Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1570/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA A. Gliniecki, Sędziowie NSA M. Czapska-Górnikiewicz, B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Protokolant A. Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Gd 260/02 w sprawie ze skargi Tadeusza G. na decyzję Wojewody P. z dnia 10 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia 10 stycznia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia 28 listopada 2001 r. odmawiającą Tadeuszowi G. byłemu pracownikowi PGR przyznania zasiłku przedemerytalnego. Decyzję tę wydano w powołaniu na art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm. Dz.U. 2001 nr 122 poz. 1323/, a odmowę przyznania zasiłku uzasadniono tym, że wnioskodawca nie spełnia jednego z warunków przyznania zasiłku, przewidzianego w pow. art. 37k ust. 9, w brzmieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu .../Dz.U. nr 122 poz. 1323/, a mianowicie - w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. tj. w dniu 1 stycznia 1995 r. nie osiągnął wymaganego dla przyznania świadczenia przedemerytalnego wieku 55 lat. Wiek ten osiągnął dopiero 27 stycznia 1995 r.

W wyniku skargi wniesionej przez Tadeusza G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2004 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji., W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że o ile w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji organ ten zasadnie wywiódł, że w świetle unormowania zawartego w art. 37k ust. 9 pow. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 18 września 2001 r. wnioskodawcy nie mogło być przyznane świadczenie przedemerytalne, bowiem przepis ten warunkował przyznanie tego świadczenia ukończeniem przez wnioskodawcę 55 lat w dacie wejścia w życie ustawy, jednakże organ II instancji przeoczył, że przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym nastąpiła zmiana stanu prawnego - z dniem 1 stycznia weszła bowiem w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r., która wprowadziła liczne zmiany w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobocia. Między innymi nowe brzmienie otrzymał art. 37k ust. 9. Przepis ten obowiązujący w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeśli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał wymienione w tym przepisie warunki, w tym - osiągnął wiek 55 lat w przypadku mężczyzn. Zmiana brzmienia art. 37k ust. 9 w stosunku do brzmienia ustalonego w ustawie z dnia 18 września 2001 r. polegała więc na tym, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został zastąpiony sformułowaniem "w dniu 7 listopada 2001 r.". W ten sposób, zdaniem sądu, ustawodawca wyjaśnił wątpliwości interpretacyjne, które nasuwała treść art. 37k ust. 9 w brzmieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. wynikające z niejasności, czy zwrot "w dacie wejścia w życie ustawy" dotyczy wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. tj. we jej pierwotnym brzmieniu, czy też dotyczy wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 września 2001 r. która weszła w życie 7 listopada 2001 r.

Nie dostrzeżenie przez organ odwoławczy tej istotnej i oczywistej zmiany art. 37k ust. 9 jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2002 r. stanowi w ocenie sądu wojewódzkiego rażące naruszenie prawa, co w konsekwencji powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda P. reprezentowany przez radcę prawnego Marię W. W skardze zarzucono, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany został z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności - art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie art. 37k ust. 9 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. oraz przepisów postępowania "poprzez nie uwzględnienie art. 37l ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r.". Z tych względów autor skargi wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ i oddalenie skargi Tadeusza G. na decyzję Wojewody P. z dnia 31 grudnia 2001 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrażono pogląd, że stanowisko sądu wojewódzkiego "nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym, zwłaszcza zważywszy na unormowanie art. 37l ust. 1 i 2 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu". Skoro, zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczenia przyznawane jest od dnia następującego po dniu rejestracji lub złożenia wniosku, to dla rozstrzygnięcia przez organ administracji każdej sprawy o prawo do świadczenia przedemerytalnego wiążący jest stan faktyczno-prawny istniejący w dniu złożenia wniosku. Przepis art. 37k ust. 9 uległ zmianie dopiero od dnia 1 stycznia 2002 r. czyli po dniu złożenia wniosku przez stronę i w zmienionym brzmieniu nie mógł mieć zastosowania w sprawie niniejszej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględniać zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po dniu wydania decyzji przez organ I instancji. Organ odwoławczy więc, który rozpoznaje sprawę ponownie co do istoty, na podstawie przepisów, obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ - obowiązany był uwzględnić zmiany do ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprowadzone ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) - /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ i wprowadzone ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) /Dz.U. nr 154 poz. 1793/.

Obydwie te ustawy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. a więc przed datą wydania decyzji przez organ odwoławczy, przy czym żadna z tych ustaw nie zastrzegała, że do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym przed datą wprowadzenia zmian powołanymi ustawami.

Ponieważ organ odwoławczy wydał decyzję w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu pierwotnym - to trafnie sąd stwierdził nieważność tej decyzji jako dotkniętej wadą wskazaną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Rozstrzygnięcie to nie przesądziło przyszłego wyniku sprawy. Sąd nie stosował ani nie dokonywał wykładni art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., wskazanego w skardze jako podstawa kasacji. Wyrok sądu wojewódzkiego nie narusza też wskazanego jako druga podstawa kasacji art. 371 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy. Przepis ten bowiem oznaczał jedynie datę, od której stronie przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego, a nie dotyczył kwestii stosowania przepisów dotychczasowych czy zmienionych w decyzji wydawanej po dniu 1 stycznia 2002 r. tj. w okresie obowiązywania ustaw zmieniających.

Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że również pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 stycznia 2002 r. strona nie mogłaby nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego gdyż nie wylegitymowała się wymaganym okresem uprawniającym do emerytury może być rozważona przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy, nie ma natomiast związku z oceną prawidłowości zaskarżonego wyroku, w którym sąd nie odnosił się do tej kwestii.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.