Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4222/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 14, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit a-c, art. 30, art. 124 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. Spółka Akcyjna 2 Spółka Komandytowo-Akcyjna w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez W. Spółka Akcyjna [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w W., (dalej: "Spółka", "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), wydana w dniu [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nr [...] z wniosku W. Spółka Akcyjna [...] Spółka komandytowo-akcyjna.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek ww. Spółki o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i płatności rolnośrodowiskowej, na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach".

We wniosku Strona zadeklarowała grunty rolne o łącznej powierzchni 97, 41 ha w ramach płatności bezpośrednich, 97,41 ha w ramach pomocy z tytułu ONW i w ramach płatności rolnośrodowiskowej 29,54 ha w wariancie 2.1 (uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania) i 68,05 ha w wariancie 2.3 (trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania) i wariancie 5.1 (ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000).

W dniu [...] lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...], mocą której odmówił Spółce przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nr [...]. Powodem odmowy przyznania płatności było ustalenie, iż Spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie organu I instancji Spółka nie spełnia definicji producenta rolnego, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012 r. poz. 86 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie ewidencji". Spółka złożyła odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy o płatnościach i zawarte w niej definicje: rolnika, gospodarstwa rolnego oraz działalności rolniczej.

Dyrektor Oddziału stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż Spółka nie wykonywała żadnych prac polowych na deklarowanych do płatności gruntach. Z dokumentów wynikała jedynie płatność, na rzecz L.D. NIP [...] za koszenie na powierzchni 68,05 ha. Z treści faktury Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. nie wynika jednak kiedy ta usługa miała być zrealizowana ani termin zapłaty. Z pozostałych faktur wynika, że Sp. j. Gorzelnia [...] w P. wykonała usługi agrotechniczne na obszarze 29, 54 ha i sprzedała Stronie 2 954 kg gryki. Jednakże jak zauważył organ odwoławczy z przedstawionych faktur nie wynika, aby Spółka zakupiła ziarno gryki do wysiewu na rok 2014. Przedstawiona faktura Nr [...] u dokumentuje zakup gryki po okresie wegetacyjnym gryki. Gryka jest rośliną o krótkim okresie wegetacji. Jej wzrost i rozwój wynosi od 70 do 90 dni. Roślina jest wrażliwa na niskie temperatury gleby, toteż do siewu można przystąpić gdy gleba w wierzchniej warstwie ogrzeje się do temperatury 8 - 10 °C. Optymalny termin siewu w naszym rejonie geograficznym przypada między 15 a 25 maja. Zatem potwierdzenie zakupu gryki w dniu [...] lipca 2014 r. nie ma znaczenia dla sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. Co więcej, organ II instancji zauważył, że z przedstawionych przez Spółkę dokumentów nie wynika, czy po dokonaniu zbioru gryka została sprzedana bądź zmagazynowana.

Podobnie należy ocenić fakturę [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. dotyczącą sprzedaży 1000 kg gorczycy do B. z K. Strona nie udokumentowała, że gorczyca została wysiana na gruntach zgłoszonych przez nią do płatności.

Organ odwoławczy podkreślił również, że grunty zadeklarowane we wniosku są oddalone od siedziby Spółki o kilkaset kilometrów, znajdują się w województwie [...], powiat [...], a jedna działka w województwie [...], powiat [...]. Jednocześnie Spółka nie wykazała, że posiada chociażby zaplecze umożliwiające prowadzenie działalności rolniczej. Nie posiada również własnych maszyn, urządzeń, budynków gospodarczych umożliwiających prowadzenie faktycznej produkcji rolniczej.

Organ stwierdził, że Spółka nie była podmiotem, który na deklarowanych do płatności gruntach prowadził działalność rolniczą, a to oznacza, że podmiot ten nie był zainteresowany zbiorami ani produkcją rolniczą, która była prowadzona faktycznie przez inny podmiot. W ocenie organu odwoławczego Skarżąca prowadziła natomiast działania (złożenie wniosku, zlecenie prac polowych) zmierzające wyłącznie do uzyskania dopłat realizowanych przez ARiMR, a taka działalność nie może zostać uznana za działalność wykonywaną przez rolnika w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L Nr 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 73/2009". Z tego też względu Dyrektor Oddziału ARiMR uznał, iż Skarżąca nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że Skarżąca została utworzona przez spółkę W. S.A., podobnie jak inne spółki komandytowo-akcyjne ubiegające się o przyznanie płatności realizowane przez ARIMR, tj. płatności obszarowe, rolnośrodowiskowe oraz ONW na rok 2014. Wskazał, że W. S.A. utworzyła 12 spółek komandytowo-akcyjnych, które uzyskały numer identyfikacyjny producenta. Z danych uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynika, że komplementariuszem w każdej ze spółek jest spółka W. S.A. z/s w W., która to spółka jest jednocześnie uprawniona do reprezentacji każdej ze spółek komandytowo-akcyjnych. Z kolei spółkę W. S.A. reprezentują: P.W. - Prezes Zarządu, M.W. - Wiceprezes Zarządu, P.S.- Członek Zarządu oraz Prokurent – A.S. Poszczególne spółki komandytowo-akcyjne mają tą samą siedzibę: ul. [...]. W ocenie organu jeśli nawet uznać, że każda ze spółek, a w tym przypadku Spółka W. SA [...] spółka komandytowo – akcyjna, prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych do płatności gruntach to jednak, w tym przypadku ewentualnym rolnikiem należałoby uznać spółkę W. S.A., a za jednostkę produkcyjną należałoby uznać poszczególne spółki komandytowo-akcyjne. W ocenie organu mimo że spółki te działają na rzecz i ryzyko wspólników i mimo swobody układania stosunków gospodarczych, bezpośredni wpływ na podejmowane decyzje i sposób działania w nich ma podmiot dominujący – spółka W. S.A., sprawująca faktyczny zarząd w spółkach zależnych. Co istotne, zdaniem organu spółki komandytowo – akcyjne prowadzą taką samą działalność polegającą na zlecaniu firmom zewnętrznym wykonywania prac i zabiegów rolniczych, niezbędnych do otrzymywania dopłat. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniami Skarżącej, że spółki te zostały powołane według podziału terytorialnego. Działały one, jak wskazał, w tych samych województwach, a obszary ich działania pokrywały się. W tej sytuacji również argument Skarżącej o konieczności powołania kolejnej spółki według położenia geograficznego uznano za chybiony.

W rozpoznawanym przypadku zatem Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że nie można Wnioskodawcy uznać za rolnika w świetle definicji art. 2 lit. a - c rozporządzenia Nr 73/2009, mimo twierdzenia Strony, że nie ma znaczenia fakt, że poszczególne jednostki produkcyjne (spółki komandytowo-akcyjne) nie są położone w bliskim sąsiedztwie, a fakt, że są one położone na terenie RP oraz fakt, że są zarządzane przez tą samą grupę osób - w tym przypadku zarząd osoby prawnej - spółki W. S.A. Organ II instancji przyjął, że ma do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w postaci wielu jednostek produkcyjnych (spółek komandytowo-akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób - Zarząd spółki W. S.A. O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje bowiem fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. S.A. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek.

W dalszej kolejności w decyzji przedstawione zostały informacje o wykonywaniu poszczególnych prac na gruntach przez podmioty zewnętrzne dla poszczególnych spółek z których to danych organ wywiódł, że na gruntach poszczególnych spółek prace wykowywane były przeważnie przez te same podmioty, zatem z wykorzystaniem tej samej siły roboczej – m.in. L.D., firmę R. (dot. spółek W . nr [...]). Organ przyjął, że rola Skarżącej ograniczała się jedynie do złożenia wniosku o płatności i zlecenia prac innemu podmiotowi. Spółka nie była zainteresowana zbiorami, czyli produkcją rolną, a jedynie uzyskaniem płatności: obszarowych, płatności rolnośrodowiskowej i ONW. Tym samym w ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę, że płatności, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach przysługują rolnikowi należało odmówić Skarżącej wnioskowanej płatności obszarowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia [...] sierpnia 2015 r. o numerze wskazanym na wstępie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając organowi naruszenie przepisów:

1. postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.", poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji:

a) w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego, polegające na niewskazaniu wszystkich istotnych dowodów, na których Dyrektor Oddziału jako organ II instancji oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

b) w odniesieniu do uzasadnienia prawnego, polegające na niewskazaniu podstawy prawnej decyzji oraz niewyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji i nieprzytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie do szczegółowych kwestii istotnych dla sprawy,

co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż konstrukcja uzasadnienia czyni niemożliwym dokonanie oceny prawidłowości decyzji, ponieważ nie można mieć pewności, na jakich przepisach oraz jakich przesłankach prawnych i faktycznych w istocie organ II instancji oparł się, dokonując rozstrzygnięcia w niej zawartego;

2. postępowania, tj. art. 15 K. p. a. poprzez zaniechanie na etapie postępowania w drugiej instancji ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego, skupieniu się wyłącznie na wybranych aspektach sprawy i zignorowaniu analizy zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło to do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności, tymczasem ponowne całościowe rozpatrzenie sprawy oraz odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;

3. postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K. p. a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło do uznania przez organ II instancji, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności i wydania decyzji odmawiającej jej przyznania, podczas gdy wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;

4. prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach w związku z art. 2 lit. a, b i c rozporządzenia Nr 73/2009 oraz w związku z art. 3 pkt 37 i 39 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.), dalej: "ustawa o rachunkowości" poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, gdyż nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, a także dlatego, że jest kontrolowana, w rozumieniu przepisów o rachunkowości przez inny podmiot, a w konsekwencji nie spełnia wszystkich przesłanek przyznania płatności, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna.

Stan prawny w zakresie przyznawania jednolitej płatności obszarowej reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie uznano, że przyznanie pomocy byłoby sprzeczne z celami wsparcia, gdyż nie mieści się w celach wsparcia bezpośredniego przyznawanie płatności beneficjentom, którzy tak jak Skarżąca spółka, co wykazano w zaskarżonej decyzji, w rzeczywistości nie prowadzą działalności rolniczej. W sprawach dotyczących przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stworzenie sztucznych warunków do przyznania płatności przez beneficjentów powinno być przedmiotem analizy przez organy administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt III SA/Wr 62/14 oraz wyrok NSA o sygn. akt II GSK 1923/14 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009 jeżeli m.in. :

1) posiada w tym dniu działki rolne o powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku nr VII do rozporządzenia 1121/2009 , tj. 1 ha,

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach użyte w ustawie pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, a gospodarstwo rolne oznacza gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b powyższego rozporządzenia.

Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009 określa się natomiast osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Gospodarstwo rolne, zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia Nr 73/2009 rozumiane jest jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Działalność rolnicza w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009 oznacza z kolei produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że Skarżąca nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit a rozporządzenia Nr 73/2009 bowiem jej utworzenie, jak i pozostałych spółek komandytowo - akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od [...] do [...] przez W. S.A. z siedzibą w W. i zależnych od tej samej osoby prawnej - ubiegających się o płatności w roku 2014 r. (płatności obszarowe, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe) - prowadzi do obejścia przepisów modulacyjnych. W przypadku wniosku o płatność ONW i płatność rolnośrodowiskową stanowiło to podstawę odmowy przyznania Skarżącej pomocy na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, s. 8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 65/2011". Natomiast, jak ustalono w sprawie niniejszej, Skarżąca nie odpowiada definicji rolnika sformułowanej w powołanych wyżej przepisach prawa. Pojedyncze spółki komandytowo-akcyjne działające na terenie kraju są jedynie jednostkami produkcyjnymi, które de facto zarządzane są przez W. S.A., która w tej sytuacji jako osoba prawna i podmiot zarządzający winna być uznana za rolnika w świetle definicji art. 2 rozporządzenia Nr 73/2009. Ponadto, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w przypadku wniosku o płatności obszarowe rygor nieprzyznania płatności lub wycofania korzyści znajduje oparcie w pkt 25 preambuły i art. 30 rozporządzenia Nr 73/2009. Zgodnie z tym przepisem, nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Z decyzji organów ARiMR obu instancji wynika, że odmówiono Stronie skarżącej przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (jednolitej płatności obszarowej) za rok 2014, również na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia Nr 2988/95. Zgodnie z tym przepisem działania nakierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (unijnego) mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stwierdzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten stanowi również generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi niezamieszczenia w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia wskazać należy, że przepisy prawa, na podstawie których organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w sprawie, mimo nie zamieszczenia ich w sentencji zaskarżonej decyzji, zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu decyzji, co czyni niezasadnym zarzuty skargi wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej.

W tym miejscu wskazać należy, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskie zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011 nie mniej z racji identycznego brzmienia tego przepisu z art. 30 rozporządzenia Nr 73/2009 wskazania zawarte w tym wyroku mają zastosowanie do tego ostatniego.

Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest, co wynika m. in. z wyżej powołanego wyroku TSUE, wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków konieczna jest zatem ocena wniosku złożonego przez pozostałych beneficjentów. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Z orzeczenia ETS wynika też (pkt 41), że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (patrz: analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products BV przeciwko Productschap Zuivel, Zb. Orz. s. I-239, pkt 33, Lex nr 224289).

Również na gruncie ustawodawstwa krajowego NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2579/14 (dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że ustalenie stworzenia sztucznych warunków gospodarowania odnosi się nie tylko do działań samego beneficjenta, lecz również do działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne. Przy ocenie "sztucznego stworzenia warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak było w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny sposobu działania Spółki ubiegającej się o przyznanie płatności, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że w decyzjach o odmowie przyznania Skarżącej płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowej organy ARiMR wskazały, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot, jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W szczególności w taki sposób dochodzi do próby ominięcia przepisów modulacyjnych (ograniczenie kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni działek rolnych) wprowadzonych w związku z realizacją celu systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów.

W niniejszej sprawie przy ustaleniu spełnienia przez Skarżącą warunków otrzymania płatności, w sytuacji braku ograniczenia kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni, organ dokonał prawidłowych ustaleń uznając, że w okolicznościach danej sprawy Spółka nie spełnia określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach w związku z art. 2 lit. a, b i c rozporządzenia Nr 73/2009 - warunków do przyznania tej płatności. Dyrektor Oddziału ARiMR wziął pod uwagę nie tylko dokumenty przedstawione przez Skarżącą ale fakt zależności funkcjonalnej i więzi prawnej pomiędzy poszczególnymi spółkami zależnymi od W. S.A., jak również inne obiektywne i będące poza sporem okoliczności faktyczne, takie jak brak wyposażenia technicznego Spółki, sposób prowadzenia działalności poprzez np. zlecanie wykonania prac podmiotom zewnętrznym. Poza sporem w sprawie pozostaje, że Skarżąca w żaden sposób ustaleń organu nie podważyła, nie kwestionując, że zgłaszając do płatności grunty położone w różnych regionach kraju, w miejscu zgłoszonych do płatności działek nie posiadała siedziby, żadnych środków produkcji, maszyn, budynków czy urządzeń. Nie sposób uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada maszyn, urządzeń czy budynków służących do przechowywania urządzeń czy zbiorów, a jedynie zleca wykonywanie prac przeważnie tym samym podmiotom zewnętrznym (w większości przypadków byli to L.D. i firma R.), w różnych miejscach na terenie kraju. Poza sporem pozostaje również i to że siedziba Skarżącej, tak jak siedziba innych spółek komandytowo-akcyjnych utworzonych przez W. S.A. jest taka sama. Wszystkie mieszczą się w W. przy ul [...].

W ocenie Sądu brak też jest uzasadnienia dla twierdzenia Skarżącej o konieczności powoływania kolejnych spółek według położenia geograficznego i podziału terytorialnego skoro, jak słusznie wskazano, Spółki zgłaszały do płatności grunty położone w województwach nie graniczących ze sobą woj. [...] i woj. [...] oraz [...] i [...]). Sąd podziela pogląd organu, że tworzenie podmiotu ze względu na miejsca prowadzonej działalności ma uzasadnienie w przypadku gdy faktycznie dany podmiot, jego siedziba i środki produkcji znajdują się w pobliżu miejsca wykonywania działalności. Wobec powyższego należy stwierdzić, że stanowisko organu, iż w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest uzasadnione.

W rozpatrywanym przypadku, jak słusznie wywiódł organ odwoławczy, mamy do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w formie wielu jednostek produkcyjnych — spółek komandytowo- akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób — Zarząd spółki W. S.A.

O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje, jak zasadnie przyjęto fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. S.A. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, w tym Skarżącej, która to kontrola umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. W wydanej decyzji słusznie podkreślono, że zależność spółek komandytowo-akcyjnych od spółki założyciela W. S.A. wynika z przepisów art. 132 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 poz. 1030 ze zm.) oraz przepisów ustawy o rachunkowości.

Zasadnie Dyrektor Oddziału ARiMR zwrócił uwagę, że poszczególne spółki założone zostały przez ten sam podmiot W. S.A. będący komplementariuszem każdej z nich. W każdej spółce komandytowo-akcyjnej funkcje zarządcze pełni zarząd spółki akcyjnej W. S.A. Rzeczywiście z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego każda z takich spółek komandytowo-akcyjnych jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa handlowego. Nie mniej dla oceny, czy Spółka może zostać uznana za rolnika w świetle definicji sformułowanej w art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą, należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu.

Kontrola spółki W. S.A. nad utworzonymi spółkami komandytowo-akcyjnymi jest wyrażona zatem poprzez udział spółki akcyjnej w spółce komandytowo-akcyjnej. Bez znaczenia w takim przypadku pozostaje wysokość wkładu wniesionego przez komplementariusza, bowiem jego odpowiedzialność i jego prawo do reprezentowania spółki są niezależne od wysokości tego wkładu.

Organ odwoławczy w trakcie rozpatrywania sprawy o przyznanie płatności na rok 2014 dla spółki W. S.A. [...] spółka komandytowo-akcyjna, prawidłowo ustalił na podstawie danych ze skonsolidowanego raportu śródrocznego spółki W. S.A. (dostępnego na stronie [...] ), że spółki komandytowo-akcyjne nr od [...] do [...] są jednostkami zależnymi od spółki W. S.A. Powołując w tym zakresie art. 3 pkt 39 ustawy o rachunkowości zasadnie wyjaśnił, że jednostka zależna - to jednostka będąca spółką handlową lub podmiot utworzony i działający zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowana przez jednostkę dominującą. Z tego też względu zarzut Skarżącej naruszenia wskazanego przepisu poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, jest niezrozumiały.

Zgodnie z definicją gospodarstwa (art. 2 lit. b rozporządzenia Nr 73/2009) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju. Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 2 lit. a i b rozporządzenia Nr 73/2009, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem, tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.

Argument wykorzystywania przez Skarżącą zasobów w postaci innych gruntów, niż te które wykorzystywane są przez pozostałe spółki, w sytuacji wspólnego zarządu również, jak zasadnie przyjęto nie stanowi o spełnieniu przesłanki stanowiącej o odrębności każdej ze spółek.

W ocenie Sądu prawidłowo przeprowadzone przez organy Agencji postępowanie doprowadziło do uzasadnionego wniosku, że Skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami, założonymi i prowadzonymi przez Spółkę nadrzędną. Zadeklarowane do płatności przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty stanowią jak zasadnie organy ARiMR przyjęły w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać w rozpatrywanym przypadku spółkę nadrzędną, zarządzającą poszczególnymi jednostkami.

Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia Nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.

W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie przyjął, że skoro utworzone spółki, w tym Skarżąca, nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym, a są ze sobą ściśle powiązane osobowo, kapitałowo i utworzone zostały, jak to udowodniono, wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego (deklarowanie do płatności nie jednego całego obszaru gruntu, tylko ich części w celu uzyskania maksymalnej wielkości płatności), stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez kilka podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne, to tym samym działalność taka nie może być uznana za działalność rolniczą, zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, a co za tym idzie W. Spółka Akcyjna [...] spółka komandytowo- akcyjna nie spełnia definicji rolnika określonej art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009.

Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Nie znalazły też uznania Sądu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów proceduralnych. Wbrew zarzutom Skarżącej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił ocenę stanu faktycznego, która różni się od oceny prezentowanej przez Stronę postępowania. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym wadę decyzji pierwszoinstancyjnej, która w istocie faktycznie zawierała w tym względzie braki rozstrzygnięcia - sanował.

W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. należy wskazać, że zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej uznać należy za chybione.

Z treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach wynika, że w postępowaniu sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie nie naruszył powołanych przepisów. Należy przy tym podkreślić, że art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu K.p.a. Ponadto wskazać należy, że postępowaniu o przyznanie płatności strona została zobowiązana nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Zasadniczo, organ jest więc zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy. Co nie oznacza jednak zakazu podejmowania czynności procesowych niezbędnych do prawidłowego zakończenia sprawy (por. wyrok NSA z 29 maja 2014 r., II GSK 420/13, LEX nr 1579378).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. Strona skarżąca, na której ciąży ciężar dowodu nie przedstawiła takiej argumentacji, która usprawiedliwiałaby powstanie kilkunastu spółek komandytowo- akcyjnych i występowania przez każdą z nich z osobna o płatności, o które równie dobrze mógł wystąpić jeden podmiot. Nadesłane przez Skarżącą dokumenty zostały w sposób szczegółowy opisane i ocenione przez Dyrektora Oddziału ARiMR, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując, w ocenie Sądu, organy orzekające zasadnie uznały, że Skarżąca nie prowadzi działalności rolniczej, bowiem została utworzona wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczne działania stwarzające pozory prowadzenia działalności rolniczej przez kilka podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne, a co za tym idzie wnioskująca o płatności obszarowe Spółka nie spełnia definicji rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009.

Powyższe skutkowało odmową przyznania jej płatności obszarowej. Tym samym brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p. p. s. a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.