Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1660/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Katarzyna Latuszek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "W" Spółki Akcyjnej Oddział Południe w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 343/04 w sprawie ze skargi "W" Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt IIISA/Kr 343/04, oddalił skargę "W" S.A. w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 5 punkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania W. S.A. w W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...] stwierdzającą u M. Z. chorobę zawodową wyprysk skóry rąk pochodzenia zawodowego, wymienioną w poz. 10 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

Decyzja ta została wydana w wyniku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego, wcześniejsze bowiem decyzje administracyjne organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 868/00. W wyroku Sąd uznał, że organy administracyjne nie zebrały w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i zleciły powtórną analizę całej dokumentacji lekarskiej i zasięgnięcie opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż w rozpatrywanej sprawie uzupełniono postępowanie wyjaśniające dotyczące warunków pracy M. Z. oraz uzyskano dodatkową opinię Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, zgodnie z zaleceniami Sądu. W toku postępowania ustalono, że M. Z. w latach 1969-1996 pracował w Przedsiębiorstwie Wagonów Sypialnych i Restauracyjnych "W" w K. jako konduktor wagonów sypialnych, w okresie zaś 1996-1999 jako zastępca kierownika działu eksploatacyjno -technicznego. Zmiany skórne wystąpiły u M. Z. w czasie pracy w charakterze konduktora około 1990 r.

M. Z. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., który zwrócił się o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu, który wydał orzeczenie lekarskie stwierdzające schorzenie zawodowe - wyprysk skóry, potwierdzoną następnie ponowną opinią z dnia 7 lutego 2000 r. Następnie zaś Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, w wyniku ponownych badań wydał w dniu 2 grudnia 2003 r. orzeczenie o istnieniu schorzenia zawodowego - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk.

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podkreślił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął wyłącznie wyniki tych testów naskórkowych, które wykazały uczulenie na te same czynniki w obydwu placówkach orzeczniczych, tj. uczulenie na chrom i nikiel. Nie brano natomiast pod uwagę testów, których wyniki nie pokryły się, ani tych, które były przeprowadzane tylko w jednej z placówek.

Podkreślono też, że postępowanie wyjaśniające prowadzone u pracodawcy skarżącego wykazało jego kontakt z przedmiotami metalowymi, w okresie 1969-96 większy, zaś w okresie 1996-99 mniejszy. W toku postępowania kontakt z metalami potwierdzał sam pracodawca (stwierdzenie przedstawiciela zakładu pracy w charakterystyce stanowiska pracy z 19 lutego 1999 r. także formularz postępowania wyjaśniającego z 1 czerwca 1999 r. potwierdzony przez przedstawicieli pracodawcy oraz treść odwołania z dnia 5 lipca 1999 r.

Decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2004 r. stała się przedmiotem skargi "W. " S.A. w W., następcy byłego pracodawcy M. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wskazując na naruszenie prawa materialnego tj. §1 ust. 1 i 2, § 5 pkt 2, § 6 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 grudnia 1989 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz naruszenia przepisów postępowania tj. przepisów art. 7, i 77 kpa, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podniesiono, że na stanowiskach pracy, na których pracował M. Z. nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia wymienione w Rozporządzeniu MPIPS z dnia 1 grudnia 1989 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, nie wymieniono bowiem w tym rozporządzeniu chromu ani niklu w stanie metalicznym. Skarżący zarzucił też , że mimo zaleceń Sądu nie dołączono do akt dokumentacji medycznej świadczącej o wypryskach skórnych od 1990 r. Zarzucono też , że insynuacją są twierdzenia organu, jakoby zakład pracy potwierdził występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W skardze zwrócono też uwagę, że przez cały czas pracy M. Z. miał aktualne badania lekarskie bez przeciwwskazań do pracy. Zarzucono też, że w toku postępowania nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy chorobą a czynnikami występującymi w środowisku pracy.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołując się na przepis § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), wyjaśniono , iż "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem, zdaniem Sądu, dwa elementy : istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 10 wykazu chorób zawodowych wymieniono "choroby skóry". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów.

W niniejszej sprawie na podstawie przeprowadzonego wywiadu chorobowego, przeprowadzonych badań lekarskich oraz danych z badań środowiska pracy stwierdzono u M. Z. chorobę zawodową skóry. Następnie, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w dniu 2 grudnia 2003 r. w wyniku ponownych badań wydał orzeczenie o istnieniu schorzenia zawodowego - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk.

Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające obejmujące w szczególności ocenę narażenia zawodowego dokonaną na podstawie wyników badań środowiska pracy udostępnionych przez pracodawcę i będących w posiadaniu Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie, wskazują jednoznacznie, że M. Z. pracował w narażeniu na chrom i nikiel. Ustalono zatem, że M. Z. pracował w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Wobec rozpoznania choroby zawodowej przez właściwą jednostkę służby zdrowia i stwierdzenia jej związku z oddziaływaniem czynników alergizujących występujących w środowisku pracy, orzeczono o stwierdzeniu choroby zawodowej, zgodnie z treścią § 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Zdaniem Sądu I instancji, postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami art. 7, 75, 77 i 80 kpa. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ustalając w toku tego postępowania wyjaśniającego, że M. Z. w czasie wykonywania swoich obowiązków służbowych miał kontakt z przedmiotami metalowymi, monetami i środkami czyszczącymi, w skład których wchodzą nikiel i chrom, a te właśnie czynniki uznane zostały za przyczynę choroby. W ocenie Sądu ze względu na specyfikę czynników szkodliwych występujących w niniejszej sprawie nie był niezbędny test ekspozycji na stanowisku pracy, albowiem czynniki te (metale : nikiel i chrom) wchodzą w skład testów standardowych, możliwe zatem było pominięcie pobierania próbek tych metali w środowisku pracy. Rozstrzygnięcie organów administracyjnych prawidłowo oparte zostało na wiarygodnej i przekonywującej opinii biegłych. Orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest bowiem w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 kpa i jak każdy dowód winno być przez organ wszechstronnie ocenione, w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu organ administracyjny w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełnił należycie.

Biorąc pod uwagę treść § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, Sąd I instancji uznał, że skoro niniejszej sprawie doszło do pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jak również, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, prawidłowo organ Inspekcji Sanitarnej, działając na podstawie § 10 tego Rozporządzenia, wydał orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej. W ocenie Sąd, należy bowiem przyjąć istnienie domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy. Sąd zaznaczył, że może ono być obalone poprzez wykazanie, że w konkretnym przypadku schorzenie powstało na skutek innych przyczyn. Tego jednak skarżący w niniejszej sprawie nie zrobił.

Zdaniem Sądu I instancji, istnienie domniemania związku przyczynowego, czyni bezzasadnym zarzut skargi dotyczący wadliwego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie jako niewystarczającego do przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a wykonywaną pracą. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi konstrukcja domniemania związku przyczynowego nie oznacza konieczności wykazania bezpośredniego związku przyczynowego między pracą w narażeniu na czynniki szkodliwe a rozpoznanym schorzeniem. Konstrukcja domniemania związku przyczynowego oznacza, że nie musi on być udowodniony i istnieje, dopóki nie zostanie obalony. Natomiast zarzuty zawarte w skardze tego domniemania nie obalają. Jednocześnie za niewystarczające do obalenia tego domniemania uznano powołany przez skarżącego argument, że przez cały okres pracy M. Z. miał aktualne badania lekarskie dopuszczające go do pracy. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że badania te wykraczały poza ogólny zakres badań standardowych i obejmowały też specjalistyczne badania w kierunku alergii.

W ocenie Sądu nietrafny jest również podnoszony w skardze argument, że u innych pracowników skarżącego nie stwierdzono schorzeń zawodowych. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądu administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

Jednocześnie, Sąd podzielił pogląd organu, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma czas i wielkość ekspozycji, nawet bowiem znikoma styczność z czynnikiem alergizującym może wywołać zmiany chorobowe.

Odnosząc się do zarzutu niedołączenia do akt dokumentacji medycznej leczenia dermatologicznego M. Z., Sąd wskazał, że w aktach znajdują się stosowne zaświadczenia i odpis historii choroby. Wypełnione zatem zostały w tym zakresie zalecenia Sądu zawarte w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 15 stycznia 2003 r.

Za pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące tego, że ani nikiel, ani chrom nie są czynnikami szkodliwymi wymienionymi w Rozporządzeniu MPIPS z dnia 1 grudnia 1989 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Potencjalnym czynnikiem szkodliwym, który może spowodować chorobę zawodową mogą bowiem być również czynniki nie wymienione w tym rozporządzeniu, a nawet np. sam sposób wykonywania pracy.

"W" S.A. Oddział Południe w K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucił: naruszenie prawa materialnego przez biedną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. .

- §1 ust 1 i 2, § 5 pkt. 1, § 6, § 7 ust. 4 i 5, § 9 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych wydanego na mocy art. 231 Kodeksu Pracy (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

- Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 1 grudnia 1989 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (gdzie chrom i nikiel nie zostały wymienione).

- Rażącego niestosowania się organów decyzyjnych do nakazów Wyroku NSA sygn. akt II SA/Kr 868/00 dotyczącego uchylenia poprzednich decyzji w tej sprawie.

Ponadto zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, gdyż zaistniałe uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności przepisu art. 7 KPA, art. 77 KPA, art. 80 KPA, przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie :

- nie przeprowadzenia nakazanych dochodzeń w środowisku zawodowym ( pracy z rażącym naruszeniem § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych,

- nie wykazania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzona chorobą a środowiskiem pracy w myśl § 1 wskazanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i oparcie tego związku na prawdopodobieństwie zamiast na ustaleniach - nie stwierdzenia występowania w jakimkolwiek stopniu alergenów w środowisku pracy,

- nie przeanalizowanie zebranego materiału dowodowego tj orzeczeń Instytutów Medycyny Pracy w Sosnowcu i Łodzi co do opisanych w tych orzeczeniach na podstawie wywiadu chorobowego z M. Z. zmian rumieniowych na dłoniach ale tez na prawym udzie okrytym odzieżą , które wedle tego wywiadu miały pojawiać się w okresach półrocznych od roku 1990 a od 4 września 1998 r. nasiliły się co wymagało zwolnienia lekarskiego - dowód karta wypisowa ze szpitala w Sosnowcu z 16 marca 1999 r. ,

- nie przeprowadzenia dochodzenia przez lekarza kolejowego sprawującego nadzór nad zakładem pracy ,

- nie uwzględnienia posiadanych aktualnie badań w książeczce zdrowia oraz nie uwzględnienie zaświadczenia lekarskiego kolejowej służby zdrowia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy,

- odmowy sporządzenia i potwierdzenia wpisów z akt prowadzonego postępowania dla skarżącego oraz nieuwzględnienie wniosku skarżącego na podstawie art. 48 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi o zobowiązanie Sądowi Administracyjnemu oryginałów dokumentów z leczenia M. Z. w prywatnej placówce leczniczej doktora B. o które organ administracji oparł decyzje a które w aktach sprawy są nieczytelne a nawet nie zawierają daty ich sporządzenia a kopie nie zostały potwierdzone za zgodność.

Powołując się na powyższe naruszenie prawa "W." S.A. w W. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie składając alternatywny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie o uchyleniu decyzji organów sanitarnych obu instancji .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2 ) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim ( art. 175 § 1 -3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącej Spółki oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd ( porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 11 ) . Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji a także , że nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa procesowego powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK1149/04 niepublikowany ) .

Przedmiotowa skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada przedstawionym wymaganiom zaś podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie .

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut . Dopiero bowiem po przesądzeniu , że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo , że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego .

Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika , że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Pełnomocnik skarżącej Spółki w skardze wskazał w tym zakresie na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 7 , 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarga zawiera również zarzut naruszenia art. 48 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Przepis art. 48 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi , że strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie Sądu złożyć oryginał dokumentu jeszcze przed rozprawą. Z treści tego przepisu wynika , że to Sąd decyduje o tym , czy strona ma złożyć oryginał dokumentu czy też nie . Nie złożenie nawet na żądanie Sądu tego oryginału powoduje , to iż Sąd ogranicza się do oceny czy dana okoliczność została uznana za udowodnioną na podstawie treści przedłożonego odpisu tego dokumentu . Tymczasem skarżący upatruje naruszenia w/w normy prawa procesowego w tym , iż to na jego żądanie nie dostarczono oryginałów dokumentów M. Z. z leczenia , a na których organ administracji oparł decyzję , bowiem te znajdujące się w aktach są w ocenie skarżącego nieczytelne oraz nie poświadczone za zgodność z oryginałem .

Skoro Sąd przy realizacji obowiązku przewidzianego w art. 48 ustawy procesowej może żądać złożenia przez stronę oryginału dokumentu w celu zweryfikowania czy w odpisie jego treść odpowiada w brzmieniu oryginałowi , to w sytuacji braku takiej potrzeby i nie zażądania tegoż nie można uznać ,że Sąd mając takie uprawnienie i nie korzystając z niego narusza wskazany przepis prawa . W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis powyższy nie został naruszony w tej sprawie i nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych w tej sprawie .

Natomiast uczyniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepis art. 7 , 77 i 80 kpa w zakresie prawidłowości ustaleń jawi się jako całkowicie nieusprawiedliwiony . Przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów postępowania jest nieusprawiedliwiony albowiem zarzucono w tym zakresie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego . Natomiast nie można na podstawie art. 174 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucać naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ( porównaj wyrok NSA z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt IIFSK 1031/05 publikowany zbiór Lex nr 173883 ) . Podstawa kasacyjna wskazana w art. 174 pkt. 2 ustawy procesowej dotyczy naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego a nie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego . Nie powiązanie w/w przepisów kpa z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( bowiem za taki w okolicznościach tej sprawy nie można uznać wyżej wskazany przepis art. 48 ustawy procesowej ) powoduje , że tym samym nie można przyjąć , że pełnomocnik skarżącej Spółki skutecznie zakwestionował ustalenia poczynione w tej sprawie przez Sąd I instancji .

Nawet niezależnie od powyższej argumentacji uznać należy , iż pogląd Sądu I instancji co do prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie jako trafny nie może być skutecznie zakwestionowany .

Oceniając natomiast przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego również należy uznać je za nieusprawiedliwione , ponieważ naruszenie prawa materialnego może stanowić podstawę kasacji , jeżeli pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy . Wywodzący z niej zarzut naruszenia konkretnego przepisu może doprowadzić do uwzględnienia skargi , gdy miało ono wpływ na rozstrzygniecie , to jest jeżeli skutkiem błędnej wykładni lub niewłaściwego jego zastosowania zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu . Tymczasem zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu Nie ulega najmniejszej wątpliwości , iż stosownie do uregulowania zawartego w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 , poz. 294 ze zm. ) - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia , jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy . Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się rodzaj , stopień i czas narażenia zawodowego , sposób wykonywania pracy , bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub materiałem pochodzącym od tych chorych oraz czynnikami powodującymi choroby inwazyjne , uczuleniowe nowotworowe ( § 1 ust. 2 cyt. rozporządzenia ) .

Choroby zawodowe stwierdza inspektor sanitarny na postawie orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej określonej w § 7 wskazanego wyżej rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych , oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego . Takie dowody w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej nakazują inspektorowi zgromadzić i ocenić zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia . Tylko wtedy , gdy orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową , a dochodzenie epidemiologiczne wskazuje , że czynnik szkodliwe występowały w środowisku pracy , przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione . Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze konstrukcja przepisu § 1 omawianego rozporządzenia przemawia za tym , że w przypadku pozytywnego ustalenia , że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz , że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie , istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie . Domniemanie to może być wzruszone i obalone dowodem przeciwnym ( jeżeli wykaże się , że choroba spowodowana została przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą lub ,że czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy , nie mogły spowodować u pracownika schorzenia ) , albowiem sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych , jeżeli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującym w środowisku pracy , bądź gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa

W rozpoznawanej sprawie w zaskarżonym wyroku w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazano , że choroba wyprysk skóry pochodzenia zawodowego zdiagnozowana u M. Z. wymieniona w pkt 10 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 1983 w sprawie chorób zawodowych spowodowana została pracą w warunkach narażających na zachorowanie .W środowisku pracy M. Z. w szczególności na stanowisku konduktora wagonów sypialnych występowały metale , na które potwierdzono uczulenie tj. nikiel , chrom jako składniki środków myjących i czyszczących , przedmiotów metalowych i monet . Wykazano więc istnienie domniemania związku przyczynowego miedzy chorobą a warunkami pracy i domniemanie to w żaden sposób nie zostało obalone jakimkolwiek dowodem przez stronę skarżącą na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku .

Należy przede wszystkim podkreślić co także wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu spełnienia przesłanki określonej w § 1 omawianego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm , wystarczy bowiem wystąpienie w środowisku pracy czynnika , który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobistą wrażliwość ( wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994 r. sygn. akt I SA 1640/93 publikowany ONSA 1995/1/28) .

Ponadto zauważyć należy , iż chybiony jest zarzut naruszenia § 5 pkt. 1 rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych , stanowiący iż w związku z podejrzeniem choroby zawodowej dochodzenie epidemiologiczne w środowisku pracy przeprowadza lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną nad zakładem pracy zatrudniającym pracownika , u którego podejrzewa się chorobę zawodową .

Jak wynika z analizy akt sprawy postępowanie epidemiologiczne zostało przeprowadzone w miejscu zatrudnienia M. Z. - Przedsiębiorstwie Wagonów Sypialnych i Restauracyjnych W. w K. Z formularza postępowania wyjaśniającego wynika , że w związku ze zgłoszeniem przypadku choroby zawodowej postępowanie epidemiologiczne w środowisku pracy dokonały uprawnione podmioty . Pod protokołem z dnia 1 czerwca 1999 r. podpisał się lekarz zakładowy , jak też inspektor BHP , Dyrektor jak też inny przedstawiciel zakładu - Kierownik Działu Eksploatacyjno-Technicznego . Z protokołu tego wprost wynika , że w środowisku pracy jako czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy wymieniono : chrom , nikiel, składniki gumy i kurz z wagonów .

W skardze kasacyjnej zamieszczono również zarzut naruszenia art. § 6 , 7 ust. 4 i 5 oraz 9 ust. 2 omawianego rozporządzenia podnosząc w tej kwestii, iż w odniesieniu do pracowników kolejowych ustawodawca postępowanie wyjaśniające powierzył oddziałom i poradniom medycyny pracy kolejowej służby zdrowia .

Niewątpliwie przepisy wyżej wskazane przewidywały , iż w odniesieniu do pracowników kolejowych , jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania choroby zawodowej i wydania orzeczenia w sprawie choroby zawodowej są oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia , zaś wniosek o ponowne badanie w takim przypadku rozpatrywany jest przez Centralny Ośrodek Badawczy Kolejowej Służby Zdrowia w Warszawie . Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie badania te nie przeprowadziły w odniesieniu do pracownika kolejowego w/w zakłady medycyny pracy kolejowej służby zdrowia , ale uczyniły to Instytuty Medycyny Pracy w Sosnowcu i Łodzi , które wskazane są również jako te jednostki medycyny pracy posiadające uprawnienie do wydawania orzeczeń w przedmiocie choroby zawodowej na podstawie § 7 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych .

Naruszenie w/w przepisów prawa materialnego jeżeli już miałoby zaistnieć w tym postępowaniu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie miało wpływu na wynik postępowania, a tylko takie naruszenie prawa materialnego w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby skutecznie spowodować ewentualne uwzględnienie skargi . Nie można bowiem pominąć generalnej zasady wyrażonej w przepisie art. 75 § 1 kpa nakazującej dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem . Niewątpliwie dowody z opinii obu Instytutów Medycyny Pracy w Sosnowcu i Łodzi sporządzonych przez lekarzy mających do tego odpowiednie kwalifikacje , generalnie stanowią dowód w postępowaniu dotyczącym rozpoznania zawodowego tła schorzenia u strony . Ponadto wskazówką pozwalającą na ewentualną ocenę stopnia naruszenia podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego w tym zakresie jako nie mających istotnego wpływu na treść wydanego w sprawie wyroku jest odniesienie się do rozwiązań aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych , szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1125 ) gdzie odmiennie niż w rozporządzeniu z 1983 r. nie przewidziano dla pracowników kolejowych możliwości zdiagnozowania choroby zawodowej przez poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia .

Jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przede wszystkim zauważyć należy , że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można skutecznie zarzucić niewłaściwego zastosowania wskazanych wyżej przepisów .

Przypomnieć bowiem należy , że zaskarżone w tej sprawie decyzje wydane zostały na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Krakowie z dnia 15 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/KR 868/00 , w którym uchylając zaskarżone nim decyzje w sprawie choroby zawodowej , nie kwestionując jednak wcześniejszej opinii Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu z dnia 14 maja 1999 r. co do prawidłowości jej opracowania przez nieuprawnioną jednostkę medycyny pracy , nakazano uzupełnić przeprowadzone postępowanie w szczególności poprzez zaciągniecie brakującej opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi . Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2003 r. przedstawił ocenę prawną i jednocześnie zamieścił wskazania co do dalszego postępowania . Ocena prawna dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego . Ta ocena prawna na podstawie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ) wiązała w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jak i organy inspekcji sanitarnej wydające decyzje administracyjne . Dlatego też w opisanych okolicznościach nie można uznać naruszenia przepisów prawa wskazujących na potrzebę przeprowadzania badań pracowników kolejowych przez poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia .

Odnosząc się do zarzutu naruszenia rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 grudnia 1989 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 69 poz. 417 ze zm. ) przez błędna wykładnie i niewłaściwe zastosowanie uznać należy , że jest on także nieusprawiedliwiony albowiem czyniąc zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie należy wskazać konkretny przepis danego aktu prawnego nie zaś wskazywać ten akt jako całość . Natomiast w rozpoznawanej sprawie wadliwie , bez konkretyzacji naruszenia zarzucono obrazę prawa materialnego określonego jako rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1989 r. bez odniesienia tego naruszenia do konkretnej normy prawa z tego aktu .

Podobnie uczyniono czyniąc Sądowi I instancji zarzut rażącego niestosowania się organów do nakazów zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Kr 868/00 , nie wskazano jakiegokolwiek przepisu odnoszącego się do tej kwestii , zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać zakresu zaskarżenia poprzez domniemywanie jaki przepis skarżący miał na myśli . Obowiązkiem zawodowego pełnomocnika jest bowiem wskazanie konkretnej normy prawa naruszonej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku , czego w odniesieniu do tego zarzutu także nie uczyniono. Dlatego też ten zarzut w opisanych okolicznościach nie może być skutecznie rozpoznany .

Wobec przywołanej argumentacji przyjąć należy , iż skarga kasacyjna jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji .