Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 616/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 616/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Z, na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 30 marca 2018 r. Nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, , , - skargę oddala -,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 października 2017 r. znak sprawy: [...] na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r. poz. 708) Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył [...] Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w wysokości [...] zł. za nie wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 cyt. wyżej ustawy.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego dnia 30 sierpnia 2017 r. w miejscowości B., na autostradzie A4, zatrzymali do kontroli pojazd ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowy samochód przewoził m.in. wyrób [...] w ilości [...] kg, zakwalifikowany do kodu [...], że nadawcą w kontrolowanym przewozie była firma [...], [...], [...], [...], a odbiorcą towaru był podmiot [...] Sp. z o.o., Zakład [...], ul. [...], [...] J., P. Ponadto ustalono również, że towar z terytorium N. na terytorium P. przewożony był przez przewoźnika [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] Z. , a przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywany był pod numerem [...]. Organ stwierdził, iż przedmiotowe zgłoszenie nie odzwierciedlało jednak w pełni stanu faktycznego transportu albowiem widniejący w systemie nr rejestracyjny pojazdu samochodowego to [...] podczas gdy transportu dokonywał pojazd o nr rejestracyjnych [...]. Ponadto w systemie monitorowania pole dotyczące numeru zezwolenia drogowego widniało puste. Organ wskazał, że dopiero w trakcie kontroli, Spółka dokonała korekty, widniejącego w systemie zapisu dotyczącego nr rejestracyjnego pojazdu.

Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było wymierzenie na podstawie cyt. na wstępie przepisu art. 24 ust. 1 kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem [...] Sp. z o.o. w odwołaniu od powyższej decyzji wskazała, iż nie można Spółce zarzucić braku niezwłocznego działania w zakresie aktualizacji danych w systemie, albowiem przewoźnik nie miał możliwości dokonania zmian we wcześniejszym terminie, a zmian dokonał w możliwie najkrótszym terminie. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) w zw. z art. 26 ust.5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017r., poz. 708 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, następnie dokonał identycznych ustaleń co organ I instancji , po czym wskazał, że Spółka od godziny 6:20 miała wiedzę o zmianie pojazdu z powodu awarii, a zatem, również o konieczności dokonania korekty zgłoszenia SENT. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że bez zmiany danych w systemie przedmiotowy transport nie powinien być kontynuowany. Tak jak zgłoszenie pierwotne musi być dokonane przed rozpoczęciem przewozu, tak również aktualizacja zgłoszenia w trakcie trwania przewozu winna być warunkiem jego kontynuacji. Podmiot zobowiązany przepisami ustawy o SENT do niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu bez wątpienia w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli danych niezgodnych ze zgłoszeniem naraża się na sankcję wynikającą z braku wypełnienia obowiązków ustawowych. Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie warunek niezwłocznej aktualizacji nie został spełniony, bowiem prawie pięć i pół godziny od momentu zamiany ciągnika siodłowego transport został zatrzymany do kontroli i dopiero wtedy nastąpiła korekta błędnych danych widniejących w systemie. Trudno , zd. organu przyjąć, że w realiach przedmiotowej sprawy było to działanie niezwłoczne. Organ podkreślił także, iż strona odwołująca się nie wskazała na żadne nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające niezwłoczne dokonanie aktualizacji zgłoszenia w systemie, a dokonana przez Spółkę aktualizacja danych zawartych w zgłoszeniu była efektem kontroli a nie dobrowolnego działania Spółki.

Reasumując powyższe rozważania, Dyrektor Izby stwierdził, iż przedmiotowy

transport odbywał się z naruszeniem wymogów ustawy, a w szczególności art. 8 ust. 1, zgodnie z którym Spółka nie dokonała w sposób niezwłoczny zmiany danych w systemie, do której była zobowiązana. W związku z powyższym zasadne stało się nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Co do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy po przywołaniu treści art. 26 ust. 3 cyt. ustawy wskazał, że Spółka nie wystąpiła ze stosownym wnioskiem, natomiast w ocenie Dyrektora Izby nie zachodzą przesłanki, aby z urzędu odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

Organ stwierdził, że użyte w ww. przepisie sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, iż instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do wykładni wyrażeń użytych w przepisie. Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania wskazując sytuacje, w których można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Stwierdzenie przez organ podatkowy, że którakolwiek z tych przesłanek występuje , otwiera jedynie drogę do rozważenia, czy odstąpienie jest zasadne. W takiej sytuacji organ rozstrzyga jednak w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że może, ale nie musi zastosować wnioskowaną ulgę, tj. instytucję odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W rozpatrywanej sprawie ewentualne udzielenie wnioskowanej ulgi uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Zarówno ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych nie definiuje omawianych pojęć. Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze, że pojęcia te są nieostre, ich rozumienie ukształtowane zostało w znacznej mierze poprzez orzecznictwo i doktrynę.

I tak, przyjmuje się, że przez ważny interes strony należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji podatnika. To sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych (B. Dauter, Ordynacja podatkowa, Komentarz, wyd. Lexis Nexis 2011 r.). Przykładem, może tu być utrata możliwości zarobkowania, czy utrata losowa majątku. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, że taki interes ma, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań (por wyroki: z 4 marca2015r.,sygn.aktIOSK 1467/14, z 10 lutego 2015 r., I SA/Gl 797/14, z 22 kwietnia 1999 r., SA/S z 850/98 i in.).

Z kolei, pojęcie interesu publicznego to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na

uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje (por. wyrok z 4marca2015r.,sygn.akt I GSK 1467/14).

Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 o.p.

Zd. organu, przedstawione przez Spółkę subiektywne okoliczności, które spowodowały brak aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu SENT, nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów była powszechnie znana przewoźnikom. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązkach bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie bądź nieprawidłowe wykonanie. Z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie było w ocenie organu odwoławczego podstaw do przyznania z urzędu omawianej ulgi.

W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] Sp. z o.o. , zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż dokonanie aktualizacji bez zbędnej zwłoki nie jest wystarczającym działaniem mającym na celu wywiązanie się z obowiązku nałożonego przez ww. artykuł, domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji.

W jej uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż w art. 8 ust. 1 cyt. wyżej ustawy nie określono okresu czasu do dokonania zgłoszenia, stwierdzając, iż zmiana taka ma zostać dokonana niezwłocznie. Ponieważ pojęcie "niezwłocznie" nie posiada określenia ustawowego to posiłkując się wskazaniami doktryny, zd. Spółki, przez pojęcie to należy rozumieć "bez nieuzasadnionej zwłoki" czyli bez zbędnych czynności, przeszkód, ale z zachowaniem czynności przewidzianych przepisami. Wg strony skarżącej po awarii ciągnika siodłowego o nr rej. [...] jego zmiany w systemie na [...] Spółka dokonała w możliwie najkrótszym terminie , a więc bez zbędnej zwłoki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko uprzednio wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. : Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną , jak i poprzedzającą decyzję organu I instancji , Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa, w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zarzut zgłoszony w skardze jest nieuzasadniony.

Ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji są prawidłowe i niekwestionowane, a sprowadzają się do tego , że dnia 30 sierpnia 2017 r., [...] Sp. z o.o. działając w charakterze przewoźnika dokonywała przewozu m.in. wyrobu [...] w ilości [...] kg, zakwalifikowanego do kodu [...]. Transport przedmiotowego wyrobu podlega rygorom ustawy o SENT, i jak wynika z wydruku zgłoszenia [...], Spółka w dniu dnia 28 sierpnia 2017r. o godzinie 13:09 dokonała modyfikacji zgłoszenia w zakresie odnoszącym się do przewoźnika. W polu dotyczącym numeru ciągnika wpisano numer [...], co nie odpowiadało stanowi faktycznemu zastanemu w trakcie kontroli drogowej, podczas której stwierdzono, iż pojazd ciągnący naczepę posiadał w rzeczywistości numer [...]. Równocześnie przewoźnik podczas kontroli, dnia 30 sierpnia 2017r. o godz.11:53 dokonał korekty zapisu w elektronicznym systemie nadzoru przewozu towarów.

Istota sporu sprowadzała się do stwierdzenia czy w okolicznościach faktycznych sprawy strona skarżąca dokonała aktualizacji przedmiotowego wpisu bez zbędnej zwłoki, a tym samym czy spełniła obowiązek z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 3 ust 2 pkt 1 li. b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r. poz.708) systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN m.in. [...],jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Zgłoszenie winno zawierać:

1) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

imię i nazwisko albo nazwę,

adres zamieszkania albo siedziby;

2) dane nadawcy towarów obejmujące:

imię i nazwisko albo nazwę,

adres zamieszkania albo siedziby;

3) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

4) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej;

5) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;

6) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 3 cyt. ustawy w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z

dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;

7) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

Art. 8 ust. 1 cyt. ustawy stanowi zaś, iż podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

Na podstawie przywołanych przepisów , słusznie organy uznały , iż strona skarżąca, w związku ze zmianą ciągnika siodłowego winna, w takim zakresie dokonać zmiany przedmiotowego zgłoszenia, skoro dnia 30 sierpnia 2017 r. o godzinie 6:20, z powodu awarii pojazdu, w miejscowości P. nastąpiła zamiana ciągników siodłowych, po której nastąpiła kontynuacja transportu do miejsca docelowego. Słusznie także organ odwoławczy stwierdził, iż strona skarżąca od godziny 6:20 miała wiedzę o zmianie pojazdu z powodu awarii, a zatem, również od tej chwili wiedziała o konieczności dokonania korekty zgłoszenia SENT. Prawidłowym także jest stanowisko, że bez zmiany danych w systemie przedmiotowy transport nie powinien być kontynuowany, gdyż tak jak zgłoszenie pierwotne musi być dokonane przed rozpoczęciem przewozu, tak również aktualizacja zgłoszenia w trakcie trwania przewozu winna być warunkiem jego kontynuacji. Podmiot zobowiązany przepisami ustawy o SENT do niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli danych niezgodnych ze zgłoszeniem naraża się na sankcję wynikającą z braku wypełnienia obowiązków ustawowych.

Sąd , za organami obu instancji uznał, że w realiach nin. sprawy warunek niezwłocznej aktualizacji nie został spełniony, bowiem prawie pięć i pół godziny od momentu zamiany ciągnika siodłowego transport został zatrzymany do kontroli i dopiero wtedy nastąpiła korekta błędnych danych widniejących w systemie. Trudno zatem przyjąć, że było to działanie niezwłoczne.

Sąd przyznał rację stronie skarżącej co do tego , iż pojęcie "niezwłocznie" nie posiada określenia ustawowego i posiłkując się czy to wskazaniami doktryny, czy to definicjami słownikowymi, przez pojęcie to należy rozumieć "bez nieuzasadnionej zwłoki" czyli bez zbędnych czynności, przeszkód, ale z zachowaniem czynności przewidzianych przepisami.

Natomiast nie podzielił Sąd stanowiska strony skarżącej, iż po awarii ciągnika siodłowego o nr rej. [...] jego zmiany w systemie na [...] Spółka dokonała w możliwie najkrótszym terminie , a więc bez zbędnej zwłoki.

Strona skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, ani w trakcie kontroli drogowej, ani w toku postępowania przed organami obu instancji, ani w skardze, które uprawniałyby przyjęcie oceny, iż okoliczności faktyczne (jakieś przeszkody) po stronie przewoźnika tak się ułożyły, iż dopiero zmiana w zgłoszeniu w trakcie podjętej kontroli drogowej została dokonana "niezwłocznie" czyli "bez zbędnej zwłoki". Okoliczności faktyczne sprawy uprawniają do twierdzenia, że dokonana przez stronę skarżącą aktualizacja danych zawartych w zgłoszeniu była efektem kontroli, a nie dobrowolnego działania Spółki i nie była "niezwłoczna".

Mając na uwadze przywołane okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę jako bezzasadna oddalił.