Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 962/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 8 i ust. 9, art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 1-3, art. 44 ust. 3 pkt 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36,
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. P. i D. P. wspólnicy "[...] T. P., D. P." zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Zarządu Województwa Z. z dnia [...] września 2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] o zwrocie środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w dniu [...] czerwca 2017 r. na realizację projektu pn. "Realizacja Strategii ekspansji w celu rozwoju działalności eksportowej [...] na rynki zagraniczne" w łącznej kwocie [...]zł, w tym w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł oraz odsetek w wysokości [...] zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Województwo Z. reprezentowane przez Zarząd Województwa Z. , pełniącego rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014 – 2020 (dalej: "IZ RPO WZ") w dniu [...] czerwca 2017 r. zawarło z T. P. i D. P. wspólnikami [...] T. P., D. P." (dalej: "beneficjenci" lub "skarżący") umowę o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Osi Priorytetowej 1 "Gospodarka, Innowacje, Nowoczesne Technologie", Działania 1.15 "Wsparcie kooperacji przedsiębiorstw". Pomiędzy beneficjentem, a IZ RPO WZ zawarto dodatkowo dwa aneksy do umowy o dofinansowanie.

Przedmiotem projektu było wdrożenie i realizacja w działalności beneficjenta strategii ekspansji na rynki zagraniczne. Beneficjent prowadził działalność w zakresie produkcji opakowań z tworzyw sztucznych, w związku z czym poprzez: udział w międzynarodowej imprezie targowo-wystawienniczej w [...] i na [...], udział w misji gospodarczej do [...] oraz zakup usługi doradczej dotyczącej umiędzynarodowienia przedsiębiorcy, chciał poszerzyć działalność na rynek [...] i [...]. Umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także wynikające z nich prawa i obowiązki beneficjenta.

W dniu [...] lipca 2018 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę planowaną projektu, której zakres obejmował m.in. postępowanie ofertowe pn. "Kompleksowe przygotowanie udziału firmy [...] w imprezach targowo – wystawienniczych

wraz z przygotowaniem usług doradczych dotyczących umiędzynarodowienia przedsiębiorcy". W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono,

iż w postępowaniu ofertowym: 1) skierowano zapytanie ofertowe do przedsiębiorców, którzy nie świadczą na rynku usług będących przedmiotem projektu (z wyłączeniem [...] Sp. z o.o.), wobec czego nie mogli być uznani za potencjalnych wykonawców, czym nie dopełniono obowiązku odpowiedniego ogłoszenia w zamówieniach o wartościach niższych niż określone w stosownym rozporządzeniu

- za naruszenie IZ RPO WZ nałożyła korektę finansową w wysokości 25%;

2) opisując przedmiot zamówienia, objęto jednym zamówieniem różne rodzajowo dostawy i usługi, nie przewidując przy tym możliwości składania ofert częściowych, czym utrudniono udział w postępowaniu tym wykonawcom, którzy byli zdolni do samodzielnego złożenia oferty i realizacji zamówienia wyłącznie w zakresie poszczególnych usług lub dostaw - za naruszenie IZ RPO WZ nałożyła korektę finansową w wysokości 25%; 3) przyjęto dwa kryteria oceny ofert składanych w ramach postępowania ofertowego, tj. kryterium ceny netto przedmiotu zamówienia oraz kryterium terminu płatności zamówienia, kształtując ich wagę na poziomie odpowiednio 60 oraz 40 punktów, czyniąc to w sposób, który uniemożliwiał wybór najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad przewidzianych w ustawie

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.), dalej: "u.f.p."; dodatkowo IZ RPO WZ stwierdziło, że opis stosowania kryterium terminu płatności przedmiotu zamówienia nie był jednoznaczny i precyzyjny - za naruszenie IZ RPO WZ nałożyła korektę finansową w wysokości 25%.

Ponadto IZ RPO WZ ustalił, że pomiędzy beneficjentami a wybranym wykonawcą zamówienia wystąpił konflikt interesów polegający na udzieleniu zamówienia przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o., którego prezesem i osobą uprawnioną do zaciągania zobowiązań był D. S., który uczestniczył w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej. Opisane wyżej naruszenie skutkowało zastosowaniem

korekty wysokości 100%.

Dodatkowo w odniesieniu do dokumentu [...] z dnia

[...] kwietnia 2017 r. (wystawionego w walucie euro) jako kwalifikowalne wskazano wydatki w wysokości brutto wynikające z faktury, tj. [...] zł - po kursie zapłaty ([...] zł – [...] zł). IZ RPO WZ za niekwalifikowalne uznała wydatki w wysokości [...] zł (ponieważ zgodnie z Regulaminem konkursu podatek VAT nie stanowi wydatku kwalifikowalnego, gdzie wartość wydatku kwalifikowalnego przy uwzględnieniu 18% stawki podatku nie powinna w niniejszym przypadku przekraczać kwoty [...]zł).

IZ RPO WZ po rozpoznaniu zastrzeżenia do wyników kontroli planowej

projektu, w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r., poinformowała beneficjentów

o braku podstaw do zmiany stanowiska zawartego w protokole pokontrolnym

z dnia [...] października 2018 r.

Wobec nałożenia na wydatki związane z zamówieniem korekty finansowej w wysokości 100% oraz uznaniem za niekwalifikowalny wydatku w kwocie [...]zł, IZ RPO WZ pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwała beneficjentów do zwrotu środków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Jednocześnie poinformowano beneficjentów, iż częściowy zwrot środków może zostać dokonany poprzez pomniejszenie przysługującej mu płatności końcowej. Beneficjenci odpowiadając na wezwanie, nie zgodzili się z ustaleniami IZ RPO WZ, w szczególności co do zasadności stwierdzonych naruszeń, w tym nałożonej łącznej korekty finansowej w wysokości 100% oraz podtrzymali w całości dotychczas złożone wyjaśnienia, jak również przedstawili dodatkowe okoliczności w sprawie.

IZ RPO WZ nie zgadzając się ze stanowiskiem beneficjentów, wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu, wszczęła postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji nr [...] orzekającej o zwrocie środków w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Zarząd Województwa Z. (dalej: "Zarząd WZ") po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia

[...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję

z dnia [...] lipca 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 265/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu WZ z dnia [...] lipca 2019 r. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie

IZ RPO WZ nie wywiązała się z nałożonego obowiązku prowadzenia postępowania zgodnie z wymogami określonymi w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r.

poz. 60), dalej: "K.p.a.", w odniesieniu do części postępowania. IZ RPO WZ nie zebrała pełnego materiału dowodowego w sprawie, a przeprowadzona ocena zgromadzonych dowodów przekroczyła granice swobodnej oceny. Nie znalazła ona bowiem oparcia

ani w posiadanych przez IZ RPO WZ dokumentach, ani zasadach logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.

W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do konfliktu interesów pomiędzy beneficjentami, a wybranym oferentem, co skutkowało zastosowaniem przez

IZ RPO WZ 100 % stawki korekty, określonej w poz. 4 Załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r., poz. 971), dalej: "rozporządzenie MR". Zdaniem Sądu doszło do naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, IZ RPO WZ nie wykazała w sposób nie budzący

żadnych wątpliwości, że w ww. zakresie doszło do konfliktu interesu, a co więcej,

że udzielenie zamówienia odbyło się z naruszeniem zasad konkurencyjności

zawartych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne").

Sąd szczególnie podkreślił, że stwierdzenie istnienia ww. powiązań skutkuje 100% stawką korekty, więc działania IZ RPO WZ w tym zakresie winny być szczególnie jednoznaczne i nie mogą opierać się jedynie na prawdopodobieństwie.

Za niewystarczające, dla stwierdzenia powiązań i zastosowania 100% stawki korekty, Sąd uznał stwierdzenie, że z dużym stopniem prawdopodobieństwa, graniczącym z pewnością fakt uczestniczenia D. S. (tj. prezesa zarządu wykonawcy) w tworzeniu dokumentacji aplikacyjnej przesądzał o jego uprzywilejowanej pozycji względem innych podmiotów. Sąd nie podzielił poglądu IZ RPO WZ, że wykazano w toku postępowania istnienie naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązania osobowe lub kapitałowe pomiędzy beneficjentami, a wykonawcą. Wykonawca nie był również w pozycji uprzywilejowanej, bowiem beneficjenci wskazali, że zanim wysłano oferty, badano rynek w zakresie możliwości wykonania usługi i za jaką kwotę. Beneficjenci informowali również o posiadanym budżecie na realizację zamówienia. W efekcie tego wysłano zapytania do kilku przedsiębiorców.

Następnie Sąd odniósł się do ustaleń IZ RPO WZ w zakresie nieprawidłowego wyłonienia potencjalnych kontrahentów (do których skierowano zapytania ofertowe). W ocenie IZ RPO WZ niewłaściwie skierowano zapytanie ofertowe do podmiotów, których działalność związana jest m.in. z projektowaniem i wdrażaniem systemów informatycznych ([...] Sp. z o.o.), czy też z dostarczeniem kompleksowych rozwiązań z zakresu technologii informacyjnej ([...] Sp. z o.o.), gdyż przedmiotem zamówienia było świadczenie usług doradczych w zakresie internacjonalizacji przedsiębiorstwa, jak też usług polegających na wykonaniu zabudowy stoiska wystawienniczego oraz zaprojektowaniu i druku materiałów dedykowanych do promocji. Z takim stanowiskiem nie zgodził się Sąd, stwierdzając, że posłużenie się jedynie informacjami ze strony internetowej oferentów nie jest wystarczające dla oceny profilu działalności danego przedsiębiorcy i kwalifikacji jako potencjalnego wykonawcy. Ponadto, jak wskazywali beneficjenci, poszukując potencjalnych wykonawców, informacje o nich uzyskiwali z różnych źródeł, m.in. od swojego kontrahenta, oświadczeń osób reprezentujących daną spółkę, czy też korzystała ze swojego dotychczasowego doświadczenia na rynku koszalińskim. Weryfikując, w dostępny dla niej sposób, potencjalnych wykonawców, a następnie zwracając się do nich z zapytaniami ofertowymi, beneficjenci zdobywali o nich dane potwierdzające, że są one w stanie zrealizować zamówione usługi. Zdaniem Sądu słusznie beneficjenci zauważyli, że w Wytycznych nie wskazano w jaki sposób należy dokonać wyboru potencjalnych oferentów, dając tym samym swobodę w sposobie ich doboru. Sąd uznał pogląd IZ RPO WZ w ww. zakresie za błędny.

Zdaniem Sądu, skoro z analizy zebranych materiałów dowodowych, w ocenie IZ RPO WZ, nie wynikała w sposób jednoznaczny możliwość wykonania zamówionych przez beneficjentów usług przez ww. spółki, przed zastosowaniem korekty finansowej, należało ustalić stan faktyczny w tym zakresie w sposób zupełny a nie opierać się jedynie na informacjach zawartych na stronach internetowych kwestionowanych oferentów. Sąd podkreślił, że przepisy prawa nie nakładają na beneficjentów obowiązku uzyskania jakiejkolwiek dokumentacji w zakresie doświadczenia oraz potencjału ewentualnych kontrahentów. Sąd stwierdził, że IZ RPO WZ w toku postępowania naruszyła w ww. zakresie zasady procesowe wyrażone w art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. a także art. 8 K.p.a.

Sąd nie podzielił, także stanowiska IZ RPO WZ, co do ograniczenia kręgu potencjalnych wykonawców poprzez objęcie jednym zamówieniem dostaw i usług różnych rodzajowo. Podkreślił, że niesłusznie IZ RPO WZ uznało, iż jedynie uwzględnienie możliwości składania ofert częściowych bądź rozdzielenie zamówienia na części dotyczące dostaw i usług jednorodzajowych, możliwych do wykonania przez podmioty wyspecjalizowane w tym zakresie na rynku, dawały gwarancję zapewnienia odpowiedniego poziomu konkurencyjności. Zdaniem Sądu, dopuszczając możliwość korzystania przez oferenta z usług podwykonawców, beneficjenci de facto zapewnili sposobność wzięcia udziału w wykonaniu zamówienia także innym podmiotom, w związku z czym nie zmniejszyli poziomu konkurencyjności. Potencjalny wykonawca zamówienia nie był ograniczony w ilości i sposobie doboru podwykonawców, co dawało możliwość korzystania z usług wielu podmiotów i stwarzało dogodne warunki dla zachowania konkurencyjności. Sąd stwierdził, że ani Wytyczne ani Zasady nie zabraniają skompensowania projektu do jednej kompleksowej usługi, a wręcz przeciwnie przewidują możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę.

Sąd uznał natomiast, że IZ RPO WZ prawidłowo stwierdziła, iż beneficjenci błędnie przyjęli kryteria oceny ofert. Wskazanie dwóch kryteriów oceny ofert, tj. kryterium ceny netto przedmiotu zamówienia oraz kryterium terminu płatności zamówienia, a następnie ustalenie ich wagi na poziomie kolejno 60 oraz 40 punktów, narusza Zasady, zgodnie z którymi m.in. wagi (znaczenie) poszczególnych kryteriów powinny być określone w sposób umożliwiający wybór najkorzystniejszej oferty. Należało, więc przyznać rację IZ RPO WZ, że sposób ustalenia przez beneficjentów wartości danego kryterium ofert mógł doprowadzić do sytuacji, w której oferenci złożyliby oferty z różnymi terminami płatności, a ten który zaproponowałby dłuższy termin płatności, przy znacznie wyższej cenie przedstawionej w ofercie, wygrałby postępowanie. Zasadnie IZ RPO WZ wskazała, że o naruszeniu Zasad świadczy także to, że beneficjenci nie wskazali daty od jakiej będzie liczony termin płatności, jak również nie wskazali liczby punktów przyznawanych oferentom, którzy zaproponowaliby termin płatności od 8 do 13 dni kalendarzowych. Wobec tego opis stosowania kryterium nie był sformułowany jednoznacznie i precyzyjnie, co stwarzało ryzyko wprowadzenia potencjalnych oferentów w błąd. Beneficjenci mogli zaproponować kryterium inne niż cenowe jako istotne z ich punktu widzenia, jednakże powinno być ono realnie uzasadnione i służyć zagwarantowaniu jak najlepszej realizacji omawianego zamówienia. Wobec powyższego, zasadnie IZ RPO WZ uznała, że twierdzenia beneficjentów, iż zrealizowali oni projekt zgodnie z postanowieniami ustawy o finansach publicznych, tj. w sposób celowy, oszczędny (o czym świadczyć ma kompleksowy charakter zamówienia), z zachowaniem zasad uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów oraz doboru optymalnych metod i środków służących osiągnięciu założonych celów były niezrozumiałe i nie zasługiwały na uwzględnienie. Beneficjenci poprzez określenie w sposób niejasny i nieprecyzyjny kryteriów oceny ofert, uniemożliwili wybór najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad ujętych w art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p.

Ponadto, Sąd podzielił pogląd IZ RPO WZ co do tego, że nietrafione jest powoływanie się na regulacje prawne zawarte w art. 111 K.c., normujące kwestie związane z liczeniem terminów oznaczonych w dniach. O ile bowiem termin określony w dniach należy liczyć od dnia następnego po dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, to jednak beneficjenci tego nie zrobili. Uczynili to dopiero w piśmie z dnia

[...] listopada 2018 r., wskazując, iż zdarzeniem tym jest dzień wystawienia faktury VAT.

Z uwagi na uchybienia dotyczące zasad postępowania, w tym w szczególności przeprowadzenia nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, a także z uwagi na konieczność jego uzupełnienia, Sąd za przedwczesne uznał orzekanie

co do naruszenia przez IZ RPO WZ art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez nakazanie zwrotu od beneficjentów środków finansowych we wskazanej powyżej wysokości.

Sąd natomiast nie odniósł się do kwestii uznania przez IZ RPO WZ za wydatek niekwalifikowalny w wysokości [...] zł, który stanowił podatek VAT ujęty na dokumencie [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Sąd zalecił Zarządowi WZ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, uwzględnienie rozważań i przeprowadzenie postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Ponadto Sąd wskazał na przepisy

§ 9 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia MR i stwierdził, że skoro IZ RPO WZ w sposób nieuprawniony zastosowało najwyższą stawkę korekty, tj. 100% w związku ze stwierdzeniem naruszenia polegającego na wystąpieniu powiązań osobowych lub kapitałowych pomiędzy beneficjentami a wykonawcą skutkujących uprzywilejowaniem pozycji wykonawcy, które to naruszenie zostało zakwestionowane przez Sąd, to konieczne było orzeczenie o uchyleniu decyzji.

Wyrok Sądu uprawomocnił się z dniem 26 września 2020 r., natomiast

akta sprawy zwrócono IZ RPO WZ w dniu [...] listopada 2020 r.

W dniu [...] marca 2021 r. Zarząd WZ wydał decyzję w przedmiocie zwrotu środków, którą następnie po rozpatrzeniu wniosku beneficjentów o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] września 2021 r. utrzymał w całości w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że bezsporny pozostawał obowiązek odstąpienia od formułowania zarzutów przez IZ RPO WZ, stanowiących podstawę do nałożenia korekty finansowej, tj. od naruszeń polegających na: konflikcie interesów pomiędzy beneficjentami, a wybranym wykonawcą; niedopełnieniu przez beneficjentów obowiązku odpowiedniego ogłoszenia zamówień; nieprawidłowym opisaniu przez beneficjentów przedmiotu zamówienia poprzez objęcie jednym zamówieniem różnych rodzajowo dostaw i usług, nie przewidując przy tym możliwości składania ofert częściowych.

Zarząd WZ stwierdził natomiast, że zwrotowi podlegać będzie część kwoty ([...] zł) przekazanej przez beneficjentów na rachunek bankowy IZ RPO WZ, tj. kwota [...]zł.

Zarząd WZ wskazał, że mając na względzie wskazania Sądu zawarte w wyroku

z dnia 17 lipca 2020 r. oraz rozważania zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2021 r. należało utrzymać stanowisko, iż nie wszystkie nieprawidłowości, które zostały stwierdzone w roku realizacji projektu, w związku z udzielonym zamówieniem znalazły potwierdzenie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.

Natomiast nadal pozostawały przedmiotem postępowania administracyjnego kwestie dotyczące niewłaściwego określenia kryteriów oceny ofert oraz uznania niekwalifikowalności kwoty VAT z dokumentu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Zarząd WZ zwrócił uwagę, że beneficjenci podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązali się stosować przy wydatkowaniu środków przekazanych w ramach projektu przepisy prawa krajowego i unijnego, Wytyczne, o których mowa w § 1 pkt 48c Umowy, a także Zasady, które stanowią załącznik nr [...] do Umowy.

Zarząd WZ wskazał, że zgodnie z rozdziałem 3.4 pkt 7 Zasad – kryteria ocen ofert składanych w ramach postępowania o udzielenie zamówienia winny być formułowane w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji

oraz równego traktowania wykonawców, przy czym m.in.: a) każde kryterium oceny ofert musi odnosić się do danego przedmiotu zamówienia; b) każde kryterium

(i opis jego stosowania) musi być sformułowane jednoznacznie i precyzyjnie, tak żeby każdy poprawnie poinformowany oferent, który dołożył należytej staranności, mógł interpretować je w jednakowy sposób; c) wagi (znaczenie) poszczególnych kryteriów powinny być określone w sposób umożliwiający wybór najkorzystniejszej oferty. Podkreślił, że porównywalne uregulowanie znalazło odzwierciedlenie w zapisie punktu 6.5.2. podpunkt 7 lit. a-c Wytycznych. Dodatkowo wskazał na art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p.

Zarząd WZ stwierdził, że wynik przeprowadzonej przez IZ RPO WZ planowej kontroli projektu, jak również prowadzone w I instancji postępowanie administracyjne wykazało, że beneficjenci poprzez przyjęcie dwóch kryteriów oceny ofert, tj. kryterium ceny netto przedmiotu zamówienia oraz kryterium terminu płatności zamówienia, a następnie ustalając ich wagę na poziomie kolejno 60 oraz 40 punktów uczynili

to w sposób, który bezwzględnie uniemożliwiał wybór najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad ujętych w u.f.p. Taki sposób ustalenia przez beneficjentów wartości przywołanych wyżej kryteriów mógł doprowadzić do sytuacji, w której oferenci złożyliby oferty z różnymi terminami płatności, a z kolei ten oferent, który zaproponowałby dłuższy termin płatności przy znacznie wyższej cenie przedstawionej w ofercie wygrałby postępowanie. Zarząd WZ wskazał, że oferta najkorzystniejsza cenowo wynosiła [...] zł, gdzie termin płatności został określony na 14 dni, to oferent, który uwzględniłby termin 30 - dniowy okazałby się zwycięzcą prezentowanego postępowania, nawet w sytuacji, gdyby jego oferta była niemal 50% droższa od wskazanej oferty najkorzystniejszej cenowo.

Zarząd WZ stwierdził, że beneficjenci nie podeszli do określenia właściwych kryteriów oceny dla specyfikacji zamówienia z pełną starannością. Ponadto zastosowanie kryterium - termin płatności przedmiotu zamówienia - nie było, wbrew twierdzeniu beneficjentów, najlepszym z punktu widzenia dobrego interesu firmy oraz interesu zamówienia publicznego, a także zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Zabrakło w tym zakresie rzeczowej argumentacji, która uzasadniałaby zastosowanie opisanego kryterium.

Zarząd WZ podkreślił, także fakt, iż beneficjenci nie określili daty, od jakiej winien być liczony termin płatności oraz nie wskazali liczby punktów przyznawanych oferentom proponującym termin płatności od 8 do 13 dni kalendarzowych. Opis stosowania tego kryterium został sformułowany przez beneficjentów w sposób niejednoznaczny i nieprecyzyjny.

Zarząd WZ uznał, że beneficjenci zakwestionowanym sposobem oceny ofert uniemożliwili wybór najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad ujętych w u.f.p., w szczególności zasad uregulowanych w art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. W związku z tym, że opis kryteriów oceny, który został zastosowany przez beneficjentów w postępowaniu ofertowym, zdaniem Zarządu WZ, definitywnie nie spełniał on ww. wytycznych,

wobec czego zasadnym było nałożenie przez IZ RPO WZ korekty finansowej w wysokości 25% (poz. 13 Taryfikatora), przy czym nie zaistniały przesłanki przemawiające za obniżeniem stawki maksymalnej.

W zakresie zarzutu naruszenia rozdziału 6.13 Wytycznych w zakresie uznania niekwalifikowalności kwoty VAT, Zarząd WZ również wskazał, że nie jest on uzasadniony. Zarząd WZ zwrócił uwagę, że nie polega na prawdzie twierdzenie beneficjentów, jakoby dopiero po wniesieniu zarzutów do protokołu pokontrolnego organ administracyjny uznał koszt w wysokości [...] zł (podatek VAT) za niekwalifikowalny. Podkreślił, że wydatek został uznany przez IZ RPO WZ za niekwalifikowalny już na etapie sporządzania protokołu pokontrolnego z dnia

[...] października 2019 r. (zgodnie z tabelą B.2.3. znajdującą się na stronie 12), co powoduje że wskazany zarzut jest całkowicie chybiony.

Zarząd WZ wskazał, także na zapis Regulaminu znajdujący się na str. 29, rozdział 3.2 pkt 2, zgodnie z którym ocena kwalifikowalności wydatków dokonywana jest przez IZ RPO WZ w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie, jak również w trakcie rozliczania i kontroli projektu po jego zakończeniu. Odzwierciedleniem tego zapisu jest również § 5 ust. 2 Umowy. Zarząd WZ stwierdził, że IZ RPO WZ miała możliwość weryfikacji stanowiska w zakresie kwalifikowalności podatku \/AT również na etapie czynności kontrolnych. Ponadto podkreślił, że odwołanie się przez beneficjentów do regulacji prawnych w zakresie art. 88 ust. 1 pkt 4 b ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 23 ust. 1 pkt 43 ppkt a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na treść

§ 6 ust. 10 Umowy. Zatem w stanie faktycznym sprawy nie ma znaczenia, czy kwota podatku VAT podlega wyłączeniu od odliczenia lub zwrotu podatku ze względu

na to, że kwalifikowalne w ramach konkursu nr [...] mogą być wyłącznie wydatki w wartościach netto. W konsekwencji powyższego stawka podatku VAT wynosi 18%, a wartość wydatku kwalifikowalnego nie powinna przekraczać kwoty [...]zł, powstała różnica w kwocie [...]zł ([...] zł – [...] zł) jest wydatkiem niekwalifikowalnym, który winien być w całości poniesiony przez beneficjentów.

Zarząd WZ odniósł się, także do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez orzeczenie zwrotu od beneficjentów środków pomimo tego, że środki te zostały wykorzystanie zgodnie z procedurami, o których mowa

w art. 184 u.f.p. Wskazał, że po dokonaniu szczegółowej analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, jak również złożonych przez beneficjentów wyjaśnień bez wątpienia naruszone zostały w toku realizacji projektu regulacje ujęte w Zasadach, tj. w rozdziale 3.4 w punkt 7 stanowiących załącznik nr 5 do Umowy oraz regulacje ujęte w Wytycznych, tj. w sekcji 6.5.2 podpunkt 9 litera a-c, do których stosowania był zobowiązany (§ 15 ust. 3 i ust. 6 Umowy) oraz zapisu Regulaminu zawartego w rozdziale 3, podrozdział 3.6 punkt 2c.

Zdaniem Zarządu WZ w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki ziszczenia się definicji nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia

20 grudnia 2013 r.), dalej: "rozporządzenie nr 1303/2013". Wskazał, że aby doszło do stwierdzenia nieprawidłowości koniecznym jest wystąpienie łącznie trzech podstawowych elementów, tj. naruszenia prawa, wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub może powodować szkodliwy wpływ na budżet UE, poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Niemniej jednak dopiero wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE pozwala IZ RPO WZ ustalić i nałożyć korektę finansową, która poprzedza postępowanie administracyjne w sprawie, wszczęte na podstawie przepisów u.f.p., a następnie zakończone wydaniem decyzji o zwrocie. Zarząd WZ uznał, że analiza stwierdzonych w niniejszej sprawie naruszeń w zakresie wystąpienia nieprawidłowości potwierdziła, iż beneficjenci doprowadzili swoim działaniem do wykorzystania części środków przekazanych jej w ramach RPO WZ 2014 - 2020 niezgodnie z warunkami,

które zostały określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego

(art. 44 ust. 3 u.f.p. oraz art. 184 u.f.p.) oraz zawartej między stronami Umowie, tym samym szkodząc interesowi UE i narażając jej budżet na straty. W sprawie wystąpiła szkoda potencjalna, ponieważ doszło do sfinansowania przez organ administracji wydatków, które poprzez działania beneficjentów, polegające na niewłaściwym określeniu kryteriów oceny ofert, ograniczyły krąg potencjalnych wykonawców. W ocenie Zarządu WZ, gdyby beneficjenci podjęli się prawidłowego działania polegającego na precyzyjnym i jasnym opisie kryteriów oceny ofert, w sposób wymierny i zobiektywizowany, jak również umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny ofert, to tym samym potencjalny oferent mógłby złożyć ofertę, która byłaby korzystniejsza cenowo. W konsekwencji wydatek, który został poniesiony z budżetu EU na realizację niniejszego projektu mógłby być niższy.

Dodatkowo Zarząd WZ odwołał się do stanowiska Ministerstwa Rozwoju zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (znak: [...]), które zostało wypracowane w odpowiedzi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie o sygn. akt C-406/14.

Beneficjenci złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Zarządu WZ na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zarzucili organowi naruszenie:

1) art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p., poprzez uznanie, że zastosowane w postępowaniu ofertowym kryterium oceny ofert nie zapewnia wyboru najkorzystniejszej oferty, pomimo tego, że zastosowane kryterium zapewniało wydatkowanie środków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

2) art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. poprzez orzeczenie zwrotu od skarżących środków pomimo tego, że środki te zostały wykorzystane zgodnie z procedurami, o których mowa w art. 184 u.f.p.;

3) rozdziału 6.13 Wytycznych poprzez uznanie za niekwalifikowaną kwotę VAT z dokumentu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. pomimo tego, że skarżący nie mieli prawnej możliwości jego odzyskania na mocy prawodawstwa krajowego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie - nieprawidłowo datowanym na [...] sierpnia 2022 r. (data wpływu do Sądu – [...] marca 2022 r.) skarżący opisali sposób prowadzenia postępowania przez pracowników IZ RPO WZ oraz zakwestionowali zasadność zablokowania przez IZ RPO WZ części środków zwróconych przez skarżących pomimo uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Skarżący podkreślili, że dołożyli największej staranności, aby projekt nie podlegał dyskusji, czy został zrealizowany zgodnie z regulaminem i zasadami. Zdaniem skarżących projekt zrealizowany został zgodnie z założeniami aplikacji, rozliczony, jeżeli chodzi o cele i wskaźniki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I zostało wydane w dniu [...] lutego 2022 r. ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość.

Dalej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle natomiast art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Należy mieć również na względzie, że w niniejszej sprawie wypowiadał

się już tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 265/20 uchylił decyzję Zarządu WZ z dnia [...] lipca 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie zwrotu przedmiotowych środków otrzymanych w ramach RPO WZ na lata 2014- 2020. Wyrok ten jest prawomocny. Tym samym ponownie orzekając w tym zakresie Zarząd WZ był związany oceną prawną i wskazaniami tego Sądu, z mocy art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Jak podnosi się w orzecznictwie, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte

w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu

art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Dla porządku należy również odnotować, że przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana, po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, przez Zarząd WZ decyzja z dnia [...] września 2021 r., którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2021 r. o zwrocie środków otrzymanych w ramach RPO WZ na lata 2014-2020 w łącznej kwocie [...]zł, w tym w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł oraz odsetek w wysokości [...] zł.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, że organ administracji publicznej nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Zarząd WZ, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

W sprawie zastosowanie mają przepisy u.f.p., jak również przepisy dotyczące udzielania dofinansowania w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, w szczególności odnoszące się do wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone

na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Z kolei z przepisów art. 207 ust. 8 i ust. 9 u.f.p. wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. U.f.p. nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Sąd wskazuje, że przepisem prawa materialnego będącym podstawą prawną zwrotu środków jest art. 207 u.f.p. W tym artykule, realizując m.in. cel rozporządzenia 1303/2013, w zakresie eliminowania finansowych skutków nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków europejskich, szczegółowo uregulowano przesłanki zwrotu środków znajdujące zastosowanie do podmiotów prawa polskiego (krajowych beneficjentów). W tym kontekście należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 u.f.p. (powołanego w decyzjach przez) są beneficjenci, podczas gdy adresatami norm prawnych wynikających z rozporządzenia 1303/2013 są przede wszystkim państwa członkowskie. Z tego też względu w sprawach o zwrot środków w pierwszej kolejności zastosowanie ma art. 207 u.f.p. Przepisy rozporządzenia 1303/2013 nie mogą być samodzielną podstawą prawną zwrotu środków przez beneficjenta.

Należy też wskazać, że podstawą żądania zwrotu środków jest również zaistnienie "nieprawidłowości". Rozporządzenie 1303/2013 w art. 2 pkt 36 definiuje nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Definicja ta określa przesłanki uznania danego czynu za nieprawidłowość. Panuje zgoda co do tego, że przesłanki te mają charakter łączny - brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość uznania danego czynu za nieprawidłowość, przy czym niedopuszczalne jest również wymaganie spełnienia innych przesłanek, nieuwzględnionych w tym przepisie, np. umyślności działania lub zaniechania (por. Justyna Łacny, Korekty finansowe nakładane przez Komisję Europejską na państwa członkowskie za niezgodne z prawem wydatkowanie funduszy Unii Europejskiej, WKP 2017 i literatura tam powołana).

Na gruncie polskiego prawa regulacja procedur, o których mowa w rozporządzeniu 1303/2013 i z których wynika obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 – realizowany jest na podstawie przepisów u.f.p. Ustawa ta w art. 207 ust. 1 nie używa terminu "nieprawidłowości" lecz terminów – "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", oraz co ważniejsze w rozpoznawanej sprawie "wykorzystanie z naruszeniem procedur". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 (por: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5056/16).

Mając powyższe na względzie do stwierdzenia nieprawidłowości wymagane jest kumulatywne spełnienie trzech elementów. Pierwszy to naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa (procedury), drugi element: naruszenie prawa musi być wynikiem działania lub zaniechanie beneficjenta. Trzeci element ma miejsce wówczas, gdy naruszenie to ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

W związku z powyższym organ, aby móc zastosować korektę, musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania)

i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody.

W przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p., stanowią Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz Umowa o dofinansowanie projektu zawarta w dniu [...] stycznia 2017 r. wraz z Zasadami (załącznik nr 5). Treść ww. dokumentów stanowi niewątpliwie regulację określającą jak otrzymane środki mają być kwalifikowane i wydatkowane, zatem zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy, są rodzajem procedury wykorzystania środków.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy,

że na podstawie § 6 ust. 10 Umowy, skarżący zobowiązali się do stosowania przepisów prawa unijnego, krajowego, ale także Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.

W przedmiotowych Wytycznych przewidziano (podrozdział 6.2. pkt 3 lit. b), że wydatkami kwalifikowalnymi są wydatki spełniające łącznie m.in. następujące warunki: zgodność z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, w tym przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej, jeśli mają zastosowanie.

Podstawę żądania zwrotu środków finansowych w niniejszej sprawie stanowią, dwie nieprawidłowości. Zarząd WZ wskazał bowiem, że ponowne postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie (w tym m.in. Wniosek o dofinansowanie, Umowę o dofinansowanie wraz z aneksami, wyniki kontroli, wyjaśnienia skarżących) oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Szczecinie, potwierdziło uchybienia w zakresie nieprawidłowego sformułowania przez skarżących kryteriów oceny ofert oraz co do niekwalifikowalności kwoty VAT z dokumentu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Sąd wskazuje, że ocena zaskarżonej decyzji sprowadza się do analizy zaistnienia powyższych nieprawidłowości.

Przechodząc zatem do omówienia pierwszego z nich, tj. naruszenia zasad postępowania ofertowego poprzez zastosowanie przez skarżących kryteriów oceny ofert, które nie pozwoliły na zapewnienie wyboru najkorzystniejszej z nich, przy zachowaniu zasad ujętych w u.f.p. oraz sporządzeniu nieprecyzyjnego opisu stosowania kryteriów oceny ofert, należy wskazać, że zaistnienie wskazanej nieprawidłowości potwierdził już tutejszy Sąd w wiążącym w niniejszej sprawie z mocy art. 153 p.p.s.a. prawomocnym wyroku z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 265/20.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z rozdziałem 3.4 pkt 7 Zasad - kryteria oceny ofert składanych w ramach postępowania o udzielenia zamówienia winny być formułowane w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Przy tym, m.in: a) każde kryterium oceny ofert musi odnosić się do danego przedmiotu zamówienia, b) każde kryterium (i opis jego stosowania) musi być sformułowane jednoznacznie i precyzyjnie, tak żeby każdy poprawnie poinformowany oferent, który dołożył należytej staranności, mógł interpretować je w jednakowy sposób, c) wagi (znaczenie) poszczególnych kryteriów powinny być określone w sposób umożliwiający wybór najkorzystniejszej oferty. Analogiczną regulację zawiera pkt 6.5.2. ppkt 9 lit. a-c Wytycznych.

Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. wydatki publiczne powinny być wykonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko

Zarządu WZ, które jak już wskazywano, pozostaje związane na mocy art. 153 p.p.s.a. wskazaniami z wyroku z dnia 17 lipca 2020 r.

Zdaniem Sądu, w związku z przyjęciem dwóch kryteriów oceny ofert, tj. kryterium ceny netto przedmiotu Zamówienia oraz kryterium terminu płatności Zamówienia, a następnie poprzez powiązanie tych kryteriów z wagą na poziomie

kolejno 60 oraz 40 punktów, skarżący uniemożliwili wybór najkorzystniejszej

oferty z zachowaniem zasad ujętych w u.f.p., a w szczególności reguł

z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. Zasadność przyjętego stanowiska potwierdza okoliczność, zgodnie z którą w przypadku złożenia przez oferentów ofert z różnymi terminami płatności, ten który zaproponowałby dłuższy termin płatności przy znacznie wyższej cenie przedstawionej w ofercie wygrałby postępowanie. Zaproponowanie bowiem oferty niemal 50% droższej przy jednoczesnym określeniu terminu zapłaty po 30 dniach okazać by się mogło ofertą najkorzystniejszą cenowo, wobec zwycięskiej oferty o wartości [...] zł, gdzie termin płatności określony został na 14 dni. Ponadto skarżący nie wskazali daty, od jakiej będzie liczony termin płatności, jak również nie wskazali liczby punktów przyznawanych oferentom, którzy zaproponowaliby termin płatności od 8 do 13 dni kalendarzowych.

Zasadnie, więc Zarząd WZ, kierując się na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną Sądu zawartą w wyroku z dnia 17 lipca 2020 r. stwierdził, że opis stosowania omawianego kryterium nie był sformułowany jednoznacznie i precyzyjne. Był on niejasny i stwarzał ryzyko wprowadzenia potencjalnych oferentów w błąd. Rozwiązanie przyjęte przez skarżących stoi w sprzeczności z ideą przywołanego zapisu Zasad, ponieważ sprowadza się ona w praktyce właśnie do tego, żeby wybrana została oferta najkorzystniejsza. Wybór kryteriów nie może być więc dowolny i zależny od nieograniczonego uznania podmiotu zamawiającego. Muszą one mieć charakter obiektywny, nienaruszający zasady równego traktowania wszystkich wykonawców i powinny być stosowane dokładnie w ten sam sposób wobec wszystkich ofert.

Wobec powyższego, zasadnie Zarząd WZ uznał, że twierdzenia skarżących, iż zrealizowali oni projekt zgodnie z postanowieniami u.f.p., tj. w sposób celowy, oszczędny były niezrozumiałe i nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżący, bowiem uniemożliwili wybór najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad ujętych w u.f.p. Ponadto skarżący mogli zaproponować kryterium inne niż cenowe, jako istotne, warunkiem jest jednak, aby było ono realnie uzasadnione i zagwarantowało jak najlepszą realizację Zamówienia. Nietrafione było, również powołanie się przez skarżących na regulacje prawne ujęte w art. 111 K.c., w związku ze stwierdzonym brakiem precyzyjności i jednoznaczności w opisie stosowania kryterium oceny ofert. Stanowisko organu w tym zakresie również było zgodne z oceną Sądu zawartą w wyroku z dnia 17 lipca 2020 r. w myśl art. 153 p.p.s.a.

Przechodząc do kolejnej nieprawidłowości, Sąd wskazuje, że również

w tej kwestii Zarząd WZ dokonał prawidłowej analizy i wyciągnął prawidłowe wnioski. Podkreślić należy, że niewłaściwe było wskazanie jako kwalifikowalnego wydatku w wysokości brutto [...] zł (po kursie zapłaty) wynikającego z dokumentu

[...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. (wystawionego w walucie euro).

Zgodnie z zapisem ujętym w rozdziale 3, podrozdział 3.6 Regulaminu konkursu - jednym z rodzajów wydatków niekwalifikowalnych jest podatek VAT (pkt 2 lit. c). Prawidłowo, więc Zarząd WZ stwierdził, że kwalifikowalne mogą być wyłącznie wydatki w wartościach netto, a zatem przy uwzględnieniu, że w omawianym przypadku stawka wskazanego wydatku wynosi 18%, wartość wydatku kwalifikowalnego nie powinna przekraczać kwoty [...]zł, a powstała różnica, tj. kwota [...]zł

([...] zł – [...] zł) jest wydatkiem niekwalifikowalnym, który w całości ponoszony jest przez skarżących. Nie ma zatem znaczenia czy podatek VAT w badanej sprawie podlegał odliczeniu czy też nie. Powoływane przez skarżących zapisy rozdziału 6.13 Wytycznych przewidują tylko możliwość uznania podatku VAT za kwalifikowalny w określonych tam sytuacjach. Nie przewidują jednak takiego każdorazowego obowiązku. Regulamin konkursu jest natomiast w tym zakresie jednoznaczny.

Zdaniem Sądu w toku ponownego postępowania Zarząd WZ zgromadził pełny materiał dowodowy i na jego podstawie prawidłowo uznał, że skarżący dokonując nieprawidłowego opisu kryteriów oceny ofert, naruszyli regulacje ujęte w rozdziale 3.4 pkt 7 Zasad, które stanowią załącznik nr 5 do Umowy oraz regulacje z sekcji 6.5.2.

ppkt 9 lit. a-c. Ponadto poprzez działanie polegające na błędnym zaewidencjonowaniu wydatków w wysokości brutto naruszyli zapisy rozdziału 3, podrozdziału 3.6 pkt 2c Regulaminu.

Sąd podziela pogląd, że w oparciu o zapisy Umowy, skarżący zobowiązani byli do zachowania zasad, tj. celowego i oszczędnego wydatkowania środków, uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, co w rzeczywistości sprowadza

się do obowiązku wybrania i udzielenia zamówienia w oparciu o najkorzystniejsza ofertę. Tak, więc oferta powinna zostać wybrana z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji. Naruszenie reguł postępowania obowiązujących przy wykorzystywaniu środków pomocowych stanowi naruszenie art. 184 u.f.p. poprzez naruszenie Umowy, ale także Wytycznych i Zasad.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem art. 44 ust. 3 u.f.p. oraz art. 184 u.f.p. skarżący dopuścili się nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, co wywołało skutki określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Mając na uwadze zapis § 14 ust. 1 i ust. 7 Umowy, konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości było nałożenie korekty finansowej na skarżących, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu MR i Taryfikatorze. Wskazać należy, że Taryfikator procentowy określony w załączniku do rozporządzenia MR, sam w sobie stanowi o szkodowości pewnych naruszeń procedur w ramach zamówień, szacując je niejako z góry i przesądzając o wystąpieniu szkody w przypadku zaistnienia przesłanek.

Sąd uznał, że ponownie przeprowadzone postępowanie administracyjne, pozwoliło Zarządowi WZ na prawidłowe ustalenie, że w zakresie kontrolowanego Zamówienia dopuszczono się uchybień w zakresie nieprawidłowego określenia kryteriów oceny ofert. Okoliczność ta skutkowała koniecznością nałożenia korekty finansowej, na podstawie pozycji 13 Taryfikatora, w oparciu o najwyższy możliwy wskaźnik - 25%.

Z uwagi na nałożoną korektę w wysokości 25 % wydatków kwalifikowalnych, a także uznaniem za niekwalifikowalny podatek VAT w wysokości [...] zł, całkowita kwota nieprawidłowości wynosi [...] zł i podlega powiększeniu o odsetki skapitalizowane na dzień [...] maja 2020 r. w wysokości [...] zł (zgodnie ze szczegółowym wyliczeniem).

Sąd stwierdza, że z powodów opisanych powyżej, nieuzasadniony okazał się zarzut skargi, w zakresie naruszenia zarzut naruszenia art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. Podkreślić należy, że zgodnie z § 6 ust. 10 Umowy oraz powoływanym

art. 44 ust. 3 u.f.p., beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu z należytą starannością w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasad optymalnego doboru metod i środków służących osiągnieciu założonych celów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, Regulaminem konkursu, wytycznymi horyzontalnymi, wytycznymi programowymi oraz prawa krajowego w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie jego celów oraz wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie.

Kolejnym zarzutem był zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów współfinansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur. Wobec powyższego jednoznacznie Sąd stwierdza, co pozostaje w zgodzie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, że w ramach procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., mieszczą się procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, ale także w wytycznych i zasadach, jako aktach powiązanych z tą pierwszą.

Niedotrzymanie zaś warunków tam opisanych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zobowiązywało Zarząd WZ do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu. Z powyższych względów postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Nie podlega uwzględnieniu, również trzeci z postawionych w skardze zarzutów, tj. naruszenia rozdziału 6.13 Wytycznych dotyczący kwalifikowalności podatku VAT na gruncie przedmiotowego dofinansowania. Jak to już wyżej Sąd wyjaśniał, niekwalifikowalność VAT została stwierdzona na podstawie zapisu w Regulaminie. Ponownie wskazać należy, że kwestia ta jest jednoznaczna i nie jest uzależniona od podnoszonych w skardze okoliczności, czyli braku po stronie skarżących możliwości odzyskania podatku VAT na mocy prawodawstwa krajowego. Jak wyjaśniono powoływane przez skarżących zapisy rozdziału 6.13 Wytycznych przewidują tylko możliwość uznania podatku VAT za kwalifikowalny w określonych tam sytuacjach. Nie przewidują jednak takiego każdorazowego obowiązku. W Regulaminie z takiej możliwości nie skorzystano.

Nie mogą mieć również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wskazane przez stronę w dodatkowym piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] marca 2022 r. Wskazane w nim kłótnie co do przebiegu kontroli czy też dalsze relacje pomiędzy beneficjentami a kontrolującymi, czy też innymi pracownikami organu, pozostają bez znaczenia dla ustalonych nieprawidłowości, obecnie objętych sporem, a potwierdzonych prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 17 lipca 2020 r. który wiąże Sąd w niniejszej sprawie z mocy art. 153 p.p.s.a. Również kwestia niekwalifikalności podatku VAT w badanej sprawie jest oczywista i całkowicie niezależna od okoliczności wskazanych w piśmie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.