Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 454/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 i 2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 4 pkt 1-6a, art. 33 ust. 1, ust. 4-5a, art. 87 ust. 2, art. 93 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Placówki Straży Granicznej decyzją z [...] lutego 2010 r. wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na S.K., prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą "R", karę pieniężną w wysokości 4.000 zł.

W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] listopada 2009 r. w trakcie kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] prowadzonego przez S.C., użytkowanego przez przedsiębiorstwo – S.K. "R", przeprowadzonej na drodze krajowej nr 32 ustalono, że zespół pojazdów nie był załadowany, natomiast kierowca oświadczył, że jedzie do Niemiec po transport opon i w dniu kontroli odbył już jeden kurs przewożąc używane opony z Niemiec do Polski. Ustalono ponadto, że przedsiębiorca nie posiada zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne lub licencji na międzynarodowy przewóz rzeczy.

Organ stwierdził naruszenia przepisów art. 33 ust. 1, 4 i 5 i na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz pkt 1.4 załącznika wymierzył karę 2.000 zł.

Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] stycznia 2010 r. wpłynęło pisemne wyjaśnienie przedsiębiorcy, w którym podniesiony został zarzut, iż przedmiotowe zaświadczenie nie jest wymagane przez służby niemieckie, ponadto kontrola miała miejsce na terytorium RP, a zatem organowi kontrolującemu winny wystarczyć zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy, które zostały okazane do kontroli. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 33 ust. 4 i 5 ustawy zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP, a do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP upoważnia jedynie zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy.

Organ stwierdził również naruszenie polegające na niezaopatrzeniu kierowcy w zaświadczenia, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

W oświadczeniu złożonym do organu przedsiębiorca wyjaśnił, iż kontrolowany pojazd nie był w określonym czasie użytkowany oraz, że nie miał możliwości dostarczania kierowcy przedmiotowych zaświadczeń, gdyż pojazdy parkowane są około 400 km od miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, a decyzja o przewozie została podjęta z dnia na dzień.

W tym zakresie organ wskazał, iż art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wystawienia i zaopatrzenia kierowcy w zaświadczenie potwierdzające nieprowadzenie pojazdu w określonych dniach przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego.

Tymczasem w niniejszej sprawie kierowca nie został zaopatrzony w zaświadczenie obejmujące m.in. okresy od dnia [...] października do [...] listopada 2009 r. Kontrola miała miejsce dnia [...] listopada 2009 r., a zatem przedsiębiorca miał odpowiednio dużo czasu by dostarczyć kontrolowanemu kierowcy odpowiednie dokumenty.

W ocenie organu zaistniały stan faktyczny świadczy o naruszeniu art. 92 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym, co stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł (pkt 1.7 załącznika).

Komendant wskazał ponadto, iż w trakcie kontroli kierowca nie okazał wymaganej liczby wykresówek albo zaświadczeń za okresy nieprowadzenia pojazdu, tj.: [...] listopada 2009 r. oraz od [...] listopada do [...] października 2009 r. Kierowca zeznał, iż pracodawca nigdy nie wystawiał takich zaświadczeń pomimo tego, że był przez niego informowany o takim obowiązku.

Z kolei przedsiębiorca składając w przedmiotowej sprawie wyjaśnienie, zasugerował, że zaświadczenie mogło zostać wystawione, niemniej jednak nie przedłożył organowi żadnych dowodów w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, organ doszedł do przekonania, że przedsiębiorca nie zastosował się do obowiązku wymienionego w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, naruszając w ten sposób przepisy ustawy, co z kolei stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł, zgodnie z art. 92 ust. 1 i 4 ustawy oraz pkt 1.8.2 załącznika.

W toku kontroli organ stwierdził również, że zamontowane w pojeździe urządzenie rejestrujące (tachograf) nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Daty ostatniego badania kontrolnego nie ustalono z powodu braku tabliczki pomiarowej, ponadto w urządzeniu rejestrującym znajdowała się tabliczka pomiarowa od innego tachografu. Podczas dokładnych oględzin, przeprowadzonych w obecności kierowcy, kabiny pojazdu silnikowego, nie znaleziono innych tabliczek pomiarowych mogących świadczyć o wykonaniu badań okresowych urządzenia rejestrującego w innym terminie.

Przedsiębiorca wyjaśnił w toku postępowania, że brak legalizacji tachografu jest jego niedopatrzeniem, spowodowanym wiekiem i problemami zdrowotnymi, a także nierzetelnością kierowcy, który nie poinformował go o potrzebie dokonania przeglądu okresowego.

Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 1.000 zł, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy oraz pkt 11.1.1. załącznika.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. S.K. wniósł odwołanie od dwóch decyzji I instancji, w tym od wyżej wymienionej.

W jego ocenie, zgodnie z art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 akt ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na wyłączenie jego stosowania wobec przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Zarzucił też, że ukarano go dwukrotnie za to samo.

Ponadto podniósł, że kierowcy mieli przy sobie wszystkie wykresówki z tachografów z okresu wymaganego przepisami. Nie było ich w ilości wymaganej, gdyż samochody te nie wykonywały przewozów przez cały okres. Zgodził się natomiast z organem I instancji, że kierowcy nie byli wyposażeni w zaświadczenia o niewykonywaniu przez nich pracy jako prowadzących pojazdy i tylko za brak tych zaświadczeń mógł zostać ukarany.

Co do kary określonej w pkt 1 decyzji stwierdził, że się z nią nie zgadza, ale nie uzasadnił tego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komendant Oddziału Straży Granicznej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości 500 zł na przedsiębiorcę S.K. "R" za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej pracy kierowcy (Lp. 1.8.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym) oraz utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej na łączną kwotę 3.500 zł za naruszenia polegające na:

1) wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia – Lp. 1.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanego karą 2.000 zł,

2) wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – Lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanego karą 500 zł,

3) wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu Lp. 11.1 pkt 1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanego karą 1.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] listopada 2009 r. patrol Straży Granicznej podczas kontroli ustalił, że pojazdem użytkowanym przez przedsiębiorstwo S.K. "R" wykonywany jest międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne.

Według zeznań kierowcy w dniu kontroli wykonał on wcześniej jeden kurs przewożąc towar na rzecz wym. przedsiębiorstwa i został zatrzymany przez patrol jadąc ponownie do m. [...] po kolejny ładunek.

Kierowca nie przedstawił zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Ponadto kontroli poddano czas pracy kierowcy. Kierowca nie okazał wymaganej liczby wykresówek, ani też zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, za okresy nieprowadzenia pojazdu. W toku kontroli stwierdzono również, że zamontowane w kontrolowanym pojeździe urządzenie rejestrujące (tachograf) nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.

Organ II instancji zaznaczył, że zgodnie z definicją zawartą w ustawie o transporcie drogowym (art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym) przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, z ładunkiem lub bez niego, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający m.in. warunek, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Dodatkowo ustawa definiuje niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy jako przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym organ kontrolny na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz zeznań kierowcy stwierdził, że przewóz wykonywany w dniu [...] listopada 2009 r. z miejscowości [...] w Rzeczypospolitej Polskiej do m. [...] w Niemczech wypełnił przesłanki określone w art. 4 pkt 4 i pkt 6 ustawy o transporcie drogowym.

Kierujący pojazdem na wezwanie organu kontrolnego nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, co zostało potwierdzone protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

W toku postępowania strona przedłożyła m.in. zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (kserokopia) wydane dnia [...] grudnia 2009 r., czyli po dacie kontroli, a zatem nie stanowi ono dowodu wywiązania się z obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy organ zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 2.000 zł określoną w pkt 1.4. załącznika do ustawy.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że nie znajdują oparcia w obowiązującym stanie prawnym twierdzenia zawarte w odwołaniu, że pojazd silnikowy użytkowany przez przedsiębiorstwo S.K. "R" nie podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz.UE.L.2006 Nr 102).

Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia 561/2006, a w szczególności art. 3 lit. h spod obowiązywania przepisów w/w rozporządzenia w zakresie przewozu drogowego, wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Użyte tutaj pojęcie przewozu niehandlowego jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne, którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu.

Kierowca nie przedstawił do kontroli wymaganej liczby wykresówek, w związku z tym został wezwany przez funkcjonariuszy do okazania zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w określonych dniach. Kierowca nie posiadał i nie okazał na żądanie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, ponieważ nie został w nie zaopatrzony przez przedsiębiorcę.

Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, to przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i sprawą skarżącego jest taka organizacja prowadzonej działalności gospodarczej, która gwarantuje przestrzeganie obowiązujących przepisów.

W związku z powyższym organ zasadnie nałożył karę pieniężną na skarżącego przedsiębiorcę w wysokości 500 zł określoną w załączniku do ustawy.

Jednocześnie, w odniesieniu do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu podkreślono, że organ II instancji uwzględnił zarzut skarżącego dotyczący podwójnego karania za niewyposażenie kierowcy w zaświadczenie i postanowił uchylić decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł na naruszenie oznaczone w Lp. 1.8.2. załącznika do ustawy. Stwierdzony w trakcie kontroli fakt niewyposażenia kierowcy w zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu dawał podstawę do ukarania za naruszenie określone w Lp. 1.7. załącznika.

Organ odwoławczy wskazał również, że w świetle wymaganych ustaleń zasadne było również nałożenie kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenia rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu (Lp. 11 pkt 1 lit. d załącznika).

S.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej, zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 33 ust. 10 oraz art. 87 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie skarżącego decyzja zaskarżona w części co do pkt 2 ust. 1 i 2 jest niesłuszna, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie było wymagane posiadanie przez niego zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, bowiem nie jest ono wymagane na terenie Niemiec, a także w innych krajach Unii Europejskiej.

Skarżący wyjaśnił, iż nie kwestionuje, iż jego pracownik wykonał w jego imieniu niezarobkowy przejazd na potrzeby własne na terenie kraju, na co posiadał stosowne zaświadczenia. Jednakże na terenie Niemiec takie zaświadczenie nie jest wymagane, w związku z czym transport ten nie miał charakteru międzynarodowego, gdyż nie traktuje go tak państwo do którego się kierował.

Ponadto skarżący powielił wyjaśnienia zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji w zakresie stosowania w jego sprawie przepisów rozporządzenia WE nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., podkreślając, iż stosownie do treści art. 3 lit. h wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy nie podlega regulacji tego rozporządzenia.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa warunkującego uchylenie zaskarżonego orzeczenia bądź stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.).

Zaznaczyć na wstępie należy, że skargą zaskarżona została decyzja w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia i z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Podstawę zastosowanych w sprawie sankcji stanowił przepis art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125 poz. 874 ze zm.), zgodnie z którym podmiot, który wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające w przepisów ustawy (...) podlega karze pieniężnej, przy czym wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy.

Według prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, nie zakwestionowanego w skardze, organy obu instancji miały podstawy by przyjąć, że w dniu kontroli tj. [...] listopada 2009 r. wykonywany był pojazdem użytkowanym przez skarżącego, jako przedsiębiorcę, niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne.

Mianowicie z akt sprawy wynika, że samochód używany do przewozu, stanowiący własność skarżącego, był prowadzony przez jego pracownika, a przedmiotem przewozu z Niemiec były używane opony. Podstawową działalnością gospodarczą skarżącego prowadzoną w kraju jest zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz gospodarowanie odpadami.

Do kontroli kierowca przedstawił m.in. wypis z zaświadczenia wystawionego [...] czerwca 2009 r. na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne przedsiębiorcy działającego pod nazwą S.K. "R".

Natomiast w toku postępowania skarżący złożył do akt zaświadczenie wystawione na jego rzecz z dnia [...] grudnia 2009 r. na międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne.

Powyższe okoliczności pozwalały na zakwalifikowanie stwierdzonego w dniu kontroli przewozu, jako niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 4 ustawy przedsiębiorca w dniu kontroli dysponował zaświadczeniem na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy upoważniający do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP.

Spornym zagadnieniem w postępowaniu administracyjnym stało się to, czy w okolicznościach niniejszej sprawy brak posiadania w dniu kontroli przez przedsiębiorcę zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy dawał podstawę do zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej.

Skarżący w skardze, a wcześniej przed organami administracyjnymi, powołując się na niesprecyzowane przepisy unijne, a w szczególności na regulacje obowiązujące na terenie Niemiec, wykazywał, iż na przewóz do Polski przedmiotowego ładunku z miejscowości [...] nie było wymagane odrębne zaświadczenie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew zarzutowi skargi w omawianym zakresie nie występuje w prawie wspólnotowym odmienna regulacja, która miałaby pierwszeństwo w zastosowaniu przed ustawodawstwem krajowym.

Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 i 5a cyt. ustawy – zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP, a zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP.

Z powyższych przepisów wynika więc wprost obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewóz międzynarodowy, a więc taki, który ma być wykonywany z przekroczeniem granicy RP.

Nie ma zatem racji skarżący, który nie kwestionując wykonywania przewozu towaru z Niemiec, jednocześnie podważa obowiązek posiadania zaświadczenia na niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy.

Niezależnie jednak od zarzutu zawartego w skardze należało rozważyć, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy w istocie miał miejsce przewóz międzynarodowy wymagający stosownego zaświadczenia, a więc przewóz wykonywany z przekroczeniem granicy RP.

Przypomnieć należy, że w decyzji organu pierwszej instancji zawarto ustalenie co do przejazdu odbytego z miejscowości [...] do [...], skąd przywieziono powrotnie towar do kraju oraz przejazdu na tej samej trasie i w tym samym celu, jednak nieukończonego z powodu zatrzymania pojazdu przez patrol jeszcze przed przekroczeniem granicy, tj. przed wyjazdem z terytorium RP.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że na podstawie dokumentów oraz zeznań kierowcy ustalono, iż pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, przy czym wskazał: "Kierowca zeznał, iż w dniu kontroli wykonał wcześniej jeden kurs przewożąc towar na rzecz przedsiębiorstwa (...), a został zatrzymany przez patrol Straży Granicznej jadąc ponownie do miejscowości [...] po kolejny ładunek."

Z treści decyzji, a zwłaszcza przytoczonych stwierdzeń organów obu instancji nie wynika bezpośrednio i jednoznacznie – skutkiem którego z przejazdów (odbytego, czy tego nieukończonego) była zastosowana wobec skarżącego sankcja.

Niewątpliwie jeden z przewozów dokonanych w dniu kontroli odbył się z przekroczeniem granicy RP, natomiast ponowny przejazd, podjęty w tym samym kierunku i celu, zakończył się na terytorium RP z uwagi na kontrolę Straży Granicznej.

W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny dawał podstawę do stwierdzenia, że w dniu przeprowadzonej kontroli drogowej wykonywany był przewóz drogowy na rzecz skarżącego przedsiębiorstwa wymagający zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy, uprawniający do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP.

Zastrzec jednak należy, że zastosowanie kary pieniężnej wskutek naruszenia przepisów ustanawiających obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia i jego okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli (art. 87 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 5) wiązać należy z takim przewozem, który wykonany został z przekroczeniem granicy RP w sensie faktycznym, a nie tylko zamierzonym.

Za takim wnioskowaniem przemawia analiza przepisów dotyczących nie tylko niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, ale też regulacji dotyczącej transportu drogowego.

W myśl definicji ustawowych zawartych w art. 4 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 6a ustawy określenia niezarobkowy krajowy i międzynarodowy przewóz drogowy mieszczą się obok transportu drogowego w pojęciu "przewóz drogowy".

Ustawodawca określając "międzynarodowy transport drogowy" podał w definicji, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP.

Z kolei przy definiowaniu niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego wskazano, że jest to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy RP.

Zasadniczą różnicą między transportem drogowym a niezarobkowym przewozem drogowym jest to, że transport drogowy jest działalnością gospodarczą w zakresie przewozu osób i rzeczy, a przewóz drogowy na potrzeby własne ma charakter niezarobkowy, nieodpłatny i służebny wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.

Trudno przyjąć, aby określenia "międzynarodowy transport drogowy" oraz "niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy" miałyby mieć różne znaczenie.

Podobnie jak przy definiowaniu krajowego transportu należy przyjąć, że niezarobkowy krajowy przewóz drogowy wykonywany jest na terytorium RP, a więc jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP.

Natomiast niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy odbywa się z przekroczeniem granicy RP, co oznacza – podobnie jak przy międzynarodowym transporcie drogowym – że jazda pojazdu między miejscem początkowym a docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok WSA w Gliwicach z 31 marca 2005 r. sygn. II SA/Ka 1391/03, w którym wyrażono pogląd, że istota transportu międzynarodowego polega na przewozie ludzi i rzeczy pomiędzy miejscem początkowym i docelowym, znajdującymi się w dwóch różnych państwach, a w rezultacie o zakwalifikowaniu usługi przewozowej do transportu międzynarodowego decyduje fakt przekroczenia granicy państwa przez transportowany ładunek.

W ocenie Sądu również w niniejszej sprawie fakt przekroczenia granicy musiał być decydujący dla rozróżnienia przewozu krajowego od międzynarodowego.

Skoro w zaskarżonej decyzji stan faktyczny zawierał ustalenie co do przewozu w dniu kontroli towaru z [...] do Polski, to uzasadniona była ocena organów administracji co do naruszenia przepisów wskazanych w decyzji, a w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej, przewidzianej w załączniku do ustawy pod pozycją Lp. 1.4.

Jako prawidłowe należało również uznać rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie kary pieniężnej nałożonej za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez spełnienia obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, a wyszczególnione w załączniku do ustawy pod pozycją Lp. 1.7.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub umowy A, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie., które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wymaganych wydruków, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.

Zaświadczenie powyższe pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Według złożonego przez skarżącego oświadczenia, kierowca nie posiadał stosownych wykresówek z tachografu za okres [...] listopad 2009 r. do [...] października 2009 r., ponieważ w dniach tych samochód nie był użytkowany. Pomimo tego kierowca nie przedstawił wymaganego przez art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców zaświadczenia, które winno być mu wystawione przez pracodawcę. Jeżeli więc kierowca nie przedłożył do kontroli ani wykresówek ani zaświadczeń, to należy za organami przyjąć, że w czasie kontroli nie posiadał stosownych dokumentów wymaganych przepisami. Pracodawca nie przedłożył ich też na wezwanie organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. Wobec tego zasadne było wymierzenie skarżącemu kary za niewyposażenie kierowcy w konieczną dokumentację (obowiązek posiadania wykresówek lub zaświadczeń: por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 251/08, Lex nr 491297; wyrok NSA z 17 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 759/08).

Odnosząc się do treści skargi należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut podniesiony wcześniej także w odwołaniu, że pojazd użytkowany przez skarżącego, jako przedsiębiorcę, nie podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz.UE.L 2006 Nr 102, p.1)

Zgodzić się trzeba z argumentacją organu odwoławczego, który wskazał, że zgodnie z postanowieniami rozporządzenia 561/2006, a w szczególności art. 3 lit. h spod obowiązywania przepisów w/w rozporządzenia w zakresie przewozu drogowego, wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Użyte pojęcie przewozu niehandlowego jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne, którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu.

Uznając za trafne powyższe stanowisko zważyć również należy, że trudno byłoby znaleźć uzasadnienie do wyłączenia z omawianej regulacji pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy. Po pierwsze – wskazana kategoria pojazdów z uwagi na sposób użytkowania różni się znacząco od pojazdów objętych wyłączeniem uregulowanym w art. 3 cyt. rozporządzenia, a po drugie – z punktu widzenia celu dla jakiego zastosowano wyłączenia określonych przewozów drogowych niezasadne byłoby różnicowanie tych kategorii pojazdów, które według ustawodawstwa krajowego są zaliczane do transportu krajowego i niezarobkowego przewozu drogowego i zdefiniowane łącznie jako przewóz drogowy, zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym.

Na zakończenie zaznaczyć należy, że skarżący formułując przedmiotowy zarzut w odwołaniu, a następnie w skardze powoływał się na nieobowiązującą treść art. 3 pkt h cyt. rozporządzenia mianowicie, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami (...) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Tymczasem wskutek sprostowania dokonanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 26 lutego 2008 r. (Dz. U. UE.L.2008 nr 51, p. 27) – treść omawianego przepisu jest następująca: niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami (...) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.