Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 185/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 9 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referendarz Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 roku sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania K. L. uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona ubiega się o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pobytu w obozie w miejscowości N. w okresie od kwietnia 1944r. do września 1944r. oraz deportacji do pracy przymusowej do miejscowości K., pow. K. od września 1944r. do stycznia 1945r. Stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej, a strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających deportację. Kierownik Urzędu podkreślił, iż zwracał się do Archiwum Państwowego w O. o potwierdzenie istnienia majątku niemieckiego w K. oraz pobytu w nim strony, jednakże Archiwum nie posiada w swoim zasobie materiałów archiwalnych mogących stwierdzać powyższą okoliczność, a ankiety osobowe skarżącej nie potwierdzają jej pobytu w czasie okupacji w Niemczech.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie K. L. wskazała, iż dokumenty, potwierdzające jej deportację wraz z rodzicami do obozu, a później do Niemiec do miejscowości K. złożyła w Urzędzie.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo powołał przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), stwierdzając, iż uprawnienie do świadczenia jest przyznawane decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych, i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, stwierdza ich nieważność lub niezgodność z przepisami prawa, jeśli stwierdzi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2.naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w powołanym art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez K. L. decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania K. L. uprawnienia do świadczenia pieniężnego, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazane decyzje zostały bowiem podjęte bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do rozpoznania sprawy, tj. bez nie budzącego wątpliwości ustalenia okoliczności deportacji skarżącej do pracy przymusowej, zwłaszcza że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako jedyną przyczynę odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przyjęto brak wystarczającego materiału dowodowego.

Tymczasem we wniosku z dnia 17 maja 2005r. K. L. wskazała na okoliczność pobytu w obozie N. oraz deportacji do miejscowości Szynwald w Niemczech pow. Krewzburg, w swoim kwestionariuszu z dnia 14 lipca 2005r. w pkt 9 i 16 zaś dodatkowo podała nazwisko pracodawcy jako K. J. oraz nazwy pobliskich miejsca wykonywania pracy przymusowej miejscowości, tj. Krewzburg i Pitschen. Stwierdziła nadto, iż po wyzwoleniu nie powróciła do rodzinnego N., lecz pozostała w K.. Nie bez znaczenia pozostaje też treść odwołania z dnia 27 września 2005r., w którym skarżąca oświadcza, iż okoliczność jej deportacji potwierdzają znajdujące się w Urzędzie, a załączone przez nią zeznania świadków, mieszkańców K.. Przedłożone Sądowi akta administracyjne nie zawierają wskazanych zeznań świadków, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik w ogólne nie ustosunkowuje się do treści odwołania, jak też wskazanych zeznań. Ma to istotne znaczenie o tyle, że z nadesłanego przez Archiwum Państwowe pisma z dnia 5 grudnia 2005r. wynika jedynie, iż w tym Archiwum nie odnaleziono materiałów archiwalnych potwierdzających powyższą okoliczność. Treść tegoż pisma wskazująca jedynie na brak dokumentów, w ocenie Sądu, nie przesądza jeszcze o tym, iż skarżąca nie była deportowana do pracy przymusowej. Okoliczność tą można wszak udowodnić innymi środkami dowodowymi, np. wskazywanymi przez skarżącą dowodami z zeznań świadków.

Tym samym w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.

Ustanowiona w powołanych przepisach naczelna zasada postępowania ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do przepisu art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena materiału dowodowego nie może oznaczać dowolności. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności lub mocy dowodowej. Wówczas jednak zobowiązany jest uzasadnić przyczyny takiego działania. Pominięcie oceny określonego dowodu, w tym przypadku zeznań świadków oraz oświadczeń samej strony, budzi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Takie działanie organu administracji publicznej może prowadzić do wadliwej oceny materiału dowodowego, co może mieć wpływ na zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

Zastrzeżenia Sądu budzi także uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], uzasadnienie to, wbrew art. 107 § 3 k.p.a., nie zawiera uzasadnienia prawnego, tzn. nie zawiera treści przepisu stanowiącego podstawę decyzji, tj. art. 2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym i odniesienia tegoż przepisu do stanu faktycznego tej sprawy.

Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne.

Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] nr [...], są niezgodne z przepisami k.p.a. i ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich i przepisami procesowymi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę uwzględnił.