Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 918/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] sierpnia 2019r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] października 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S.J. (dalej także: "zobowiązana" "strona",), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "NUS") z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

NUS wszczął postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy z [...] marca 2019 r., nr [...], wystawiony przez Pocztę Polską SA

Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej także: "wierzyciel") obejmujący należności strony za nieuiszczoną opłatę abonamentową w okresie od stycznia 2014 roku do sierpnia 2018 roku. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę strony. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej [...] marca 2019 r.

Pismem z [...] marca 2019 r. skierowanym do Krajowej Rady Radiofonii i

Telewizji strona wniosła o umorzenie należności. W piśmie tym powiadomiła o wyrejestrowaniu odbiornika z końcem 2008 roku. Nie otrzymując przez lata żadnego upomnienia, czy wezwania do zapłaty, strona zapomniała o temacie. Pod koniec zeszłego roku w związku z porządkami wyrzuciła zaś książeczkę opłat abonamentowych i dowód wyrejestrowania odbiornika. Strona nie otrzymała przy tym indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W związku z informacją od wierzyciela o złożeniu przez stronę wniosku o umorzenie dochodzonej należności NUS postanowieniem z [...] marca 2019 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne i uchylił zajęcie wynagrodzenia za pracę.

Pismem z [...] kwietnia 2019 r. zobowiązana doprecyzowała zarzuty i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na nieistnienie obowiązku. W piśmie tym wskazała dodatkowo zwłaszcza na: brak wykazania przez wierzyciela zarejestrowania odbiornika, brak przesłania upomnienia oraz brak upoważnienia osoby, która podpisała tytuł wykonawczy.

NUS pismem z [...] maja 2019 r. poinformował stronę, że nie wpłynęły do niego zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że pismo z [...] marca 2019 r. skierowane do KRRiT nie stanowi zarzutów, a wniosek o umorzenie

należności. Jednocześnie organ wskazał, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostanie rozpatrzony po otrzymaniu przez wierzyciela informacji o sposobie załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu opłat abonamentowych.

W dniu [...] lipca 2019 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o pozostawieniu przez KRRiT podania strony z [...] marca 2019 r. bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych.

NUS postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, zaś zawiadomieniem – z tego samego dnia – ponownie dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 59 § 3 w zw. z § 1 pkt 2 ustawy z [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

DIAS – utrzymując w mocy postanowienie I instancji, na skutek złożonego zażalenia – powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz ustawę z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej: "u.o.a."), wskazał, że obowiązek opłacania abonamentu rozpoczyna się od miesiąca następnego po dokonaniu rejestracji odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce Poczty Polskiej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego okoliczność zarejestrowania odbiornika, organ wskazał, że Poczta Polska posiada dowód dokonania [...] września 2004 r. przez stronę rejestracji odbiorników RTV. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat nr [...], stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników i służąca dokonaniu opłat z tytułu abonamentu.

Z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września

2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: "rozporządzenie") Poczta Polska została zobowiązana do nadania posiadaczom książeczek radiofonicznych –

w terminie 12 miesięcy – indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Na podstawie rozporządzenia nie anulowano zgłoszonych wniosków rejestracyjnych, a jedynie imienną książeczkę opłat zastąpiono

indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Zmiana ta nie wymagała zatem ponownej rejestracji odbiorników.

Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane do zobowiązanej [...] lipca 2008 r. na adres podany we wniosku o rejestrację odbiorników. DIAS podkreślił, że rozporządzenie wskazuje na "przesłanie" zawiadomienia, a nie jego "doręczenie". W konsekwencji nadanie listu zwykłego na adres abonenta było wystarczającym działaniem Poczty Polskiej, która w ten sposób wypełniła ciążący na niej obowiązek. Przesłanie zawiadomienia ma charakter informacyjny, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z art. 5 ust. 1 u.o.a., zatem nawet nie otrzymanie wspomnianego zawiadomienia nie jest podstawą do zaprzestania uiszczania opłat w sytuacji, gdy abonent nie dokonał wyrejestrowania odbiornika. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników jest zaś obowiązany zgłosić ten fakt w urzędzie pocztowym i po dokonaniu aktualizacji danych adresowych kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych.

Jak wynika z pisma wierzyciela z [...] czerwca 2019 r. nie posiada on dokumentów potwierdzających dopełnienie przez stronę formalności związanych ze zgłoszeniem aktualizacji danych adresowych, wyrejestrowaniem odbiorników, czy uzyskaniem uprawnień do zwolnienia z opłat. Obowiązek regulowania przez stronę zaległych opłat istnieje, a prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy jest w pełni uzasadnione.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia wierzyciela, strona zarzuciła, że:

- organy nie rozpoznały istoty sprawy, albowiem koronnym zarzutem była kwestia nie udowodnienia przez wierzyciela, aby skarżąca była kiedykolwiek abonentem (niewskazanie pierwotnego dowodu zarejestrowania, jak również przesłania w określonym terminie, to jest do końca 2008 roku zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego), a w zakresie wniosku o umorzenie NUS miał obowiązek zwrócenia się do wierzyciela o zajęcie stanowiska – czego nie uczynił – gdy w innych postępowaniach organy zobowiązują domniemanego wierzyciela do

zajęcia stanowiska – skarżąca konsekwentnie utrzymuje, że nie jest abonentem i nie miała nigdy zarejestrowanego odbiornika,

- naruszono § 5 rozporządzenia, przez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską dowodu nadania i odbioru zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego,

- tytuły wykonawcze podpisywała osoba do tego nieupoważniona – brak upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej do podpisywania tytułów wykonawczych,

- naruszono art. 76a § 2 i 3 K.p.a. przez poświadczenie dokumentów za zgodność przez pracowników Poczty Polskiej do tego nieuprawnionych,

- niedokonanie własnych ustaleń przez organ I i II instancji i danie wiary Poczcie Polskiej, co stanowi ewidentny błąd i naruszenie m.in. art. 7, 76, 77 i 78 K.p.a.,

- naruszono art. 6-9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3, art. 109 § 1 K.p.a.,

- brak możliwości wydania decyzji, z której wynikałaby zaległość w konkretnej wysokości, która mogłaby być dochodzona w trybie egzekucji administracyjnej,

- nie została spełniona przesłanka do naliczania opłat, bowiem zarejestrowane odbiorniki utraciły możliwość natychmiastowego odbioru programu w związku z wprowadzeniem sygnału naziemnego cyfrowego,

- nie nastąpiła przerwa biegu przedawnienia hipotetycznego w związku z wadami formalnymi dokumentów Poczty Polskiej, przy założeniu, że zobowiązanie w ogóle istnieje.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że kontroli tut. Sądu poddane zostało postanowienie DIAS wydane – w oparciu o regulacje przewidziane w art. 59 i nast. u.p.e.a. – w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie są wobec tego zasadne argumenty skarżącej, jak i poparte tymi argumentami wnioski – w tej części, w jakiej sformułowane zostały tak, jakby kontrolowana sprawa dotyczyła rozpatrzenia przez organ, któregoś z zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przewidzianych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Bezpodstawny jest w tym względzie zwłaszcza wniosek skarżącej o uchylenie postanowienia wierzyciela, bowiem w sprawie nie zostało wydane postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela, o którym mowa w art. 34 u.p.e.a. Wierzyciel zajął w sprawie stanowisko w piśmie z [...] czerwca 2019 r. mającym charakter pisma procesowego. Zresztą wspomniany wniosek skarżącej świadczy o wewnętrznej sprzeczności prezentowanej przez nią argumentacji. Z jednej strony skarżąca zarzuca bowiem, że organ egzekucyjny pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska, aby z drugiej strony zarzucić temu organowi, że nie dokonując własnych ustaleń oparł się wyłącznie na stanowisku Poczty Polskiej i wnosić o uchylenie postanowienia, które stanowisko takie miałoby wyrażać.

Daleko idąca niedbałość w zredagowaniu skargi, powodująca brak

przejrzystości znacznej części prezentowanej w niej argumentacji i wywołująca poważne wątpliwości, czy argumentacja ta odnosi się do rozpoznawanej sprawy, zdecydowanie utrudnia jej rozpatrzenie przez Sąd, czyniąc niekiedy niemożliwym odniesienie się do zawartych w niej twierdzeń i zarzutów. Poza wskazanym

przykładem wewnętrznej sprzeczności skarżąca podnosi zarzuty, których nie odnosi do konkretnych – wykazanych przez siebie – okoliczności sprawy. Nie jest pod tym względem zwłaszcza prawidłowo sformułowany zarzut naruszenia art. 6-9, art. 10 § 1 i 3, art. 14 § 1, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 109 § 1 K.p.a., który – poza zbiorowym wymienieniem licznych przepisów procesowych i ogólnym odniesieniem do poprzedzających go twierdzeń – w żaden sposób nie precyzuje w jaki sposób poszczególne z tych przepisów zostały przez

organ naruszone. Przecież obok kwestii prawidłowości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), do której skarżąca zdaje się najpełniej nawiązuje w swej argumentacji, wymienione przepisy odnoszą się do tak różnych zagadnień, jak: zasada praworządności, zasada pogłębiania zaufania obywateli, zasada informowania stron, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, zasada pisemności, czy bardziej szczegółowych zagadnień –

obowiązku sporządzenia protokołu i jego elementów składowych, załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, elementów składowych decyzji, czy jej doręczenia – których skarżąca w swej argumentacji zdaje się nawet nie poruszać. Podobnie rzecz się ma z podniesionym w dalszej części skargi zarzutem naruszenia zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego – art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie skarżąca poza powołaniem się na inną jeszcze zasadę – zasadę praworządności – i odwołaniem się do art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. nie sprecyzowała w czym konkretnie upatruje naruszenie tych regulacji w niniejszej sprawie. Także podnosząc zarzut naruszenia art. 76a § 2 i 3 K.p.a. niewiadomym pozostaje, czy skarżącej chodzi o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy, na co wskazywać może treść samego zarzutu, czy o dokumentację, która przesłana została do skarżącej – przede wszystkim zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – poza postępowaniem administracyjnym, do której przepis ten nie może zatem nawet znaleźć zastosowania. Jeżeli skarżąca przez zarzut ten zmierza do zakwestionowania wartości dowodowej zgromadzonych przez organ egzekucyjny środków dowodowych to przypomnieć trzeba o treści art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona skarżąca nie wykazała natomiast, aby posługiwanie się duplikatem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było sprzeczne z prawem, co nie przesądza, aby było to wystarczające dla wyjaśnienia wszystkich zaistniałych w sprawie wątpliwości, o czym będzie jeszcze mowa poniżej.

Wskazać w dalszej kolejności trzeba, że nie ma racji skarżąca doszukując się braku podstaw do prowadzenia egzekucji administracyjnej ze względu na brak możliwości wydania decyzji określającej wysokość spoczywających na niej należności. Problematyka związana – ogólnie rzecz ujmując – z konstytucyjnością ukształtowania przez ustawodawcę dochodzenia przez Pocztę Polską m.in. zaległych opłat abonamentowych była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08. Trybunał stwierdził tam, że art. 7 ust. 3 i 6 u.o.a.

są zgodne z art. 2 Konstytucji RP i nie są niezgodne z art. 1 oraz art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji (1), a także, że art. 7 ust. 1 i 5 u.o.a. nie są niezgodne z art. 1, art. 2 oraz art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji (2). W motywach tego wyroku, rozważając

kwestią prawnej możliwości egzekucji nieuiszczonego abonamentu, Trybunał zauważył, że warunkiem egzekwowania obowiązku wynikającego z ustawy (art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a.) nie zawsze musi być jego indywidualizacja w formie decyzji. Władztwo administracyjne Poczty Polskiej (obecnie jako operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zob. art. 7 ust. 1 i 5 u.o.a. – przyp. tut. Sądu) nie obejmuje ustalania wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, ponieważ jest ona określona ustawowo, obowiązek zaś jej uiszczania także wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Innymi słowy, skoro obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, które jednocześnie określa wysokość należności (art. 3 u.o.a.), to obliczenie opłaty ma charakter czynności rachunkowej, materialno-technicznej i nie jest istotne, czy obliczenia tego dokona zobowiązany samodzielnie, czy też organ w trybie pozaprocesowym. Również ustawowe związanie negatywnych dla abonenta konsekwencji nieuiszczenia abonamentu – w postaci odsetek podatkowych, których wysokość wynika z powszechnie obowiązujących aktów prawnych (art. 7 ust. 4 u.o.a.) – potwierdza, że obowiązek jego wnoszenia wynika bezpośrednio z ustawy, a wiec nie ma potrzeby wydawania odrębnej decyzji. Wszystko to zdaniem Trybunału przemawia za poglądem – który tut. Sąd podziela – że forma decyzji nie jest konieczna dla ustalenia wysokości należnego, a nieuiszczonego abonamentu. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej. Pogląd ten został zresztą przywołany i jednocześnie nie został zakwestionowany przez samą skarżącą, przy okazji szerokiego cytowania wyroku WSA w Gliwicach z 11 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 709/14, co prowadzi do kolejnej już wewnętrznej sprzeczności argumentacji przytaczanej przez skarżącą.

Zauważyć przy tym trzeba, że art. 7 ust. 3 u.o.a. wprost stanowi o tym, że do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Jak zauważył Trybunał, o czym była już powyżej mowa, Poczta Polska nie została wyposażona przez ustawodawcę w prawo wydawania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu zaległego abonamentu, a w tym stanie rzeczy rozważyć trzeba, czy możliwa jest egzekucja – jak stanowi art. 3 § 1 in fine u.p.e.a. – bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązek uiszczania abonamentu RTV nie mieści się "w zakresie administracji rządowej", a zatem – w zasadzie – nie jest spełniony warunek prowadzenia egzekucji bezpośrednio z przepisu prawa. Stwierdzić bowiem trzeba, że KRRiT, na której wyodrębniony rachunek bankowy Poczta Polska przekazuje wpływy z abonamentu, po potrąceniu swego wynagrodzenia (art. 7 ust. 8 i 9 u.o.a.), i która jest dysponentem tych środków, nie jest organem administracji rządowej. Zdaniem Trybunału, pogląd który to podziela także tut. Sąd, egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest pomimo to prawnie możliwa. Przywołany art. 3 § 1 u.p.e.a. nie stanowi w tym względzie przeszkody. Art. 7 ust. 3 u.o.a. zawiera normę szczególną, ustanawiając wyjątek od normy ogólnej wynikającej z art. 3 u.p.e.a. Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczenia abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do zaprzeczenia racjonalizmu ustawodawcy, stanowiącego fundamentalne założenie systemu prawnego.

Przechodząc do dalszych uwag spostrzec należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 3 u.o.a. obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Skarżąca stara się w tym względzie podważyć – jako sporną, a w dalszej kolejności niewyjaśnioną przez organ – okoliczność faktyczną zarejestrowania odbiorników RTV. Nie można jednak uznać twierdzenia skarżącej, jakoby konsekwentnie utrzymywała w toku całego postępowania, że nie jest z tego powodu abonentem. Dość stwierdzić, że pierwotnie skarżąca w ogóle nie twierdziła, że nie rejestrowała żadnego odbiornika. Wręcz przeciwnie w piśmie z [...] marca 2019 r., które było jej pierwszym pismem w sprawie – skierowanym wprawdzie do KRRiT, lecz przesłanym również do wiadomości NUS – wprost przyznała, że do końca roku 2008, a więc do momentu wyrejestrowania odbiornika, opłacała abonament. Okoliczność zarejestrowania odbiorników RTV zakwestionowana została dopiero przez jej pełnomocnika w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2019 r., co w świetle dotychczasowych wyjaśnień samej skarżącej poczytywać trzeba, jako przyjętą przez tego pełnomocnika linię obrony. Co więcej, okoliczność zarejestrowania odbiorników RTV wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. W aktach sprawy znajduje się bowiem kserokopia wniosku o rejestrację odbiorników z [...] września 2004 r. Nie można zatem uznać, aby zasadny był podniesiony w tym względzie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, czy art. 80 K.p.a.

Skarżąca wskazała jednak, co zostało zasygnalizowane powyżej, że już w roku 2008 dokonała wyrejestrowania odbiorników, jednak z uwagi na upływ czasu, w którym nie otrzymała ani indywidualnego numeru identyfikacyjnego, ani żadnego wezwania do zapłaty opłaty abonamentowej, nie posiada dowodów, które by tę okoliczność potwierdzały. Także Poczta Polska w stanowisku zajętym w piśmie z [...] czerwca 2019 r. wskazała, że żadnymi dokumentami potwierdzającymi wyrejestrowanie odbiorników nie dysponuje. Organ egzekucyjny przyjmując wyjaśnienie wierzyciela uznał, że oznacza to istnienie po stronie skarżącej obowiązku uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a więc – konsekwentnie – że nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organ ten uznał jednocześnie twierdzenia wierzyciela o zawiadomieniu skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Organ egzekucyjny z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. bezkrytycznie przyjął wyjaśnienia wierzyciela w powyższym zakresie. Podkreślić trzeba, że na gruncie art. 59 u.p.e.a. to organ egzekucyjny powinien w sposób wyczerpujący ustalić istotne okoliczności faktyczne, jakie wyczerpywać mogą, którąś z wymienionych tam przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie wyklucza to wystąpienia do wierzyciela o przedstawienie stosownych informacji, czy oznaczonych środków dowodowych, jednak realizacja wymogów wynikających z ostatnio podanych regulacji spoczywa na organie egzekucyjnym. W rozpatrywanej sprawie organ uzyskał stanowisko wierzyciela. Umknęło już jednak uwadze organu, że – odnośnie okoliczności wyrejestrowania odbiornika – twierdzenia Poczty Polskiej są w tym względzie gołosłowne. Organ egzekucyjny nie dostrzegł przy tym, że wierzyciel, chcąc poprzeć te twierdzenia jakąś argumentacją, uciekł się wręcz do sofizmatu podnosząc, że: "wskazane jest przechowywanie dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym". Tymczasem, skoro opłaty abonamentowe ulegają przedawnieniu, to nie sposób uznać, aby dochodzenie zaległych opłat było nieograniczone w czasie.

Organ egzekucyjny nie podjął zwłaszcza dalszego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wykazania, w jaki sposób Poczta Polska odnotowuje informacje o wyrejestrowaniu odbiorników, jaka jest w tym zakresie procedura, gdzie sprawdza, że abonament nadal jest zarejestrowany, czy jest to ta sama ewidencja, w której odnotowuje się jego wyrejestrowanie. Tymczasem informacje te umożliwiłyby dokonanie oceny, czy stanowisko co do braku wyrejestrowania przez skarżącą odbiorników RTV jest prawidłowe i jaka jest podstawa poczynionych w tym przedmiocie ustaleń faktycznych. Ze stanowiska wierzyciela można wnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV, jest dokument który powinien posiadać abonent, co w zasadzie musiałoby oznaczać konieczność przechowywania takiego dokumentu bezterminowo. Tut. Sąd nie kwestionuje, że dowód wyrejestrowania odbiornika byłby dowodem świadczącym o rzeczonej okoliczności. Jednak skarżąca jednoznacznie wyjaśniła dlaczego takiego dokumentu już nie posiada, a okoliczności te zostały całkowicie pominięte przez organ.

W okolicznościach sprawy – ze względu na podawany przez skarżącą brak od końca roku 2008 reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych – przyjąć trzeba wystąpienie usprawiedliwionego przeświadczenia o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku dalszego uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. Z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokumenty na dowód wyrejestrowania odbiornika. Na marginesie, także Poczta Polska nie wykazuje w jaki sposób i przez jaki czas sama przechowuje dokumenty, informacje dotyczące wyrejestrowania (jak i zarejestrowania) odbiornika. Tut. Sąd aprobuje stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. wyrażone w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Go 341/17, w kwestii braku bezterminowego obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. Skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest 5-letni (zastosowanie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej), to nie sposób wymagać od strony, aby taki dokument przechowywała w nieskończoność. Sąd podziela pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu, że nie do zaaprobowania jest sytuacja odniesienia się do stanowiska zobowiązanego bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak też bez wskazania w jaki sposób te ustalenia poczyniono. W świetle powyższego – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, że organ egzekucyjny zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ta kwestia w pierwszej kolejności przesądza o istnieniu albo nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Z tego też powodu organ rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełen materiał dowodowy, wykazując z jakich to ustaleń faktycznych wnioskuje, że skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia opłat abonamentowych.

Sąd stwierdza ponadto, że dla skutecznego powiadomienia, o którym stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie ulega jednak i w tym przypadku wątpliwości, że w aktach dotyczących przedmiotowego numeru identyfikacyjnego powinny być informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. Nie jest w tym względzie dostatecznym dowodem – wbrew stanowisku organu egzekucyjnego – samo zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, którego duplikat został wygenerowany na potrzeby postępowania egzekucyjnego. Okoliczność, że zawiadomienie takie zostało wystawione nie świadczy bowiem o tym, że zostało ono do skarżącej w ogóle przesłane, ergo że Poczta Polska dopełniła spoczywającego na niej obowiązku powiadomienia skarżącej o tym fakcie. Nie budzi wątpliwości, że w świetle powyższej regulacji Poczta Polska nie była zobowiązana do przesłania rzeczonej przesyłki, jako rejestrowanej. Nie zmienia to jednak tego, że powinna ona zabezpieczyć swój interes, aby być w stanie wykazać – choćby w innej formie – dopełnienie obowiązku powiadomienia abonenta o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Tymczasem Poczta Polska w sprawie w żaden sposób nie wykazała, aby stosowne zawiadomienie zostało do skarżącej faktycznie przesłane. Poza samym twierdzeniem o jego przesłaniu nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji w tym przedmiocie.

Co więcej, a co zostało przez organ egzekucyjny już całkowicie pominięte, z wyjaśnień Poczty Polskiej zawartych w piśmie procesowym z [...] czerwca 2019 r. wynika, że kierowane do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego sygnowane były pieczątką mechanicznie odtwarzającą własnoręczny podpis. Tymczasem z przywołanego już powyżej § 5 ust. 2 in fine rozporządzenia wynika, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru powinno odpowiadać wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, to jest zawierać m.in. datę i podpis uprawnionego pracownika operatora publicznego. Organ egzekucyjny mając na uwadze to, że z wyjaśnień wierzyciela jednoznacznie wynika, iż podpis taki był mechanicznie odtwarzany, a więc korzystano w tym względzie z tzw. faksymili, na co wielokrotnie zwracała uwagę skarżąca, powinien poddać ocenie skuteczność rzeczonego zawiadomienia, czego również nie uczynił.

Także powyższe braki w postępowaniu wyjaśniającym i uzasadnieniu wydanego postanowienia świadczą o istotnym naruszeniu przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80, jak i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Naruszenie podanych przepisów procesowych wynika ponadto ze zbyt wąskiego wyjaśnienia przez organ przesłanek, jakie – stosownie do wniosku skarżącej (art. 59 § 4 u.p.e.a.) – przemawiać mają za umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżąca powołała się bowiem nie tylko na nieistnienie obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), lecz także na brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Nie rozstrzygając w tym miejscu tego ostatniego zagadnienia – bowiem z uwagi na brak jakiegokolwiek co do niego stanowiska organu byłoby to przedwczesne – zwrócić trzeba uwagę na to, że także i w tym względzie organ ten powinien uwzględnić wyjaśnienia Poczty Polskiej, zgodnie z którymi również upomnienia opatrywane są tzw. faksymilą.

Wykracza natomiast poza zakres zainteresowania art. 59 § 1 u.p.e.a. badanie przez organ egzekucyjny prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego. Kwestia ta mogłaby być ewentualnie przedmiotem zgłoszonego przez stronę w oparciu o art. 33 § 1pkt 10 u.p.e.a. zarzutu, z którym jednak na gruncie kontrolowanej sprawy nie mamy do czynienia. Organ egzekucyjny słusznie skierował w tym względzie stronę do wyjaśnień, jakie zaprezentowane zostały przez wierzyciela w piśmie z [...] czerwca 2019r.

Wobec powyższego przedwczesne staje się odniesienie do pozostałych zarzutów skarżącej, zwłaszcza do podniesionego przez nią zarzutu przedawnienia, ten wymaga bowiem uprzedniego, jednoznacznego ustalenia, że obowiązek dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym w ogóle powstał.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wynikające z niej wskazania, co do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a. postanowiono w pkt. II. sentencji wyroku.