Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 931/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 25 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm), - dalej k.p.a., w związku z art. 25 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w związku z art. 24 i art. 2 pkt 35 ppkt a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006r. ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. Z. (dalej Skarżący), na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].11.2013 r. wzywającego skarżącego do zagospodarowania na terenie kraju odpadów nielegalnie wysłanych do [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

[...] czerwca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, dalej GIOŚ, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nielegalnej wysyłki do [...] odpadów w postaci podkładów kolejowych. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. wezwał skarżącego, jako odpowiedzialnego za nielegalną wysyłkę odpadów, do ich odebrania i zagospodarowania na terenie kraju.

Skarżący wywiódł zażalenie zarzucając naruszenie art. 6 Dyrektywy Parlamentu i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r w sprawie odpadów poprzez brak przyjęcia, że przedmiotowe podkłady kolejowe utraciły status odpadów, wydanie postanowienia na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie art. 75, 77 i 80 K.p.a., naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez nieprawidłowo sporządzone uzasadnienie, uniemożliwiające stronie wykazanie jej stanowiska i obronę jej praw.

Rozpoznając ponownie sprawę GIOŚ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia. Stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem przestają być uznane za odpadz przedmioty, jeżeli na skutek poddania ch odzyskowi, w tym recyklingowi, spełniają łącznie następujące warunki:

-przedmiot lub substancja są powszechnie stosowanie do konkretnych celów;

-istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie,

-dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i normach mających zastosowanie do produktu;

-zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska; spełniają wymagania określone przez przepisy Unii Europejskiej.

Wskazał, że obecnie, na poziomie Unii Europejskiej, nie opracowano szczegółowych kryteriów kiedy podkłady kolejowe przestają być odpadami w związku z tym nie jest możliwe badanie czy utraciły status odpadu. Tym samym postanowień ww przepisu nie można odnieść do odpadów w postaci podkładów kolejowych - co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 6 Dyrektywy.

Odnośnie twierdzenia strony, iż podkłady kolejowe stanowiły produkt pełnowartościowy jako że były odzyskane po przebudowie torów kolejowych, organ stwierdził, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że podkłady kolejowe spełniają wymagania jakościowe produktu. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że podkłady są zużyte, wymontowane z torowisk i nie stanowią pełnowartościowego produktu. Drewniane zużyte podkłady zostały zakwalifikowane, zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, pod kodem AC 170 – przerobiony korek i odpady drewna. Organ powołał też wytyczne korespondentów rozporządzenia (WE), nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów nr 5, które co prawda nie są prawnie wiążące, jednak stanowią jednolitą interpretację przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 przez wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z tym wytycznymi odpady drewna przerobionego przed wykorzystaniem w jakikolwiek sposób inny niż mechaniczny klasyfikuje się jako odpady z "listy bursztynowej" załącznika IV do w.w. rozporządzenia 1013/2006, o kodzie AC 170. Tym samym organ stwierdził, że skarżący już na terenie kraju nabył odpady. Podkłady te stały się odpadem już w chwili ich wymontowania z torowiska kolejowego. Stanowią odpad poużytkowy z grupy 17 powstały w wyniku długotrwałej eksploatacji a następnie rozbiórki linii kolejowej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, tj. odpad z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej.

Oceniając złożone przez firmę S., nabywcę odpadów, oświadczenie, iż podkłady te mają być użyte zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, organ uznał, że na potwierdzenie tych okoliczności skarżący nie przedstawił żadnych innych dowodów.

Odnosząc się do zarzuty naruszenia art. 75, 77 i 80 K.p.a. i posłużenie się przez organ dowodami w postaci wydruków w formie elektronicznej i wydruków ze strony internetowej nabywcy, w języku angielskim, organ stwierdził, że działanie organów z urzędu nie zwalnia strony od wykazywania okoliczności istotnych w sprawie i składania wniosków dowodowych i dowodów na istotne w sprawie fakty. Strona skarżąca w tym postępowaniu nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, że odbiorca wykorzysta podkłady kolejowe zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, w tym na okoliczność, że firma nabywcy zajmuje się budową linii kolejowych lub jest w tego rodzaju działalności pośrednikiem. Organ wskazał, że zwrócił się do właściwego organu [...] o przesłanie informacji czy istnieje tam możliwość wykorzystania zużytych podkładów kolejowych zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Otrzymane w formie elektronicznej informacje nie pozwoliły na pozytywne ustalenie tej okoliczności. Organ [...] tj. [...] podał, że tylko w przypadku prywatnych zabytkowych linii kolejowych dla pociągów parowych jest możliwe wykorzystywanie wymontowanych wcześniej drewnianych podkładów. Organ potwierdził, że firma S. zajmuje się dalszą odsprzedażą podkładów w celu ich wykorzystania do aranżacji ogrodowych i terenów zielonych. Stanowisko organu [...] organ polski uznał za wiążące. Okoliczności związane z rodzajem prowadzonej przez tę firmę działalności gospodarczej, organ znalazł też na stronie internetowej tej firmy.

Co do zarzutu posługiwania się dokumentami w języku angielskim organ wskazał, że w aktach znajdują się tłumaczenia. Poza tym strona miała możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy dwukrotnie w trybie art. 10 K.p.a. Organ więc w sposób rzetelny i prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy a uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący, zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 75, 77 i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i dopuszczenie w sprawie jako dowodów informacji pozyskanych z niewiadomych źródeł, czym doszło do naruszenia obowiązków dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, informowania strony o stanie faktycznym oraz zasady budzenia zaufania do organów państwa.

W uzasadnieniu przedstawiono następujące argumenty i zarzuty.

1. Brak było podstaw do wykorzystania jako dowodu elektronicznej informacji z właściwego organu [...], gdyż nie została ona opisana, nie wiadomo od kogo pochodzi, kto ją podpisał i czy miał kwalifikacje do podawania tego rodzaju informacji, w tym czy jest odpowiednikiem polskiego GIOŚ. Tego rodzaju informacja jaką posłużył się organ nie ma waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a;

2. Skarżący przedstawił jako dowody dokumenty z jego oświadczeń oraz oświadczenia nabywcy co do przeznaczenia podkładów kolejowych, które organ zakwestionował. Jednocześnie nie przedstawił innych dowodów pozwalających na ustalenie odmiennego stanu faktycznego (dowody z wydruków elektronicznych, zdaniem skarżącego, takich dowodów nie stanowią). Dlatego brak było podstaw do kwestionowania stanu faktycznego wynikającego z dwu oświadczeń.

3. Tak przeprowadzone postępowanie pozbawiło stronę możliwości weryfikacji dowodu i narusza zasady postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nielegalnego przemieszczania odpadów Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia – jeżeli za nielegalne przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający, do zastosowania procedur wskazanych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 określając termin ich wykonania na czas nie dłuższy niż 30 dni. W tym wypadku organ wezwał do zagospodarowania odpadów za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 17 02 04*.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy ocenił zebrane w sprawie dowody a przeprowadzona przez organ analiza i ocena nie jest wadliwa. Organ dokonał także właściwej subsumpcji stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawną. Sąd wywody organu w tym zakresie przyjmuje jako własne, bez potrzeby ich szczegółowego powtarzania.

W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi co do braku podstaw do posłużenia sią przez organ informacjami uzyskanymi od organu stanowiącego odpowiednik polskich organów ochrony środowiska tj. Służby Środowiska i Dziedzictwa (informacja z 7 sierpnia 2013 r.). Z informacji tych wynikało, że nie jest możliwe na terenie [...] wykorzystanie zużytych podkładów kolejowych do budowy nowych linii kolejowych, co najwyżej do takich, które stanowią prywatne linie zabytkowe. Organ ten potwierdził także, że firma S. zajmuje się dalszą odsprzedażą podkładów w celu ich wykorzystania w aranżacjach ogrodów i terenów zielonych. Informacja ta została przetłumaczona a skarżący mógł się z nią zapoznać. Informacje te wraz z informacjami ze strony internetowej [...] doprowadziły organ do wniosku, że nabywca podkładów nie nabył ich w celu ponownego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Organ uznał jednocześnie oświadczenia nabywcy i skarżącego za nie wystarczające do pozytywnego ustalenia w tym zakresie.

Zdaniem Sądu, Skoro nabywca w ramach prowadzonej działalności nie zajmuje się budową ani modernizacją torów a wprost przeciwnie kupuje podkłady i wykorzystuje je sprzecznie z przeznaczeniem czyli zajmuje się odsprzedażą ich na potrzeby aranżacji ogrodów i terenów zielonych, czemu zresztą skarżący nie zaprzeczał, to logicznym wnioskiem z tego jest że podkłady zostały sprzedane nie w celu ich wykorzystania z pierwotnym przeznaczeniem ale w celu zastosowania do aranżacji terenów zielonych, bo taki jest przedmiot działalności tego podmiotu gospodarczego.

Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem". Dowód w postacie wydruków elektronicznych jest jednym z rodzajów takiego dowodu. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wyłączają możliwości posłużenia się tego rodzaju wydrukiem, tym bardziej że jest to de facto informacja dotycząca prowadzonej przez firmę nabywcy działalności gospodarczej, która została potwierdzona informacjami ogólnodostępnymi ze strony internetowej firmy nabywcy. Nie są to więc informacje, których potwierdzenia dokonuje się w formie dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 K.p.a. Ponadto wskazać należy, że co do zasady, moc dokumentów posiadają nie tylko oryginały dokumentów ale i ich kserokopie, a więc i maile. Jak wskazuje NSA w wyroku z 21 sierpnia 2012 r., sygn.. akt II GSK 1016/11 (Lex nr 1244439), różnica pomiędzy oryginałem a kserokopią polega na tym, że dokument urzędowy w oryginale korzysta z mocy dowodowej oryginału dokumentu natomiast dokument w formie kserokopii powinien być oceniony w świetle całego materiału dowodowego. Uwagi te, w ocenie WSA, można odnieść także do mocy dowodowej dokumentu w postaci informacji uzyskanej od innego organu obcego państwa w formie mailowej. Przepisy K.p.a. nie zabraniają także posługiwania sią dokumentami sporządzonymi w języku obcym, pod warunkiem ich przetłumaczenia – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Nawiasem mówiąc, oświadczenie z firmy nabywcy o zamiarze wykorzystania podkładów zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem (k 16 akt adm.) także stanowi kserokopię i w związku z tym jej moc dowodowa jest podobna jak dowodów wskazanych przez organ. Również nie wynika z niego, kto je konkretnie podpisał. Wszystkie te dowody zostały prawidłowo ocenione przez organ w świetle całego zebranego materiału dowodowego.

Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 75, 77, 80, 7, 8, 9 K.p.a.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do uznania, że organ naruszał art. 10 K.p.a.

Jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 12 listopada 2013 r. (k 29), zapoznał się z materiałem dowodowym i złożył wniosek o umożliwienie mu wypowiedzenie się co do niego. Mimo upływu tego terminu pełnomocnik żadnych wniosków nie złożył. Postanowienie organu I instancji zostało wydane [...] listopada 2013 r. a więc po upływie wnioskowanego przez pełnomocnika terminu.

Ma rację organ wywodząc, że w toku postępowania administracyjnego także strona tego postępowania, ma obowiązek wykazywania faktów, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawo do składania wniosków dowodowych na poparcie twierdzeń strony. Skarżący poza własnym oświadczeniem i oświadczeniem nabywcy nie przedstawił innego dowodu na okoliczność twierdzeń co do przeznaczenia (wykorzystania) podkładów kolejowych w [...]. Organ zatem ocenił dowody które posiadał i na ich podstawie prawidłowo doszedł do wniosku, że przedmiotem transportu były odpady.

Wymontowane podkłady kolejowe stanowiły odpad, już po ich wymontowaniu z torów kolejowych – odpad poużytkowy z grupy 17 powstały w wyniku długotrwałej eksploatacji i rozbiórki linii kolejowej - § 2 pkt 17 rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (D.U. 2001, poz. 2006). Zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach obowiązującą w dniu wydania zaskarżonego postanowienia odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Nie traci tego charakteru nawet w sytuacji w której dochodzi do jego zbycia. Zgodnie z art. 14 ustawy o odpadach, odpady tracą swój status na skutek poddania ich odzyskowi, w tym recyklingowi, gdy spełniają:

1. łącznie warunki:

- przedmiot lub substancja są powszechnie stosowane do konkretnych celów;

-istnieje rynek takich przedmiotów i popyt na nie;

-dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i normach mających zastosowanie do produktu;

-zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia, ludzi lub środowiska;

2. wymagania określone w przepisach Unii Europejskiej.

W niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ nie doszło do procesu odzysku, który jest etapem wstępnym, który otwiera drogę do badania czy odpady utraciły ten charakter (Komentarz do ustawy o odpadach, Wojciech Radecki, powołany Lex do art. 14 ustawy o odpadach). Taka sytuacja nie zaistniała. Odpad nie został poddany procesowi odzysku.

Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.