Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1844/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 93, 94, 96, 98
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E.M., H.K., R.K., B.S., S.S., B.S., E.T., R.S., Z.S., Z.L., M.J., W.O., K.K., M.K., M.B., M.S., W.S., G.S. i W.D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieruchomości pod drogi publiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania E.M. od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2008 r. nr [...] dotyczącej odmowy stwierdzenia nabycia przez podmiot publicznoprawny prawa własności nieruchomości położonych w K., oznaczonych jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zajętych pod ulicę [...], [...] i drogi wewnętrzne (bez nazwy) - uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie I i w tej części umorzył postępowanie przed organem I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...]:

w pkt I stwierdził, iż nieruchomości położone w K. obręb [...], oznaczone jako;

– działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha (stanowiące działkę nr [...], uwidocznioną na mapie sytuacyjnej z 5 kwietnia 1960 r. Nr [...]), zajęte pod ulicę [...],

- działka nr [...] o pow. [...] ha (stanowiąca działkę nr [...] uwidocznioną na w/w mapie sytuacyjnej), zajęta pod ul. [...],

- działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha (stanowiące działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] na w/w mapie sytuacyjnej), zajęte pod drogi wewnętrzne (bez nazw),

w żadnej części nie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa ani innej jednostki samorządu terytorialnego;

w pkt II stwierdził, że nieruchomość położona w K., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha (stanowiąca działkę nr [...]), będąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością R.K., H.K., E.M. i M.M., w żadnej części nie stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa ani innej jednostki samorządu terytorialnego.

Pismem z 2 grudnia 2008 r. E.M., powołując się na art. 111 § 1 i 2 kpa, wystąpił o uzupełnienie treści decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2008 r.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmówił uzupełnienia swojej decyzji z [...] listopada 2008 r.

E.M. złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2008 r.

Rozpatrując odwołanie, Minister Infrastruktury wskazał, iż zgodnie z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., nieruchomości będące w dniu

31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podmiotami legitymowanymi do wszczęcia postępowania w trybie art. 73 powołanej ustawy są zatem osoby, którym w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało bądź obecnie przysługuje prawo własności do nieruchomości oraz właściwy zarządca drogi. Postępowanie to może również zostać wszczęte z urzędu.

Organ wyjaśnił, iż na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r. Sygn. akt. [...] w sprawie o dział spadku po J.S., uzupełnionego postanowieniem tegoż Sądu z [...] sierpnia 1961 r. sygn. akt [...], sprostowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2002 r. sygn. akt [...] ustalono, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], ujęte na planie podziału nieruchomości przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego za nr [...] stały się własnością Skarbu Państwa, natomiast właścicielką działki nr [...] została A.M.. Postanowienie Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r., zmienione i sprostowane, pozostaje w obiegu prawnym.

Organ odwoławczy wskazał, że z mapy sytuacyjnej nr [...] wynika, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] zostały zajęte pod drogi.

W związku ze zmianami w ewidencji gruntów, działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zmieniły oznaczenia, a mianowicie działka nr [...] zmieniła oznaczenie na nr [...], działka nr [...] na nr [...], działka nr [...] - na nr [...], działka nr [...] na nr [...], a działka nr [...] zmieniła numer na [...]. Działka nr [...] zmieniła oznaczenie na nr [...], a działka nr [...] została podzielona i powstały z niej działki nr [...], [...] i nr [...]. Ten stan prawny został wykazany na mapie ewidencyjnej nr [...] wraz z wykazem zmian gruntowych.

Natomiast w piśmie Miejskiego Zarządu Dróg w K. z [...] września 2007 r. nr [...] wyszczególniono, iż dawna działka nr [...], uwidoczniona na mapie sytuacyjnej nr [...], odpowiadająca obecnie działkom nr [...], [...] i [...], została zajęta pod ulicę [...], a działka nr [...] w całości odpowiadająca nowej działce nr [...], zajęta jest pod ulicę [...], zaś działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] zostały zajęte pod drogi wewnętrzne.

Organ podkreślił że, dawne działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],nr [...], nr [...] i nr [...] na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r. sygn. akt [...], uzupełnionego i sprostowanego, stały się własnością Skarbu Państwa zatem wnioskodawcom, którzy złożyli wniosek o nabycie tych działek przez Skarb Państwa jako zajętych pod drogi, w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., nie przysługiwało w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności.

Minister podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W rozumieniu art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.

Wobec tego, że wnioskodawcy zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r. jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie posiadali żadnych praw rzeczowych do tych działek (działki te stanowiły własność Skarbu Państwa), zatem nie posiadali oni przymiotu strony do wszczęcia postępowania w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r.

Z wnioskiem o nabycie prawa własności w trybie art. 73 tej ustawy może wystąpić osoba, która w dniu 31 grudnia była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną lub inna osoba posiadająca interes prawny.

Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] – z których powstały nowe działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] – stanowiły własność Skarbu Państwa, a więc nie było podstaw do prowadzenia postępowania w tej części, na żądanie wnioskodawców, gdyż nie legitymowali się oni w dniu 31 grudnia 1998 r. i nadal nie legitymują się prawem własności tych działek. Skoro nie posiadają oni interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 73 ustawy, nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, w zakresie działek stanowiących własność Skarbu Państwa, a wszczęte postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponieważ o stwierdzenie nabycia prawa własności wystąpiły osoby, które nie posiadały przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Minister wskazał, że skoro jednak organ wojewódzki wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. w odniesieniu do aktualnych działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z wniosku osób nie mających przymiotu strony oraz wydał w tym zakresie decyzję merytoryczną, to wydaną decyzję organu wojewódzkiego należało uchylić i umorzyć w tym zakresie postępowanie przed tym organem.

Odnośnie dawnej działki nr [...], która odpowiada działce nr [...], to działka ta stanowi fragment drogi wewnętrznej dojazdowej do posesji osób fizycznych, co wynika z pisma Miejskiego Zarządu Dróg w K. z [...] września 2007 r.

Na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r. uzupełnionego i sprostowanego, działkę nr [...] przyznano na własność A.M.. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z [...] października 1997 r. sygn. akt I [...] spadek po A.M. nabyli R.K., H.K., E.M. i M.M.. Następnie aktem notarialnym z [...] czerwca 2004 r. Rep. A nr [...] udział w spadku po A.M., M.M. darował swojemu bratu E.M..

Minister wskazał, że drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi i jako drogi wewnętrzne nie są objęte regulacją art. 73 ustawy z 13 października 1998 r.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

W związku z powyższym w odniesieniu do działki nr [...] (dawnej działki nr [...]) nie zostały w ocenie organu spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z 13 października 1988 r., wobec czego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2008 r. [...], wydanego na podstawie art. 111 kpa, odmawiającego uzupełnienia decyzji z [...] listopada 2008 r. organ II instancji stwierdził, że prawidłowo organ wojewódzki odmówił uzupełnienia decyzji. Przepis art. 111 kpa ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest niepełne, kiedy brak jest pouczenia odnośnie uprawnień przysługujących stronom lub pouczenie to jest niewłaściwe, co nie miało miejsca w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2004 r. nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z [...] lutego 1960 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej przy ul. [...], Minister wskazał, że na podstawie art. 18 ustawy z 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 z późn. zm. ) Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. decyzją z [...] lutego 1960 r. zatwierdziło podział nieruchomości położonej przy ul. [...]. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] marca 2004 r. nr [...] stwierdziło, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z [...] lutego 1960 r. została wydana bez podstawy prawnej i orzekło nieważność tej decyzji w zakresie odnoszącym się do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...], a w pozostałym zakresie tj. dotyczącym działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wykazanych na planie podziału nieruchomości nr [...] – nie stwierdzono nieważności, z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych.

Jednakże zdaniem Ministra decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2004 r. nie spowodowała zmiany sytuacji prawnej działek będących przedmiotem niniejszego postępowania. W obrocie prawnym pozostaje nadal uzupełnione i sprostowane postanowienie Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r., które jest podstawą nabycia przez Skarb Państwa własności dawnych działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] zajętych pod drogi. Organ administracji nie może pomijać tego postanowienia w postępowaniu administracyjnym

Organ wyjaśnił, że własność Skarbu Państwa dla działek nr [...], nr [...], nr [...] (powstałych z dawnej działki nr [...]), ujawniono w księdze wieczystej KW nr [...], natomiast dla działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (utworzonych z dawnych działek nr [...], [...], [...], [...], [...]), nr [...] (stanowiąca dawną działkę nr [...]) w księdze wieczystej KW nr [...]. Wpisu dokonano na podstawie w/w postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E.M., H.K., R.K., B.S., S.S., B.S., E.T., R.S., Z.S., Z.L., M.J., W.O., K.K., M.K., M.B., M.S., W.S., G.S. i W.D..

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Decyzjom tym zarzucili:

- naruszenie przepisów art. 73 i 103 ustawy z 13 października 1998 r.

- naruszenie przepisów 7, 8, 9, 10 § 1, 77, 80, 81 i 107 kpa poprzez nie przeprowadzenie z urzędu dowodów, naruszenie zasad postępowania, błędną ocenę celu postępowania, nie zapewnienie stronie uprawnień procesowych, nie odniesienie się do treści odwołania i pism składanych w toku postępowania, nie odniesienie się przez organ do zebranych dowodów i odmowy wiarygodności dowodów.

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i 136 kpa poprzez błędną ich wykładnię;

- naruszenie art. 51 ust. 4 Konstytucji;

- naruszenie art. 5, 36 i 18 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191);

- naruszenie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli szereg kwestii dotyczących zarówno zaskarżonej decyzji, jak i innych postępowań, w tym dotyczących zwrotu nieruchomości, ustanowienia trwałego zarządu na dawnej działce nr [...] i wniosku skarżących o wznowienie tego postępowania, sprawy o odszkodowanie na podstawie art. 160 kpa oraz postępowań przed sądem powszechnym.

Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji są wynikiem świadomych błędów organów i pomijania przez nie dowodów. Zarzucili naruszenie ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, wskazując na nieprawidłowe stanowisko Ministra Infrastruktury odmawiające skarżącym przymiotu strony w sytuacji, gdy przymiot ten nadał im organ I instancji, podnosząc, że obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.

Skarżący zarzucili także nieuwzględnienie przez organy składanych przez nich skarg, zażalenia, pisma wzywającego organ do zaprzestania łamania prawa i naruszania terminów załatwienia spraw. Wskazali na opieszałe działanie organów.

Skarżący podnieśli niekonstytucyjną wykładnię przepisu art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., naruszenie art. 51 ust. 4 i art. 21 ust. 2 Konstytucji, jednostronną interpretację zasad badania wniesionej skargi oraz wykorzystanie procedury w interesie organu wojewódzkiego, co skutkowało – zdaniem skarżących- nie rozpoznaniem ich wniosku z 6 września 2005 r., który dotyczył zbadania zgodności z prawem decyzji Wojewody z [...] lutego 2005 r. o trwałym zarządzie.

Skarżący wskazali na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1960 r. o podziale nieruchomości przy ul. [...], podnosząc, że na skutek tej decyzji Skarb Państwa utracił prawo własności ośmiu działek. Zdaniem skarżących, skoro w obrocie prawnym nie ma decyzji wydzielającej działki pod drogę z nieruchomości J.S., to Minister Infrastruktury obowiązany był ustalić jako zagadnienie prejudycjalne: "kwestii prawnej postanowienia [...] Sądu Powiatowego w K.". W ocenie skarżących postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności, nie odpowiada prawu, nie zawiera rozstrzygnięcia o podziale nieruchomości i o odszkodowaniu za przejęte przez Państwo działki. W skardze zarzucono, że organ nie ustalił, od kiedy i na jakiej podstawie działki te pozostają w zarządzie.

Skarżący podnieśli, że podstawą wpisu prawa własności w księdze wieczystej nie mogło być postanowienie Sądu Powiatowego w K. [...] oraz to, że organy administracji bezzasadnie powołują się na powyższe postanowienie. Wskazali, że organ I instancji zwrócił się do skarżących o zmianę tego postanowienia, jednakże Sąd Okręgowy w K. powództwo skarżących oddalił.

Skarżący wskazali, że działka nr [...] przeznaczona była pod ulicę w ciągu drogi krajowej [...]. Niezależnie od niej wydzielone zostały dodatkowe drogi dojazdowe związane z budową drogi ekspresowej. Zdaniem skarżących, należy uznać, że znajdują się one w ciągu drogi głównej, wobec czego ma do nich zastosowanie przepis art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Natomiast działka nr [...] wydzielona została pod późniejszą ulicę [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 5 lutego 2011 r. skarżący poparli skargę i powtórzyli zarzuty podniesione w skardze, a odnoszące się do postanowienia Sądu Powiatowego w K. w sprawie [...], wskazując, że postanowienie to jako obciążone wadami nieważności i nie powinno być powoływane przez organy jako dowód w sprawie. Skarżący powołali się też na wyrok NSA w sprawie II SA/Kr 2813/01. Dodatkowo wskazali na naruszenia przepisów art. 93 ust. 1 i 2, art. 94 ust. 3 i art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do pisma skarżący załączyli kserokopię postanowienia SKO w K. z [...] stycznia 2010 r. dotyczące wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji tego organu z [...] marca 2004 r., wniosek skarżących z 2 grudnia 2008 r. skierowany do Wojewody [...] o uzupełnienie decyzji z [...] listopada 2008 r., postanowienie Sadu Rejonowego w K. z [...] stycznia 2003 r. o sprostowanie orzeczenia o dział spadku.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. Sąd dopuścił dowód z tych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był przepis art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z jego treścią nabycie nieruchomości z mocy prawa pod drogę uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

- zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną,

- pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,

- brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Żaden przepis ustawy z 13 października 1998 r., w tym art. 73, nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. O tym, jakie drogi są drogami publicznymi, rozstrzygają przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z brzmieniem art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych.

Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo organy wskazały, że dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie koniecznym było ustalenie, kto był właścicielem działek w dniu 31 grudnia 1998 r. i czy na działkach tych była w tym dniu urządzona droga publiczna w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a więc droga, która przed dniem 31 grudnia 1998 r. była zaliczona do określonej kategorii dróg publicznych.

Zdaniem Sądu, ustalenia organów są prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy, działki dawniej oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obecnie oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) stały się własnością Skarbu Państwa już w 1961 r. - z mocy postanowienia Sądu Powiatowego w K. z [...] maja 1961 r. w sprawie [...] o dział spadku po J.S. (sprostowane postanowieniem Sądu Rejonowego w K. postanowieniem z [...] października 2002 r.). Działki nr [...], [...], [...] zajęte są pod ul. [...], działka nr [...] pod ul. [...], a działki nr [...], [...], [...], [...], [...] zajęte są pod drogi wewnętrzne.

Skoro od 1961 r. działki pod ul. [...] i [...] są własnością Skarbu Państwa, to prawidłowo organy uznały, że brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r.

Zważyć należy, że nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2004 r. stwierdzająca nieważność w części decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z [...] lutego 1960 r., zatwierdzającej podział nieruchomości przy ul [...], a także postanowienie tego organu z [...] stycznia 2010 r. wyjaśniające wątpliwości co do treści wyżej wskazanej decyzji. Otóż sprostowane postanowienie o dziale spadku z [...] maja 1961 r. w sprawie [...] nadal pozostaje w obrocie prawnym, wiąże strony, inne sądy i organy administracji. Na podstawie tego postanowienia nastąpił wpis do księgi wieczystej. Decyzja SKO z [...] marca 2004 r. nie spowodowała utraty tytułu własności przez Skarb Państwa, co do wyżej wskazanych nieruchomości. Wobec tego wywody skargi dotyczące braku skutków prawnych tego postanowienia, zarzucanie organowi, że powinien on pominąć ten dowód w sprawie, są bezzasadne.

Wobec powyższego, skoro skarżący nie byli w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami wyżej wskazanych działek zajętych pod drogi publiczne – wyżej wskazane ulice, a organ I instancji wszczął z ich wniosku postępowanie, to prawidłowo organ odwoławczy uchylił w tej części decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed tym organem. Skarżący nie będący w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości nie mieli przymiotu strony w rozumieniu art. 73 ust. 1 w zw. z art. 28 kpa do żądania wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie w stosunku do działek wyżej opisanych. Interes prawny wynikać musi z przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie jest to przepis art. 73 ust. 1 ustawy. Nie ma rozstrzygającego znaczenia, że organ I instancji uznał, że skarżący mają interes prawny w domaganiu się wydania orzeczenia w trybie art. 73 ust 1 ustawy co do wszystkich działek. Skoro – jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy - postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte na skutek wniosku osoby nie będącej stroną, to w tej części decyzję organu I instancji jako wadliwą należało uchylić i w tym zakresie umorzyć postępowanie przed organem I instancji. Zatem organ odwoławczy trafnie zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2) in fine kpa. A contrario, niezasadne są więc zarzuty skargi co do naruszenia tego przepisu.

Odnośnie działki nr [...], która to działka powstała z dawnej działki nr [...], to wprawdzie w dniu 31 grudnia 1998 r. jej właścicielami byli R.K., H.K., E.M. i M.M., jednakże działka ta nie była w dniu miarodajnym dla rozstrzygnięci sprawy - drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach. Nie była ona zaliczona do kategorii dróg publicznych przed 31 grudnia 1998 r. Była to droga wewnętrzna stanowiąca dojazd do innych działek. Z tej przyczyny nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy.

Wbrew zarzutom skargi, Minister Infrastruktury prawidłowo przedstawił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej, odniósł się do wszystkich niezbędnych kwestii koniecznych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w zebranych dowodach. Prawidłowych ustaleń organu nie podważają załączniki skargi i pisma procesowego z 5 lutego 2011 r. (część zawarta w aktach administracyjnych), tj. decyzja SKO w K. z [...]stycznia 2004 r. i postanowienie SKO w K. z [...] stycznia 2010 r. - wyżej omówione - pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z [...] lipca 1958 r. skierowane do S.S., pismo dyrektora Urzędu Miasta w K. z [...] maja 2000 do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji, decyzja z [...] lipca 2001 r. o zatwierdzeniu podziału działki nr [...], wniosek E.M. z [...] grudnia 2008 r. złożony na podstawie art. 111 kpa skierowany do Wojewody [...] i postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 2003 r. w sprawie [...] o zawieszeniu postępowania. Zważyć należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. istotne znaczenia ma bowiem stan prawny i faktyczny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. Tymczasem przedstawione przez skarżącego dokumenty nie dotyczą tej daty. Sąd nie podziela zarzutów skargi co do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, w tym dotyczących zapewnienia stronie udziału w postępowaniu. Skarżący reprezentowani w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego, E.M. brali bardzo aktywny udział w postępowaniu, o czym świadczą liczne pisma składane w toku postępowania.

Jako całkowicie chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 93 ust. 1 i 2, art. 94 ust. 3, art. 96 ust. 1 i 2 oraz art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te nie miały (i nie mogły) mieć w sprawie zastosowania, a więc nie zostały one naruszone. To samo dotyczy zarzutu naruszenia przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych.

Nie naruszone zostały także przepisy Konstytucji. W ocenie Sądu skarżący błędnie odczytali przepisy Konstytucji. Skarżący nie są adresatami ani art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., ani art. 21 ust. 2 Konstytucji. Wystąpili oni z wnioskiem o uzupełnienie (sprostowanie) odmownej decyzji organu I instancji, domagając się w istocie nowego rozstrzygnięcia zgodnego z ich oczekiwaniem. Takie uzupełnianie (sprostowanie) decyzji naruszałoby art. 111 § 1 oraz 110 kpa, a także naruszało zasadę demokratycznego państwa prawnego wywodzoną z art. 2 Konstytucji. Zatem odmowa uzupełnienia decyzji w drodze postanowienia w kierunku oczekiwanym przez skarżących była prawidłowa nie naruszała w żaden sposób art. 51 ust. 4 Konstytucji.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów kpa przez ich jednostronną interpretację w zakresie badania wniesionej skargi oraz wykorzystanie procedury w interesie organu wojewódzkiego, co skutkowało – zdaniem skarżących - nie rozpoznaniem ich wniosku z 6 września 2005 r., który dotyczył zbadania zgodności z prawem decyzji Wojewody z [...] lutego 2005 r. o trwałym zarządzie. Otóż zarzuty dotyczące innych postępowań administracyjnych nie mogą być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, której zakres przedmiotowy wynika z zaskarżonej decyzji. Wobec czego wniosek skargi o " objęcie kontrolą decyzji o trwałym zarządzie (...) i zasad umorzenia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 i 4" nie może być uwzględniony. Wprawdzie zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: ,,ppsa"), Sąd może orzekać co do aktów w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jednakże przepis ten ma zastosowanie, jedynie w przypadku orzeczeń uwzględniających skargę. W niniejszej sprawie skarga została oddalona, a więc i z tej przyczyny zarzut nie może być skuteczny.

Z kolei opieszałe, w ocenie skarżących, działanie organu również nie jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Skarżący mieli prawo zwalczania bezczynności organów w drodze stosownych środków prawnych, nie wyłączając skargi do sądu administracyjnego w tej kwestii.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Dlatego z mocy art. 151 Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.