadnia to odstąpienia od wydania decyzji w trybie art. 169 ust. 6 u.f.p. zarzut dotyczący naruszenia § 9 umowy dotacji i art. 354 § 2 Kc.

Minister Finansów podniósł, że wbrew stanowisku Skarżącej, warunkiem koniecznym do określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego należy liczyć odsetki nie jest uprzednie rozwiązanie umowy dotacji. Nie ma znaczenia dla sprawy, czy okoliczności uniemożliwiające wykonanie umowy zostały zawinione, czy też mają charakter niezależny od strony.

Organ wskazał tu na zapisy § 9 ust 2 umowy zgodnie z którym w przypadku wystąpienia okoliczności, za które strony nie ponoszą odpowiedzialności, a które uniemożliwiają wykonanie Umowy, i zostaje ona rozwiązana. Skutki finansowe i ewentualny zwrot środków finansowych strony określą w sporządzonym protokole [...]. Natomiast zgodnie z ust 4 ww. umowy w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 2, po terminie, na który umowa została zawarta, Wojewoda [...] określi kwotę dotacji przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości I określonej jak dla zaległości podatkowych, od którego nalicza się odsetki, termin, zwrotu. oraz nazwę i numer rachunku bankowego, na który należy dokonać wpłaty.

Organ dodał, że zgodnie z § 3 ust. 1 umowy dotacji, termin zrealizowania zadania obejmował okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Rozliczenie dotacji dotyczy ww. okresu. Wyjaśnił iż okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 169 ust. 6 u.f.p. zostały stwierdzone po ww. terminie.

Minister Finansów zgodził się ze Skarżącą, że w uzasadnieniu decyzji Wojewody istotnie nie wyjaśniono kwestii dotyczącej określeni ci terminów, od których należy liczyć odsetki.

Podniósł, że z sentencji decyzji I instancyjnej wynika jednak; że wskazane terminy dotyczą przekazania dwóch transz dotacji na rzecz skarżącej. Wyjaśnił, iż powyższe jest spójne z art. 169 ust. 5 pkt 1 u.f.p. Podniósł, że zgodnie z tym przepisem, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu i państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Wskazał, że ustalono, przedmiotowa dotację przekazano Skarżącej w dwóch transzach: w dniu 7 lipca 2017 r. kwotę 106 450 zł, natomiast w dniu 31 lipca 2017 r. kwotę 68 550 zł. Ta druga część przekazanej dotacji, przypadająca do zwrotu do budżetu państwa, została pomniejszona przez Wojewodę w związku z kontynuacją zadania przez Skarżącą do sierpnia 2018 r.

W związku z tym, że Wojewoda nie wyjaśnił przyczyn pomniejszenia kwoty dotacji przekazanej drugą transzą, nie znajdując jednoznacznego potwierdzenia prawidłowości takiego rozstrzygnięcia, Minister uchylił decyzję Wojewody w całości i orzekł co do istoty sprawy na korzyść skarżącej, pomniejszając ogólną kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu państwa o kwotę 0,36 zł (2 916,67 zł/za miesiąc x 8 miesięcy kwalifikowalnych = 23 333,36 zł. Otrzymana dotacja 175 000,00 zł - 23 333,36 zł = 151 666,64 zł), oraz kwotę przekazaną pierwszą transzą dotacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 9 umowy dotacji oraz art. 354 § 1 k.c. przejawiającej się w pominięciu umownego trybu rozwiązania umowy poprzedzającego decyzję o zwrocie dotacji. Pominięciu i nierozważeniu konieczności zastosowania właściwego trybu rozwiązania umowy ze względu na okoliczności uniemożliwiające jej realizację,

2. art. 169 ust. 6 w zw. z ust. 1 pkt l ust. 4 i ust. 5 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegającego na nieuzasadnionym przyjęciu przez organ II instancji, że środki otrzymane z dotacji zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz, że brak możności kontynuowania działalności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu otrzymanej dotacji.

3. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zapadłej w sprawie decyzji, a to:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256, dalej: "k.p.a.") polegające na oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] mimo iż przedmiotowe znaczenie mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności dotyczą kwestii braku zawinienia skarżącej w przedmiocie kontynuowania działalności gospodarczej,

b) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości na korzyść strony, w szczególności okoliczności mających znaczenie dla niniejszej sprawy polegających na pominięciu faktu, iż rozwiązanie umowy dotacji powinno nastąpić w umownym trybie, nie zaś jednostronnej czynności organu administracji publicznej,

c) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegając na braku zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, polegające na braku wezwania skarżącej do wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

d) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o zwieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed Sądem Okręgowym w K. sygn. akt [...], podczas, gdy rozpatrzenie sprawy oraz wydanie przedmiotowej decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. w sprawie [...]

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 22 września 2020 r. pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że w dniu 7 sierpnia 2020 r. został wydany wyrok Sądu Okręgowego w K. o sygnaturze akt [...] uwzględniający powództwo skarżącej o uznanie za bezskuteczne oświadczenie P.B. z dnia 17 sierpnia 2018 r. o rozwiązanie bez zachowania okresu wypowiedzenia z dniem 16 i 17 sierpnia 2018 r. umowy najmu lokalu użytkowego położonego w K. przy ul. K. zawartej w dniu [...] sierpnia 2015 r oraz najmu lokalu użytkowego położonego w K. przy ul. K. zawartej dniu [...] lutego 2017 r. pomiędzy P.B. i M.W. obecnie G..

Sąd zasądził od pozwanego P.B. na rzecz M.G. tytułem odszkodowania kwotę 151 666, 64 gr z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 maja 2019 r. do dnia zapłaty. Wyrok nie jest prawomocny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Zaskarżoną decyzją Minister Finansów, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w całości i orzekając co do istoty sprawy, w tym zakresie określił kwotę 151 666,64 zł, jako przypadającą do zwrotu do budżetu państwa przez M.G., prowadzącą działalność gospodarczą pn. F. G. M., część dotacji przekazanej na realizację zadania w ramach Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "Maluch plus" 2017 na podstawie umowy dotacji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...}. Podstawę do wydania decyzji stanowił art. 169 ust. 4 u.f.p. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Nie jest zasadny sformułowany w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 169 ust. 6 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, gdyż do budżetu nie została zwrócona żadna kwota. Z kolei przeprowadzone postępowanie wykazało, że kwota dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wynosiła - po uwzględnieniu korekt przez Ministra -151 666,64 zł.

Bezsporne jest, że zgodnie z umową dotacji, do obowiązków Beneficjenta należały czynności związane z realizacją zadania, zgodnie z warunkami umowy i jej załącznikami oraz programem "Maluch plus" 2017 (§ 2 ust. 1 umowy dotacji). W myśl § 2 ust 1 pkt 16 umowy w przypadku, gdy zaprzestanie działalności instytucji (ograniczenie dostępności, np. poprzez likwidację miejsc opieki) nastąpi przed dniem 31 grudnia 2022 r. kwota dotacji, o której mowa w § 1, w wysokości 1/12 za każdy miesiąc niedochowania okresu funkcjonowania, zostanie uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlegać będzie zwrotowi na zasadach przewidzianych dla dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W rozpatrywanej sprawie organy zasadnie wskazały, iż w przypadku, gdy zaprzestano działalności do dnia 31 grudnia 2022 r. kwota dotacji, o której mowa w § 1, w wysokości 1/12 za każdy miesiąc niedochowania okresu funkcjonowania, zostanie uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlegać będzie zwrotowi na zasadach przewidzianych dla dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (§ 6 pkt 6 umowy dotacji). Przez utrzymanie działalności instytucji należy rozumieć, że Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia po 2017 r. funkcjonowania (dostępności) miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w instytucji, powstałych w wyniku realizacji umowy, do dnia 31 grudnia 2022 r.

Gdy dofinansowana w ramach programu liczba dzieci w instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, nie pozostaje utrzymana w okresie trwałości na poziomie co najmniej 75%, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu wykorzystanych środków finansowych, w proporcjonalnej wysokości do liczby niewykorzystanych ("nieobsadzonych") miejsc za każdy miesiąc niewykorzystania ("nieobsadzenia") miejsc na poziomie 75% w stosunku do liczby miejsc wskazanych w umowie (pkt 7.3.2. Programu "Maluch plus" 2017).

Rację ma zatem Minister Finansów wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż aby uznać wydatkowaną w roku 2017 dotację za w całości wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem, termin trwałości projektu (zgodnie z umową i programem "Maluch plus" 2017) bezwzględnie musiał być zachowany. Przez wykorzystanie zaś dotacji zgodnie z przeznaczeniem należy rozumieć wykorzystanie jej środków na realizację określonego w umowie zadania, zgodnie z warunkami określonymi w umowie oraz w programie "Maluch plus" 2017, który stanowił podstawę jej zawarcia. Umowa dotacji określała zarówno przeznaczenie dotacji, cel/zadanie, jak również termin, w którym zadanie powinno być realizowane (warunki umowy dotacji nie zostały zmienione).

W okolicznościach sprawy, wskutek przerwania okresu trwałości projektu cel, na jaki przyznano dotację, określony w umowie oraz w programie "Maluch plus" 2017, nie został osiągnięty.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 9 umowy dotacji i art. 354 § 2 k.c. należy zauważyć, iż przepis art. 354 § 2 k.c. nakłada na wierzyciela obowiązek współdziałania w wykonaniu zobowiązania zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno–gospodarczemu, oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje, także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W tym kontekście oraz w nawiązaniu do zarzutów skargi nieuwzględnienia przez organy § 9 umowy dotacji oraz art. 354 § 2 k.c., przejawiającego się w pominięciu umownego trybu rozwiązania umowy poprzedzającego decyzję o zwrocie dotacji, wskazać należy, iż organy administracyjne nie orzekają i nie mogą orzekać na podstawie kodeksu cywilnego.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż § 9 umowy dotacji dotyczy "Odstąpienia od umowy" co w rozpatrywanej sytuacji nie wystąpiło. Jak wynika z § 9 pkt. 2 umowy dotacji: "W przypadku wystąpienia okoliczności, za które strony nie ponoszą odpowiedzialności, a które uniemożliwiają wykonanie Umowy, zostaje ona rozwiązana. Skutki finansowe i ewentualny zwrot środków finansowych strony określą w sporządzonym protokole". W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 2, po terminie, na który umowa została zawarta. Wojewoda [...] określi kwotę dotacji przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, od którego nalicza się odsetki, termin, zwrotu oraz nazwę i numer rachunku bankowego, na który należy dokonać wpłaty (§ 9 pkt. 4 umowy dotacji).

Skoro podstawą funkcjonowania organów administracyjnych są wyłącznie normy administracyjnoprawne zawarte w prawie administracyjnym materialnym i procesowym, mające nadto charakter ius cogens, to nie można zarzucić organom administracyjnym, że nie uwzględniły, czy też dokonały błędnej wykładni przepisów kodeksu cywilnego. Wszelkiego rodzaju kwestie i spory rodzące się na tle prawidłowego wykonywania zawartej pomiędzy stronami umowy władny jest rozstrzygać wyłącznie sąd cywilny.

Słusznie również organ odwoławczy zauważył, iż warunkiem koniecznym do określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego należy liczyć odsetki nie jest uprzednie rozwiązanie umowy dotacji. Przyznana w sprawie dotacja ma charakter publicznoprawny. Umowa dotacji jednoznacznie określa konsekwencje zaprzestania działalności przed dniem 31 grudnia 2022 r. (§ 6 pkt 6 umowy dotacji). Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy dotacji, termin zrealizowania zadania obejmował okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r.

Nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o zwieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed Sądem Okręgowym w K. sygn. akt [...], podczas, gdy rozpatrzenie sprawy oraz wydanie przedmiotowej decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. w sprawie [...].

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w sytuacji, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem co do uprawnienia, obowiązku, zdarzenia prawnego lub innych okoliczności mających znaczenie prawne dla rozpatrywanej sprawy, a ich ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

Należy zauważyć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania, nie jest sam fakt toczenia się przed innym organem lub sądem postępowania, którego wynik może mieć wpływ na treść decyzji w postępowaniu właściwym, lecz jest nim określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej prowadzącego postepowanie właściwe. Powyższy przepis dotyczy zatem sytuacji, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, nie jest w ogóle możliwe bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Przy czym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11, organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Powyższe implikuje wniosek, że zagadnienie wstępne musi bezpośrednio wpływać na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej, co do jej istoty, bez względu na pozytywne czy też negatywne konsekwencje dla stron.

Rację ma zatem organ II instancji, wskazując, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, który to związek w jego ocenie, w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi. W toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono bowiem, by rozpatrzenie analizowanej sprawy prowadzonej w trybie art. 169 ust. 6 u.f.p., zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w K. procedujący w sprawie o sygn. akt [...].

Ponadto, trafnie organ odwoławczy wskazał stronie skarżącej, iż właściciel budynku, w którym funkcjonował Żłobek nie był stroną umowy dotacji. Nie jest tym samym stroną postępowania wszczętego w sprawie administracyjnej. W sprawie brak jest podstaw do dochodzenia zwrotu części dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa od podmiotów, które są oskarżane o przejęcie w sposób sprzeczny z prawem prowadzonej działalności wraz z wyposażeniem lokalu, a które nie są następcami prawnymi Strony. Rozliczenia pomiędzy stronami umowy najmu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, stroną niniejszego postępowania jest wyłącznie Beneficjent dotacji przyznanej w sprawie. Organy administracji publicznej procedujące w sprawie nie mają żadnych podstaw do dochodzenia zwrotu przyznanej Stronie dotacji od strony pozwanej w ww. procesie cywilnym.

Należy mieć również na uwadze, iż uzyskany przez Stronę wyrok uwzględniający powództwo o uznanie za bezskuteczne oświadczenie P.B. z dnia 17 sierpnia 2018 r. o rozwiązanie bez zachowania okresu wypowiedzenia z dniem 16 i 17 sierpnia 2018 r. umowy najmu lokalu użytkowego położonego w K. - nie jest prawomocny. Organy zaś administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne, działają na podstawie aktualnego stanu prawnego oraz faktycznego. Wydający decyzję organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydawania. Ponownie przypomnieć należy, iż żaden szczególny przepis nie uzależnia wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie od zakończenia równolegle toczącego się postępowania w sądzie powszechnym. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1426/07).

W kwestii zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości na korzyść strony, w szczególności okoliczności mających znaczenie dla niniejszej sprawy polegających na pominięciu faktu, iż rozwiązanie umowy dotacji powinno nastąpić w umownym trybie, nie zaś jednostronnej czynności organu administracji publicznej - należy wskazać, że rozwiązanie czy też odstąpienie od umowy dotacji może rodzić jedynie skutki cywilnoprawne, nie przesądza zaś bezpośrednio o konieczności zwrotu środków już pobranych, a tym bardziej zakresu tego zwrotu.

Przesłanką ich zwrotu jest bowiem decyzja administracyjna, wydana na podstawie przywołanego wyżej art. art. 169 ust. 6 w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.f.p., przy zaistnieniu przesłanek do jej wydania, a jednocześnie niezależna od kwestii wzajemnych rozliczeń stron umowy.

Przedmiotem przeprowadzanej obecnie przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli nie jest jednak i nie może być potencjalna kwestia rozwiązania umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności, gdyż podstawą do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie stanowił ww. przepisy u.f.p., natomiast hipotetyczne rozwiązanie umowy może jedynie zdarzeniem prawnym, będącym jednym z elementów stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że umowa o realizację zadania publicznego ma charakter mieszany, gdyż z jednej strony bezsporne jest, że jest umową cywilnoprawną i wszelkie spory z tym związane winny być rozstrzygane przez sąd powszechny, w tym między innymi spory co do aneksowania umowy. Natomiast w części dotyczącej odzyskiwania (zwrotu) dotacji ustawodawca przewidział obowiązek wydania decyzji administracyjnej i kompetencje dla sądu administracyjnego do rozstrzygania w tym zakresie. Sąd podkreśla przy tym, że dotacja stanowi nieodpłatne przekazanie pewnej kwoty środków publicznych określonemu podmiotowi w celu realizacji zadań publicznych, przy czym fakt zawarcia w tym przedmiocie umowy nie oznacza, że wszelkie stosunki pomiędzy stronami umowy będą regulowane przez przepisy prawa prywatnego. Przekazane środki nie tracą bowiem swego publicznoprawnego charakteru. Zawarta przez Skarżącą umowa zawierała postanowienia zobowiązujące do wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z celem, na jaki je uzyskała i na warunkach określonych umową. Dlatego też, wobec braku rozwiązania umowy i wobec braku sporu w tym zakresie (z akt nie wynika, aby strona zwracała się do sądu powszechnego z pozwem), Sąd zobowiązany jest do przyjęcia konkretnych zapisów umowy, co do których strony zobowiązały się przestrzegać.

Tym samym w wypadku niezrealizowania w sposób wymagany umowy, na którą przekazano dotację, to zwrot takiej dotacji musi nastąpić w oparciu o przepisy u.f.p. i przepisy procedury administracyjnej. Także w postępowaniu administracyjnym będzie ustalany stan faktyczny sprawy i z tego stanu będą wyciągane określone konsekwencje, w tym m.in. określenie wysokości dotacji przypadającej do zwrotu.

Zauważenia wymaga, że umowa dotacji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy przewidziane dla takiej umowy, w tym wskazane w art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 u.f.p. W przepisach tych ustawodawca wskazał, że umowa taka winna określać: 1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania; 2) wysokość udzielonej dotacji i tryb płatności; 3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego; 4) tryb kontroli wykonywania zadania; 5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji; 6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania.

Mając powyższe na względzie Strona wiedziała, a przynajmniej winna wiedzieć, że dofinansowanie będzie odbywało się na zasadzie przekazania dotacji na realizację zadania publicznego. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.

Mając powyższe na względzie w sprawie, wbrew twierdzeniom Strony, istnieje podstawa prawna do wydania decyzji określającej zobowiązanie do zwrotu do budżetu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która to podstawa został właściwie wskazana przez organy. Decyzja dotycząca zwrotu dotacji jest decyzją związaną i organ nie ma żadnej swobody przy wyborze jej rozstrzygnięcia. Innymi słowy w wypadku stwierdzenia określonych okoliczności warunkujących zwrot dotacji, organ ma obowiązek, a nie uprawnienie do żądania zwrotu środków dotacji.

Organ nie naruszył również innych przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana jego ocena nie była dowolna. Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli. Jednocześnie dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prawa materialnego.

Jednocześnie Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły też dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Niezrozumiały jest zarzut dotyczący naruszenia przez organ administracji art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegając na braku zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, polegające na braku wezwania skarżącej do wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, iż na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym Skarżąca została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji w sprawie. Z akt sprawy wynika, iż pismem Wojewody z dnia 8 listopada 2018 r. oraz postanowieniami Ministra Finansów z dnia 14 lutego 2019 r. oraz z dnia z dnia 23 kwietnia 2019 r. Skarżąca była informowana o przysługujących jej prawach.

Strona korzystała z możliwości składania wniosków dowodowych, gdyż np. pismem z dnia 9 maja 2019 r. Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego w K. o sygn. [...], w szczególności z powództwa na okoliczności przejęcia w sposób sprzeczny z prawem prowadzonej działalności żłobkowej wraz z wyposażeniem, którego zakup był współfinansowany w ramach umowy dotacji.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku