Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 981/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska – Krupa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, po wznowieniu postępowania, zobowiązania w podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.:

1) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] wydaną w wyniku wznowionego postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2001 w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 1998 r. na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 1998,

2) umorzyło postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1996,1997,1998,

3) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części tj. dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta O. za lata 1999, 2000 i 2001 i dokonania za te lata wymiaru podatku od nieruchomości.

Wyżej opisaną decyzją Prezydent Miasta O. w wyniku wznowionego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1996 – 2001 uchylił własne decyzje ustalające wymiar podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 i ustalił za te lata nowy wymiar podatku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyczyną wznowienia postępowania były ustalenia dokonane podczas kontroli w dniach [...], [...] listopada 2000r. oraz [...] grudnia 2000r., w wyniku której stwierdzono, że skarżący są właścicielami nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkami i budowlami służącymi do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Od tej decyzji podatnicy złożyli odwołanie do Samorządnego Kolegium Odwoławczego w O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. W ocenie podatników rozstrzygnięcie organu podatkowego narusza przepisy prawa materialnego i procesowego tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) – dalej u.p.o.l. oraz art. 122, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4, art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej ord.pod.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, iż zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. podatek od nieruchomości od osób fizycznych wymierzany jest za dany rok w drodze decyzji, a więc zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje w trybie art. 21 § 1 pkt. 2 ord.pod., a więc z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Osoby fizyczne obowiązane są złożyć właściwemu organowi gminy wykaz nieruchomości, w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistnieniu zmian, dotyczących sposobu wykorzystywania budynku albo gruntu lub ich części, mających wpływ na wysokość opodatkowania w terminie 14 dni od ich zaistnienia ( art. 6 ust. 3 i 6 cyt. wyżej ustawy). W przypadkach, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, a przepisy prawa nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi w niej zawartymi, chyba ze przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania zobowiązania, albo w toku postępowania podatkowego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, iż w sprawie, dotyczącej opodatkowania nieruchomości, będących własnością A. i J. K. przeprowadzona przez organ podatkowy kontrola wykazała, że Podatnicy nie wykonali ciążącego na nich obowiązku wynikającego z cytowanych wyżej przepisów, gdyż w obowiązującym terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności, mających wpływ na wysokość tego podatku, nie poinformowali organu podatkowego o zaistnieniu zmian, organ podatkowy uznał, że wystąpiła przesłanka określona w 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, dlatego też wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wymiaru podatku nieruchomości za lata 1996 - 2001. Organ odwoławczy wskazał, że podatnicy nie wykonali tego obowiązku także mimo ustaleń wyniku kontroli dokonanej przez Inspektora Kontroli Skarbowej w roku 1997 , a który zobowiązywał ich do uzgodnienia z Urzędem Miasta wielkości majątku stanowiącego podstawę naliczenia podatku od nieruchomości i uregulowanie naliczonego w toku kontroli podatku. W rozstrzygnięciu organu odwoławczego wskazano, że podatnicy weszli w posiadanie nieruchomości na mocy umowy kupna-sprzedaży, sporządzonej aktem notarialnym Rep, [...] Nr [...] zawartej w dniu [...] lutego 1992 r. pomiędzy Spółdzielnią Pracy "M." z siedzibą przy ul. [...]. Przedmiotem wyżej opisanej czynności cywilnoprawnej było prawo własności niezabudowanej wówczas nieruchomości gruntowej o łącznej powierzchni 3070 m2. Jednocześnie z ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Miejski w O. wynika, że pod ww. adresem prowadzona jest działalność gospodarcza od dnia [...].11. 1994 r. (wpis do ewidencji działalności pod nr [...]). W ocenie organu Skarżący począwszy od chwili nabycia gruntu opłacali podatek od nieruchomości wg stawek ustalonych dla gruntów "pozostałych", tymczasem na podstawie przepisu art. 5 ust.3 u.p.o.l., powinny być one opodatkowane wg stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W świetle dokonanych ustaleń organ podatkowy uznał, iż w ten sposób została wypełniona dyspozycja art. 240 § 1 pkt. 5 ord.pod., a tym samym istnieją przesłanki pozwalające na wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1996-2001. Zdaniem organu powyższe ustalenia uzasadniały uchylenie ostatecznych decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 w części dotyczącej wysokości podatku i ustalenie podatku od nieruchomości w nowej wysokości. Natomiast zmiana decyzji za lata 1996 i 1997 była nie możliwa z powodu przedawnienia,

Odnośnie pozostałych zarzutów, dotyczących dowodów, na jakich oparł się organ dokonując ustaleń powierzchni budynków, wartości budowli i powierzchni gruntów stwierdzono, że są one niesłuszne. Organ podatkowy przedstawił materiał dowodowy w postaci wypisu z ewidencji gruntów, kserokopii ewidencji środków trwałych, na podstawie których ustalono wartość budowli, uchwał w sprawie wysokości stawek za poszczególne lata, a powierzchnię użytkową budynku przyjęto na podstawie ustaleń dokonanych podczas kontroli, których podatnicy podczas toczącego się od trzech lat postępowania nie kwestionowali, chociaż taką możliwość mieli mogąc np. wnieść uwagi do protokołu kontroli. Zdaniem organu strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, jeżeli natomiast strona nie korzysta ze swoich praw (do czego ma także prawo), to nie może za taki stan obarczać winą organu podatkowego.

Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia wartości budowli, od której naliczono podatek, należy stwierdzić, że jest to również zarzut chybiony, albowiem organ podatkowy prawidłowo przyjął do jej wyliczenia wartość przyjętą w ewidencji środków trwałych.

Jednakże w ocenie organu odwoławczego skoro przedmiotowa decyzja wydana została w wyniku wznowionego postępowania za lata 1996 - 2001, a do czasu wydania przedmiotowej decyzji zobowiązanie za lata 1996 i 1997 uległo przedawnieniu, to postępowanie w tej części należy umorzyć. Podobnie jeśli chodzi o zobowiązanie dotyczące roku 1998 r. Z uwagi na to, że przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2004 r., a więc po upływie pięcioletniego okresu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, w tej części także musi zostać uchylona, a sprawa umorzona (art. 68 i 70 ord.pod.).

Skarżący nie zgodzili się z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie skarżących rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego – art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną interpretację oraz prawa procesowego – art. 210 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b) poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 127 ord.pod. Mając powyższe na uwadze skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje;

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Sąd oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej u.p.p.s.a.) - uwzględnia skargę i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. art. 133 § 1 i 134 § 1 u.p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonawszy oceny zaskarżonej decyzji w kontekście w/w kryteriów Sąd, doszedł do przekonania, iż w sprawie dopuszczono się naruszeń prawa, które skutkują koniecznością jej uchylenia.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, we wszczętym z urzędu postępowaniu wznowieniowym, a więc zasadnicze znaczenie dla oceny, czy organ podatkowy mógł uchylić wydane wcześniej decyzje ostateczne, ma występowanie przesłanki do wznowienia. Powołana w decyzjach podstawa prawna wznowienia to art. 240 § 1 pkt 5 ord.pod. Zdaniem organu wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nie znane mu w momencie wydawania decyzji. Okolicznościami tymi był fakt wykorzystywania przez Skarżących nieruchomości dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i nie poinformowania o tym organu podatkowego zgodnie z art. art. 6 ust. 3 i 6 u.p.o.l.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego z argumentami tymi Sąd zgodzić się nie może. W orzecznictwie sadowym ugruntowany jest pogląd, iż z ujawnieniem się nowych okoliczności lub dowodów organ ma do czynienia wówczas, gdy udostępnienie dowodów organowi lub powzięcie przez organ wiedzy o istotnych dla sprawy okolicznościach nastapiło po wydaniu decyzji. Moment faktycznego dowiedzenia się o tej okoliczności lub zapoznania się dowodem istotnym dla sposobu rozstrzygniecia przez pracownika przygotowującego decyzję, gdy informacja taka była w posiadaniu organu w czasie wydawania decyzji nie stanowi o wystąpieniu przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ord.pod. (p. wyrok NSA: z dnia 26 kwietnia 2000r. sygn. IIISA 1454/99, z dnia 29 kwietnia 2003r. sygn IIISA 2013/01 oraz z dnia 9 kwietnia 2001r. sygn. V S.A. 1831/00)

Jak wynika z akt sprawy o okoliczności, że Skarżący nieprawidłowo zadeklarowali podlegające opodatkowaniu nieruchomości używane w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej organ powziął wiadomość po raz pierwszy w 1997r. (dowód – wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997r., który organ otrzymał do wiadomości) oraz powtórnie w 2000r. (dowód protokół z kontroli przeprowadzonej na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta O. z dnia [...] listopada 2000r.), a mimo to w wydawanych po uzyskaniu tej informacji decyzjach organ okoliczności tej nie uwzględnił. Nie można mówić o ujawnieniu się nowych okoliczności, jeżeli okoliczności te w momencie wydawania decyzji były organowi znane, choć mogły nie być znane pracownikowi przygotowującemu decyzję.

Nie może stanowić o innej ocenie występowania przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ord.pod. w rozpatrywanej sprawie wynikający z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Informację taką podatnik ma obowiązek złożyć w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Obowiązek złożenia informacji nie może mieć wpływu na inną ocenę występowania przesłanki do wznowienia postępowania określonej art. 240§ 1 pkt 5 ord.pod., ponieważ jak wynika z art. 21 § 5 ord.pod. wysokość zobowiązania podatkowego, ustala się wprawdzie zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, ale jednocześnie ustawodawca przewidział iż w przypadku stwierdzenia w toku postępowania podatkowego, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym organ ustala podatek z pominięciem tych danych.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący nabyli w 1992r. nieruchomość, z której własnością wiążą się zobowiązania w podatku od nieruchomości będące przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie, a działalność gospodarczą prowadzą od 1994r. W latach za które ustalono podatek od nieruchomości decyzjami uchylonymi po wznowieniu postępowania nie nastąpiły żadne zmiany mające wpływ na wysokość opodatkowania. Przez cały ten okres nieruchomość wykorzystywana była na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Organ powziął wiadomość, że złożona przez skarżących informacja jest niezgodna ze stanem faktycznym w 1997r. i powtórnie w 2000r., w takiej sytuacji obowiązany był przy wydawaniu decyzji po uzyskaniu tej informacji uwzględnić tę okoliczność. Brak jej względnienia nie może stanowić o wystąpieniu nowych okoliczności nie znanych organowi w momencie wydawania decyzji.

Ordynacja podatkowa w art. 128 statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Możliwość weryfikowania przez organy podatkowe ostatecznych decyzji przewidziana jest jako wyjatek od zasady i nastąpić może m.in. w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246 ord.pod.) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. Brak przesłanki do wznowienia powoduje, iż nawet w przypadku wadliwości decyzji ich zmiana nie jest możliwa.

Sąd uznaje również zasadność zarzutów Skarżących, iż organ odwoławczy orzekł w zakresie nieobjętym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji naruszając w ten sposób postanowienia art. 127 i 233 § 1 pkt 2 lit. a) ord.pod. oraz, iż w decyzji I instancji błędnie oznaczono organ wydający decyzję co stanowi naruszenie art. 210 § 1 pkt 1 ord.pod. Jednakże niezasadne są wnioski skarżących, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bowiem mimo błędnego oznaczenia organu pod decyzją figuruje podpis osoby działającej z upoważnienia Prezydenta Miasta.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono z uwagi na brak stosownego wniosku.