Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 459/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi B.G., R.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących B.G., R.C. solidarnie kwotę 2754 (dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] – na podstawie art. 4 pkt 4 i 22 lit. a, art. 33, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d) oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d, nałożył na B.G. prowadzącą działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej pod firmą A i R.C. prowadzącego działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej pod firmą A, karę pieniężną w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Uzasadniając decyzję WITD wyjaśnił, że [...] lipca 2014 r. na drodze krajowej nr 31 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował T.C., który jechał ze [...] do [...], przewożąc ładunek palet. Podczas kontroli kierowca okazał m.in. wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Wypis został wydany przez Starostę [...].02.2011 r. dla B.G., wspólnika spółki cywilnej A.

Zdaniem WITD ustawodawca precyzyjnie wskazał, że dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, przesłanki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d muszą być spełnione łącznie. Tym samym każdy ze wspólników powinien był legitymować się w chwili kontroli zaświadczeniem na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne. Tymczasem R.C. – co wynika z pisma Starosty z [...] stycznia 2015 r. – takiego zaświadczenia w dniu kontroli nie posiadał. W ocenie organu przewóz wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego z nich z osobna. To z kolei prowadzi do wniosku, że sprawa o ukaranie za naruszenie przepisów u.t.d podczas wykonywania przewozu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjną dotyczącą wspólnego naruszenia (naruszeń) dokonanych podczas jednego wspólnego przewozu. Dlatego każdemu wspólnikowi spółki cywilnej wykonującemu przewóz w ramach tej spółki przysługuje przymiot strony, ale i każdy z nich musi posiadać uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego.

WITD wskazał ponadto, iż wobec zakwestionowania w postępowaniu przez pełnomocnika strony faktu, że przewóz był wykonywany w ramach spółki lecz przez T.C. – na zlecenie i potrzeby B.G. a pojazd służyć miał wyłącznie potrzebom odrębnej działalności gospodarczej B.G., w ramach ogólnie dostępnych rejestrów pobrał ze strony Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEDIG) wyciąg dotyczący B.G., z którego wynika, że jedyną formą prawną, w jakiej prowadzi ona działalność gospodarczą jest wyłącznie spółka cywilna. Twierdzenia zatem pełnomocnika o tym jakoby B.G. przewóz wykonywała w ramach indywidualnej działalności gospodarczej należy uznać za chybione.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem - podnosząc, że przewóz realizowany był wyłącznie przez B.G., która prowadzi także odrębną działalność gospodarczą - odwołanie od niego złożył R.C..

Decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej: K.p.a) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. GITD podzielił ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonaną przez WITD uznając, że organ zasadnie nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. z tytułu z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

W skardze na ww. decyzję B.G. i R.C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 10 K.p.a wobec niezawiadomienia skarżącej B.G. o ponownym wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niej postępowania administracyjnego po uprzednim uchyleniu decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, a w szczególności o jego przedmiocie, zmianie kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie, o prawie skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, o prawie do składania przez skarżącą wniosków dowodowych, co pozbawiło skarżącą możności obrony jej praw w postępowaniu przed organami I i II instancji, w sytuacji w której organ odwoławczy w pełni zaakceptował fakt, iż wszelką korespondencję w sprawie błędnie kierowano wyłącznie do pełnomocnika R.C., który nie legitymował się pełnomocnictwem B.G.,

2. art. 81 K.p.a poprzez jego zastosowanie i uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione pomimo tego, że ustawodawca uzależnia uznanie okoliczności za udowodnione od wypowiedzenia się w tym przedmiocie przez stronę, co nie zostało zapewnione skarżącej B.G. w niniejszym postępowaniu,

3. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a wobec nie podjęcia przez organ I i II instancji wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia materialnoprawnych przesłanek odpowiedzialności B.G., tudzież spółki A s.c lub R.C. oraz okoliczności wyłączających tę odpowiedzialność, w tym także wobec zaniechania przesłuchania stron i osób mających wiedzę w sprawie względnie odebrania wiążących oświadczeń od strony w tym przedmiocie bądź przeprowadzenia innych możliwych czynności wyjaśniających, przy poprzestaniu przez organ na pobraniu ze strony internetowej wydruku CEDIG działalności B.G. i poczynieniu na tej podstawie zupełnie dowolnego ustalenia, że wszystkie użycia przez B.G. należącego wyłącznie do niej pojazdu [...] o nr rej. [...] wykonywane były i nadal są w ramach spółki cywilnej A s.c R.C., B.G.,

4. art. 86 K.p.a poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, w sytuacji gdy z powodu braku środków dowodowych w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zwłaszcza w sytuacji gdy zaskarżona decyzja opiera się w głównej mierze na twierdzeniach zarzutów odwołań skarżących wywiedzionych od decyzji niezgodnych z prawem,

5. art. 107 § 1 i 3 K.p.a wobec wydania decyzji nieodpowiadającej warunkom formalnym, tj., nie precyzującej kogo decyzja dotyczy i na kogo nakłada sankcje oraz pozbawionej uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz operującej uzasadnieniem faktycznym nie odpowiadającym ustawowym kryteriom,

6. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia.

Odpowiadając na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja WITD naruszają przepisy

postępowania a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego wymagają one eliminacji z obrotu prawnego.

Bezsporne w sprawie jest, że kontrola przeprowadzona [...] lipca 2014 r. w [...] na drodze krajowej nr 31 wykazała, że kierujący pojazdem T.C. okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane przez Starostę dla wspólnika spółki cywilnej B.G.. Kierujący nie okazał natomiast zaświadczenia wydanego dla drugiego wspólnika spółki cywilnej – R.C.. Spór dotyczy natomiast tego, czy w takiej sytuacji zasadne było nałożenie – na podstawie lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d - na przedsiębiorstwo działające w ramach spółki cywilnej, kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 u.t.d przewozy własne mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest już pogląd, w ślad za uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r., II GPS 5/08 (uchwała dostępna na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), iż wykonywanie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej wymaga posiadania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, przez każdego ze wspólników, albowiem działają oni wspólnie jako przedsiębiorcy.

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że skarżący cały czas w toku prowadzonego postępowania konsekwentnie wskazywali, że w dniu kontroli transportu nie wykonywała spółka cywilna A, przeciwnie w dniu tym B.G. użyła pojazdu (stanowiącego jej własność) we własnych celach, nie związanych z działalnością spółki. Tymczasem organy - będąc na podstawie art. 77 § 1 K.p.a zobowiązane do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, poprzestały – jak słusznie wskazali skarżący – na informacji z CEDIG, z której wynika, że B.G. działalność gospodarczą prowadzi wyłącznie w formie spółki cywilnej. Należy wskazać, że znajdująca się w aktach sprawy informacja z CEDIG potwierdza tylko – bowiem wpis do CEIDG ma charakter deklaratoryjny – że na dzień [...] grudnia 2015 r. skarżąca B.G. prowadziła działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej. Jednak organy w żaden sposób nie ustaliły jaka była sytuacja w zakresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na dzień kontroli tj. w dniu [...] lipca 2014 r. Dlatego też uznać należy, że dokument ten nie może mieć mocy dowodowej, pozwalającej na nałożenie na skarżących - wspólników spółki cywilnej, kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W tej sytuacji podzielić należało pogląd skarżących wyrażony w skardze, iż w sprawie koniecznym było przesłuchanie ich w charakterze strony na okoliczność prowadzenia przez B.G. własnej, niezależnej od spółki A działalności gospodarczej.

Uznając zatem, że organy wydając swoje rozstrzygnięcia naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd w pkt I wyroku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania sądu wynikające z niniejszego wyroku, zapewniając stronom postępowania czynny udziału w każdym jego stadium.