Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 66/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134 par. 1, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 47 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. M. i R. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. M. i R. M. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [ ] listopada 2020 r. nr [ ] Wojewoda [ ], dalej także jako: "Wojewoda", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania F.D. oraz E.D., uchylił decyzję Prezydenta Miasta[ ] , dalej także jako: "Prezydent", z dnia [ ] czerwca 2020 r. nr[ ] , odmawiającą wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [ ], działka nr [ ], obręb [ ], obejmującego pas przejazdu i przechodu na okres 41 dni, zgodnie z harmonogramem robót, stanowiącym załącznik do wniosku, wykonanym w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [ ] z dnia [ ] sierpnia 2019 r. nr , [ ] oraz orzekł - na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020r. poz. 1333 z późn. zm.) - o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [ ], działka nr [ ], obręb [ ], obejmującego pas przejazdu i przechodu na okres 41 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji wnioskodawcom, zgodnie z harmonogramem robót, stanowiącym załącznik do wniosku, wykonanym w oparciu o decyzję Prezydenta [ ] z dnia [ ] sierpnia 2019 r. nr [ ] o pozwoleniu na rozbiórkę.

Wojewoda ustalił następujące warunki wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [ ], działka nr [ ], obręb [ ]:

1. zajęcie pasa działki nr [ ] szerokości 4m oraz długości 21m, składającego się z pasa ciągu pieszego o szerokości 1m (pow. 21,5m²) i pasa ciągu jezdnego szerokości 3m (pow. 62,3m²), położonego wzdłuż południowej granicy działki nr[ ] , w zakresie prawa przechodu i przejazdu w celu wykonania robót rozbiórkowych komina zgodnie z decyzją Prezydenta z dnia [ ] sierpnia 2019 r. nr [ ], nastąpi na okres 41 dni, zgodnie z opracowaniem technicznym z [ ]października 2020 r.;

3. roboty budowlane mogą być wykonywane w godzinach do 8°° do 16°°, od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz warunków zawartych w decyzji Prezydenta z dnia [ ] sierpnia 2019 r. nr [ ] o pozwoleniu na rozbiórkę;

4. przejazd przez zajętą działkę może odbywać się przez samochody o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 ton, a dla samochodów wywożących gruz o masie całkowitej nieprzekraczającej 18 ton;

5. należy zabezpieczyć przed uszkodzeniami i zniszczeniami obiekty budowlane, nasadzenia, urządzenia infrastruktury, przedmioty i inne składniki znajdujące się na zajętej pasie działki przed zniszczeniem i uszkodzeniem, oraz naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z zajętej nieruchomości zgodnie z treścią art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego oraz przepisami Kodeksu cywilnego.

Z uzasadnienia ww. decyzji Wojewody wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [ ] lutego 2020 r. do Prezydenta wpłynął wniosek E.D. oraz F.D. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [ ], działka nr [ ], obręb [ ]. Wniosek uzasadniono koniecznością przeprowadzenia robót rozbiórkowych komina znajdującego się na działce nr[ ] , obręb [ ] S. Roboty rozbiórkowe wymagają wykorzystania ww. działki sąsiedniej, stanowiącej własność M. i R. M. Pismem z 10 lutego 2020 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania ww. decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedni. Postanowieniem z dnia [ ] marca 2020 r. nałożono na wnioskodawców obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym wniosku. Braki wniosku zostały uzupełnione do 20 marca 2020 r. Dnia 23 marca 2020 r. zawiadomiono strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po wpłynięciu wniosku inwestorów organ powiatowy pismem z 10 lutego 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, w związku z powyższym 18 oraz 27 lutego 2020 r. strony postępowania – R. M. i M. M. wnieśli zastrzeżenia i uwagi w sprawie. Strony nie wyraziły zgody na udostępnienie działki nr [ ] w celu przeprowadzenia robót rozbiórkowych komina na sąsiedniej działce nr [ ]. Zdaniem właścicieli działki nr [ ] inwestorzy mają zapewniony dostęp do działki nr [ ], na której znajduje się komin przeznaczony do rozbiórki, przez działkę nr [ ]. Natomiast zdaniem inwestorów działka nr [ ], nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej przez działkę nr [ ]. Przejazd przez działkę nr [ ] do działki nr [ ] nie jest możliwy ze względu na sposób jej zagospodarowania, w szczególności przez istnienie namiotów foliowych oraz istniejący drzewostan i nasadzenia, co łączy się z koniecznością wyrażenia zgody przez właścicieli działki nr [ ] oraz odpowiednie organy na wycinkę drzew oraz usunięcie namiotów foliowych. Powyższe stanowisko zostało udokumentowane fotografiami. Wnioskodawcy wskazali, iż przy korzystaniu z działki nr [ ], na mocy decyzji Prezydenta z dnia [ ] listopada 2019 r. nie doszło do jakichkolwiek naruszeń substancji działki.

Decyzją z dnia [ ] czerwca 2020 r. nr [ ] Prezydent odmówił udzielenia pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [ ], w celu wykonania robót budowlanych. Organ I instancji uznał, iż nie zaistniały przesłanki do zastosowania w sprawie art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, dojazd do działki nr [ ], na której zlokalizowany jest obiekt przeznaczony do rozbiórki, może odbywać się na zasadach dotychczasowej obsługi działki z drogi publicznej lub po dokonaniu czynności prawnych związanej z ustaleniem przejazdu i przechodu, przez którąkolwiek z nieruchomości sąsiednich. Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w piśmie organu I instancji z [ ] września 2020 r.

E. D. oraz F. D. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, wskazując, iż komin na którego rozbiórkę została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę znajduje się 35m od granicy działki nr [ ] z działką nr[ ] . Odległość 35m stanowi przedłużenie pasa komunikacyjnego pomiędzy działką nr [ ] a działką nr [ ]. Pokonując drogę przez działkę nr [ ] i działkę nr [ ], można dojechać do wytyczonego miejsca na swobodne zaparkowanie samochodu, oraz umożliwić jego nawrót z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. W odwołaniu podtrzymano argumentację dotyczącą konieczności skorzystania z części działki sąsiedniej nr [ ] w celu wykonania robót na działce odwołujących, wyrażoną we wniosku oraz w pismach składanych w postępowaniu przed organem I instancji.

Pismem z 22 października 2020 r. wystąpiono do inwestorów o przedstawienie szczegółowego planu zajęcia pasa nieruchomości sąsiedniej. Dnia 3 listopada 2020 r. żądany dokument wpłynął do organu II instancji. Z kopią dokumentu zostały zapoznane pozostałe strony postępowania.

Wojewoda, po zapoznaniu się z odwołaniem oraz aktami sprawy, wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dalej zwanej Prawem budowlanym, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Z kolei art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ww. przepisie, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub innej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 14 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 415/13 wskazał, iż kompetencje organu wynikające z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego stają się aktualne dopiero wówczas, gdy do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, a inwestor przed rozpoczęciem owych robót nie uzyskał zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście lub nie uzgodnił z nim przewidywanego sposobu, zakresu i terminu korzystania z tych obiektów, a także ewentualnej rekompensaty z tego tytułu. Pomiędzy właścicielami działek nr [ ] i [ ] nie doszło do porozumienia, w kwestii udostępnienia działki nr [ ], w celu wykonania robót rozbiórkowych na działce nr [ ]. Właściciele działki, która ma być przedmiotem udostępnienia, wskazują, iż roboty rozbiórkowe powinny odbywać się za pośrednictwem działki nr [ ].

Zezwolenie na wejście na nieruchomość sąsiednią w celu wykonania robót budowlanych lub prac przygotowawczych, przewidziane w art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, dotyczy tylko takich robót lub prac, które podlegają regulacji tej ustawy. Wydanie zezwolenia, o którym stanowi art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia albo nakazem wykonania takich robót. Inwestor uzyskał ostateczną decyzję Prezydenta z dnia [ ] sierpnia 2019 r. nr [ ], udzielającą pozwolenia na rozbiórkę komina na działce nr [ ]. Na podstawie powyższej decyzji inwestor uprawniony jest do wykonywania robót budowlanych. Komin o wysokości 9,2m, na którego rozbiórkę została wydana decyzja, znajduje się 35m od granicy działki nr [ ] z działką nr [ ]. Do drogi miejskiej przez działkę nr [ ] do działki nr [ ], a potem na działkę nr [ ] prowadzi droga wewnętrzna o długości ok. 35m o szerokości 5m. Właściciele działki nr nie wyrażają zgody na udostępnienie należącej do nich działki, w celu wykonania przedmiotowych robót budowlanych (rozbiórkowych). Częścią tych robót jest usunięcie gruzu i innych odpadów powstałych po rozbiórce komina. Zgodnie z ekspertyzą stanu komina przedłożoną przez inwestora, roboty rozbiórkowe zostały wstrzymane ze względu na ograniczenie możliwości dojazdu sprzętu. Stan techniczny komina, o wysokości 9,2m, jest zły i grozi jego zawaleniem. Roboty rozbiórkowe odbywać się będą na działce nr [ ] . Na działce tej zostanie ustawiony również kontener na odpady. Natomiast udostępnienie pasa o szerokości 4,75m konieczne jest dla usunięcia gruzów i odpadów. Kontener na odpady zostanie postawiony na działce nr [ ]. Inwestor wskazuje, iż po zakończeniu prac zostanie przywrócony tymczasowo zdemontowany pas ogrodzenia. Udostępnienie jest konieczne, ze względu na to, iż przejazd przez działkę nr [ ] do działki nr [ ] nie jest możliwy z uwagi na zagospodarowanie tej działki, w szczególności przez istnienie namiotów foliowych oraz istniejący drzewostan i nasadzenia, co łączy się z koniecznością wyrażenia zgody przez właścicieli działki nr [ ], ale również uzyskaniem zgody odpowiednich organów na wycinkę drzew oraz usunięcie istniejących namiotów foliowych. Inwestor powyższe stanowisko udokumentował odpowiednimi fotografiami. Przeprowadzona analiza akt sprawy wykazała konieczność udostępnienia pasa działki nr [ ], w celu wykonania robót rozbiórkowych komina na działce nr [ ] .

Wojewoda przywołał treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 261/18 i wskazał, że wydając akt, o którym mowa w art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, organ winien określić granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub sąsiedniej nieruchomości. Winien mieć przy tym na uwadze nie tylko zakres potrzeb inwestora, ale także to, że planowane przez inwestora prace czy roboty wynikające z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogą w nadmierny, nieograniczony i nieuzasadniony sposób ingerować w prawa podmiotu, do którego należy sąsiedni grunt. W podjętej więc w oparciu o powołany przepis decyzji organ musi dokonać wyważenia tych pozostających ze sobą w kolizji interesów. Określony w sentencji niniejszej decyzji sposób korzystania z działki nr [ ] w celu wykonania robót budowlanych na działce nr[ ] , został określony w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w substancję tej działki. Inwestor jest zobowiązany do prowadzenia prac w sposób najmniej uciążliwy dla właścicieli działki udostępnionej. Odnosząc się bezpośrednio do zastrzeżeń M. i R. M. dotyczących możliwych naruszeń substancji ich nieruchomości, należy wskazać, iż inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Naprawienie szkody może nastąpić w formie wykonania przez inwestora określonych, niezbędnych prac naprawczych lub też w formie odszkodowania za szkody. Jeżeli pomiędzy stronami nie dojdzie do porozumienia w tej kwestii, dochodzenie odszkodowania od inwestora następuje w drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. Organ na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego orzeka o konieczności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oraz granicach tego udostępnienia. Prawo budowlane nie przewiduje możliwości orzekania o ewentualnej rekompensacie z tytułu skorzystania przez inwestora z uprawnienia, jakie przyznaje mu decyzja wydana na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego. Kwestia rekompensaty pozostaje w sferze cywilnoprawnej, a więc może dojść do dobrowolnego zrekompensowania przez inwestora skutków decyzji, a w istocie użytkowania sąsiedniego terenu w wyniku orzeczenia administracyjnego. Jeżeli zaś nie dojdzie do porozumienia pomiędzy stronami w tej kwestii, uprawnionemu do rekompensaty pozostaje dochodzenie jej na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Należy odróżnić również sposób zwykłego (codziennego) korzystania z działki objętej inwestycją przez jej użytkowników, od konieczności dostępu w taki sposób aby wykonać roboty budowlane. Postępowanie wykazało, iż bez udostępnienia pasa działki nr [ ] , o odpowiedniej szerokości, nie jest możliwe przeprowadzenie robót rozbiórkowych komina na sąsiedniej działce nr [ ], zgodnie z udzielonym pozwoleniem na rozbiórkę.

Biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody oraz przedstawiony przez inwestora sposób korzystania z działki sąsiedniej i podjęte negocjacje z właścicielami sąsiedniej działki nr [ ], które nie przyniosły porozumienia, organ II instancji wskazał, że udostępnienie działki nr [ ] , jest niezbędne w celu wykonania robót rozbiórkowych komina na działce nr [ ]. Inwestor udowodnił, iż nie jest w stanie wykonać robót rozbiórkowych w inny sposób niż przez wykorzystanie działki nr [ ] w przedstawionym zakresie.

Pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. M. i R. M. złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

a) art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - poprzez błędne przyjęcie przez organ, że do wykonania prac — rozbiórki komina niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, należącej do skarżących tj. działki nr [ ], a także błędne ustalenie, że konieczność udostępniania działki nr [ ] wynika z tego powodu, że przejazd przez działkę nr [ ] do działki nr [ ] nie jest możliwy z uwagi na zagospodarowanie tej działki, w szczególności przez istnienie namiotów foliowych oraz istniejący drzewostan i nasadzenia, podczas gdy w niniejszym stanie faktycznym nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 47 ustawy Prawo budowlane, bowiem dojazd do działki [ ], obręb [ ], na której zlokalizowany jest obiekt (komin) przeznaczony do rozbiórki, może odbyć się na zasadach dotychczasowej obsługi działki z drogi publicznej lub po dokonaniu czynności prawnych związanych z ustaleniem przejazdu i przechodu, przez którąkolwiek z nieruchomości sąsiednich, tym bardziej, że wbrew twierdzeniom organu możliwy jest dojazd do działki nr [ ] przez działkę nr [ ], podczas gdy udostępnienie części nieruchomości skarżących tj. działki nr [ ] uniemożliwi skarżącym faktyczne, swobodne i nieskrępowane korzystanie z ich nieruchomości i konieczność usunięcia wielu urządzeń i nakładów znajdujących się na posesji skarżących.

b) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, bowiem organ II instancji w swych ustaleniach nie uwzględnił, że nakazanie skarżącym udostępnienia części swojej działki nr [ ] na rzecz Państwa D. uniemożliwi skarżącym faktyczne, swobodne i nieskrępowane korzystanie z ich nieruchomości, bowiem skarżący będą musieli usunąć wiele urządzeń i nakładów poczynionych na ich nieruchomości, co narazi ich na niepowetowaną szkodę, jednocześnie wskazując, że skarżący będą mieli możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze postępowania sądowego, a w dalszej kolejności błędnie uznał, że Państwo D. nie mogą korzystać z działki nr [ ], z uwagi na jej zagospodarowanie, w szczególności przez istnienie namiotów foliowych oraz istniejący drzewostan i nasadzenia, co łączy się z koniecznością wszczęcia procedury wyrażania zgody przez właścicieli działki nr [ ], ale również uzyskania zgody odpowiednich organów na wycinkę drzew oraz usunięcie namiotów foliowych, co w dalszej kolejności zostało zakwestionowane przez skarżących, bowiem zgodnie z aktualnym stanem nieruchomości (przedstawiona przez Państwo dokumentacja fotograficzna była nieaktualna) możliwy jest bezpośredni przejazd przez działkę nr [ ] tym bardziej, że w chwili obecnej Państwa D. dojeżdżają do działki [ ] właśnie przez działkę nr [ ].

c) art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez błędne ustalenie przez organ stanu faktycznego w szczególności, błędne przyjęcie, że przejazd przez działkę nr [ ] do działki nr [ ] nie jest możliwy z uwagi na zagospodarowanie tej działki, w szczególności przez istnienie namiotów foliowych oraz istniejący drzewostan i nasadzenia, gdy tymczasem Państwo D. przedłożyli dokumentację fotograficzną, która nie jest zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym, bowiem przez działkę [ ] Państwo D. mogą swobodnie przejeżdżać, tak jak do tej pory, bez konieczność usuwania jakichkolwiek urządzeń, tym bardziej, że działka Państwa D. posiada dostęp do drogi publicznej, poprzez inne, dużo większe działki niż działka skarżących, natomiast udostępnienie części działki skarżących narazi skarżących na niepowetowaną szkodę, bowiem skarżący będą zmuszeni do usunięcia urządzeń, znajdujących się na ich posesji oraz poczynionych nakładów, a nadto wjazd do działki skarżących jest bardzo wąski, co utrudni skarżącym normalne funkcjonowanie, bowiem wjazd będzie ciągle blokowany przez samochody i urządzenia Państwa D.

e) art. 107 § 3 kpa — poprzez niewskazanie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

f) art. 138 § 1 kpa - poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w mocy, gdy tymczasem z uwagi na prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji organ II instancji winien utrzymać w mocy decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ oraz uczestnicy postępowania E. i F. D. wnieśli o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżących poinformował Sąd, że obecna właścicielka działek nr [ ], położonych przy ul. [ ] w S. A. G., udzieliła zgody E. i F. D. na swobodny dostęp do przedmiotowego komina celem jego rozbiórki przez ww. działki, i tylko od inwestorów zależy, czy będą chcieli skorzystać z tej możliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, we wskazanym zakresie i według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także – z mocy art. 135 p.p.s.a - decyzji utrzymanej nią w mocy, wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej "P.b.").

Zgodnie z art. 47 ust.1 P.b. - jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.

Z kolei, w myśl art. 47 ust. 2 P.b. - w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno – budowlanej, na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości; w przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno - budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.

Należy podkreślić, że w świetle art. 47 P.b. organ rozważając zasadność wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia bądź stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, zobowiązany jest do zbadania, czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości od jej właściciela, a starania te okazały się bezskuteczne oraz czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne dla wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych.

Warunek niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. Chodzi więc wyłącznie o sytuację, gdy nie ma innej możliwości przeprowadzenia przez inwestora prac przygotowawczych lub budowlanych jak tylko poprzez wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 46/17).

Przedmiotem wniosku w rozpatrywanej sprawie było wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce komina znajdującego się na działce nr [ ], obręb [ ] S., stanowiącej własność E. i F. D.. Uwzględniając usytuowanie obiektu zasadne jest uznanie, że wejście na teren sąsiedniej nieruchomości było niezbędne dla wykonania planowanych robót budowlanych. Sporne jest natomiast, że inwestorzy podjęli starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiednich nieruchomości od jej właścicieli i że okazały się one bezskuteczne. Jak wynika bowiem z akt sprawy, E. i F. D. zwrócili się z prośbą o udostępnienie fragmentu nieruchomości w celu umożliwienia przeprowadzenia robót budowlanych wyłącznie do skarżących, którzy zdecydowanie sprzeciwili się udostępnieniu ich działki, natomiast brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że inwestorzy z takim wnioskiem zwrócili się do pozostałych właścicieli sąsiednich nieruchomości, podczas gdy - jak wynika z zebranych w sprawie dokumentów (vide np. pismo z dnia 28 kwietnia 2021 r., k. 229 akt sądowych) - obecna właścicielka działek nr [ ] położonych przy ul. [ ] w S., A. G., udzieliła zgody E. i F. D. na dostęp do przedmiotowego komina celem jego rozbiórki przez ww. działki.

Zgodnie z orzecznictwem administracyjnosądowym, już tylko wysłanie listu do właściciela nieruchomości sąsiedniej z prośbą o wyrażenie zgody na czynności w ramach art. 47 P.b., spełnia warunek podjęcia przez inwestora starań warunkujących wydanie przez organ pozytywnej decyzji w zakresie wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej na podstawie ww. przepisu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1819/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. VII SA/Wa 110/09). Wystarczająca jest więc sama próba uzyskania takiej zgody (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 11 października 2011 r., sygn. II SA/Op 201/07). W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej wskazano, próba zawarcia porozumienia w przedmiotowym zakresie nie powiodła się ale wyłącznie w odniesieniu do skarżących, podczas gdy z oświadczenia właścicielki działek nr [ ] wynika, że jest ona skłonna taką zgodę wyrazić.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że przedwcześnie organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że inwestorzy podjęli starania o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiednich nieruchomości od wszystkich ich właścicieli i że okazały się one bezskuteczne. Tym samym uznać należy, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do zastosowania art. 47 ust. 2 P. b.

W tych okolicznościach należało stwierdzić, że decyzje wydane w niniejszej sprawie przez organy obu instancji zapadły z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody, jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Rzeczą organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie usunięcie dostrzeżonych naruszeń i dokonanie ustaleń co do spełnienia wszystkich przesłanek uprawniających do zastosowania art. 47 ust. 2 P. b.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 13 maja 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).