Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1332/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 73  ust. 2 a
journal: Dz.U. 2021 poz 1100
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1332/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Marta Kisielowska, WSA Katarzyna Marasek-Zybura, , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r., sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 30 lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda, decyzją z dnia 30 lipca 2021 roku, znak [...], działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1100), po rozpatrzeniu odwołania, które wniosła M. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta, przez starszego inspektora powiatowego w Urzędzie Pracy z dnia 17 czerwca 2021 r., znak: [...], nr decyzji: [...], orzekającej o utracie przez M. W. od 14 października 2020 r. statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 22 czerwca 2020 roku M. W. zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna (decyzja z [...] 2020 roku, znak: [...], nr decyzji; [...]) z prawem do zasiłku od 22 czerwca 2020 roku w wysokości 120% kwoty zasiłku na okres 365 dni, pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujących jego utratę (decyzja z [...] 2020 roku, znak: [...], nr decyzji: [...]). W dniu rejestracji M. W. podała w karcie rejestracyjnej w części "A" rubryka 10 adres zameldowania na pobyt stały: ul. L, K, oraz wskazała w rubryce 13 Karty jako adres korespondencyjny: ul. L, N. Następnie 17 czerwca 2021 roku M. W. przedłożyła do Urzędu zaświadczenie Wójta Gminy Z z 29 września 2020 roku o zameldowaniu na pobyt stały w Z N, ul. L, od 29 września 2020 roku oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta z 17 czerwca 2021 roku o zameldowaniu na pobyt czasowy w K, ul. D, na okres od 17 czerwca 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku. W związku z uzyskanymi informacjami organ I instancji decyzją z 17 czerwca 2021 roku, znak: [...], nr decyzji: [...], orzekł o utracie przez M. W. od 14 października 2020 roku statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Na skutek odwołania M. W. Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 30 lipca 2021 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które stanowią: "Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2" (art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy). "Ilekroć w ustawie jest mowa o: bezrobotnym – oznacza to osobę (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...)" (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z tak sformułowanego przepisu wprost wynika, iż dla uzyskania (i kontynuowania) statusu osoby bezrobotnej konieczne jest, aby okoliczności określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, istniały w dacie rejestracji i trwały przez dalszy okres. Do 28 września 2020 roku M. W. była zameldowana na pobyt stały w K ul. L, co umożliwiło jej rejestrację w Grodzkim Urzędzie Pracy. Aby zachować status osoby bezrobotnej, zarejestrowanej w tym Urzędzie, konieczna była kontynuacja zameldowania pod adresem znajdującym się na terenie działania Urzędu. M. W. takie zameldowanie utraciła 29 września 2020 roku. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, osobą bezrobotną jest osoba zarejestrowana w urzędzie "właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego". Artykuł ten jednoznacznie wskazuje, iż osobą bezrobotną jest osoba zameldowana (na pobyt stały lub czasowy) w urzędzie właściwym dla tej osoby ze względu na to, gdzie ma meldunek. Od 29 września 2020 roku M. W. posiada meldunek w N, gmina Z. M. W. nie powiadomiła Urzędu do 14 dni o zmianie zamieszkania. M. W. dokonała tego dopiero 17 czerwca 2021 roku, dołączając zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały w Z N, ul. L, od 29 września 2020 roku oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta z 17 czerwca 2021 roku o zameldowaniu na pobyt czasowy w K, ul. D, od 17 czerwca 2021 roku. W konsekwencji utrata zameldowania wpłynęła na właściwość Urzędu Pracy. Art. 73 ust. 2a ustawy stanowi, że w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest zobowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. Nie zawsze więc dojdzie do utraty statusu bezrobotnego w omawianej sytuacji. Nastąpi to gdy bezrobotny nie wykona nałożonych nań obowiązków. Z powołanych przepisów wynika, że do utraty statusu bezrobotnego mogło dojść dopiero po upływie 14 dni od zmiany miejsca zameldowania. W rozstrzyganej sprawie organ nieprawidłowo określił datę utraty statusu od 14 października 2020 roku zamiast od 13 października 2020 roku. Jednak organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, kierował się dyrektywą zawartą w art. 139 k.p.a.

M. W. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, i przyjęcie, że ziściły się przesłanki utraty przez skarżącą od dnia 14 października 2020 roku statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku poinformowania skarżącej o obowiązku i sposobie jego dokonania – w zakresie poinformowania organu o zmianie miejsca zameldowania. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków; została ona rozwinięta w piśmie z dnia 8 listopada 2021 r.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

W ocenie Sądu, Wojewoda trafnie zidentyfikował i zinterpretował przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji, w tym art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (obecnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm., dalej "ustawa"). Z przepisów tych wynika, że bezrobotnym jest od osoba zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). W przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania (art. 73 ust. 2a ustawy). Starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy). W ocenie Sądu, Wojewoda, interpretując powołane przepisy, prawidłowo wywiódł, że niedopełnienie obowiązku powiadomienia urzędu pracy, w którym bezrobotny jest zarejestrowany, o zmianie miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy tudzież niedopełnienie obowiązku stawienia się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania – powoduje utratę statusu bezrobotnego, przy czym skutek ten następuje z upływem terminu czternastodniowego. O skutku tym orzeka starosta na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy.

"Skutek utraty statusu bezrobotnego został zatem powiązany nie z chwilą zmiany miejsca zameldowania, lecz z upływem terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a. W myśl powyższych regulacji skutek utraty statusu bezrobotnego jest sankcją za niestawiennictwo w powiatowym urzędzie pracy w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. Termin 14 dniowy jest terminem skierowanym do bezrobotnego i do momentu jego upływu bezrobotny zachowuje ten status (...). Art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy posiada charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ ma obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy wystąpią określone w nim przesłanki" (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2018 r., I OSK 2500/18, CBOSA).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca dokonała zmiany miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy (będąc zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, od dnia 29 września 2020 r. zameldowała się na pobyt stały w Z) i we właściwym terminie nie powiadomiła o tym fakcie dotychczasowego urzędu pracy ani nie stawiła się w urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania. Wspomniany termin upłynął z dniem 13 października 2020 r. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jawi się zatem jako prawidłowe i zgodne z prawem.

Zarzuty skargi okazały się niezasadne. W tym kontekście przede wszystkim zaznaczyć należy, że Sąd – z przyczyn już wyżej wskazanych – nie podzielił prezentowanej przez skarżącą odmiennej wykładni odnośnych przepisów prawa materialnego, a w szczególności tezy, jakoby niedopełnienie obowiązków z art. 73 ust. 2a ustawy nie stanowiło wystarczającej przesłanki do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej. "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy. Chodzi m.in. o wiedzę, ile osób na danym terenie jest zarejestrowanych jako bezrobotni i poszukujący pracy, ile osób i jak długo pobiera ustawowe świadczenia, jaką pomoc należy im zapewnić. Kryterium to pozwala na właściwe zaplanowanie zadań i środków oraz kontrolę działań podejmowanych przez zarejestrowanych, zapewnienie odpowiedniej ilości środków finansowych i innych instrumentów prawnych; służy zapobieganiu nadużyciom w korzystaniu ze środków publicznych na koszt podatników (...). Skoro zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 upz), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania. Ustawodawca wprowadził sankcję w postaci utraty statusu bezrobotnego, gdy bezrobotny nie wykona nałożonych nań przez ustawodawcę obowiązków" (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., I OSK 1595/15, CBOSA).

W ocenie Sądu, twierdzenie skarżącej, jakoby "de facto w rzeczywistości nadal przebywała w tym okresie na terenie K", nie ma potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym (sekwencja dokonywanych czynności meldunkowych temu twierdzeniu przeczy; w odwołaniu skarżąca wskazuje, że od września mieszkała w Niegoszowicach), a ponadto nawet potencjalnie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wprawdzie w art. 73 ust. 2a ustawy mowa i o miejscu zamieszkania, i o miejscu zameldowania – ale z całokształtu regulacji, odczytywanej łącznie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jednoznacznie wynika, że liczy się miejsce zameldowania (takie też stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, w szczególności w powołanych wyżej wyrokach).

Skarżąca była prawidłowo pouczona o obowiązkach wynikających z art. 73 ust. 2a ustawy (takie pouczenie zawiera decyzja o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną; jest ono też zawarte w informacjach odnośnie praw i obowiązków bezrobotnego) – toteż niepodobna skonstatować naruszenia zasady informowania (art. 9 k.p.a.) ani zasady wynikającej z art. 7 k.p.a. Nie zostały wykazane ani nawet dostatecznie uprawdopodobnione twierdzenia skarżącej wskazujące na rozmowy telefoniczne z pracownikami Gminnego Urzędu Pracy, w trakcie których skarżąca miała informować o zmianie miejsca zameldowania. W odwołaniu skarżąca nie wskazywała na te okoliczności. Załączony do pisma skarżącej z dnia 8 listopada 2021 r. wydruk ze strony internetowej GUP pochodzi z innego okresu niż okres, w którym skarżąca była obowiązana dokonać czynności notyfikacyjnych – jest to wydruk z dnia 7 czerwca 2021 r., a termin na dokonanie wspomnianych czynności upływał z dniem 13 października 2020 r.

Zważywszy na powoływany przez skarżącą brak medialnych informacji o pracy urzędów w odnośnym okresie oraz o biegu terminów, wskazać należy, że informacje te były podawane i powszechnie dostępne. Przykładowo, na Portalu Gov.pl (https://www.gov.pl/web/koronawirus/kolejny-etap-odmrazania-pracy-urzedow) zamieszczona jest informacja z dnia 21 maja 2020 r.: "Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r., od poniedziałku 25 maja br. urzędy administracji publicznej, w tym samorządowej, są zobowiązane do przywrócenia bezpośredniej obsługi obywateli z zachowaniem odpowiednich rygorów sanitarnych. W każdym urzędzie, przy zachowaniu wymogów sanitarnych, będzie możliwość osobistego załatwiania spraw. Dopuszczalna liczba interesantów przebywających w tym samym czasie w jednym pomieszczeniu nie może być większa niż jedna osoba na jedno stanowisko obsługi (nie wliczając osób obsługujących interesantów). Powyższe zmiany są skorelowane z uchyleniem przepisów wstrzymujących bieg terminów administracyjnych, które zaczną biec ponownie od 25 maja 2020 r. Powyższe zmiany wynikają z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 878) oraz art. 46 pkt. 20 w zw. z art. 68 ustawy z dnia 14 maja o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875)". Poza tym, nawet w przypadku braku bezpośredniej obsługi interesantów, skarżąca mogła powiadomić organ pocztą elektroniczną lub listem poleconym. Warto też zauważyć, że skarżąca w odnośnym okresie skutecznie dokonywała innych czynności urzędowych – co potwierdza sam fakt zameldowania w Z na pobyt stały we wrześniu 2020 r., a także pozyskanie zaświadczenia o nim.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.