Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2934/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Nowakowski sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 2934/02

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r., nr [...], na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r., - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał M. P. rozebrać zlokalizowany na działce nr [...] w G. samowolnie wybudowany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym krytym papą, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 9,05 m na 4,65 m (obiekt wraz z werandą - wybudowany w 1972 r.) oraz samowolnie wybudowany z kręgów betonowych dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wybudowany w 1980 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonych z udziałem strony oględzin w dniu 10 października 2001 r. ustalono, iż na działce nr [...] w G. na terenie dzierżawionym od M. D. istnieją następujące obiekty budowlane, których właścicielem jest M. P.:

1. Obiekt budowlany parterowy, pełniący funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym krytym papą, posadowiony na fundamentach punktowych nietrwale związany z gruntem i wyposażony w instalację elektryczną i wodociągową z ujęcia własnego, o wymiarach 9,05 m. na 4,65 m, - obiekt wraz z werandą, wybudowany w 1972 roku oraz

2. Dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne, wykonany z kręgów betonowych.

Według oświadczenia właściciela, obiekt o przeznaczeniu letniskowym powstał w 1972 roku i był własnością J. B., a następnie M. W.. Zbiornik na nieczystości płynne został wybudowany w 1980 roku przez M. W.. Jednocześnie właściciel oświadczył, że nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę.

W 2000 roku został przeprowadzony remont i modernizacja obiektu letniskowego, w wyniku której zabudowano werandę, oraz wykonano taras wraz z zadaszeniem.

Organ wyjaśnił, że roboty prowadzone przy remoncie obiektu i zabudowaniu werandy należy traktować jako prowadzone przy obiekcie istniejącym, zaś wybudowany taras wraz z zadaszeniem, jako nowy, wydzielony obiekt, w stosunku do którego zostanie wydana odrębna decyzja.

Inwestor przedłożył szereg dokumentów z lat 1970-tych dotyczących prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganych prawem pozwoleń. Ostatnim dokumentem jest pismo ze stycznia 1979 roku Urzędu Miasta i Gminy zawieszające prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na użytkowanie domku letniskowego zlokalizowanego w G.. Z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że w latach 1976-79 było prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące nielegalnej zabudowy działki F. D. (ówczesnego właściciela działki nr [...] w G.), w wyniku którego zostało wydane kilka decyzji, w tym:

l. Decyzja wydana przez Naczelnika Miasta i Gminy nr [...] z dnia 15.IX.1976 roku, nakazująca w myśl art. 37 pkt. 2 - ustawy z dnia 24 października 1974 roku rozbiórkę wszystkich obiektów na terenie stanowiącym własność F. D., które zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę.

2 Decyzja wydana przez Urząd Wojewódzki Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, nr [...] z dnia 31 grudnia 1976 roku , orzekająca o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w części rozbiórki 8 obiektów, oraz uchylająca w części dotyczącej pozostałych obiektów i przekazująca do ponownego rozpatrzenia (powyższa decyzja obejmuje obiekt J. B. w części uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi stopnia podstawowego).

3. Decyzja wydana przez Urząd Wojewódzki Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu, nr [...] z dnia 9 lipca 1979 roku odmawiająca zezwolenia na zmianę rodzaju użytkowania gruntów leśnych należących do F. D., jednocześnie wyrażającą zgodę na pozostawienie na tej działce domków letniskowych stanowiących własność G.P.B.M w G. oraz 10 indywidualnych użytkowników do czasu planowanego wyrębu drzewostanu i pozostawienie do czasu wyjaśnienia umów dzierżawnych, części domków zlokalizowanych nad jeziorem S..

W związku z powyższym organ wskazał, że wystąpił pismem nr [...] z dnia 9 października 2001 roku do urzędów wydających ww. decyzje z prośbą o wypowiedzenie się co do wartości prawnej wyżej wymienionych dokumentów. Urząd Wojewódzki Wydział Rolnictwa i Infrastruktury Wsi pismem nr [...] z dnia 5.11.2001 roku poinformował, że nie dysponuje dokumentami dotyczącymi powyższej sprawy. Również jednoznacznie stwierdzono iż gruntu leśne w obrębie których znajdują się obiekty wypoczynkowe nie uzyskały zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nieleśne. Jednocześnie stwierdzono cyt. "... Brak powyższych dokumentów oraz zapisu w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy stanowi o braku podstaw do legalizacji obiektów rekreacyjnych w obrębie nieruchomości F. D.." Pozostałe urzędy poinformowały o braku dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy.

Organ administracji podkreślił, ze zgodnie z wypisem z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 27 kwietnia 1990 roku Nr [...]/Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990 roku póz. 118 oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992 roku Nr [...] /Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 6 z 19 marca 1993 roku póz. 35, działka nr [...] przeznaczona jest pod łąki, uprawy polowe oraz leśne.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że do dnia dzisiejszego nie dokonano wyłączenia części działki nr [...] na cele rekreacyjne w części dotyczącej istniejących obiektów M. P. - obecnie M. P.

Organ wyjaśnił, że w myśl art. 28 - ustawy Prawo budowlane (Dz.U.z dnia 30 października 1974 roku, Nr 38, póz. 229), roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

W związku z brakiem decyzji pozwolenia na budowę oraz użytkowaniem działki nr [...] w G. niezgodnie z jej przeznaczeniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął opisana na wstępie decyzję.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia wniósł M. P., który wywodził, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie rozstrzygnięty został wniosek o zezwolenie na użytkowanie obiektów, których rozbiórkę nakazano. Podkreślił, że obiekty te zrealizowano w tak odległym czasie, że w interesie wszystkich stron byłoby usankcjonowanie istniejącego stanu faktycznego.

Odwołujący się zaznaczył, iż od momentu powstania tych obiektów Urząd Gminy pobierał podatki nie kwestionując jednocześnie legalności tej zabudowy. Wskazał również, że opłaca wszelkie media, jak również wywóz szamba, sprawdza także czystość wód ze studni głębinowej.

Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 października 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie tylko przedmiotowe obiekty zostały zrealizowane wbrew obowiązującym przepisom Prawa budowlanego, ale również na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest pod taką zabudowę przeznaczony.

Organ wskazał, że zgodnie z tym planem wydzielona część działek we wsi G. przeznaczona jest do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych z likwidacją dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m od jeziora. Z mapy ewidencyjnej wynika, że omawiany obiekt położony jest w części działki przeznaczonej pod uprawy leśne.

M. P. wniósł skargę na powyższą decyzję, w której zarzucił, że naruszone zostały przepisy art. 7, 8, 77, 80 i art. 104 k.p.a. oraz art. 37 ust 1 pkt 1 i art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skarżący poza ponowieniem zarzutów odwołania wywodził, że organy obydwu instancji nie uwzględniły jego interesu oraz naruszyły przepisy postępowania.

Podkreślił, że organy nie mogły wszcząć odrębnego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego była już w stosunku do tej zabudowy wydana ostateczna decyzja.

M. P. wskazał także, że organ błędnie ustalił, iż obiekt ten znajduje się na działce nr [...] w G., podczas gdy w rzeczywistości znajduje się on na działce nr [...]. Ponadto położony jest on w odległości 500, a nie 100 m. od linii brzegowej jeziora i nie stanowi dzikiej, rozproszonej zabudowy.

Zaakcentowano w skardze również i tę okoliczność, że obiekty te spełniają wszelkie walory estetyczne, architektoniczne i krajobrazowe.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentacje faktyczna i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Dla wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na wskazanej wyżej podstawie muszą być spełnione dwie przesłanki:

• obiekt musi być wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy;

• obiekt został zrealizowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.;

W sprawie niniejszej organy administracji ustaliły, że przedmiotowy domek letniskowy wybudowany został w latach siedemdziesiątych. Konieczne jest zatem dokonanie oceny stanu prawnego istniejącego w okresie realizacji obiektu budowlanego, którego nakaz orzeczono zaskarżoną decyzją.

Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. Stosownie do § 44 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę nie wymagała, między innymi, budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych. Rozporządzenie to nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji obiektu letniskowego i to niezależnie od tego, jakiej był on konstrukcji.

Ponadto stosownie do art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. za "obiekty budowlane" rozumiano stałe i tymczasowe budynki oraz inne stałe lub tymczasowe budowle. Natomiast za "budowę" rozumiano wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę lub rozbudowę (art. 2 ust. 2). "Robotami budowlanymi" w rozumieniu tej ustawy były prace polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Stosownie do powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego domku letniskowego inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę.

Ponadto art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Wskazać również należy, że analogiczne rozwiązania w zakresie dotyczącym definicji "obiektu budowlanego" i "budowy" (art. 1 ust. 4 pkt 1 i 8), obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę domku letniskowego (art. 36 ust. 1) oraz wznoszenia obiektów budowlanych wyłącznie na terenach przeznaczonych na dany cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 3 ust. 1) przewidywały również przepisy Prawa budowlanego z dnia 31 stycznia 1961r. (Dz.U. Nr 7, poz. 46 ze zm.).

W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wybudowanie domku letniskowego bez pozwolenia na budowę w 1972r., nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy w rozumieniu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.

Stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 roku Nr [...]/Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 16 z dnia 15 czerwca 1990 roku póz. 118 oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992 roku Nr [...] /Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 6 z 19 marca 1993 roku póz. 35, działka nr [...] przeznaczona jest pod łąki, uprawy polowe oraz leśne, a zatem niedopuszczalna jest na niej realizacja jakichkolwiek obiektów budowlanych.

Skoro więc obiekt postawiono z naruszeniem przepisów, tj. bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to organ zobowiązany był do wydania obligatoryjnej decyzji o nakazie rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy stronie skarżącej, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w okresie realizacji przedmiotowej samowoli budowlanej nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji opartej na art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wynika to wprost z treści art. 37 ust 1 pkt 1 cyt. wyżej Prawa budowlanego z 1974 r., który to przepis jednoznacznie zobowiązuje organy administracji do wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego, który posadowiony został między innymi na terenie, "który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę." W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przesądzał o tym, iż konkretny teren nie był przeznaczony pod zabudowę w rozumieniu art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (por. wyroki SN z dnia 28 czerwca 1985 r. – III ARN 11/85 – OSN 1985/3/40, wyrok SN z 5 marca 1992 r. – III ARN 5/92, z 13 listopada 1992 r. III ARN 69/92 oraz uchwała SN z 28 maja 1991 r. III AZP 3/91). Jest oczywiste również, że przeznaczenie tego terenu w dacie wydania zaskarżonej decyzji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłącznie pod uprawy rolne i leśne wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Organy administracji, zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, działają na podstawie i w granicach prawa. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony w sytuacji, gdy do samowoli budowlanej skarżących zastosowano przepisy prawa obowiązujące w dacie budowy obiektu bez pozwolenia właściwego organu oraz na terenie, który nie był przeznaczony pod inwestycje.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nie wyjaśnienia przez organ istotnych dla sprawy okoliczności wskazać należy, iż organ prawidłowo ustalił okoliczności dotyczące wybudowania przedmiotowego obiektu bez pozwolenia na budowę, termin jego budowy oraz pozostałe elementy niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślić należy,że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący błędnego ustalenia numeru działki, albowiem zmiana jej numeracji nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Na marginesie wskazać należy, że nie mają także znaczenia zarzuty skarżącwgo dotyczące zbyt surowego traktowania samowoli budowlanej. Obligatoryjność wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej stanowić ma sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i realizacji obiektu sprzecznie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), oddalił skargę.