Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 630/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 lipca 2015 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 6 pkt 10, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4 i art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania G. M., od decyzji działającej z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], o przyznaniu G. M. zasiłku okresowego w wysokości 195,77 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, środków higienicznych oraz środków czystości w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 28 lutego 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podało, że po uchyleniu wcześniejszego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 8, art. 38, art. 106 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2013, poz. 182 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823/ oraz art. 104 i 108 Kodeku postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) orzekł o przyznaniu G. M. zasiłku okresowego w wysokości 195,77 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, środków higienicznych oraz środków czystości w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 8 stycznia 2014 r. G. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego z przeznaczeniem na częściowe zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Potem w trakcie rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 13 stycznia 2014 r. wnioskodawca podał, iż oczekuje wsparcia w formie zasiłku okresowego na zakup żywności, środków higienicznych i środków czystości. Podczas tego wywiadu ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą i spełnia warunki do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie wykonuje żadnych prac dorywczych. Dochód skarżącego w styczniu 2014 r. stanowił dodatek mieszkaniowy w wysokości 150,46 zł. Natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Oznacza to, że różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem skarżącego wynosi 391,54 zł. Organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 38 i art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Następnie wyjaśnił, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. na realizację zadań w zakresie zasiłków celowych, schronienia, pomocy w naturze, zasiłków okresowych, w ramach środków własnych, dysponuje kwotą 455.653,86 zł. Z kwoty tej zabezpieczył 300.000 zł na pomoc związaną z zakupem opału na zimę oraz kwotę 100.000 zł na pokrycie schronienia dla bezdomnych. Zatem na realizację pozostałych świadczeń pozostaje do jego dyspozycji 55.653,86 zł przy szacowanej liczbie 290 osób i rodzin oczekujących pomocy w postaci zasiłków celowych, specjalnych zasiłków celowych i pomocy w naturze przypada miesięcznie na osobę lub rodzinę 16 zł. Stwierdził zatem, iż wobec ograniczonych środków finansowych musi gospodarować tak, aby wystarczyło ich na częściowe zaspokojenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin wnioskujących o pomoc społeczną. Podał, że w tej sytuacji nie jest możliwe przyznawanie zasiłków okresowych w kwocie wyższej niż w kwocie minimalnej ustawowo zakreślonej. Wskazał, że przy rozpoznawaniu sprawy skarżącego miał na względzie jego sytuację życiową i zgłoszone potrzeby, ale również możliwości pomocy społecznej. Podał, że sytuacja życiowa G. M. na tle innych osób korzystających z pomocy społecznej nie jest wyjątkowa, natomiast kwota przyznanego mu świadczenia w części zaspokoi jego potrzeby związane z zakupem żywności oraz środków higienicznych i środków czystości. Ponadto organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. przyznano skarżącemu pomoc w ramach programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" w formie gorącego posiłku w postaci zupy na okres od 2 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r.

Od wymienionej decyzji oraz innej wydanej w tej samej dacie wnioskodawca złożył odwołanie, które następnie uzupełnił. Wniósł o zmianę wymienionych decyzji przez przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 100% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodami tej osoby. Wskazał, że organ nadal stosuje jednolitą zasadę przyznawania zasiłku dla wszystkich beneficjentów kwoty minimalnej. Odnosząc się do kwestii możliwości finansowych Ośrodka skarżący powołując się na sprawozdanie z działalności MOPS w roku 2013 wskazał, że Ośrodek od dłuższego czasu zwraca niewykorzystane środki finansowe.

Zarzucił organowi zastosowanie własnej interpretacji przepisów w sposób sprzeczny ze stanem faktycznym oraz innych działań z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżący w dniu 8 stycznia 2014 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o przyznanie mu zasiłku okresowego z przeznaczeniem na częściowe zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Z rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 marca 2014 r. wynika, że G. M., lat [...], jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie podejmuje prac dorywczych. Jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu składającym się z pokoju i kuchni. Leczy się z powodu schorzeń kardiologicznych. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wydatki jego stanowią: czynsz w kwocie 277,77 zł, z czego 150,45 zł pokrywa dodatek mieszkaniowy, opłata za gaz w kwocie 24,74, energia 13,79 zł. Z wywiadu tego wynika, że G. M. oczekuje pomocy w formie zasiłku okresowego na zakup żywności, środków higienicznych i środków czystości. Ponadto, od stycznia 2014 r. do kwietnia 2014 r. przyznany ma dodatek energetyczny w wysokości 11,36 zł (wypłacony w lutym 2014 r.). Jako osoba bezrobotna uczestniczy w projekcie "[...]", nie otrzymuje z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Korzysta z pomocy w formie zup. Dochód skarżącego stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości 150,46 zł przyznany na podstawie decyzji Burmistrza Miasta L. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. na okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r.

Z materiałów sprawy wynika również, iż skarżący jest podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej od wielu lat. Organ w 2013 przyznawał mu regularnie pomoc m.in. w postaci zasiłków okresowych na zakup żywności, na zakup leków, w postaci paczki z produktami żywnościowymi

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą, które precyzyjnie określają warunki przyznawania pomocy społecznej. Przepis art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowi, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej, zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że według ust. 3 i 4 tegoż art. 38 kwota zasiłku nie może być niższa niż 50% pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby i nie może być niższa niż 20,00 zł miesięcznie. Według zaś art. 38 ust. 5 ustawy okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osoby samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542,00 zł.

Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, w świetle art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynika, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanej pomocy. Jest osobą niepracującą, lecz zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. bez prawa do zasiłku. Nie ma żadnego własnego dochodu. Utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej. Obecnie otrzymuje pomoc w formie bezpłatnego gorącego posiłku w ramach programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania". Organ podkreślił, że organ I instancji przyznając zasiłek okresowy skarżącemu przyjął ponownie, ustalając wysokość zasiłku zasadę przyznania 50% zasiłku wyliczonego według zasad określonych w art. 38 ustawy o pomocy społecznej jednak organ szczegółowo wskazał w uzasadnieniu decyzji wysokość środków jakimi dysponuje, sposób ich dysponowania oraz ilość osób objętych pomocą. W związku z przedstawionymi w decyzji wyliczeniami organ zmuszony jest przyznawać świadczenia w ograniczonej wysokości. Ponadto organ podkreślił, że nie ma podstaw prawnych aby pomijać jako składnik dochodu z tytułu otrzymywanego dodatku mieszkaniowego.

W rozpatrywanej sprawie skarżoną decyzją organ pierwszej instancji przyznał G. M. w styczniu i lutym 2014 r. zasiłek okresowy w kwocie 195,77 zł.

Kwestia ustalenia wysokości zasiłku okresowego pozostawiona została, jak już wyżej wspomniano, tzw. względnemu uznaniu administracyjnemu, czyli w granicach pomiędzy najwyższą i najniższą kwotą zasiłku wynikającą z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, w oparciu o ocenę organu obejmującą jego możliwości finansowe, ilość osób i rodzin ubiegających się o tę pomoc i przy uwzględnieniu hierarchii potrzeb, na które środki te mają być przeznaczone. Organ nie jest więc z jednej strony zobowiązany do przyznawania zasiłku w maksymalnej wysokości, z drugiej jednak strony nie jest uprawniony do rozstrzygania dowolnie, bez odniesienia do wskazanych wyżej kryteriów. Przy przyznawaniu tego świadczenia organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Za nieprawidłowe należałoby uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku osób lub rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych, chociażby sytuacja materialna albo zdrowotna tej osoby była najtrudniejsza. Organ ma bowiem obowiązek dokonywać każdorazowo oceny nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy, analizować ilość i rodzaju skierowanych do niego form pomocy, ale także przestrzegać pewnej dyscypliny finansowej pozwalającej zabezpieczyć realizację potrzeb wszystkich osób uprawnionych w okresie rozliczeniowym. Organ pierwszej instancji uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia wykazał, że środki będące w ich dyspozycji są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W związku z ograniczonymi środkami finansowymi będącymi w dyspozycji organu pierwszej instancji musiał on uwzględnić ich wielkość oraz ilość podmiotów kwalifikujących się do przyznania pomocy i dokonać stosownego rozdziału tych środków w taki sposób, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Przy czym wskazał, iż jest okolicznością powszechnie znaną, że potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej są znacznie większe od możliwości finansowych ośrodków pomocy społecznej, toteż nie zawsze jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb. W tej sytuacji dzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Skoro zatem dochód skarżącego na potrzeby ustalenia uprawnień do zasiłku okresowego wyniósł 150,46 zł, to minimalna kwota zasiłku okresowego mogła wynieść 195,77 zł, bowiem ta kwota stanowi 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym wynoszącym w przypadku skarżącego 542,00 zł a jego dochodem (542,00 zł – 150,46 zł = 391,54 zł x 50%).

W tej sytuacji organ odwoławczy, jakkolwiek mając świadomość trudnej sytuacji bytowej skarżącego, nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa.

Odnośnie podniesionej w odwołaniu kwestii zwrotu niewykorzystanych świadczeń organ nie dopatrzył się naruszeń w działalności organu. Zwroty świadczeń przedstawione w sprawozdaniu, są świadczeniami nienależnie pobranymi lub błędnie wypłaconymi.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Zarzucił jej naruszenie obowiązujących przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik spraw w szczególności art. 38 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez przyjęcie poświadczenia nieprawdy i innych nieprawidłowości, za działania zgodne z przepisami prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący przede wszystkim zarzucił organowi przyjęcie i stosowanie jednolitej dla wszystkich beneficjentów zasady przyznawania 50% zasiłku wyznaczonego według zasad art. 38 ustawy o pomocy społecznej, naruszając jednocześnie art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto podniósł, że wydając zaskarżona decyzję nie uwzględnił wyroku WSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 785/10. Zdaniem skarżącego decyzja powinna zostać uchylona ze względu na uchwałę Rady Miasta L. oraz naruszenie prawa. W związku z powyższym zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 6 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego w załączniku do protokołu rozprawy rozszerzył zarzuty skargi o naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:1) art. 6, art. 7 i art.8, art.77 § 1 oraz art.80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, przez co doszło do błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego i niepełnych ustaleń faktycznych, mających wpływ na ustalenie wysokości zasiłku okresowego; 2) art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 8 ust. 4 pkt 2, art. 38 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez niewłaściwe zastosowanie i brak uwzględnienia właściwych kryteriów przy rozstrzyganiu o przyznaniu zasiłku okresowego. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze sprawozdania z działalności MOPS w L. za 2014 r. oraz planu wydatków MOPS w L. 2013 r. na okoliczność braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji finansowej MOPS w L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości kontrolując działalność administracji publicznej oraz rozstrzygając spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa więc kwestii, czy zaskarżona decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy decyzja ta mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że podobna sprawa skarżącego lecz dotycząca innego okresu była rozstrzygana przez tutejszy Sąd który wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 930/14 skargę oddalił. Stanowisko tam zawarte podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 8 ust. 1, art. 3 ust. 4, w związku z art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Ustawa o pomocy społecznej stanowi w art. 2 ust. 1, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przytoczony przepis wskazuje jako cel pomocy społecznej zaspakajanie "niezbędnych" potrzeb życiowych. Termin ten nie ma jednak praktycznego znaczenia. Nie wskazuje bowiem zakresu owej niezbędności, która może obejmować tylko środki zabezpieczające minimum biologicznej egzystencji człowieka. Może też oznaczać zaspokojenie różnorodnych potrzeb społecznych.

Artykuł 3 ust. 3 ustawy stanowi, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przepisach tych ustanowiono zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze.

Pomoc społeczna, także świadczona w formie zasiłku okresowego, nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe. Zasiłek okresowy, którego materialnoprawną podstawę stanowi art. 38 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego chociaż ustawodawca określił minimalną i maksymalną kwotę zasiłku, a także stwierdził, że kwota zasiłku ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy – w tym przypadku kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.

Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, powoduje, że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku okresowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Chodzi o dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżący znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy. Skarżący nie ma żadnego własnego dochodu. Utrzymuje się z świadczeń pomocy społecznej. Jest zatem osobą, której należy udzielić pomocy społecznej. Należy jednak podkreślić, że wartość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu wydającego decyzję po spełnieniu warunków określonych w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań. Ośrodki pomocy społecznej, w tym organ I instancji, dysponują ograniczonymi środkami finansowymi. Posiadane środki muszą być rozdzielane pomiędzy osoby wymagające wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Sądowa kontrola uznania administracyjnego polega nie tylko na badaniu zachowania granic uznania, ale także na szczególnie dokładnej analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Kontroli tej podlega bowiem także sposób interpretowania przez organ - występujących w tekście normatywnym - pojęć nieostrych, a w analizowanym tu przypadku, zwłaszcza pojęcia "możliwości pomocy społecznej".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy należy przede wszystkim stwierdzić, że skarżący jest osobą uprawnioną do uzyskania zasiłku okresowego uregulowanego w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że jest osobą samotnie gospodarującą, nie pracującą, jedyny dochód, który uzyskuje, to kwota 150,46 zł z tytułu dodatku mieszkaniowego, leczy się na schorzenie kardiologiczne.

Przedmiotem skargi jeśli idzie o powyższe świadczenie jest jego wysokość. Według twierdzeń skargi organ stosuje wobec wszystkich beneficjentów jednolite kryterium przyznawania 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem. Ponadto, według skarżącego, Ośrodek uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie powołuje się na nieprawdziwe dane dotyczące zasobów finansowym organu, na dowód czego skarżący na rozprawie przedłożył plan wydatków MOPS w L. w 2013 r. oraz sprawozdanie z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. za 2014 r.

Odnosząc się do powyższych zarzutów należy przede wszystkim stwierdzić, że organ prawidłowo obliczył wysokość zasiłku okresowego.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (ust. 2). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (ust. 3 pkt 1 ustawy).

Jedyny dochód, który posiada skarżący to dodatek mieszkaniowy jak wcześniej podano w kwocie 150,46 zł miesięcznie (przyznany na okres styczeń - czerwiec 2014 r.).

W myśl art. 8 omawianej ustawy nie podlega on wyłączeniu z dochodu (wlicza się do dochodu). Matematyczne wyliczenie wygląda następująco: kryterium dochodowe 542 zł – dochód 150,46 zł = 391,54 zł x 50% = 195,77 zł.

Taką też kwotę zasiłku okresowego otrzymał zainteresowany. Wyliczenie zatem minimalnego zasiłku okresowego jest prawidłowe.

Pytanie dalsze jest takie, czy były podstawy do podwyższania zasiłku okresowego (ponad podstawy).

Mając na uwadze sytuację majątkową skarżącego należy uznać, że istotnie znajduje się on w trudnej sytuacji życiowej, nie posiada bowiem żadnego stałego dochodu, emerytury, renty. Sądowi też z urzędu wiadomo, że skarżący od wielu lat stale korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. W dacie wydawania decyzji posiadał lekki stopień niepełnosprawności – co za tym idzie mógł podjąć pracę. Z oświadczenia skarżącego złożonego podczas wywiadu środowiskowego w dniu 28 marca 2014 r. wynika, że nie pracował nawet dorywczo.

Tym samym pomoc społeczną skarżący traktuje jako wyłączny środek utrzymania.

Z powołanych na wstępie zasad ogólnych ustawy o pomocy społecznej wynika, że ustawodawca traktuje przewidziane w ustawie formy pomocy jako działania wspierające beneficjentów w sytuacji występujących w ich życiu trudności. Zatem należało by stwierdzić, że skarżący jest osobą, która mogłaby podjąć pracę zarobkową (w dacie wydawania decyzji) – z drugiej strony ośrodek pomocy społecznej jest podmiotem, który otrzymuje ze środków publicznych określone kwoty i jak powszechnie wiadomo, nie wystarczają one na pokrycie oczekiwanych a nieraz niezbędnych potrzeb beneficjentów.

To, że MOPS w L. jest w takiej sytuacji wykazuje w uzasadnieniu, wymieniając otrzymane środki i sposób ich zagospodarowania.

Te twierdzenia zwalcza skarżący wskazując na inne dane liczbowe zawarte w planie wydatków MOPS na 2013 r. oraz sprawozdaniu rocznym Ośrodka za 2014 r. Jak należy wnioskować skarżący uważa, że środki na pomoc jakie uzyskuje MOPS są takie, że mógłby uzyskać pomoc – świadczenie okresowe w wyższej kwocie.

Odnosząc się do powyższych zarzutów należałoby przede wszystkim stwierdzić, że Sąd w oparciu o powyższe sprawozdanie za 2014 r. nie jest w stanie stwierdzić, że twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji nie polegają na prawdzie. W tej kwestii mógłby się wypowiedzieć tylko specjalista. Przede wszystkim sprawozdanie dotyczy pewnego zamkniętego okresu. W miesiącu styczniu były to planowane kwoty, ich przybliżona szacunkowa wielkość. Natomiast w okresie sprawozdawczym Ośrodek może już w sposób dokonany mówić o rozdzieleniu środków. Przesunięcie środków finansowych, w czasie trwania roku pomiędzy działami nawet w wysokości kilku lub kilkudziesięciu tysięcy złotych nie zmienia sytuacji ośrodka pomocy, który dysponuje określonymi, zawsze mniejszymi, kwotami niż wynika to z potrzeby. Natomiast przedłożony przez stronę plan wydatków MOPS na 2013 r. nie dotyczy badanego okresu.

W ocenie Sądu nie przekracza granic uznania administracyjnego ustalenie wysokości omawianego w niniejszej sprawie świadczenia.

Wbrew twierdzeniom skargi organ zebrał niezbędny dla sprawy materiał dowodowy i dokonał jego właściwej oceny. Ustalił sytuację finansową, rodzinną oraz w wywiadzie środowiskowym znalazła się informacja o chorobie kardiologicznej i o orzeczeniu o lekkim stopniu niepełnosprawności skarżącego. Skarżący oprócz negowania ustalenia wysokości przyznanego zasiłku okresowego nie wskazuje jakich ustaleń faktycznych organ nie ustalił czy też nie wziął pod uwagę.

Tym samym zarzuty naruszenia art. 2, art. 3 i art. 38 ustawy o pomocy społecznej a także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77, art. 80 są nieuzasadnione.

Odnosząc się powołanego przez skarżącego w skardze wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 785/10 należy wskazać, że dotyczy on innego skarżącego oraz innego stanu faktycznego.

Dlatego – nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Orzeczenie o kosztach znalazło swoje uzasadnienie w treści art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).