Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1042/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 i3, art. 94 ust. 1, art. 96, art. 97 ust. 2, art. 100 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] lutego 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 25 w zw. z art. 94 i art. 100 oraz art. 89 ust. 1 i art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c., w zw. z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Zacisk transformatorowy" nr [...] udzielonego na rzecz B. S.A. z siedzibą w B. (dalej: "Uprawniony"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez B. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: "Wnoszący sprzeciw", "Skarżący"), oddalił sprzeciw.

UP wskazał w zaskarżonej decyzji, że sprzeciw na sporny wzór użytkowy wpłynął do UP [...] sierpnia 2016 r. Sporny wzór użytkowy został zgłoszony do ochrony [...] lutego 2014 r. Informacja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy została opublikowana [...] lipca 2016 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...].

Jako podstawę prawną Wnoszący sprzeciw wskazał art. 246 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 P.w.p. Jego zdaniem sporny wzór nie był nowy w dacie zgłoszenia do ochrony w świetle patentu Wnoszącego sprzeciw, nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem z [...] grudnia 2002 r. na wynalazek pt: "Zestaw zacisków transformatorowych", a zwłaszcza dołączonych do opisu patentowego figur 5, 6 i 7 rysunku. Ponadto, w stanowisku przedłożonym na rozprawie [...] lutego 2016 r., Wnoszący sprzeciw podniósł, że sporny wzór nie spełnia kryterium użyteczności, twierdząc, w oparciu o wskazane piśmiennictwo, że nowość wzoru powinna wpływać na podniesienie użyteczności danego przedmiotu. Przy piśmie tym załączono dwa certyfikaty zgodności z 2015 r. na zaciski transformatorowe typu T.

W odpowiedzi na sprzeciw oraz na rozprawie [...] lutego 2016 r. Uprawniony uznał za bezzasadny przedmiotowy sprzeciw. Podniósł, iż nowy zarzut odnośnie braku użyteczności oraz certyfikaty nie powinny być uwzględnione ze względu na upływ sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa, a ponadto nie dotyczą one sytuacji sprzed daty pierwszeństwa spornego wzoru. Argumentował, że użyteczność spornego wzoru polega na tym, że zużywa się mniej śrub, a nieprzelotowość otworów zabezpiecza przed występowaniem ostrych końcówek kabla.

UP przytoczył następnie opis spornego wzoru zawarty w zastrzeżeniach ochronnych tego wzoru. Zamieścił też w zaskarżonej decyzji rysunek stanowiący ilustrację spornego wzoru i dodał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, cechy ujawnione na rysunku (ilustracji) wzoru użytkowego są objęte zakresem ochrony tego wzoru. UP powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1613/06. UP wyjaśnił dalej, że używane w zastrzeżeniu określenia "od góry" i "z przodu", należy interpretować względem rysunku, a zwłaszcza względem usytuowania zacisku na Fig. [...], która jako jedyna pokazuje całość zacisku, w widoku perspektywicznym. Należy również w świetle rysunku używane w zastrzeżeniu określenie "śruby mocujące główne (5) znajdują się w bocznych ściankach gniazd (3)" rozumieć jako "obie śruby mocujące główne (5) znajdują się w bocznych ściankach odpowiednich gniazd (3)". UP podkreślił, że w przypadku wzoru użytkowego rysunek stanowi obowiązkowy i nieodłączny element każdego zgłoszenia, jak stanowi art. 97 ust. 2 P.w.p., wobec tego powinien on na równi z opisem wzoru użytkowego ujawniać jego istotę.

UP uznał, że sporny wzór jest nowy w świetle patentu nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem z [...] grudnia 2002 r. na wynalazek pt.: "Zestaw zacisków transformatorowych", gdyż patent ten nie ujawnia żadnych cech znamiennych spornego wzoru użytkowego, co zdaniem UP jest widoczne na rysunku przedstawiającym figury [...], [...] i ][...] załączone do przeciwstawionego opisu patentowego, z którego wynika, że przeciwstawione rozwiązanie jest w zakresie zastrzeganych cech znamiennych spornego wzoru użytkowego zupełnie odmienne. W szczególności, w rozwiązaniu przeciwstawionym część zaciskowa ma nie od góry, a z przodu dwa gniazda przelotowe (zamiast nieprzelotowych) dla końców kabli głównych, a cztery (a nie dwie) śruby mocujące główne znajdują się w bocznych ściankach gniazd nie z przodu, a po bokach części zaciskowej, przy czym końcówki śrub mocujących głównych nie mają od czoła stożkowatych gniazd, lecz są wypukłe.

UP uznał również, że podniesiony na rozprawie [...] lutego 2016 r., nowy zarzut odnośnie braku użyteczności oraz złożone certyfikaty zgodności z 2015 r. na zaciski transformatorowe typu Toga, nie mogą być uwzględnione ze względu na upływ [...] stycznia 2016 r., sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] [...] lipca 2016 r. informacji o udzieleniu prawa ochronnego. UP powołał się na wyrok NSA z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1983/13.

UP dodał, że zarzut braku użyteczności, nawet w przypadku jego dopuszczenia, byłby uznany za bezzasadny. Wyjaśnił, że kieruje się wskazaniem (zawartym w książce Wiesław Kotarba i inni, "Komentarz do prawa wynalazczego", Wektory Gospodarki, Warszawa 1994, str. 123, 124), że termin "użyteczność" jest pojęciem szerszym od "stosowalności". Kryterium użyteczności należy więc odnosić do pewnych walorów użytkowych rozwiązania, na które zgłaszający wskaże, ubiegając się o uzyskanie ochrony. Ponieważ zgłaszający ubiegając się o uzyskanie ochrony wskazał w opisie wzoru użytkowego walory użytkowe spornego rozwiązania (zabezpieczenie kabli przed rozkręceniem się, zwiększenie asortymentu zacisków transformatorowych), sporny wzór jest rozwiązaniem użytecznym. Uprawniony wskazał również w trakcie postępowania, że użyteczność spornego wzoru polega na tym, że zużywa się mniej śrub, a nieprzelotowość otworów zabezpiecza przed występowaniem ostrych końcówek kabla.

UP powołał się na Prawo Własności Przemysłowej pod redakcją Ryszarda Skubisza, Wydawnictwo C.H.BECK, tom 14A, wskazując na rozdział dotyczący przesłanek zdolności ochronnej wzoru użytkowego (str. 834, wydanie Warszawa 2012, akapit 27) wyraźnie wskazuje (tłustym drukiem) i zapis, że dla wykazania braku nowości należy przeciwstawić zgłoszonemu wzorowi konkretne rozwiązanie o identycznych cechach. UP uznał, że pogląd wskazany przez Wnoszącego sprzeciw dotyczy alternatywnego stanowiska, które nie znajduje bezpośredniego odniesienia w przepisach P.w.p. i jako taki został omówiony w piśmiennictwie wskazanym przez Wnoszącego przeciw.

Wobec powyższego, UP stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznanie, że sporny wzór użytkowy nie spełniał wymogu nowości w dacie zgłoszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] kwietnia 2017 r., Skarżący zaskarżył decyzję UP z [...] lutego 2017 r. w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji, Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 256 ust.1 i art. 246 ust. 1 P.w.p., poprzez brak dokładnego wyjaśniania stanu fatycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalony i błędnie oceniony stan faktyczny między innymi poprzez błędną ocenę w zakresie braku uwzględnienia podniesionego na rozprawie [...] lutego 2016 r. uzasadnionego szczegółowo w Załączniku do protokołu nowego zarzutu odnośnie braku użyteczności spornego wzoru użytkowego,

2) art. 8 K.p.a. dot. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa - poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasad prawa procesowego oraz błędne stosowanie przepisów prawa materialnego oraz poprzez uwzględnienie wyłącznie interesu Uprawnionego z jednoczesnym pominięciem argumentacji i twierdzeń Skarżącego,

3) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności w kwestii braku skuteczności rozszerzenia przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu wniesionego do UP, w trybie art. 246 ust. 1 P.w.p., po upływie 6 miesięcy od opublikowania w WUP,

4) art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 P.w.p., poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie oceny przesłanki nowości w dacie zgłoszenia spornego wzoru użytkowego i zawiązanej z nią przesłanki użyteczności.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący nie zgodził się z organem, że podniesiony na rozprawie [...] lutego 2017 r. nowy zarzut odnośnie braku użyteczności oraz złożone certyfikaty zgodności z 2015 r. na zaciski typu T. nie mogą być uwzględnione ze względu na upływ sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w WUP nr [...] informacji o udzieleniu prawa, ponieważ z ustawy P.w.p., ani też z przepisów K.p.a., nie wynika, że Skarżący nie mógł zmienić swojego wniosku wszczynającego postępowanie sporne, po wszczęciu tego postępowania. Skarżący dokonał zmiany swojego stanowiska, po analizie treści uzupełnienia odpowiedzi na sprzeciw z [...] grudnia 2016 r., w zakresie kryterium nowości, która powinna wpływać na zwiększenie użyteczności spornego zacisku oraz wycofał się z pierwotnie przeciwstawionych zacisków, przedstawionych na Fig. [...], Fig. [...], Fig. [...] i Fig. [...] (z odejściem poziomym) i powołał się na nowy stan techniki przeciwstawiając zacisk z tzw. odejściem pionowym przedstawiony na Fig. [...], Fig. [...], Fig. [...] w tym samym wcześniejszym opisie patentowym wynalazku [...], który pod względem pełnionej funkcji technicznej jest tożsamy z funkcją jaką pełni zacisk według spornego wzoru użytkowego. Zdaniem Skarżącego takie działania są dopuszczalne i od lat praktykowane w postępowaniu spornym, co wyraził między innymi NSA w wyroku z 20 lipca 2011 r., sygn. II GSK 647/10 oraz w wyroku z 20 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 1278/11.

UP, pomimo poczynionych ustaleń, że nie jest skuteczne rozszerzenie przez wnioskodawcę podstawy faktycznej i prawnej sprzeciwu, dokonał przedmiotowej analizy porównawczej, kwitując tę kwestię ogólnymi stwierdzeniami oraz powołując się błędnie i wybiórczo na zupełnie inne piśmiennictwo niż wskazane przez Skarżącego. Zdaniem Skarżącego UP nie wyjaśnił również przyczyn, dla których materiały przedstawione przez Skarżącego nie zostały wzięte pod uwagę, nie ustosunkował się także do argumentacji technicznej Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego doszło do wykorzystania przez Uprawnionego do spornego wzoru, ujawnionego wcześniej zacisku z odejściem pionowym przedstawionym na Fig. [...], Fig. [...], Fig. [...] znanego z wcześniejszego opisu patentowego wynalazku [...] i wprowadzanego w dużych ilościach do obrotu od 15 lat zacisku transformatorowego typu T. (z odejściem pionowym), poprzez wprowadzenie zmian, które nie prowadzą do zwiększenia użyteczności zacisku według późniejszego wzoru, lecz wręcz do zmniejszenia jego użyteczności. UP nie uwzględnił w swej decyzji dopuszczoną w orzecznictwie rozszerzającą interpretację pojęcia "nowości", która uznaje że nowość wzoru powinna wpływać na podniesienie użyteczności danego przedmiotu, co oznacza, że przy badaniu nowości nie można pominąć użyteczności i funkcji porównywanych rozwiązań. W konsekwencji przy znacznym stopniu podobieństwa porównywanych przedmiotów, a taki przypadek występuje w przedmiotowej sprawie, postuluje się uznanie, że pomysł zgłoszony jako wzór nie jest nowy, jeżeli różnice dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia są nieistotne z punktu widzenia technicznego. W przypadkach granicznych sugeruje się rozważenie, czy zmiany zawarte w przedmiocie zgłoszenia powodują istotne zwiększenie wartości użytkowej badanego rozwiązania.

Skarżący wyjaśnił, że rzekoma użyteczna cecha nieprzelotowych otworów, zawarta w uzasadnieniu decyzji, która zabezpiecza przed występowaniem ostrych końcówek kabla (co może wystąpić przy zastosowaniu otworów przelotowych) jest wbrew ww. twierdzeniom jej wadą. Korzystnym i niezwykle pożądanym zjawiskiem jest możliwość upewnienia się przy montażu, że przewód został umieszczony w otworze na całej jego długości, co gwarantuje pewność jego stabilnego mocowania śrubami i zapewnienia pewność połączenia pod względem mechanicznym i elektrycznym. Jeżeli dojdzie przy montażu do sytuacji, że końcówka kabla wystaje poza korpus zacisku (co praktycznie nie ma żadnego znaczenia technicznego - jedynie estetyczne) elektromonter ucina wystający element przewodu. Ponadto przelotowość otworów przy zamocowaniu w nich przewodów o mniejszej średnicy umożliwia bieżącą optyczną kontrolę połączenia przewodu ze śrubami oraz zwiększenie skuteczności chłodzenia połączenia i zmniejsza możliwość gromadzenia się zanieczyszczeń we wnętrzu otworu - co występuje szczególnie przy montażu przewodów w układzie pionowym, z kolei zastosowane w spornym wzorze otwory nieprzelotowe takich dodatkowych cech użytkowych i funkcjonalnych nie posiadają.

Natomiast uznana w uzasadnieniu decyzji użyteczna cecha w postaci zużycia mniejszej ilości śrub jest także nieuzasadniona pod względem technicznym. Zastosowanie otworu przelotowego i to z dwoma śrubami mocującymi, usytuowanymi w dwóch różnych płaszczyznach nacisku zapewniają większą pewność połączenia pod względem mechanicznym i elektrycznym - co ma zasadnicze znaczenie ponieważ zaciski śrubowe wysokoprądowe przewodzą prądy o dużym natężeniu od 250 A do 1000 A i pracują bezpośrednio na transformatorach w warunkach, gdzie występują drgania mechaniczne wynikające z częstotliwości prądu i związanych z nią harmonicznymi. W tych ekstremalnych pod względem elektrycznym warunkach mamy również do czynienia z nagrzewaniem się połączenia i związanym z tym zjawiskiem płynięcia materiału przewodu (czyli trwałego plastycznego odkształcenia materiału przewodu pod wpływem siły docisku). Oba te zjawiska w przypadku zastosowania pojedynczej śruby (bez jakiegokolwiek zabezpieczenia przed luzowaniem) skutkują nieuchronnie poluzowaniem się przewodu w zacisku i wytworzeniem się łuku, co ostatecznie skutkuje upaleniem się przewodu i/lub pożarem, natomiast połącznie dwoma śrubami i to, usytuowanymi w dwóch różnych płaszczyznach nacisku w sposób oczywisty zmniejszają prawdopodobieństwo poluzowania się przewodu w zacisku, co wykazało wieloletnie praktyczne stosowanie tego rodzaju połączeń w branży energetycznej oraz przeprowadzone badania techniczne.

Biorąc zatem pod uwagę zastosowane w spornym zacisku środki techniczne, w postaci nieprzelotowego otworu, jednej niezabezpieczonej przed samoodkręcaniem się śruby, której końcówka wcina się i niszczy strukturę przewodu uszkadzając sploty przewodu wielodrutowego, zdaniem Skarżącego nie wpływają, w stosunku do przeciwstawionego stanu techniki, na podniesienie użyteczności zacisku. W związku z powyższym, wprowadzone w spornym wzorze zmiany w stosunku do stanu techniki nie powodują zwiększenia wartości użytkowej tego spornego wzoru użytkowego, a wręcz przeciwnie, mają wpływ na zmniejszenie jego użyteczności i funkcjonalności, co za tym idzie sporny wzór użytkowy nie spełnia cechy nowości i użyteczności.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, art. 94 ust. 1 P.w.p., wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Jak wynika z art. 96 P.w.p., zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Art. 97 ust. 2 P.w.p., stanowi natomiast, że zgłoszenie wzoru użytkowego zawiera rysunki.

W kwestii nowości, art. 100 ust. 1 P.w.p., odsyła do stanowiącego również podstawę prawną żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, stosowanego odpowiednio, art. 25 ust. 1 P.w.p., zgodnie z którym wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Przez stan techniki natomiast, jak wynika z ust. 2 tego przepisu, rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie (art. 25 ust. 3 P.w.p.).

Kwestię użyteczności wzoru użytkowego, reguluje z kolej art. 94 ust. 2 P.w.p. stanowiąc, że wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użyteczne, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.

Wnoszący sprzeciw początkowo zakwestionował we wniesionym sprzeciwie spełnienie przez sporny wzór, przesłanki nowości, przeciwstawiając spornemu wzorowi użytkowemu patent nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem z [...] grudnia 2002 r., na wynalazek pt.: "Zestaw zacisków transformatorowych". Na rozprawie z [...] lutego 2017 r. i w pisemnym stanowisku złożonym na tej rozprawie, zmodyfikował swoje zarzuty, podnosząc, że sporny wzór nie spełnia kryterium użyteczności, a nowość wzoru powinna wpływać na podniesienie użyteczności danego przedmiotu i przeciwstawił inne Fig. z opisu tego samego wynalazku z patentu nr [...], jako stan techniki.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a, poprzez brak uwzględnienia podniesionego na rozprawie 9 lutego 2016 r., nowego zarzutu odnośnie braku użyteczności spornego wzoru użytkowego. Organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że zarzut ten nie może być uwzględniony ze względu na podniesienie go po upływie sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu spornego prawa ochronnego. Sąd zauważa, że w orzecznictwie stanowisko w tej kwestii, czyli możliwości zmiany, czy też rozszerzenia zarzutów sprzeciwu po upływie ww. terminu, jest rozbieżne. W przywołanym przez UP wyroku z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1983/13, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po upływie ww. terminu nie jest już dopuszczalne rozszerzenie zakresy sprzeciwu, tak pod względem podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych. Odmienne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnych wyrokach np. z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 136/14 i VI SA/Wa 137/14.

Niezależnie jednak od powyższej rozbieżności w orzecznictwie, jak i zajętego w tej kwestii stanowiska przez UP, należy zauważyć, że organ rozpatrzył w zaskarżonej decyzji nowy zarzut podniesiony przez Wnoszącego sprzeciw po upływie ww. terminu sześciu miesięcy od opublikowania w WUP, informacji o udzieleniu spornego prawa ochronnego, co oznacza, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a, w zawiązku z nierozpatrzeniem ww. nowego zarzutu, jest niezasadny.

W tym miejscu, Sąd na marginesie zauważa, że UP w sprawie rozpoznawanej przez WSA w Warszawie pod sygn. akt VI SA/Wa 1043/17, dotyczącej niemal identycznego wzoru użytkowego w sporze pomiędzy tymi samymi stronami, w której doszło w podobnych okolicznościach do zmiany zarzutu sprzeciwu po upływie terminu sześciu miesięcy od opublikowania w WUP, informacji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, UP rozpatrzył ten zarzut bez zastrzeżeń co do terminu jego podniesienia. W ocenie Sądu, tak rozbieżne działanie UP, w niemal identycznych i prowadzonych równocześnie sprawach, narusza wynikającą z art. 8 K.p.a., zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie UP rozpatrzył zarzut braku przesłanki użyteczności przez sporny wzór użytkowy, wniesiony po upływie ustawowego terminu, tak jak rozpatrzył taki sam zarzut w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt VI SA/Wa 1043/17, Sąd uznał, że wskazane naruszenie art. 8 K.p.a., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem UP, że sporny wzór użytkowy, jest nowy w świetle patentu nr [...] z wcześniejszym pierwszeństwem z [...]. grudnia 2002 r. na wynalazek pt.: "Zestaw zacisków transformatorowych", gdyż patent ten nie ujawnia żadnych cech znamiennych spornego wzoru użytkowego.

Zgodnie z zastrzeżeniami ochronnymi spornego wzoru użytkowego jest to "zacisk transformatorowy posiadający część mocującą w postaci zamka ciernosprężystego do osadzenia na trzpieniu przepustu transformatora oraz część zaciskową ze śrubami mocującymi do mocowania kabli głównych i pomocniczych, znamienny tym, że część zaciskowa (2) ma od góry dwa gniazda nieprzelotowe (3) dla końców kabli głównych, a śruby mocujące główne (5) znajdują się w bocznych ściankach gniazd (3), z przodu części zaciskowej (2), przy czym końcówki śrub mocujących głównych (5) mają od czoła stożkowate gniazda (6)".

Analiza zawartych w dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy oraz w zaskarżonej decyzji, opisu spornego wzoru użytkowego, jak i przeciwstawionego patentu oraz rysunków przedstawiających figury spornego wzoru użytkowego oraz przeciwstawione figury z przeciwstawionego patentu, prowadzi do wniosku, że UP słusznie wskazał na różnice w budowie spornego wzoru użytkowego względem przeciwstawionych figur z patentu, wskazując, że przeciwstawione rozwiązanie ma dwa gniazda przelotowe (zamiast nieprzelotowych) dla końców kabli głównych, cztery (a nie dwie) śruby mocujące główne oraz końcówki śrub mocujących głównych nie mają od czoła stożkowatych gniazd, lecz są wypukłe.

W ocenie Sądu, nie ma znaczenia dla oceny nowości spornego wzoru użytkowego, podniesiony na rozprawie przed Sądem zarzut, że UP w zaskarżonej decyzji dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjmując, że w przeciwstawionym patencie otwory przelotowe dla kabli głównych znajdują się w płaszczyźnie bocznej stanowiąc odejście poziome, podczas gdy znajdują się one w tej samej płaszczyźnie co otwory przelotowe dla kabli głównych w spornym wzorze użytkowym, a więc w płaszczyźnie pionowej. Istotnie w zaskarżonej decyzji UP stwierdził, że w rozwiązaniu przeciwstawionym część zaciskowa ma nie od góry, a z przodu dwa gniazda przelotowe, co odnosząc do Fig. [...] przeciwstawionego patentu, zamieszczonej w zaskarżonej decyzji oznaczałoby, że otwory przelotowe dla kabli głównych w tej figurze stanowią odejście poziome. Z wyjaśnień jednak Skarżącego, przedstawionych na rozprawie przed Sądem dotyczących praktycznego wykorzystania zacisków transformatorowych i umieszczania ich na transformatorze, Sąd wyciągnął wniosek, że zacisk transformatorowy przedstawiony na Fig. 5 przeciwstawionego patentu, umieszcza się na transformatorze w taki sposób, że odpowiada on Fig. [...] spornego wzoru użytkowego, zamieszczonej w zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że w obu rodzajach zacisków transformatorowych otwory przelotowe dla kabli głównych znajdują się w tej samej płaszczyźnie pionowej. Sąd zauważa jednak, że pomimo tego nadal występują istotne różnice w budowie spornego wzoru użytkowego oraz przeciwstawionego patentu, w postaci ilości śrub zaciskowych, rodzaju gniazd dla końców kabli głównych oraz budowy końcówek śrub zaciskowych. Sąd stwierdza, że są to istotne różnice o charakterze technicznym, a nie różnice, które w świetle art. 94 ust. 1 P.w.p., nie miałyby znaczenia, gdyż nie dotyczyłyby technicznych kwestii związanych, w tym przypadku, z budową spornego wzoru użytkowego. Istotnego, z punktu widzenia art. 94 ust. 1 P.w.p., technicznego charakteru powyższych różnic w budowie spornego wzoru użytkowego, dowodzi argumentacja Skarżącego podnoszona w skardze jak i w postępowaniu przed UP, dążąca do wykazania braku, czy też obniżenia użyteczności zacisków transformatorowych z rozwiązaniami zaproponowanymi w spornym wzorze użytkowym. Dlatego należy zgodzić się z UP, że sporny wzór użytkowy stanowi nowe rozwiązanie techniczne co do budowy zacisków transformatorowych w stosunku do przeciwstawionego patentu.

Przechodząc do kwestii użyteczności spornego wzoru użytkowego, Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że ponieważ UP rozpatrzył zarzut Wnoszącego sprzeciw w tym zakresie, nie jest istotny zarzut Skarżącego, że UP nie uwzględnił w swej decyzji dopuszczoną w orzecznictwie rozszerzającą interpretację pojęcia "nowości", która uznaje że nowość wzoru powinna wpływać na podniesienie użyteczności danego przedmiotu, co oznacza zdaniem Skarżącego, że przy badaniu nowości nie można pominąć użyteczności i funkcji porównywanych rozwiązań. Sąd na marginesie zatem zauważa, że ustawodawca wyróżnił nowość i użyteczność jako dwie odrębne cechy jakie musi spełniać rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, aby mogło ono zostać uznane za wzór użytkowy. Nie ulega wątpliwości, że badając nowość danego wzoru użytkowego należy uwzględnić techniczną funkcję danego rozwiązania, chodzi bowiem o nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, co wynika z treści art. 94 ust. 1 P.w.p., odrębną jednak kwestią jest, zdaniem Sądu, użyteczność tego nowego rozwiązania o charakterze technicznym, co podlega odrębnemu badaniu, przez UP. W ocenie Sądu, przedmiotowa sprawa jednoznacznie wskazuje, na odrębność obu omawianych cech wzoru użytkowego, Sąd bowiem nie ma wątpliwości co do nowego charakteru technicznego spornego wzoru użytkowego, wątpliwości Sądu natomiast dotyczą użyteczności tego wzoru. Z tego też względu Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi naruszenia przez UP art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 P.w.p., poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie oceny przesłanki nowości w dacie zgłoszenia spornego wzoru użytkowego i zawiązanej z nią przesłanki użyteczności.

W ocenie Sądu, UP w sposób wadliwy natomiast rozpatrzył zarzut Wnoszącego sprzeciw braku użyteczności spornego wzoru użytkowego naruszając w ten sposób przepisy postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i godzić również w wynikającą z art. 8 K.p.a., zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. UP doszedł do wniosku, że sporny wzór użytkowy spełnia przesłankę użyteczności ponieważ Uprawniony wskazał walory użytkowe tego wzoru: zabezpieczenie kabli przed rozkręceniem się, zwiększenie asortymentu zacisków transformatorowych, zużywanie mniejszej ilości śrub, zabezpieczenie przed występowaniem ostrych końcówek kabla.

Porządkując, Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że zwiększenie ilości asortymentu zacisków transformatorowych, nie może stanowić okoliczności wpływającej na użyteczność danego rozwiązania. To użyteczność danego rozwiązania może skutkować zwiększeniem ilości asortymentu zacisków transformatorowych. Użyteczność to określone walory samego rozwiązania technicznego, zwiększeniem ilości asortymentu zacisków transformatorowych nie jest natomiast walorem technicznym tego rozwiązania lecz skutkiem występowania takich walorów w rozwianiu technicznym. Pozostałe natomiast ww. cechy jako walory użytkowe spornego wzoru użytkowego, mogłyby zdaniem Sądu, stanowić o spełnieniu przesłanki użyteczności spornego wzoru użytkowego, pod warunkiem, że nie wpływają one w sposób negatywny na istotę funkcjonowania samego urządzenia, czy też na inne walory urządzenia (w tym przypadku zacisków transformatorowych) istotnych z technicznego punktu widzenia.

Należy zauważyć, że Skarżący odnosząc się w skardze, jak i w toku postępowania przed UP, do kwestii użyteczności rozwiązania technicznego podniósł m.in., że przelotowość otworów zwiększa skuteczności chłodzenia połączenia i zmniejsza możliwość gromadzenia się zanieczyszczeń we wnętrzu otworu - co występuje szczególnie przy montażu przewodów w układzie pionowym. Wskazał też, na drgania mechaniczne przewodów oraz na możliwość nagrzewania się połączenia i związane z tym zjawisko płynięcia materiału przewodu (czyli trwałego plastycznego odkształcenia materiału przewodu pod wpływem siły docisku), co w przypadku zastosowania pojedynczej śruby (bez jakiegokolwiek zabezpieczenia przed luzowaniem - samoodkręcaniem się śruby) skutkuje nieuchronnie poluzowaniem się przewodu w zacisku i wytworzeniem się łuku, co ostatecznie skutkuje upaleniem się przewodu i/lub pożarem. Wskazał ponadto na wcinanie się stożkowato zakończonej śruby w strukturę przewodu i niszczy struktury przewodu, co prowadzi do uszkadzania splotów przewodu wielodrutowego.

Organ w ogóle nie odniósł się do tych kwestii, przeciwstawiając przytoczonej argumentacji Wnoszącego sprzeciw, argumenty dotyczące zabezpieczenie kabli przed rozkręceniem się, zużywanie mniejszej ilości śrub, zabezpieczenie przed występowaniem ostrych końcówek kabla. Są to, w ocenie Sądu drugorzędne argumenty przemawiające za użytecznością spornego wzoru użytkowego w kontekście argumentów Skarżącego podważających istotę funkcjonowania spornych zacisków transformatorowych. Należy zauważyć, że Skarżący w swojej argumentacji odwołał się do praw fizyki wskazując na możliwość występowania drgań mechanicznych wynikające z częstotliwości prądu o dużym natężeniu od 250 A do 1000 A, jak i nagrzewania się połączenia i związanego z tym zjawiska płynięcia materiału przewodu, co organ całkowicie pominął w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Ograniczenie ilości śrub z całą pewnością może ułatwić montaż urządzenia, nieprzelotowość gniazd zapobiegnie wystawaniu ostrych końcówek kabli, jednak UP jednoznacznie musi wyjaśnić, czy zaproponowane w spornym wzorze użytkowym rozwiązania techniczne prowadzą do wskazanych przez Skarżącego negatywnych skutków wynikających z warunków technicznych w jakich funkcjonują zaciski transformatorowe i występujących w tych warunkach praw fizyki, co by oznaczało, jak wskazał Skarżący, że wprowadzone w spornym wzorze użytkowym zmiany w stosunku do stanu techniki, mają wpływ na zmniejszenie użyteczności i funkcjonalności tego wzoru.

Nie odniesienie się przez UP do powyższych, istotnych dla oceny użyteczności spornego wzoru użytkowego, kwestii oznacza, że organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Uznanie więc, że sporny wzór użytkowy spełniał przesłankę użyteczności, w tych okolicznościach, miało charakter dowolny, a samo wyjaśnienia stanowiska organu nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a.

Organ zatem rozpatrzy wnikliwie jeszcze raz, niezależnie od przekroczenia sześciomiesięcznego terminu od opublikowania w WUP, informacji o udzieleniu spornego prawa ochronnego, podniesiony przez Wnoszącego sprzeciw zarzut braku użyteczności spornego wzoru użytkowego i wyjaśni wskazane powyżej przez Sąd kwestie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.