Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1979/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 932
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - tekst jednolity.
article: art. 22 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi O. R. O. Z. Z. O. I. I. B. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z 28 maja 2015 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej KSD), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1946) po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej uczestnik postępowania) od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej OSD) nr [...] z [...] grudnia 2014 r. o uznaniu ww. uczestnika postępowania winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzeniu kary upomnienia, uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Pismem z 11 czerwca 2014 r. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej PINB) wniósł do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej skarżący) o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że Pani B. M. i Pan A. D. złożyli w PINB zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków na działce nr [...], położonej w M. [...], wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z [...] stycznia 2009 r. wydanego przez Starostę [...], zmienionego decyzją nr [...] z [...] stycznia 2014 r. PINB wskazał, że inwestorzy samowolnie zamontowali przydomową oczyszczalnię ścieków. Po sprawdzeniu złożonych przez inwestorów dokumentów oraz projektu budowlanego okazało się, że w dniu 1 lipca 2013 r. w dzienniku budowy kierownik budowy dokonał wpisu: "Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków i przewodów rozsączających". Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę polegająca na budowie zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków z dnia [...] stycznia 2014 r. stała się ostateczna w dniu 1 lutego 2014 r. PINB uznał, iż budowa zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków przed uzyskaniem w tym zakresie zmiany pozwolenia na budowę stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), gdyż stanowiła zmianę projektu zagospodarowania działki. Ujawnione nieprawidłowości były podstawą do wniesienia przez PINB sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru użytkowania budynku mieszkalnego oraz do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zdaniem PINB uczestnik postępowania, kierując przedmiotową budową naruszył art. 95 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego, dopuszczając do realizacji obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Pismem z 22 sierpnia 2014 r. skarżący wniósł do OSD o ukaranie w trybie odpowiedzialności zawodowej uczestnika postępowania.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...] OSD uznał, że uczestnik postępowania pełniąc w okresie od dnia 20 lipca 2009 r. do dnia 4 kwietnia 2014 r. funkcję kierownika budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków na działce nr [...], położonej w M. [...], wykonywał swoje obowiązki niedbale, przez co dopuścił do realizacji inwestycji w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, czym naruszył przepisy art. 95 pkt 1 i 4, art. 22 pkt 3 i art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego. OSD uznał uczestnika postępowania za winnego popełnienia zarzucanych czynów i z tego tytułu wymierzył mu karę upomnienia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że uczestnik postępowania będąc od stycznia 2014 r. w posiadaniu zmienionego pozwolenia na budowę i projektu zamiennego, w kwietniu 2014 r. nieprawidłowo sklasyfikował odstępstwo od projektu budowlanego jako nieistotne. Kierownik budowy został także ukarany w postępowaniu przed PINB mandatem karnym.

OSD wskazał, że obwiniony podczas przesłuchania przed OROZ i OSD przyznał, że jego postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Podkreślił, iż sugerowanie się przez kierownika budowy pozytywną opinią Zakładu Uzgadniania Dokumentacji Projektowych z dnia 16 czerwca 2013 r. nie może usprawiedliwiać naruszenie art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego.

W odwołaniu od ww. decyzji (pismo z 24 grudnia 2014 r.) uczestnik postępowania wniósł o uchylenie decyzji. Pismem z 5 stycznia 2015 r. wyjaśnił, że inwestor wystąpił o zmianę pozwolenia na wykonanie zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków i otrzymał nową decyzję nr [...] z [...] stycznia 2014 r., która uprawomocniła się z dniem [...] lutego 2014 r. Wcześniej, tj. w dniu [...] czerwca 2013 r. została wydana w sprawie pozytywna opinia Zespołu Uzgodnień Dokumentacji Projektowej [...] i jako kierownik budowy pozostawał w przekonaniu, że dokonując montażu przedmiotowej oczyszczalni i dokumentując ten fakt w dzienniku budowy nie naruszył prawa budowlanego. Wskazał, że dokonując przedmiotowego wpisu naruszył nieświadomie prawo budowlane, jednak go nie złamał, ponieważ po uprawomocnieniu się decyzji zmieniającej prawo to powróciło samoczynnie do stanu pierwotnego, nienaruszonego.

Pismem z 29 stycznia 2015 r. Przewodniczący KSD zwrócił się do Przewodniczącego OSD o wyjaśnienie, czy uczestnik postępowania został ukarany mandatem karnym. Wskazał, że w zaskarżonej decyzji zawarto stwierdzenie, że obwiniony został ukarany mandatem karnym, jednakże w aktach sprawy brak takiego mandatu. Znajduje się natomiast pismo o odmowie przyjęcia mandatu karnego w wysokości 500 złotych.

Odpowiadając na powyższe Przewodniczący OSD wyjaśnił, że uczestnik postępowania nie zapłacił nałożonego mandatu. Konsekwencją tego było skierowanie przez PINB sprawy do sądu, w wyniku czego kierownik budowy został ukarany grzywną w wysokości 500 złotych wraz z obowiązkiem pokrycia kosztów postępowania. W załączeniu do pisma przekazano wyrok Sądu Rejonowego w G. z [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...].

Rozpatrując wniesione odwołanie KSD decyzją z [...] maja 2015 r. uchylił decyzję OSD z [...] grudnia 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Ustosunkowując się do zebranych w sprawie dokumentów KSD wskazać, że uczestnik postępowania nie popełnił czynu, który skutkowałby jego odpowiedzialnością zawodową w budownictwie. W okresie, kiedy dokonywał montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, nie była ona objęta projektem budowlanym ani pozwoleniem na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Zamontowana oczyszczalnia nie przekracza powyższej wydajności. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków podlega procedurze zgłoszenia.

Według art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20 Prawa budowlanego, należy ponadto dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku budowy instalacji gazowej, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 Prawa budowlanego, powinien być uzgodniony z podmiotem właściwym do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Z powyższych przepisów wynika, że gdyby inwestorzy dokonali zgłoszenia nie musieliby do niego załączać planu zagospodarowania działki. Wystarczyłby zwykły rysunek, schemat położenia zbiornika i przewodów rozsączających. Plan zagospodarowania działki przedstawia się wyłącznie w przypadkach określonych w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20 Prawa budowlanego, a więc przy budowie instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych oraz przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Z pewnością należałoby przedstawić opinię ZUDP, którą inwestorzy posiadali od czerwca 2013 r. Robót, w stosunku do których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę nie musi nadzorować kierownik budowy. Jeżeli więc nie istniał po stronie kierownika budowy obowiązek kierowania budową przydomowej oczyszczalni ścieków, to nie może on z tego tytułu podlegać odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Kierownik budowy nie miał także obowiązku czynienia do dziennika budowy wpisu o montażu tej oczyszczalni. Oczywiście wykonanie oczyszczalni bez zgłoszenia oznaczało dla inwestorów pozostawanie w warunkach samowoli budowlanej. Jednak w stosunku do kierownika budowy nie rodziło żadnych negatywnych skutków. Gdyby bowiem inwestorzy nie prowadzili budowy budynku mieszkalnego, a jedynie dokonaliby montażu tej oczyszczalni i podłączenia do istniejącego już budynku, z całą pewnością nie musieliby uzyskiwać na to pozwolenia na budowę ani nie musieliby opracowywać projektu budowlanego. Dokonaliby tego bez udziału kierownika budowy oraz bez prowadzenia dokumentacji budowy.

Nie ma więc racji OSD stwierdzając, że uczestnik postępowania naruszył przepis art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego. W momencie montażu oczyszczalni nie była ona objęta żadnym pozwoleniem na budowę. Późniejsza zmiana pierwotnego pozwolenia nie może oddziaływać wstecz na kierownika budowy negatywnymi skutkami. Na marginesie należy wskazać, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie powinien zmieniać decyzji pierwotnej po fakcie zamontowania oczyszczalni. Powinna zostać przeprowadzona procedura legalizacji a pierwotna decyzja na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego powinna zostać uchylona.

Według art. 36a ust. 1 i 5 pkt 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu.

Odnosząc się więc do wzajemnej relacji art. 29 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 1 i 5 pkt 1 Prawa budowlanego, KSP wskazał, że pierwszy z nich jest przepisem szczególnym w stosunku do drugiego. Jeżeli więc jakaś budowa jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę to jej faktyczna realizacja na działce nie powoduje zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu. Nie można tym samym mówić, że powstaje istotne lub nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ takowy projekt nie funkcjonuje w obrocie.

W ocenie KSD uczestnik postępowania nie ponosi odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w związku z budową przydomowej oczyszczalni ścieków w okresie, kiedy kierował rozbiórką budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego oraz budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowo - gospodarczego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] stycznia 2009 r. Uczestnik postępowania nie można także postawić na etapie postępowania odwoławczego zarzutu ukarania wyrokiem sądu rejonowego za popełnieni wykroczenia, o którym mowa w art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego.

Według art. 95 pkt 1 Prawa budowlanego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą. Natomiast według art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego kto wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu podlega karze grzywny.

Zdaniem KSD, OSD błędnie uznał, że kierownik budowy dopuścił się wykroczenia, ponieważ w chwili wydawania decyzji nie było w obrocie prawnym ani mandatu karnego ani innego rozstrzygnięcia o ukaraniu uczestnika postępowania. Wyrok sądu rejonowego, karzący kierownika budowy, pojawił się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Wprawdzie OSD w wydanej decyzji powołał w podstawie prawnej art. 95 pkt 1 i art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego, to jednak jak powyżej wskazano, powołanie to było błędne. KSD wskazuje, iż w chwili obecnej mamy więc do czynienia z sytuacją, kiedy błędnie wskazana podstawa prawna ukarania (art. 95 pkt 1 i art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego) aktualizuje się dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Nie zmienia to jednak faktu, że faktyczne ukaranie przez PINB na etapie postępowania przed organem I instancji nie nastąpiło.

Podkreśla, iż gdyby utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej ukarania przez PINB mandatem karnym, utrzymałby w mocy fakt ukarania przez organ nadzoru budowlanego, który w rzeczywistości nie nastąpił.

Jeżeli chodzi natomiast o fakt ukarania uczestnika postępowania wyrokiem sądu rejonowego, to nie ma prawnej możliwości, co zostało powyżej wykazane, aby z tego tytułu ukarać go w postępowaniu odwoławczym, a także nie ma prawnej możliwości aby przekazać sprawę do ponownego zaopatrzenia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuca naruszenie:

1. prawa materialnego tj. art 95 pkt 1 i 4 w zw. z art. 93 pkt 6 oraz art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że uczestnik postępowania nie popełnił czynu, który skutkował odpowiedzialnością zawodową w budownictwie, w okresie kiedy dokonywał montażu jako kierownik budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, która nie była objęta projektem budowlanym ani pozwoleniem na budowę;

2. postępowania administracyjnego, tj.:

- 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i jednoczesne naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie przez KSD, że jako organ odwoławczy nie mógł w sprawie wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, gdyż nie mógł postawić zarzutu ukarania przez sąd rejonowy na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ byłoby to sprzeczne z art. 139 k.p.a., a poza tym strona zostałaby pozbawiona jednej instancji rozpoznawania sprawy w tym zakresie;

- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji nieuwzględnienia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do bezsprzecznej okoliczności ukarania uczestnika postępowania karą grzywny w wysokości 500 złotych przez Sąd Rejonowy w G., co powinno zostać uwzględnione przy orzekaniu przed organem II instancji,

- art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, poprzez brak wskazania przez organ II instancji przyczyn, dla których zebrane oraz udowodnione poprzez organ I instancji fakty i dowody zostały pominięte w postępowaniu odwoławczym.

W uzasadnieniu skargi wskazuje, iż przyjęte przez KSD stanowisko, że realizacja budowy, która jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie powoduje zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, jest niedopuszczalne. Podkreśliła, iż obowiązkiem kierownika budowy jest zapewnienie zgodności realizowanej budowy z decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym. Kierownik budowy przez cały okres, w jakim pełni swoją funkcję, ponosi odpowiedzialność za przejęty teren budowy i wszystkie zdarzenia, które mają tam miejsce. Nie ma przy tym znaczenia, że dane roboty budowlane objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia, a niektóre obowiązkiem zgłoszenia.

Zdaniem skarżącego, dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne są okoliczności, związane z odpowiedzialnością wynikającą z art. 95 pkt 1 Prawa budowlanego. Pomijając fakt ukarania uczestnika postępowania karą grzywny w wysokości 500 złotych przez Sąd Rejonowy w G. organ II instancji naruszył przepis z art. 95 pkt 1 Prawa budowlanego.

Za chybiony skarżący uznał zarzut organu II instancji naruszenia przez OSD przepisu z art. 139 k.p.a. W ocenie skarżącego, zakres zakazu orzekania na niekorzyść strony wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać - określonej decyzją organu pierwszej instancji - sytuacji prawnej strony odwołującej się. Decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uwzględniająca stan faktyczny i prawny sprawy w momencie orzekania w II instancji, nie pogarsza interesu prawnego strony odwołującej się. Stanowisko organu II instancji, iż utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o ukaraniu, wypełniałoby dyspozycję art. 139 k.p.a. nie jest uzasadnione, w szczególności z uwagi na dyrektywę orzekania w stanie faktycznym i prawnym w dacie orzekania wynikającą z art. 7 i 77 k.p.a..

Skarżący podkreślił, iż w następstwie niewłaściwej interpretacji ww. przepisów prawa materialnego oraz art. 139 k.p.a. organ odwoławczy naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do bezsprzecznej okoliczności ukarania uczestnika postępowania karą grzywny przez Sąd Rejonowy w G. W konsekwencji ww. naruszeń przepisów postępowania organ II instancji naruszył art. 95 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi że odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą, poprzez jego niezastosowanie.

Zdaniem skarżącego, decyzja KSD nie zawiera również właściwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie uzasadnił prawidłowo nieuznania zgromadzonych w sprawie dowodów, takich jak: decyzji Starosty [...] w sprawie zmiany decyzji pozwolenia na budowę, decyzji PINB w G. wydanych w przedmiotowej sprawie, wyroku Sądu Rejonowego w G. o ukaraniu znajdujący się w aktach sprawy, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

W niniejszej sprawie OSD decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...] uznał, że uczestnik postępowania, pełniąc w okresie od dnia 20 lipca 2009 r. do dnia 4 kwietnia 2014 r. funkcję kierownika budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków na działce nr [...], położonej w M. [...], wykonywał swoje obowiązki niedbale, przez co dopuścił do realizacji inwestycji w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, czym naruszył przepisy art. 95 pkt 1 i 4, art. 22 pkt 3 i art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego. OSD uznał uczestnika postępowania za winnego popełnienia zarzucanych czynów i z tego tytułu wymierzył mu karę upomnienia. KSD uchylił decyzję OSD i umorzył postępowanie przed organem I instancji wskazując, iż w jego ocenie uczestnik postępowania nie popełnił czynu, który skutkowałby jego odpowiedzialnością zawodową w budownictwie, jak również to, że nie można na etapie postępowania odwoławczego postawić uczestnikowi postępowania zarzutu ukarania wyrokiem sądu rejonowego za popełnione wykroczenia, o których mowa z art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia odpowiedzialności uczestnika postępowania, który w niespornych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, w okresie od 20 lipca 2009 r. do 4 kwietnia 2014 r., pełnił funkcję kierownika budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków na działce nr [...], położonej w M. [...].

[...] stycznia 2009 r. Starosta [...] wydał pozwolenie na budowę nr [...]. Zatwierdzony przez starostę projekt budowy obejmował rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. zabudowy – 98,8 m2 pow. użytkowej – 123,0 m2 kubaturze – 613,0 m3, budowę budynku garażowo-gospodarczego o pow. Zabudowy – 45,15 m2 pow. użytkowej 36,0 m2 kubaturze 124,5 m3 położonej na terenie działki nr [...], obręb M., gm. C. kategoria obiektu budowlanego I, III. 1 lipca 2013 r. w dzienniku budowy kierownik budowy zamieścił wpis o treści: "Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków i przewodów rozsączających". Zgłoszenie przydomowej instalacji nastąpiło w dniu 31 października 2013 r. Pismem z 7 listopada 2013 r. burmistrz Gminy C. poinformował inwestorów, iż nie zgłasza sprzeciwu do rozpoczęcia eksploatacji, przydomowej oczyszczalni ścieków wybudowanej na działce nr [...]. Wnioskiem z 6 grudnia 2013 r. inwestorzy wystąpili o zmianę decyzji. Decyzją z [...] stycznia 2014 r. (ostateczna od [...] lutego 2014 r.) Starosta [...] dokonał zmiany pozwolenia na budowę nr [...] w ten sposób, że w decyzji po zapisie: "kubaturze 613,0 m3" dopisano "wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków" (jednocześnie w załącznikach do pozwolenia dopisano pkt. 4 projekt przydomowej oczyszczalni ścieków i zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej". W dniu 4 kwietnia 2014 r. inwestorzy zawiadomili PINB o zakończeniu budowy.

W myśl art. 93 pkt 6 Prawa budowlanego, kto wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu podlega karze grzywny.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy KSD prawidłowo przyjął, iż uczestnik postępowania nie popełnił czynu, który skutkowałby jego odpowiedzialnością zawodową w budownictwie. Słusznie wskazuje organ, iż w okresie, kiedy dokonywano montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, nie była ona objęta projektem budowlanym ani pozwoleniem na budowę.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Jak wynika z akt sprawy zamontowana oczyszczalnia nie przekracza powyższej wydajności. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków podlega procedurze zgłoszenia.

Zgodnie z art. 22 pkt. 3 ustawy prawo budowlane do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Rację ma zatem KSD, stwierdzając, że uczestnik postępowania nie naruszył przepis art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego. W momencie montażu oczyszczalni nie była ona objęta żadnym pozwoleniem na budowę. Późniejsza zmiana pierwotnego pozwolenia nie może oddziaływać wstecz na kierownika budowy negatywnymi skutkami. W ocenie Sądu, uczestnik postępowania nie ponosi odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w związku z budową przydomowej oczyszczalni ścieków w okresie, kiedy kierował rozbiórką budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego oraz budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowo - gospodarczego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.

Zgodnie z art. 95 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą;

nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki.

Po sprawdzeniu złożonych przez inwestorów dokumentów oraz projektu budowlanego PINB ustalił, iż w dniu 1 lipca 2013 r. w dzienniku budowy kierownik budowy dokonał wpisu: "Montaż przydomowej oczyszczalni ścieków i przewodów rozsączających". W ocenie PINB, budowa zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej z przydomową oczyszczalnią ścieków przed uzyskaniem w tym zakresie zmiany pozwolenia na budowę stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, gdyż stanowiła zmianę projektu zagospodarowania działki. Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. PINB zgłosił sprzeciw do zgłoszonego zamiaru użytkowania budynku mieszkalnego, utrzymany następnie w mocy decyzją z [...] maja 2014 r. W dniu [...] czerwca 2014 r. PINB nałożył na uczestnika postępowania grzywnę w drodze mandatu karnego w wysokości 500 złotych. W związku z odmową przyjęcia mandatu (pismo z 7 czerwca 2014 r.) PINB wystąpił do właściwego Sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 99 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Wyrokiem z [...] stycznia 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. Wydział VI Zamiejscowy Karny z siedzibą w G. ukarał uczestnika postępowania karą grzywny w wysokości 500 złotych.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż OSD błędnie uznał, iż w chwili wydawania decyzji kierownik budowy dopuścił się wykroczenia. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż w momencie wydawania decyzji nie było w obrocie prawnym ani mandatu karnego ani innego rozstrzygnięcia o ukaraniu uczestnika postępowania. Wyrok Sądu Rejonowego z [...] stycznia 2015 r. o ukaraniu kierownika budowy karą grzywny, pojawił się dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a zatem art. 95 pkt 1 Prawa budowlanego nie mógł stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. Jak stanowi art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powyższy przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone prawidłowo. Okoliczność ukarania uczestnika postępowania, wskazana przez OSD jako podstawa decyzji ODS została wyjaśniona przed organem odwoławczym, dlatego też brak było podstaw do przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.

Odwołując się do treści art. 139 k.p.a. podkreślić należy, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Słusznie wskazuje KSD, iż na etapie postępowania odwoławczego nie można postawić zarzutu ukarania uczestnika postępowania przez sąd rejonowy, ponieważ byłoby to sprzeczne z art. 139 k.p.a. a przede wszystkim strona zostałaby pozbawiona jednej instancji rozpoznawania sprawy w tym zakresie. Stanowiłoby to zatem naruszenie art. 15 k.p.a.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W toku przeprowadzonego postępowania zbadano wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznoprawne, czyniąc zadość zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa). Rozstrzygnięcie oparto na prawidłowo zebranym w toku postępowanie materiale dowodowym i wyczerpującej jego ocenie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa.

W tych warunkach Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.