Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 450/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 ust 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 6 art 7 art 77 art 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. W. kwotę [...] ([...]) złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G., decyzją z dnia [...] r., Nr[...]– przyznał S. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz: P. M., A. M. i K. M. w wysokości po [...] złotych miesięcznie na każde z dzieci, na okres od [...] r. do [...] r.

Następnie Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając

z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G., decyzją z dnia [...] r., Nr [...], zobowiązał A. M. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. M., K. M. i P. M. reprezentowanych przez S. K., w okresie świadczeniowym

od [...] r. do [...] r.

A. M. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy G. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego podnosząc, że nie jest w stanie zwrócić tej kwoty. Wyjaśnił, że na skutek wypadku doznał urazu [...] i nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. oraz z [...] r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Nie ma majątku ani dochodów. Utrzymuje się z zasiłku w kwocie [...] zł miesięcznie przyznanego decyzją z dnia [...] r. Z zasiłku potrącana jest kwota [...] zł przez komornika z tytułu zaległości alimentacyjnych i na utrzymanie pozostaje kwota

[...] zł miesięcznie. Wskazał, że przed wypadkiem i powstaniem niepełnosprawności regularnie łożył na utrzymanie dzieci, mimo że pracował jedynie dorywczo. Obecnie nie może pracować, może jedynie pomagać w opiece i wychowywaniu dzieci. Nadal pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów i kontynuuje rehabilitację.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając

z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy G., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 10, art. 25, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 zezm.), po rozpoznaniu wniosku A. M. – odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] złwraz z odsetkami ustawowymi orzeczonymi do zwrotu na podstawie decyzji z dnia [...]roku.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 27 ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami.

Obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym rodzicu. Sąd Rejonowy

w G. w dniu [...]r. w sprawie [...] zobowiązał A. M. do płacenia alimentów na rzecz małoletnich P.M., A M. i K. M. w kwocie po [...] zł miesięcznie na każde z dzieci. Matka dzieci S. K. złożyła wniosek o egzekucję alimentów, która okazała się bezskuteczna. Następnie S. K. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i to prawo zostało ustalone decyzją z dnia [...] r. na okres od [...] r. do [...] r., o czym A. M. został poinformowany.

Na podstawie informacji uzyskanych od komornika organ ustalił, że A. M. w okresie od [...] r. na poczet spłaty zadłużenia przekazał następujące kwoty: z tytułu odsetek: [...] r. – [...] zł, [...] r. – [...] r. – [...] zł, z tytułu otrzymanych przez osobę uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego: [...] r. – [...] zł, [...] r. – [...] zł, [...] r. – [...] r. – [...] zł.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż od momentu otrzymania decyzji o zwrocie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego tj. [...] r., A. M. uniemożliwiał podjęcie działań zmierzających do ustalenia przyczyny niealimentacji dzieci i zmian tego stanu. Nie stawił się na wezwanie organu z dnia [...] r., celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Zgłosił się dopiero na wezwanie z dnia [...] r., gdy zostały przyznane alimenty z funduszu na nowy okres świadczeniowy tj. od [...] r. do [...] r.

Ponadto organ I instancji podniósł, że S. K. we wniosku z dnia

[...] r. i [...] r. o ustalenie prawa do świadczeń

z funduszu alimentacyjnego nie podała A. M. jako członka rodziny,

a w dniu [...]r. złożyła oświadczenie, po uprzedzeniu

o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, "że samotnie wychowuje dzieci, nie wstąpiła w związek małżeński i nie żyje w konkubinacie". Organ uznał, że strona podaje prawdę.

Z kolei A. M. podczas przeprowadzania w dniu [...]r. wywiadu alimentacyjnego podał "że na jego utrzymaniu pozostaje S. K. – konkubina i czworo dzieci: J., K., A. i P.".

Celem ustalenia faktycznej sytuacji rodzinnej, organ wezwał w dniu [...] r. S. K., która oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo

z A. M. od urodzenia dzieci. W tych okolicznościach organ uznał,

że S. K. i A. M. prowadzą wspólne gospodarstwo,

a w zależności od wymogów ustawowych do utrzymania świadczeń z pomocy społecznej, podają różny skład rodziny.

Organ I instancji uznał, że wniosek A. M. o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie zasługuję na uwzględnienie z uwagi na to, że świadczenie te tworzyły budżet rodziny, której wnioskodawca jest członkiem.

Organ podkreślił, że A. M. zwracając się z wnioskiem o umorzenie należności, wskazał, że jego dochód jest zbyt niski aby płacić zasądzone alimenty. Tymczasem, przy ustalaniu prawa strony do zasiłku stałego wzięto pod uwagę także dochód z tytułu otrzymywanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie zasiłek został zajęty przez komornika i stąd niski dochód. Zaistniała sytuacja jest efektem wprowadzenia organu w błąd zarówno przez S. K. jak

i A. M.

Z uwagi na powyższe, organ zawiadomił Prokuratora Rejonowego w G. o prawdopodobieństwie wyłudzenia pieniędzy z budżetu państwa oraz o składaniu fałszywych zeznań.

A. M. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie wniosku z dnia [...] r. o umorzenie należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Odwołujący się wskazał, że do [...] r. regularnie łożył na utrzymanie dzieci z dochodów z pracy dorywczej i nigdy nie uchylał się do łożenia na dzieci.

Na skutek wypadku nie może pracować. Obecnie poszukuje pracy jako osoba niepełnosprawna. Zaprzeczył, że uniemożliwiał działania mające na celu ustalenie przyczyny niealimentacji dzieci. Wyjaśnił, że żaden z pracowników OPS-u nie podejmował takich działań. Na wezwanie nie mógł się zgłosić, z powodu choroby

i korzystania z rehabilitacji. Nie składał też nieprawdziwych zeznań. W chwili wywiadu związek z S. K. był w rozpadzie. Nigdy nie tworzyli formalnego związku i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa. Jako ojciec ma prawo opiekowania się dziećmi i dlatego wiele czasu spędza w ich miejscu zamieszkania. Obecnie nie może pracować, utrzymuje się z zasiłku stałego, w kwocie [...] zł. Po potrąceniu kwoty [...], pozostaje na utrzymanie [...] złotych.

Z tych względów wniósł o uwzględnienie wniosku o umorzenie należności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia [...] r., Nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia należności w kwocie [...] zł wraz z funduszu alimentacyjnego – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył ustalenia organu I instancji i ocenę tego stanu faktycznego w świetle przepisów ustawy oraz przytoczył argumenty podniesione w odwołaniu i wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Umorzenie zaległości następuje w drodze decyzji administracyjnej, która

ma charakter fakultatywny, co nie zwalnia od obowiązku rzetelnego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, należytego wykazania spełnienia w sprawie przesłanek wymienionych w art. 30 ust. 2 ustawy oraz starannego uzasadnienia decyzji.

Działanie organu administracji publicznej w ramach tzw. uznania administracyjnego nie jest równoznaczne z dowolnością i nieograniczoną swobodą takiego postępowania. Organ I instancji, wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń, zobligowany jest bowiem wykazać, że – uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną strony – umorzenie takie jest (bądź) nie jest zasadne.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że z zebranych dowodów

w sprawie wynika, iż A. M. na mocy ugody sądowej z dnia[...]. zawartej przed Sądem Rejonowym w G. w sprawie [...] zobowiązał się płacić na rzecz małoletnich dzieci: P., A. i K. M. alimenty po [...] zł miesięcznie na każde z dzieci, poczynając od [...] roku. Egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna (zaświadczenie z dnia [...] r.). Komornik wskazał, że dłużnik nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie pobiera świadczeń emerytalono – rentowych. Mieszka wspólnie

i prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną S. K. i [...] małoletnich dzieci: P., A., K. i J..

S. K. wobec bezskuteczności egzekucji i powołując się

na okoliczności samotnego wychowywania dzieci uzyskała prawo do świadczeń

z funduszu alimentacyjnego. Uprzedzona o odpowiedzialności za fałszywe zeznania,

w dniu [...] r. i [...] r., oświadczyła że nie żyje

w konkubinacie. Tymczasem A. M/ przez cały czas pobierania świadczeń

z funduszu alimentacyjnego należał do rodziny S. K., wspólnie z nią mieszkał i prowadził gospodarstwo domowe, a główne źródło utrzymania rodziny stanowiły właśnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. A. M.

w wywiadzie alimentacyjnym z dnia [...]r. oświadczył, że na jego utrzymaniu pozostaje konkubina S. K. i [...] dzieci. Rodzina korzysta z różnych form pomocy społecznej – zasiłku celowego (opłaty z przedszkole, wyżywienie), zasiłku stałego oraz ze świadczeń rodzinnych.

Kolegium podkreśliło, że celem pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od osób zobowiązanych do ich płacenia. Jednocześnie ustawodawca określił działania zmierzające do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji tj. przewidział obowiązek zwrotu przez dłużnika wypłaconych zastępczo przez gminę świadczeń alimentacyjnych. Organ pokreślił, że istotą powyższej pomocy jest zaspokojenie potrzeb osób uprawnionych i nie jest dopuszczalna sytuacja, w której pomoc ta będzie stanowiła źródło utrzymania samego dłużnika alimentacyjnego.

W przedmiotowej sprawie, A. M. z mocy samego prawa nie może być zaliczony do rodziny S. K., bowiem zgodnie z art. 2 pkt 12 lit. "d" ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – do "rodziny" nie zalicza się rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym do alimentów na jej rzecz. Dlatego okoliczność zamieszkiwania A. M. z rodziną S. K. wskazuje (jedynie) na naganne z punktu widzenia celu ustawy zachowanie dłużnika, który z jednej strony nie płaci zasądzonych alimentów, z drugiej–korzysta z wypłaconych zastępczo przez Gminę świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a następnie ubiega się o umorzenie należności z tego tytułu.

Kolegium nie dało wiary twierdzeniom odwołującego się, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z S. K. i dziećmi oraz,

że utrzymuje się jedynie z kwoty [...] złotych.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że pomimo trudnej sytuacji dochodowej A. M., jako osoba młoda (ma ukończone [...] lata),

na której ciąży ustawowy i sądowy obowiązek alimentacyjny wobec własnych dzieci, winien aktywnie wykazywać własną inicjatywę w poszukiwaniu pracy. Fakt posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (uraz prawej ręki) powoduje,

że dostępność pracy zarobkowej jest ograniczona, co nie oznacza jednak,

że wykluczona w zupełności.

Kolegium podkreśliło, że instytucja umorzenia należności alimentacyjnych jest środkiem szczególnym i stosowana być powinna jedynie wobec osób, które pomimo starań nie są w stanie w jakikolwiek sposób przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych lub ich pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości.

W ocenie Kolegium, powyższe ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku,

że organ I instancji prawidłowo ocenił sytuację A. M. i należycie oraz przekonująco uzasadnił odmowę umorzenia należności alimentacyjnych.

A. M. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana w oparciu o nieprawdziwe ustalenia, a zatem jest decyzją błędną, ponadto zostały przekroczone granice uznania administracyjnego.

A. M. podniósł, że do [...] r. regularnie łożył na utrzymanie dzieci. Po ciężkim wypadku w dniu [...] r. utracił możliwość wykonywania pracy z powodu urazu prawej ręki, która jest niesprawna. Posiada orzeczoną niezdolności do pracy. Odbył długie i ciężkie leczenie oraz rehabilitację. Podkreślił, że nigdy nie uchylał się od łożenia na dzieci. Obecnie sprawuje opiekę nad dziećmi, aby ich matka mogła pracować. Nie ma środków na własne utrzymanie, ponieważ z zasiłku stałego po potrąceniu zadłużenia alimentacyjnego pozostaje [...] złotych. Aktualna sytuacja życiowa i finansowa, nie pozwala na spłacenie zadłużenia, a z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Skarżący postawił pytanie, komu służy zatem art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Pełnomocnik skarżącego, radca prawny M. W. ustanowiony

w ramach prawa pomocy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, dodatkowo podnosząc, że organ wydając przedmiotową decyzję nie uwzględnił słusznego interesu skarżącego, który jako osoba ze stwierdzoną niepełnosprawnością nie ma możliwości podjęcia pracy, która zapewniłaby mu możliwość spłaty zobowiązań alimentacyjnych. Cały dochód jaki osiąga to – po uwzględnieniu zajęć komorniczych –kwota[...]złmiesięcznie.

W prawdzie z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że w skarżącego występuje ono w stopniu umiarkowanym, lecz biorąc pod uwagę sytuację na ryku pracy w miejscu zamieszkania skarżącego – całkowicie uniemożliwia znalezienie pracy. Dlatego, decyzja odmawiająca umorzenia skarżącemu powstałych zaległości stanowi znaczne i oczywiste naruszenie zasad uznania administracyjnego, gdyż w ogóle nie uwzględnia interesu obywatela, który nie dość, że nie ma wystarczających środków na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, to jeszcze obciążony jest zadłużeniem, którego nie ma możliwości spłacić, a które ciągle wzrasta o wysokość odsetek.

Do skargi dołączone zostało Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. wydane przez Powiatowy Zespół d/s Orzekania

o Niepełnosprawności w G. Z orzeczenia tego wynika, że A. M. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydane zostało do [...] r., odnośnie odpowiedniego zatrudnienia wskazano zakład pracy chronionej, przeciwskazana praca wymagająca sprawności obu kończyn górnych, ciężka praca.

Samorządowego Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, dlatego skargę należało uwzględnić.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

(Dz. U. Nr. 1, poz. 7 ze zm.), (a nie jak omyłkowo wskazał organ odwoławczy

w podstawie prawnej decyzji ustawy z dnia 27 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych) zgodnie z którym, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuacje dochodową i rodzinną.

Z powyższego przepisu wynikają dwie okoliczności istotne dla sądowej kontroli zgodności z prawem decyzji. Pierwsza z nich dotyczy materialnoprawnych przesłanek rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o umorzenie, druga zaś dotyczy uznaniowego charakteru decyzji w tym przedmiocie.

W świetle przytoczonego przepisu art. 30 ust. 2 tej ustawy, materialnoprawnymi przesłankami umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego są: sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego. Tak więc, prawidłowe ustalenie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy determinuje sposób rozstrzygnięcia wniosku. Jednocześnie z uwagi na uznaniowy charakter umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ zwłaszcza w przypadkach wydania negatywnej decyzji zobowiązany jest do umotywowania swojego rozstrzygnięcia przede wszystkim w kontekście przesłanek materialnoprawnych.

Trafnie organy obu instancji ustaliły, że skarżący wraz z jego dziećmi i ich matką S. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Jednakże

z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy te orzekając w niniejszej sprawie nie dokonały rzetelnej oceny sytuacji dochodowej skarżącego. Organy skupiły się przede wszystkim na ocenie możliwości zarobkowych skarżącego przyjmując, że jako osoba młoda licząca [...] lata, winnien aktywnie wykazywać własną inicjatywę w poszukiwaniu pracy. Fakt posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (uraz ręki prawej) powoduje, że dostępność pracy zarobkowej jest ograniczona, co nie oznacza jednak, że wykluczona w zupełności.

Taka konkluzja oparta jest na przypuszczeniach, a nie na faktach wynikających z ustaleń. Skoro bowiem organy przyjęły, że skarżący zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (uraz ręki prawej) może pracować, a nie ustalono chociażby za pośrednictwem urzędu pracy czy w miejscu zamieszkania lub miejscowości pobliskiej znajdują się zakłady pracy, w których mógłby podjąć pracę

i jakie są w ogóle możliwości zatrudnienia osoby z taką dysfunkcją jak skarżący,

to odmowa umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie może być uznana za mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego.

Zauważyć należy, że ustawodawca otwierając, poprzez ustanowienie w art. 30 ust. 2 powyższej ustawy, możliwość ubiegania się o umorzenie należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie uzależnił takiej możliwości od oceny postawy zobowiązanego względem jego obowiązku alimentacyjnego. Dlatego, odmowa umorzenia nie może być dokonywana przez pryzmat naganności tego postępowania, ponieważ z woli ustawodawcy o umorzenie może się ubiegać i je uzyskać każdy dłużnik alimentacyjny niezależnie od tego w jakich okolicznościach i z jakich przyczyn stał się dłużnikiem alimentacyjnym.

Jak już zostało to bowiem wyżej powiedziane, jedynymi przesłankami jakimi powinien kierować się organ rozpatrujący wniosek o umorzenie należności wypłacanych z tytułu świadczeń alimentacyjnych, jest sytuacja dochodowa i rodzinna, która za takim rozstrzygnięciem przemawia.

Zdaniem Sądu, uzasadnioną sytuacją dochodową i rodziną przemawiającą

za uwzględnieniem wniosku o umorzenie tych należności będą ustalenia wskazujące na: brak dochodu oraz brak możliwości zarobkowych lub mimo podjęcia przez zobowiązanego zatrudnienia osiąganie przez niego dochodu znaczenie nie wystarczającego na utrzymanie jego i jego rodziny.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie zatem ustalenie nie tylko sytuacji rodzinnej skarżącego, ale przede wszystkim wyjaśnienie czy faktycznie posiada on możliwości podjęcia zatrudnienia, a jeżeli tak, to czy uzyskiwany dochód

w powiązaniu z ewentualnymi dochodami innych członków rodziny zapewni

im minimum egzystencji i jednocześnie pozwoli na spłatę tego zadłużenia.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia obu organów nastąpiły

z naruszeniem art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,

a także art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw.

z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt I wyroku.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 tej ustawy, a w pkt III

na podstawie art. 250 powyższej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349

ze zm.).