Wyrok NSA, sygn. akt II SA 124/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Na zarejestrowanym w ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłoszenia organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do podmiotu gospodarczego i działalności gospodarczej powstałe po wpisie do ewidencji, objęte danymi zawartymi w zgłoszeniu /art. 18 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej - Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. Stąd w praktyce przyjmuje się często dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu, co oznacza że zmiany w ewidencji dokonuje się, co najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia zmian do ewidencji. Niemożliwa jest więc zmiana, której domaga się skarżący: wykreślenia wpisu z ewidencji z ośmioletnią datą wsteczną. Możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego.

TEZY

Na zarejestrowanym w ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłoszenia organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni, zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do podmiotu gospodarczego i działalności gospodarczej powstałe po wpisie do ewidencji, objęte danymi zawartymi w zgłoszeniu /art. 18 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej - Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. Stąd w praktyce przyjmuje się często dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu, co oznacza że zmiany w ewidencji dokonuje się, co najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia zmian do ewidencji. Niemożliwa jest więc zmiana, której domaga się skarżący: wykreślenia wpisu z ewidencji z ośmioletnią datą wsteczną. Możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.


UZASADNIENIE

Zbigniew W. prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu osobowego /taksówka/ od 16 maja 1983 r. Ostatnie zezwolenie na prowadzenie taksówki osobowej, na podstawie obowiązującego wtedy rozporządzenia Ministra Komunikacji oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 września 1975 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie krajowego transportu drogowego uzyskał od Kierownika Wydziału Komunikacji Urzędu Dzielnicowego W. 16 maja 1988 r. na trzy lata /do 16 maja 1991 r./ na określony w zezwoleniu samochód /Fiat 125p/.

Zbigniew W. 2 stycznia 1990 r. złożył do Wydziału Handlu i Usług Urzędu Dzielnicowego podanie z 29 grudnia 1989 r., w którym prosił "o zawieszenie" jego działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. w związku z koniecznością remontu samochodu używanego jako taksówka. Przy podaniu załączył /zwrócił/ wskazane wyżej zezwolenie z 16.05.1988 r. na prowadzenie taksówki osobowej.

W odpowiedzi na podanie Zbigniewa W. Kierownik Wydziału handlu i Usług Urzędu Dzielnicowego w piśmie z dnia 16 stycznia 1990 r. wyraził zgodę "na unieruchomienie działalności gospodarczej w zakresie transportu w terminie od 1 stycznia 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. z powodu remontu samochodu".

Zbigniew W. złożył w Urzędzie Dzielnicowym 10 lipca 1990 r. kolejne podanie prosząc o przedłużenie zawieszenia działalności od 1 lipca do 30 września 1990 r. /to podanie zostało także przyjęte i odnotowane w Referacie Handlu i Usług Urzędu Dzielnicy.

Kierownik Wydziału Handlu i Usług Urzędu Dzielnicowego pismem z dnia 20 sierpnia 1990 r. wyraził Zbigniewowi W. zgodę "na unieruchomienie działalności gospodarczej w zakresie transportu od 1 lipca 1990 r. do 30 września 1990 r.".

Z adnotacji urzędowej wynika, że 16 października 1990 r. wysłano wezwanie "celem wyjaśnienia czy prowadzi działalność".

Z dniem 1 stycznia 1989 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /art. 54 cytowanej ustawy/. Ustawa nie przewidywała koncesjonowania prowadzenia taksówek.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. działalność gospodarcza prowadzona w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie uprawnień uzyskanych przed tym dniem, podlegała w terminie 1 roku wpisowi z urzędu do ewidencji działalności gospodarczej. W tej sytuacji organ ewidencyjny miał obowiązek dokonania wpisu z urzędu, co znajduje potwierdzenie w zawartych w aktach sprawy zaświadczeniu o wpisie z dnia 31 stycznia 1990 r. (...).

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy /Dz.U. nr 48 poz. 195/ z Gminy M. wyodrębniono Gminę W. i przekazano odpowiednią część ewidencji gospodarczej nowej gminie, a wpisowi Zbigniewa W. do ewidencji gospodarczej nadano nowy numer - (...).

W dniu 18 listopada 1998 r. do Urzędu Gminy W. wpłynęło pismo Zbigniewa W., w którym oświadczył, że działalności gospodarczej nie prowadzi od chwili jej zawieszenia, to znaczy od 30 września 1990 r.

Burmistrz Gminy W. /organ ewidencyjny/ decyzją z dnia 23 listopada 1998 r. wykreślił wpis Zbigniewa W. do ewidencji gospodarczej jako prowadzącego działalność w zakresie transport publiczny - transport osobowy taxi /pod numerem (...)/ z dniem 4 listopada 1998 r.

Zbigniew W. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia 23 listopada 1998 r. do Wojewody domagając się, aby jako dzień zaprzestania prowadzenia przez niego działalności gospodarczej został przyjęty dzień 30 września 1990 r. a nie 4 listopada 1998 r.

Wojewoda decyzją z dnia 29 grudnia 1998 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia 23 listopada 1998 r. W uzasadnieniu między innymi podano, że data 30 września 1990 r., której domaga się odwołujący, nie może być przyjęta jako dzień zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż od tej daty do momentu zgłoszenia, to jest dnia 18 listopada 1998 r. minęło więcej niż 14 dni /około 8 lat/, o których mówi art. 14 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r., o działalności gospodarczej. Zdaniem Wojewody, organ ewidencyjny słusznie uznał "dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu" dokonując wykreślenia z dniem 4 listopada 1998 r. /zgodnie z poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 28 września 1992 r., II SA 462/92/. Zgłoszone przez Zbigniewa W. zawieszenie działalności gospodarczej od 1 stycznia 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. oraz przedłużenie tego zawieszenia do 30 września 1990 r. było tylko informacją o przerwie w wykonywaniu działalności nie rodzącą według przepisów o ewidencji gospodarczej żadnych skutków prawnych. Zgłoszenie zawieszenia działalności nie jest tożsame z "zawiadomieniem o jej zaprzestaniu". Tylko to ostatnie, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r., stanowi podstawę do wykreślenia wpisu do ewidencji /art. 19 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r./.

Zbigniew W. zaskarżył decyzję Wojewody z dnia 29 grudnia 1988 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podkreślił, że swoją działalność gospodarczą - prowadzenie Taxi zawiesił od 1 stycznia 1990 r. zdając jednocześnie zezwolenie na prowadzenie tej działalności. Nigdy potem nie starał się o wydanie mu dokumentu uprawniającego do jeżdżenia Taxi. Zbigniew W. twierdzi, że "nigdy nie został powiadomiony o wprowadzeniu go do rejestru osób prowadzących działalność gospodarczą". O wpisaniu go do ewidencji miał się dowiedzieć dopiero pod koniec 1998 r., kiedy został wezwany przez organ ewidencyjny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko organu II instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony tylko do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji /porównaj art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/. Nie może więc wyręczać ani zastępować organów administracyjnych realizujących swoje kompetencje.

Ewidencja działalności gospodarczej jest tylko rejestrem publicznym, w którym zgodnie z określoną przepisami procedurą dokonuje się wpisów, dokonuje ich zmiany albo ich wykreślenia.

Wpis może być wykreślony tylko wtedy, kiedy zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Na zarejestrowanym w ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy ciąży obowiązek zgłaszania organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do podmiotu gospodarczego i działalności gospodarczej powstałe po wpisie do ewidencji, objęte danymi zawartymi w zgłoszeniu /art. 18 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej/. Stąd w praktyce przyjmuje się często dzień zgłoszenia jako ostatni dzień 14-dniowego terminu, co oznacza, że zmiany w ewidencji dokonuje się co najwyżej z datą o 14 dni wcześniejszą niż data zgłoszenia zmian do ewidencji. Niemożliwa jest więc zmiana, której domaga się skarżący: wykreślenie wpisu do ewidencji z ośmioletnią datą wsteczną. Możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego.

Żądanie skarżącego nie ma więc oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Zresztą z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że skarżący nie zawiadomił organu ewidencji działalności gospodarczej przed swoim pismem, które złożył 18 listopada 1998 r., że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jak tego wymaga art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Informował tylko dwukrotnie w 1990 r. dawny organ udzielający zezwoleń na prowadzenie taksówek o kolejnych przerwach w wykonywaniu swojej działalności, jako prowadzącego taksówkę osobową. Tymczasem na prowadzenie taksówek nie było już potem wymagane zezwolenie, stąd działalność ta podlegała tylko zarejestrowaniu w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie obowiązującej od 1 stycznia 1989 r. ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.

Niejasne są intencje i powody, dla których skarżący chce wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej aż z ponad 8-letnią datą wsteczną, ale kwestie te wykraczają poza przedmiot sprawy rozpatrywanej przez NSA.

Skoro Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, to na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało skargę oddalić.