Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 74/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi R. Ś. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu i instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. • Ś. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2020 r., na podstawie art. 149 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. Ś., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego oraz budowę wewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej - etap III na działkach nr [...], [...] obr. [...] w W..

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 20 grudnia 2019 r. wpłynął wniosek R. Ś. w sprawie wznowienia w/w postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a to w związku ze złożeniem przez inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane niezgodnie z prawdą. Wnioskodawca oświadczył, że o okoliczności stanowiącej podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedział się w dniu 24 listopada 2019 r., po zapoznaniu się w siedzibie organu z dokumentacją sprawy. Organ stwierdził, że wnioskodawca uchybił 30-dniowemu terminowi, określonemu w art. 148 k.p.a., do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja została wydana w ramach etapowania inwestycji, dla której w dniu 17 czerwca 2016 r. zostały wydane przez Starostę W. trzy decyzje:

1) nr [...], znak: [...] - o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku usługowego, czterech dwulokalowych budynków jednorodzinnych, rozbiórkę istniejącego budynku jednorodzinnego wraz z budową wewnętrznych dojazdów i dojść do budynków, przebudową istniejącego zjazdu, oraz budowę przyłącza wodociągowego, wewnętrznej instalacji wodociągowej, wewnętrznej instalacji sanitarnej, wewnętrznej instalacji deszczowej wraz z przyłączem, wewnętrznej linii zasilania i wewnętrznej linii gazowej, rozbiórkę części istniejącego przyłącza energetycznego wraz z budową nowego odcinka tego przyłącza – Etap I na działkach nr [...], [...] obr.[...] w W.,

2) nr [...], znak: [...] - o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych oraz budowę wewnętrznej instalacji deszczowej – Etap II na działkach nr [...], [...] obr.[...] w W.,

3) nr [...], znak: [...] - o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego dwulokalowego oraz budowę wewnętrznej instalacji deszczowej – Etap III na działkach nr [...], [...] obr.[...] w W..

Z projektu zagospodarowania działki dla III etapu wynika, że już w I etapie działka wnioskodawcy nr [...] wchodziła w zakres zamierzenia budowlanego. Powyższe potwierdziła również treść sentencji decyzji, którą wnioskodawca odebrał 28 czerwca 2016 r. Ponadto fakt włączenia działki w zakres inwestycji na podstawie oświadczenia inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane potwierdziło uzasadnienie decyzji Wojewody z 29 listopada 2016 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...] oraz decyzji Wojewody z 10 stycznia 2018 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...] Decyzje te, zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, zostały odebrane przez dorosłego domownika R. Ś. odpowiednio w dniach 7 grudnia 2016 r. i 15 stycznia 2018 r. Tym samym wnioskodawca już w dacie odbioru decyzji organu I instancji z 7 czerwca 2016 r., znak: [...] dowiedział się, że jego działka została objęta zamierzeniem inwestycyjnym, a potwierdzeniem powyższego było uzasadnienie decyzji Wojewody [...] z 29 listopada 2016 r., znak: [...], którą wnioskodawca odebrał 7 grudnia 2016 r. W decyzji tej wyjaśniono, że nie ma znaczenia czy inwestor jest właścicielem działki nr [...], czy nie, w sytuacji, gdy złożył oświadczenie o prawie do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane.

Na powyższe postanowienie R. Ś. złożył zażalenie. Żalący się podniósł, że nie kwestionował okoliczności udzielenia inwestorowi zgody na samo dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, ale zgoda dotyczyła konkretnie i wyraźnie określonej części nieruchomości oraz dopuszczalnego sposobu zabudowy. Żalący się wyraził bowiem zgodę jedynie na wybudowanie przez inwestora w granicy z jego działką dwóch budynków jednorodzinnych, oznaczonych na planie zagospodarowania terenu numerami [...] Natomiast inwestor przedłożył projekt zagospodarowania terenu, gdzie działka R. Ś. nr [...] została włączona do ww. inwestycji w całości. Informację wskazującą na możliwość złożenia przez inwestora A. D. niezgodnego z prawdą oświadczenia o dysponowaniu prawem zagospodarowania nieruchomości (tj. działki nr [...]) na cele budowlane żalący się powziął w dniu 24 listopada 2019 r. oraz w dniach następnych, kiedy to zaznajomił się z dokumentacją zgromadzoną w Starostwie Powiatowym w W..

Wojewoda postanowieniem z 5 listopada 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stanowisko organu I instancji było prawidłowe. Organ odwoławczy, po przedstawieniu chronologii postępowań w sprawie poszczególnych etapów inwestycji podkreślił, że R. Ś. - jako strona postępowania - miał prawo czynnego udziału w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych (w tym także wglądu w akta sprawy), które toczyły się od 2016 r., a orzeczenia wydane w tych sprawach są wnikliwe i szczegółowe. Z treści pism i decyzji wydanych w toku postępowań dotyczących pozwoleń na budowę wszystkich trzech etapów, wynikało, że zakres inwestycji dotyczy również działki R. Ś.. Fakt, że wnioskodawca nie zapoznał się przez prawie 4 lata z dokumentacją i nie dokonał weryfikacji ustaleń zawartych w umowie cywilnoprawnej z treścią projektów budowlanych i oświadczeń, złożonych przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, świadczy o braku dochowania przez wnioskodawcę staranności. Organ ocenił, że wynik postępowania prokuratorskiego w sprawie złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.

R. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

a) art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie za irrelewantne w przedmiotowych okolicznościach faktu, że toczy się śledztwo pod sygn. akt: [...] prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w W. wszczęte w dniu 31 sierpnia 2020 r. w sprawie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa składania fałszywego oświadczenia w postępowaniu administracyjnym które było prowadzone i zakończone przed Starostą W. , tj. mi.in. o czyn z art. 233 § 6 k.k., w przypadku gdy ustalenia dokonane w toku przedmiotowego postępowania karnego oraz zakończenie powyższego postępowania karnego ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie postępowania wznowieniowego dot. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z 17 czerwca 2016 r., znak: [...], w którym to postępowaniu inwestor A. D. posłużył się fałszywym oświadczeniem o prawie do dysponowania całą nieruchomością tj. działką o nr ewid. [...] należącą do skarżącego na cele budowlane;

b) art. 145 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji jakichkolwiek ustaleń w toku postępowania administracyjnego, czy w przedmiotowych okolicznościach zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na wszczęcie postępowania wznowieniowego, mimo braku stosownego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przestępstwa, a także jakichkolwiek ustaleń w zakresie oceny czy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa poważnej szkody dla interesu społecznego, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że:

była zawarta pisemna umowa pomiędzy inwestorem A. D. a R. Ś., która w oczywisty i precyzyjny sposób określała wyraźnie zakres

wykorzystania działki nr [...] na cele budowlane przez inwestora;

brak było jakichkolwiek innych umów prócz wyżej wymienionej umowy;

- A. D. nie tylko złożył oświadczenie do dysponowania całą nieruchomością tj. działką ewid. nr [...] na cele budowlane, ale wykorzystał ją w projekcie zagospodarowania terenu, na podstawie którego orzekano o pozwoleniu na budowę dla etapów nr I, II i III, wrysowując na działkę nr [...] wykonanie dojść pieszych do pozostałej części nieruchomości z równoczesnym wyburzeniem

istniejącego wejścia do budynku mieszkalnego właściciela działki nr [...] oraz wrysowując na pozostałym obszarze tereny zielone, które zwiększyły maksymalną powierzchnię zabudowy pozostałych działek inwestora; które to zamierzenia budowlane w przypadku ostania się tych decyzji grożą powstaniem poważnej szkody dla: interesu społecznego poprzez zaburzenie ładu przestrzennego i zwiększenie norm maksymalnej powierzchni zabudowy, zniszczenie terenów zielonych na działkach "macierzystych" na których mają powstać budynki wielorodzinne oraz interesu właścicielskiego skarżącego poprzez zburzenie części jego budynku mieszkalnego tj. zadaszonego wejścia i wiatrołapu do tegoż budynku, wybudowanie w tym miejscu dojść pieszych tj. trwałe uruchomienie ruchu pieszego przez działkę R. Ś. oraz poprzez wykonanie powszechnie dostępnych dla mieszkańców nowopowstałych budynków terenów zielonych na pozostałej części działki R. Ś., uniemożliwiając mu w ten sposób zabudowę tej pozostałej części działki jak i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, na co nigdy R. Ś. nie godził się, ani nawet nie obejmował swoją świadomością takiego wykorzystania nieruchomości;

c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zebrania, a w konsekwencji rozpatrzenia całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, przede wszystkim polegające na:

- braku zwrócenia się przez organ II instancji do Prokuratury Rejonowej w W. z zapytaniem o stan ww. śledztwa i zgromadzone dotychczas ustalenia, jak również informację o przewidywanym terminie zakończenia tegoż śledztwa, a jedynie ograniczenie się i oparcie się na ustaleniach organu I instancji, tj. treści pism i decyzji wydanych w toku postępowania dotyczących pozwoleń na budowę wszystkich trzech etapów inwestycji, nie biorąc pod uwagę w żadnym stopniu twierdzeń i dowodów skarżącego;

- brak zweryfikowania zgodności oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania całości nieruchomością o nr ewid. [...] należącej do skarżącego na cele budowlane z umową użyczenia ograniczonego prawa do dysponowania nieruchomością z 27 stycznia 2016 r., upoważniającej do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] jedynie w jej granicy;

- błędne ustalenie, że inwestycja - zakres etapu III nie obejmuje działki o nr [...], w sytuacji gdy etap III opiera się na mapie - projekcie zagospodarowania terenu dla etapu I (znak: [...]) w związku z czym inwestycja etapu III w swoim zakresie obejmuje w całości działkę nr ewid. [...], mimo że inwestor nigdy nie posiadał prawa do dysponowania ww. nieruchomością w całości, co organ II instancji całkowicie pominął w swoich ustaleniach;

- błędne przyjęcie za podstawę ustaleń, że skarżący wiedział o objęciu inwestycją całości jego działki o nr [...], w sytuacji gdy w rzeczywistości upoważnił inwestora do dysponowania jego nieruchomością jedynie w granicy, a tym samym pominięcie, że w przedmiotowych okolicznościach doszło do posłużenia się nie opartym na prawdzie oświadczeniem przez inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością skarżącego [...] w całości na cele budowlane, zaś projekt inwestycji nie został skarżącemu w ogóle przedstawiony do zapoznania się;

art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające braku zawieszenia postępowania administracyjnego, pomimo że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest m.in. od uprzedniego zakończenia śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w W. (sygn. akt: [...]) w sprawie składania fałszywego oświadczenia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostę W. , tj. o czyn z art. 233 § 6 k.k w związku z niniejszą sprawą, również pomimo wiedzy organu II instancji o toczącym się ww. śledztwie, a więc od rozstrzygnięcia wstępnego, które bezpośrednio rzutuje na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy;

art. 79a §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji w piśmie informującym o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, wskazania przesłanek zależnych od strony, które na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane, a rzutujące na wydanie decyzji niezgodnej z żądaniem strony, co tym samym uniemożliwiło skarżącemu ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie;

art. 148 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony przez skarżącego w dniu 20 grudnia 2019 r. był spóźniony i wniesiony po terminie, w przypadku gdy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania, a więc nie tylko o fakcie wydania decyzji z 17 czerwca 2016 (znak: [...]) ale i jej zakresie w wyniku złożonego nieprawdziwego oświadczenia, tj. posłużenia się przez inwestora A. D. nie opartym na prawdzie oświadczeniem o dysponowaniu prawem do nieruchomości [...] w całości, dopiero w dniu 24 listopada 2019 r., stąd w rzeczywistości został dochowany miesięczny termin liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania;

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 81 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414) poprzez zaniechanie nadzoru i kontroli zgodności inwestycji z przepisami prawa budowlanego poprzez brak ustalenia zgodności oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania całości nieruchomością o nr ewid. [...] (należącej do skarżącego) na cele budowlane z umową użyczenia ograniczonego prawa do dysponowania nieruchomością z 27 stycznia 2016 r., upoważniającej do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] jedynie w granicy (a więc jedynie części), a tym samym błędne ustalenie, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością o nr [...] na cele budowlane w całości.

W uzasadnieniu przytoczone wyżej zarzuty zostały rozwinięte.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Zgodnie z nim przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 9 kwietnia 2021 r.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Fałszywość dokumentu może być materialna albo intelektualna. Fałsz materialny polega na podrobieniu dokumentu. Fałsz intelektualny wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, czyli poświadczeniu nieprawdy, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny.

Z kolei przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. W porównaniu z konstrukcją przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wprowadzono tu ograniczenia wpływu przestępstwa na treść decyzji, a oparto na związku przyczynowym pomiędzy przestępstwem a wydaniem decyzji. Ponadto przesłanka wznowienia postępowania wyliczona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2510/14, LEX nr 2082560).

Konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Tak więc wskazane przyczyny wznowienia postępowania nie są całkowicie rozłączne i w razie sfałszowania dokumentu mogą być wyczerpane znamiona obu przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. I OSK 2575/17, Lex nr 2543199) .

Zgodnie z art.145 § 2 i § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przyczyn tych postępowanie można także wznowić w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej). Tylko wtedy, gdy już z twierdzeń wynikających z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., LEX nr 484887).

Zgodnie z art.148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dla otwarcia biegu terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania istotne jest zatem "dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania". "Dowiedzieć się" oznacza "uzyskać informację o czymś", a zatem oznaczać to musi uzyskanie przez stronę informacji o istnieniu okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skonstatować należy, że dywagacje organów w kwestii okoliczności stanowiącej wskazaną podstawę wznowienia są nie na temat.

Z pisma wnioskującego o wznowienie z dnia 20 grudnia 2019 r. jasno wynika, że R. Ś. podstawy wznowienia upatrywał w "możliwości popełnienia przestępstwa przez A. D. w związku ze złożonym przez niego oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie w przedmiotowym oświadczeniu nieprawdy". Dalej wnioskujący podał, że "w odniesieniu do działki nr [...] będącej przedmiotem mojej własności A. D. w przedmiotowym oświadczeniu jako tytuł prawny, z którego wynika jego uprawnienie do dysponowania moją nieruchomością na cele budowlane wskazał stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych na podstawie zawartej przeze mnie i A. D. umowy z dnia 27 stycznia 2016 r. Na mocy zawartej przez nas umowy A. D. uzyskał ograniczone prawo do dysponowania moją nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane w zakresie takim, że udzieliłem zgody na wybudowanie w granicy z przedmiotową działką nr [...] dwóch budynków jednorodzinnych, oznaczonych na planie zagospodarowania terenu numerami 6 i 7". Wskazał również, że "zaszła potężna rozbieżność między zakresem udzielonej przeze mnie zgody na dysponowanie moją nieruchomością na cele budowlane a rzeczywistym przyjęciem takiego zakresu przez A. D.. W efekcie zakres wyrażonej przeze mnie zgody na dysponowanie moją nieruchomością był znacznie węższy aniżeli ten przyjęty przez A. D.", (...) co (...) czyni złożone (...) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nieprawdziwym, w konsekwencji z dużym prawdopodobieństwem narażając go na odpowiedzialność karną za podanie nieprawdy, co w tej sytuacji stwarza uzasadnione podejrzenie popełnienia przez A. D. przestępstwa". I dalej, "rozbieżność tę odkryłem pod koniec listopada 2019 r. i poczyniłem od razu starania w postaci wypowiedzenia A. D. umowy użyczenia, jak również przedkładając dokumenty wypowiedzenia do Starostwa Powiatowego w W. oraz do Wojewody. R. Ś. w końcowej części wniosku napisał, że "podanie do wiadomości tego wypowiedzenia do Starostwa Powiatowego w W. powinno być przyczyną do zweryfikowania przez organ złożonego przez A. D. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ewentualnego zgłoszenia możliwości popełnienia przestępstwa odpowiednim organom oraz wznowienia przedmiotowego postepowania z urzędu".

Tak więc treść zacytowanego prawie w całości wniosku wskazuje, że wnioskujący o wznowienie wskazywał w istocie dwie podstawy wznowienia: (art.145 § 1 pkt 1) - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (podanie nieprawdy w złożonym przez inwestora oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz (art.145 § 1 pkt 2) - decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (popełnionego z dużym prawdopodobieństwem przez inwestora poprzez złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane).

Skarżący powtórzył powyższe w piśmie z dnia 21 lutego 2021 r. Nadto wskazał, że jego wizyta w Starostwie w ostatnim tygodniu listopada 2019 r. powinna być odnotowana w ewidencjach organu.

We wniosku o wznowienie R. Ś. jedynie marginalnie wskazał, że poza zakresem udzielonej przez niego zgody w umowie z dnia 27 stycznia 2016 r. inwestor zaznaczył na działce nr [...] tereny zielone z dojściami.

Tak więc jest zupełnie niezrozumiałe, dlaczego organy jako podstawę wznowienia, a tym samym początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie, przyjęły moment dowiedzenia się o okoliczności (fakcie) włączenia działki R. Ś. nr [...] w zakres inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Z tego powodu błędnie też przyjęły, że bieg terminu do złożenia przez R. Ś. wniosku o wznowienie rozpoczął się w dacie odbioru decyzji organu I instancji z 7 czerwca 2016 r., znak: [...], z której R. Ś. dowiedział się, że jego działka została objęta zamierzeniem inwestycyjnym. Nieprawidłowe było również powiązanie momentu "dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia" z dniem odbioru przez dorosłego domownika R. Ś. w dniach 7 grudnia 2016 r. i 15 stycznia 2018 r. decyzji Wojewody z 29 listopada 2016 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...] oraz decyzji Wojewody z 10 stycznia 2018 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...] Fakty te dotyczą wszakże innej okoliczności. Nadto, skoro bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie rozpoczyna się od momentu "dowiedzenia się" o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, to zastosowanie fikcji prawnej doręczenia i ustalenie daty doręczenia decyzji dorosłemu domownikowi jako dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia było wadliwe. Przepis art.148 § 1 k.p.a. nie łączy początku biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie z potencjalną możliwością dowiedzenia się o jakiejś okoliczności jaką stwarza zastępcze doręczenie decyzji, ale rzeczywistym dowiedzeniem się przez stronę o okoliczności będącej podstawą wznowienia.

W sposób nieadekwatny do istoty sprawy organy odwołały się do treści uzasadnienia decyzji Wojewody z 29 listopada 2016 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...] oraz uzasadnienia decyzji Wojewody z 10 stycznia 2018 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. znak: [...], a w których – odnosząc się do odwołania M. K. – organ w tożsamy sposób stwierdził, że "w niniejszej sprawie (w drugim uzasadnieniu – w przypadku) bez znaczenia jest również, czy inwestor jest właścicielem działki nr [...], gdyż złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Tak więc z doręczonych R. Ś. decyzji w żaden sposób nie wynikało, że inwestor złożył nieprawdziwe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a to przecież była okoliczność wskazywana przez skarżącego jako podstawa wznowienia.

Zwrócić również należy uwagę, że jak wynika z adnotacji urzędowej z dnia 25 listopada 2019 r. (k.112 akt administracyjnych) dopiero w tym dniu przedłożono do akt sprawy [...] brakujące oświadczenie A. D. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek nr [...], [...] obr. [...] w W., które omyłkowo zostało załączone do uzgodnienia MWKZ w K. w sprawie [...] (k.108 akt administracyjnych).

W związku z powyższym prawnie irrelewantne są oceny organu, że skoro wnioskodawca nie zapoznał się przez prawie 4 lata z dokumentacją i nie dokonał weryfikacji ustaleń zawartych w umowie cywilnoprawnej z treścią projektów budowlanych i oświadczeń, złożonych przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to świadczy to o braku dochowania przez wnioskodawcę staranności.

Skarga okazała się zatem zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty sąd podziela.

Z przyczyn wyżej wskazanych uwzględniony został zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. Z naruszeniem art.7, 77 i 80 k.pa. organy nie zebrały materiału dowodowego, wskazywanego zresztą przez skarżącego, dla ustalenia, czy wniosek został złożony w terminie. Sąd nie odnosi się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 145 § 2 k.p.a. albowiem przepisy te nie były stosowane przez organy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania wydano na podstawie 149 § 3 k.p.a. Organy poprzestały na kontroli wstępnej wniosku, nie wznowiły postępowania, tak więc nie mogły przejść do kontroli merytorycznej kwestionowanej decyzji. Dlatego przedwczesne są również zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie opisanym w skardze oraz art. 81 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku R. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2016 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego oraz budowę wewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej - etap III na działkach nr [...], [...] obr. [...] w W., rzeczą organu będzie zastosowanie się do wskazań sądu i przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego w kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Będzie miał przy tym organ na uwadze, że wnioskujący o wznowienie wskazywał w istocie dwie podstawy wznowienia: (art.145 § 1 pkt 1) - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (podanie nieprawdy w złożonym przez inwestora oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz (art.145 § 1 pkt 2) - decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (popełnionego z dużym prawdopodobieństwem przez inwestora poprzez złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Fakt powołania się we wniosku jedynie na art.145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma znaczenia, gdyż od strony nie można wymagać podawania podstawy prawnej żądania, a jedynie wskazania faktów i okoliczności. To organ obowiązany jest dokonać subsumpcji stanu faktycznego pod odpowiedni przepis prawa.

Dlatego też, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.