Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 670/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie asesor WSA Jacek Fronczyk,, sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Monika Czekałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. od decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes ZUS stwierdził, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki:

- jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,

- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,

- nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,

- nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a brak jednego z nich powoduje niemożność przyznania tego świadczenia.

W toku postępowania ustalono, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ nie ma ukończonych 60 lat, ani też nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia. Oznacza to, że może ona podjąć pracę lub inną działalność objętą ubezpieczeniem społecznym w celu zapewnienia sobie niezbędnych środków utrzymania.

W skardze do Sądu M. K. kwestionując zaskarżoną decyzję, podała, że jest dla niej krzywdząca i pozbawia ją szansy na godne życie i wychowanie dziecka, co w konsekwencji narusza Konstytucję RP. Stwierdziła, że spełnia warunki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podniosła, że ma przepracowane 30 lat. Zarzuciła organowi nieuwzględnienie sytuacji panującej na rynku pracy w S. gdzie zamieszkuje oraz, że brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sprawie jej warunków życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że nie ma możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobie, która jest zdolna do pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...). Stanowi on, że ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z treści przedmiotowego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego.

Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami,

po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku,

po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie spełnia drugiego z warunków przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Nie jest ona bowiem osobą niezdolną do pracy z uwagi na wiek (M. K. miała w dacie wydania decyzji 49 lat). Nie została także stwierdzona w stosunku do niej przez lekarza orzecznika ZUS całkowita niezdolność do pracy.

Skoro w sytuacji skarżącej przesłanka niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek nie zachodzi, to w myśl wcześniejszych wywodów w przedmiocie kumulatywnego charakteru przesłanek z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach (...) jest to okoliczność eliminująca ją z grona osób, którym może być przyznane świadczenie w drodze wyjątku, a tym samym przesądzająca treść rozstrzygnięcia.

Nie ma więc potrzeby ustosunkowywania się do pozostałych przesłanek z tego przepisu, w szczególności podnoszonej przez skarżącą trudnej sytuacji materialnej rodziny. Nawet w sytuacji, gdyby pozostałe przesłanki były spełnienie, świadczenie w drodze wyjątku nie mogłoby zostać przyznane.

Mając na względzie, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w sentencji.