Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2314/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6301 Wiążąca informacja taryfowa (VIT)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. Sp. z o.o. w G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 22 lipca 2008 r. (data nadania pocztowego) wniesionej przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. jest postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], którym Minister Finansów utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. o zawieszeniu postępowania dotyczącego odwołania z dnia [...] sierpnia 2007 r. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. dot. wiążącej informacji taryfowej [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] sierpnia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał klasyfikacji taryfowej zamrożonych przedżołądków wołowych poddanych obróbce termicznej polegającej, według przedłożonych przez stronę dokumentów, na sparzaniu w wodzie o temperaturze 90ºC przez 20 min., przy czym końcowa temperatura przedżołądków w najchłodniejszym punkcie musi wynosić 80ºC lub więcej, do kodu HS 1602 50 Nomenklatury Systemu Zharmonizowanego.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2007 r. P. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wniosła o uchylenie wiążącej informacji taryfowej i zaklasyfikowanie zamrożonych przedżołądków wołowych do kodu HS 0504 00.

Minister Finansów pismem z dnia 12 listopada 2007 r. powiadomił stronę o zakończeniu postępowania odwoławczego i wyznaczył jej siedmiodniowy termin na ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego. W piśmie z 21 listopada 2007 r. Minister Finansów został poinformowany, że strona nie wnosi żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie jednak – pismem z dnia 7 grudnia 2007 r. – strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu Komisji Europejskiej z dnia 13 listopada 2007 r. nr DG TAXUD/B/3-D-8491/2007 oraz uwzględnienie przy rozpoznawaniu odwołania decyzji Komisji z 29 listopada 2007 r. nr 2007/777/WE ustanawiającej warunki zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego oraz wzory świadectw na przywóz z krajów trzecich niektórych produktów mięsnych oraz przetworzonych żołądków, pęcherzy i jelit do spożycia przez ludzi i uchylającej decyzję 2005/432/WE (Dz.U. L 312 z 2007 r.)

W związku ze złożeniem ww. wniosków dowodowych Minister Finansów poinformował stronę, że nie będzie możliwe zachowanie terminu do załatwienia sprawy przewidzianego w art. 139 § 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Minister Finansów zawiesił postępowanie dotyczące odwołania strony od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu stwierdził, że problem klasyfikacji taryfowej zamrożonych przedżołądków wołowych poddanych uprzednio obróbce termicznej był przedmiotem dyskusji podczas 431 Spotkania Komitetu Kodeksu Celnego Sekcji Nomenklatury Taryfowej i Statystycznej Sektora Rolnictwo/Chemia. W związku z tym, że opinie w tej sprawie były podzielone Przewodniczący tego Komitetu uznając, iż żadna z pozycji WTC branych pod uwagę – 0504 lub 1602 – nie uzyska wymaganej większości głosów, zdecydował o skierowaniu tego zagadnienia do rozstrzygnięcia na forum Komitetu Systemu Zharmonizowanego Światowej Organizacji Celnej. Minister stwierdził również, że podczas 433 posiedzenia Komitetu Kodeksu Celnego, Sekcja Nomenklatury Taryfowej i Statystycznej przyjęto, iż dla produktu, którego klasyfikacja taryfowa jest przedmiotem dyskusji Komitetu wstrzymuje się wydanie decyzji WIT, aż do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez Komitet.

W zażaleniu z dnia 14 kwietnia 2008 r. P. Sp. z o.o. zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że rozpatrzenie kwestii klasyfikacji taryfowej przez Komitet Kodeksu Celnego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu. W uzasadnieniu zażalenia strona powołała się m.in. na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym rozstrzygnięcie Komitetu Kodeksu Celnego nie ma wiążącego charakteru dla krajowych organów celnych (wyrok z dnia 11 maja 2006 r. w sprawie C-11/05, Friesland Coberco Dairy Foods BV).

Orzekając ponownie na skutek zażalenia strony Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] marca 2008 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister stwierdził, że chociaż prace Komitetu Kodeksu Celnego nie mają charakteru wiążącego, to jednak efektem tych prac są rozporządzenia Komisji (WE) dotyczące klasyfikacji taryfowej towarów, obowiązujące wszystkich członków Wspólnoty. Wyjaśnił, że jednym z zadań Komisji Europejskiej jest zapewnienie jednolitego stosowania Wspólnej Taryfy Celnej, mające doprowadzić do równego traktowania podmiotów gospodarczych. W celu realizacji tego zadania Państwa Członkowskie muszą współpracować w eliminowaniu rozbieżnych wiążących informacji taryfowych, bądź jak w przedmiotowej sprawie, odmiennego klasyfikowania przez poszczególne kraje towaru dopuszczonego do obrotu na obszarze Wspólnoty.

Minister Finansów wskazał następnie, że wypracowana przez Komisję Europejską procedura na wypadek wystąpienia sprzecznych WIT-ów w bazie wiążących informacji taryfowych zakłada, że zainteresowane Państwa Członkowskie winny najpierw podjąć próbę rozstrzygnięcia rozbieżności między sobą. Jeżeli jednak rozmowy dwustronne nie przynoszą skutku, kierowane jest – w trybie art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej – kompletne i uzasadnione wystąpienie wraz ze wszystkimi posiadanymi na ten temat informacjami, celem rozstrzygnięcia problemu przez Komitet Kodeksu Celnego. Problem związany z klasyfikacją taryfową przedżołądków wołowych przedłożyła do rozstrzygnięcia Komitetowi Kodeksu Celnego administracja celna W.

Ponadto Minister Finansów uznał, że nietrafne było powołanie przez skarżącą w zażaleniu rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego sprawy C-11/05. Zauważył, że w wyroku tym Trybunał dokonał wykładni art. 133 lit. a Kodeksu celnego oraz art. 502 ust. 3 i art. 504 ust. 4 Przepisów Wykonawczych w związku z wnioskiem o wydanie pozwolenia na przetwarzanie pod kontrolą celną złożonym do administracji celnej Królestwa Niderlandów. Trybunał zauważył, że "z brzmienia art. 504 ust. 4 Przepisów Wykonawczych nie wynika, że rozstrzygnięcie Komitetu Kodeksu Celnego ma charakter wiążący dla krajowych organów celnych. Zgodnie z samym brzmieniem tego przepisu rozstrzygnięcie Komitetu powinno zostać jedynie wzięte pod uwagę przez krajowe organy celne zajmujące się danym wnioskiem, jak również przez wszelkie inne organy celne mające do czynienia z podobnymi pozwoleniami lub wnioskami o wydanie pozwolenia (motyw 26). Wg Trybunału rola Komitetu polega ogólnie na ułatwianiu podejmowania decyzji przez właściwe władze krajowe, a nie na nakładaniu na nie ograniczeń. Potwierdzają to art. 133 lit. c, jak i art. 249 Kodeksu celnego (motyw 30).

W tych okolicznościach Trybunał stwierdził, że "rozstrzygnięcie Komitetu nie ma mocy wiążącej w stosunku do krajowych organów celnych rozstrzygających w przedmiocie wniosku o wydanie pozwolenia na przetwarzanie pod kontrolą celną" (motyw 33).

W skardze na powyższe postanowienie P. Sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż prace Komitetu Kodeksu Celnego prowadzone w sprawie klasyfikacji taryfowej towaru będącego przedmiotem postępowania w sprawie wydania wiążącej informacji taryfowej, stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu tegoż przepisu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że kwestia klasyfikacji taryfowej przedżołądków wołowych poddanych wstępnej obróbce termicznej jest rzeczywiście przedmiotem dyskusji Komitetu Kodeksu Celnego Sekcji Nomenklatury Celnej. Podkreśliła jednak, że we wspólnotowym prawie celnym nie istnieje przepis uzależniający wydanie wiążącej informacji taryfowej od zakończenia prac Komitetu Kodeksu Celnego. Przeciwnie, zgodnie z treścią przepisu art. 12 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, wiążąca informacja taryfowa traci ważność m. in. gdy w konsekwencji wydania rozporządzenia staje się sprzeczna z ustanowionym w ten sposób prawem, bądź gdy staje się niezgodna z interpretacją nomenklatur. W ocenie skarżącej, skoro dopiero wydanie rozporządzenia może spowodować utratę ważności wiążącej informacji taryfowej, to przyjąć należy w konsekwencji, iż prace nad rozporządzeniem nie mogą stanowić prawnej przeszkody wydania wiążącej informacji taryfowej. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do trudnego do zaaprobowania wniosku, iż przepis art. 12 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny jest w pewnym zakresie zbędny.

Prace Komitetu Kodeksu Celnego w przedmiocie klasyfikacji taryfowej danego towaru nie stanowią w konsekwencji zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zagadnienie wstępne w ujęciu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie obejmuje sytuacji oczekiwania na wydanie aktu prawnego. Przyjmuje się bowiem, iż przy rozstrzyganiu każdej sprawy administracyjnej organy administracji publicznej związane są aktualnym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.)

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.Nr 68, poz.622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Kwestie związane z zawieszenia postępowania uregulowane są w art.201 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.Dz.U.2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.). Art.201 znajduje się w dziale IV Ordynacji podatkowej i ma zastosowanie w postępowaniu dotyczącym spraw celnych.

Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania Minister Finansów wskazał w postanowieniu z 27 marca 2008 r. art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowiący , że organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Oceniając zasadność zawieszenia postępowania należało więc ustalić czy w rozpoznawanej sprawie spełniona została przesłanka wymieniona w wyżej przywołanym przepisie, a więc czy wydanie przez organ II instancji decyzji w sprawie WIT było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, czyli czy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wydanie decyzji było możliwe.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest pojęcie "zagadnienia wstępnego". Pod pojęciem tym rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego . Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego [...]należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego, niż ten przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. (B.Graczyk, O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne, seria I ,1965,Nr38,s.91 i 92 za B.Adamiak ,Ordynacja podatkowa, Komentarz 2006,Unimex Oficyna Wydawnicza, str.742,743).

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego wydanie decyzji w sprawie byłoby niemożliwe.

Toczące się przed organami Unii Europejskiej postępowanie mające na celu ujednolicenie wiążących informacji taryfowych nie może być w ocenie Sądu uznane za postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia, które będzie stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201§1 pkt2 Ordynacji podatkowej. Uzyskanie rozstrzygnięcia, które doprowadzi do ujednolicenia stosowania kodu taryfy celnej dla danego towaru we wszystkich krajach Unii Europejskiej jest niezbędne ze względu na obowiązek równego i nieuprzywilejowanego traktowania wszystkich podmiotów sprowadzających dany towar. Na konieczność uzyskania takiego rozstrzygnięcia wskazują również obowiązujące przepisy (np.art.9 Rozp. Komisji (EWG) Nr 2454/93). Rozstrzygnięcie takie nie jest jednak rozstrzygnięciem, którego brak uniemożliwia wydanie WIT przez polskie organy celne.

Również przepisy Rozporządzeń Rady (EWG) zawierające regulacje dotyczące wydawania wiążących informacji oraz określające procedury prowadzące do ujednolicenia wiążących informacji nie zawierają postanowień dotyczących zawieszenie postępowania w sprawie wydania tych wiążących informacji.

Regulacje dotyczące wiążących informacji (taryfowych i o pochodzeniu towarów) zawarte są w przepisach Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1). Art. 12 tego Rozporządzenia stanowi między innymi, że organy celne wydają, na pisemny wniosek i w sposób określony zgodnie z procedurą Komitetu, wiążące informacje taryfowe lub wiążące informacje dotyczące pochodzenia. Przepisy art. 12 przewidują również sytuacje, w których wiążące informacje tracą ważność.

Regulacje dotyczące wiążących informacji zawiera również Tytuł II Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tego Rozporządzenia wniosek o udzielenie wiążącej informacji składany jest na piśmie i adresowany bądź do właściwych organów celnych w Państwie Członkowskim lub Państwach Członkowskich, w którym(-ych) informacja ta ma zostać wykorzystana, bądź do właściwych organów celnych w Państwie Członkowskim, w którym osoba składająca wniosek ma swoją siedzibę. Dalsze przepisy zawierają regulacje dotyczące w szczególności informacji, które powinien zawierać wniosek o udzielenie informacji, tryb uzupełniania wniosku, terminy wydawania informacji, określenie obowiązku przesłania do Komisji przez organy celne państw członkowskich egzemplarza wniosku w sprawie udzielenia wiążącej informacji taryfowej , egzemplarza udzielonej wiążącej informacji taryfowej oraz innych określonych danych. Przepisy Tytułu II Rozporządzenia określają również skutki prawne wiążących informacji oraz unormowania dotyczące sytuacji utraty ważności przez wiążące informacje.

Przepisy przywołanych Rozporządzeń Rady (EWG) nie uzależniają wydania decyzji w sprawie WIT od uprzedniego uzyskania rozstrzygnięcia innego organu. Organy orzekające w sprawie wiążącej informacji taryfowej (w Polsce Dyrektor Izby Celnej i w II instancji Minister Finansów) wydają decyzje na podstawie wniosków złożonych zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego przeprowadzonego zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Należy wskazać, że przepisy ww. Rozporządzenia Nr 2913/92 przewidują sytuacje, w których po wydaniu WIT wydane zostaje rozporządzenie, nota wyjaśniająca albo opinia klasyfikacyjna, klasyfikujące dany towar inaczej niż określono w WIT. W takiej sytuacji wiążąca informacja staje się sprzeczna z obowiązującym prawem (rozporządzeniem ) lub interpretacją jednej Nomenklatury Scalonej i traci ważność.

W świetle obowiązujących przepisów nie może być również podstawą zwieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie , przywołane przez Ministra Finansów zalecenie Komitetu Kodeksu Celnego, jako, że w przepisach brak jest umocowania dla KKC do wydawania takich wiążących zaleceń organom celnym państw członkowskich.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.