Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 866/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5,  art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2011 r. sprawy ze skarg Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu T. i Prezydenta Miasta T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr i orzekł o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 2000 r. - z naruszeniem prawa.

Decyzja Ministra Infrastruktury wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1979 r. Rep. A nr [...], S. i A. W. zbyli na rzecz Skarbu Państwa - Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładów [...] w T. nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, położoną w T. przy ul. [...], o pow. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...]. Nieruchomość ta została nabyta z przeznaczeniem pod strefę ochronną trzeciej rozbudowy tego przedsiębiorstwa.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 1990 r. S. i A. W. wystąpili do Urzędu Miejskiego w T. o stwierdzenie, że nieruchomość nie została w całości użyta na cel określony w umowie i zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z [...] stycznia 1997 r. nr [...] orzeczono o zwrocie na rzecz A. i S. W. części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej wówczas jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przy jednoczesnym zwrocie przez byłych właścicieli na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanej części odszkodowania oraz odmówiono zwrotu pozostałej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej zwrotu na rzecz Skarbu Państwa odszkodowania i w tym zakresie określił ponownie należną do zwrotu kwotę odszkodowania, a w pozostałej części utrzymał tą decyzję w mocy.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 30 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1315/97 uchylono ww. decyzje z dnia [...] czerwca 1997 r. oraz z [...] stycznia 1997 r. w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] i oddalono skargę w pozostałej części.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta T. decyzją z [...] lipca 2000 r. nr [...], orzekł o zwrocie na rzecz A. i S. W. działki nr [...], a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] utrzymał decyzję Prezydenta Miasta T. w mocy.

Skargę na ww. decyzję Wojewody [...], Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił wyrokiem z dnia 20 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 3399/00. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazywał, na niezrealizowanie celu wywłaszczenia jakim była rozbudowa podstawowego celu wywłaszczenia, tj. trzeciego etapu rozbudowy zakładu, który to fakt nie był kwestionowany także przez E. w T. (następcę prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady [...]).

Pismem z dnia [...] lutego 2003 r. Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd T. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania w sprawie zwrotu działki nr [...], uzasadniając go wyjściem na jaw nowych, nieznanych dotychczas, a istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Tymi nowymi okolicznościami i dowodami były min. decyzja Wojewódzkiego Dyrektora Rozbudowy Miast i Osiedli z [...] września 1997 r. wraz załącznikiem mapowym oraz pismo E. w T. z [...] lutego 2003 r. potwierdzające wybudowanie w ramach realizacji trzeciej rozbudowy Zakładów szeregu obiektów związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] listopada 2000 r. Decyzją z [...] lutego 2004 r. Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W następstwie ponownie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2005 r. nr [...], orzekł o uchyleniu własnej decyzji z [...] listopada 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 2000 r., orzekającej o zwrocie działki nr [...], oraz odmówił zwrotu tejże nieruchomości na rzecz S. W.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] Minister Transportu i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2005 r. i orzekł o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r., wskazując, że powołane przez Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd T. okoliczność nie stanowią przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 551/08 uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, podnosząc w uzasadnieniu tego orzeczenia że okoliczności powołane we wniosku o wznowienie postępowania, t.j. plan zagospodarowania III rozbudowy Z. [...] w T. jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W tym stanie rzeczy sprawa ponownie stanowiła przedmiot rozpoznania Ministra Infrastruktury, który tym razem decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...],uchylił pierwszoinstancyjną decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2005 r. i orzekł o wydaniu przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji z [...] listopada 2000 r. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Minister wskazał na związanie oceną prawną i wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania. Skoro zaś w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. przesądzone zostało przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie, przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaistniała, to w ponownie przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym należy zdaniem organu uchylić decyzję dotychczasową w myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty, to jest ocenić, czy przejęta nieruchomość stała się zbędna na cel jej nabycia.

Minister wywodził, iż z umowy z dnia [...] lipca 1979 r. wynika, że nieruchomość została nabyta przez Z. [...] z przeznaczeniem pod strefę ochronną trzeciej rozbudowy tego przedsiębiorstwa zgodnie z decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z [...] września 1975 r. o zatwierdzeniu planu zagospodarowania III Rozbudowy Zakładów [...] oraz decyzją z [...] września 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego strefy ochronnej Z. Analiza zaś części tekstowej jak i graficznej decyzji prowadzi do wniosku, iż planowa rozbudowa miała polegać także na wyznaczeniu i zagospodarowaniu strefy ochronnej, poza wzniesieniem czy też rozbudową obiektów budowlanych. Z załącznika graficznego nr 1 wynika natomiast, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w granicach planowanej strefy ochronnej. Wobec zrealizowania inwestycji polegającej na III rozbudowie powstała konieczność ustanowienia strefy ochronnej, obejmującej także nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, która zatwierdzona została ww. decyzją z [...] września 1977 r. Wobec faktu, iż przedmiotowa nieruchomość włączona została do strefy ochronnej, cel wywłaszczenia został zrealizowany i nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w umowie z [...] lipca1979 r. Oznacza to, zdaniem Ministra, że Wojewoda [...] prawidłowo orzekł w decyzji z dnia [...] maja 2005 r., iż cel nabycia został zrealizowany i nie zachodzą przesłanki zwrotu i przesłanki z art. 146 § 2 kpa - to jest w sprawie zwrotu nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż nie może nastąpić uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat – art. 146 § 1 kpa. Upływ okresu przedawnienia oznacza bowiem bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie, a organ traci kompetencje zarówno do uchylenia jak i odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym. W sprawie niniejszej upłynął już pięcioletni okres przedawnienia, wobec czego we wznowionym postępowaniu nie można uchylić decyzji Wojewody z [...] listopada 2000 r. i rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zakwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których jej nie uchylił.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury wnieśli Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd T. oraz Prezydent Miasta T.

Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. W jego ocenie pięcioletni termin przedawnienia uchylenia decyzji winien dotyczyć wyłącznie decyzji wydanej przez organ I instancji, ponadto sentencja zaskarżonej decyzji nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów z art. 151 § 2 k.p.a. gdyż nie wskazuje okoliczności, z powodu których organ nie uchylił tej decyzji. Ponadto zdaniem strony skarżącej w sprawie nie brali udziału jej aktualni właściciele bowiem pani W. zbyła nieruchomość osobom trzecim. W dalszym toku postępowania skarżący nadesłał m.in. umowę notarialną z dnia [...] czerwca 2008 r. potwierdzającą, sprzedaż przez S. W. zwróconej nieruchomości na rzecz A. i B. małż. B. oraz D. W.

Prezydent Miasta T. natomiast zarzucił decyzji Ministra rażące naruszenie art. 107 i 146 § 1 k.p.a., podnosząc, iż skoro organ uznaje, że decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2005 r . była prawidłowa i wydana została przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia, to rozpatrując odwołanie od tej decyzji winien on orzec o odmowie jej uchylenia, a nie uchylać prawidłową decyzję i orzekać o wydaniu decyzji zwrotowych z naruszeniem prawa. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie.

Rozpoznając po raz pierwszy skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał je za niezasadne i wyrokiem z 17 grudnia 2009 r. sygn., akt I SA/Wa 1315/09 orzekł o ich oddaleniu. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd, oceniając zaistnienie określonej w art. 146 § 1 k.p.a. negatywnej przesłanki uchylenia w postepowaniu wznowieniowym ostatecznej decyzji, (upływ pięcioletniego terminu), podniósł, że aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji ostatecznej z [...] listopada 2000 roku. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednak w sposób nie budzący wątpliwości, że decyzja została doręczona najpóźniej do połowy stycznia 2001 r., bowiem w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich podnosi się, iż na decyzję powyższą wpłynęły skargi do NSA w Gdańsku. Zatem najpóźniej od połowy stycznia 2001 roku rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu o jakim mowa w art. 146 § 1 k.p.a.

W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn., akt I OSK 813/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptowane jest stanowisko, zgodnie z którym fakt doręczenia lub ogłoszenia decyzji powinien być w odpowiedni sposób udokumentowany, albo w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, albo protokołu ogłoszenia decyzji. Obowiązkiem zatem organu stosującego art. 146 § 1 k.p.a. jest zatem wyjaśnienie, czy decyzja została doręczona, czy ogłoszona, oraz komu i w jakim dniu oraz wykazanie tego faktu. Nie można uznać wydanej decyzji za doręczoną, jeśli okoliczność ta nie została wykazana w postępowaniu wyjaśniającym, gdyż faktu tego się nie domniemywa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że skoro Sąd pierwszej instancji uznał, że w aktach sprawy nie ma wymaganych przepisami k.p.a. pisemnych potwierdzeń odbioru doręczenia decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2000 r., to określając datę doręczenia – najpóźniej do połowy stycznia 2001 r. wyłącznie w oparciu o pismo tego Wojewody z dnia [...] lutego 2001 r. skierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich, posłużył się niedopuszczalnym domniemaniem faktu doręczenia decyzji, co niewątpliwie stanowi to naruszenie art. 146 § 1 k.p.a. Charakter tego naruszenia wskazuje zaś, że pomiędzy zaskarżonym wyrokiem, a tym uchybieniem zachodzi związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę w ramach wyżej przedstawionych kryteriów, skład orzekający ocenił, że skargi Polskiego Związku Działkowców – Zarządu T. (dalej: "PZD") oraz Prezydenta Miasta T. są niezasadne.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 145 i n. kodeksu postępowania administracyjnego, a jego przedmiotem była sprawa zakończona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2000 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. o zwrocie w na rzecz byłych właścicieli – S. i A. W. nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha jako zbędnej w rozumieniu art. 137 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) na cel na jaki została ona od nich nabyta aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1979 r. W decyzjach tych, a także w motywach wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 20 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 3399/00, którym oddalono skargę na te decyzje, przyjęto że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była trzecia rozbudowa Z. [...] w T., która nie została zrealizowana, gdyż pomimo upływu 7 lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto prac związanych z tak określonym celem wywłaszczenia. Fakt braku realizacji tej inwestycji potwierdzał wówczas także, następca prawny ww. przedsiębiorstwa.

Podstawą wznowienia postępowania w powyższej sprawie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.pa., na wniosek Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarząd T., były przedstawione przez inicjatora postępowania dokumenty potwierdzające, że wbrew wcześniejszym ustaleniom organów, doszło do realizacji III rozbudowy Z. [...] w T. Tymi nowymi dowodami były: decyzja Wojewódzkiego Dyrektora Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia [...] września 1975 r. wraz z załącznikiem mapowym oraz "E." S.A. w T. z dnia [...] lutego 2003 r., potwierdzające realizację inwestycji.

W związku z powyższym Wojewoda [...] po wznowieniu postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości i po przeprowadzeniu w tym przedmiocie postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] uchylił swoją ostateczną decyzję z [...] listopada 2000 r. i utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. o zwrocie na rzecz dawnych właścicieli działki nr [...], oraz orzekł o odmowie dokonania tego zwrotu, z uwagi na niezaistnienie stanu zbędności nieruchomości, w rozumieniu art. 137 § 1 u.g.n. Od decyzji tej odwołanie wniosła S. W., a tym samym sprawa objęta postępowaniem wznowieniowym, podlegała ponownemu rozpoznaniu przez Ministra Infrastruktury.

Organ odwoławczy rozpoznawał sprawę dwukrotnie, gdyż pierwotnie wydana przez niego decyzja, w której zakwestionował on by przywołane przez PZD okoliczności stanowiły przesłankę do wznowienia postepowania, została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt 18 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 551/08. W wyroku tym Sąd ostatecznie przesądził, że okoliczności przywołane we wniosku PZD, to jest plan zagospodarowania III etapu rozbudowy Z. [...] jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W przeprowadzonym po raz kolejny postępowaniu odwoławczym, zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., Minister Infrastruktury podzielił pogląd Wojewody, iż w świetle ujawnionych dowodów i okoliczności, nie było podstaw do wydania decyzji o zwrocie nieruchomości na rzecz jej dawnych właścicieli, gdyż nieruchmość ta wobec zrealizowania inwestycji podstawowej (jaką był III etap rozbudowy zakładu) i realizacją związanej z tą inwestycją strefy ochronnej, została wykorzystana na cel na jaki została nabyta. W rozpoznawanej sprawie jednak, z uwagi na zaistnienie określonej w art. 146 § 1 k.p.a. negatywnej przesłanki uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (przedawnienie), Minister ograniczył swoje rozstrzygnięcie do uchylania wydanej we wznowionym postepowaniu w pierwszoinstancyjnej decyzji i orzeczenia o wydaniu badanej w tym trybie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2000 r. z naruszeniem prawa, stosownie do art. 151 § 2 k.p.a.

Zasadnicze znaczenie zatem dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma ustalenie, czy w sprawie administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2000 r., w jej ujęciu materialnym, ze względu na przedłożone dokumenty i okoliczności, stanowiące w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę wznowienia postępowania, potwierdzone zostało rzeczywiste zaistnienie wskazywanych przez stronę przyczyn uzasadniających jej ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie oraz czy trafnie organ centralny ocenił, że uniemożliwia takie rozstrzygnięcie sprawy upływ terminu przedawnienia przewidziany w art. 146 § 1 k.p.a. Przy czym należy mieć na względzie to, że dla stwierdzenia upływu ww. terminu, w sytuacji gdy od wydanej w postepowaniu wznowieniowym decyzji wniesione zostało odwołanie, miarodajna będzie data rozstrzygania sprawy przez organ II instancji. Zważyć bowiem należy, że z istoty dwuinstancyjnego postepowania wynika, że postępowanie prowadzone przed organem odwoławczym jest ponownym rozpatrzeniem tej samej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a nie jedynie postępowaniem kontrolnym w stosunku do postepowania przed organem pierwszej instancji. Wprawdzie wydana w takim postepowaniu decyzja merytoryczna, o ile nie przybiera ona charakteru kasacyjnego lub reformacyjnego, zawiera w swojej sentencji sformułowanie "utrzymuje decyzję w mocy" (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), jednakże zwrot ten ma w istocie charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (a więc pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ drugiej instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji.

W ocenie Sądu, ustalenia organów co do rzeczywistego zaistnienia wskazywanej przez PZD przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc ujawnienie i potwierdzenia wystąpienia okoliczności wskazujących na zrealizowanie na nieruchomości położonej w T., obejmującej działkę nr [...], celu na jaki została ona przez Skarb Państwa nabyta w 1979 r, są prawidłowe.

Z przedłożonych przez PZD przy wniosku o wznowienie dokumentów, jak też ustaleń organu poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego, wynikało bowiem, że trzeci etap rozbudowy zakładu, dla którego to etapu przewidziane zostało utworzenie strefy ochronnej na terenie obejmującym m.in. nieruchomość nabytą od S. i A. małż. W. został zrealizowany już w latach 1976 – 1983. Wykonano wówczas 95% zaplanowanych zadań, budując m.in. wszystkie obiekty służące produkcji, a pomijając jedynie pomocnicze bądź takie, które dało się połączyć z innymi w ramach procesu technologicznego. Wykaz budowli mających zostać w ramach tej inwestycji zrealizowanych zawarty jest w załączniku graficznym do decyzji z [...] września 1975 r. zatwierdzającej plan zagospodarowania przestrzennego III zabudowy Z. [...] w T. Potwierdza tą okoliczność także następca prawny ww. przedsiębiorstwa (E. SA), mimo iż z niezrozumiałych dla Sądu powodów, w prowadzonych uprzednio postępowaniach fakt ten przedsiębiorstwo państwowe i jego następca prawny negował. Wybudowane wówczas obiekty istnieją do chwili obecnej. Skoro więc inwestycja ta została faktycznie zrealizowana, to zgodnie z ówczesnymi decyzjami należało dla niej urządzić strefę ochronną, a w jej ramach przewidziany w decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z [...] listopada 1979 r. sposób zagospodarowania terenów ogródków działkowych zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego terenu strefy sanitarnej "C.", zatwierdzonym decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli z dnia [...] września 1977 r. Z załącznika graficznego nr 1 wynika, iż działka stanowiąca dawną własność S. i A. W. znajdowała się w granicach planowanej strefy ochronnej. Wobec zatem stwierdzenia, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] włączona została do strefy ochronnej, a cel wywłaszczenia określony w umowie z [...] lipca 1979 r., wbrew ustaleniom zawartym w decyzji Wojewody z [...] listopada 2000 r., został zrealizowany na przełomie lat 70-tych i 80- tych i nieruchomość nie stała się na ten cel zbędna.

Zgodnie bowiem z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uważa się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (a więc także w umowie o jej nabyciu w warunkach zagrożenia wywłaszczeniem) jeżeli pomimo upływu 7 lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia albo pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Taka zaś sytuacja, jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Zaistnienie przesłanki wznowieniowej, nie oznacza jednak, że organ w każdym przypadku jej stwierdzenia może uchylić wydaną w postępowaniu zwykłym decyzję. Zważyć bowiem należy, że sposób działania organu po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wyznaczają przepisy art. 151 k.p.a. Wynika z nich, że jeżeli organ potwierdzi, w następstwie wznowienia postępowania, rzeczywiste zaistnienie przywoływanych we wniosku przesłanek wznowieniowych, to przed podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zobowiązany jest do zbadania czy w sprawie nie występują okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. uniemożliwiające uchylenie dotychczasowej decyzji. W myśl § 1 tego artykułu, uchylenie decyzji z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. – a więc również wówczas, gdy w postępowaniu wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję - nie może nastąpić, gdy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Tak więc jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął ten termin, to organ nie mogąc wyeliminować jej z obrotu prawnego, stosownie do art. 151 § 2 k.p.a., ograniczy się wyłącznie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji. Decydujące znaczenie ma zatem dzień doręczenia lub ogłoszenia decyzji, którego to doręczenia - jak trafnie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. I OSK 813/10 – nie można domniemywać.

W przedmiotowym postępowaniu, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 109 § 1 k.p.a. w związku z art. 14 § 1 k.p.a. decyzja z [...] listopada 2000 r. została doręczona stronom na piśmie. Jak wynika z analizy znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru (potwierdzenia te znajdują się przy oryginale decyzji), doręczenie tej decyzji, ostatniej ze stron postępowania nastąpiło w dniu [...] listopada 2000 r. (doręczenie E. SA). Pozostałym stronom postępowania decyzja doręczona została w dniu 23 listopada 2000 r. (Prezydentowi Miasta T.) oraz w dniu 24 listopada 2000 r. (Polskiemu Związkowi Działkowców oraz adw. M. P. - jako pełn. S. i A. W.). W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości Sądu, że od dnia 28 listopada 2000 r. rozpoczął swój bieg pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a, co oznacza że upłynął on ostatecznie w dniu 28 listopada 2005 r.

Wprawdzie w momencie wydania w pierwszej instancji przez Wojewodę [...] decyzji uchylającej własną decyzję z [...] listopada 2000 r i poprzedzające ją rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 2000 roku termin, o którym wyżej mowa jeszcze nie upłynął, ale wskutek złożenia od niej odwołania decyzja ta nie stała się ostateczną i z tego względu organ odwoławczy obowiązany był uwzględnić zarówno stan faktyczny jak i prawny istniejący w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. Tym samym w dniu [...] czerwca 2009 r., to jest dacie wydania ostatecznej decyzji przez Ministra Infrastruktury, pięcioletni okres przedawnienia upłynął. To zaś powodowało, że organ nie mógł już uchylić decyzji zwrotowej, mimo że narusza ona prawo, a jedynym rozstrzygnięciem jakie w tych warunkach mógł podjąć było uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] maja 2005 r. i orzeczenie o wydaniu decyzji zwrotowej z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, zarzut skargi PZD dotyczący naruszenia przez Ministra przepisu art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. uznać należy za chybiony.

Za nieuzasadnione uznać również należy zarzuty Prezydenta Miasta T. dotyczące rażącego naruszeniu art. 107 i 146 § 1 k.p.a. sprowadzające się do zarzutu sprzeczności rozumowania zawartego w uzasadnieniu decyzji z rozstrzygnięciem zawartym w jej sentencji. Zważyć bowiem należy, iż po upływie okresu przedawnienia o którym mowa w art. 146 § k.p.a., organ administracyjny traci wyłącznie kompetencje do uchylenia jak i odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym (w przedmiocie której prowadzone jest postepowanie wznowieniowe). Tymczasem uchylona decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2005 r. wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, (wznowieniowym) i w tym zakresie brak jest ograniczeń kodeksowych do jej uchylenia w toku instancyjnej weryfikacji rozstrzygnięcia, jak to uczynił organ odwoławczy.

Za niezasadny uznać także należy zarzut nieumieszczenia w sentencji zaskarżonej decyzji wszystkich niezbędnych elementów z art. 151 § 2 k.p.a., to jest braku wskazania okoliczności, z powodu których organ nie uchylił tej decyzji. O tym bowiem jakiego naruszenia dopuścił się organ administracji publicznej oraz przyczyn, z powodu których nie dochodzi do uchylenia wydanej wówczas decyzji, organ prowadzący postępowanie wznowieniowe orzeka jedynie w uzasadnieniu wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. decyzji (vide: wyrok WSA z 20.12. 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 805/07, Lex nr 460709), co w sprawie niniejszej Minister Infrastruktury uczynił.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 28 k.p.a., poprzez niezapewnienie aktualnym właścicielom przedmiotowej nieruchomości udziału w postepowaniu wznowieniowy, stwierdzić należy, że zarzut ten aczkolwiek uzasadniony, to nie może on w realiach niniejszej sprawy skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pominięcie bowiem przez organ w toku postępowania administracyjnego strony, legitymującej się interesem prawnym uprawniającym ją do udziału w tym postepowania, stanowi wprawdzie podstawę wznowienia postępowania administracyjnego (z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jednakże nie może uzasadniać uchylenia przez Sąd wydanej w niniejszej sprawie decyzji. Zarzut taki bowiem, aby mógł być skuteczny, musiałby pochodzić od strona, którą w postępowaniu pominięto. W niniejszej sprawie musiałby więc on pochodzić od nabywców spornej nieruchomości, tj. A. B., B. B. lub D. W. Zważyć wszak należy, że postępowanie wznowieniowe w oparciu, o tą przesłankę może być zainicjowane wyłącznie na wniosek pominiętych przez organ stron.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.