Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2237/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 roku o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6300.00 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W dniu [...] kwietnia 2006 roku na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez M. K. W toku kontroli ustalono, iż W. Z. pojazdem tym wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy przewóz ładunku o masie 24.793 kg na trasie H. (Niemcy) – W. (Polska). Kontrola wykazała następujące naruszenia:

1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego. Powyższe zostało stwierdzone na wykresówkach z dni:

- [...].04.2006r. - skrócenie odpoczynku dziennego nastąpiło o 3 godziny i 45 minut,

- [...].04.2006r. - skrócenie odpoczynku dziennego nastąpiło o 5 godziny i 45 minut,

- [...].04. 2006 r. - skrócenie odpoczynku dziennego nastąpiło o 3 godziny i 45 minut;

2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego. Analiza zapisów samoczynnych na wykresówce z dnia [...].04.2006r. wykazała, że kierowca przekroczył maksymalny czas jazdy ciągłej o 35 minut w okresie od godziny 17.35 do godziny 22.10;

3. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego. Kierowca rozpoczął okres jazdy dziennej w dniu [...].04.2006r. o godzinie 16.40 i do chwili kontroli tj. do godziny 23.30 nie odebrał odpoczynku w wymaganym, minimum 9 godzinnym wymiarze. Po zsumowaniu liczby godzin jazdy kierowcy w w/w okresie okazało się, że kierowca prowadził pojazd przez 25 godzin. W związku z tym, że dopuszczalnym jest wydłużenie okresu jazdy dziennej do 10 godzin dwa razy w tygodniu, kierowca przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 15 godzin;

4. nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polegającego na tym, że wykresówka z jednego dnia była zbyt długo zapisywana. Analiza zapisów samoczynnych na wykresówce z dnia [...].04.2006r. wskazała, iż znajdowała się ona w tachografie ponad 31 godzin tj. 7 godzin ponad dopuszczalną 24 godzinną normę;

5. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – kierowca nie okazał do kontroli zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres [...].04.2006r. Okazana przez kierowcę do kontroli wykresówka wypisana z datą [...].04.2006r. nie stanowi dokumentu, o którym mowa jest w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców.

Powyższe naruszenia wyczerpały dyspozycje następujących przepisów: art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.7, lp. 10.2, lp. 10.3, lp. 10.4, lp. 11.2 pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 1.12.1985 P.0001-0007), art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 P.0008-0021), art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców (D. U. nr 92 poz. 879), w związku z czym nałożona została na stronę kara w łącznej wysokości 6300.00 złotych.

Podniesione przez skarżącego w odwołaniu zarzuty, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie są zasadne.

Podstawą przeprowadzenia kontroli drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego są przepisy art. 55-74 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Zarówno w chwili kontroli jak wydawania decyzji przepisy te zachowują moc powszechnie obowiązującą. Sam zaś protokół kontroli stanowi urzędowy zapis, przy pomocy którego dokumentowany jest ustalony podczas kontroli stan faktyczny. Protokół podpisywany jest przez inspektora oraz kontrolowanego kierowcę. Wynika to wprost z art. 74 ustawy o transporcie drogowym. Poczynione podczas kontroli i utrwalone w formie protokołu ustalenia mogą stać się podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zgodności wykonywanej działalności transportowej z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

W przedmiotowej sprawie organ powiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego i poinformował o możliwości złożenia wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń w tej materii.

Żądanie przedstawienia dokumentów znajduje swoje umocowanie w art. 50 § 1 kpa. Zarzut żądania przedstawienia dokumentów w oparciu o błędną podstawę prawną tj. art. 50 § 1 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa jest więc chybiony.

Brak wskazania w decyzji, które z dokumentów zostały skopiowane nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sprawa została rozpoznana przez oba organy w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym wszystkie dokumenty skopiowane i załączone do akt sprawy.

Obowiązek posiadania i okazywania do kontroli przez kierowcę zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w danym czasie wynika z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Także zarzut, iż zbyt długie zapisywanie wykresówki nie jest tożsame z nieprawidłowym działaniem urządzenia rejestrującego nie jest trafny. Nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego polega m. in. na tym, iż wykresówka z danego dnia zapisywana jest zbyt długo, co znajduje swoje uzasadnienie w regulacji ustawodawcy w lp. 11.2 pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem skarżącego fakt nieukarania kierowcy za ujawnione naruszenia stanowi oczywiste naruszenie obowiązku kontrolujących. Naruszenie czasu pracy oraz sposobu użytkowania urządzeń kontrolnych są wynikiem wyłącznie zachowania kierowcy, na które przedsiębiorca nie ma wpływu. Ten zarzut, zdaniem Głównego Inspektora jest chybiony. Zgodnie z przepisami o transporcie drogowym za naruszenia przepisów ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca. Orzekanie o odpowiedzialności kierowcy odbywa się na zasadach określonych w kodeksie wykroczeń. Natomiast odpowiedzialność przedsiębiorcy dokonuje się na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Oparta jest ona na zasadzie ryzyka. Zatem przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działania osób, w tym kierowcy, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 roku utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego złożył W. Z. wnosząc o ich uchylenie. Podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu. Jego zdaniem, Główny Inspektor odniósł się powierzchownie do podniesionych zarzutów, oceniając argumenty jako chybione. Zdaniem skarżącego wywody organu są tak tendencyjne i jednostronne, ze każą się zastanowić czy odwołanie miało jakikolwiek sens.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego sąd nie stwierdził naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ten obowiązek stanowi realizację zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa. Analiza przeprowadzonego postępowania administracyjnego pozwala na przyjęcie, że organ nie uchybił tej zasadzie. Wywiązał się z obowiązków, nałożonych na niego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wynikających z art. 7, 8 i 9 kpa. Ustalenia faktyczne zostały poczynione w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Dokonując ustaleń organ nie pominął żadnego z dowodów, dokładnie je przeanalizował i poddał ocenie, zgodnie z art. 80 kpa. Przeprowadzone ocena jest zgodna z normami procesowymi i regułami obowiązującymi przy jej dokonywaniu, nie jest w żadnym razie dowolna, czy też tendencyjna i jednostronna, jak zdaje się sugerować skarżący. Główny Inspektor Transportu Drogowego ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ zastosował właściwie prawo materialne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ zastosował obowiązujące przepisy i prawidłowo dokonał subsumcji stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze - wymaga podkreślenia, że sporządzenie protokołu należy do grupy prawnych form działania administracji określonych jako materialno – techniczne, które muszą mieć podstawę prawną w przepisie prawa powszechnie obowiązującego albo w akcie administracyjnym.

W przedmiotowej sprawie taką podstawę prawną stanowi przepis art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 roku ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. nr 204, poz. 2088 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem:

1. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu.

2. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia.

3. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole.

Poczynione podczas kontroli, w dniu [...] kwietnia 2006 roku, ustalenia zostały utrwalone w formie protokołu. Uczestniczył w niej kierowca – pracownik skarżącego. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem, nie kwestionował upoważnienia kierowcy do uczestnictwa w czynności kontroli drogowej. Nie uczynił tego także kierowca w czasie kontroli. Kierowca potwierdził informacje zawarte w protokole bez zastrzeżeń. Organ powiadomił także stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w przedmiocie zgodności wykonywanej działalności transportowej z obowiązującymi regulacjami prawnymi i poinformował ją o możliwości składania wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń, z czego strona skorzystała.

W sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w szczególności w zakresie czasu pracy kierowców, podstawowym dowodem jest protokół kontroli pojazdu sporządzony przez uprawniony organ z udziałem przedstawiciela przewoźnika. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w przepisach art. 89 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 204, poz. 2088 ze zm.). Znaczenia dowodowego takiego protokołu nie sposób przecenić, gdyż obrazuje on stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć. Dlatego z punktu widzenia interesów przewoźnika istotne jest wniesienie przez kierowcę do protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu wszystkich istotnych uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. W omawianej sprawie kierowca pojazdu, za którego działania i zaniechania odpowiedzialność ponosi skarżący jako pracodawca, podpisał protokół. W tej sytuacji, na obecnym etapie sprawy, skarżący nie udowodnił, aby był niezgodny ze stanem rzeczywistym stan faktyczny ustalony w protokole kontroli pojazdu, w którym stwierdzono opisane w protokole naruszenia, z czym przepisy prawa łączą obowiązek zapłaty odpowiedniej kary pieniężnej. Należy przyjąć domniemanie faktyczne, że ustalenia protokołu kontroli pojazdu oddają naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, skoro protokół ten z samego założenia ma służyć jako podstawowy dowód w sprawie nałożenia kary pieniężnej za te naruszenia.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że protokół powołuje się na nieaktualne rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 roku w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów. Zostało ono uchylone przez rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. z dnia 6 lutego 2006 r.). Sporządzony protokół zgodny jest z nowym rozporządzeniem oraz wymogami ogólnymi przewidzianymi w art. 67 kpa. Powyższe uchybienie pozostaje więc bez wpływu na wynik sprawy.

Zgodzić się też należy z organem, że zgodnie z zapisami ustawy o transporcie drogowym, za naruszenia przepisów ustawy odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca i kierowca. Przedmiotem oceny sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja organu o ukaraniu przedsiębiorcy. Ta zaś z przyczyn opisanych wyżej prawa nie narusza. Sąd nie może wypowiadać się o podstawach ewentualnej odpowiedzialności kierowcy, albowiem ta nie należy do sądu administracyjnego.

Za działalność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy odpowiedzialność administracyjną ponosi tenże przedsiębiorca. Także za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje - niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą, także co do obowiązku wyposażenia kierowcy w dokumenty wymienione w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców. Kierowca pojazdu nie wykonuje transportu drogowego w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i nie jest przewoźnikiem w rozumieniu prawa cywilnego.

Organy administracji stosując przepisy prawa administracyjnego nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony postępowania administracyjnego. Dlatego kwestia winy w zachowaniu się strony tego postępowania, lub jej braku, nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. W postępowaniach z zakresu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i ustawy z dnia 17 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879) organy administracji ustalają jedynie czy doszło czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z braku uzasadnionych podstaw sąd oddalił skargę.