Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1256/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek ( spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512), art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1307 z późn. zm.) oraz art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 4 i ust. 5, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z późn. zm., dalej: u.f.p.) po rozpatrzeniu wniosku Beneficjenta - Gminy K. z dnia 27 marca 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...] o odmowie udzielenia ulgi w postaci:

a) umorzenia w całości zobowiązania wynikającego z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...] w sprawie zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych przez Beneficjenta w toku realizacji projektu pn. "Wdrożenie systemu segregacji odpadów komunalnych w Gminie K." utrzymanej w mocy decyzją Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] o nr [...], tj. kwoty należności głównej w wysokości 1. 471.456,25 zł wraz z odsetkami w wysokości 991.434 zł

b) umorzenia w całości odsetek w wysokości 991.434 zł

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPO WSL), a Gminą K. reprezentowaną przez Burmistrza Miasta i Gminy K. (dalej: Wnioskodawca, Gmina), umowa o dofinansowanie projektu pn. "Wdrożenie systemu segregacji odpadów komunalnych w Gminie K." o numerze [...], która była dwukrotnie aneksowana w dniach [...] i [...] (dalej: Umowa o dofinansowanie).

Na podstawie Umowy o dofinansowanie przyznano Wnioskodawcy dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 1.703.947,85 zł i stanowiącej nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu.

W wyniku przeprowadzonej przez IZ RPO WSL kontroli na zakończenie i na miejscu realizacji projektu, IZ RPO WSL ustaliła nieprawidłowości w zakresie naruszenia przez Wnioskodawcę:

- art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (samowola budowlana bez pozwolenia na budowę),

- art. 7 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy P.z.p. (postawiony wygórowany wymóg przeprowadzenia wizji lokalnej),

- art. 29 ust. 2 I 3 ustawy P.z.p. (opisanie przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaków towarowych, bez dopuszczenia możliwości składania ofert równoważnych),

- art. 31 ust. 1 ustawy P.z.p. (zaniechanie opisu przedmiotu zamówienia na roboty budowlane za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót),

- art. 35 ust. 3 pkt 1 u.f.p. (nie dokonano wyboru wykonawcy w oparciu o najkorzystniejszą ekonomicznie i jakościowo ofertę).

W konsekwencji powyższego, IZ RPO WSL, na podstawie art. 207 u.f.p. wezwała Wnioskodawcę do zwrotu w terminie 14 dni dofinansowania w wysokości 1.471.456,25 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej, bądź wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.

W związku ze stwierdzonymi w toku realizacji projektu nieprawidłowościami. Zarząd Województwa Śląskiego pełniący rolę IZ RPO WSL podjął uchwałę nr [...] z dnia [...] w sprawie rozwiązania Umowy o dofinansowanie powołując się na § 20 ust. 1 pkt 5 i 8 umowy z jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Termin wypowiedzenia upłynął w dniu 29 lipca 2015 r.

Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu dofinansowania Zarząd Województwa Śląskiego, pełniący rolę IZ RPO WSL, wydał w dniu [...] decyzję nr [...] zobowiązującą Wnioskodawcę do zwrotu dofinansowania w kwocie 1.471.456,25 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia wypłaty środków do dnia dokonania ich zwrotu (dalej: decyzja o zwrocie dofinansowania). Od ww. decyzji Wnioskodawca wniósł odwołanie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Zarząd Województwa Śląskiego jako organ II instancji, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie, na wniosek Wnioskodawcy, postanowieniem z dnia [...] nr [...] wstrzymał wykonanie w całości decyzji organu II instancji.

Wnioskodawca pismem z dnia 1 lipca 2016 r., wniósł skargę do WSA w Gliwicach na decyzję organu II instancji, która wyrokiem z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 679/16 została oddalona. Skarga kasacyjna od tego wyroku, została oddalona wyrokiem NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 590/18.

Pismem z dnia 16 lipca 2018 r. Wnioskodawca zwrócił się o umorzenie odsetek i rozłożenie na raty kwoty przypadającej do zwrotu.

IZ RPO WSL pismem z dnia 24 lipca 2018 r. zawiadomiła Wnioskodawcę o wszczęciu na jego wniosek postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań na każdym etapie postępowania. Jednocześnie wezwała go do przedłożenia dokumentów finansowych oraz do przedstawienia propozycji harmonogramu spłaty zobowiązania, wraz z informacją na temat jego możliwości płatniczych w okresie objętym wnioskowaną ulgą. Następnie pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. poinformowała Wnioskodawcę, iż termin załatwienia sprawy zostanie przedłużony do dwóch miesięcy od dnia jej wszczęcia z uwagi na szczególnie skomplikowany charakter sprawy.

Wnioskodawca pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. zawnioskował o wydłużenie terminu złożenia wymaganych dokumentów w sprawie do dnia 28 sierpnia 2018 r. IZ RPO WSL pozytywnie rozpatrzyła wniosek, o czym poinformowała Wnioskodawcę pismem z dnia 10 sierpnia 2018 r.

Przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. Wnioskodawca przedłożył dokumenty dot. sytuacji finansowej, tj.:

1) sprawozdanie roczne z wykonania budżetu za 2017 r.,

2) rachunek zysków i strat za 2017 r.,

3) uchwałę budżetową na 2018 r. wraz z opinią RIO,

4) informację o aktualnej wysokości rezerwy ogólnej utworzonej w budżecie na 2018 r.,

5) uchwałę w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy K. na lata 2018¬2030 (dalej: WPF) wraz z załącznikami, informację o kształtowaniu się WPF Gminy K. na lata 2017-2030 oraz uchwałę RIO w sprawie opinii o projekcie uchwały w sprawie WPF na lata 2017-2030,

6) informację o stanie mienia komunalnego za 2017 r.,

7) sprawozdania: RB-27S, RB-28S, RB-Z, RB-N, RB-NDS za I i II kwartał 2018 r"

8) harmonogram spłaty z podziałem na należność główną i opłatę prolongacyjną w miesięcznych ratach, w okresie od 15 stycznia 2019 r. do 15 grudnia 2030 r. (w harmonogramie nie zostały ujęte odsetki),

9) uzasadnienie wniosku o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty spłaty należności głównej i umorzenia odsetek naliczonych od wyżej wymienionej należności do dnia wpływu wniosku o udzielenie ulgi.

W poczet materiału dowodowego z urzędu włączono:

1) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie przyjęcia Programu Postępowania Naprawczego dla Gminy K.;

2) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie przyjęcia Programu Postępowania Naprawczego dla Gminy K.;

3) wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu gminy K. na rok 2014;

4) wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...];

5) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki;

6) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki;

7) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki zmienionej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki;

8) uchwalę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki;

9) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki długoterminowej z Budżetu Państwa w ramach postępowania naprawczego;

10) wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...] ;

11) wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. [...] z dnia [...];

12) uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie emisji obligacji Gminy K. oraz określenia zasad ich zbywania, nabywania i wykupu;

13) wyciąg z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...];

14) uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...]z dnia [...] w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej na lata 2018-2030;

15) sprawozdania Rb-NDS, Rb-Z, Rb-N, Rb-27S i Rb-28S za okres od początku roku do 30 września 2018 r.;

16) ogłoszenie o przetargu ustnym nieograniczonym na sprzedaż nieruchomości niezabudowanej położonej w K. przy ul. [...] z dnia 10 września 2018 r.

17) wydruk informacji z Serwisu Samorządowego Miast i Gminy K. z dnia 18 września 2018 r. w sprawie dochodów i zadłużenia Gminy.

Wnioskodawca, pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. zawnioskował o umorzenie w całości zobowiązania wynikającego z decyzji organu I instancji.

IZ RPO WSL, pismem z dnia 10 stycznia 2019 r., wezwała Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień tj. czy pismo z dnia 3 stycznia 2019 r., stanowi nowy wniosek, czy też uzupełnienie lub zastępuje wniosek o udzielenie ulgi z dnia 16 lipca 2018 r.

Wnioskodawca, pismem z dnia 17 stycznia 2019 r., wyjaśnił że pismo z dnia 3 stycznia 2019 r. należało w części traktować jako uzupełniające pismo z dnia 16 lipca 2018 r., co oznaczało wniosek o udzielenie ulgi w postaci umorzenia w całości zobowiązania wynikającego z decyzji o zwrocie środków (należności głównej i odsetek), lub umorzenia wyłącznie odsetek. Beneficjent podtrzymał także uzasadnienie wniosku o udzielenie ulgi zawarte w załączniku nr 9 z dnia 27 sierpnia 2018 r. do pisma o nr [...].

W dniu 11 lutego 2019 r. Wnioskodawca dokonał spłaty całości zobowiązania w wysokości 2.530.617,25 zł, w tym: 1.471.456,25 zł tytułem zwrotu należności głównej i

1.059.161 zł tytułem zwrotu odsetek.

IZ RPO WSL, pismem z dnia 19 lutego 2019 r. zawiadomiła Wnioskodawcę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Wskazała również, że na dzień wysłania informacji, nie wykazano spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.f.p., wskutek czego może zostać wydana decyzja niezgodna z żądaniem Wnioskodawcy. Jednocześnie poinformowała, że w terminie wyznaczonym na zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek.

Ponadto poinformowała o włączeniu z urzędu w poczet materiału dowodowego dodatkowych dokumentów, tj.:

1) uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K.z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej na lata 2018-2030,

2) uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...],

3) uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu Gminy K. na rok 2019,

4) uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy K. na lata 2019-2030,

5) uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie emisji obligacji Gminy K. oraz określenia zasad ich zbywania, nabywania i wykupu,

6) ogłoszenia o przetargu ustnym nieograniczonym na sprzedaż nieruchomości zabudowanej i niezabudowanej w miejscowościach: K., D., R. i W. z dnia [...].

W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji dokonał analizy materiału dowodowego, tj. dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w celu ustalenia stanu faktycznego. Organ ten stwierdził, że:

1) zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] przyjęty został Program Postępowania Naprawczego dla Gminy K., którego realizacja została zakończona z dniem 31 grudnia 2017 r.;

2) zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] postanowiono o zaciągnięciu pożyczki długoterminowej z Budżetu Państwa w kwocie

6 943 000,00 zł;

3) zgodnie z informacją o przebiegu wykonania budżetu Gminy K. za 2017 rok:

- dochody wykonane wyniosły: 38 024 068,33 zł, w tym dochody bieżące: 32 616 734,58 zł i dochody majątkowe: 5 407 333,75 zł,

- wydatki wykonane wyniosły: 36 526 060,53 zł, w tym wydatki bieżące: 28 198 913,35 zł i wydatki majątkowe: 8 327 147,18 zł,

- na dzień 31 grudnia 2017 r. nie wystąpiły zobowiązania wymagalne, a zadłużenie ogółem wyniosło 6 706 414,57 zł, w tym: kredyty - 3 338 600,00 zł i pożyczki - 3 367 814,57 zł;

4) zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały budżetowej Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] wprowadzono m. in. zmiany w zakresie planu dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów:

- dochody w kwocie 42 113 276,71 zł, w tym dochody bieżące: 34 623 753,26 zł i dochody majątkowe - 7 489 523,45 zł,

- wydatki w kwocie 48 519 445,11 zł, w tym wydatki bieżące: 32 487 687,78 zł i wydatki majątkowe: 16 031 757,33 zł,

- jako źródło pokrycia planowanego deficytu w kwocie 6 406 168,40 zł wskazano przychody z planowanych do zaciągnięcia pożyczek oraz emisję papierów wartościowych.

Łączne koszty zadań inwestycyjnych w 2018 r. zostały określone w wysokości 16 031 757,33 zł.

W planie wydatków inwestycyjnych znalazły się m. in. następujące zadania:

- Rewitalizacja terenu przyległego do zbiornika wodnego polegająca na budowie infrastruktury turystycznej - budowa altany;

- Klub seniora;

- Place zabaw i otwarte strefy aktywności fizycznej;

- Scena plenerowa (Dom Kultury);

5) zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu Gminy K. na rok 2019 r. zaplanowano:

- dochody budżetu w kwocie: 43 602 970,27 zł, w tym dochody bieżące: 33 990 899,75 zł i dochody majątkowe: 9 612 070,52 zł,

- wydatki budżetu w kwocie: 46 318 759,93 zł, w tym wydatki bieżące: 32 838 411,83 zł i wydatki majątkowe: 13 480 348,10 zł,

- przychody w wysokości: 3 986 059,66 zł,

- rozchody w wysokości: 1 270 270,00 zł,

- utworzono rezerwę ogólną w wysokości 200 000,00 zł;

Jako źródło pokrycia planowanego deficytu w kwocie 2 715 789,66 zł wskazano przychody z wolnych środków, z zaciągniętych pożyczek oraz przychody z tytułu emisji obligacji.

6) zgodnie z załącznikiem nr 2 - Wydatki budżetu Gminy K. na 2019 r. - do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu Gminy K. na rok 2019 r. w rozdz. 90002 Gospodarka odpadami komunalnymi zaplanowano wydatki majątkowe w kwocie 1 471 456,25 zł oraz bieżące w kwocie 1 701 434,00 zł.

7) zgodnie z załącznikiem nr 10 do uchwały budżetowej Gminy K. na 2019 r. - Plan wydatków inwestycyjnych na 2019 r. zaplanowano następujące zadania inwestycyjne:

- Budowa sieci wodociągowej z przyłączeniami w Gminie K. etap III: w ul. [...] i [...] w miejscowości L. do realizacji na działkach nr ewid.; [...] w obrębie ewid. (0009) L., Gmina K.; w miejscowościach: W., K., L. oraz w K. ul. [...], [...], [...] i ul. [...] - łączne koszty 800 00 zł.

Przebudowa ul. [...]w R.- łączne koszty 307 722,73 zł.

Przebudowa dróg gminnych projekty- łączne koszty 250 000,00 zł,

FS - Droga w miejscowości Z. - łączne koszty 9 387,55 zł.

Przebudowa ul. [...] w K. - łączne koszty 901 662,00 zł.

Przebudowa dróg gminnych - łączne koszty 600 000,00 zł,

"Rewitalizacja terenu przyległego do zbiornika wodnego polegająca na budowie infrastruktury turystycznej - budowa altany" - łączne koszty 2 999,32 zł,

"Utworzenie stałej infrastruktury edukacyjnej oraz jej wyposażenie - budowa altany edukacyjnej" - łączne koszty 5 995,67 zł.

Wykup gruntów - łączne koszty 50 000,00 zł;

Parking na ul. [...] - łączne koszty 15 000,00 zł.

Parking przy Urzędzie Miasta i Gminy - łączne koszty 30 000,00 zł,

Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej i zastosowanie odnawialnych źródeł ciepła w [...] w K. ul. [...]- łączne koszty 1 522 436,80 zł.

Projekt termomodernizacji Przedszkola Nr 1 - łączne koszty 100 000,00 zł.

Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w K. dzielnica [...] I etap - łączne koszty 2 004 991,76 zł.

Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w dzielnicy [...] w ramach kontynuacji etapu I budowa kanalizacji w K. - łączne koszty 4 394 052,12 zł, Budowa sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami, kanalizacji deszczowej, pompowni ścieków wraz z zasilaniem energetycznym i odtworzenie nawierzchni po robotach kanalizacyjnych w K. - zadnie pn. "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej w K.: Zadanie nr I, zadanie nr II, zadanie nr III - zadanie I etap 2 pn. "dzielnica [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] - łączne koszty 390 000,00 zł.

Zwrot dotacji na budowę stacji segregacji odpadów-łączne koszty 1 471 456,25 zł.

Słoneczne dachy dla mieszkańców Gminy K. - 213 100,00 zł.

Budowa oświetlenia - łączne koszty 100 000,00 zł.

Zadanie inwestycyjne w ramach Rozwoju Małej Infrastruktury Sportowo-Rekreacyjnej o Charakterze Wielopokoleniowym - Otwarte Strefy Aktywności (OSA) edycja 2018 - łączne koszty 130 000,00 zł.

Wdrożenie do realizacji planu gospodarki niskoemisyjnej - łączne koszty 40 000,00 zł, FS-Budowy altan - łączny koszt 63 981,79 zł.

Wydatki inwestycyjne dla CSK - łączne koszty 59 000,00 zł,

FS-Rewitalizacja terenu wokół świetlicy w S. - łączne koszty 18 562,11 zł;

8) zgodnie z załącznikiem nr 3 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy K. na lata 2019¬2030 - Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Gminy K. na lata 2019-2030: "W latach 2020-2030 planuje się nadwyżkę budżetową, którą przeznacza się na spłatę rat kredytów i pożyczek oraz na wykup obligacji komunalnych";

9) zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy K. na lata 2019¬2030 - Wieloletnia prognoza finansowa: kwota długu w 2019 r. wynosi 12 743 033,95 zł. Spłata rat kapitałowych kredytów i pożyczek oraz wykup papierów wartościowych jest wykazywana do 2030 r.;

10) zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy K. na lata 2019¬2030 - Przedsięwzięcia WPF zaplanowane zostały wydatki na następujące cele:

- Działania szkoleniowe na rzecz rozwoju kompetencji cyfrowych - obywatel IT - rozwój kompetencji cyfrowych (okres realizacji - od 2018 r. do 2019 r.), limit 2019 - 112 000,00 zł,

- Utworzenie świetlicy środowiskowej przy ulicy [...] w K. (okres realizacji - od 2017 r. do 2019 r.) limit 2019 - 112 500,01 zł,

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w dzielnicy [...] w ramach kontynuacji etapu I budowy kanalizacji w K. (okres realizacji - od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019 -4 394 052,12 zł,

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i wodociągowej w K. dzielnica [...] I Etap (okres realizacji - od 2017 r. do 2019 r.) limit 2019 - 2 004 991,76 zł,

- Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej i zastosowanie odnawialnych źródeł ciepła w [...] w K. - Termomodernizacja obiektów (okres realizacji - od 2015 r. do 2019 r.) limit 2019-1 522 436,80 zł,

- Słoneczne dachy dla mieszkańców gminy K. (okres realizacji od 2019 r. do 2020r.) limit 2019 - 213 100,00 zł, limit 2020 - 963 370,00 zł,

- Rewitalizacja terenu przyległego do zbiornika wodnego polegająca na budowie infrastruktury turystycznej - budowa altany (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019 - 2 999,32 zł,

- Utworzenie stałej infrastruktury edukacyjnej oraz jej wyposażenie - budowa altany edukacyjnej (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019-5 995,67 zł,

- Przebudowa ulicy [...] w R. (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019 - 307 722,73 zł,

- Opracowanie projektów zmian zagospodarowania przestrzennego (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019 - 4 500,00 zł,

- Wdrożenie do realizacji Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (okres realizacji - od 2017 r. do 2022 r.) limit 2019 - 40 000,00 zł, limit 2020 - 20 000,00 zł, limit 2021 - 20 000,00 zł, limit 2022 - 20 000,00 zł.

- Parking przy Urzędzie Miasta i Gminy - budowa parkingu przy Urzędzie Miasta i Gminy (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019-30 000,00 zł,

- Parking na ul. [...] - budowa parkingu na ulicy [...] (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019-15 000,00 zł,

- Zadanie inwestycyjne w ramach Rozwoju Małej Infrastruktury Sportowo-Rekreacyjnej o Charakterze Wielopokoleniowym - Otwarte Strefy Aktywności (OSA) edycja 2018 (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019 - 130 000,00 zł,

- Projekty modernizacji i budowy dróg w Gminie K. (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit 2019-250 000,00 zł,

- Przebudowa ulicy [...] w K. (okres realizacji od 2018 r. do 2019 r.) limit zobowiązań - 901 662,00 zł;

11) Wnioskodawca na podstawie zawartych z IZ RPO WSL umów o dofinansowanie projektów z RPO WSL 2014-2020 realizuje/realizował następujące przedsięwzięcia:

- Rozwój e-usług w Mieście i Gminie K. - szansą na nowoczesność (dofinansowanie: 518 330,45 zł, wkład własny: 91 765,27 zł),

- Przebudowa budynku hotelu na mieszkania socjalne w K. ul. [...] (dofinansowanie: 458 978,83 zł, wkład własny: 80 996,27 zł),

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w K. ul. [...] (dofinansowanie: 527 082,23 zł, wkład własny: 538 872,11 zł),

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w K. ul. [...] (dofinansowanie: 409 .503,62 zł, wkład własny; 213 858,81 zł),

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w K. dzielnica [...] I Etap (dofinansowanie: 4 573 064,24 zł, wkład własny: 3 070 524,76 zł),

- Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej i zastosowanie odnawialnych źródeł ciepła w [...] w K. (dofinansowanie: 2 258 510,35 zł, wkład własny: 755 803,20 zł),

- Rewitalizacja zdegradowanego budynku położonego w K. ul. [...] na potrzeby świetlicy środowiskowej (dofinansowanie: 277 469,35 zł, wkład własny: 38 339,15 zł),

- Rewitalizacja zdegradowanego budynku ochotniczej straży pożarnej położonego w K. ul. [...] na potrzeby Centrum Społeczno-Kulturalnego (dofinansowanie: 2 910 049,50 zł, wkład własny: 183 460,50 zł),

- Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w dzielnicy [...] w ramach kontynuacji etapu I budowy kanalizacji w K. (dofinansowanie: 1 929 095,95 zł, wkład własny: 2 464 956,17 zł);

12) uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały [...] z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki zmienionej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] w sprawie zaciągnięcia pożyczki, wyrażono zgodę na zaciągnięcie w roku 2018 długoterminowych pożyczek w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na wkład własny do projektów realizowanych z udziałem dofinansowania ze środków europejskich:

- w kwocie 1 225 504,00 zł na zadanie pod nazwą "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i sieci wodociągowej w K. dzielnica [...] I Etap",

- w kwocie 200 000,00 zł na zadanie pod nazwą "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w K. ul. [...]":

13) zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie emisji obligacji Gminy K. oraz określenia zasad ich zbywania, nabywania i wykupu uchwalono, że Gmina K. wyemituje obligacje na łączną kwotę 4 968 000,00 zł, celem pozyskania środków na pokrycie planowanego deficytu w 2018 r. w kwocie 2 500 000,00 zł oraz w 2019 r. w kwocie 2 468 000,00 zł w związku z koniecznością sfinansowania przez Gminę planowanych zadań inwestycyjnych. Wykup obligacji nastąpi w latach 2021, 2024, 2025, 2026,2027, 2028, 2030;

14) w dniu 11 lutego 2019 r. na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wpłynęły środki w kwocie 2 530 617,25 zł tytułem uregulowania przez Gminę K. zobowiązania wynikającego z decyzji o zwrocie środków (1 471 456,25 zł - należność główna i 1 059 161,00 zł - odsetki).

Po analizie materiału dowodowego oraz przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi Zarząd Województwa Śląskiego jako organ I instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi.

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512, dalej: u.s.w.), zgodnie z którymi zarząd województwa wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. Do zadań zarządu województwa należy w szczególności: przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa i innych strategii rozwoju, planu zagospodarowania przestrzennego, regionalnych programów operacyjnych, programów służących realizacji umowy partnerstwa w zakresie polityki spójności oraz ich wykonywanie. Jednocześnie z treści art. 46 ust. 2a u.s.w. wynika, że decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji tej wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w jej wydaniu.

Zgodnie natomiast z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1307 z późn. zm., dalej: u.z.p.p.r.) za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą pełni zarząd województwa.

Na podstawie z art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej (w niniejszym przypadku IZ RPO WSL) należy w szczególności odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.

Z powyższego wynika zatem, że instytucja zarządzająca regionalnym programem operacyjnym w ramach powierzonych jej zadań zapewnić musi wydatkowanie środków w ramach operacji (projektu) zgodnie z zasadami prawa unijnego i krajowego. Przepis art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. odsyła w zakresie odzyskiwania środków do art. 207 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Sporne należności, które są przedmiotem sprawy stanowią zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym jako należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu lII Ordynacji podatkowej.

Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit a u.f.p można, na wniosek Wnioskodawcy, umorzyć w całości sporne należności w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem Wnioskodawcy lub interesem publicznym. Przywołany art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. przewiduje dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych ważny interes Wnioskodawcy lub interes publiczny. Ukształtowanie tych pojęć dokonuje się na tle stanu faktycznego sprawy, co oznacza przeprowadzenie ich analizy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawca nie sformułował konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa przez organ I instancji. Wniósł o zmianę decyzji organu I instancji i ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o spełnienie przesłanek związanych z ważnym interesem Gminy oraz przesłanek interesu publicznego wyrażających się w niezakłóconym funkcjonowaniu Gminy oraz możliwości realizowania licznych zadań publicznych na rzecz i w interesie mieszkańców. Wykazał również swoje odmienne zdanie w kwestii spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.f.p., zaznaczając konkretny fragment decyzji organu I instancji i przedstawiając do tego swoje argumenty dotyczące:

1) sytuacji finansowej Gminy w zakresie zabezpieczenia na rok 2019 kwoty na spłatę zobowiązania z tyt. zwrotu środków,

2) zrealizowania założenia programu naprawczego i ustabilizowania budżetu Gminy oraz rozpoczęcia realizacji niezbędnych zadań,

3) prowadzenia aktywnej polityki inwestycyjnej, czego dowodem były liczne projekty, w tym infrastrukturalne realizowane przy wsparciu funduszy europejskich,

4) realizowania zadań nieuznanych w opinii organu I instancji za priorytetowe,

5) stabilnej sytuacji finansowej Gminy pozwalającej na podejmowanie inwestycji,

6) dążenia do racjonalizacji podejmowanych wysiłków inwestycyjnych,

7) próby spieniężenia systemu segregacji odpadów,

8) możliwości sprzedaży nieruchomości.

9) niepostrzegania sytuacji przez Wnioskodawcę jako szczególnie trudnej,

10) braku niebezpieczeństwa dla stabilności budżetu Gminy w razie spłaty zobowiązania,

11) dostrzeżenia przez organ I instancji, że sytuacja finansowa Gminy nie była pozbawiona trudności,

12) kwestii dostępności przez mieszkańców Gminy do infrastruktury wodociągowej,

13) bezrobocia w Gminie,

14) poprawy sytuacji społeczno-ekonomicznej mieszkańców poprzez stworzenie nowych miejsc pracy,

15) lokalizacji Gminy.

Do pisma załączono: zdjęcie jedynej w K. świetlicy środowiskowej - przed rewitalizacją, zdjęcie altany pn. "sceny plenerowej" oraz kopię uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie emisji obligacji Gminy K. oraz określenia zasad ich zbywania, nabywania i wykupu.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ II instancji odniósł się i ustosunkował do żądań i wniosków strony zawartych w odwołaniu, stwierdzając co następuje.

Sporna należność stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu art. 60 u.f.p. Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o umorzenie w całości zobowiązania wynikającego z decyzji o zwrocie dofinansowania lub umorzenia w całości odsetek. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. sporne należności mogą zostać, na wniosek zobowiązanego, umorzone w całości w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Oznacza to, że organ orzekając w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, polegającej na prawie wyboru rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia organ może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Uznanie administracyjne nie może jednak oznaczać dowolności, a ocena okoliczności uzasadniających przyznanie ulgi wymaga jednoznacznego ustalenia, czy Wnioskodawca posiada możliwości płatnicze, aby udźwignąć ciężar powstałych zaległości.

Dokonując ponownej oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu Wnioskodawcy (interes gospodarczy) organ stwierdził na wstępie, że pojęcie to nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa, a jedynie zinterpretowane w orzecznictwie sądowym, co szczegółowo przedstawiono w decyzji organu I instancji. Pod tym pojęciem należy rozumieć uzasadnione względy gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze zobowiązanego, rozumiane zarówno jako nadzwyczajne przypadki losowe lub szczególny splot okoliczności, z powodu których zobowiązany nie jest w stanie uregulować należności, jak również jako normalna sytuacja finansowa, kiedy dochody są niewystarczające do jednorazowego uregulowania powstałych zaległości. Przy czym, jak podkreślono, nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań.

Dokonując oceny analizy finansowej Wnioskodawcy, organ II instancji wskazał, że w latach 2014-2017 Wnioskodawca realizował Program postępowania naprawczego (dalej: PPN), w ramach którego uzyskał z budżetu państwa pożyczkę w wysokości 6 943 000 zł na pokrycie planowanego w roku 2014 deficytu, co wskazywało wówczas na jego trudną sytuację finansową. Jednakże już w roku 2018 Wnioskodawca zaplanował w budżecie dokonanie zwrotu dotacji na budowę stacji segregacji odpadów w kwocie

1.471.456,25 zł W tym celu Wnioskodawca zaplanował pozyskanie środków na spłatę zobowiązania z emisji obligacji. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] o numerze [...] w sprawie emisji obligacji Gminy K. oraz określenia zasad ich zbywania, nabywania i wykupu - Wnioskodawca wyemitował obligacje na łączną kwotę 5.137.000 zł. Emisja miała na celu pozyskanie środków m.in. w kwocie 2.230.000 zł na pokrycie planowanego deficytu w 2018 roku w związku z planowanymi zadaniami inwestycyjnymi oraz koniecznością zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych w toku realizacji projektu pn. "Wdrożenie systemu segregacji odpadów komunalnych w Gminie K." (§ 2 ww. uchwały).

Wnioskodawca w dniu 11 lutego 2019 r. dokonał zwrotu dofinansowania w wysokości 2.530.617,25 zł, obejmującej należność główną i odsetki.

Wnioskodawca zaczął również realizować, przy wsparciu funduszy unijnych, inwestycje, które umożliwiają jego rozwój. Zdaniem IZ RPO WSL taka sytuacja wskazuje, iż Wnioskodawca zaczął wykorzystywać swój potencjał (np. infrastruktura społeczna), czego dowodem są chociażby małonakładowe inwestycje jak np. budowa altany (kwota: 63.981,79 zł) czy rewitalizacja terenu wokół świetlicy w starym K. (kwota 18.562,11 zł).

Ponadto, Wnioskodawca w planie wydatków inwestycyjnych na rok 2019 ujął priorytetowe zadania związane m.in. z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Ujął również takie zadanie jak: słoneczne dachy dla mieszkańców gminy K. (kwota: 213.100 zł). W ocenie IZ RPO WSL nie jest to zadanie priorytetowe, a zadanie które może doprowadzić do ponownego zaburzenia sytuacji finansowej. IZ RPO WSL podkreślił, iż z uwagi na duże ryzyko przeszacowania na minus budżetu. Wnioskodawca w pierwszej kolejności winien realizować priorytetowe zadania inwestycyjne.

Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie uchwalenia budżetu Gminy K. na rok 2019 Wnioskodawca zaplanował:

1) dochody:

- bieżące w kwocie 33.990.899,75 zł,

- majątkowe w kwocie 9.612.070,52 zł, w tym z tyt. dotacji i środków na finansowanie wydatków na realizację zadań finansowych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 w kwocie 9.215.965,52 zł,

- z tyt. wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w kwocie 200.000 zł,

- z opłat za zagospodarowanie odpadów komunalnych od mieszkańców gminy w kwocie 670.000 zł,

2) wydatki:

- bieżące na łączną kwotę 32.838.411,83 zł,

- majątkowe na łączną kwotę 13.480.348,10 zł,

- wydatki w kwocie 200.000 zł na realizację zadań określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii,

- na zadania w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych od mieszkańców gminy w kwocie 670.000 zł,

- wydatki inwestycyjne w łącznej kwocie 13.480.348,10 zł, w tym zwrot dofinansowania w kwocie 1.471. 456,25 zł.

Zdaniem IZ RPO WSL, dokonana na podstawie planowanego budżetu Wnioskodawcy na rok 2019 w kontekście przedmiotowej sprawy, ocena aktualnej sytuacji finansowej Wnioskodawcy może wskazywać na jego trudną sytuację finansową, która nie pozwala na całościową spłatę zobowiązania (należność główną z odsetkami). Jednakże ta trudna sytuacja finansowa nie jest spowodowana koniecznością zwrotu dofinansowania, lecz spowodowana posiadanymi zaległościami w związku z nieracjonalnym gospodarowaniem.

Organ wskazał, że obowiązek zwrotu dofinansowania wynikał z nieprawidłowości - błędnych decyzji podjętych przez Wnioskodawcę podczas realizacji projektu pn. "Wdrożenie systemu segregacji odpadów komunalnych w Gminie K.", co zostało potwierdzone w wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 679/16 oraz NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 590/18. Wnioskodawca już w roku 2012 z postanowienia PINB w C. dowiedział się o nieprawidłowościach w trakcie realizacji projektu. Pierwsze wezwanie do zwrotu dofinansowania zostało skierowane do Wnioskodawcy w roku 2015, a w 2016 r. została już wydana ostateczna decyzja o zwrocie dofinansowania. Wnioskodawca miał zatem świadomość, iż niedokonanie zwrotu w terminie wiązać się będzie z narastającymi odsetkami za każdy dzień zwłoki. Mógł wówczas podjąć starania o uzyskanie ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości, w tym narastających z każdym dniem odsetek. Takie rozwiązanie niewątpliwie byłoby korzystnie dla Wnioskodawcy z uwagi na fakt, iż na dzień dokonania zwrotu dofinansowania, odsetki stanowiły kwotę w wysokości 1. 059.161 zł w stosunku do należności głównej w kwocie 1.471. 456,25 zł.

Z dokonanej analizy finansowej wynika, iż Wnioskodawca zwrot dofinansowania w zakresie należności głównej planował w roku 2018 oraz w roku 2019. Całkowitego zwrotu, tj. należności głównej i odsetek, dokonał w dniu 11 lutego 2019 r. Powyższe wskazuje, iż nie zaistniały zatem ważne względy gospodarcze, w tym spowodowane nadzwyczajnymi przypadkami losowymi czy szczególnymi okolicznościami, które uniemożliwiłyby dokonanie zwrotu dofinansowania.

W tym miejscu organ podkreślił, iż nie każde trudności finansowe mogą uzasadnić zastosowanie ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu gospodarczego Wnioskodawcy. Udzielenie ulgi nie może opierać się wyłącznie na uznaniu zasady solidarności i podejścia partnerskiego w stosunku do istniejącego długu, jakim jest zwrot dofinansowania.

Z kolei omawiając przesłankę interesu publicznego, wskazano, iż interpretuje się ją zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Spłata zobowiązania w określonej wysokości i w wyznaczonym terminie płatności jest ogólnie obowiązującą zasadą życia publicznego. Odstąpienie od tej zasady i przyznanie ulgi w spłacie takiego zobowiązania odbywa się kosztem środków należnych budżetowi, w tym przypadku unijnemu. Względy społeczne wymagają więc, aby co do zasady należności, w tym przypadku z tytułu zwrotu dofinansowania, były realizowane. Względy społeczne wymagają również, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty danej należności (zasada równości i sprawiedliwości).

Odnosząc się do powyższego, a także biorąc pod uwagę wysokość obciążających Wnioskodawcę należności z tytułu zwrotu dofinansowania, organ stwierdził, że odmowa umorzenia tego zobowiązania nie powinna stanowić bezpośredniej przyczyny zadłużenia Wnioskodawcy. Jego sytuacja finansowa jest bowiem spowodowana innymi zaległościami wobec innych wierzycieli, co wynika m.in. z § 2 uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] o nr [...] - emisja obligacji ma na celu pozyskanie środków na spłatę pożyczki ze Skarbu Państwa zaciągniętej w dniu 7 listopada 2014 r.

Wnioskodawca w Planie wydatków inwestycyjnych na 2019 r. zaplanował budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań Wnioskodawcy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wnioskodawca winien zrealizować ww. zadania, gdyż są to zadania o charakterze użyteczności publicznej. Zwrot spornej należności nie może być głównym powodem braku ich realizacj zaznaczono, z błędnych decyzji Wnioskodawcy związanych wówczas głównie z bezprawnym gospodarowaniem (samowola budowlana).

Dalej IZ RPO WSL zwrócił uwagę, iż występowanie dwucyfrowego bezrobocia w Gminie nie zostało w żaden sposób udokumentowane przez Wnioskodawcę, a organ I instancji skorzystał ze statystyki przedstawianej przez GUS wg stanu na dzień 23 stycznia 2019 r. Bezrobocie w Gminie jest wysokie w zestawieniu z innymi gminami z powiatu [...]. Jednakże w latach 2014-2017 ma już tendencję spadkową (2014 r. - 15,31%, 2015 - 14%, 2016 - 11%, 2017 - 10,3%). Lokalizacja Gminy nie ma wpływu na analizę tejże przesłanki.

Wobec powyższego IZ RPO WSL stwierdził, iż względy społeczne nie istnieją w takim stopniu, aby mogłyby być podstawą do udzielenia Wnioskodawcy wsparcia.

Następnie, odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy ze str. 14/15 odwołania, iż organ I instancji nie powinien do materiału dowodowego włączać materiałów promocyjnych gminy oraz źródeł medialnych, wyjaśniono, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Nadmieniono także, iż Wnioskodawca na etapie zapoznawania się z materiałem dowodowym nie wnosił zastrzeżeń w tym zakresie.

W konkluzji, mając na uwadze powyższe wskazano, że żadna z przesłanek udzielenia ulgi nie została spełniona, wobec czego organ jest bezwzględnie zobowiązany odmówić przyznania ulgi.

W ocenie IZ RPO WSL organ I instancji wszechstronnie zbadał cały materiał dowodowy, rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody odrębnie, lecz także we wzajemnej łączności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.

Powyższą decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w części dotyczącej odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od zobowiązania wynikającego z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...].

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez nieuwzględnienie, że:

a) oprócz "ważnego interesu dłużnika" za umorzeniem odsetek przemawia "interes publiczny", który także nie został przez organ orzekający w sprawie szczegółowo rozważony pomimo przedstawienia przez Gminę szeregu dokumentów i informacji

b) do powstania obowiązku zwrotu dofinansowania doszło wskutek zaniechania przez Instytucję Zarządzającą rzetelnej kontroli zakresu rzeczowego realizacji finansowanego projektu na etapie uruchamiania środków wsparcia finansowego,

c) Gmina nie miała wpływu na długotrwałość procesu wydania decyzji nakazującej zwrot oraz postępowań prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym,

d) sama kwota wpłaconych odsetek - 1.059.151 zł w stosunku do należności głównej 1.471.456,25 zł stanowi niemalże 75 %, co w sposób istotny wpłynie na zdolności płatnicze Gminy, której finanse podlegają szczególnej kontroli z uwagi na niedawno zrealizowany program postępowania naprawczego,

e) odsetki te stanowią dodatkowe źródło zadłużenia Gminy, zagrażając niezaspokojeniem potrzeb mieszkańców Gminy, które i tak są zaspokajane w nieznacznym stopniu w porównaniu z gminami ościennymi, z uwagi na wcześniej realizowany program naprawczy;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.:.

- art. 64 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu dłużnika oraz interesu publicznego uzasadniające umorzenie w całości odsetek od zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...].

Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz zwolnienie skarżącej z wpisu od niniejszej skargi.

W uzasadnieniu skargi na wstępie zacytowano art. 60 u.f.p. i art. 64 ust. 1 u.f.p. oraz omówiono istotę uznania administracyjnego, akcentując, że wybór rozstrzygnięcia musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Dalej podniesiono, że skarżąca przedstawiła rozbudowaną argumentację, popartą stosownym materiałem dowodowym, jednakże organ zaniechał ich wyczerpującego rozpatrzenia w kontekście mocno akcentowanej przez Gminę przesłanki ważnego interesu gminy oraz ważnego interesu publicznego. Tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Specyfika niniejszej sprawy polega na tym, że Wnioskodawcą jest Gmina, stąd poza przesłanką ważnego interesu podatnika, należy mieć na uwadze, że wpłacone odsetki w kwocie 1.059.151 zł, stanowią niemalże 75 % zobowiązania głównego, co istotnie wpływa na znaczne ograniczenie zdolności płatniczych Gminy. Podkreślono przy tym, że uregulowanie spornych odsetek obok zobowiązania głównego, miało na celu przeciwdziałanie ich dalszemu narastaniu.

Jednocześnie pełnomocnik strony wskazał, że nawet gdyby uznać, rzeczywiście sytuacja finansowa Gminy pozwalała na spłatę zobowiązania głównego oraz odsetek, to "z całą pewnością kwota spornych odsetek w wysokości 1.059.161 zł nie tylko koliduje z sensem i istotą takiego zobowiązania, co z uwagi na okoliczności niezależne od samej gminy /czas trwania postępowań / które spowodowały ich wysokości w sposób istotny zagraża możliwości realizowania przez gminę zadań własnych, w kontekście także niedawno zakończonej realizacji programu postępowania naprawczego".

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, niepubl.). Nie powinno budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że "interes publiczny" nie sprowadza się do zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, zaś wystarczającą przesłanką do stosowania ulgi powinien być interes podatnika (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt III SA 830/00).

Wspomniana przesłanka ważnego interesu publicznego nie została szerzej omówiona w zaskarżonej decyzji. Tymczasem, jak wskazywała skarżąca, sytuacja finansowa Gminy jest nadal trudna. W grudniu 2017 r. zakończono bowiem program postępowania naprawczego w związku z katastrofalną sytuacją finansową z lat 2011 - 2014 i od tego czasu minął dopiero okres 1 roku i niecałych 3 miesięcy, jest to więc nadal okres szczególnego nadzoru nad finansami gminy. Program naprawczy, zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mógł trwać dłużej niż 3 lata, w związku z czym zakończył się 31 grudnia 2017 r. Budżet gminy jest jednak nadal wrażliwy na "zmiany i sytuację, w miarę ustabilizowaną pod względem ustawowych wskaźników, które pogarszają wysokie kwoty zobowiązań przekraczające dochody". Obowiązek zwrotu wskazanego dofinansowania wraz z odsetkami skutkuje dodatkowym obciążeniem finansowym budżetu Gminy i koniecznością przesunięcia środków przeznaczonych na zaplanowane zadania o charakterze priorytetowym (zapewniające tzw. dobra podstawowe, np. bieżącą wodę), a w konsekwencji brak realizacji zadań ustawowych. Sytuacja wymusza rezygnację z realizacji podstawowych zadań, takich jak budowa wodociągów, do których w XXI w. mieszkańcy Gminy nie mają dostępu (korzystają ze studni lub beczkowozów), kanalizacji, miejsc do prowadzenia działań społecznych (niezwykle ważnych w aspekcie złej sytuacji społeczno-gospodarczej Gminy i problemów z wykluczeniem społecznym), dróg, oświetlenia. Ponadto powoduje ograniczenie wydatków na pomoc społeczną i oświatę. Szczegółowe dane i informacje w tym zakresie skarżąca przedstawiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem strony skarżącej organ II instancji nie odniósł się w sposób należyty i szczegółowy także do przesłanki "ważnego interesu dłużnika". Uwadze organu umknął w całości fakt, iż Gmina nie była w stanie ze środków własnych jednorazowo uregulować należności bez wpływu na płynność finansową i wygospodarować środki finansowe na spłatę zobowiązania. Stąd - z uwagi na stale narastającą kwotę odsetek - w dniu 11 lutego 2019 r. spłacono zobowiązanie wraz z odsetkami, ale nie ze środków własnych, a z instrumentu dłużnego jakim są obligacje. Spłata tej należności pociągnęła zatem za sobą zaciągniecie innego zobowiązania, kosztem mieszkańców. Koszty obsługi długi wynikającego z obligacji są niższe niż narastające odsetki, stąd decyzja o ich spłacie.

Nie sposób zatem przyjąć, że sytuacja finansowa Gminy pozwalała na spłatę zobowiązania i bieżące realizowanie zadań. Gmina nie posiadała i nie posiada rezerw pozwalających na spłatę tak wysokiego zobowiązania. Zaniechanie inwestycji, które zdaniem organu orzekającego mogłoby nie być realizowane, z całą pewnością nie pozwoliłoby nawet na zapłacenie odsetek. W rezultacie tak znaczna wysokość zobowiązania znacznie pogarsza wskaźnik zadłużenia Gminy i wydłuża okres odzyskania pełnej zdolności do normalnego funkcjonowania i zachowania trwałości efektów programu postępowania naprawczego.

Przy czym, jak podkreślono, podejmowane przez Gminę działania mają na celu zrealizowanie zadań podstawowych (dostępność wody dla mieszkańców).

Dalej pełnomocnik strony zauważył, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Gmina w sposób szczegółowy odniosła się do zarzutów związanych z realizowanym inwestycjami, odpierając twierdzenia, jakoby inwestycje te nie były priorytetowe. Kwestie te jednak w żaden sposób nie zostały szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Tymczasem przywoływana przez organ budowa placów zabaw, altan, sceny plenerowej, Klubu Seniora czy też zagospodarowanie terenu przy zbiorniku wodnym to w przeważającej części projekty społeczne, stanowiące uzupełnienie do dwóch projektów rewitalizacyjnych, z których jeden dotyczy porzuconej w przeszłości inwestycji z uwagi na katastrofalny stan techniczny zagrażający zdrowiu i bezpieczeństwu mieszkańców, a drugi to ruina, w której mieściła się jedyna w gminie świetlica środowiskowa da dzieci i seniorów. Wskazywana "scena plenerowa" to mała altanka na rynku (25 m 2), zresztą sfinansowana w ramach Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze", czego już w uzasadnieniu nie wskazano. Jest, to altana na wzór altan grillowych, budowanych na indywidualnych działkach. Niezrozumiałe są także twierdzenia organu poddające w wątpliwość realizowane programy rządowe w postaci SENIOR +. Z kolei zagospodarowanie terenu przy zbiorniku wodnym Gmina zrealizowała tylko w połowie, gdyż budżet Gminy nie zapewniał środków na całość inwestycji. W pozostałym zakresie została sfinansowana przez Stowarzyszenie [...] z miejscowości L. Stowarzyszenie to pozyskało dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Działania "Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach wskazywanych wydatków na budowę placów zabaw finansowane były z Funduszu Inicjatyw Lokalnych, a o rodzaju przedsięwzięć decydowały same sołectwa, czyli jednostki pomocnicze. Zadania te były realizowane na terenie sołectw, gdzie brak było w ogóle takich obiektów, a dzieci nigdy nie korzystały z placu zabaw.

Wobec powyższego zarzucono, że organ zupełnie błędnie ustalił stan finansów Gminy. Zarzucane Gminie realizowanie inwestycji następuje wyłącznie w ramach wsparcia zewnętrznego i to tylko pod warunkiem bardzo wysokiego dofinansowania, a więc niskiego wkładu własnego. Łączna kwota wkładu własnego na wyżej wymienione inwestycje stanowi zaledwie 0,25% łącznych wydatków roku 2018. Zaniechanie realizacji tych inwestycji oznaczałoby brak dofinansowania, pogorszenie sytuacji mieszkańców, a i tak nie pozwoliłoby na spłatę zobowiązania, w tym odsetek uiszczonych ze środków pozyskanych z obligacji.

Rozwijając zarzuty proceduralne pełnomocnik skarżącej podniósł, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Gmina odniosła się w sposób niezwykle szczegółowy do okoliczności wskazanych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Tymczasem w decyzji z dnia [...] organ pominął obowiązek szczegółowego odniesienia się do tych twierdzeń, poprzestając na mylnym stwierdzeniu, iż wysoki budżet Gminy pozwala na spłatę zobowiązania, podczas gdy jego wysokość w znacznej mierze pochodzi ze środków zewnętrznych, a w samym budżecie nie ma środków pozwalających na spłatę zobowiązania, w szczególności odsetek.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracji zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegała decyzja Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] o odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia w całości zobowiązania wynikającego z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z dnia [...] wraz z odsetkami. Wspomnianą decyzją z dnia [...] orzeczono o zwrocie środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych przez Beneficjenta w toku realizacji projektu pn. "Wdrożenie systemu segregacji odpadów komunalnych w Gminie K." utrzymanej w mocy decyzją Zarządu Województwa Śląskiego. Rozstrzygnięcie to utrzymano w mocy decyzją z dnia [...], od której skarga została oddalona wyrokiem z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 679/16. Orzeczenie to stało się prawomocne wraz z wydaniem wyroku NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 590/18.

Należności objęte wnioskiem o umorzenie stanowią, zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p., niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym jako należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu lII Ordynacji podatkowej.

Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit a u.f.p można, na wniosek wnioskodawcy, umorzyć w całości sporne należności w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem wnioskodawcy lub interesem publicznym.

Podkreślenia wymaga, że decyzje w przedmiocie udzielania ulg w spłacie należności, których dotyczy niniejsza sprawa wydawane są w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoważnymi rozstrzygnięciami.

Specyfika orzekania w przedmiocie umorzenia takich należności nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających określonym przez prawodawcę przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu, co determinuje zakres sądowej kontroli takich rozstrzygnięć. Ocenie sądu w pierwszej kolejności podlega poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy zaistniały przesłanki umorzenia.

Wskazać należy, że ustawodawca nie zdefiniował pojęć: "ważny interes wnioskodawcy" i "interes publiczny". Interpretacja tak ogólnie określonych przesłanek umorzenia wypracowana została w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dotyczącym także umorzenia zaległości podatkowej, które uwarunkowane jest tożsamymi przesłankami. Przyjmuje się w nim powszechnie (por. np. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2238/17) nie pojęcia te nie mają stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy. Są one swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Ważny interes wnioskodawcy to zarówno sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, nie jest on w stanie uregulować zaległości, ale także normalna sytuacja ekonomiczna, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. O zaistnieniu tej przesłanki decydują kryteria zobiektywizowane, w ramach których uwzględnić należy skutki wynikające z realizacji zobowiązania objętego wnioskiem o umorzenie. Interes wnioskodawcy musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki.

Obie przesłanki zostały prawidłowo odkodowane przez organ, który oparł się na stanowisku judykatury w tej materii.

W dalszej kolejności organy obu instancji dokonały szczegółowej analizy zebranego w sprawie obszernego materiału dowodowego i przedstawiły szereg argumentów na poparcie twierdzenia, że przesłanki uwzględnienia wniosku skarżącej Gminy nie zaistniały.

Podkreślić trzeba, iż stan faktyczny został ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. W aktach sprawy znajdują się dane świadczące o wszechstronnym, dokładnym i wnikliwym zbadaniu w toku postępowania sytuacji strony skarżącej i podjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dla poparcia tej oceny Sąd w opisie stanu faktycznego sprawy celowo zawarł nie tylko spis dokumentów przedłożonych przez stronę, ale także szczegółowy wykaz dokumentów włączonych do materiału dowodowego sprawy z urzędu. Sytuacja Gminy została wnikliwie opisana i oceniona przez organy obu instancji, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Dokonano w nich, wbrew zarzutom skargi, wyczerpującej analizy dokumentów obrazujących wszelkie istotne dla sprawy okoliczności i odniesiono ją do argumentacji Wnioskodawcy. Organy podatkowe umożliwiły stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu, wyznaczając termin na zapoznanie się i wypowiedzenie w sprawie zebranego materiału dowodowego, a także wskazując np., że materiał dowodowy zebrany do dnia 19 lutego 2019 r. nie wykazuje spełnienia przesłanek z art. 64 ust. 1 u.f.p., wobec czego możliwe jest przedłożenie dodatkowych dowodów celem wykazania zasadności wniosku Gminy.

W ocenie składu orzekającego przedstawiona przez organy w ramach ustaleń dotyczących przesłanki ważnego interesu wnioskodawcy analiza sytuacji skarżącej Gminy jest wyczerpująca i wnikliwa. W decyzji organu I instancji wskazano w szczególności, że w latach 2014 – 2017 Gmina realizowała program naprawczy i – jak podał Wnioskodawca – zrealizowała założenia programu i ustabilizowała budżet oraz rozpoczęła realizację niezbędnych zadań. Uzyskana w ramach tego programu pożyczka w wysokości 6.943.000 zł na pokrycie planowanego w 2014 r. jest sukcesywnie spłacana i według Wieloletniej Prognozy Finansowej spłata rat będzie kontynuowana do 2030 r. Z prognozy tej wynika, iż od 2020 r. wynik budżetu będzie dodatni, a nadwyżki przeznaczane będą na spłatę rat zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wykup obligacji komunalnych. Wielkości ujęte w WPF potwierdzają, że dług ten z roku na rok maleje.

W ocenie organów Gmina prowadzi obecnie aktywną politykę inwestycyjną, podejmując w okresie 2014 – 2020 realizację aż 9 projektów (3 ukończone, 6 w trakcie realizacji) przy wsparciu z funduszy unijnych. Zakres tych działań inwestycyjnych, w ramach których konieczne jest zapewnienie wkładu własnego, wskazuje na potencjał i ustabilizowaną sytuację budżetową Gminy.

Jak wskazano w decyzji organu I instancji przewidziane w budżecie na 2019 r. wielkości wskazują, że Gmina w 2019 r. była przygotowana na poniesienie wydatków inwestycyjnych w łącznej kwocie ok. 12.000.000 zł, w której ujęta została kwota na spłatę należności głównej i odsetek, objętych niniejszą sprawą, o czym będzie jeszcze mowa poniżej.

Dokonując analizy polityki inwestycyjnej Gminy organy wykazały w ocenie Sądu, że poza projektami związanymi z zapewnieniem mieszkańcom Gminy podstawowej i niezbędnej dla odpowiedniego standardu życia infrastruktury (sieć wodociągowa, kanalizacja) Gmina realizuje zadania, które nie mają charakteru priorytetowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy na Gminie ciążą zobowiązania z tytułu zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków unijnych. Jako przykłady takich inwestycji wskazano budowę placów zabaw, altan, sceny plenerowej, Klubu Seniora, zagospodarowanie terenu przy zbiorniku wodnym. Podzielić należy pogląd, że są to z pewnością inwestycje istotne dla określonych grup mieszkańców, których potrzeby nie mogą być bagatelizowane, niemniej jednak nie są to inwestycje "pierwszej potrzeby".

Podkreślenia także wymaga, że Gmina planowała przebudowę targowiska na centrum aktywności lokalnej, na którą zgodnie z załącznikiem nr 10 do Uchwały Budżetowej Gminy K. na 2018 r. zabezpieczono środki w kwocie 1.581.623,89 zł. Projekt ten nie uzyskał dofinansowania ze środków RPO WSI-2014-2020 (wniosek został odrzucony z powodu braku spełnienia kryteriów formalnych) i ostatecznie Gmina zrezygnowała z jego realizacji. Zasadnie jednak wskazał organ, że zabezpieczenie środków na wkład własny celem podjęcia takiej inwestycji przemawia za stwierdzeniem, że sytuacja finansowa Gminy jest stabilna i pozwala na podejmowanie inwestycji. W Planie wydatków inwestycyjnych na 2019 r. ujęte zostały obok zadań związanych z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, termomodernizacją, czy przebudową dróg, np. zadania związane z montażem instalacji fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych, budową oświetlenia, czy tworzeniem otwartych stref aktywności.

Wobec powyższego, nawiązując do argumentacji skargi wskazać zatem należy, że organy miały na uwadze niedawno ukończony program naprawczy (który – jak akcentuje strona skarżąca – zgodnie z przepisami nie mógł trwać dłużej) i przeanalizowały przedsięwzięcia Gminy planowane po jego zakończeniu, wykazując, że znalazły się wśród nich nie tylko zadania gwarantujące mieszkańcom tzw. "dobro podstawowe".

Poza analizą planowanych przez skarżącą przedsięwzięć organ, analizując możliwości płatnicze Gminy, wskazał na majątek nieruchomy Gminy przeznaczony do sprzedaży, wskazując, że stanowi on potencjalne źródło jednorazowego dochodu z tytułu uzyskanej ceny sprzedaży, a także późniejszych regularnych wpływów np. z tytułu podatków. W tym zakresie wymieniono m.in. działki o nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha) położone na terenie, dla którego ustalono przeznaczenie podstawowe (ponad 50% pow. działek) przemysł, tereny produkcyjne, składy, magazyny, bazy oraz przeznaczenie uzupełniające (mniej niż 50% pow. działek) – tereny usług podstawowych, tereny urządzeń obsługi komunikacji samochodowej, przetarg, na sprzedaż których ogłoszono w dniu [...] przetarg (nierozstrzygnięty do dnia wydania decyzji). Zaakcentowano przy tym, że w załączniku nr 3 do Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] zastrzeżono, że dochody majątkowe z tytułu sprzedaży składników mienia komunalnego zostaną uwzględnione dopiero w momencie powzięcia informacji o faktycznej sprzedaży nieruchomości, wobec czego uzyskane z tego tytułu środki, będą w przyszłości miały potencjalny wpływ na zwiększenie planowanych dochodów.

Uwzględniając powyższe dane organy zasadnie stwierdziły, że przesłanka ważnego interesu wnioskodawcy w niniejszej sprawie nie zaistniała. Słusznie wskazano, że ulga w spłacie zobowiązania co do zasady zawsze leży w interesie dłużnika. Umorzenie tego zobowiązania jest zatem dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy interes ten można uznać za ważny. Dla oceny zaistnienia tej przesłanki należy zatem zbadać czy udzielenie ulgi jest niezbędne dla zapewnienia "stabilnego" funkcjonowania Gminy i wykonywania przez nią zadań publicznych w celu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, a więc czy odmowa umorzenia wskazanych zobowiązań spowoduje takie pogorszenie sytuacji Gminy, które doprowadzi do niemożności uchwalenia budżetu, jak miało to miejsce w 2014 r., czy też uniemożliwi wywiązywanie się z należących do gminy zadań. W ramach tej oceny organy zweryfikowały zarówno to, czy ważny interes Wnioskodawcy wynika z sytuacji nadzwyczajnych, jak i przeanalizowały obecną i prognozowaną sytuację finansową Gminy.

Na pełną aprobatę zasługuje twierdzenie organu, że "uaktualnienie się obowiązku zwrotu środków (po wyroku NSA) nie może zostać uznane za zdarzenie nadzwyczajne, nie do przewidzenia". Jak zasadnie zwrócono uwagę, należność do zwrotu została określona w decyzji ostatecznej i wymagalnej już w 2016 r. (a – jak zaakcentował organ II instancji - wiedzę o nieprawidłowościach w realizacji inwestycji Gmina powzięła już 2012 r. z postanowienia PINB w C.). Zaskarżenie wspomnianej decyzji do sądu nie stało na przeszkodzie podjęciu spłaty ratalnej po uzyskaniu stosownej decyzji. Tymczasem Gmina nigdy nie ubiegała się o rozłożenie zaległości na raty i ostatecznie spłaciła ją jednorazowo. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca przez długi okres czasu miała świadomość konieczności zwrotu środków, co mogła uwzględnić od dawna w planach budżetowych. W tym stanie rzeczy nie sposób zaaprobować twierdzenia Gminy, jakoby wygenerowanie tak znacznej kwoty odsetek było okolicznością nadzwyczajną, całkowicie niezależną od strony skarżącej. Nawiązując do argumentacji skargi wskazać także należy, że z akt sprawy nie wynika, aby strona na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego i sądowego wskazywała na przewlekłość procedowania organów czy Sądu.

Kwestia znaczącej kwoty należnych w omawianej sprawie odsetek winna być też analizowana z uwzględnieniem genezy obowiązku zwrotu należności głównej. W tym kontekście nie sposób pomijać, że Gmina nie skorzystała z możliwości uniknięcia obowiązku zwrotu tak znacznych kwot dofinansowania. Obowiązek ten jest konsekwencją zrealizowania przedmiotu zamówienia pn. Budowa stacji do segregacji odpadów komunalnych w K., tj. zakup i montaż fabrycznie nowej linii do segregacji odpadów komunalnych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zalegalizowanie tej inwestycji, co było warunkiem otrzymania dofinansowania, wymagało poniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 125.000 zł, czego Beneficjent zaniechał, rezygnując z uniknięcia obowiązku zwrotu dofinansowania w znacznie wyższej kwocie.

Zdaniem Sądu, organy, w ramach badania przesłanki ważnego interesu Wnioskodawcy, wykazały w oparciu o stosowne dokumenty, że realizowane i planowane przez Gminę inwestycje, założenia WPF w zakresie osiągania nadwyżki budżetowej w latach 2020-2030, emisja obligacji, nieruchomości przeznaczone do sprzedaży, fakt ujęcia w planie wydatków budżetowych 2019 r. kwoty podlegającej zwrotowi, a także wartość pozostającej do zadysponowania rezerwy ogólnej, wskazują, iż, nie ma obecnie niebezpieczeństwa, by konieczność spłaty zobowiązania zagroziła stabilności budżetu Gminy. Konstatacja ta, co do kwoty zobowiązania głównego, została potwierdzona przez Gminę w piśmie z dnia 17 stycznia 2019 r., w którym skarżąca oświadczyła, że "Obecny budżet na rok 2019 przedstawia inną sytuację finansową pozwalającą na zwrot w całości należności głównej, co jednocześnie pozwoli zachować interes publiczny wyrażający się w niezakłóconym funkcjonowaniu Gminy oraz możliwości realizowania licznych zadań publicznych na rzecz i w interesie mieszkańców".

Potwierdzenia dla zasadności powyższych wniosków dostarczają także informacje zawarte na stronie internetowej Gminy, które w niniejszej sprawie mają jednakże znaczenie marginalne. Nie sposób jednak przypuszczać, że dane podawane przez Gminę do publicznej wiadomości nie znajdują odzwierciedlenia w jej rzeczywistej kondycji finansowej.

Na aprobatę zasługuje także twierdzenie organów, że w sprawie nie zaistniała przesłanka interesu publicznego. Zasadnie wskazano, że w ramach tej przesłanki należy mieć na uwadze, że instytucja umorzenia należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym powinna być odstępstwem od generalnej zasady ich płacenia i może być stosowana jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami towarzyszącymi zarówno powstaniu zaległości, jak i warunkom ich spłaty. Ustalając, czy ważny interes wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem jego żądania należy – jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze - zbadać co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego – dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi, a "ważąc" te wartości należy uwzględniać dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa, jak np. sprawiedliwość, zasady etyki. Wymogi te spełniono w niniejszej sprawie. Stwierdzając, że skoro – jak wykazano wyżej - istnieje możliwość wykonania zobowiązania z tytułu zwrotu należności głównej jak i odsetek, niezasadne jest z punktu widzenia interesu publicznego udzielenie wnioskowanej ulgi. Tezę tą poparto, co należy podkreślić, odniesieniem się do wielu przedstawionych przez stronę aspektów aktualnego funkcjonowania Gminy. W szczególności organ nie kwestionował, że sytuacja, w której nie wszyscy mieszkańcy posiadają dostęp do infrastruktury wodociągowej i kanalizacji wymaga interwencji i zmiany tego stanu rzeczy. Jednocześnie jednak wykazał, że istotne niedomogi w tym zakresie dotykają także wielu innych (wymienionych przez organ z nazwy) gmin, o czym świadczy analiza realizacji umów o dofinansowanie budowy sieci wodociągowej i kanalizacji, na co przewidziano łącznie środki w kwocie ok. 363 mln. Organ odniósł się także do wskazywanej przez stronę lokalizacji Gminy na "na skraju województwa śląskiego", wskazując, że nie ma ona wpływu na ocenę zaistnienia analizowanej przesłanki, a położenie na styku trzech województw może także dawać określone korzyści.

Nawiązując do akcentowanego przez Gminę dwucyfrowego bezrobocia oraz, przedstawiając dane z GUS przyznał, że wartości te były w latach 2014 – 2017 były wyższe niż w innych gminach wiejsko-miejskich województwa śląskiego, jednakże z każdym rokiem malały (od 15,31% w 2014 r. do 10,3 % w 2017 r.). Wskazał także na potencjalne nowe miejsca pracy (małe centrum handlowe oraz zakład, który może powstać w nieruchomości A S.A. w likwidacji wystawionej na licytację).

Podzielić należy także pogląd wyrażony w zacytowanym przez organ I instancji wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt: V SA/Wa 1488/13, że fakt, iż gmina realizuje zadania publiczne nie przesądza o istnieniu interesu publicznego w umorzeniu jej należności. Przyjęcie z góry takiego założenia wypaczałoby sens instytucji umorzenia, która jest uregulowana jednolicie dla każdego z podmiotów sektora finansów publicznych. Obowiązujące regulacje dotyczące tej materii nie przewidują uprzywilejowania jednostek realizujących zadania służące zaspokajaniu potrzeb zbiorowych.

Reasumując Sąd stwierdza, że organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia należności Gminy, wobec czego uwzględnienie wniosku strony nie było dopuszczalne.

Zdaniem Sądu organ II instancji wyrażając własne stanowisko w sprawie, a także nie kwestionując ustaleń organu I instancji i utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wypowiedział się w sposób wystarczający, uzasadnił swoje rozstrzygnięcie i dostatecznie odniósł się do treści zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym przedstawiono szczegółową polemikę z ustaleniami organu I instancji.

Odnosząc się w tym miejscu do szeroko akcentowanej przez stronę skarżącą kwestii jednorazowej spłaty należności głównej wraz z odsetkami, co zdaniem Gminy miało swoje uzasadnienie i nie powinno przemawiać za odmową umorzenia stwierdzić należy co następuje.

Po pierwsze zauważyć należy, że – jak przyjmuje się w orzecznictwie dotyczącym umorzenia zaległości podatkowych, które odnieść można także do okoliczności niniejszej sprawy - dobrowolne zapłacenie podatku przed złożeniem wniosku o jego umorzenie sprawia, że postępowanie o przyznanie ulgi jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 208 § 1 O.p. powinno ulec umorzeniu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1413/07, CBOSA). Żądanie umorzenia zaległości podatkowej można bowiem zgłosić wyłącznie wtedy, gdy zaległość ta istnieje. W niniejszej sprawie dobrowolne uiszczenie należności głównej wraz z odsetkami nastąpiło w dniu 11 lutego 2019 r., a pierwsze żądanie zastosowania ulgi płatniczej strona wniosła w lipcu 2018 r., zmieniając zakres żądania w styczniu 2019 r., wobec czego należności objęte tym wnioskiem istniały w dacie zainicjowania postępowania w niniejszej sprawie.

Nadto wskazać należy, iż akcentowane przez stronę skarżącą źródło sfinansowania tej płatności, co do której Gmina we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że "z długu spłacono dług" nie ma znaczenia przesądzającego dla oceny zaistnienia przesłanek umorzenia. Zważyć bowiem należy, że - jak wynika z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] w sprawie emisji obligacji wykup obligacji (które wygenerowały środki na spłatę przedmiotowej należności) ma nastąpić w latach: 2021, 2024,2025,2026,20227,2028,2030. Konsekwencje emisji obligacji skarżąca w dużej mierze poniesie zatem w dalszej przyszłości, kiedy to sytuacja Gminy ma szanse ulec dalszej, znaczącej poprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, dokonał wnikliwej jego analizy, wyciągnięte wnioski co do braku przesłanek uwzględnienia wniosku Gminy są logiczne, poprawne i mają poparcie w materiale dowodowym, wobec czego rozstrzygnięcie miało charakter związany.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.