Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 174/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 239 pkt 1 lit. e), art. 245 par. 1, par. 2, par. 3, art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/GL 517/10 w zakresie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/GL 517/10 w oparciu o art. 239 pkt 1 lit. e) w związku z art. 161 § 1 pkt 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznał M. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr PPC3[...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Odnosząc się do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd podkreślił, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.). Zatem skoro ustawodawca nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zwolnienie jej przez Sąd od nieistniejącego obowiązku ich ponoszenia jest bezzasadne.

W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w części dotyczącej umorzenia postępowania w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i wniósł o jego uchylenie podnosząc, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie są w stanie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie i stanowi gwarancję realizacji konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że Sąd udzieli wnioskującemu prawa pomocy w sytuacji, w której udowodni on brak środków na poniesienie jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przepis § 2 stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a zgodnie z treścią § 3 tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

M. B. wniósł zażalenie na postanowienie, którym WSA w G. przyznał mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].

Stwierdzić należy, że taka treść rozstrzygnięcia WSA w G. w całości uwzględniała żądanie M. B. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Trafnie Sąd I instancji uznał, że postępowanie toczy się w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych i stwierdził, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. strona skarżąca w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych z mocy ustawy zwolniona jest od ponoszenia kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie skarżący jest już zatem zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. i nie ma obowiązku uiszczać tych kosztów w niniejszej sprawie. Wynika to z treści punktu 2 sentencji, jak i z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie w całości uwzględniające żądanie skarżącego jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.