Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1020/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 4, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A z siedzibą w N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekającą o:

- zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie, zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji, części nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A bez nr, oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...], jako działki nr: [...] (67 m2 z całości 864 m2), [...] (24 m2 z całości 407 m2), [...] (24 m2 z całości 411 m2 ), [...] (24 m2 z całości 407 m2), [...] (24 m2 z całości 411 m2), [...] (36 m2 z całości 621 m2), [...] (36 m2 z całości 621 m2 ), [...] (24 m2 z całości 406 m2), [...] (24 m2 z całości 410 m2), [...] (24 m2 z całości 407 m2), [...] (24 m2 z całości 408 m2), [...] (37 m2 z całości 622 m2), [...] (36 m2 z całości 614 m2), [...] (24 m2 z całości 406 m2), [...] (24 m2 z całości 411 m2), [...] (24 m2 z całości 402 m2), [...] (25 m2 z całości 411 m2), [...] (37 m2 z całości 619 m2), [...] (36 m2 z całości 617 m2), [...] (24 m2 z całości 406 m2), [...] (24 m2 z całości 408 m2), [...] (24 m2 z całości 405 m2), [...] (24 m2 z całości 408 m2), [...] (51 m2 z całości 866 m2) - powstałe w wyniku scalenia i podziału m. in. działki nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], której właścicielem jest spółka A Sp. z o. o. B Sp. k.,

2. nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł.:

1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A bez nr oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...] jako działka nr [...] o powierzchni 0,2828 ha. Ograniczenie sposobu korzystania polega na zezwoleniu B S.A. na założenie i przeprowadzenie na części ww. nieruchomości przewodów służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, tj. jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 9 grudnia 2014r., przy czym określona na załączniku do decyzji powierzchnia stałego zajęcia będzie wynosiła 721 m2,

2. zobowiązał B S.A. do: zapewnienia użytkownikom dojścia i dojazdu do pozostałej części nieruchomości nie objętej zezwoleniem, zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed zniszczeniem w trakcie trwania robót, dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na gruncie przed przystąpieniem do prac na przedmiotowej nieruchomości, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac, sporządzenia protokołu zniszczeń i strat po zakończeniu robót i niezwłocznego przekazania do organu orzekającego celem ustalenia odszkodowania,

3. zobowiązał każdoczesnego właściciela nieruchomości do udostępniania nieruchomości każdorazowo, gdy zachodzi potrzeba wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ww. przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej,

4. decyzja po uzyskaniu cechy ostateczności stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Ww. decyzja została uchylona w części decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. i w tym zakresie orzeczono, co do istoty (uwzględniając aktualną numerację działek), a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy ww. decyzję organu I instancji. Spółka A Sp. z o.o. B Sp. k. zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Organ odwoławczy wskazał zatem, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości, która nie jest wykonalna.

Wojewoda [...] wyjaśnił również, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości wydana została w celu wykonania prac, polegających na założeniu i przeprowadzeniu na części ww. nieruchomości przewodów służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, tj. jednotorowej podziemnej kablowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, która to inwestycja bezsprzecznie stanowi cel publiczny zgodnie z art. 6 ust. 2 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji podniósł, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia zajęcie nieruchomości, w stosunku do której uprzednio wydano decyzję z art. 124 ust. 1, a zatem istota obu decyzji jest odmienna. Decyzja z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu, co do zasady trwałe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z udzieleniem zezwolenia na określone roboty, natomiast decyzja z art. 124 ust. 1a stanowi zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu wykonania uprawnień z decyzji wydanej na podstawie ustępu pierwszego. Decyzja o niezwłocznym zajęciu ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu, mimo że decyzja ograniczająca własność nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna.

Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że ograniczenie w niniejszej sprawie dotyczyło pasa technologicznego o łącznej powierzchni 721 m2 (szerokość pasa łącznie 3 m, po 15 m od osi linii w każdą stronę, głębokość wykopu do 1,3 m). Przebieg linii elektroenergetycznej oraz granice pasa technologicznego przedstawiono na mapie stanowiącej integralną część decyzji.

Organ odwoławczy przytoczył szeroką argumentacje wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji, a następnie odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podniósł, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny.

Zdaniem organu II instancji, realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędne dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym jak i gospodarczym, budowa sieci elektroenergetycznej służy bowiem zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. Inwestycja tego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości.

Ponadto organ II instancji dodał, że budowa kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV jest wypełnieniem nałożonych na inwestora przez ustawodawcę zadań, a opóźnienie w realizacji inwestycji, w tym terminowe oddanie linii do eksploatacji może zostać uznane za naruszenie ustawowych obowiązków. Jako operator systemu dystrybucyjnego (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1059), odpowiedzialna jest za bezpieczeństwo funkcjonowania elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego, niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Ponadto wnioskodawca zobowiązany jest utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w tę energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Wojewoda [...] ocenił zatem, że w sprawie wykazano spełnienie przesłanek ustawowych z art. 108 § 1 k.p.a.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że nie bez znaczenia pozostaje i to, że B S.A. w L. jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, którego przedmiotem działalności jest m.in. wytwarzanie, dystrybucja i przesyłanie energii elektrycznej – art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz. U. z 2020r., poz. 1669). Spółka ujęta jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. z 2020r., poz. 1647).

Odwołując się do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] podniósł, że wiedza powszechna, co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna, co do zakresu zaopatrzenia na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym.

W ocenie zatem organu odwoławczego, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie uzasadnione jest ważnym interesem strony, gospodarczym oraz interesem społecznym.

Wojewoda [...] końcowo wyjaśnił, że podnoszona w odwołaniu kwestia, dotycząca swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów w sprawie, poprzez przyjęcie, że inwestor był zmuszony wystąpić o decyzję z uwagi na brak porozumienia z właścicielem nieruchomości, w sytuacji, gdy podstawą złożonego odwołania był brak przeprowadzenia wymaganych prawem negocjacji, a zatem brak było możliwości wypracowania porozumienia, związana jest z postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...] r.

Skargę na tę decyzję złożyła A Sp. z o.o. B Sp. k. z siedzibą w N., zarzucając:

1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci naruszenia art. 7, 77, 80 i art 107 § 1 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, a to z kolei poprzez pominięcie przez organ II instancji, że decyzja pierwotna, tj. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. znak: [...] została wstrzymana w zakresie wykonania postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...]r., znak: [...], co skutkowało wydaniem decyzji o natychmiastowym zajęciu nieruchomości w sytuacji wstrzymania wykonania decyzji podstawowej;

2. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci naruszenia art. 7, 77, 80 i art 107 § 1 k.p.a. poprzez niedołączenie do decyzji przesłanej stronie odpowiedniej mapy, będącej jej integralną częścią, co czyni de facto decyzję niemożliwą dla wykonania przez stronę skarżącą z uwagi na określenie dokładnego obszaru zajęcia nieruchomości tylko poprzez odwołanie się do mapy;

3. obrazę przepisów prawa materialnego, w postaci art. 124 ust. 1a u.g.n. w związku z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wydana decyzja na podstawie tego przepisu ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 a decyzja pierwotna, tj. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r., znak: [...], została wstrzymana w zakresie wykonania postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r. co skutkowało wydaniem decyzji o natychmiastowym zajęciu nieruchomości w sytuacji wstrzymania wykonania decyzji podstawowej.

Ponadto strona skarżąca wskazała, że w czasie trwania postępowania administracyjnego dokonała zbycia nieruchomości, których dotyczy przedmiotowe postępowanie, w związku z czym zachodzi konieczność dokonania zmian podmiotowych na zasadzie art. 30 § 4 k.p.a.. i art. 33 § 1 p.p.s.a. – co samodzielnie stanowi o konieczności uchylenia decyzji jako skierowanej do niewłaściwych adresatów.

W oparciu o te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie strony skarżącej, istotnym zagadnieniem jest zasadność wydawania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w sytuacji, gdy ten sam organ (Wojewoda [...]) w innym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wskazała stanowisko, które jest prezentowane w orzecznictwie, iż decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ww. ustawy ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa, unormowanej w art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ww. ustawy skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ograniczającej oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu.

Zdaniem zatem strony skarżącej, w przypadku, gdy organ II instancji w następstwie wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dostrzega zasadność wstrzymania wykonania swojej własnej decyzji (postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. znak: [...]), to również powinien zważyć, z racji na subsydiarność decyzji określonej w ust. 1a, że decyzja taka nie powinna zostać wydana - w innym wypadku mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której de facto będzie realizowana decyzja, której wykonanie zostało wstrzymane.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości, że decyzja doręczona bez załącznika stanowiącego jej integralną część, w sytuacji, gdy obszar określony jako podlegający natychmiastowemu zajęciu został określony praktycznie wyłącznie poprzez odwołanie się do mapy, nie nadaje się do wykonania i samo w sobie stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art 107 § 1 k.p.a.

W ocenie strony skarżącej, organ w sprawie nie rozważył całości materiału dowodowego, wydając decyzję arbitralną i pospieszną. Jednocześnie strona skarżąca wskazała na brak odniesienia się do jej stanowiska, wskazującego, że przedmiotowa działka jest objęta umowami deweloperskimi (co obecnie skutkuje koniecznością zastosowania art. 30 § 4 k.p.a. i art. 33 § 1 p.p.s.a) oraz pominięcia skutków wydania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...]r.

W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wykonanie decyzji wydanej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Tym samym rozpatrzenie wniosku w trybie art. 124 ust. 1a o niezwłoczne zajęcie nieruchomości pozostaje zasadne.

Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że załącznik mapowy został doręczony stronie decyzją organu I instancji, a treść zaskarżonej decyzji nie miała przełożenia na załącznik mapowy stanowiący integralną część decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do informacji strony skarżącej, że w czasie trwania postępowania administracyjnego dokonała zbycia nieruchomości, których dotyczy przedmiotowe postępowanie, Wojewoda [...] wyjaśnił, że według stanu prawnego znanego na dzień wydania decyzji, własność przedmiotowych nieruchomości była niezmienna względem własności przedstawianej przez Prezydenta Miasta Ł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności.

Podkreślić należy, że użyte w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. sformułowanie "osoba niebędąca stroną" powinno być interpretowane zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. wskazującym, że elementem obligatoryjnym decyzji jest "oznaczenie strony lub stron". Oznaczenie strony wiązać trzeba ze spełnieniem jednego z materialnoprawnych wymogów stawianych indywidualnemu aktowi administracyjnemu, którym jest skonkretyzowanie adresata rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Decyzja jako akt stosowania prawa ma co do zasady, wskazywać jej adresatowi jakie konsekwencje prawne wiążą się z zastosowaniem przepisu prawa materialnego. W tym znaczeniu, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną polega na nieprawidłowym określeniu adresata rozstrzygnięcia, a więc wadliwym ustaleniu praw lub obowiązków zawartych w decyzji administracyjnej względem podmiotu, który nie dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018r., II OSK 986/16, LEX nr 2622422).

Jednocześnie zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018r., II OSK 986/16, LEX nr 2622422).

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepis art. 124 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020r., poz. 1990), zwanej u.g.n. oraz art. 108 § 1 k.p.a., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z ww. art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Wydana została zatem decyzja dla inwestora A S.A. Oddział Ł. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie, zgodnie z załącznikiem graficznym decyzji, części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A bez nr oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach od [...]. Właścicielem tej nieruchomości została uznana Spółka A Sp. z o.o. B Sp. k. z siedzibą w N.

W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się wydruk elektroniczny z dnia 4 maja 2021r. z księgi wieczystej o nr [...], z której wynika, iż przedmiotowe działki są objęte umowami deweloperskimi. Natomiast z aktualnych wypisów z elektronicznych ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych działek o numerach od [...] obręb [...] wynika, iż zostały podpisane umowy przenoszące własność ww. działek oraz umowy sprzedaży. Najwcześniej została zawarta umowa dla działki nr [...], tj. w dniu 6 października 2021r. Ostatnie umowy zostały podpisane w dniu 29 października 2021r. A zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. przed datą 22 października 2021r. zostały podpisane umowy przenoszące własność nieruchomości oraz umowy sprzedaży dotyczące działek nr: [..], [...], i [...] (13 października 2021r.); [...], [...], [...] (18 października 2021r.); [...], [...], [...], [...] (20 października 2021r.). A w dniu 22 października 2021r. czyli w dniu wydania zaskarżonej decyzji zawarta została umowa dotycząca działki [...].

Wynika z tego wniosek, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji właścicielem części działek (wyżej wskazanych) nie była strona skarżąca, ale ich nowi nabywcy. A zatem stroną postępowania w zakresie dotyczącym ww. działek powinni być aktualni ich właściciele. Zaskarżona decyzja dotyczy zatem praw i obowiązków innych podmiotów niż w niej niewymienionych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w zakresie ww. działek zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania. W przedmiotowej sprawie ma zatem zastosowanie pogląd zgodnie, z którym przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., polegająca na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie ma miejsce wtedy, gdy decyzja określa prawa i obowiązki podmiotu innego, niż mający w sprawie interes prawny, kształtuje sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2021r., IV SA/Po 891/21, LEX nr 3286504). Zaskarżona decyzja w zakresie ww. działek kształtuje sytuację prawną podmiotu, którego w świetle obowiązującego prawa nie powinna dotyczyć.

Zaskarżona decyzja ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ale obie maja na celu umożliwienie zrealizowania inwestycji. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., została uchylona w części decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. i tym zakresie organ II instancji orzekł co do istoty, a w pozostałym zakresie została utrzymana w mocy. Wspomniana decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 30 listopada 2021r. sygn. akt II SA/Łd 726/21, oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny.

Inwestycją zatem, której dotyczą ww. obie decyzje wydane na podstawie art. 124 u.g.n. jest obiekt liniowy. Biorąc zatem pod uwagę rodzaj i zakres tej inwestycji należy uznać, że stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie części działek spowoduje jej niewykonalność w pozostałym zakresie. Inwestor zamierza zrealizować obiekt liniowy, który należy przyjąć, iż może być przeprowadzony przez wszystkie działki wskazane w zaskarżonej decyzji, tj. o numerach od [...] do [...], a zatem stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części ma wpływ na wykonalność jej w pozostałym zakresie.

W odniesieniu do powyższego podkreślić zatem należy, że stwierdzenie nieważności decyzji w części jest możliwe, gdy pozostałe w mocy rozstrzygnięcia mogą mieć w świetle norm materialnego prawa administracyjnego z jednej strony samodzielny byt prawny, a więc wolny od wad fragment decyzji, któremu nie odmawia się skuteczności, powinien stanowić rozstrzygnięcie, mogące funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, z drugiej zaś, ich treść nie jest determinowana rozstrzygnięciem wadliwym, pozbawianym mocy wiążącej. Trzeba jednak zaznaczyć, że unieważnienie decyzji w części będzie nie zawsze możliwe do zrealizowania w praktyce. Unieważnienie części decyzji może nastąpić wtedy, gdy tylko część unieważniana zawiera wady wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a., a wadliwość rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji (wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II OSK 2314/14, LEX nr 2108477).

Mając powyższe na uwadze konieczne stało się stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości.

W judykaturze wskazuje się, że w sytuacji, gdy podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest zaistnienie wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, to dalsze, a ściślej ponowne postępowanie administracyjne w sprawie, w którym merytorycznie badane będą przesłanki do wydania decyzji, będzie toczyć się już z udziałem innego podmiotu - podmiotu, któremu według prawa materialnego może przysługiwać przymiot strony i który będzie popierał dotychczasowe stanowisko swojego poprzednika prawnego (NSA z dnia 21 listopada 2019r., I OSK 729/18, LEX nr 2778152).

Sąd zwraca również uwagę, że z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji, czyni zbędną potrzebę dokonania przez sąd merytorycznej oceny zarzutów zawartych we wniesionej przez stronę skardze (zob. wyrok NSA z dnia 15 września 2011r., II GSK 777/10, LEX nr 966211).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyżej przedstawioną ocenę prawną i rozstrzygnie sprawę w sposób zgodny z prawem, a zajęte stanowisko uzasadni stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi, Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

ES