Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 44/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 7 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewody Wielkopolski decyzją z dnia 7 grudnia 2016 r., nr [...], uchylił decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 27 lipca 2016 r., znak [...], orzekającą o zobowiązaniu właściciela nieruchomości położonych w gminie Tarnowo Podgórne, oznaczonych w ewidencji gruntów jako obręb Sady, arkusz mapy 1, działki nr: [...] do udostępnienia ww. nieruchomości na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w celu wykonania czynności polegającej na przeprowadzeniu prac remontowo-konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Szamotuły - Tarnowo Podgórne. Sady - Tarnowo Podgórne, Kiekrz - Sady, a także o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania p. H. W. - właściciela nieruchomości położonej w miejscowości Sady, gmina Tarnowo Podgórne w stosunku do nieruchomości położonej w miejscowości Sady, gmina Tarnowo Podgórne, oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]), działka nr [...], ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 11 kwietnia 2016 r. [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez p. Bogdana Jankowskiego, działająca w imieniu inwestora [...]Sp. z o.o. wniosła o zobowiązanie właściciela "nieruchomości położonych w Sadach, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], obr. 0013 sady; powiat poznański" do udostępnienia tych nieruchomości celem przeprowadzenia "remontu linii napowietrznej WN 110 kV relacji Szamotuły -- Tarnowo Podgórne, Sady Tarnowo Podgórne, Kiekrz - Sady, polegającego na podwyższeniu wybranych słupów, regulacji naciągów oraz montażu tłumików drgań", na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz o nadanie decyzji tej rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wniosku o ograniczenie prawa własności nieruchomości wskazano, że inwestor - [...] Sp. z o.o. posiada przymiot przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, remont linii jest natomiast bardzo istotny dla interesów społecznych gospodarczych regionu, przedmiotowa linia elektroenergetyczna wybudowana została bowiem w lalach 80-tych i wymaga remontu. W ocenie wnioskodawcy zły stan techniczny linii zagraża ponadto życiu ludzkiemu, m.in. konieczne jest wykonanie podwyższeń wybranych słupów oraz regulacja naciągów przewodów roboczych, natomiast interes publiczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Pełnomocnik [...] Sp. z o.o. wskazał ponadto, że przeprowadził w niezbędnym zakresie negocjacje z właścicielem nieruchomości w zakresie uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, informując go o wszystkich istotnych elementach inwestycji oraz o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania za powstałe wskutek remontu linii szkody. Wniosek ten zawierał także twierdzenie pełnomocnika inwestora o negatywnie zakończonych rokowaniach z właścicielem nieruchomości.

Starosta Poznański w piśmie z 25 kwietnia 2016 r., znak [...] wymienił szczegółowo, jakie załączniki przedłożone zostały do wniosku wskazując, że cześć z nich nie posiadała przymiotu oryginału lub uwierzytelnionej kopii i w związku z tym nie mogą one zostać uznane za dowód w postępowaniu administracyjnym. Organ ten wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów mogących stanowić dowód w postępowaniu, a ponadto również potwierdzenia doręczenia pisma z 29 marca 2016 r., a także dokumentu upoważniającego S. W. do prowadzenia rokowań w imieniu H. W. oraz do wskazania podstawy prawnej wniosku z 11 kwietnia 2016 r., przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd spółki [...] Sp. z o.o. p. A. Ł., z którego wynikałoby, że jest on umocowany do udzielania dalszych pełnomocnictw, jak również, do wskazania i udokumentowania całkowitej powierzchni zajęcia nieruchomości.

Część ww. braków uzupełniono pismem z 28 kwietnia 2016 r.

Pismem z 12 maja 2016 r. Starosta Poznański zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku [...] Sp. z. o.o., wyznaczając termin oględzin nieruchomości i rozprawy administracyjnej.

Pismem z 20 maja 2016 r. wnioskodawca przedłożył 4 egzemplarze mapy poglądowej oraz doprecyzował wniosek w zakresie powierzchni zajęcia nieruchomości. Pismem z 1 czerwca 2016 r. H. W. potwierdziła adres do doręczeń.

W dniu 10 czerwca 2016 r. w obecności B. J., M. K. i D. K. odbyły się oględziny nieruchomości. Nie stawiła się H. W. - właściciel nieruchomości.

W dniu 15 czerwca 2016 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której stawili się B. J. i M. K.. Nie stawiła się H. W. - właściciel nieruchomości. Na rozprawie administracyjnej pełnomocnik inwestora - B. J. oświadczył, że podtrzymuje wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n., natomiast prace remontowo-konserwacyjne polegać będą na wymianie tłumików drgań, regulacji zwisów przewodów roboczych, podwyższeniu słupów i wzmocnieniu elementów konstrukcyjnych, oznakowaniu linii do celów kontroli powietrznej. Ponadto pełnomocnik inwestora wniósł o objęcie postępowaniem w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. dodatkowo nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...],[...], stanowiących własność H. W., a także o wyłączenie z zakresu postępowania działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Pełnomocnik inwestora poproszony został również o udzielenie informacji, czy wnosi o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w trybie art. 124b ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1 a u.g.n., na co udzielił odpowiedzi twierdzącej oraz uzasadnił ten wniosek na prośbę prowadzącego rozprawę.

Pismem z 20 czerwca 2016 r. Starosta Poznański poinformował strony o zmianach w przedmiocie i zakresie postępowania, przesyłając uwierzytelnione kopie protokołu oględzin nieruchomości oraz rozprawy administracyjnej, a ponadto zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, zgodnie z art. 10 k. p. a.

Decyzją z 27 lipca 2016 r., znak [...] Starosta Poznański działając na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, z późn. zm., zwanej dalej u.g.n.") zobowiązał H. W. - właściciela nieruchomości położonych w gminie Tarnowo Podgórne, oznaczonych w ewidencji gruntów jako obręb Sady, arkusz mapy 1, działki nr: [...] (KW nr [...]),[...] (KW nr [...]),[...] (KW nr [...]),[...] (KW nr [...]),[...] (KW nr [...]) do udostępnienia ww. nieruchomości na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w celu wykonania czynności polegającej na przeprowadzeniu prac remontowo-konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Szamotuły - Tarnowo Podgórne. Sady - Tarnowo Podgórne. Kiekrz - Sady, na okres 7 dni roboczych, licząc od dnia zajęcia nieruchomości, określając jednocześnie obszar łączny ograniczenia na 1815,84 ha, a także umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania H. W. jako właściciela nieruchomości położonej w miejscowości Sady, gmina Tarnowo Podgórne, oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...]. ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]), działka nr [...], ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]).

Pismem z 29 lipca 2016 r., H. W., złożyła odwołanie od decyzji Starosty Poznańskiego z. 27 lipca 2016 r., znak [...], wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości. Odwołanie to nie zawierało szczegółowego uzasadnienia, lecz zgodnie z dyspozycją art. 128 k.p.a. było wystarczające do wszczęcia postępowania odwoławczego.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 7 grudnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zakresem pogłębionej analizy organu pierwszej instancji nie zostały objęte kluczowe w sprawie prace polegające na podwyższeniu slupów. Sposób wykonania tych podwyższeń i ich zakres stanowi bowiem punkt wyjścia dla odpowiedniej klasyfikacji prawnej stanu faktycznego. W pismach z 28 kwietnia 2016 r. i 20 maja 2016r. Inwestor informuje o konieczności wykonania podwyższenia slupów. Nie uściśla jednak na czym rzeczone prace mają polegać, ograniczając się jedynie do sformułowania m.in. "nieruchomość [...] posadowiony slup oznaczony na mapie Sł. 20 przeznaczony do podwyższenia prace wykonywane ciężkim sprzętem. Konieczność wjazdu i zajęcia gruntu zgodnie z oznaczeniem na mapie". Uzasadnienie powyższe nie jest wystarczające do przyjęcia, że prace te wpisują się w zakres dyspozycji art. 124b u.g.n., nie wiadomo bowiem, czy slup obecny zostanie rozbudowany, czy usunięty i zastąpiony nowym, wyższym. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 kwietnia 2011 r.. sygn. akt II OSK 610/10). Postępowanie administracyjne w pierwszej instancji wyjaśnić powinno zatem w sposób wyczerpujący zakres i charakter planowanych prac wykonywanych na przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz, ich prawidłową klasyfikację prawną z uwzględnieniem pojęć zawartych w ustawie Prawo budowlane.

Organ odwoławczy wskazał, że brak szerszej analizy w zakresie charakteru prac na przedmiotowej linii elektroenergetycznej, doprowadził organ pierwszej instancji do apriorycznego przyjęcia kwalifikacji prawnej przedmiotowego stanu faktycznego jako uzasadniającego zastosowanie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości wynikającego z art. 124b u.g.n. Organ odwoławczy podniósł, że nie przesądza o braku podstaw do orzekania w przedmiotowej sprawie w trybie art. 124b u.g.n. przy czym w sprawie powinno mieć miejsce przeanalizowanie rodzaju i zakresu planowanych prac w oparciu o stosowne dokumenty. Organ odwoławczy wskazał, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt 11 SA/Bd 880/12) wynika, że koniecznym warunkiem zastosowania art. 124b u.g.n. jest istnienie prawa własności urządzeń przesyłowych po stronie wnioskodawcy, ponieważ podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem z art. 124b u.g.n. jest wyłącznie właściciel urządzeń, który jest zobowiązany do ich właściwego utrzymania, konserwacji i usuwania awarii. Do akt sprawy nie został załączony jednak żaden dokument potwierdzający, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna stanowi część składową przedsiębiorstwa stanowiącego własność wnioskodawcy.

Wojewoda Wielkopolski wskazał, że przymiotu dowodu nie sposób przypisać wydrukowi korespondencji mailowej prowadzonej pomiędzy przedstawicielem inwestora, a S. W., który nie widnieje w księgach wieczystych jako osoba posiadająca do przedmiotowych gruntów jakiegokolwiek tytułu prawnego, ani też nie legitymuje się dokumentem upoważniającym go do podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych w zakresie tych nieruchomości. W ocenie Wojewody Wielkopolskiego organ pierwszej instancji zgromadził niewystarczający w sprawie materiał dowodowy pod kątem prób uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, poprzedzających złożenie wniosku z 11 kwietnia 2016 r. We wniosku tym bowiem pełnomocnik inwestora twierdzi, że "w lutym zostały rozpoczęte rozmowy i negocjacje z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania zgody na przeprowadzenie prac [...] Szczegółowo omówiono sposób likwidacji szkód, które mogą powstać w trakcie prowadzonych prac w pożytkach rolniczych.". W aktach sprawy tymczasem figurują wyłącznie oświadczenie właściciela z 5 marca 2016 r. oraz pismo pełnomocnika inwestora z 29 marca 2016 r. Brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej prowadzenie rozmów między stronami m.in. w lutym, o czym wspomina pełnomocnik inwestora.

Zdaniem organu drugiej instancji kluczowy w sprawie jest zakres przedmiotowy prób uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości od jej właściciela. Zarówno bowiem w piśmie z 29 marca 2016 r., jak również we wniosku z 11 kwietnia 2016 r. pełnomocnik inwestora wskazuje wyłącznie działki nr [...],[...],[...],[...], obręb Sady, jako podlegające zajęciu w związku z "koniecznością przeprowadzenia prac remontowo - konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Szamotuły - Tarnowo Podgórne, Sady - Tarnowo Podgórne, Kiekrz Sady". Dopiero podczas rozprawy administracyjne przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2016 r. pełnomocnik inwestora wniósł o objęcie toczącym się postępowaniem również działek nr [...].[...].[...], a także o wycofaniu z zakresu postępowania działek nr [...] i [...]. Zatem w zakresie działek nr [...],[...],[...] nie były prowadzone negocjacje z właścicielem, nie miał on możliwości ustosunkowania się do perspektywy prowadzonych na nich prac, a co więcej nie miał możliwości do ewentualnego niewyrażenia zgody co do udostępnienia tych. konkretnych działek, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n. Decyzja z 27 lipca 2016 r. obejmując zakresem ograniczenia także działki nr [...],[...],[...] wydana została zatem z naruszeniem przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n., jak również konstytucyjnej zasady ochrony własności, wynikającej z art. 21 oraz art. 64 ust. 2 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483. z późn. zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji przyjął niedopuszczalne i niezgodne z przepisami prawa rangi konstytucyjnej i ustawowej domniemanie, brzmiące "skoro właściciel nie wyraził zgody na grunty wskazane w ww. oświadczeniu to nie wyraziłby również zgody na wejście na grunty sąsiednie, będące jego własnością w myśl wnioskowania argumentum ad minori ad maius ".

Ponadto naruszeniem powyższej zasady oraz zasad wynikających z art. 7 i 8 k.p.a. jest rozbieżność między sentencją decyzji z 27 lipca 2016 r,. znak [...] , a integralnym załącznikiem mapowym do tej decyzji. Sentencja zawiera bowiem orzeczenie o ograniczeniu własności nieruchomości w zakresie działek nr: [...],[...],[...],[...],[...], natomiast na załączniku mapowym zakres ograniczenia obejmuje ponadto działkę nr [...], która w ogóle nie została objęta treścią decyzji. Powoduje to niedopuszczalny stan niepewności prawnej, dlatego decyzja ulec musi uchyleniu.

Skargę na decyzję wniosła H. W. Skarga nie zawiera żadnej argumentacji.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko z zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał decyzję zgodną z prawem.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 7 grudnia 2016 r., nr [...], która uchyla decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 27 lipca 2016 r., znak [...], orzekającą o zobowiązaniu właściciela nieruchomości położonych w gminie Tarnowo Podgórne, oznaczonych w ewidencji gruntów jako obręb Sady, arkusz mapy 1, działki nr: [...] do udostępnienia ww. nieruchomości na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w celu wykonania czynności polegającej na przeprowadzeniu prac remontowo-konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Szamotuły - Tarnowo Podgórne. Sady - Tarnowo Podgórne, Kiekrz - Sady, a także o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania H. W. - właściciela nieruchomości położonej w miejscowości Sady, gmina Tarnowo Podgórne w stosunku do nieruchomości położonej w miejscowości Sady, gmina Tarnowo Podgórne, oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...], ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]), działka nr [...], ark. mapy 1, obręb Sady (KW nr [...]).

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody Wielkopolskiego należy zauważyć, iż ma ono charakter kasacyjny w związku z tym należało dokonać weryfikacji, czy pozostaje w zgodzie z postanowieniami art. 138 § k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Materialnoprawną podstawą decyzji Starosty Poznańskiego z dnia 27 lipca 2016 r., znak [...] jest art. 124b ust. 1 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - dalej: "u.g.n."), zgodnie z którym Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Artykuł 124b u.g.n. przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia na podstawie decyzji administracyjnej wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie decyzji uwarunkowane jest jednak wymogiem spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 124b, warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Mianowicie, decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Tym celem jest wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 474/16, CBOSA).

W ocenie Sądu organ II instancji przeprowadził postępowanie odwoławcze w sposób prawidłowy. Wskazał na szereg uchybień procesowych i naruszeń prawa materialnego, które musiały skutkować uchyleniem decyzji Starosty Poznańskiego z dnia 27 lipca 2016 r., znak [...]. Starosta Poznański naruszył podstawowe przepisy postępowania takie jak: zasada legalności działania, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organ administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także stanowiący jej konsekwencję nakaz zebrania przez organ administracji publicznej pełnego i kompletnego materiału dowodowego, jak i jego rozpatrzenia w sposób wyczerpujący.

Decyzja organu I instancji jest wadliwa i wymagała uchylenia z uwagi na konieczność ustalenia w sposób wyczerpujący zakresu i charakteru planowanych prac wykonywanych na przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz ich prawidłową klasyfikację prawną z uwzględnieniem pojęć zawartych w ustawie z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 - dalej: "p.b."). Organ odwoławczy słusznie wskazał, że brak szerszej analizy w zakresie charakteru prac na przedmiotowej linii elektroenergetycznej, doprowadził organ pierwszej instancji do przyjęcia kwalifikacji prawnej przedmiotowego stanu faktycznego jako uzasadniającego zastosowanie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości zgodnie z art. 124b u.g.n. Stosowanie art. 124 b u.g.n. bez wyczerpującego ustalenia zakresu i charakteru prac jest w ocenie Sądu niedopuszczalne.

Sąd wskazuje, że koniecznym warunkiem zastosowania art. 124b u.g.n. jest istnienie prawa własności urządzeń przesyłowych po stronie wnioskodawcy, ponieważ podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem z art. 124b u.g.n. jest wyłącznie właściciel urządzeń, który jest zobowiązany do ich właściwego utrzymania, konserwacji i usuwania awarii (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt 11 SA/Bd 880/12, CBOSA). Do akt sprawy nie został załączony jednak żaden dokument, potwierdzający, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna stanowi część składową przedsiębiorstwa stanowiącego własność wnioskodawcy.

Organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka braku zgody podmiotu praw rzeczowych przysługujących do nieruchomości do jej udostępnienia. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że dopiero pismem z 29 marca 2016 r. pełnomocnik inwestora zwrócił się do H. W. - właściciela nieruchomości z prośbą o udostępnienie nieruchomości. Wcześniej korespondencja prowadzona była ze S. W., który nie jest stroną w postępowaniu. Pismo to doręczone zostało w dniu 9 kwietnia 2016 r., a już 13 kwietnia 2016 r. do Starostwa Powiatowego w Poznaniu wpłynął wniosek z 11 kwietnia 2016 r. o wydanie decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. Bezsprzecznym jest, że termin ten jest zbyt krótki, aby otrzymać odpowiedź od właściciela nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji zgromadził niewystarczający w sprawie materiał dowodowy pod kątem prób uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, poprzedzających złożenie wniosku z 11 kwietnia 2016 r. We wniosku tym bowiem pełnomocnik inwestora twierdzi, że "w lutym zostały rozpoczęte rozmowy i negocjacje z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania zgody na przeprowadzenie prac [...] Szczegółowo omówiono sposób likwidacji szkód, które mogą powstać w trakcie prowadzonych prac w pożytkach rolniczych.". W aktach sprawy tymczasem figurują wyłącznie oświadczenie właściciela z 5 marca 2016 r. oraz pismo pełnomocnika inwestora z 29 marca 2016 r. Brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej prowadzenie rozmów między stronami m.in. w lutym, o czym wspomina pełnomocnik inwestora.

Rację ma Wojewoda Wielkopolski wskazując, że w zakresie działek nr [...],[...],[...] nie były prowadzone negocjacje z właścicielem i nie miał on możliwości ustosunkowania się do perspektywy prowadzonych na nich prac i nie miał możliwości ewentualnego niewyrażenia zgody, co do udostępnienia tych działek, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 124b ust. 1 u.g.n. Decyzja z 27 lipca 2016 r. obejmując zakresem ograniczenia także działki nr [...],[...],[...] wydana została zatem z naruszeniem przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n., jak również konstytucyjnej zasady ochrony własności, wynikającej z art. 21 oraz art. 64 ust. 2 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483. z późn. zm.).

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał naruszenie przez Starostę Poznańskiego art. 7 i 8 k.p.a. dotyczące rozbieżności między sentencją decyzji z 27 lipca 2016 r,. znak [...], a integralnym załącznikiem mapowym do tej decyzji. Sentencja zawiera bowiem orzeczenie o ograniczeniu własności nieruchomości w zakresie działek nr: [...],[...],[...],[...],[...], natomiast na załączniku mapowym zakres ograniczenia obejmuje ponadto działkę nr [...], która w ogóle nie została objęta treścią decyzji. Powoduje to niedopuszczalny stan niepewności prawnej, dlatego decyzja ulec musi uchyleniu.

Organ odwoławczy słusznie wskazał, że przedmiotem ponownego postępowania w pierwszej instancji uczynić należy w szczególności: ustalenie szczegółowego zakresu planowanych prac i dokonanie ich odpowiedniej klasyfikacji prawnej, załączenie do akt sprawy materiału dowodowego, potwierdzającego zaliczenie przedmiotowej linii elektroenergetycznej do składników przedsiębiorstwa wnioskodawcy, wyczerpujące udokumentowanie jednoznacznego braku zgody właściciela przedmiotowych nieruchomości w zakresie udostępnienia konkretnych działek, objętych zakresem postępowania, ujednolicenie sentencji wydawanego rozstrzygnięcia z jego integralnym załącznikiem mapowym, zgromadzenie materiału dowodowego w postaci całości dokumentacji z negocjacji pomiędzy stronami w zakresie udostępnienia nieruchomości.

Wskazane powyżej uchybienia organu pierwszej instancji uzasadniają zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkuje jej oddaleniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

MZ