Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 561/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 716/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 716/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę M. K. na sprecyzowaną w sentencji decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w dniu [...] lutego 2016 roku do Komendy Powiatowej Policji w O. wpłynął wniosek sierżanta sztabowego w stanie spoczynku M. K. o przywrócenie do służby w Policji oraz przyznanie, po przywróceniu do służby w Policji, świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w wysokości równej uposażeniu za 6 miesięcy na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby. Żądanie uzasadnił zapadnięciem prawomocnego wyroku z dnia [...] lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T., sygn. akt [...], uniewinniającego go od popełnienia czynu z art. 231 § 1 Kodeksu karnego (dalej K.k.). W dniu [...] kwietnia 2016 roku Komendant Powiatowy Policji w O. wydał decyzję, na mocy której, na podstawie art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), dalej zamiennie ustawa, odmówił przywrócenia do służby w Policji ww. policjanta. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r. został on zawieszony w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] stycznia 2007 r., a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., z dniem [...] stycznia 2007 r. do czasu zakończenia prawomocnego postępowania karnego. Decyzje Komendanta Powiatowego w O. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych były podyktowane przedstawieniem stronie początkowo zarzutu popełnienia czynu określonego w art. 231 § 1 K.k., o czym poinformowała pismem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], Prokuratura Rejonowa w T. M., a potem drugiego zarzutu popełnienia czynu z art. 270 § 1 K.k. (sygn. [...] Prokuratury Okręgowej w P. T.). Następnie na zasadzie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz z uwagi na toczące się postępowania karne, stanowiące podstawę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, rozkazem personalnym nr [...], z dnia [...] kwietnia 2008 r., Komendant Powiatowy Policji w O. zwolnił M. K. ze służby w Policji. Decyzję powyższą utrzymał w mocy Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 roku. Rozkazem personalnym nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., za zgodą stron, zmienił wydaną przez siebie decyzję i wskazał dzień [...] czerwca 2008 r. jako dzień zwolnienia ze służby w Policji. Postępowanie w sprawie o popełnienie czynu z art. 231 § 1 K.k., zakończyło się ostatecznie wyrokiem z dnia [...] lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T. (sygn. akt [...]), którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2015 r. (sygn. akt [...]), w ten sposób, że oskarżonego M. K. uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu. Natomiast w drugiej sprawie, wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]) M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 272 K.k. i wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie kary warunkowo zawieszono, ustalając okres próby na 2 lata. Wyrokiem z dnia [...] października 2010 r. Sąd Okręgowy w P. T. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy (sygn. akt [...]), nie uwzględniając apelacji oskarżonego. Komendant Powiatowy Policji w O. odmawiając przywrócenia do służby M. K. wyjaśnił, że nie spełnił on ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, tj. postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych i skutkowało zwolnieniem ze służby w Policji nie zakończyło się w sposób wskazany w tym przepisie, więc nie można było zastosować przepisów ust. 1-6 art. 42 tej ustawy. Po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza, w którym podważył on trafność rozstrzygnięcia eksponując uniewinnienie od popełnienia przestępstwa, co było podstawą zawieszenia w czynnościach służbowych, jak również zatarcie skazania, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją to rozstrzygnięcie. W jej uzasadnieniu wskazał na treść art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Przywrócenie do służby następuje wówczas ex lege i nie jest konieczne wydanie w tym zakresie decyzji administracyjnej. Z treści art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nie można wyprowadzić upoważnienia dla organu orzekającego do podjęcia decyzji administracyjnej w załatwieniu sprawy przywrócenia do służby. Również w innych przepisach ustawy o Policji nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji w rozstrzyganej materii. Odpowiednie stosowanie art. 42 ust. 1-6 ustawy o Policji przewidziane przez art. 42 ust. 7 tej ustawy, polega na tym, że rolę orzeczenia przywracającego policjanta z mocy prawa do służby pełni prawomocne orzeczenie uniewinniające, które zapadło w sprawie karnej. Od daty prawomocności tego orzeczenia zaczyna bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 42 ust 2 ustawy o Policji, w którym zwolniony policjant jest zobowiązany zgłosić gotowość podjęcia służby. Jak wynika z treści wskazanego przepisu, niedochowanie tego terminu skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy o Policji. Nietrafny jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, zarzut strony, iż organ I instancji naruszył przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Prawomocne orzeczenie uniewinniające w sprawie karnej zapadło w dniu [...] lipca 2015 r. i nie ma wątpliwości, że od tej daty winien być liczony 7-dniowy termin do zgłoszenia gotowości do służby. Wniosek w tej sprawie wpłynął w dniu [...] lutego 2016 r., a więc znacznie po upływie terminu wskazanego w art. 42 ust. 2 ustawy. Organ zaznaczył, iż to przekroczenie terminu ma najmniejsze znaczenie, bowiem zasadniczą kwestią jest to, że nie spełniły się przesłanki wskazane w art. 42 ust. 7 ustawy. W sprawie bezsporny jest fakt, iż policjant przed zwolnieniem ze służby pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od października 2006 roku do dnia zwolnienia ze służby w dniu [...] czerwca 2008 roku. Na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych nie zostało prawomocnie zakończone, a tym samym nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. W świetle art. 39 ust. 1 ustawy policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych (obligatoryjnie), w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Dla zastosowania tego przepisu drugorzędne znaczenie ma, jakie przestępstwo popełnił, bo organ jest zobowiązany zawiesić w czynnościach policjanta, o ile postępowanie karne w sprawie o ww. przestępstwo jest wszczęte. Rozkazy personalne o zawieszeniu strony w czynnościach służbowych w chwili wydania były podyktowane przedstawieniem policjantowi zarzutu z art. 231 § 1 K.k., a w toku dalszego postępowania drugiego zarzutu - o czyn z art. 270 § 1 K.k. Komendant Powiatowy Policji w O. podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy, tj. z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, dysponował już wiedzą, że z pierwotnej sprawy karnej o popełnienie czynu z art. 231 § 1 K.k. została wyłączona druga sprawa karna i policjantowi przedstawiono zarzut popełnienia innego przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest uzależnione od prawomocnego zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej regulacji jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 - tu miesięcy, jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Nie zgodził się również z zarzutem strony, iż w sprawie naruszono przepisy prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, tj. art. 106 oraz art. 76 § 1 K.k., z uwagi na zatarcie skazania. Zarzut ten, w ocenie organu odwoławczego, nie ma znaczenia w sprawie, gdyż przepisy ustawy dotyczące trybu przywracania do służby w Policji nakazują badanie, w jaki sposób zakończyło się postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Postępowanie karne zakończyło się skazaniem, strona więc nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, dla którego to przesłanek zatarcie skazania jest irrelewantne.

Na powyższą decyzję ostateczną M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając bezpodstawną odmowę przywrócenia go do służby w oparciu o założenie, iż wobec skazania za przestępstwo z art. 18 § 3 K.k. w zw. z art. 272 K.k. – postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zakończyło się uniewinnieniem albo umorzeniem postępowania. Dalej wskazano, że skazanie skarżącego uległo zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, wobec czego uważane jest za niebyłe i nie może stanowić podstawy ustaleń w sprawie. Zdaniem skarżącego nie uchybił on również terminowi do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, w sytuacji gdy rzeczony termin 7–dniowy rozpoczyna bieg od dnia przywrócenia do służby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazując na treść przepisów art. 41 i art. 42 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji podniósł, iż policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, przywraca się do służby, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, o ile zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby zgłosi gotowość niezwłocznego jej podjęcia, gdyż w przeciwnym wypadku stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Wówczas przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzające nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Aby jednak ów skutek prawny mógł nastąpić, orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a co się z tym wiąże, uzyskać przymiot prawomocności. Zatem przywrócenie do służby następuje z dniem ostateczności decyzji albo prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej, lecz także, jak w niniejszej sprawie, z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej. Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym (albo innym tamże sprecyzowanym). W takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa i nie wymaga podejmowania jakichkolwiek działań, w szczególności wydawania decyzji. Natomiast zdaniem Sądu meriti dla skutecznego prawnie skorzystania przez uniewinnionego funkcjonariusza z uprawnienia przywrócenia go do służby konieczne jest zgłoszenie przezeń gotowości do podjęcia służby, które musi nastąpić w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od "przywrócenia do służby", czyli od dnia uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, co wynika z przytoczonego przezeń orzecznictwa. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie dopełnił wszystkich wymogów określonych w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji uprawniających go do przywrócenia do służby, gdyż zgłoszenie gotowości do podjęcia służby nie nastąpiło w wymaganym terminie. Uchybienie temu terminowi wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie jest przywracalny. Jak bowiem wynika z akt wyrok uniewinniający uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2015 r., zaś wniosek o przywrócenie do służby skarżący złożył w dniu [...] lutego 2016 r. W przekonaniu Sądu Wojewódzkiego zatarcie skazania nie ma znaczenia dla sprawy, bo należy go oceniać w kontekście posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii, bez której nie jest możliwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego. Zatarcie skazania nie stoi na przeszkodzie w dokonaniu przez organ pełnej i obiektywnej oceny zachowania się osoby, w stosunku do której ono nastąpiło, celem ustalenia, czy spełnia określone warunki w zakresie postawy etyczno-moralnej. Istotne jest, że uznanie ukarania za niebyłe nie oznacza, że osoba, wobec której ukaranie uległo zatarciu, uzyskuje takie cechy charakteru i przymioty osobiste, jakie posiadała przed popełnieniem wykroczenia, a jakie są niezbędne do uznania jej za osobę zaufania publicznego. Nie uzasadnia wszak przedmiotowego żądania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. K., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 145 § 3 P.p.s.a. zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 K.p.a. poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia o żądaniu strony w sytuacji, gdy przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, a zatem brak jest podstaw do wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia do służby, w konsekwencji czego należało postępowanie niniejsze jako bezprzedmiotowe umorzyć;

b) art. 42 ust. 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca uchybił terminowi do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby w sytuacji, gdy rzeczony termin 7-dniowy rozpoczyna bieg od dnia przywrócenia do służby, a tym samym wnioskodawca nie mógł mu uchybić;

c) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez pominięcie w części faktycznej uzasadnienia wyroku okoliczności, iż skarżący na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego oraz administracyjnego nie został pouczony o obowiązku zgłoszenia gotowości podjęcia służby w terminie 7 dni od przywrócenia do służby, w sytuacji gdy brak pouczenia o w/w obowiązku wiązał się dla strony postępowania z niekorzystnym skutkiem w postaci zwolnienia ze służby.

Mając na uwadze powyższe zarzuty postulowano uchylenie zaskarżonego wyroku oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie sprawy oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te szerzej umotywowano.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ domagał się jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.

Na wstępie godzi się przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami zarzutów skargi kasacyjnej.

Przed odniesieniem się do jej zarzutów zauważyć nadto należy, że w myśl art. 176 § 2 P.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W niniejszej sprawie ziściły się warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, bowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 P.p.s.a.). Nadto wypada przypomnieć, że podstawy na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący kasacyjnie nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Rozpoznawana w tej sprawie skarga kasacyjna, mimo werbalnego powołania tylko podstawy naruszenia przepisów postępowania, wskazała również na naruszenie prawa materialnego (chodzi o zarzut naruszenia art. 42 ust. 2 ustawy o Policji). Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych.

Okazały się one niezasadne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy, że ogólnikowe uzasadnienie nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na bardziej szczegółową jego analizę, jednakże podkreślenia wymaga, iż zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym, zaś o jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, który zresztą w zasadzie jest bezsporny, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd Wojewódzki w przekonujący sposób wyjaśnił ponadto motywy podjętego rozstrzygnięcia, prezentując rozważania prawne, jakie legły u jego podstaw. W orzecznictwie tymczasem panuje pogląd, wedle którego tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Nie można natomiast przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Na gruncie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Co prawda tu powiązano go z innymi przepisami, lecz związek z art. 151 P.p.s.a. jest żaden, zaś wytyk jego naruszenia z powodu uchybienia przez organ regule z art. 9 K.p.a. nie nadaje się do obrony. Przepis art. 151 P.p.s.a. należy do kategorii tzw. przepisów wynikowych, a jego zastosowanie w sprawie jest konsekwencją oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zarzut w tym obrębie wymaga zatem powiązania tego przepisu z przepisami naruszonymi przez organ. Rozpoznawana skarga kasacyjna powiązała go z przywołanym wyżej przepisem K.p.a., wszak uczyniła to nietrafnie, gdyż zaprezentowanej argumentacji nie sposób podzielić. Reguła zawarta w art. 9 K.p.a. należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, nie sięga obowiązku informowania o wszystkich mogących mieć zastosowanie w konkretnych okolicznościach przepisach prawa. Zwłaszcza w obecnych czasach pełnej ich dostępności. Nie nakłada ona na organy administracyjne obowiązku poradnictwa prawnego, a przede wszystkim jest aktualna jedynie w ramach toczącego się postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2141/13, publ. CBOSA). Tymczasem ów termin 7-dniowy od prawomocności wyroku uniewinniającego skarżącego kasacyjnie upłynął, gdy jakiekolwiek postępowanie się nie toczyło. Zadośćuczynić temu obowiązkowi mógłby organ tylko wówczas, gdyby śledził tok postępowania karnego i najpóźniej niezwłocznie po wydaniu wspomnianego wyroku Sądu Odwoławczego pouczył skarżącego kasacyjnie o treści art. 42 ust. 2 ustawy. Takiego obowiązku oczywiście przypisać organowi niepodobna. Zaskarżony wyrok zatem z tego powodu nie podlegał wzruszeniu.

Przechodząc do rozważań dotyczących zasadności pozostałych zarzutów, trzeba wskazać, iż w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego okazały się one także niezasadne. Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne; jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. W świetle zaś brzmienia art. 42 ust. 7 tej ustawy, powołane powyżej przepisy stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Sąd meriti wyprowadził z nich trafny wniosek, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby w tych okolicznościach następuje z mocy prawa. Oznacza to brak podstaw do wydawania decyzji w tej materii – ale tylko wówczas gdy spełnione są przesłanki przywrócenia do służby, a więc przede wszystkim o ile zapadnie odpowiedniej treści orzeczenie. W takiej sytuacji dopiero zgłoszenie gotowości policjanta do służby powoduje kontynuację stosunku służbowego. Jego reaktywacja jest związana jest z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Chodzi oczywiście o ostateczne lub prawomocne orzeczenia, gdyż tylko takie wywołują skutki prawne. Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się m.in. wówczas, gdy postępowanie karne zakończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Zatem jeżeli spełnione zostaną pozostałe warunki przewidziane w ustawie (złożenie oświadczenia, o jakim mowa w art. 42 ust. 2, zdolność do służby), to organy Policji zobowiązane są ustalić policjantowi nowe stanowisko służbowe i określić należne na tym stanowisku uposażenie. Tylko w tym zakresie wymagana jest autorytatywna konkretyzacja przez organ praw i obowiązków przywróconego do służby policjanta. Jakkolwiek samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku – jego kontynuowanie - zależy już od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Wówczas bowiem niejako potencjalne przywrócenie przeistacza się w rzeczywiste. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany jest on zatem do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a przy tym oświadczenie takie musi bezwzględnie złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła zamierzonego przez osobę zainteresowaną kontynuowaniem stosunku służbowego skutku. Bowiem termin zakreślony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a jego uchybienie powoduje, że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Niedopełnienie powyższego wymogu – niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy – musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Użycie w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwrotu "stosunek służbowy ulega rozwiązaniu" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Wszak ma to miejsce tylko wówczas, gdy stosunek służbowy jeszcze trwa, bo w takiej sytuacji wydanie decyzji o zwolnieniu jest zbędne. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący kasacyjnie został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dniem [...] czerwca 2008 r. i że w dniu [...] października 2010 r. zapadł wyrok skazujący, czyli niespełniający przesłanek z art. 42 ust. 7 ustawy. Zatem zarówno to zwolnienie ze służby (które tu nie podlega ocenie), jak i brak podstaw do przywrócenia do służby na tej podstawie są przesądzone i oczywiste. Niesporne jest także, że prawomocny wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia innego czynu zabronionego zapadł [...] lipca 2015 r. Zatem termin na zgłoszenie przez skarżącego kasacyjnie gotowości do podjęcia służby, zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy o Policji, upłynął z dniem [...] sierpnia 2015 r. Zgłoszenie gotowości do podjęcia służby po tym terminie winno wywołać skutki prawne określone w art. 42 ust. 2 tej ustawy, przy czym odpowiednie jego stosowanie w razie wcześniejszego zwolnienia nie uzasadnia wydania decyzji o zwolneniu w trybie art. 41 ust. 3 ustawy. Skarżący kasacyjnie taką gotowość zgłosił w dniu [...] lutego 2016 r., a więc z uchybieniem tego terminu, czyli bezskutecznie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1968/12 (publ. CBOSA), wyraził aprobowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie i judyakturę pogląd, iż przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji określa dokładnie początek biegu terminu do złożenia przedmiotowego oświadczenia policjanta - od daty prawomocności wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby (tutaj data prawomocności wyroku uniewinniającego). Pozostałe zdarzenia pozbawione są doniosłości prawnej. Należy też podkreślić, że wyrok sądu staje się prawomocny, jeżeli nie można wnieść od niego środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia. W praktyce, prawomocność wiąże się z sytuacją, w której od wyroku nie wniesiono apelacji w przepisanym prawem terminie lub na to orzeczenie w ogóle nie przysługuje środek zaskarżenia, albo apelacja została rozpoznana negatywnie; nie ma znaczenia potwierdzenie tego faktu w formie prawem przewidzianej. Orzeczenie staje się więc prawomocne w pierwszym dniu po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, lub z chwilą wydania orzeczenia, jeśli środek zaskarżenia nie przysługuje lub w dacie wydania orzeczenia utrzymującego w mocy orzeczenie zaskarżone. Końcowo należy zwrócić uwagę, iż skarga kasacyjna nie wyjaśnia jak rozumie pojęcie "od dnia przywrócenia do służby", nie negując przekonująco odmiennych wywodów.

Niemniej jednak w sprawie ważne jest to, że nie ziścił się pozytywny warunek przywrócenia do służby, a mianowicie jakkolwiek w 2015 r. zapadł wyrok uniewinniający od zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 1 K.k., lecz skarżący kasacyjnie został wcześniej, bo prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2010 r., skazany za przestępstwo z art. 18 § 3 w związku z art. 272 K.k. Nie ma tu znaczenia zawieszenie wykonania kary, ani jej zatarcie, bo nie są to okoliczności istotne dla sprawy. Relewantne natomiast jest to, że z powodu zawieszenia w pełnieniu służby, m.in. z uwagi na postępowanie w tym przedmiocie, skarżący kasacyjnie został zwolniony ze służby. Ubocznie można dodać, że zatarcie skazania, w świetle art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy nie stanowi podstawy przywrócenia do służby (p. art. 42 ust. 1 i 7 ustawy), a przy uwzględnieniu wspomnianego wyroku uniewinniającego mogłoby mieć znaczenie w przypadku starania się o przyjęcie do służby "na nowo".

Odeprzeć wreszcie wypada zarzut naruszenia art. 145 § 3 P.p.s.a., gdyż brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Nie jest ono bezprzedmiotowe. Jakkolwiek bowiem, co wyżej wyeksponowano, w razie przywrócenia do służby nie wydaje się decyzji, a w wyniku zgłoszenia w terminie gotowości do jej pełnienia, policjant skierowany jest do wykonywania zadań na równorzędnym stanowisku, to jednak zarówno w sytuacji opisanej w art. 42 ust. 2 ustawy, jak i w razie zgłoszenia żądania w tym przedmiocie, należy wydać decyzję. Jeżeli to żądanie jest bezzasadne organ winien wydać decyzję odmowną, tym bardziej gdy – jak w tej sprawie – dotyczyło ono również świadczenia pieniężnego. Jest to jedyny sposób zakończenia sprawy administracyjnej, który nadto umożliwia funkcjonariuszowi kontrolę legalności działania organu.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1 P.p.s.a.