Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 821/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant referent Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...]stycznia 2018 r. nr [...]Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej zwany Szefem Urzędu, Organem II. instancji), po rozpatrzeniu odwołania obywatelki Federacji Rosyjskiej – R. M., ur. [...]marca 1987 r. (dalej zwanej Cudzoziemką, Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej zwanego Komendantem PSG, Organem I. instancji) z [...]października 2017 r. nr [...], w której orzeczono o zobowiązaniu Cudzoziemki oraz jej małoletnich dzieci: M. T., ur. [...]grudnia 2006 r.; D. T., ur. [...]września 2014 r.; I. T., ur. [...]września 2014 r., do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji.

Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.

W dniu [...]kwietnia 2016 r. A. T. (małżonek Cudzoziemki) zwrócił się za pośrednictwem Komendanta PSG w [...]do Szefa Urzędu z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Przedmiotowym wnioskiem została objęta również Cudzoziemka oraz ich wymienione, małoletnie dzieci. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Szef Urzędu decyzją z [...]września 2016 r. nr [...], orzekł o odmowie nadania A. T. statusu uchodźcy oraz o odmowie udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Decyzją tą objęto również Cudzoziemkę oraz ich małoletnie dzieci. W związku ze złożonym odwołaniem Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą) decyzją z [...]marca 2017 r. nr [...], utrzymała w mocy tę decyzję statusową. Decyzja Rady z [...]marca 2017 r. została doręczona A. T. w dniu [...]marca 2017 r. i nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Następnie Cudzoziemka wraz z rodziną nie powróciła do kraju pochodzenia, lecz wbrew przepisom prawa przekroczyła granicę Polski, udając się do Niemiec, gdzie również wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Z uwagi na fakt, że Cudzoziemcy wcześniej złożyli analogiczny wniosek w RP, w dniu 14 czerwca 2017 r. strona niemiecka wystąpiła do strony polskiej z wnioskiem o przyjęcie Cudzoziemki wraz z rodziną na powrót do Polski, w trybie Rozporządzenia Unii Europejskiej nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów określania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z Państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. U. WE.L. z 2013 r. 180.1, tzw. DUBLIN III). Szef Urzędu wyraził na to zgodę w dniu 20 czerwca 2017 r. W efekcie Cudzoziemka wraz z rodziną została przekazana przez stronę niemiecką funkcjonariuszom PSG w [...]. Po przyjęciu tej rodziny cudzoziemców przez stronę polską, zostali oni zatrzymani na podstawie art. 394 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, w związku z pobytem na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na nim oraz w zw. z nielegalnym przekroczeniem granicy z Polski do Niemiec, tj. w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 cyt. ustawy. Na tej podstawie Komendant PSG w [...]w dniu 5 września 2017 r. wszczął wobec Cudzoziemki postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania do powrotu. Tego samego dnia Cudzoziemka złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Przedmiotowym wnioskiem został objęty również jej mąż A. T. oraz ich małoletnie dzieci. W związku z faktem, że Cudzoziemcy przekroczyli granicę wbrew przepisom prawa Komendant PSG w [...]w dniu [...]czerwca 2017 r. dokonał zatrzymania Cudzoziemki wraz z rodziną. Postanowieniem Sądu Rejonowego [...]w [...]z [...]września 2017 r., sygn. akt [...], Cudzoziemka wraz z małoletnimi dziećmi została umieszczona w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...]. Postanowienie o tożsamym rozstrzygnięciu zostało wydane również wobec męża Cudzoziemki – A. T.. W związku z kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, którym została objęta Cudzoziemka wraz z rodziną, Szef Urzędu decyzją z [...]listopada 2017 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność wniosku. Od tej decyzji Cudzoziemka wniosła odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, która utrzymała w mocy tę decyzję.

W postępowaniu tyczącym zobowiązani a do powrotu Komendant PSG w [...]decyzją z [...]października 2017 r. nr [...] zobowiązał Cudzoziemkę oraz jej małoletnie dzieci: M. T., D. T., I. T., do powrotu oraz zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec Cudzoziemki oraz jej dzieci została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, jednakże Cudzoziemka wraz z dziećmi dokonała przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, a ponadto nie opuścili oni terytorium RP w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, który stwierdza, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej (...) stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

Cudzoziemka złożyła w Administracji Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] odwołanie od tej decyzji do Szefa Urzędu z [...] października 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe gromadzenie oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także naruszenie art. 348 ustawy o cudzoziemcach, poprzez nieudzielenie jej zgody na pobyt humanitarny. Mając to na uwadze Cudzoziemka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz udzielenie jej zgody na pobyt humanitarny na terytorium RP. Odwołanie od tej decyzji uzupełniła pismem, w którym wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze sporządzonych w języku rosyjskim czterech wezwań na przesłuchanie, a także ze sporządzonej w języku rosyjskim opinii sąsiadów z [...], jak również konsultacji psychologicznej z [...]października 2017 r. dotyczącej małoletniego syna – M. T..

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania Cudzoziemki decyzją z [...]stycznia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta PSG w [...]z [...]października 2017 r. W uzasadnieniu decyzji podzielił argumentację Organu I. instancji. Szef Urzędu podkreślił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z [...]września 2016 r. nr [...], która została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...]stycznia 2017 r. nr [...], postanowił odmówić nadania Cudzoziemce oraz jej małoletnim dzieciom statusu uchodźcy oraz odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej. Wskazał, że pomimo doręczenia odmownego rozstrzygnięcia statusowego, Cudzoziemka wraz z dziećmi nie opuściła terytorium RP, zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy cudzoziemcach, lecz wbrew przepisom prawa przekroczyła granicę Polski udając się do Niemiec, gdzie również wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W ocenie Szefa Urzędu, wyczerpuje to przesłankę zawartą w art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a cyt. ustawy, do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Ponadto, w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie zachodzi również przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. b cyt. ustawy, gdyż Cudzoziemka wraz z dziećmi przebywa od dnia [...]września 2017 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...]. Szef Urzędu wskazał, że powołanie tej przesłanki, dopiero na etapie II. instancji pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, wobec uprzedniego stwierdzenia, że wobec Cudzoziemki zachodzi okoliczność z art. 302 ust. 1 pkt 10 i pkt 16 lit. a cyt. ustawy, stanowiące podstawę wydania skarżonej decyzji. Ponadto, stwierdzenie na etapie postępowania odwoławczego przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o cudzoziemcach pozostaje także bez wpływu na okres orzeczonego zakazu ponownego wjazdu – na okres 3 lat, gdyż zarówno w przypadku przesłanek zobowiązania do powrotu z art. 302 ust. 1 pkt 10 i pkt 16 lit. a, jak również w przypadku przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. b, do określenia zakazu ponownego wjazdu ma zastosowanie art. 319 pkt 1 cyt. ustawy. Szef Urzędu zauważył ponadto, że Cudzoziemka nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi, uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 cyt. ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto Cudzoziemce i jej dzieciom nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Organ II. instancji stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi też żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 cyt. ustawy. Zdaniem Szefa Urzędu, brak jest również podstaw do uznania, że po powrocie do kraju pochodzenia Cudzoziemka będzie narażona na zagrożenia prześladowaniem. Organ II. instancji podkreślił, że odmówiono nadania Cudzoziemce oraz jej małoletnim dzieciom statusu uchodźcy oraz udzielenia im ochrony uzupełniającej, wobec czego należy uznać, że Cudzoziemka nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, czy też ryzyka doznania poważnej krzywdy w wyniku stosowania tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Szef Urzędu podkreślił, że w toku postępowania dotyczącego zobowiązania do powrotu, Cudzoziemka podniosła, że jej mąż uczył się w [...]w szkole koranicznej (chciał zostać mułłą), do kraju wrócił w 2010 roku, zaś w 2011 roku zaczęły się najścia na ich dom bliżej nieokreślonych zamaskowanych osób, chcących zatrzymać jej męża. Z jej zeznań wynika, że mąż był wielokrotnie zabierany przez te osoby z domu, a następnie bity, podłączany do prądu, straszono go pozbawienia życia oraz wypytywano o pobyt w [...]. Cudzoziemka zeznała, że po jakiś czasie, mąż chcąc uwolnić się do tych osób wyjechał do [...], gdzie pracował jako taksówkarz. Jak wynika z zeznań strony, tam również został odnaleziony przez te osoby i dlatego podjął decyzję o opuszczeniu wraz z rodziną kraju pochodzenia. Jednocześnie Cudzoziemka wskazała, że ona sama nie była poddawana żadnej przemocy fizycznej, jednakże ciągłe nachodzenie jej domu przez zamaskowane osoby źle wpływało na jej psychikę. W ocenie Szefa Urzędu, wskazane oświadczenie Cudzoziemki dotyczące rzekomych problemów jej męża w kraju pochodzenia, nie mogło zostać uznane za wiarygodne, gdyż jest ono nie tylko bardzo ogólnikowe i lakoniczne, ale także w żaden sposób nieweryfikowalne, a dodatkowo nie poparte przez nią żadnym materiałem dowodowym. Organ II. instancji zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Cudzoziemka sama kiedykolwiek doświadczyła w kraju pochodzenia działań, które uzasadniałyby udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Podobnie sporządzona w języku rosyjskim przez sąsiadów z [...] opinia o Cudzoziemce nie wnosi niczego nowego do przedmiotowej sprawy. Szef Urzędu wskazał, że pismo to sporządzone jest w języku rosyjskim, a zgodnie z art. 8 ust. 2 cyt. ustawy, dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego, a ponadto brak jest jakiejkolwiek możliwości weryfikacji wskazanego oświadczenia, ponieważ, jak wynika z doświadczenia Organu, osoby pochodzące z [...] wielokrotnie potwierdzają sobie nawzajem różne, często całkowicie nieprawdziwe historie jedynie w celu wsparcia rodaka w możliwości uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W ocenie Organu II. instancji, to zeznania Cudzoziemki powinny cechować się wiarygodnością oraz wewnętrzną spójnością, a dopiero później ewentualne inne dowody, jak np. opinie sąsiadów, mogą tylko utwierdzić organ orzekający w sprawie o prawdziwości twierdzeń strony. Zdaniem Szefa Urzędu, w niniejszej sprawie Cudzoziemka swoimi zeznaniami nie wykazała natomiast, że jest osoba wiarygodną. W kwestii dołączonych do niniejszej sprawy przez Cudzoziemkę czterech wezwań na przesłuchanie, sporządzonych w języku rosyjskim, Szef Urzędu wskazał, że wezwania te nie świadczą o chęci pociągnięcia Cudzoziemki wraz z mężem do odpowiedzialności karnej, gdyż nie są oni wyzwani w charakterze podejrzanych, a jedynie jak wynika z ich treści, w charakterze świadków, co całkowicie zaprzecza twierdzeniom Cudzoziemki o rzekomym zagrożeniu w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Szef Urzędu wskazał, że z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC nr [...] z [...]listopada 2017 r. dotyczącego aktualnej sytuacji politycznej, bezpieczeństwa i przestrzegania praw człowieka w [...], zagrożenie dla życia i zdrowia ludności cywilnej w wyniku działań zbrojnych i zamachów terrorystycznych na terytorium [...], w tym Republiki [...], utrzymuje się w ostatnich latach na niskim poziomie i obecnie nadal jest niewielkie. Obecnie, najbardziej zagrożonymi osobami w [...] są ci, którzy przejawiają jakąkolwiek działalność polityczną lub społeczną, niezgodną z wizją władz republiki, w tym: politycy, dziennikarze, obrońcy praw człowieka, działacze społeczni, itp., krytykujący działania R. K. i władz republiki, przedstawiciele innych niż tolerowane odłamów islamu i chrześcijaństwa, osoby przynoszące "hańbę" czeczeńskiemu społeczeństwu (narkomanii, alkoholicy, homoseksualiści), krewni oraz bliscy znajomi osób biorących udział w działaniach zbrojnych na terytorium [...], Kaukazu Północnego i na terenie [...]. Jednocześnie jak wynika z powyższego opracowania, w ciągu ostatnich kilku lat percepcja [...] zarówno przez władze, jak i społeczeństwo rosyjskie uległa poprawie, szczególnie w okresie igrzysk olimpijskich w Soczi 2014 r. Mieszkańcy rosyjskiego [...], w tym [...], nie są obecnie powszechnie postrzegani jako zagrożenie dla Rosji, za wyjątkiem najemników wracających do Rosji z Syrii, chociaż zdarza się, że liderzy ugrupowań skrajnie nacjonalistycznych głoszą poglądy antyczeczeńskie i antykaukaskie, jednak giną one w propagandzie antyukraińskiej i antynatowskiej. Wobec przedstawionych okoliczności, oraz zważywszy na fakt, że Cudzoziemka nie zalicza się do żadnej z tych grup, w ocenie Szefa Urzędu, brak jest podstaw do uznania, że spełnia ona przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 ust. 1 cyt. ustawy. W kontekście prawa Cudzoziemki do ochrony życia rodzinnego, o którym mowa art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, istotną kwestią jest fakt, że żaden z tych aktów prawnych nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemkę wyboru kraju, w którym chciałby ona wraz z dziećmi zamieszkać. Przepisy te nie gwarantują prawa do wjazdu i pobytu Cudzoziemki w kraju goszczącym. Szef Urzędu podkreślił, że przepisy cyt. Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu Cudzoziemkę i jej małoletnie dzieci konieczności legalizowania ich pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Szef Urzędu wskazał, że zaskarżona decyzja zobowiązuje wprawdzie Cudzoziemkę do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest bezterminowy – wynosi 3 lata. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Ponadto, w ocenie Organu II. instancji, brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku zobowiązania Cudzoziemki oraz jej małoletnich dzieci do powrotu więzy rodzinne zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Podstawą do takiego stwierdzenia jest fakt, że w odrębnym postępowaniu administracyjnym utrzymano w mocy decyzję zobowiązującą do powrotu małżonka Cudzoziemki – A. T., oraz orzeczono wobec niego tożsamy okres zakazu ponownego wjazdu. Zdaniem Szefa Urzędu, zobowiązanie do powrotu Cudzoziemki oraz ich małoletnich dzieci nie naruszy ich prawa do życia rodzinnego, jak też prawa do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ II. instancji wskazał, że Cudzoziemka nie posiada w naszym kraju majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, ze centrum życiowe Cudzoziemki zostało przeniesione do Polski oraz, że powrót do kraju pochodzenia w sposób drastyczny pogorszy jej sytuację osobistą. W ocenie Szefa Urzędu, brak jest również podstaw do stwierdzenia, że zobowiązanie Cudzoziemki oraz jej małoletnich dzieci do powrotu naruszyłoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Organ II. instancji jeszcze raz podkreślił, że mąż Cudzoziemki, będący ojcem jej dzieci, również został zobowiązany do powrotu, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich kontaktu z ojcem i jego opieki, co mogłoby wpłynąć niekorzystnie na ich rozwój psychofizyczny. Szef Urzędu wskazał, że w dniu [...] stycznia 2018 r. Cudzoziemka przekazała do Organu odwoławczego opinię psychologiczną dotyczącą jej jedenastoletniego syna M. T., sporządzoną na podstawie wywiadu z matka chłopca oraz przeprowadzonej jego obserwacji. Z treści tej. opinii wynika, że małoletni moczy się w nocy. Nocne moczenie pierwszy raz wystąpiło, gdy chłopiec miał 6 lat, co w ocenie Cudzoziemki, jest wynikiem przemocy, jakiej był świadkiem. Z treści wskazanej konsultacji psychologicznej wynika ponadto, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż pojawiające się u chłopca objawy w postaci nocnego moczenia mogą mieć podłoże psychosomatyczne, związane ze wcześniejszymi doświadczeniami chłopca. Jednocześnie psycholog zalecił m. in. diagnostykę medyczną chłopca w związku z moczeniem nocnym, a także dalszą diagnostykę psychologiczną dziecka. W ocenie Organu II. instancji, ze względu na niespójne i wielu miejscach sprzeczne ze sobą zeznania rodziców małoletniego dotyczące rzekomych problemów w kraju pochodzenia, nie można stwierdzić, czy kłopoty zdrowotne ich dziecka są związane z jakimiś negatywnymi wydarzeniami w [...], czy też są wynikiem np. zmiany środowiska związanej z wyjazdem z kraju pochodzenia, problemami z adaptacją w nowym, całkowicie odmiennym kulturowo i mentalnie kraju, zatrzymaniem w związku z nielegalnym przekroczeniem wraz z rodzicami granicy polsko-niemieckiej oraz związanym z tym umieszczeniem całej rodziny w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. Wobec tego, w ocenie Szefa Urzędu, przedmiotowa opinia psychologiczna nie wnosi niczego istotnego do niniejszej sprawy, a jedynie wskazuje na działania jakie powinny zostać podjęte przez rodziców względem chłopca. Zdaniem Szefa Urzędu, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 cyt. ustawy, tj., że zobowiązanie Cudzoziemki wraz z małoletnimi dziećmi do powrotu, prowadzi do kwalifikowanego naruszenia ich praw określonych w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Organ II. instancji nie stwierdził, aby wobec Cudzoziemki oraz jej dzieci zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 cyt. ustawy, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Biorąc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, Szef Urzędu uznał, że sytuacja Cudzoziemki oraz jej małoletnich dzieci nie uzasadnia udzielenia im zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy na pobyt tolerowany bowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ich powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. W kwestii natomiast zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w ocenie Organu II. instancji, Komendant PSG w [...] , zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., podjął niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także w myśl art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W ocenie Organu, zaskarżona decyzja nie narusza również art. 80 k.p.a., gdyż Organ I. instancji dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którą przeprowadził zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Szefa Urzędu wskazał ponadto, że art. 302 ust. 1 pkt 10, pkt 16 lit. a i b cyt. ustawy mają charakter obligatoryjny. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie tych przepisów, uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz do orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. W myśl natomiast art. 315 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1 nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Tymczasem zgodnie z art. 315 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy, prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Mając na uwadze treść powyższego aktu prawnego, w ocenie Organu II. instancji, wydanie decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego powrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie Szefa Urzędu, zasadne jest również określenie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat. Cudzoziemka pomimo, że podstawą jej wjazdu na terytorium naszego kraju było wyłącznie złożenie wniosku o udzielenie ochrony, po otrzymaniu niekorzystnego rozstrzygnięcia w sprawie, nie zastosowała się do przepisów prawa i nie powróciła do kraju pochodzenia, lecz dokonując nielegalnego przekroczenia granicy państwowej udała się do Niemiec, gdzie również wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej. W ocenie Szefa Urzędu, wskazuje to na instrumentalne traktowanie przez Cudzoziemkę obowiązujących w RP przepisów prawa, a samego złożenia wniosku dotyczącego ochrony międzynarodowej, jako sposobu na wjazd na terytorium państw obszaru Schengen, z pominięciem wymaganej prawem wizy. Zdaniem Szefa Urzędu, orzeczenie względem Cudzoziemki krótszego zakazu ponownego wjazdu nie spełniłoby swojego represyjnego i wychowawczego charakteru.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu z [...] stycznia 2018 r. wywiodła Roza Makhmudova, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe gromadzenie oraz ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 348 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, poprzez wadliwe nieudzielenie Skarżącej zgody na pobyt humanitarny, pomimo spełnienia przesłanek do jej uzyskania. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie niniejszej skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w swej decyzji. W piśmie z 7 sierpnia 2018 r. swój udział w sprawie zgłosiło Stowarzyszenie [...] oraz wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Stowarzyszenie wskazało, że wykonanie decyzji zobowiązującej do powrotu może naruszyć prawo do życia rodzinnego R. M. oraz prawa jej małoletnich dzieci, w szczególności M.T., który może zostać w dalszej perspektywie pozbawiony realnej możliwości leczenia zaburzenia psychicznego, które symptomy nasiliły się m.in. w wyniku zbyt długotrwałego pobytu w ośrodku strzeżonym. W ocenie Stowarzyszenia, zobowiązanie do powrotu może tak dalece negatywnie wpłynąć na stan zdrowia i rozwój psychofizyczny M.T., że uzasadnia udzielenie Cudzoziemce i jej rodzinie zgody na pobyt humanitarny. Postanowieniem z 5 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Na rozprawie w dniu 7 września 2018 r. swój udział w postępowaniu zgłosił również Rzecznik Praw dziecka, który zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie przyjęcia, że brak jest okoliczności, uzasadniających udzielenie Cudzoziemce i jej dzieciom zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. z naruszeniem:

1) art. 15 k.p.a., tzn. zasady dwuinstancyjności postępowania w jej materialnym wymiarze, poprzez niedostrzeżenie, że Organ I. instancji — rozpatrując przedmiotową sprawę – dokonał wyłącznie oceny, czy zobowiązanie do powrotu nie naruszy praw Cudzoziemki oraz jej dzieci, określonych w art. 348 pkt 1 i 2 u.c., nie zbadał natomiast (w każdym razie – nie dał temu żadnego wyrazu w uzasadnieniu wydanej decyzji), czy nakaz opuszczenia Polski i jego przymusowe wykonanie nie naruszy praw dziecka (w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu chłopców), w konsekwencji rozpatrzenie sprawy małoletnich i ich matki – pod kątem wystąpienia przesłanek niedopuszczalności zobowiązania do powrotu, określonych w art. 348 pkt 3 cyt. ustawy, wyłącznie w jednej instancji, tzn. przez Organ odwoławczy;

2) art. 7 w zw. z art. 75 § 1, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zakresie, w jakim - zwłaszcza po zapoznaniu się Organu II. instancji z opinią psychologiczną z 4 grudnia 2017 r., dotyczącą małoletniego M., zaniechano przeprowadzenia dalszych czynności niezbędnych do pełnego zebrania materiału dowodowego, a także do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej oceny pod kątem art. 348 pkt 3 cyt. ustawy, w szczególności nie przeanalizowano – istniejącej w dniu wydania decyzji – dokumentacji psychiatrycznej i psychologicznej, dotyczącej dziecka (wzmiankowanej w opinii z 4 grudnia 2017 r.) w kontekście oceny aktualnego stanu psychofizycznego chłopca oraz możliwych skutków, jakie mogłoby spowodować dla jego dalszego rozwoju zobowiązanie go do powrotu oraz przymusowe wykonanie takiej decyzji;

3) nie zastosowano art. 84 § 1 k.p.a. i nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego psychologa łub psychiatry dziecięcego (sporządzonej po uprzednim dokonaniu przez biegłego analizy akt postępowania oraz dokumentacji psychiatrycznej i psychologicznej, dotyczącej chłopca oraz po przeprowadzeniu konsultacji/badania małoletniego) na okoliczność skutków, jakie mogłoby spowodować dla rozwoju psychofizycznego dziecka nakazanie mu opuszczenia Polski, przymusowe wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu oraz na okoliczność zdolności readaptacyjnych małoletniego w kraju pochodzenia,

4) art. 7 w zw. z art. 80, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie przeprowadzając tych czynności i uznając opinię psychologiczną z 4 grudnia 2017 r. (w której psycholog opisał m.in. obawy żywione przez małoletniego M. w związku z perspektywą powrotu do kraju pochodzenia) za nieprzydatną jedynie z tego powodu, że nie wskazano w niej źródła problemów zdrowotnych chłopca, przez to naruszono zasadę obiektywizmu oraz przekroczono granice swobodnej oceny dowodów,

5) art. art. 8 i art. 11 k.p.a. w zakresie, w jakim dopuszczono do powstania wskazanych uchybień procesowych.

W dniu 7 września 2018 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, na podstawie reguły 39 Regulaminu Trybunału, zdecydował o zastosowaniu zarządzenia tymczasowego (interim measure) w stosunku do R. M., A. T., D. T., I. T. i M.T., na mocy którego zobowiązał polskie władze do nieusuwania Skarżącej wraz z rodziną do dnia [...] listopada 2018 r. z terytorium RP.

Na rozprawie w dniu [...] października 2018 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączyć sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 820/18 oraz IV SA/Wa 821/18 w celu ich łącznego rozpoznania. Pełnomocnik Cudzoziemców oświadczył, że popiera skargi i wniósł wniosek dowodowy z opinii psychologa K. K. z [...] lipca 2018 r. oraz [...] października 2018 r., psychiatry J. P. z [...] sierpnia 2018 r. i 8 października 2018 r. – na okoliczność stanu zdrowia M.T. a oraz wpływu na niego przymusowego wydalenia z terytorium RP (stan zdrowa dziecka). Pełnomocnik Cudzoziemców wezwał również Sąd do zwrócenia się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców celem przedstawienia akt postępowania dotyczącego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej S. T., na okoliczność skutków wydalenia dziecka –M. T., składając jednocześnie kserokopię zaświadczenia o pozbawieniu wolności S. T. oraz kserokopię jego aktu zgonu na terenie Rosji. Na pytanie Sądu, pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że nie posiada oryginału tego zaświadczenia oraz że nie wie również za co osoba ta została skazana na 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności w Rosji. Pełnomocnik nie wyraził zgody na poświadczenie za zgodność z oryginałem przedłożonych dokumentów, a jedynie ich tłumaczeń. Sąd postanowił oddalić wszystkie wnioski dowodowe pełnomocnika Cudzoziemców (Skarżącej i jej męża). Stowarzyszenie Interwencji Prawnej oraz Rzecznik Praw Dziecka podtrzymali swe dotychczasowe stanowiska i wnieśli o uchylenie także decyzji Organu I. instancji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł zaś o oddalenie skarg i wyjaśnił, że ma świadomość, iż z Karty Ochrony Praw Dziecka wynika, że dziecko nie może ponosić negatywnych konsekwencji wyborów jego rodziców. Organ oświadczył również, że wie, iż małoletni jest w złym psychicznym stanie zdrowia, jednakże uważa, że nie ma żadnych przeszkód, aby poddany został leczeniu na terenie Rosji, najlepiej w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu, Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób przedwczesny uznały, że w stosunku do obywatelki Federacji Rosyjskiej – R. M. oraz jej małoletnich dzieci zachodziły podstawy do zobowiązania ich do powrotu i orzeczenia zakazu wjazdu przez okres lat 3. Nie dokonały dostatecznie wnikliwej oceny jej stanu faktycznego.

Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadmienić należy, że w myśl art. 303 ust. 1 w zw. z art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, okolicznościami stanowiącymi negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, a więc uniemożliwiającymi wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu - są takie, gdy cudzoziemiec:

posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

udzielono mu zezwolenia, o którym mowa w art. 187 pkt 6 lub 7, lub

jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały łub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub

udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa w art. 314, lub

jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub

przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170.

13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. Urz. UE L 180 z 29.062013) zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013".

Z kolei art. 348 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

mógłby być zmuszony do pracy, lub

mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Natomiast zgodnie z art. 351 cyt. ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

mógłby on być zmuszony do pracy, lub

mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349, lub

jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca. Należy mieć przy tym na względzie, że postanowienia art. 302 ust. 1 ustawy o Cudzoziemcach mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż w sprawie zachodzą przesłanki w tym przepisie wymienione.

W ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że Szef Urzędu zasadnie ustalił w toku postępowania odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności nie było podstaw do udzielenia Cudzoziemce i jej małoletnim dzieciom ochrony międzynarodowej w postaci statusu uchodźcy czy ochrony uzupełniającej. W tym zakresie z pierwszego wniosku Cudzoziemców wydana została ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu z [...] września 2016 r. nr [...], o odmowie nadania A. T. statusu uchodźcy oraz o odmowie udzielenia mu ochrony uzupełniającej (którą objęta była też Skarżąca i ich małoletnie dzieci). Nie była ona przedmiotem kontroli Sądu. Natomiast z kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego przez Cudzoziemkę, a obejmującego również jej męża i dzieci - Organy obu instancji stwierdziły jego niedopuszczalność. Rozstrzygnięcie to było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11.10.2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 893/18 stanowisko to podzielił, oddalając skargę Cudzoziemki na odmowną decyzję Rady z [...] lutego 2018 r. nr [...]. W tym zakresie, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i uznaje ją za własną, co czyni zbędnym jej powtarzanie, skoro obszernie została już przytoczona. Podobnie Sąd nie stwierdza by istniały podstawy do przyznania Cudzoziemce i jej dzieciom pobytu tolerowanego. Tu również argumentacja Szefa Urzędu jest prawidłowa. Zasadnicze wątpliwości Sądu budzi natomiast sposób odniesienia się Szefa Urzędu do opinii psychologicznej sporządzonej przez K. K. [...] października 2017 r., dotyczącej małoletniego syna Cudzoziemki – M.T., którą Cudzoziemka dostarczyła w postępowaniu odwoławczym – [...].01.2018 r. Podkreślenia wymaga, że jej autor zaznaczył, iż przy sporządzaniu tej opinii posłużył się m. in. opinią psychologiczną M.T. z dnia [...] października 2017 r., wystawioną przez starszą specjalistkę psycholog por. SG K. P.. Szef Urzędu nie dociekał, co z tej opinii wynikało w kontekście praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia [...] listopada 1989 r. i czy w świetle tej opinii zobowiązanie małoletniego do powrotu nie naruszałoby tych praw w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Zgodnie z art. 348 pkt 3 ustawy cudzoziemcowi będącemu dzieckiem udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawa określone w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Wobec tego zgłoszenie takiego zastrzeżenia obliguje Organ do wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Cudzoziemka w odwołaniu zarzuciła, iż Organ I. instancji nie zgromadził dowodów, na których podstawie mógłby dokonać oceny czy rodzinie służy pobyt ze względów humanitarnych, powołała się przy tym na opinię w sprawie jej syna M.T.. Przepis art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi wyraz przyjętej w art. 3 Konwencji o prawach dziecka zasady dbania o najlepszy interes dziecka. Skonkretyzowanie tego interesu w realiach określonej sprawy wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. Trzeba bowiem mieć na względzie, że opinia K. K. z [...] października 2017 r. nadmieniała o tym, że matka małoletniego zgłosiła się do psychologa w SOC zaniepokojona zachowaniem syna. Autor opinii podał, że występuje u niego moczenie nocne i towarzyszą mu koszmary senne, w których chłopiec ponownie doświadcza wcześniejszych przeżyć. Pojawiają się mężczyźni próbujący go skrzywdzić lub kogoś z jego rodziny. M. śpi z rodzicami w jednym łóżku, ponieważ odczuwa silny lęk, który uniemożliwia mu samodzielne zaśnięcie. Opinia ta była sporządzona na wniosek Cudzoziemki. Przyczyniła się też do zwolnienia rodziny ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców, z uwagi na stan tego małoletniego,. Oczywiście była to opinia prywatna, ale wobec jej treści i wątpliwości czy nie zachodzi przesłanka z art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, Organ odwoławczy zobowiązany był do wnikliwego ustalenia tej okoliczności, jako ewentualnej negatywnej przesłanki do zobowiązania Cudzoziemki i jej rodziny do powrotu. Wobec tego, jak trafnie podniósł Rzecznik Praw Dziecka, powinien zebrać w tym zakresie pełen materiał dowodowy, by dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy pod tym kątem. Powinien więc zasięgnąć opinii niezależnego biegłego w tej kwestii, by ustalić czy nakazanie małoletniemu opuszczenia Polski, w wyniku przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, mogłoby naruszyć służące mu prawa dziecka (dbałość o najlepszy interes dziecka) w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Organ odwoławczy – jak już wskazano - nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie występowania przesłanek udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, z uwagi na możliwe zagrożenie rozwoju psychofizycznego małoletniego syna Cudzoziemki. W tym kontekście stwierdzić należy, że na rozprawie pełnomocnik Cudzoziemki złożył dwie prywatne opinie psychologiczne oraz dwie prywatne opinie psychiatryczne, które miałyby te okoliczności wykazywać. Sąd jednakże nie posiada koniecznej wiedzy specjalistycznej, która pozwoliłaby na weryfikację i ocenę trafności twierdzeń zawartych w tych opiniach. Z tego względu wskazane wnioski dowodowe Sąd oddalił. Stanowisko to akceptowane jest powszechnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjmuje się, że przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowo-administracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (por. wyrok składu siedmiu sędziów NSA z 25.09.2000 r. FSA 1/00, ONSA 2001/1/1; wyrok NSA z 25.04.2006 r. I OSK 360/05; wyrok NSA z 7.02.2001 r. V SA 671/00; wyrok NSA z 15.06.2009 r. I OSK 870/08; wyrok NSA z 23.09.2010 r. I OSK 1587/09 oraz wyrok NSA z 12.12.2017 r. I OSK 412/16 i z 16.12.2016 II OSK 760/16). Ocena rozpoznawanej sprawy w tym zakresie wymaga bowiem posiadania wiadomości specjalnych z zakresu psychologii czy psychiatrii. Podobnie Sąd oddalił wniosek o dołączenie do niniejszej sprawy akt postępowania dotyczącego ubiegania się o ochronę międzynarodową przez S. T., mającego być bratem męża Cudzoziemki, kserokopię zaświadczenia o pozbawieniu go wolności na terenie Rosji (skazania) oraz kserokopię jego aktu zgonu na terenie Rosji. W ocenie Sądu nie zostało wykazane, by pozostawały one w związku z rozpatrywaną sprawą. Poza tym pełnomocnik – jak podał – widział jedynie kserokopie tych dokumentów i nie wyraził zgody na poświadczenie ich za zgodność z oryginałem, a adnotację taką zamieścił jedynie na ich tłumaczeniach. Reasumując, dokonana przez Organ odwoławczy ocena występowania w sprawie przesłanek udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych z uwagi na okoliczności wskazane w art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, została dokonana bez wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy, chociażby z uwagi na zarzuty odwołania, winien ocenić czy na gruncie tej sprawy na skutek zobowiązania do powrotu dojdzie do naruszenia praw dziecka mogących mieć wpływ na jego rozwój psychofizyczny, a jeżeli tak, to czy wpływ ten wystąpi w stopniu istotnym. W realiach rozpoznawanej sprawy Organ bez przeprowadzania postępowania wyjaśniającego nie mógł samodzielnie przyjąć, że fakt, iż to prawdopodobnie decyzja rodziców małoletniego o emigracji bez wymaganych wiz, tułaczka i pobyty w miejscach strzeżonych przyczyniły się do jego stanu psychicznego, stanowił wystarczającą przesłankę wskazującą na brak naruszenia praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na wyjaśnienie wszystkich istotnych aspektów sprawy. Rozstrzygnięcie swe oparł na zasadach doświadczenia życiowego z pominięciem obowiązku zebrania dowodów, w tym dowodów wymagających wiadomości specjalnych, które to uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumenty Cudzoziemki mające przemawiać za udzieleniem jej i dzieciom zgody na pobyt ze względów humanitarnych zostały podniesione dopiero w postępowaniu odwoławczym, wobec tego do kwestii tej nie odnosił się Organ I. instancji. W ocenie Sądu zatem, z uwagi na mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci nieprzeprowadzenia przez Organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia okoliczności udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, właściwe jest uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji. Uzupełnienie dotychczasowego postępowania administracyjnego konieczne będzie tylko w niewielkim stopniu, zważywszy, że pozostałe okoliczności zostały już przez Szefa Urzędu prawidłowo wyjaśnione.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy w sprawie występują przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, z uwagi na naruszenie praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.