Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1736/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej R. Sp. z o.o. w W. 460 zł (czterystasześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VIISA/Wa 1736/10

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 roku na rozprawie sprawy ze skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1300/08 w sprawie ze skargi Spółka z o.o. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenie na budowę uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Sądy orzekały na podstawie następującego stanu faktycznego:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...] po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek Spółki z o.o. "R." postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...]listopada 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej "D." Sp. z o.o. na budowę zespołu ratusza z budynkiem komercyjnym i garażem podziemnym na części działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. róg ul. P. w W. na podstawie art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Gminy W . z dnia [...]listopada 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż wnioskodawca zarzucił kwestionowanej decyzji, że podmiot w niej wskazany nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ ustalił, że w dniu 26 października 2000 r. sporządzona została w formie aktu notarialnego, umowa spółki z o.o. "R." zawarta pomiędzy przedstawicielami Gminy W. a spółką z o.o. "D.". W § 6 tej umowy określony został przedmiot działalności Spółki "R." polegający na wybudowaniu na działce nr [...]ratusza oraz obiektów usługowo-mieszkaniowych oraz ich sprzedaży lub wynajmie. Następnie w dniu 20 listopada 2000 r. zawarto w formie aktu notarialnego pomiędzy przedstawicielami Gminy W. a Spółką z o.o. "R." umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz "R." Sp. z o.o. W dniu 12 listopada 2001 r., również w formie aktu notarialnego, zostało udzielone przez przedstawicieli sp. z o.o. "R." pełnomocnictwo spółce "D.", umocowujące ją do dokonywania czynności faktycznych i prawnych dotyczących działki nr [...] związanych z celami budowlanymi określonymi w projektach sporządzonych przez "D.

VIISA/Wa 1736/10

C." Sp. z o.o. oraz w umowie inwestycyjnej zawartej pomiędzy gminą W. i ".D" Sp. z o.o., w tym m.in. do uzyskania pozwolenia na budowę omawianej inwestycji.

W kontekście takich ustaleń organ stwierdził, że udzielone w dniu 12 listopada 2001 r. pełnomocnictwo nie mogło upoważniać do tego, aby w decyzji [...] inwestorem był "D." sp. z o.o., gdyż inwestorem powinna być spółka "R.", co wynikało z zawartej pomiędzy przedstawicielami Gminy W., a "D." Sp. z o.o. - umowy spółki.

Organ podkreślił, że od dnia 20.11.2000 r. tj. od daty zawarcia pomiędzy przedstawicielami Gminy W. i "R." Sp. z o.o. umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz "R." Sp. z o.o., prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w myśl art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane") wykazywała się Spółka "R.". Natomiast spółka "D.." nie miała takiego prawa, zarówno przed udzieleniem jej w dniu 12 listopada 2001 r. pełnomocnictwa, jak i po tej dacie.

Zdaniem organu, kwestionowana decyzja Nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym należało stwierdzić jej nieważność w trybie art. 156 § 1 pkt2k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania "D" Sp. z o.o. - od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r, stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę zespołu ratusza z budynkiem komercyjnym i garażem podziemnym, uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 2001 r.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że pozwolenie na budowę mogło być wydane, stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wyłącznie temu kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 11 tej ustawy, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należało rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo

VII SA/Wa 1736/10

stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego, wydając przedmiotowe pozwolenie na budowę i wskazując jako inwestora Spółkę "D.", organ architektoniczno-budowlany nie naruszył prawa w stopniu rażącym. Spółka ta zawarła bowiem w dniu 26 października 2000 r, z Gminą W. umowę inwestycyjną, w której wskazano tę spółkę jako inwestora przedmiotowej budowy. Ponadto Spółka "R. " w dniu 12 listopada 2001 r, (akt notarialny rep. A [...]) udzieliła pełnomocnictwa spółce "D." do realizacji umowy inwestycyjnej poprzez zarządzanie i gospodarowanie nieruchomością na cele budowlane, w tym do uzyskania pozwolenia na budowę.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił też, iż decyzją z dnia [...]lipca 2001 r, nr [...], ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, która to decyzja została wydana na wniosek spółki "D ", a następnie na podstawie jej ustaleń udzielono pozwolenia na budowę. W związku z powyższym, nie można było uznać, iż miało miejsce rażące naruszenie przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przedmiotowego pozwolenia na budowę.

Spółka "R." wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2005 r. znak [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, domagając się stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia.

Skarżąca wywodziła, że "D." sp. z o.o. pełnił rolę inwestora zastępczego, co wynikało z umowy inwestycyjnej oraz aktu notarialnego z dnia 26 października 2000 r. o zawiązaniu spółki "R." a także z pełnomocnictwa z dnia 12 listopada 2001 r. udzielonego "D." sp. z o.o. Spółka "D." nie posiadała natomiast uprawnienia do występowania jako inwestor w postępowaniu o pozwolenie na budowę i nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uprawnienie takie posiadała Spółka "R.".

Wbrew twierdzeniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę rażąco naruszono art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym

VII SA/Wa 1736/10

w dacie wydania pozwolenia na budowę). Wprawdzie przepis art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przewidywał, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, ale takiego który przewiduje "uprawnienie" a nie "zobowiązanie" do wykonywania robót budowlanych. Przez "uprawnienie" należy rozumieć wierzytelność polegającą na prawie władania nieruchomością w określony sposób. Wskazana umowa inwestycyjna była wyłącznie źródłem "zobowiązania" a nie "uprawnienia" spółki do wykonywania robót budowlanych. Potwierdza to tytuł artykułu 5.3 tej umowy: "Zobowiązania Inwestora w ramach pełnienia funkcji Inwestora Zastępczego'". Ponadto, art. 4.2. umowy stwierdza, że "...Inwestor zobowiąże się do kompletnego i całościowego prowadzenia i finansowania Inwestycji Budowlanej". Z kolei art. 4.1. wskazuje, że "Realizacja Inwestycji Budowlanej przez Spółkę ("R." sp. z o.o.) jako inwestora bezpośredniego zostanie powierzona Inwestorowi (D.), który będzie pełnił funkcję "inwestora zastępczego".

Natomiast stosownie do art. 5.3.1. lit ł) umowy, Spółka "D.", w ramach czynności inwestora zastępczego przyjęła "wykonywanie w imieniu Spółki "R. ." jej obowiązków wynikających z Prawa budowlanego.

Fakt, że umowa inwestycyjna jedynie obligowała a nie uprawniała "D." do wykonywania robót budowlanych, potwierdza również udzielenie przez "R. " sp. z o.o. pełnomocnictwa z dnia 12 listopada 2001 r. Upoważnienie to obejmowało m.in. umocowanie do "uzyskania pozwolenia na budowę". Gdyby umowa inwestycyjna stanowiła samoistną podstawę przyznającą "D." prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pełnomocnictwo to okazałoby się zbędne. Upoważnienie to potwierdza, że przy zawieraniu umowy inwestycyjnej, intencją stron nie było przyznanie spółce "D." prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie zobowiązanie tej spółki do prowadzenia działań określanych jako "zastępstwo inwestycyjne" (w tym do uzyskania w imieniu "R." sp. z o.o. pozwolenia budowlanego).

Skarżąca podnosiła, że zarówno w chwili złożenia wniosku o pozwolenie na budowę (14.09.2001 r), jak i w dniu wydania decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] ([...] listopada 2001 r.), użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotyczyła decyzja, była spółka "R." sp. z o.o. co potwierdzał dołączony do akt sprawy odpis z księgi wieczystej [....].

W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1300/08, oddalającego powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał iż materiał dowodowy wskazuje na istnienie relacji prawnej - stosunku

VII SA/Wa 1736/10

zobowiązaniowego między trzema podmiotami: Spółką z o. o. "R.", Spółką z o. o. "D." oraz Gminą W.. Relacja ta wynikała z: umowy inwestycyjnej z dnia 26 października 2000 r. zawartej między Gminą W.a spółką "D.", z zawiązania pomiędzy przedstawicielami Gminy W. a spółką z o.o. "D." w dniu [...] października 2000 r. w formie aktu notarialnego umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "R." oraz z pełnomocnictwa z dnia 12 listopada 2001 r, udzielonego przez spółkę z o.o. "R." spółce "D.".

W ocenie Sądu, analiza stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy inwestycyjnej z dnia 26 października 2000 r. zawartej między Gminą W..a spółką "D." wskazała na istnienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla Spółki "D." oraz wolę umawiających się stron aby występowała ona w sprawie w charakterze inwestora. Z treści umowy inwestycyjnej można bowiem wywieść, że właściciel gruntu Gmina W. jeszcze przed przeniesieniem prawa wieczystego użytkowania na spółkę "R." (będącą tworem wspólnym obu umawiających się stron) wyraziła zgodę na dysponowanie przez Spółkę "D." gruntem na cele budowlane. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. d) umowy inwestycyjnej, spółka "D." zobowiązana została jako inwestor do uzyskania niezbędnych decyzji i pozwoleń w celu rozpoczęcia, prowadzenia i zakończenia inwestycji. Umowa przewidywała również cały tok postępowania administracyjnego zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę.

Postanowienia tej umowy były dla Spółki "D.", określonej w niej (art. I w części zawierającej definicje) mianem inwestora, źródłem stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych na cudzym gruncie, a co za tym idzie Spółka "D." posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W umowie inwestycyjnej z dnia 26 października 2000 r. w art. I w części zawierającej definicje, Spółka "D." określona jest mianem inwestora. W kontekście postanowień przedmiotowej umowy należy również dokonać oceny pełnomocnictwa udzielonego "D." przez Spółkę "R.".

Pełnomocnictwo to zostało udzielone w celu realizacji postanowień umowy inwestycyjnej z dnia 26 października 2000 r. wobec faktu, że w tej dacie prawo wieczystego użytkowania nie przysługiwało już Gminie a spółce "R.".

Konieczne było zatem upoważnienie Spółki "D." do zarządzania,

VII SA/Wa 1736/10

gospodarowania nieruchomością oraz do dokonywania czynności faktycznych i prawnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, aby mogły być zrealizowane cele budowlane określone w umowie inwestycyjnej z dnia 26 października 2000r.

Gdyby nie było wskazanej wyżej relacji prawnej między trzema podmiotami (zamiaru inwestycyjnego stron wynikającego z umowy inwestycyjnej) to oznaczałoby, że Spółka "R." deklaruje realizowanie celów obcego - odrębnego w sensie prawnym podmiotu, jakim jest Gmina W..

Organ architektoniczno-budowlany mógł zatem uznać, stosownie do art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, że spółka "D." posiada tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych -stwierdził Sąd Wojewódzki

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę warunek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością jest spełniony, jeżeli inwestor wykaże się zgodą właściciela nieruchomości na budowę projektowanego obiektu. Wszelkie skutki prawne z tego wynikające wykraczają poza sferę prawa budowlanego i tym samym także poza kompetencje organów budowlanych (wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 10 lipca 1987 r. IV SA 381/87 ONSA 1988/1/7)

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 roku na rozprawie sprawy ze skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w W. od w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1300/08 uchylił zaskarżony wyrok.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy a o trafności zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania decydują uchybienia organu odwoławczego w zakresie ustalenia, które okoliczności faktyczne sprawy administracyjnej, wynikiem kontroli legalności której jest zaskarżony wyrok, decydują o tym, komu w sprawie tej przysługuje prawo do dysponowania na cele budowlane częścią działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. ul. P. w W., na której miał być wybudowany zespół ratusza z budynkami komercyjnymi i garażem podziemnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ustalając relacje prawne jakie istniały pomiędzy zaangażowanymi w niniejszą sprawę podmiotami, a tym samym i stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę przede wszystkim postanowienia umowy inwestycyjnej oraz to, jakie znaczenie dla jej wykonania miało pełnomocnictwo udzielone przez "R." spółkę z o.o. spółce "D.

VII SA/Wa 1736/10 ". Oceniając zasadność udzielenia pełnomocnictwa a zarazem jego znaczenie dla ustalenia, komu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w związku z przeniesieniem prawa użytkowania wieczystego z Gminy W. na "R." spółka z o.o., udzielenie pełnomocnictwa było niezbędne dla wykonania przez "D. " spółka z o.o. postanowień umowy inwestycyjnej. Gmina W. w dacie udzielenia pełnomocnictwa nie miała bowiem już prawa do dysponowania działką nr ew[...]. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z treści umowy inwestycyjnej oraz pełnomocnictwa wynika, że w postępowaniu zmierzającym do udzielenia pozwolenia na budowę, podmiot wskazany jako inwestor w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane i tym samym, iż pozwolenie na budowę mogło mu być udzielone. Tak więc Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że na mocy umowy inwestycyjnej oraz pełnomocnictwa prawo do dysponowania częścią działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. róg ul. P. w W., na której miał być wzniesiony zespół ratusza wraz z budynkami komercyjnymi i podziemnym garażem w dniu złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, przysługiwało "D. " spółka z o.o.

Ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie pokrywają się z wysnutymi na podstawie analizy tych samych okoliczności faktycznych (oświadczeń woli) ustaleniami organu odwoławczego, któremu w skardze zarzucono naruszenie między innymi art. 7 i 77 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny, nie rozważył czy i jakie znaczenie dla ustalenia sytuacji prawnej "D." spółka z o.o. normowanej umową inwestycyjną miała umowa przenosząca prawo do użytkowania wieczystego części działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. róg ul. P. w W., na której miał być wzniesiony zespół ratusza wraz z budynkami komercyjnymi i podziemnym garażem.

Sąd pierwszej instancji nie skonfrontował bowiem tego jakie skutki rodziło zawarcie umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego dla oceny następstw, które dla "D. spółka z o.o. wynikały z zawarcia umowy inwestycyjnej, nie oceniając w szczególności, czy zawarcie umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego ma bezpośredni wpływ na wynikające dla "D.

VIISA/Wa 1736/10

" spółka z o.o. z umowy inwestycyjnej prawo do dysponowania

nieruchomością na cele budowlane.

Tym samym Sąd pierwszej instancji nie ustalił jakie znaczenie, w świetle unormowania art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, ma umowa przenosząca prawo użytkowania wieczystego dla ustalenia czy "D." spółce z o.o. przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znaczenie umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika z tego, że oświadczenie to skierowane jest przez jedną ze stron umowy inwestycyjnej do podmiotu powołanego do życia w związku z realizacją planowanej inwestycji przez obie strony umowy inwestycyjnej, jak i z tego, iż ma ono miejsce już po zawarciu umowy inwestycyjnej i po powołaniu przez obie strony umowy inwestycyjnej spółki z o.o. "R.", a przed udzieleniem pełnomocnictwa. Tym samym umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego ma znaczenie również przy ocenie celu i skutków prawnych udzielenia pełnomocnictwa, a zarazem i przy ustaleniu znaczenia wcześniejszej umowy powołującej spółkę z o.o. "R.".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił roli umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego dla oceny tego czy i jak zmieniła się regulowaną umową inwestycyjną sytuacja prawna "D. " spółka z o.o. spowodowało, że Sąd ten nie dostrzegł, iż umowa inwestycyjna z chwilą przeniesienia prawa do użytkowania wieczystego działki nr ew. [...] w istocie przestała mieć znaczenie dla oceny, komu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wraz bowiem z przeniesieniem prawa do użytkowania wieczystego przez Gminę W. na "R." spółkę z o.o. umowa inwestycyjna nie mogła ustanawiać "D." spółka z o.o. inwestorem. Postanowienia umowy inwestycyjnej, ustanawiające "D. " spółka z o.o. inwestorem były bowiem skuteczne dopóty, dopóki Gminie W. przysługiwało prawo wieczystego użytkowania działki nr ew. [...], gdyż do tego czasu to Gmina W. uprawniona byłą do wyrażenia zgody na wykonanie robót budowlanych.

Reasumując powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nieprzeanalizowanie przez Sąd pierwszej instancji przy dokonywaniu wykładni umowy inwestycyjnej skutków, jakie dla wykładni tej umowy miało zawarcie umowy o przeniesieniu prawa do użytkowania wieczystego, przesądza o wadliwości wykładni

VII SA/Wa 1736/10

treści umowy inwestycyjnej i tym samym wadliwości poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych oraz dokonanej przez ten Sąd oceny legalności ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że problem wpływu umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego na wykładnię umowy inwestycyjnej konsumuje w istocie podniesiony w skardze problem, czy "D. " spółka z o.o. mogła być uznana za inwestora a zarazem czy do niej adresowana powinna być decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Tym samym wpływ umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego na wykładnię umowy inwestycyjnej stanowić powinien przedmiot zainteresowania nie tylko Sądu pierwszej instancji ale i organu odwoławczego, zwłaszcza, że relacja pomiędzy tymi umowami była głównym argumentem uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Nierozpatrzenie natomiast przez organ odwoławczy tego jak umowa przenoszącą prawo do użytkowania wieczystego wpływa na wykładnię umowy inwestycyjnej, oceniać należy jako naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Nie można bowiem przyjąć, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ odwoławczy bez rozważania wpływu umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego na wykładnię umowy inwestycyjnej, zrealizowane było zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. i regułami unormowanymi w art. 77 k.p.a.

Skoro zaś Sąd pierwszej instancji nie zajął się tym, jak umowa przenosząca prawo do użytkowania wieczystego wpływa na wykładnię umowy inwestycyjnej, to zarazem nie rozpatrzył także tego czy organ odwoławczy nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. nie zajmując się wpływem umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego na wykładnię umowy inwestycyjnej i na prawo "D." spółka z o.o. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nierozpoznanie zaś przez Sąd pierwszej instancji podniesionego w skardze zarzutu wskazującego na okoliczność konsumującą w istocie zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i 77 k.p.a. stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien uwzględnić prezentowane wyżej stanowisko i poddać analizie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy rzutujące na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i zasadność zarzutów skargi a w szczególności zwrócić uwagę na to jak umowa o przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego wpływa na wykładnię umowy inwestycyjnej oraz na ocenę tego czy "D. " spółka z o.o. posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz na to czy spółka ta może być adresatem decyzji

VIISA/Wa 1736/10

zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Dopiero po przeprowadzeniu tej analizy Sąd pierwszej instancji powinien się wypowiedzieć czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dotknięta jest wadą nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.), sąd

rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wskazać również należy, że stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem, jak wynika z brzmienia tego przepisu Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez ten Sąd wykładnią ma szeroki zasięg, nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej - od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy - na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z 9 lipca 1998 r., I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.

Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zmienił się stan faktyczny sprawy ani też stan prawny, na podstawie którego można byłoby zastosować nowe przepisy do starego stanu faktycznego.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględnił stanowisko

VII SA/Wa 1736/10

Naczelnego Sądu Administracyjnego i poddał analizie okoliczności faktyczne sprawy rzutujące na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i zasadność zarzutów skargi a w szczególności zwrócił uwagę na wpływa zawartej umowy o przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego wpłynęła na wykładnię umowy inwestycyjnej oraz na ocenę tego czy "D. spółka z o.o. posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz na to czy spółka ta mogła być adresatem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny znaczenie umowy przenoszącej prawo do użytkowania wieczystego dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika z tego, że oświadczenie to skierowane jest przez jedną ze stron umowy inwestycyjnej do podmiotu powołanego do życia w związku z realizacją planowanej inwestycji przez obie strony umowy inwestycyjnej, jak i z tego, iż ma ono miejsce już po zawarciu umowy inwestycyjnej i po powołaniu przez obie strony umowy inwestycyjnej spółki z o.o. "R. ", a przed udzieleniem pełnomocnictwa. Tym samym umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego ma znaczenie również przy ocenie celu i skutków prawnych udzielenia pełnomocnictwa, a zarazem i przy ustaleniu znaczenia wcześniejszej umowy powołującej spółkę z o.o. "R.".

Umowa przenosząca prawo do użytkowania wieczystego ma istotne znaczenie dla oceny tego czy i jak zmieniła się regulowaną umową inwestycyjną sytuacja prawna "D." spółka z o.o. a przecież umowa inwestycyjna z chwilą przeniesienia prawa do użytkowania wieczystego działki nr ew. [...] w istocie przestała mieć znaczenie dla oceny, komu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wraz bowiem z przeniesieniem prawa do użytkowania wieczystego przez Gminę W.na "R." spółkę z o.o. umowa inwestycyjna nie mogła ustanawiać "D." spółka z o.o. inwestorem. Postanowienia umowy inwestycyjnej, ustanawiające "D." spółka z o.o. inwestorem były bowiem skuteczne dopóty, dopóki Gminie W. przysługiwało prawo wieczystego użytkowania działki nr ew. [...], gdyż do tego czasu to Gmina W. uprawniona byłą do wyrażenia zgody na wykonanie robót budowlanych.

Nieprzeanalizowanie przez organ odwoławczy przy dokonywaniu wykładni umowy inwestycyjnej skutków, jakie dla wykładni tej umowy miało zawarcie umowy o przeniesieniu prawa do użytkowania wieczystego, przesądza o wadliwości wykładni treści umowy inwestycyjnej i tym samym wadliwości poczynionych przez oceny

VIISA/Wa 1736/10

legalności ustaleń faktycznych.

Zatem nierozpatrzenie przez organ odwoławczy tego jak umowa przenosząca prawo do użytkowania wieczystego wpływa na wykładnię umowy inwestycyjnej, oceniać należy jako naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Nie można bowiem przyjąć, że

postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ odwoławczy bez

rozważania wpływu umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego na wykładnię umowy inwestycyjnej, zrealizowane było zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.a. i regułami unormowanymi w art. 77 k.p.a.

Z tych tez względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r, Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak na wstępie.