Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3285/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 24 § 1 pkt 5, art. 27 § 1, art. 27 § 1a, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 plit. c oraz art. 203 pkt 1, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska – Karwecka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 339/14 w sprawie ze skarg A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i P. w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach na rzecz P. w A. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 339/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz skargę P. w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Augustów z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmawiającą ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z dwóch elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości U. gmina A. województwo podlaskie, oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy Augustów.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Wójt Gminy Augustów odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości U. składającej się z 2 elektrowni wiatrowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że planowane usytuowanie dwóch elektrowni wiatrowych ma mieć miejsce na terenie obecnie wykorzystywanym rolniczo. Otoczenie terenu inwestycji stanowią grunty rolne, a najbliżej położone gospodarstwo rolne znajduje się w odległości ponad 500 m od miejsca planowanej inwestycji. Wójt uznał, że ze zgromadzonej dokumentacji nie można jednoznacznie wnioskować, że planowana elektrownia nie będzie w żaden sposób negatywnie oddziaływać na zdrowie mieszkańców. Nadto dodał, że ze względu na niewystarczającą liczbę badań naukowych i rozbieżnych opinii naukowców nie można wykluczyć negatywnego wypływu elektrowni wiatrowej na zdrowie ludzi. Ponadto organ zwrócił uwagę, że z opinii biegłego otrzymanej z Prokuratury Rejonowej , wynika, że przy sporządzaniu raportu oddziaływania na środowisko nie zastosowano programu spełniającego wymagania zawarte w załączniku nr 6 punkt F do rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291).

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W obszernym uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przede wszystkim podkreślił, że organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w oparciu o wniosek inwestora nie spełniający wymogów prawnych. W ocenie SKO organ I instancji nie dokonał też ustalenia kręgu stron w postępowaniu, niezależnego od udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Organ I instancji nie dokonał także rozróżnienia między kręgiem stron, a kręgiem podmiotów reprezentujących społeczeństwo, o czym świadczy traktowanie Oddziału P. w A. jak stronę, poprzez przesyłanie ww. organizacji pism inwestora i odwrotnie, a także zawieszenie postępowania na wniosek ww. organizacji uczestniczącej w postępowaniu na zasadzie art. 44 ustawy środowiskowej a nie art. 28 K.p.a.

Kolejną nieprawidłowością, jaką zauważył organ II instancji było prowadzenie postępowania w zakresie realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z dwóch wiatraków, a nie czterech, tak jak wskazano we wniosku. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na naruszenie przez organ I instancji zasady przezorności i prewencji tj. generalnej zasady ochrony środowiska, nie poparł wskazanych w decyzji argumentów przemawiających za wydaniem decyzji negatywnej, nie uwzględnił wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym wziął pod uwagę jedynie negatywne stanowisko mieszkańców obszaru realizacji inwestycji.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy Augustów decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...] odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił tok postępowania a następnie opisał sposób, w jaki zapewnił udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu oraz stwierdził, że farma wiatrowa ma powstać na gruntach wykorzystywanych rolniczo, w odległości ponad 500 m od najbliższego siedliska. Organ podkreślił, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się zaś na dane zawarte w raporcie i wynikające z obserwacji przeprowadzonych przez mieszkańców wsi N,, dotyczące występowania ptaków (bocianów białych, żurawi) w miejscu lokalizacji inwestycji organ pierwszej instancji stwierdził, że w przypadku budowy elektrowni możliwe będą negatywne skutki dla populacji tych ptaków.

Za zasadne organ uznał uwagi mieszkańców innych wsi dotyczące obserwacji żurawia na przedmiotowym terenie wobec faktu, że inwestor odmówił uzupełnienia raportu w części dotyczącej wykorzystania przestrzeni powietrznej przez ptaki. Wójt uznał, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wpływ inwestycji na krajobraz będzie pozytywny czy negatywny, gdyż zależy to od subiektywnego postrzegania. Wójt przychylił się jednocześnie do opinii biegłego, przesłanej przez Prokuraturę Rejonową dotyczącej niewłaściwie przeprowadzonych w raporcie badań hałasu. Nadto Wójt dodał, że opinia biegłego sporządzona została przez podmiot niezależny, nie działający na zlecenie inwestora. W dalszej kolejności Wójt wskazał, że ani uzgodnienie organu ochrony środowiska, ani opinia organu sanitarno - epidemiologicznego nie są wiążące przy wydawaniu decyzji środowiskowej. Wójt dodał, że stanowiska organów współdziałających nie uwzględniały korekty raportu z dnia [...] września 2012 r., ani innych wyjaśnień i uwag zgłoszonych przez inwestora, strony postępowania czy organizacje społeczne. Ponadto stwierdził, że skoro w polskim prawie nie ma norm regulujących odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych i skoro nie ma wystarczającej ilości badań naukowych nad kwestią infradźwięków, występowania efektów migotania cienia i refleksów światła, to istnieje prawdopodobieństwo narażenia mieszkańców na szkodliwe działanie elektrowni wiatrowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Sp. z o.o. w W.

Spółka podkreśliła, że decyzja organu I instancji jest w istocie powtórzeniem wcześniejszej decyzji rażąco niezgodnej z prawem i błędnej merytorycznie, zawiera szereg rażących uchybień materialnoprawnych, które są niezgodne ze stanem faktycznym sprawy, powszechną wiedzą oraz opracowaniami naukowymi. Zdaniem Spółki, nieprawdziwe jest stwierdzenie organu, iż w zasięgu oddziaływania akustycznego inwestycji znajdzie się jedna zabudowa siedliskowa, gdyż analiza akt sprawy i innych fragmentów samej decyzji prowadzi do konkluzji przeciwnej. Wnosząca odwołanie Spółka uznała jednocześnie, że w niniejszej sprawie organ II instancji nie ma już podstaw do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Augustów z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającą ustalania środowiskowych uwarunkowań dla opisanego na wstępie przedsięwzięcia oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy Augustów.

W obszernym uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie, tj. art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej określający definicje oceny oddziaływania na środowisko oraz art. 71, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 77 ust. 1, art. 79 ust.1, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82, art. 85 ustawy środowiskowej oraz na przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 6, art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 K.p.a. Przenosząc z kolei powołane przepisy na realia prowadzonego postępowania Kolegium stwierdziło, że mimo dwukrotnego prowadzenia postępowania organ pierwszej instancji nie sprostał wszystkim ww. wymaganiom prawnym.

W ocenie SKO, zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie zostało poparte przesłankami mającymi umocowanie w okolicznościach prawnych i faktycznych. W żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wójt Gminy nie wskazał, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek obligujących organ do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań, czy decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, z akt sprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby planowana przez Spółkę budowa dwóch wiatraków była sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aby naruszała inne obowiązujące przepisy, aby organy współdziałające nie zgodziły się na realizację inwestycji, lub aby wystąpiły okoliczności wskazane w art. 81 ustawy. Przeciwnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji sam stwierdził, że teren planowanej inwestycji nie jest objęty postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w materiale dowodowym znajduje się pozytywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Augustowie co do realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia [...] lipca 2012 r. uzgadniające realizację inwestycji. Z przytoczonych względów Kolegium uznało zaskarżoną decyzję za dowolną, opartą o okoliczności wykraczające poza ramy prawa regulującego wydawanie decyzji środowiskowej. Potwierdza to m.in. okoliczność wzięcia przez organ pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oceny lokalizacji planowanej inwestycji w kontekście art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2012 r., póz. 647 ze zm.), a więc w kontekście przepisów nie mających zastosowania w niniejszej sprawie. Za zasadne SKO uznało również zarzuty dotyczące naruszenia art. 80 ust. 1 i 2 ustawy materialnej oraz art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. przejawiającego się w nieprawidłowym zastosowaniu norm prawnych, pominięciu wniosków płynących z tzw. dowodów pozytywnych.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie nie mogło wydać merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., o co wnosił autor odwołania, albowiem organ pierwszej instancji nieprawidłowo przeprowadził całe postępowanie. Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji nie przeprowadził oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Przede wszystkim nie dokonano weryfikacji raportu przedłożonego przez inwestora przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., skorygowanego o dodatkowe obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu - przekazane organowi przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., uzupełnionego o wyjaśnienia inwestora zawarte w kolejnym piśmie z dnia [...] września 2012 r. i w załącznikach do tego pisma. Kolegium zaakcentowało przy tym, że podważenie merytorycznej treści raportu wymaga wiedzy specjalistycznej, a z akt sprawy nie wynika by mieszkańcy okolicznych wsi takową posiadali. W związku z tym ich obserwacje przelotu ptaków nie mogły być uznane za dyskwalifikujące treść raportu w tym zakresie.

W ocenie Kolegium, poza brakiem prawidłowej weryfikacji raportu, organ pierwszej instancji niewłaściwie przeprowadził procedurę uzgodnieniową, a więc drugi z elementów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jak podkreśliło SKO, w związku z tym, iż kompletnym wnioskiem inwestora organ pierwszej instancji dysponował dopiero we wrześniu 2013 r., to stanowisko organów współdziałających, wydane w oparciu o niepełny wniosek spółki, na podstawie opinii organu sanitarno - epidemiologicznego z dnia [...] lipca 2012 r. i postanowienia organu ochrony środowiska z dnia [...] lipca 2012 r., nie można uznać za spełniające powyższy wymóg ustawowy. Wyrażone wówczas pozytywne stanowiska organów uczestniczących w procedurze były przedwczesne również z tego powodu, że oparte zostały ponadto na treści raportu złożonego przez inwestora przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., który później był korygowany i uzupełniany, i którego część akustyczna została negatywnie oceniona przez biegłego powołanego w innym postępowaniu. Zatem organ pierwszej instancji winien był wystąpić do organów współdziałających dopiero wtedy, gdy dysponował kompletnym raportem o środowiskowym oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i opinią co do części akustycznej raportu w jego wersji pierwotnej.

W ocenie organu odwoławczego również element zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu nie został zrealizowany prawidłowo. Przedwczesnym było bowiem wyznaczanie społeczeństwu dwudziestojednodniowego terminu na zgłoszenie swoich uwag i wniosków obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2012 r., a więc wydanym przed przeprowadzeniem postępowania uzgodnieniowego i przed skompletowaniem wniosku inwestora oraz przed przedłożeniem przez inwestora ostatecznej wersji raportu. Obwieszczenie wyznaczające społeczeństwu ustawowo zakreślony termin na zgłoszenie uwag powinno być zatem wydane po zebraniu całego materiału dowodowego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Ponadto organ w ogóle pominął treść przepisów art. 35 i 37 ust. 1 ustawy, nakazujących organowi prowadzącemu postępowanie rozpatrzenie uwag i wniosków przedstawicieli społeczeństwa, ale tylko tych, które wniesione zostały w wyznaczonym terminie 21 dni, pozostawiając bez rozpatrzenia uwagi i wnioski złożone po terminie. Tymczasem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Wójt Gminy uwzględnił uwagi i wnioski składane w każdym czasie (poczynając od odbytego w dniu [...] kwietnia 2012 r. spotkania mieszkańców wsi z inwestorem, poprzez efekt konsultacji społecznych odbytych w dniu [...] sierpnia 2012 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Ż., poprzez zawieszenie w dniu [...] października 2012 r. postępowania na prośbę [...] mieszkańców wsi o wstrzymanie budowy wiatraków, kończąc na najpóźniej złożonych uwagach mieszkańców wsi w zakresie obserwacji ptaków), mylnie przyjmując przy tym, że społeczeństwo i organizacje społeczne działające na prawach strony mają takie same prawa jak strony postępowania. Kolegium podkreśliło również, że zdanie organizacji ekologicznych uczestniczących w postępowaniu i stanowisko społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji, jest wprawdzie ważne, ale jest to tylko część oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Mające w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie dają podstawy do wydania decyzji odmownej jedynie ze względu na brak akceptacji lokalnego społeczeństwa dla zamierzeń wnioskodawcy.

Podsumowując powyższe uwagi Kolegium uznało, iż decyzja organu I instancji podjęta została z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów, a konieczny do wyjaśnienia i oceny zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, stąd też uzasadnione było zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję SKO wniosło P. w A. zarzucając jej naruszenie:

– art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktat Rzymski) wskazującego cele z zakresu ochrony środowiska w Unii Europejskiej wraz z art. 5 Konstytucji RP poprzez ich pominięcie przy rozstrzygnięciu;

– art. 62, 80 i 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., póz. 1235) poprzez niewłaściwą ich wykładnię i błędne uznanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach za mającą charakter decyzji związanej, co doprowadziło do uznania, że organ administracji ma obowiązek wydania pozytywnej decyzji w sytuacji wypełnienia przez inwestora jedynie samej procedury;

– art. 59 - 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie ich za przepisy prawa materialnego, w sytuacji kiedy ustawa ta ma charakter proceduralny i w ogóle nie zawiera przepisów materialnych z zakresu ochrony środowiska.

W uzasadnieniu skargi Towarzystwo zaakcentowało, że zgadza się jedynie co do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, natomiast nie zgadza się z tą częścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której wskazuje się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany i że ustawa z dnia 3 października 2008 r. ma charakter przepisów materialnych.

W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Skargę na przedmiotową decyzję SKO wniósł także inwestor – A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wnosząc o jej uchylenie w całości, w oparciu o przedstawione zarzuty rażącego naruszenia:

1) art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 136 K.p.a. poprzez:

a) nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i nieprzeprowadzenie ewentualnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania administracyjnego,

b) podjęcie decyzji kasatoryjnej w sytuacji, gdy naruszenie przepisów postępowania przed organem l instancji nie miało wpływu na treść Decyzji Wójta, a jej wadliwość miała charakter materialnoprawny, co w konsekwencji uzasadniało wydanie w II instancji decyzji orzekającej co do istoty sprawy;

c) powtórne podjęcie decyzji kasatoryjnej z uwagi na rzekomo niepełny materiał dowodowy sprawy w sytuacji, gdy organ I instancji wykonał wszystkie wskazania SKO, co do dalszego postępowania zawarte we wcześniejszej decyzji kasatoryjnej;

2) art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 i 2 oraz art. 140 K.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia podjęcia decyzji kasatoryjnej w sprawie, podczas gdy decyzja taka musi być wyczerpująco i szczegółowo uzasadniona, co podnosi się w orzecznictwie sądowym wydanym na podstawie art. 138 §2 K.p.a.;

3) art. 80 i art. 81 ustawy środowiskowej poprzez odmowę wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji w sytuacji, gdy planowana Inwestycja jest zgodna ze wszystkimi wymaganiami określonymi w przepisach prawa, w szczególności zgodna z wymaganiami ochrony środowiska;

4) art. 37 i art. 42 ustawy środowiskowej poprzez uznanie, że przesyłanie uwag i wniosków społeczeństwa do inwestora oraz odpowiedzi inwestora do przedstawicieli społeczeństwa i organizacji społecznych narusza procedurę oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy działanie to należy do istoty postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem społeczeństwa;

5) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. w postaci rażąco błędnych ustaleń faktycznych oraz braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez:

a) nieuzasadnione przyjęcie, że organy uzgadniające i opiniujące raport oddziaływania nie dysponowały jego pełną wersją, uzupełnioną przez inwestora 28 sierpnia 2012r. i 24 września 2012r.;

b) błędne przyjęcie, że w postępowaniu przed organem I instancji nie zapewniono możliwości pełnego udziału społeczeństwa;

6) art. 8, art. 80 K.p.a. w związku z art. 76a § 1 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, wybiórczy i skrajnie formalistyczny, bezprawny, co oprócz naruszenia zasady swobodnej, wszechstronnej oceny dowodów było sprzeczne z naczelną zasadą postępowania, dotyczącą jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie obywateli do działań organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014 r. A. Sp. z o.o. w W. w ramach uzupełnienia skargi zarzuciła skarżącej decyzji naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 27 K.p.a. poprzez dwukrotne wydanie decyzji w postępowaniach odwoławczych, w tej samej sprawie, przez ten sam skład osobowy SKO, co stanowi rażące naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy.

Obie ww. skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt II SA/Bk 339/14.

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 339/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając skargę zobligowany był dokonać oceny spełnienia przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a., a więc stwierdzenia, czy SKO miało uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i czy nie mogło, we własnym zakresie przeprowadzić postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 K.p.a. bez naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.).

Art. 138 § 2 K.p.a. daje możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymienił kilkanaście uchybień proceduralnych popełnionych podczas prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy, z których zdecydowana większość mogła mieć wpływ na wynik sprawy, zaś organ odwoławczy, w ramach swego postępowania nie miał kompetencji do ich zniwelowania.

W ocenie Sądu, do uchybień proceduralnych organu I instancji, nie nadających się usunąć w postępowaniu odwoławczym należało przede wszystkim nieprzeprowadzenie pełnej oceny oddziaływania opisanego przedsięwzięcia na środowisko, o której organ I instancji przesądził w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Jak słusznie zauważyło Kolegium organ nie dokonał właściwej weryfikacji raportu przedłożonego przez inwestora przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., skorygowanego o dodatkowe obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu - przekazane organowi przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., uzupełnionego o wyjaśnienia inwestora zawarte w kolejnym piśmie z dnia [...] września 2012 r. i w załącznikach do tego pisma.

Sąd podzielił także argumentację organu odwoławczego w zakresie nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ I instancji procedury uzgodnieniowej. Jak słusznie, bowiem zaakcentowało SKO w zaskarżonym rozstrzygnięciu, skoro organ I instancji kompletnym wnioskiem inwestora dysponował dopiero we wrześniu 2013 r., to stanowisko organów współdziałających, tj. opinia organu sanitarno - epidemiologicznego z dnia [...] lipca 2012 r. i postanowienie organu ochrony środowiska z dnia [...] lipca 2012 r., wydane w oparciu o pierwotny, niepełny wniosek inwestora, narusza wymóg z art. 77 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.). Wyrażone wówczas pozytywne stanowiska organów uczestniczących w procedurze były przedwczesne również z tego powodu, że oparte zostały ponadto na treści raportu złożonego przez inwestora przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., który później był korygowany i uzupełniany, i którego część akustyczna została negatywnie oceniona przez biegłego powołanego w innym postępowaniu. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji powinien wystąpić do organów współdziałających dopiero wtedy, gdy dysponował już kompletnym raportem o środowiskowym oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i opinią co do części akustycznej raportu w jego wersji pierwotnej.

W ocenie Sądu rację miało także Kolegium, stwierdzając, że organ I instancji nieprawidłowo przeprowadził procedurę zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, o której mowa w art. 79 ust. 1 ww. ustawy.

Przedwczesnym było bowiem wyznaczanie społeczeństwu dwudziestojednodniowego terminu na zgłoszenie swoich uwag i wniosków obwieszczeniem z dnia [...] lipca 2012 r., a więc wydanym przed przeprowadzeniem postępowania uzgodnieniowego i przed skompletowaniem wniosku inwestora oraz przed przedłożeniem przez inwestora ostatecznej wersji raportu. Obwieszczenie wyznaczające społeczeństwu ustawowo zakreślony termin na zgłoszenie uwag powinno być wydane po zebraniu całego materiału dowodowego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Ponadto, jak słusznie podkreśliło SKO, organ w ogóle pominął treść przepisów art. 35 i 37 ust. 1 ustawy, nakazujących organowi prowadzącemu postępowanie rozpatrzenie uwagi i wniosków przedstawicieli społeczeństwa, ale tylko tych, które wniesione zostały w wyznaczonym terminie 21 dni, pozostawiając bez rozpatrzenia uwagi i wnioski złożone po terminie

Powyższe uchybienia były, zdaniem Sądu, na tyle istotne, że dawały organowi odwoławczemu prawo do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylenia decyzji z zaleceniem ponownego przeprowadzenia postępowania przez Wójta Gminy. Naruszenie opisanych wyżej przepisów przez organ pierwszej instancji miało bowiem wpływ, wbrew temu co wywodzi pełnomocnik inwestora, na treść decyzji środowiskowej. Organ II instancji wydając zatem w tych warunkach decyzję merytoryczną zmuszony byłby do przeprowadzenia niemalże pełnego postępowania wyjaśniającego, a to w konsekwencji naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego została wydana w granicach określonych w art. 138 § 2 K.p.a.

Sąd nie podzielił też pozostałych zarzutów skargi inwestora. Przede wszystkim za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., albowiem decyzja organu odwoławczego zawiera pełne uzasadnienie prawne i faktyczne. Kolegium wyraźnie wskazało, jakie naruszenia popełnione zostały w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, oraz wykazało ich istotny wpływ na wynik sprawy.

Na aprobatę, zdaniem Sądu, nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 80 art. 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, gdyż wbrew wywodom autora skargi Kolegium nie odmówiło inwestorowi ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, ani też nie stwierdziło, że planowana inwestycja jest sprzeczna z wymaganiami określonymi w przepisach prawnych, w tym wymaganiami ochrony środowiska.

W ocenie Sądu również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie, a zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału.

Bezpodstawny jest także zarzut zawarty w piśmie pełnomocnika inwestora uzupełniającym skargę, a dotyczący dwukrotnego orzekania przez ten sam skład osobowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który powinien podlegać wyłączeniu w oparciu o art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 K.p.a.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., mającym zastosowanie z mocy art. 27 § 1 K.p.a. do członka organu kolegialnego, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie może nasuwać żadnej wątpliwości, że członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku wydający decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nie brali udziału w wydaniu decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2013 r. Ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje uzasadniające wyłączenie członka organu kolegialnego: gdy członek organu brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a.) oraz gdy brał udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 27 § 1a K.p.a.). Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji dotyczy sytuacji, w której członek organu kolegialnego brał udział w wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji lub brał udział w wydaniu decyzji drugoinstancyjnej, która została uchylona i ponownie sprawa stała się przedmiotem rozstrzygania przez ten organ kolegialny (por. A. Plucińska-Filipowicz, Komentarz do zmiany art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2011). W przedmiotowej sprawie również opisana wyżej sytuacja nie miała miejsca. Wprawdzie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lipca 2013r., która uchylała pierwotną decyzję Wójta Gminy została zaskarżona do sądu administracyjnego, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 28 stycznia 2014 r. II SA/Bk 802/13 skargę oddalił. Ponadto, pomimo zawiśnięcia ww. sprawy w Sądzie, Wójt Gminy nie czekając na jej prawomocne rozstrzygnięcie, wydał ponowną decyzję, uchyloną następnie zaskarżoną decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2014r.

W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 229, poz. 1539) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie odwołuje się do normy zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a., co wprost wynika z sentencji tego orzeczenia. Zatem zaistnienie wystąpienia takiej przesłanki, o jakiej stanowią przywołane wyżej uregulowania K.p.a., dotyczy takiego postępowania prowadzonego przed samorządowym kolegium odwoławczym, w którym wydano decyzję i od której następnie złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i w wydawaniu decyzji ostatecznej na skutek tegoż wniosku w składzie orzekającym Kolegium ponownie bierze udział członek (lub członkowie) tego Kolegium, orzekający wcześniej w kontrolowanym rozstrzygnięciu. Za takim rozumowaniem przemawia dodana na skutek powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego regulacja art. 27 § 1a K.p.a. (wprowadzona ustawą z dnia 24 września 2009 r. (Dz. U. Nr 195, poz. 1501), która weszła w życie 8 grudnia 2009 r.), statuująca zasadę, iż członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie było takiej sytuacji, albowiem brak jest decyzji ostatecznej zapadłej w wyniku złożenia takiego wniosku (art. 127 § 3 k.p.a.), przy wydawaniu której brał udział członek Kolegium podlegający wyłączeniu. Przywołany zaś przez pełnomocnika inwestora w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wyrok Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 978/12, po pierwsze jest nieprawomocny, a po drugie nie znajduje oparcia w obowiązujących aktualnie przepisach prawnych. Natomiast drugi ze wskazanych w tym piśmie wyroków (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2771/12) potwierdza wprost stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w nim, że ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje, to jest gdy członek organu brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a.) oraz gdy brał udział w wydaniu decyzji drugoinstancyjnej, która została uchylona i sprawa ponownie stała się przedmiotem rozstrzygania przez ten organ. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Odnośnie do zarzutów sformułowanych przez drugą stronę skarżącą, tj. P. w A., główny zarzut dotyczący charakteru prawnego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r., zdaniem Sądu, nie ma podstaw, nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu, przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wchodzą w system administracyjnego prawa materialnego, konkretyzowanego w drodze decyzji administracyjnej i nie dają organowi możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, niezasadny jest również zarzut pominięcia art. 191 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 5 Konstytucji RP. Powołane przepisy pełnią rolę dyrektyw wykładni i skierowane są do organów stanowiących, a ponadto znalazły one przełożenie w przepisach obowiązującej ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Kolegium podejmując zaś zaskarżone rozstrzygnięcie kierowało się m.in. wymogami tej ustawy.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę kasacyjną wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 i art. 136 K.p.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że SKO miało uzasadnione podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i wydania decyzji kasatoryjnej w sprawie bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego zgodnie z dyspozycją art. 136 K.p.a., w wyniku czego doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz zasady szybkości postępowania,

2) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich błędne niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że SKO słusznie podjęło decyzję kasatoryjną i odmówiło wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia, podczas gdy planowane przedsięwzięcie jest zgodne ze wszystkimi wymaganiami określonymi w przepisach prawa, w szczególności wymogami z zakresu środowiska,

3) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 104 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że SKO w sposób należyty wykazało w uzasadnieniu decyzji zasadność podjęcia decyzji kasatoryjnej w sprawie, podczas gdy decyzja taka powinna być wyczerpująco i szczegółowo uzasadniona, co podnosi się w orzecznictwie sądowym wydanym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało powyższego kryterium,

4) art. 33 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 79 ustawy o ochronie środowiska poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, że wyznaczenie terminu na składanie uwag i wniosków społeczeństwa musi być wydane po zebraniu całego materiału dowodowego, podczas gdy art. 33 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie przewiduje takiego wymogu,

5) art. 35 w zw. z art. 29 oraz art. 30 i art. 79 ustawy o ochronie środowiska przez ich błędną interpretację, a w rezultacie niezgodne z prawem przyjęcie, że organ prowadzący postępowanie ma prawo rozpoznać tylko uwagi i wnioski społeczeństwa, które wpłynęły w wyznaczonym terminie 21 dni, a odniesienie się w decyzji do wniosków spóźnionych stanowi istotną wadę postępowania, podczas gdy rozpatrzenie uwag i wniosków wpływających po terminie (mimo że nieobowiązkowe), tym pełniej świadczy o realizacji przez organ zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym,

6) art. 77 ust. 2 ustawy o ochronie środowiska przez błędną jego interpretację, a w konsekwencji nieuzasadnione uznanie, że organ I instancji powinien był wystąpić do organów współdziałających dopiero wtedy, gdy dysponował on "opinią co do części akustycznej raportu", podczas gdy art. 77 ust. 2 ww. ustawy ani inne przepisy prawa w ogóle nie stawiają wymogu uzyskania opinii biegłego w sprawie raportu oddziaływania na środowiska a co więcej opinia, do której odwołuje się Sąd została błędnie utożsamiona z "opinią biegłego" w sprawie toczącego się postępowania administracyjnego, mimo że w przedmiotowej sprawie biegłego nigdy nie powołano,

7) art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. poprzez ich błędną interpretację i niezastosowanie, a w konsekwencji zignorowanie okoliczności prawnej, że sprawie doszło do dwukrotnego wydania decyzji w postępowaniach odwoławczych, w tej samej sprawie, przez ten sam skład osobowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co stanowi rażące naruszenie zasady obiektywnego rozstrzygania sprawy oraz daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.

8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak rozpoznania twierdzeń i dowodów przedstawionych na poparcie zarzutów skargi, a w rezultacie oparcie się na okolicznościach niedotyczących decyzji rozpoznawanej w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej; WSA m.in. niewłaściwie odwołuje się do faktów i okoliczności prawnych związanych z postępowaniem zakończonym wcześniejszą decyzją SKO z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] natomiast w wyroku nie wskazuje się na uchybienia zaistniałe na etapie postępowania zakończonego decyzją Wójta oraz postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] stycznia 2014 r.; twierdzenia wyroku wskazują, że WSA potwierdził prawidłowość decyzji SKO (oddalił skargę) w ogóle nie odwołując się do okoliczności faktycznych i prawnych zaistniałych na tym etapie przedmiotowego postępowania, tym samym wykroczył poza granice skargi oraz poza granice przedmiotowego postępowania administracyjnego w rezultacie czego nie nastąpiło rozpatrzenie istoty sprawy,

9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 I § 2 ust. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez WSA powoływanego w toku postępowania istotnego naruszenia przez SKO art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. a także braku odniesienia się i weryfikacji przez WSA błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez SKO.

10) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku okoliczności, które w ocenie Sądu stanowić miały uzasadnione podstawy do wydania przez SKO decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., podczas gdy zastosowanie tego przepisu wymaga wnikliwego i wyczerpującego uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. ma usprawiedliwione podstawy.

Za zasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako K.p.a.). Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji do ponownego rozpatrzenia nie wystąpiły. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji i nie istnieje konieczność powtarzania postępowania przed organem I instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza akt sprawy wskazuje, iż organ I instancji albo celowo wbrew obowiązującym przepisom prawa nie wydaje decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia albo wskazuje na skrajną nieznajomość tych przepisów. Świadczy o tym fakt wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na podstawie okoliczności, które w świetle przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 r., poz. 353 ze zm.) nie mogły stanowić podstawy tego rodzaju rozstrzygnięcia. W tej sytuacji przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia.

Wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybienia bądź to nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy bądź też mogą zostać konwalidowane w postępowaniu odwoławczym.

Ocena przydatności dowodowej raportu oddziaływania na środowisko oraz innych dowodów zgromadzonych w sprawie może zostać dokonana samodzielnie przez organ odwoławczy. Dokonanie takiej oceny jest uprawnieniem organu odwoławczego i nie może być uznane za naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Podstawą uchylenia decyzji organu I instancji nie mogła być wskazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze okoliczność nieprawidłowego przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej. Zdaniem Kolegium, nieprawidłowość ta polegała na tym, że organom dokonującym uzgodnienia nie przekazano wszystkich materiałów niezbędnych do dokonania tych uzgodnień. Odnosząc się do tego argumentu stwierdzić należy, że to organy uzgodnieniowe dokonują oceny, czy przekazany im materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania uzgodnienia. Jeśli w ocenie tych organów materiał ten jest niewystarczający, to mogą one żądać jego uzupełnienia. Nadto stwierdzić należy, że Kolegium może przedstawić organom dokonującym uzgodnień te dowody, które nie były im znane w celu uzyskania informacji, czy zapoznanie się z tymi dowodami skutkowałyby zmianą stanowiska przez te organy.

Odnośnie do kwestii związanej z prawidłowością zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu stwierdzić należy, że stanowisko społeczeństwa odnośnie do planów realizacji inwestycji jest znane. Jest to stanowisko jednoznacznie negatywne i możliwość przedstawienia dodatkowych dowodów w sprawie nie doprowadzi do zmiany tego stanowiska. Uchylanie decyzji organu I instancji po to by umożliwić społeczeństwu zapoznanie się z dodatkowym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie nie ma tym samym uzasadnienia.

Z kolei odnośnie do kwestii rozpoznania wniosków i uwag zgłoszonych w każdym czasie nie zaś tylko w wyznaczonym przez organ terminie dwudziestojednodniowym stwierdzić należy, że jest to uchybienie, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i jako takie nie mogło być podstawą uchylenia decyzji organu I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Również naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez organ I instancji nie mogło stanowić podstawy uchylenia decyzji do ponownego rozpatrzenia. Uchybienie to może zostać naprawione poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji przez organ odwoławczy zgodnie z wymogami ww. przepisu.

Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak było podstaw do uchylania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Wójta Gminy i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno samo merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym.

Zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. sam w sobie był wystarczający do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dokonywanie oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej jest w tej sytuacji niecelowe. Odniesienia wymaga jedynie zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 K.p.a. Zarzut ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest niezasadny. Odnośnie do tego zarzutu w pełni podzielić należy argumentację zaprezentowaną przez Sąd I instancji (str. 17, 18 i 19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Ponowne przytaczanie tej argumentacji jest tym samym zbędne).

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a. i art. 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.