Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 359/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art.  124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski Protokolant Sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 359/15

Uzasadnienie

Starosta W. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...].12.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej u.g.n.) oraz art. 104 § 2 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.):

1. udzielił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni całkowitej [...] ha, położonej w P. , gmina M. , dla której Sąd Rejonowy w Ś.W. IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą we W. prowadzi księgę wieczystą [...] i stanowiącej własność P.W. (zwanego dalej skarżącym), w celu umożliwienia wykonania inwestycji celu publicznego modernizacji linii elektroenergetycznej 110 kV relacji W. - M. na obszarze przedmiotowej nieruchomości o szerokości 8,8 m, długości 154,31 m i całkowitej powierzchni wynoszącej 1357,54 m2, wyznaczonej precyzyjnie na załączniku graficznym do decyzji Starosty W. z dnia [...] listopada 2014 roku znak [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

2. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] listopada 2014 roku znak [...] Starosta W. działając na podstawie art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 104 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. ograniczył sposób korzystania z części wyżej opisanej nieruchomości w celu wykonania prac polegających na demontażu istniejącego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV w postaci przewodów fazowych i odgromowych i w ich miejsce montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego nr 62. Długość linii na nieruchomości oznaczonej nr [...] wynosi 154,31 m, szerokość pasa służebności 8,8 m, a powierzchnia pasa służebności przesyłu wynosi 1357,54 m2.

Dnia 25 sierpnia 2014 roku [...] Sp. z o.o. złożył wniosek o wydanie przez Starostę W. decyzji, o której mowa w art. 124 § 1a u.g.n. oraz nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżący zarzucił w toku postępowania, iż w/w wniosek o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nie może być uwzględniony, gdyż brak jest przesłanek wymienionych w art. 108 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1a u.g.n. Podniósł również, że decyzja Starosty W. z dnia [...] listopada 2014 roku znak [...] została wydana w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy M. o lokalizacji inwestycji celu publicznego wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności, która została w całości zaskarżona przez skarżącego. Wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy W. odmówił ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV M. - W., która obejmowała m.in. działki skarżącego.

Organ wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., który stanowi "(...) ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Dnia [...] czerwca 2014 roku Burmistrz Gminy M. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV W. - M. na działka nr [...], [...] i [...] położonych w P. Decyzji tej będącej jedną z przesłanek do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nadano rygor natychmiastowej wykonalności

We wniosku opisano, iż stan techniczny linii elektroenergetycznej 110 kV relacji W. - M. wskazuje na pilną potrzebę przeprowadzenia prac modernizacyjnych, w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania. Zgodnie z dokumentem "Informacja na temat stanu technicznego linii 110 kV relacji W. - M. " załączonym do wniosku, w ramach przedmiotowej inwestycji w miejscu istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV powstanie linia z nowymi fundamentami, konstrukcjami wsporczymi, słupami, a przede wszystkim z przewodami typu AFL6 240 mm2.

Ponadto we wniosku wskazano, iż inwestycja będzie zasilać w energię elektryczną fabrykę samochodów [...] . Budowa fabryki i jej przyłączenie do przedmiotowej linii spowoduje wzrost obciążenia linii. Budowa fabryki [...] jest strategicznym przedsięwzięciem inwestycyjnym o istotnym znaczeniu dla gospodarki regionu.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Katalog przesłanek uzasadniających nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zamknięty, a zatem jedynie wzgląd na dobra i wartości określone w art. 108 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do nadania decyzji takiego rygoru. Przepis ten wymienia następujące przesłanki uprawniające do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości: ochrona zdrowia i życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazuje się dodatkowo na przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Warunkiem orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest ustalenie, że nie można obejść się bez niezwłocznego wykonania określonego w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania obowiązku, gdyż odsunięcie jego wydania w czasie zagraża wymienionym w tym przepisie dobrom. Zagrożenie o którym mowa w tym przepisie nie może być tylko prawdopodobne, teoretycznie możliwe, lecz musi mieć charakter realny.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2010 r. o sygn. II OSK 1134/09, wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można obejść się bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne.

Organ ustalił, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów u.g.n. Przedmiotowa inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi zahamowaniem rozwoju regionu, gdyż może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych.

W przedmiotowej sprawie wykazane zostały co najmniej dwie przesłanki uprawniające do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości: interes społeczny i ważny interes gospodarczy.

Przedmiotowa inwestycja ma spowodować wymianę słupów energetycznych na nowe, jak również wymianę starych przewodów na przewody o wyższym stopniu obciążalności prądem elektrycznym. Planowana inwestycja zasilać będzie w energię elektryczną strategiczną inwestycję - fabrykę samochodów [...] - o znaczeniu ponadregionalnym, planowaną w powiecie W. W przypadku braku szybkiej modernizacji przedmiotowej linii 110 kV, nie będzie możliwe dostarczenie wymaganej ilości energii do zakładu. Istniejący stan odcinka linii uniemożliwia wykorzystanie pełnego potencjału przedmiotowej linii wysokiego napięcia, zagraża funkcjonowaniu całego układu zasilania dla regionu - tj. w momencie ukończenia budowy fabryki samochodów [...] w przyszłości. Zagrożenie interesu społecznego w niniejszej sprawie polega na tym, iż stan przedmiotowego odcinka linii technicznej stwarza realne zagrożenie dla planowanej inwestycji o znaczeniu ponadregionalnym. Niezrealizowanie inwestycji w terminie może spowodować opóźnienie w uruchomieniu fabryki.

Organ stwierdził, że przesłanką dla wydania przedmiotowej decyzji jest uzasadniony ważny interes gospodarczy powiatu W. Powstanie fabryki samochodów [...] ma charakter ponadregionalny i jest zdarzeniem istotnym dla gospodarki regionu. Wysoką rangę przyznano inwestycji towarzyszącej budowie fabryki, za jaką należy uznać zmodernizowanie linii wysokiego napięcia W. - M. do stanu umożliwiającego przesył niezbędnej dla budowanej fabryki ilości energii elektrycznej.

Przedmiotowej decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. z mocy ustawy nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Kwestia niezawodności sieci dystrybucyjnej na terenie powiatu W. jest sprawą priorytetową. Budowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej jest uzasadniona ważnym interesem gospodarczym oraz interesem społecznym.

Wnioskodawca w swoim wniosku wskazał także, iż obecny stan przewodów odgromowych stwarza zagrożenie wystąpienia poważnych szkód, w tym m.in. pożaru i porażenia. W przypadku wystąpienia burz i nawałnic z wyładowaniami atmosferycznymi, niedostateczna ochrona odgromowa może spowodować długotrwałe przerwy w dostawie energii elektrycznej, co będzie miało negatywny wpływ na funkcjonowanie placówek użyteczności publicznej o strategicznym znaczeniu dla społeczności, takich jak szpitale czy szkoły. Możliwe szkody, spowodowane brakiem energii, zagrażają zarówno gospodarstwom domowym, jak i jednostkom odpowiedzialnym za zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. W sytuacji wystąpienia awarii i zaprzestania dostaw energii istnieje poważne i realne ryzyko powstania dużych strat majątkowych, jak również niematerialnych, w szczególności dotyczących życia i życia ludzkiego.

Organ nie podzielił natomiast oceny wnioskodawcy, iż za niezwłocznym zajęciem nieruchomości przemawia istnienie zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego. Zagrożenie któregokolwiek z dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. musi mieć charakter realny. W przedmiotowej sprawie nie ma dowodów, które przesądziłyby o tak złym stanie technicznym linii elektroenergetycznej, iż zachodzi rzeczywiste zagrożenie katastrofy budowlanej.

Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości jest niezbędna w celu skorzystania przez wnioskodawcę z ww. nieruchomości, gdyż w przeciwnym wypadku mógłby on nie uzyskać do niej dostępu, a tym samym możliwości przeprowadzenia przez nieruchomość przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

W ocenie organu niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości jest uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz interesem społecznym.

Wobec powyższego została spełniona jedna z przesłanek określona w art. 108 k.p.a. oraz przesłanka określona w art. 124 ust. 1a u.g.n., uprawniająca organ do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że odmowa wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi przeszkodę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, ponieważ w obrocie prawnym jest decyzja Burmistrza Gminy M. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2014 roku.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł P.W. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania lub

zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji decyzji Starosty W. z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] r., ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości o nr geod. [...] i [...] i stanowiącej podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a także decyzji Burmistrza Gminy M. z dnia [...].06.2014, znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, stanowiącej podstawę wydania przez Starostę W. decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z w/w nieruchomości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz art. 7, 8, 77 i 108 k.p.a. Wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy W. prawomocną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a zatem odmówił ustalenia lokalizacji tej inwestycji także na przedmiotowych nieruchomościach. W przeciwieństwie do niej decyzja Burmistrza Gminy M. dotyczy tylko fragmentu przedsięwzięcia, obejmuje głównie nieruchomości leżące w jej granicach, została zaskarżona i nie jest prawomocna. Zatem, zbudowanie i oddanie do użytku nowej linii, o większym natężeniu nie jest możliwe dopóki E. nie uzyska decyzji zezwalającej na przebudowę - budowę - całej linii.

W tym celu, zgodnie z decyzją z [...] kwietnia 2014 r., niezbędne jest uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego i wyłączenie w nim gruntów rolnych klasy III z produkcji rolnej. Niezwłoczne posadowienie dwóch słupów na nieruchomości skarżącego nie wpłynie w żadnym stopniu na termin oddania nowej linii do użytku.

W tym stanie prawnym całkowicie chybione są argumenty, że brak natychmiastowego wejścia na działki skarżącego i posadowienia na nich dwóch słupów spowoduje zahamowanie rozwoju regionu, a także naruszenie ważnego interesu społecznego.

Skarżący podkreślił, że wyraża zgodę na posadowienie słupów i podwieszenie przewodów na w/w nieruchomościach, wnosi jedynie aby słupy były przesunięte w stronę granicy. Ponadto, przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. o ograniczeniu korzystania z nieruchomości Starosta W. zobowiązany był, zgodnie z normą zawartą w art. 84 § 1 k.p.a., powołać biegłego lub biegłych celem uzyskania opinii na okoliczność zmiany usytuowania słupów, czego nie uczynił. Zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania zaskarżonych decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. jest uzasadnione tym, że w/w decyzje stanowią podstawę wydania decyzji z [...] grudnia 2014 r. i są rozpatrywane przez inny organ administracji.

Pismem z dnia 18.03.2015r. skarżący uzupełnił odwołanie.

Wojewoda W. decyzją z dnia [...].03.2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśniono, że w toku postępowaniu odwoławczego organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające o jakim mowa w art. 136 k.p.a., a mianowicie: pozyskał dokument o nazwie "Modernizacja napowietrznej linii 110 kV relacji W. - M. wraz z usunięciem kolizji z napowietrznymi liniami SN15KV" o numerze [...] , a nadto włączył do akt sprawy administracyjnej wydruki powszechnie dostępnych informacji medialnych o lokalizacji w gminie W. inwestycji fabryki samochodów użytkowych [...] .

Skarżący piśmie z dnia 18 marca 2015 r. zakwestionował planowaną lokalizację słupa o numerze 62, który znaleźć ma się - zgodnie z planem inwestora - w centralnej części działki numer 61. Tymczasem skarżący oczekuje, by ten słup znalazł się bliżej sąsiedniej działki o numerze 60, co jest możliwe techniczne..

Dnia 27 marca 2015 r. Wojewoda W. włączył do akt własną decyzję z [...] marca 2015 r. znak [...] , mocą której utrzymał w mocy decyzję Starosty W. Z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...] , ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości - tj. działki o numerze 61.

Wojewoda W. ustalił, że Starosta W. decyzją z [...] listopada 2014 r. znak [...] ograniczył sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Ograniczenie sposobu korzystania polegało na zezwoleniu spółce E. na przeprowadzenie "modernizacji" istniejącej linii napowietrznej elektroenergetycznej WN 110 KV relacji W.-M. w centralnej części przedmiotowych nieruchomości: a mianowicie na części działki numer 61 o powierzchni 1357,54 m2.

We wniosku z 25 sierpnia 2014 r. o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do skarżącego wskazano, iż stan przedmiotowej linii energetycznej na między innymi działce numer 61 jest zły, przede wszystkim wskutek jej ponad czterdziestoletniego funkcjonowania; wytrzymałość konstrukcyjna słupa jest niewystarczająca w stosunku do zjawisk atmosferycznych takich jak burze, śnieżyce, nawałnice, porywiste wiatry; stan eksploatowanego przewodu odgromowego stwarza zagrożenie pożaru i porażenia. Zdaniem wnioskodawcy występuje realne zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego, a także ryzyko powstania dużych strat majątkowych i niematerialnych. Wnioskodawca podał też, iż "Planowana inwestycja zasilać będzie w energię elektryczną strategiczną inwestycję - fabrykę samochodów [...] ", zaś "W przypadku braku szybkiej modernizacji przedmiotowej linii 110 kV, nie będzie możliwe dostarczenie wymaganej ilości prądu do zakładu", co spowoduje opóźnienie rozpoczęcia produkcji w fabryce.

Na działce nr [...] w obrębie P. zlokalizowanej w gminie W., należącej do skarżącego, znajduje się fragment linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji W.-M. Linia WN 110 kV relacji W.-M. została już częściowo zmodernizowana w ramach inwestycji o nazwie "Modernizacja napowietrznej linii 110 kV relacji W.-M. wraz z usunięciem kolizji z napowietrznymi liniami SN 15 KV". W ramach przedmiotowej inwestycji w miejscu istniejącej linii wysokiego napięcia 110 kV powstanie - po zdemontowaniu obiektu liniowego istniejącego - nowa linia z nowymi fundamentami, konstrukcjami wsporczymi, słupami, a przede wszystkim z przewodami typu AFL- 6 240 mm2. Dotychczasowe przewody wiszące na linii posiadały oznaczenie AFL- 6 120 mm2.

Linia WN 110 kV relacji W.-M. wpływać będzie na zasilanie w energię elektryczną m.in. podmiotu o nazwie [...] P. Sp. z o. o. z siedzibą w P, który postanowił zlokalizować w miejscowości [...] nową fabrykę samochodów użytkowych. Budowa tej fabryki i jej przyłączenie do przedmiotowej linii spowoduje wzrost obciążenia linii o około 350 A.

Inwestycja budowy nowej fabryki [...] a jest strategicznym przedsięwzięciem inwestycyjnym o istotnym znaczeniu dla gospodarki regionu. Budowa wskazanej fabryki ma nastąpić w ciągu półtora roku, zaś produkcja samych samochodów użytkowych już w 2016 r. Wartość inwestycji szacowana jest na kwotę 3,3 mld złotych (około 800 milionów euro), zaś jej zrealizowanie przyczyni się do powstania około 2300 miejsc pracy. Docelowo fabryka produkować ma około 85 tysięcy samochodów rocznie.

Wojewoda wskazał, że organ I instancji słusznie dostrzegł przesłankę wskazaną w art. 108 § 1 k.p.a., a uprawniającą do wydania zaskarżonej decyzji - a mianowicie interes społeczny ludności zamieszkującej powiat W. , jak i interes gospodarczy tego regionu w rozumieniu art. 124 ust. 1 a u.g.n.

Instytucja przewidziana przez art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi przykład szczególnego wywłaszczenia, a zatem legalnej ingerencji organu władzy publicznej w przysługujące osobie trzeciej prawo własności. Jest to szczególny przypadek wywłaszczenia, albowiem jego skutek nie polega na uszczupleniu właściciela z przysługującego mu prawa rzeczowego do nieruchomości, a służy trwałemu ograniczeniu sposobu korzystania z określonej nieruchomości, poprzez nałożenie na właściciela obowiązku znoszenia posadowienia przez inwestora na danym obszarze urządzeń przesyłowych służących do dystrybucji np. energii elektrycznej, a także ewentualnych przyszłych czynności (prac) polegających na konserwacji tych urządzeń oraz usuwaniu awarii. Decyzji powyższej nie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a to z uwagi na szczególnie wyjątkowy charakter takiego rozstrzygnięcia. Zamiast tego ustawodawca chcąc zabezpieczyć interes publiczny przed skutkami niemożności niezwłocznej ingerencji w cudze prawo rzeczowe, a także aby zapobiegać nadużyciom w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom zapadłym w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., przewidział konstrukcję decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (lub jej części) na cele związane z realizacją przedsięwzięcia, dla którego istnieje w obrocie prawnym nieostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania. Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydaje się po przeprowadzeniu odrębnego postępowania administracyjnego, a także pod warunkiem ziszczenia się przesłanek wymienionych w art. 108 k.p.a. lub wystąpienia uzasadnionego ważnego interesu gospodarczego w rozumieniu art. 124 ust. 1a u.g.n. Takiej decyzji z mocy prawa nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Warunkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a także wydania decyzji zezwalającej na natychmiastowe zajęcie nieruchomości - jest realny charakter zagrożenia zdrowia lub życia ludzkiego, istnienie konieczności zabezpieczenia gospodarki narodowej przed realnie zagrażającymi ciężkimi stratami albo istnienie realnego interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony. W art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazuje się także dodatkowo na przesłankę ważnego interesu gospodarczego.

Warunkiem orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest ustalenie, że nie można obejść się bez niezwłocznego wykonania określonego w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania obowiązku (uprawnienia), gdyż odsunięcie jego wydania w czasie zagraża wymienionym w tym przepisie dobrom, w tym m.in. zdrowiu, lub życiu ludzkiemu. Zagrożenie, o którym mowa w tym przepisie nie może być tylko prawdopodobne, teoretycznie możliwe lecz musi mieć ono charakter realny. (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2012 r. sygn. akt: II SA/Bd 468/12; wyrok NSA z 15 lipca 2010 r. sygn. akt: II OSK 1134/09; wyrok NSA w Warszawie z 24 kwietnia 1998 r. sygn. akt: V SA 677/97)

Artykuł 108 § 1 k.p.a. wymienia następujące przesłanki uprawniające do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości: ochrona zdrowia i życia ludzkiego; zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami; inny interes społeczny i wyjątkowo ważny interes strony. Nadto art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazuje na "ważny interes gospodarczy mieszczący się w pojęciu "innego interesu społecznego" w rozumieniu art. 108 § 1 kp.a." (tak: WSA w Lublinie w wyroku z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt: II SA/Lu 907/13).

Zdaniem Wojewody W. spółka E. i Starosta W. wykazali, iż występuje przesłanka tzw. "innego interesu społecznego" - w tym ważny interes gospodarczy.

Organ odwoławczy stwierdził, iż stan przedmiotowego odcinka linii wysokiego napięcia jest niewystarczający w stosunku do rosnących potrzeb regionu. Spółka E. wykazała, iż odcinek przedmiotowej linii odpowiedzialny będzie za dostawę energii elektrycznej do powstającej w okolicy fabryki samochodów użytkowych [...] . Inwestycja ta spowoduje przede wszystkim powstanie nowych miejsc pracy, a jednocześnie wzrost poboru prądu z przedmiotowej linii (obciążalności linii).

Pojęcie interesu społecznego jest typową klauzulą generalną. W doktrynie podnosi się, iż należy odróżniać pojęcie interesu społecznego od interesu publicznego. Interes społeczny to pewna wartość, wyodrębniana z punktu widzenia dobra ogółu, dobra wspólnego, uwzględniająca przede wszystkim fakt, że dany człowiek nie żyje w świecie sam, lecz musi dostosować się do interesów innych osób, grupy, w której żyje. Organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę stwierdził, iż tak pojmowany interes społeczny jest zagrożony.

Obecnie istniejący stan przedmiotowego odcinka linii uniemożliwia wykorzystanie pełnego potencjału przedmiotowej linii wysokiego napięcia i zagraża funkcjonowaniu całego układu zasilania dla regionu w momencie ukończenia budowy fabryki samochodów [...] w przyszłości. Zdaniem Wojewody zagrożenie interesu społecznego w niniejszej sprawie polega na tym, iż stan przedmiotowego odcinka linii technicznej stwarza realne zagrożenie dla planowanej inwestycji o znaczeniu ponadregionalnym. Powstanie fabryki samochodów o wartości ok. 800 milionów euro, jest przedsięwzięciem inwestycyjnym o znaczeniu priorytetowym. Rola tej inwestycji jest tak znaczna, iż konieczne jest przedłożenie dobra ogółu ponad wartość prawa własności przysługującego jednostkom indywidualnym. Waga omawianej inwestycji jest tak znaczna, iż inne inwestycje jej towarzyszące - takie jak niniejsza, a polegająca na przygotowaniu odpowiedniej infrastruktury technicznej - korzystają z uprzywilejowanej pozycji, gdyż ich nieukończenie w odpowiednim terminie zaprzepaścić może szansę na uruchomienie fabryki już z początkiem 2016 r.

Wojewoda W. stwierdził, iż drugą zaistniałą przesłanką dla wydania zaskarżonej decyzji był uzasadniony ważny interes gospodarczy powiatu W. Organ odwoławczy przyjął bowiem, iż znaczenie wspomnianej fabryki samochodów [...] ma charakter ponadregionalny. Powstanie kolejnej fabryki produkującej samochody użytkowe jest zdarzeniem istotnym dla gospodarki regionu. W fabryce znajdzie zatrudnienie ponad 2000 osób, zaś wartość inwestycji przekracza kwotę 3 miliardów złotych. Z tegoż względu organ odwoławczy przyznał wysoką wagę inwestycjom tej fabryce towarzyszącym, a za taką inwestycję uznać należy zmodernizowanie linii wysokiego napięcia W.-M. do stanu umożliwiającego przesył niezbędnej dla budowanej fabryki ilości energii elektrycznej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzono, iż szereg zarzutów skarżącego nie dotyczyło istoty sprawy o niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W sprawie tej bada się dwa elementy: 1) czy istnieje w obrocie prawnym (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) a po drugie czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. W sprawie tej nie mają znaczenia decyzje ustalające lokalizacje inwestycji celu publicznego, gdyż istnienie zgodności z nimi oceniane jest na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, co wynika ze zdania drugiego art. 124 ust. 1 u.g.n. Podobnie rzecz ma się z umiejscowieniem poszczególnych elementów linii elektroenergetycznej, a na co uwagę zwracał skarżący. Kwestie te są rozstrzygane na etapie postępowania lokalizacyjnego prowadzonego przed właściwym miejscowo wójtem, ewentualnie wprost w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Wyjątkowo zdarzyć się może, iż aspekt umiejscowienia linii elektroenergetycznej lub jej składników (na przykład słupów) rozstrzygany jest na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w ramach realizacji dyrektywy dbania o jak najmniejszą uciążliwość właściciela.

Odwołujący w piśmie z 18 marca 2015 r. podał, iż sprawa o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinna być zawieszona do czasu rozpatrzenia wcześniej wszczętego z postępowania cywilnego o ustanowienie służebności przesyłu. W sprawie o niezwłoczne zajęcie nieruchomości argument ten nie ma znaczenia, gdyż mógł on mieć wpływ jedynie w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, która wobec przedmiotowej nieruchomości została ostatecznie zakończona decyzją Wojewody W. z [...] marca 2015r.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji trafnie zastosował instytucję zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W sprawie występowały w dacie orzekania przez Starostę W. co najmniej dwie przesłanki dla takiego działania: zagrożenie interesu społecznego i ważny interes gospodarczy. Zdaniem Wojewody W. spółka E. wykazała, iż występuje przesłanka tzw. "innego interesu społecznego" - w tym ważny interes gospodarczy. Zagrożenie jest realne, gdyż naturalną konsekwencją opóźnienia inwestycji budowy linii WN 110 kV relacji M.-W. a będą trudności w uruchomieniu fabryki [...] w 2016 roku.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej i wydanie inwestorowi decyzji odmownej w sprawie niezwłocznego zajęcia części nieruchomości o nr [...] ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., art. 6 i 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, art. 55 ustawy o p.z.p.

2. przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 6,7,77, 84 k.p.a.

W uzasadnieniu podniesiono, że inwestor uzyskał w dniu [...].06.2014 r. decyzję nr [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy napowietrznej elektroenergetycznej linii 110 kV W. - M. na działkach o nr geod. [...], [...], [...]. Wskazano, że przebudowa linii i modernizacja nie są pojęciami tożsamymi. Pojęcie "modernizacja" zostało usunięte ze słownika ustawy Prawo budowlane, natomiast pojęcie "przebudowa" jest zdefiniowane w art. 3 pkt 7a p.b.

Zaskarżona decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem modernizacji w/w linii jest niezgodna z decyzją lokalizacyjną dotyczącą przebudowy linii i powinna być uchylona, postępowanie zaś umorzone jako bezprzedmiotowe.

Niezasadne jest ustalenie przez organy stanu faktycznego w oparciu o dokumenty prywatne, takie jak: informacja o stanie technicznym przedmiotowej linii sporządzona przez pracownika E. i wydruki z powszechnie dostępnej prasy o lokalizacji nowej fabryki [...].

Skarżący zarzucił, że organ II instancji naruszył art. 6,7, 77 i 84 k.p.a., gdyż brak weryfikacji dowodów doprowadził do wydania błędnej decyzji wraz z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący podniósł, że powszechnie znany jest fakt, iż o budowie nowej linii przesądziła powstająca fabryka [...] a do której E. zobowiązała się dostarczyć dodatkową ilość energii, a do tego zadania istniejąca linia, szczególnie przewody, nie jest przystosowana.

Według ustaleń organu II instancji dotychczasowy poziom obciążalności prądu wynosił 205A, a po zamontowaniu nowych przewodów nominalna wartość obciążenia prądu wynosić będzie 645 A, zatem ponad trzykrotnie więcej. Powyższe dowodzi, że przyczyną budowy nowej linii nie jest zły stan linii dotychczasowej, lecz jej nieprzydatność z uwagi na nowe, większe zapotrzebowanie na energię.

E. sp. z o.o. w miejsce istniejącego obiektu budowlanego buduje nowy obiekt, w którym słupy są znacznie wyższe, posiadają większą kubaturę i zajmują większą powierzchnię gruntu rolnego III klasy. Z powyższego wynika, że w sprawie nie ma miejsca modernizacja linii a także przebudowa linii zdefiniowana w art. 3 pkt 7a p.b., lecz budowa linii.

Grunty III klasy o powierzchni 2,89 m2 lub 1,54 m2 przeznaczone dla posadowienia jednego słupa, a dla dwóch słupów usytuowanych na nieruchomości skarżącego podpierających linię - odpowiednio 5,78 m2 i 3.08 m2- nie zostały wyłączone z produkcji rolnej, zgodnie z art. 7 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Oznacza to, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem wyżej powołanego przepisu.

Decyzja lokalizacyjna ustala "przebudowę" linii na trzech działkach o nr

geod. [...], [...] i [...] . Wojewoda W. w dniu [...] marca 2015 r. uchylił decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z dwóch w/w działek o nr geod. [...] i [...], a także uchylił decyzję zezwalającą na ich niezwłoczne zajęcie celem modernizacji linii W. -M. . W tej sytuacji utrzymanie w mocy decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie dz. o nr geod. [...], jako jednej z trzech działek, na których decyzja z dnia [...].06.2014 ustala przebudowę linii, jest nieuzasadnione ze względu na brak realizacji celu jakim jest przebudowa "linii 110 kV W.-M. na działkach nr ewid. [...] , [...], [...], obręb P ."

Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wraz z decyzją o niezwłocznym zajęciu określonej części nieruchomości stanowi wymagany tytuł do dysponowania gruntem na cele budowlane. Skoro cel jakim jest wymiana linii został unicestwiony decyzjami uchylającymi z dnia [...] marca 2015 r. dotyczącymi działek nr geod.[...] i [...], niezwłoczne zajęcie części nieruchomości o nr geod. [...] jest bezprzedmiotowe.

Stan faktyczny i prawny w dacie orzekania przez organ I instancji był inny niż w dniu wydania decyzji przez organ II instancji. Załączona do akt opinia biegłego świadczy o możliwości przesunięcia słupa na działce o nr [...], co nie wpłynie na szerokość strefy ustalonej decyzją lokalizacyjną.

Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...].06.2014 r. o przebudowie linii 110 kV W.-M. została w całości zaskarżona do WSA w Poznaniu, a decyzją SKO z dnia [...].02.2015 r. został uchylony rygor natychmiastowej wykonalności. Skarga została wniesiona także na decyzję o ograniczeniu sposobu użytkowania działki o nr geod. [...], jako wydanej z naruszeniem m.in. art. 124 ust.1 i 3 u.g.n.

Skarżący podkreślił, że w/w decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji i wyrażoną w niej zasadą proporcjonalności. Istota tej zasady powinna być odczytana jako obowiązek przyjęcia przy wykładni normy prawa materialnego takiej wartości, jak wybór środka ingerencji w prawa jednostki, który byłby dla niej najmniej uciążliwy.

Skarżący wnosi tylko o przesunięcie słupa usytuowanego na działce nr [...] w inne miejsce, co do zasady wyrażając zgodę na usytuowanie linii na jego nieruchomości. Nieprawdziwe są argumenty o bardzo złym stanie istniejącej linii. Usytuowanie słupa w innym miejscu jest możliwe, zatem interes społeczny można pogodzić ze słusznym interesem właściciela, co nakazuje art. 7 k.p.a.

Wojewoda W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Organ odwoławczy wskazał, iż determinujący normalne zużycie wiek istniejącej linii przesyłowej, jak i wynikająca wprost z dokumentacji przedstawionej przez wnioskodawcę i niekwestionowana przez stronę skarżącą różnica w parametrach eksploatacyjnych linii istniejącej i linii po modernizacji (dwukrotnie większa powierzchnia przekroju przewodów roboczych, dwukrotnie wyższa graniczna temperatura robocza przewodu, ponad trzykrotnie wyższa obciążalność prądowa przy letnich temperaturach otoczenia) wskazują przy tym w sposób jednoznaczny i oczywisty (bez potrzeby odwoływania się do wiedzy specjalistycznej lub innych dowodów), że biorąc pod uwagę ilość i charakter odbiorców zaopatrywanych w energię elektryczną przy użyciu przedmiotowej linii, jej niezwłoczna modernizacja jest niezbędna ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego oraz ze względu na interes społeczny wyrażający się w zapewnieniu dostaw energii na potrzeby lokalnych pracodawców. (vide: WSA w Poznaniu w wyroku o sygnaturze: II SA/Po 1318/14)

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo Sąd orzekający popiera rozważania i argumentację organów administracji przedstawione w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody W. z dnia [...].03.2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, tj. Starosty W. z dnia [...].12.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. udzielającą Spółce [...] Sp. z o. o. z siedzibą w P., inwestorowi, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni całkowitej [...] ha, położonej w P. w celu umożliwienia wykonania inwestycji celu publicznego modernizacji linii elektroenergetycznej 110 kV relacji W.– M. .

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Artykuł 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Natomiast z treści art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Mamy tu więc do czynienia z dwiema decyzjami – pierwotną (ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) oraz kolejną (pozwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. To niezwłoczne zajęcie musi być uzasadnione wystąpieniem przesłanek podanych w ww. przepisach.

Podkreślić należy, co jest niezwykle istotne, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia powołanych przepisów wynika bowiem, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia, tj. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Innymi słowy decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa unormowanej w art.124 ust.1 u.g.n. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (tak: np. postanowienie NSA z dnia 03.02.2015r. o sygn. I OZ 8/15, publ. LEX nr 1628672; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12.06.2014r. o sygn. II SA/Bk 526/14, publ. LEX nr 1491176; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 05.06.2014r. o sygn. II SA/Ol 247/14, publ. LEX nr 1479364; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 08.05.2014r., sygn. II SA/Sz 1489/13, publ. LEX nr 1467940.

Pierwszorzędnym i zasadniczym problemem podlegającym ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, istniała decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. Dopiero bowiem pozytywne ustalenie tegoż umożliwia dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki określone w art.124 ust.1a u.g.n. oraz art.108 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co istotne, Starosta W. decyzją z dnia [...].11.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w P. , gmina M.

Zgodnie z ww. decyzją zezwolono wnioskodawcy [...] Sp. z o.o., na wykonanie prac polegających na demontażu istniejącego odcinka linii elektroenergetycznej 110 kV w postaci przewodów fazowych i odgromowych i w ich miejsce montażu nowych przewodów oraz demontażu starego i montażu nowego słupa kratowego nr 62. Określono, że długość linii przesyłowej na nieruchomości oznaczonej nr [...] wynosi 154,31 m, szerokość pasa wyznaczającego obszar objęty ograniczeniem 8,8 m, a powierzchnią obszaru objętego ograniczeniem wynosi 1357,54 m. Stwierdzono, iż przebieg linii przez opisaną nieruchomość określony został na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji.

Wojewoda W. decyzją z dnia 05.03.2015r. nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 12.08.2015r. o sygn. akt IV SA/Po 358/15 oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody. Tym samym należało przyjąć, że w chwili wyrokowania, jak również wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, była w obrocie prawnym decyzja Starosty W. z dnia [...].11.2014r. nr [...] ograniczająca na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...].

Wobec rozstrzygnięcia o legalności wyżej wskazanych decyzji w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, w niniejszym postępowaniu ocenić należało jedynie, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1 a u.g.n.). Zwrócić przy tym należy uwagę, że to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1 a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w razie zaistnienia przesłanek określonych w art.124 ust.1a u.g.n. i art.108 k.p.a. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art.124 ust.1a u.g.n. nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Wobec powyższego organ administracji w razie stwierdzenia istnienia w/w przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

W sytuacji spełnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, starosta udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i decyzji tej nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. O obowiązku wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w razie spełnienia w/w przesłanek przesądza użyte przez ustawodawcę sformułowanie "udziela" mające charakter kategoryczny i nakazowy. Tak samo sformułowanie "nadaje" przesądza o obowiązku nadania klauzuli wykonalności.

Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Sąd nie miał wątpliwości, że wnioskodawca w kontrolowanym przypadku realizował cel publiczny. Jak słusznie wskazały organy administracji realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa inwestycja niewątpliwie ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu.

Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a. do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: "inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony". Nadto uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1 a u.g.n. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 771/11).

W niniejszej sprawie organy trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie zaskarżonych decyzji było uzasadnione interesem społecznym i ważnym interesem gospodarczym. Przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz wzrostu bezpieczeństwa jej dostaw. Opisane powyżej zamierzenie inwestycyjne ma zapewnić bezpieczeństwo energetyczne poprzez wykluczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii elektrycznej, na przykład wskutek awarii wyeksploatowanej już linii energetycznej, czy też wskutek siły wyższej np. warunków pogodowych. Należy wyjaśnić, że obecny rozwój gospodarczy i cywilizacyjny naszego kraju powoduje zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną, a w rezultacie konieczność rozwoju infrastruktury energetycznej. Znanym powszechnie faktem jest to, iż infrastruktura ta jest w znacznym stopniu przestarzała i wyeksploatowana. Ponadto zamierzenie to ma umożliwić rozwój gospodarczy (a tym samym i społeczny) regionu poprzez umożliwienie budowy i prawidłowego funkcjonowania wielkiego zakładu produkcyjnego.

Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości (vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 987/07). Stwierdzić zatem należy, że interes społeczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

Organy zasadnie przyjęły, że w sprawie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu gospodarczego", jak i "interesu społecznego", a przedstawiona przez organy argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu. Zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustawy, będących podstawą jej wydania.

Zagrożenie interesu społecznego w niniejszej sprawie polega na tym, iż stan przedmiotowego odcinka linii technicznej stwarza realne zagrożenie dla planowanej inwestycji o znaczeniu ponadregionalnym, tj. dla budowy i późniejszego funkcjonowania fabryki samochodów [...] . Interes społeczny w tym zakresie przenika się z ważnym interesem gospodarczym i tworzy wspólny węzeł. Oczywistością jest bowiem pozytywny wpływ tak dużej inwestycji na gospodarkę regionu, a co za tym idzie na interes całej społeczności regionu. Niewątpliwie powstanie fabryki samochodów [...] ma charakter ponadregionalny i jest zdarzeniem istotnym dla gospodarki regionu, a także relacji społecznych w tym regionie (zwiększenie zatrudnienia i dochodów ludności). Organy słusznie przyznały analogiczną (do budowy fabryki [...] ) rangę inwestycji towarzyszącej budowie fabryki, za jaką należy uznać zmodernizowanie przedmiotowej linii wysokiego napięcia W. - M. do stanu umożliwiającego przesył niezbędnej dla budowanej fabryki ilości energii elektrycznej. Bez istnienia właściwej infrastruktury energetycznej niemożliwe jest bowiem prawidłowe funkcjonowanie wielkiego zakładu produkcyjnego.

Sąd nie podziela toku rozumowania skarżącego, że skoro wspomniana fabryka jeszcze nie istnieje i ewentualny niedobór mocy energetycznej wystąpi w przyszłości, to nie było przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Taki sposób rozumowania jest nieracjonalny i z założenia z góry akceptuje możliwość wystąpienia blackoutu energetycznego po uruchomieniu wspomnianej fabryki, co naruszałoby zarówno interes społeczny, jak i gospodarczy. Rozumienia interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego nie można ograniczać jedynie do działań typu post factum, czyli np. do modernizacji linii energetycznej dopiero po wystąpieniu blackoutu. W ocenie Sądu dopuszczalne, a nawet wymagane - w świetle przesłanek interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego – jest stosowanie działań wyprzedzających i przyszłościowych. To znaczy jeżeli – jak w rozpatrywanym przypadku – przewidywany jest niedostatek mocy energetycznej z uwagi na uruchomienie wielkiej fabryki (czy też z jakiejkolwiek innej przyczyny), to dopuszczalne, a nawet niezbędne, jest wcześniejsze przystosowanie sieci energetycznej do przewidywanych obciążeń. Już tylko ta kwestia – wbrew zarzutowi skarżącego – stanowiła przesłankę do uznania istnienia w kontrolowanym przypadku interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego. I to nawet niezależnie od aktualnego stanu technicznego przedmiotowej linii energetycznej i zasadnie przyjętego przez organy istnienia ryzyka ograniczeń w dostawach energii elektrycznej z uwagi na zły stan techniczny przedmiotowej linii.

Reasumując w sprawie występowały w dacie orzekania przez Starostę W. co najmniej dwie przesłanki dla wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]: zagrożenie interesu społecznego i ważny interes gospodarczy.

Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące takiej, czy innej lokalizacji słupów energetycznych na działce nr [...] . Przypomnieć trzeba, że w niniejszej sprawie bada się istnienie dwóch przesłanek: 1) czy istnieje w obrocie prawnym (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) a po drugie czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. i 124 ust.1 a u.g.n. Obydwie powyższe przesłanki w niniejszym przypadku występują. Dlatego dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie mają znaczenia decyzje ustalające lokalizacje inwestycji celu publicznego, gdyż istnienie zgodności z nimi oceniane jest na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, co wynika ze zdania drugiego art. 124 ust. 1 u.g.n. Podobnie rzecz ma się z umiejscowieniem poszczególnych elementów linii elektroenergetycznej, na co uwagę zwracał skarżący. Kwestie te są rozstrzygane na etapie postępowania lokalizacyjnego prowadzonego przed właściwym miejscowo wójtem, ewentualnie wprost w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Wyjątkowo zdarzyć się może, iż aspekt umiejscowienia linii elektroenergetycznej lub jej składników (na przykład słupów) rozstrzygany jest na etapie postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w ramach realizacji dyrektywy dbania o jak najmniejszą uciążliwość właściciela. Kwestia ta jednak nie ma żadnego znaczenia dla wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości.

Niezasadne okazały się także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Rozstrzygnięcie zostało też, wbrew twierdzeniom skarżącego, wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). W oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto obszerne i szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Szczegółowo wyjaśniono dlaczego wydano taką właśnie decyzję i na podstawie jakich przesłanek. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu orzekającego wydana decyzja jest zgodna z decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w P. , gmina M. Fakt iż organ użył zwrotu "modernizacja" zamiast "przebudowa", nie powoduje, iż zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy bowiem, iż organ orzekający na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie kwalifikuje w sposób wiążący robót budowlanych wymagających uzyskania ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jego rolą jest ocena, czy pozostają one zgodne z miejscowym planem lub posiadaną przez inwestora decyzją lokalizacyjną, określenie, na czym one polegają i konkretyzacja zakresu ograniczenia sposobu korzystania z prawa własności. Skoro w sprawie niniejszej ten zakres został przez inwestora doprecyzowany i jest on zgodny z rozwiązaniami planistycznymi dotyczącymi tego terenu, to organ nie mógł odmówić wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a następnie wydania decyzji na podstawie art. 124 a u.g.n. Okoliczność, że organ określił prace jako przebudowa i modernizacja nie ma znaczenia dla legalności rozstrzygnięcia na podstawie art.124 ust. 1 a u.g.n., skoro jednocześnie szczegółowo wskazał ich zakres. Niezależnie od tego jak przedmiotową inwestycje przez pryzmat prawa budowlanego należy zakwalifikować nie ulega wątpliwości, iż inwestycja o jakiej mowa w decyzji lokalizacyjnej, a przedsięwzięcie które chce zrealizować spółka E. , dla której Starosta W. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości skarżącego, to jedne i te same zaplanowane roboty budowlane.

Ponadto odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 6 uzasadnienia skargi należy wskazać, że wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 29.09.2015r. o sygn. akt IV SA/Po 281/15 oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej przebudowę istniejącej napowietrznej, elektroenergetycznej, jednotorowej linii 110kV W.-M. na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...] , obręb P. , gmina M. .

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę