Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 569/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 63, art. 65, art. 128, art. 140, art. 7-9, art. 77 par. 1, art. 80, art. 61 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi C. R., R. R. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S., C. R. oraz R. R. uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako działki Nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha z obrębu [....], gmina [...], zajęte pod część dróg publicznych - ulicę [...] i ulicę [...]. Równocześnie organ II instancji odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz wnioskodawców za przedmiotowe nieruchomości i uznał, że sprawa przyznania odszkodowania za te nieruchomości na rzecz R. R. zostanie rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Starostę Powiatu [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał Staroście Powiatu [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością wniosek C. R., R. R. oraz S. S. z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogi publiczne ulicę [...] i ulicę [...]. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił decyzje organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu [...] ponownie umorzył przedmiotowe postępowanie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Wojewoda [...] przekazał do rozpatrzenia zgodnie z właściwością organowi I instancji wniosek R. R. z dnia [...] kwietnia 2004 r., który należy uznać za złożony w terminie. Natomiast następny wniosek z dnia [...] marca 2009 r. złożony przez C. R., R. R. oraz S. S. został złożony po ustawowo określonym terminie. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ I instancji przekazał odwołanie wnioskodawców od jego decyzji o umorzeniu postępowania odszkodowawczego. W jego uzasadnieniu odwołujący się wskazali, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie został złożony przez wszystkich jej współwłaścicieli w ustawowym terminie, czyli wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r., do Wojewody [...].

Wojewoda [...] rozpatrując złożone ponownie odwołanie uchylił co prawda zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., ale jednocześnie odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz wnioskodawców za przedmiotowe nieruchomości i uznał, że sprawa przyznania odszkodowania za te nieruchomości na rzecz R. R. zostanie rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Starostę Powiatu [...]. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organ II instancji wyjaśnił, że z akt postępowania administracyjnego przedmiotowej sprawy wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część drogi [...] Nr [...] o przebiegu [..] we wsi [...] w Gminie [...], oznaczonego w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] przekazał Staroście Powiatu [...] do rozpatrzenia wniosek C. R., R. R. oraz S. S. Z pisma tego wynika, że wnioskodawcy zwrócili się z prośbą o: "przekazanie na ww. konta należnych nam rekompensat za zajęcie działki [...] położonej [...], gm. [...] pod drogi publiczne zakwalifikowanej po jej podziale jako działki - drogi - część istniejących dróg asfaltowych o nr [...] ul [...] o pow. [...] ha, Nr [...] ul. [...] o pow. [...] ha." Wojewoda równocześnie zauważył, że pismem dnia [..] kwietnia 2004 r. R. R. złożył do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o: "stwierdzenie przejścia z dn. 1.01.99 r. na własność jednostki samorządu terytorialnego (Powiatu [...].) części nieruchomości ozn. jako działka ew. [...] położonej w obrębie wsi [...], gm. [...]. zajętej pod drogę publiczną. W związku z powyższym zwracamy się o uregulowanie prawne tj. oddzielenie zajętej części gruntu od działki Nr [...] i dokonanie wykupu." Podkreślił, że wniosek ten podpisany był jedynie przez R. R. oraz że nie zostały do niego dołączone pełnomocnictwa, które wskazywałyby, że występuję on również w imieniu pozostałych współwłaścicieli. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że wniosek w przedmiocie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę publiczną ulicę [...](działka Nr [...] o powierzchni [...] ha) oraz ulicę [...] (działka Nr [...] o powierzchni [...] ha) został złożony jedynie przez R. R. w terminie określonym w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organ II instancji podkreślił, że termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Przekroczenie zawitego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, a więc traci się możliwość dochodzenia przysługujących uprawnień do zgłoszenia żądania (sygn. akt OPK 19/96, opubl. ONSA rok 1997, Nr 2, poz. 56). Zdaniem Wojewody z akt sprawy wynika, że C. R. oraz S. S. dopiero pismem z dnia [...] marca 2009 r. przekazanym przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Staroście Powiatu [...] złożyli wniosek o odszkodowanie, czyli po terminie określonym w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Oznacza to w opinii organu II instancji, że według stanu na dzień zgłoszenia przedmiotowego wniosku strony nie mogły tego roszczenia skutecznie dochodzić. Stwierdzenie wygaśnięcia roszczenia z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. powoduje, że organy orzekające w przedmiocie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania obowiązane są orzec o bezzasadności żądania strony, a nie o bezprzedmiotowości postępowania. Jedynym zatem prawidłowym rozstrzygnięciem po przeprowadzeniu postępowania jest merytoryczna decyzja odmawiająca ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość. Równocześnie Wojewoda uznał, że w stosunku do R. R. postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z aktami organu I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. złożył on w terminie przewidzianym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt. Ponadto również Starostwo Powiatu [...] pismem z dnia 5 października 2011 r. poinformowało R. R., że sprawa dotycząca ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość będzie prowadzona osobnym postępowaniem pod znakiem [...]. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że ta sprawa zostanie rozstrzygnięta w osobnym postępowaniu administracyjnym.

Równocześnie Wojewoda zauważył, że stosownie do art. 10 § 1 kpa Starosta Powiatu [...] przed wydaniem decyzji nie poinformował R. R. o zgromadzonym materiale dowodowym i gotowości do wydania decyzji oraz nie przekazał mu kwestionowanej decyzji. W ocenie organu II instancji takie zaniechanie organu I instancji ani nie uniemożliwia, ani też nie utrudnia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie organu odwoławczego ewentualne wniesienie przez stronę nowych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie nowych żądań nie mogłoby skutkować wydaniem decyzji innej niż została podjęta. Nieprzekazanie kwestionowanej decyzji R. R. nie skutkowało brakiem wiedzy o podjętym przez Starostę Powiatu [...] rozstrzygnięciu, ponieważ również on złożył podpis pod odwołaniem od przedmiotowej decyzji organu I instancji.

Wojewoda wyjaśnił, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. w związku z wygaśnięciem roszczenia niewłaściwie umorzył przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Ponadto w zaskarżonym rozstrzygnięciu uznał, że przedmiotowe postępowanie jest bezprzedmiotowe w stosunku do wszystkich osób, jednocześnie informując w uzasadnieniu, że w stosunku do jednej z nich podejmie rozstrzygnięcie osobną decyzją. W związku z powyższym zasadnym było według organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzec jak w sentencji decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Zaskarżona decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. naruszyła bowiem przepisy postępowania administracyjnego, jednakże zgromadzony materiał w przedmiotowej sprawie uzasadnia twierdzenie, że powyższe naruszenia nie miały wpływu na wynik jej rozpatrzenia co do istoty.

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. S., C. R. oraz R. R. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz rozpatrzenie ich wspólnego wniosku z [...] kwietnia 2004 r. Skarżący wnieśli także o zwrot połowy wynagrodzenia, jakie zapłacili uprawnionemu geodecie za pomiary geodezyjne. Podnieśli, że przez cały okres ponad 7 lat nikt nie poinformował ich, ze złożony wniosek ma jakieś wady, które uniemożliwiają jego rozpatrzenie. Wręcz odwrotnie z korespondencji kierowanej do nich przez organy wynikało, że uznają one, iż przedmiotowy wniosek został prawidłowo złożony i zostanie rozpatrzony. Skarżący podnieśli, że zajęto im część gruntu pod drogi publiczne bez wywłaszczenia i odszkodowania łamiąc ich konstytucyjne prawo własności. Pozbawieni zostali sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. Wniosek z 2004 r. przez wiele lat nie był rozpatrzony, a obecnie organy swoim postępowaniem dzielą rodzinę skarżących na uprawnionych i nieuprawnionych, łamiąc zasadę równości. W ocenie skarżących w rozpatrywanej sprawie organy nie ustaliły prawdy obiektywnej, nie wyjaśniły stanu faktycznego i nie wzięły pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W obszernym uzasadnieniu złożonej skargi skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty na poparcie postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa, wypłaca: gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa, jest ostateczna decyzja wojewody. Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3 tego przepisu, nie wydaje się odrębnej decyzji o podziale nieruchomości. Odszkodowanie, o którym mowa, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7-9 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonych decyzji było przeprowadzone wadliwie. Zgodnie z treścią przywołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są one obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ administracji publicznej jest także obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, 65, 128 i 140 kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie strony postępowania jest zredagowane niezręcznie lub mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania wbrew intencji wnoszącego podanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.). Stosownie do treści art. 61 § 1 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszyć musi należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym bowiem razie mamy, jak już wyżej stwierdzono, do czynienia z naruszeniem art. 7, 8 i art. 9 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, zostało przeprowadzone z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów postępowania i bez należytego wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania zawartego we wniosku o odszkodowanie z dnia [...] kwietnia 2004 r. Zdaniem Sądu z treści samego wniosku o odszkodowanie z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie można jednoznacznie stwierdzić, czy został on (tak jak obecnie przyjęły to organy orzekające) złożony jedynie w imieniu R. R., czy też (jak twierdzą skarżący, a potwierdza ten fakt także treść tego wniosku oraz oświadczenie R. R. złożone w dniu [...] listopada 2011 r.) wniosek ten został złożony również "w imieniu rodzeństwa wymienionego w załączniku". Ustalenie zakresu podmiotowego wniosku z dnia [..] kwietnia 2004 r. ma natomiast zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Decyduje ono bowiem o zachowaniu bądź niezachowaniu przez skarżących S. S. i C. R. ustawowego terminu do złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Zgodnie bowiem z treścią art. 73 ust. 4 powołanej ustawy odszkodowanie, o którym mowa, jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Trzeba też podkreślić, że wywłaszczeniowy charakter przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną determinuje zakres jego stosowania, a więc i zakres wykładni poszczególnych przesłanek, których spełnienie warunkuje jego zastosowanie. W związku z tym należy stwierdzić, że przepis art. 73 powołanej ustawy powinien być interpretowany ściśle bez dopuszczania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej, dlatego też strony postępowania administracyjnego winny mieć pełną świadomość skutków prawnych tego przepisu prawa, której w rozpatrywanej sprawie skarżący nie mieli, o czym świadczy treść ich pism znajdujących się w aktach sprawy m.in. złożonego odwołania oraz treść "ponownego" wniosku z dnia 13 marca 2009 r.

Dodatkowo nie sposób nie zauważyć, co ma istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, że wadliwe i niezgodne z zasadami postępowania administracyjnego działanie organów administracji w tej sprawie utwierdzały skarżących w przekonaniu, że dopełnili oni wszelkich niezbędnych czynności w celu uzyskania odszkodowania za przejęte pod drogi nieruchomości. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 65 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W rozpatrywanej sprawie wniosek z dnia [...] kwietnia 2004 r. wpłynął do Wojewody [...] w dniu [...] kwietnia 2004 r. Jednakże został on przekazany przez Wojewodę [...] organowi właściwemu do jego rozpatrzenia dopiero przy piśmie z dnia [...] września 2011 r., czyli po upływie ponad 7 lat. Przez ten czas w sprawie nie były podejmowane żadne działania. Również już po uzyskaniu tego wniosku organ I instancji nie występował do skarżących o wyjaśnienie jego treści. Skoro zaś organy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uznawały wniosek z 2004 r. za obarczony wadami w postaci braku podpisów wszystkich stron bądź braku właściwych pełnomocnictw do złożenia takiego wniosku w imieniu wszystkich skarżących przez R. R., to winny były powiadomić o tym strony postępowania i wezwać do wyjaśnienia tych wątpliwości poprzez albo podpisanie złożonego wniosku przez wszystkich uprawnionych bądź poprzez wezwanie pełnomocnika do przedłożenia prawidłowo udzielonych na dzień złożenia wniosku pełnomocnictw. Tego rodzaju braki formalne pisma są bowiem pod rządami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego brakami mającym charakter usuwalny. Jest rzeczą bezsporna, że przez okres ponad 7 lat żaden organ nie kwestionował prawidłowości złożenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2004 r. ani też nie kwestionował zakresu ewentualnego pełnomocnictwa R. R. do jego złożenia. Całkowity brak działań w tym zakresie zarówno Wojewody [...] jak i Starosty spowodował, że skarżący mieli pełne prawo sądzić, że przyjęty przez organ wniosek o odszkodowanie został złożony prawidłowo i nie zawiera wad, które uniemożliwiłyby jego prawidłowe rozpatrzenie. Ponieważ zaś obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku spoczywa na organie, a brak jest dowodów na to, że przez ponad 7 lat organy wywiązały się z tego obowiązku, to zdaniem Sądu, tak znaczna zwłoka organów czyni bezpodstawnym i naruszającym prawo obciążenie stron skutkami wadliwego działania tychże organów. Strony nie mogą ponosić skutków zaniechania nakazanych prawem działań przez organ. Nie można, zdaniem Sądu, skutków wadliwego działania organów państwa przenosić na obywateli, czy też inne podmioty, w stosunku do których organy mogą (jeżeli ustawa tak stanowi) podejmować działania władcze.

Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w tych istotnych dla oceny prawidłowości wydania kwestionowanych decyzji kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały w ogóle wyjaśnione w toku postępowania. Brak także dowodów na to, że organy prowadziły w tym kierunku postępowanie wyjaśniające. Tym samym z akt sprawy wynika, że kwestie te przed podjęciem rozstrzygnięcia nie zostały przez organy dostatecznie zbadane. Zdaniem Sądu orzekającego wyjaśnienie podniesionej wątpliwości było natomiast elementem niezbędnym do dokonania przez organ oceny prawidłowości przeprowadzenia kwestionowanego postępowania. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałej istotnej dla sprawy wątpliwości, Sąd uznał, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7-9 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien przede wszystkim ustalić rzeczywistą wolę R. R. zawartą w złożonym w dniu [...] kwietnia 2004 r. wniosku o odszkodowanie, biorąc przy tym pod uwagę treść złożonego przez niego w dniu [...] listopada 2011 r. oświadczenia. Działanie to jest bowiem podstawowym obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę. Zdaniem Sądu, za nieznajdujące żadnego oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i oparte jedynie na domniemaniu organów, jest stwierdzenie organów orzekających, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2004 r. został złożony przez R. R. jedynie we własnym imieniu. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia zakresu podmiotowego wniosku z dnia [...] kwietnia 2004 r. organ orzekający będzie mógł się prawidłowo wypowiedzieć co do zachowania przez skarżących w rozpatrywanej sprawie ustawowego terminu do jego złożenia i ewentualnie wypowiedzieć się merytorycznie co do zasadności złożonego żądania odszkodowawczego. Mając na uwadze treść art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które odzwierciedlać będzie rację decyzyjną i wyjaśni całościowo tok rozumowania organu, który prowadzić będzie do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskaże przede wszystkim fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.