Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2790/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia sierpnia 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpatrzeniu odwołań od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego, przy ul. [...] w W., na działce o nr ew. [...], z obr. [...], orzekło:

I. umorzyć postępowanie odwoławcze z odwołania B.G., J.S., B.B., A.S., M.M., I.J., D.D., E.L., J.O., S.E., I.O., M.D. i C.K;

II. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, ze zm.), w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353) oraz § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań, związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Prezydent m. W. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "[...] " nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., na działce o nr ew. [...] z obr. [...], po stwierdzeniu, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, w wyniku którego wydaje się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: Stowarzyszenie [...] oraz mieszkańcy budynku przy ul. [...] w W., reprezentowani przez J.S.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1501/10 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.

Zdaniem Sądu, decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego, bowiem organ odwoławczy nie dokonał - przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy - wyczerpującej kontroli formalnej wniesionych odwołań, w wyniku czego istotna kwestia o charakterze procesowym nie została wyjaśniona. Wprawdzie w treści zaskarżonej decyzji Kolegium wskazano, iż zapadła ona po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Organizację Pożytku Publicznego [...] i odwołania J.S., to uwadze organu odwoławczego uszedł fakt, iż na odwołaniu tym znajdują się jeszcze kserokopie podpisów czternastu osób. Ponadto treść tego odwołania wskazuje w sposób jednoznaczny, że wnoszącymi to odwołanie są osoby, których kserokopie podpisów zostały na nim zamieszczone. Natomiast organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji uznał, że jest to wyłącznie odwołanie wniesione przez J.S. , zaś inni mieszkańcy budynku przy ul. [...] odwołanie to poparli. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego było w tej sytuacji wezwanie osób, których kserokopie podpisów zamieszczone zostały na odwołaniu do uzupełnienia pisma o złożenie na nim podpisu, w terminie siedmiu dni z pouczeniem, iż nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie jej odwołania bez rozpoznania.

W toku ponownego rozpatrywania niniejszej sprawy, pismem z dnia 2 września 2013 r. Kolegium wezwało J.S. do uzupełnienia powyższych odwołań o:

• dowód, iż po jej stronie lub osób podpisanych pod drugim z wymienionych odwołań istnieje interes prawny uzasadniający uznanie za stronę niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., w szczególności poprzez wykazanie, że osoby te są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych, na których miałoby zostać zrealizowane planowane przedsięwzięcie, lub nieruchomości sąsiadujących z terenem rzeczonego przedsięwzięcia, ewentualnie - że owo zamierzenie inwestycyjne oddziaływać będzie na stanowiące ich własność lub znajdujące się w ich użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowe,

• pełnomocnictwa - w oryginale lub w potwierdzonych za zgodność z oryginałem we właściwym trybie kopiach - do działania w imieniu pozostałych, wymienionych w przedkładanych przez nią dokumentach mieszkańców budynku przy ul. [...] w W.,

• pełnomocnictwa - w oryginale lub w potwierdzonych za zgodność z oryginałem we właściwym trybie kopiach - do działania w imieniu Stowarzyszenia [...]. Przedkładając przy piśmie z dnia 16 września 2013 r. dwa ostatnie z wymienionych dokumentów J.S. podniosła, iż "do części gruntów na których stoi budynek przy [...] Prezydent W. nie wydała decyzji w zakresie prawa własności i użytkowania wieczystego (...). Prawo do gruntu pod budynkiem nie jest prawem użytkowania wieczystego lecz prawem wynikającym z umowy dzierżawy. Mieszkańcy posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu pokrywają obowiązującą stawkę czynszu dzierżawnego gruntu".

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania mieszkańców budynku przy ul. [...] w W. oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, iż żądanie wszczęcia postępowania, wniesione przez ten podmiot, będzie jednak skuteczne tylko wtedy, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, który dopuszcza istnienie takiego właśnie interesu prawnego lub obowiązku.

Treścią pojęcia "interesu prawnego" jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej.

Organ wskazał, że brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. W wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt III SA 4729/97, Lex nr 37176) NSA podkreślił z kolei, iż podstawowe znaczenie dla oceny, czy ktoś jest stroną, ma ocena, czy zainteresowany ma "interes prawny" w załatwieniu sprawy. O ocenie takiej nie decyduje jednak wewnętrzne przekonanie danej osoby, lecz przepis prawa materialnego, w wyroku z dnia 15 października 1998 r. (sygn. akt III SA 955/97, Lex 34944) uznał zaś, że istotną cechą "strony" w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest to, że jest ona podmiotem własnych praw (interesów prawnych) lub obowiązków, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.

Twierdzenie jednostki, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, daje podstawę do wszczęcia postępowania odwoławczego.

W niniejszej sprawie zatem za strony postępowania, oprócz wnioskodawcy, tj. P. Sp. z o.o., uznać należy również właścicieli lub użytkowników wieczystych wszystkich działek sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia, pod warunkiem, że zamierzenie to wywiera wpływ na owe działki.

W świetle dyspozycji art. 127 § 1 K.p.a. prawo do złożenia odwołania przysługuje - poza wnioskodawcą - jedynie właścicielom lub użytkownikom wieczystym działek sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być zrealizowana przedmiotowa inwestycja, i na które inwestycja ta może w przyszłości wywrzeć wpływ.

Dalej organ wskazał, że osoby przedstawiające się jako mieszkańcy budynku przy ul. [...] w W. nie są ani właścicielami, ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych, na których miałoby zostać zrealizowane planowane przedsięwzięcie, lub nieruchomości sąsiadujących z terenem rzeczonego przedsięwzięcia, brak jest również dowodu, że owo zamierzenie inwestycyjne oddziaływać będzie na stanowiące ich własność lub znajdujące się w ich użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowe, osoby te zatem nie mogą skutecznie zaskarżyć decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., brak jest bowiem podstaw do uznania, że sposób rozstrzygnięcia tej sprawy wpłynie bezpośrednio na sferę posiadanych przez nie w chwili obecnej praw i/lub obowiązków.

Powyższe oznacza, że odwołanie sygnowane przez mieszkańców budynku przy ul. [...] w W. zostało wniesione przez podmioty, który nie posiadają legitymacji procesowej do tego rodzaju działania, gdyż nie są stronami niniejszego postępowania, a co za tym idzie - niniejsze postępowanie odwoławcze w części wszczętej rzeczonym odwołaniem należy umorzyć, stosownie do dyspozycji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., jako wszczęte na skutek działania podmiotu do tego nieuprawnionego.

Dalej organ wywodził, że stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest zatem wymagane, jeżeli planowane przedsięwzięcie:

• może znacząco oddziaływać na środowisko (art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy),

• może znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2, tj. wtedy, gdy obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia stwierdzi, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W sprawie niniejszej organ nie stwierdził obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może być zatem wymagane tylko w razie zaistnienia pierwszego z wymienionych przypadków.

Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienione zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie to znajdowało zastosowanie w dacie wydania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 8 owego rozporządzenia, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:

1. nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

2. nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

3. nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

4. nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

5. nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

6. nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

7. nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Przytoczone brzmienie wymienionego przepisu zostało mu nadane przez § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105); rozporządzenie to weszło w życie w dniu 31 sierpnia 2007 r., a więc już po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, tj. po dniu 8 listopada 2006 r.

Do dnia 31 sierpnia 2007 r. § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia stanowił, iż przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko są instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7.

Powyższe oznacza – w ocenie organu - iż do dnia 30 sierpnia 2007 r. włącznie dla instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, emitujących pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 Ghz i niewymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia, konieczne było uzyskanie decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, od dnia 31 sierpnia 2007 r. zaś uzyskanie takiej decyzji wymagane jest jedynie w stosunku do inwestycji o parametrach zakreślonych przez § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w obecnym brzmieniu.

Również w świetle postanowień obowiązującego w dacie wydania decyzji § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, ze zm.), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:

a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny

- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

Organ wskazał, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że równoważna moc promieniowana izotropowo dla pojedynczej anteny sektorowej wynosi maksymalnie 1952 W, a miejsca dostępne dla ludności występują w odległości większej niż 70 m od ośrodka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten sektorowych.

Dalej organ argumentował, że w wyroku z dnia 14 października 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1074/08, Lex nr 521856) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przestrzeni dostępnej dla ludności nie można utożsamiać z przestrzenią, w której człowiek może teoretycznie się znaleźć. Przyjmując tego rodzaju założenie należałoby uznać, że teoretycznie człowiek może znaleźć się wszędzie, chociażby przez krótką chwilę, jeśli dysponuje potrzebnymi do tego środkami technicznymi. Przez przestrzeń dostępną dla ludności należy zdaniem Sądu rozumieć przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego ludzie mogą rzeczywiście, realnie stale przebywać. W niniejszej sprawie przestrzeń dostępna dla ludności od środka elektrycznego anten wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tych anten znajduje się w odległościach większych, niż wymagają tego przepisy rozporządzenia. Wobec faktu, iż inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, prowadzenie postępowania w celu jej wydania stało się bezprzedmiotowe (analogicznie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 297/08, Lex nr 499126).

W świetle powyższego organ uznał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "[...] " nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., na działce o nr ew. [...] z obr. [...], nie jest w chwili obecnej przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem postępowanie w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, stało się bezprzedmiotowe.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie [...] .

Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2793/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z tego względu, że "Kolegium formułując podmiot składający odwołanie użyło pojęcia "mieszkańcy". W ocenie Sądu taki niedookreślony podmiot o charakterze zbiorowym nie wypełnia kryterium strony w rozumieniu art. 29 K.p.a. Jako strony powinny być wskazane z imienia i nazwiska wszystkie te podmioty, które udzieliły pełnomocnictwa Jolancie Smagłowskiej jako osoby fizyczne i z ich odwołania powinna być rozpatrzona sprawa.

Osoby, którym przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego będą stroną postępowania administracyjnego. Członkom spółdzielni mieszkaniowej, w tym dysponującym własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Stroną tą jest spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada tytuł prawny do nieruchomości.

Tylko wyjątkowo uznaje się, że członek spółdzielni mieszkaniowej może być stroną postępowania administracyjnego, niezależnie od uczestnictwa spółdzielni mieszkaniowej w tym postępowaniu, jeżeli określona decyzja administracyjna rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa tego członka spółdzielni do korzystania z lokalu mieszkalnego. Wymaga to jednak istnienia (wykazania) indywidualnego interesu prawnego w odniesieniu do konkretnego lokalu spółdzielcy. Z tych względów przy lokalizacji masztu na dachu nabiera znaczenia konkretne położenie lokalu osoby odwołującej się oraz ustalenie, że przysługuje jej własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego.

Mieszkania znajdują się na różnych poziomach w przestrzeni, tak samo jak i maszt. Z tego przestrzennego położenia zarówno masztu, jak i lokali mieszkalnych wynika możliwość potencjalnego oddziaływania na konkretne lokale. Czy taki proces ma miejsce i w stosunku do jakich lokali - winno to ustalić Kolegium indywidualnie w stosunku do każdego z odwołujących się.

Kolegium złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, podtrzymując stanowisko, iż w sytuacji, gdy prawem użytkowania wieczystego do gruntu, na którym posadowiony jest budynek, na którym zostało lub ma zostać zrealizowane określone przedsięwzięcie oddziałujące lub mogące negatywnie oddziaływać na środowisko, legitymuje się jedynie spółdzielnia mieszkaniowa, stroną postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację takiego przedsięwzięcia może być wyłącznie spółdzielnia, a nie jej poszczególni członkowie.

Niezależnie od powyższego Kolegium zauważyło, iż przedmiotowe przedsięwzięcie ani w dacie wydania uchylonej decyzji, ani w dacie rozstrzygania sprawy przez Sąd nie było i nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt II OSK 2158/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższą skargę kasacyjną.

NSA uznał, że słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że uchybieniem organu odwoławczego było wskazanie, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało przez "mieszkańców", aczkolwiek błędnie uznał, że było to naruszenie art. 29 K.p.a. Możliwość ustalenia podmiotów, do których skierowana jest decyzja na podstawie akt sprawy nie spełnia wymogu wskazania stron, do których decyzja jest skierowana i nie może być akceptowane przez Sąd, stąd rozpoznając ponownie sprawę SKO powinno wymienić w decyzji osoby, odwołania których rozpatrzyło.

NSA nie zaaprobował poglądu Sądu I instancji, że organ odwoławczy powinien ustalać, którym z członków Spółdzielni będzie przysługiwał status strony w toczącym się postępowaniu. Członków Spółdzielni co do zasady reprezentuje jej zarząd. Wynika to z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2013 r., poz. 1443, ze zm.), który stanowi, że zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Członek Spółdzielni może wziąć udział w postępowaniu, jeśli wykaże swój własny, indywidualny interes prawny. Nie może to być okoliczność, która dotyczy w jednakowym stopniu wszystkich członków Spółdzielni. To członek Spółdzielni, a nie organ administracji, winien wskazać konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do uznania go za stronę postępowania, a rolą organu administracji w takim przypadku powinno być wezwanie członków spółdzielni, którzy chcieliby uczestniczyć w postępowaniu, jako strony, do wskazania okoliczności, które świadczyć mają o tym, że przysługuje im własny, indywidualny interes prawny.

W toku ponownego rozpatrywania wymienionych wyżej odwołań, SKO pismem z dnia 19 maja 2016 r. wezwało J.S. do uzupełnienia drugiego z nich o wyraźne, możliwe do odczytania, wskazanie osób, w imieniu których występuje, z jednoczesnym podaniem adresów korespondencyjnych tych osób, informując jednocześnie, iż umożliwi wykazanie własnego indywidualnego interesu prawnego tylko tym osobom, których dane osobowe wraz z adresami korespondencyjnymi uzyska.

W odpowiedzi, w piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r. J.S. wskazała, że "mieszkańcy budynku przy ul. [...] w W.", w imieniu których złożyła odwołanie, to B.G., J.S., B.B., A.S., M.M., I.J., D.D., E.L., J.O., S.E., I.O., M.D. i C.K.

W związku z powyższymi ustaleniami, pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. Kolegium wezwało wymienione osoby do wykazania - w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego pisma - że posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. do występowania w przedmiotowej sprawie, w szczególności - że są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia, pozostających w zasięgu jego potencjalnego negatywnego oddziaływania.

W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. Stowarzyszenie [...] przedłożyło - na dowód istnienia interesu prawnego odwołujących - kopie następujących dokumentów:

• pisma MSM "[...] " z dnia 30 kwietnia 2009 r., z którego wynika, że B.G. nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...],

• przydziału lokalu mieszkalnego na warunkach własnościowych z dnia [...] sierpnia 1975 r. na rzecz J.S.,

• zaświadczenia MSM "[...] " z dnia 2 grudnia 2009 r., z którego wynika, że J.S. jest członkiem Spółdzielni i że wraz z mężem, L.S., posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.,

• zaświadczenia MSM "[...] " z dnia 27 czerwca 2016 r., z którego wynika, że A.S. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.,

• zaświadczenia MSM "[...] " z dnia 13 marca 2013 r., z którego wynika, że M.M. jest członkiem Spółdzielni i posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.,

• przydziału lokalu mieszkalnego na warunkach własnościowych z dnia [...] lutego 1994 r. na rzecz E.L.,

• aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1994 r. zakupu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. przez S.E. i T.R.,

• zaświadczenia MSM "[...] " z dnia 24 czerwca 1995 r., z którego wynika, że S.E. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.,

• pisma MSM "[...]" z dnia 13 czerwca 2008 r., z którego wynika, że C.K. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.,

• pisma Stowarzyszenia [...] z dnia 25 listopada 2010 r. zatytułowanego "Badania pól elektromagnetycznych wykonane w budynku przy ul. [...] nr [...] - X kondygnacja, W. [...], os. [...]",

• oświadczenia L.F., prowadzącego działalność pod firmą "[...]", z dnia 17 listopada 2010 r., iż "w dniu 17 listopada 2010 r. u J.S. zamieszkałej w W. przy ul. [...] stwierdził syndrom nadwrażliwości", który to, jego zdaniem, spowodowany został "długotrwałym przebywaniem w otoczeniu pola elektromagnetycznego wywołanego przez oddziaływanie ulokowanej na dachu budynku stacji bazowej telefonii komórkowej"

• oświadczenia L.F. z dnia 5 lutego 2014 r., iż "w dniu 20 grudnia 2013 r. jak również w dniu 5 lutego 2014 r. u (...) J.S. stwierdził biologiczne skutki poza-termiczne oddziaływania przedmiotowych anten stacji bazowej telefonii komórkowej poprzez długotrwałe przebywanie w mieszkaniu, wystąpienie schorzeń układu krążenia oraz słuchu", przez co "musiała się poddać sesji oddziaływania energetycznymi impulsami regulacyjnymi na powięź całego organizmu. Nadal znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka czyli grupie szczególnej wrażliwości zagrożeń dla zdrowia i życia".

Przesyłka adresowana do M.D. na adres "[...]" została zwrócona Kolegium po dwukrotnym, bezskutecznym awizowaniu, przesyłka zaś skierowana do C.K. i adresowana "[...]", została zwrócona Kolegium z adnotacją "Moved" ("wyprowadził się").

W przywołanym piśmie Stowarzyszenie [...] zwróciło uwagę na zdrowotne konwencje istnienia anteny dla poszczególnych mieszkańców.

SKO ustaliło krąg osób, reprezentowanych przez J.S. , a następnie umożliwiło im wykazanie, że po ich stronie występuje interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, a co za tym idzie - że są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Żadna z tych osób nie skorzystała z powyższej możliwości. Z kolei Stowarzyszenie [...] , a de facto - działająca również w jego imieniu J.S. przedłożyła dokumenty, które - w jej przekonaniu - świadczą o istnieniu interesu prawnego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy po stronie B.G., J.S., A.S., M.M., E.L., S.E. oraz C.K. Organ zwrócił uwagę, że z dokumentów tych wynika jednakże tylko to, że wymienione osoby posiadają spółdzielcze własnościowe prawa do lokali mieszkalnych w budynku, na którym miało zostać zrealizowane przedmiotowe przedsięwzięcie; sama ta okoliczność, nie kwestionowana nigdy przez Kolegium, nie wystarcza, co potwierdził NSA w cytowanym wyżej wyroku, do uznania wymienionych osób za strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a.

W ocenie SKO do takiego uznania nie wystarczają również podniesione w piśmie Stowarzyszenia [...] okoliczności, bowiem nie wykazano w nim, że - po pierwsze - faktycznie stan zdrowia mieszkańców oraz stan techniczny budynku pogorszył się po zrealizowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia, nie mówiąc już o tym, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy między ową realizacją, a takim pogorszeniem. A nawet gdyby istnienie takiego związku dałoby się wykazać, to okoliczność ta mogłaby, zdaniem Kolegium, dać co najwyżej podstawę do uznania, że po stronie odwołujących istnieje interes faktyczny w rozstrzygnięci sprawy; co nie wystarczyłoby do uznania ich za strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a.

B.B., I.J., D.D., J.O., I.O. i M.D. nie zareagowali w żaden sposób na wezwanie Kolegium, stąd Kolegium uznało, że nie posiadają legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., co stało się powodem umorzenia postępowania odwoławczego.

Rozpatrując odwołanie wniesione przez Stowarzyszenie [...] Kolegium podtrzymało wcześniejsze stanowisko, wskazując że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest faktyczne istnienie w sąsiedztwie przedmiotowego przedsięwzięcia innych podobnych obiektów, bowiem - jak wskazano powyżej - równoważną moc promieniowaną izotropowo, dzięki której ustala się istnienie obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, wyznacza się dla pojedynczej anteny nawet w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "[...] " nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., na działce o nr ew. [...] z obr. [...], nie jest w chwili obecnej przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem postępowanie w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, stało się bezprzedmiotowe.

W skardze wywiedzionej 27 września 2016 r. przez Stowarzyszenie "[...] " zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w powiązaniu z art. 105 K.p.a. oraz:

1. § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia poprzez nieudowodnienie, że nie miał zastosowania w niniejszej sprawie i tym samym nie mogło dojść do sumowania EIRP anten na danym sektorze,

2. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w kwestii kwalifikacji inwestycji według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w sposób niemożliwy do odkodowania z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia i tym samym nie istnieje możliwość jej kontroli przez sąd w tym zakresie,

3. art. 7, 8, 107 § 1, 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie decyzji w nieczytelny sposób, z uwagi na:

a) brak podania maksymalnych tiltów możliwych do uzyskania dla danej anteny,

b) niewskazanie, jaka na danym terenie może być dopuszczalna maksymalna wysokość zabudowy z jednoczesnym udowodnieniem, iż osie głównych wiązek promieniowania wystąpią na wysokościach nie możliwych do zabudowy,

c) brak konkretnej jednostki prawnej rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i jej merytorycznego uzasadnienia,

d) brak jakiejkolwiek analizy udowadniającej, iż inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu,

e) brak dokumentacji (kwalifikacji) uwzględniającej moc EIRP całego systemu antenowego na danym sektorze z jednoczesnym uzasadnieniem swojego stanowiska określającego, co jest przedmiotem analizy (konkretna wartość pola elektromagnetycznego czy też nie) i przyjęciu, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć również te, które mogą zostać wybudowane w przyszłości w ramach dopuszczalnych przez obowiązujące prawo w tym miejscowy plan zagospodarowania terenu przy uwzględnieniu maksymalnych tiltów.

Skarżące Stowarzyszenie zwróciło uwagę na treść wyroku NSA z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt II OSK3027/13, w którym wskazano, że zjawisko kumulacji może prowadzić do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia danego przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko.

Stowarzyszenie argumentowało, że wydana w niniejszej sprawie decyzja jest sprzecza z linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz większości sądów administracyjnych albowiem organ w ślad za inwestorem nie dokonał oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko, lecz jego części. Reasumując brak jest przepisu prawa pozwalającego na badanie wpływu części przedsięwzięcia na środowisko tym bardziej, że jego kwalifikacja jest uzależniona od mocy EIRP.

W niniejszej sprawie organ miał, ocenić czy inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych i tym samym dokonać analizy 3 zasadniczych kwestii a mianowicie mocy EIRP, miejsc dostępnych dla ludności oraz maksymalnych tiltów, czego nie uczynił w jakimkolwiek stopniu.

Na to jak winna wyglądać procedura kwalifikacji inwestycji wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1086/12, a konieczność sumowania mocy potwierdza w najnowszym prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 923/15.

W ocenie skarżącego Stowarzyszenia odmienna interpretacja § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK139/14).

Odnośnie do kwalifikacji inwestycji na podstawie przepisów rozporządzenia z 2010 r. Stowarzyszenie wskazało na wyroki NSA: z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14, oraz z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie II OSK 2706/13. Stowarzyszenie podało, że jeśli prawodawca nakazuje sprawdzać kwalifikacje danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie bądź przebudowie do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust 1 (przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać na środowisko) i w § 3 ust 1 (przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), to nieracjonalne i nieuzasadnione byłoby prezentowanie stanowiska, iż w przypadkach budowy nowego przedsięwzięcia parametry tego przedsięwzięcia nie podlegają sumowaniu.

Takie parametry nie zostały ustalone przez organy administracji, co czyni uzasadnionym twierdzenie Sądu wojewódzkiego o wydaniu decyzji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.

Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii czy móc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.

Odwołując się do wyroku NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 801/14 Stowarzyszenie wskazało, że chodzi o faktyczną oddziaływania inwestycji, a nie jej poszczególnych elementów, które wchodzą w superpozycję (kumulację).

Dalej wywodziło, że kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania takiego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania, ukształtowania terenu oraz istniejącego zagospodarowania. Ponadto podniosło, że nie wiadomo jaka jest różnica wysokości terenu, pomiędzy działką nr [...] obr. [...], na której znajduje się przedmiotowa inwestycja na bud [...] obiekt budowlany telekomunikacyjny "[...]" 9462/42 azymut 69, a działką z nieruchomością bud. [...] z obiektem P4 WAR 3006B w odległości 38,Om azymut 220,0, azymut 170,0, oraz azymut 150,0. Następna nieruchomość - budynek [...] od obiektu P4 WAR 3006B odległość od budynku 6,2 azymut 250,0. Przedmiotowa inwestycja bud [...] obiekt budowlany telekomunikacyjny "[...]" 9462/42 w odległości 54,0 m od nieruchomości przy ul. [...] to azymut 309, aby można było stwierdzić, czy rzeczywiście, prawidłowo obrazuje brak miejsc dostępnych dla ludzi na działce nr [...] w odległości 150 m od środka elektrycznego anteny. Wreszcie z materiału dowodowego nie wynika czy przedstawione przez inwestora wyniki weryfikacji obrazują skumulowanie pól elektromagnetycznych. Obowiązek ten związany jest z tym, jaka jest faktycznie normatywna kwalifikacja przedmiotowej inwestycji. Należy bowiem mieć na względzie, że urządzenia tego typu podlegają regulacji w zakresie ich mocy, a wymogi ochrony środowiska mają za zadanie zminimalizować negatywne skutki szkodliwego promieniowania. Już bowiem począwszy od obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490), w tym kolejne rozporządzenia, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) oraz obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), dla ustalenia czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko wymagane było uwzględnienie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia sierpnia 2016 r. nr [...], dotycząca środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wykazała, że narusza ona prawo.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 tabelą 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 Nr 192, poz. 1883) rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, dopuszczalny poziom pola elektromagnetycznego w środowisku dla miejsc dostępnych dla ludności wynosi – przy zakresie częstotliwości pola elektromagnetycznego wynoszącej od 300 MHz do 300 GHz – 0,1 W/m² gęstości mocy. Zatem obszar, nad którym zlokalizowane jest pole elektromagnetycznego oddziaływania przekraczające ww. wskaźnik, należy uznać za obszar oddziaływania obiektu. Zgodnie z ust. 7 załącznikiem nr 2 do tego rozporządzenia, określającego metody sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku - pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych oraz radiolokacyjnych wykonuje się w sposób umożliwiający: 1) wyznaczenie miejsc występowania pól elektromagnetycznych o poziomach dopuszczalnych; 2) wyznaczenie granic obszarów ograniczonego użytkowania. Stosownie do ust. 8 tego załącznika - jeżeli w otoczeniu instalacji wymienionych w ust. 7 niniejszego załącznika występuje pole elektromagnetyczne wytworzone przez kilka instalacji niepracujących równocześnie, zasięg występowania pól elektromagnetycznych o poziomach dopuszczalnych wyznacza się dla instalacji albo grupy instalacji wytwarzających pola elektromagnetyczne o poziomach najwyższych. W myśl zaś ust. 9 załącznika - pomiary w otoczeniu instalacji wymienionych w ust. 7 niniejszego załącznika wykonuje się podczas pracy wszystkich urządzeń wytwarzających pola elektromagnetyczne w danym zakresie częstotliwości, w warunkach odpowiadających charakterystykom eksploatacyjnym tych urządzeń; w przypadku możliwości eksploatacji w kilku rodzajach pracy - pomiary należy wykonać przy tym rodzaju pracy, przy którym występują pola elektromagnetyczne o najwyższym poziomie. Z treści tych przepisów wynika, że przy ustaleniu zasięgu pola elektromagnetycznego i jego mocy należy uwzględniać możliwości eksploatacyjne projektowanych urządzeń i kumulowanie się wiązek antenowych. Takie stanowisko dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 419/13, z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14, z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 801/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1839/16, też wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1916/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 313/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA). W wyrokach tych zwraca się szczególnie uwagę na brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2010 r., który do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1 (por. również § 5 pkt 1 lit. b), zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 10 maja 2005 r. (Dz.U.2005.92.769) zmieniającego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 Nr 257, poz. 2573) z dniem 8 czerwca 2005 r.

W wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1839/16, NSA szczególnie akcentował, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia. Należy zgodzić się powyższym stanowiskiem NSA, mając na uwadze cel omawianych przepisów, które mają gwarantować ochronę środowiska, w tym obywateli przed szkodliwym oddziaływaniem obiektów, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r. wymaga wskazania inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja, a nie poszczególne jej elementy, wpłynie na środowisko.

W związku z tym kwestia ta wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie oddziaływania na środowisko, a tym samym potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przekłada się to również na prawa stron postępowania, zgodnie z wykładnią zaprezentowaną w wydanym w tej spawie wyroku NSA z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt II OSK 2158/14).

Zgodnie bowiem z art. 6 K.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, dlatego organ nie może poprzestać bezkrytycznie na zapewnieniach inwestora.

Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w wykładni celowościowej i systemowej. Zgodnie bowiem z obowiązującymi w sferze ochrony środowiska zasadami prewencji i przezorności należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Zdaniem Sądu skumulowane oddziaływane może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie. Należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi. W ustaleniu skumulowanego oddziaływanie istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań. Ustawodawca polski nie wskazał czy powinny to być przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie skumulowanego oddziaływania należy uwzględnić definicję ustawową przedsięwzięcia, zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty (por. art. 3 pkt 13 ww. ustawy o udzielaniu informacji o środowisku).

Niewątpliwie przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie pól elektromagnetycznych zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (por. wyroki NSA: z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10; z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1581/08; z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09, CBOSA).

Oceniając zaś miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska trzeba mieć na uwadze nie tylko jaka legalna zabudowa istnieje w chwili obecnej, ale również jaka zabudowa może powstać w przyszłości, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym – tak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – por. wyrok z dnia 7 sierpnia 2014 r. II OSK 419/13, LEX nr 1582119.

Oceny przedsięwzięć, w postaci anten nadawczych telefonii komórkowej dokonuje się w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 powoływanego wcześniej rozporządzenia, które określają przesłanki decydujące o ich kwalifikacji odpowiednio jako przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź jako przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Dla oceny, do jakich przedsięwzięć zalicza się sporny obiekt, należało uwzględnić łączną wartość parametrów charakterystycznych dla urządzeń tego samego rodzaju.

Z przepisów rozporządzenia wynika bowiem, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej, decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; 5) odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi, a zatem konkretne umiejscowienie inwestycji na terenie objętym wnioskiem, 6) występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji i ustalenie okoliczności jej lokalizacji (np. wobec miejsc dostępnych dla ludzi), pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji i jej charakteru (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 104/13 oraz z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2706/13, CBOSA).

Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Taki pogląd wyraził również w Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2706/13, CBOSA), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. Nie można powiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1839/16 czy też z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 708/15, CBOSA.

Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie mogło mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten nie kumuluje się wzajemnie na poszczególnych azymutach lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, które w otoczeniu inwestycji już funkcjonują. Analizy takiej w niniejszej sprawie nie przeprowadzono.

Jej brak – w ocenie Sądu – przesądza o naruszeniu art. 7, 77 i 80 K.p.a.

Powyższe stanowisko aprobowane jest w orzecznictwie. Gwoli przykładu wskazać można wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1388/15, w którym Sąd podkreśliłm, że jeśli prawodawca nakazuje sprawdzać kwalifikacje danego przedsięwzięcia po jego rozbudowie bądź przebudowie do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust 1 (przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać na środowisko) i w § 3 ust 1 (przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), to nieracjonalne i nieuzasadnione byłoby prezentowanie stanowiska, iż w przypadkach budowy nowego przedsięwzięcia parametry tego przedsięwzięcia nie podlegają sumowaniu. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14 oraz WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1389/15). Odmienna interpretacja § 2 ust 1 pkt 7 i § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy.

Kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania tego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania (tzw. tilt), ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania.

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, by dla przedmiotowej inwestycji przeprowadzono stosowne obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania celem dokonania odpowiedniej kwalifikacji prawnej inwestycji pod względem oddziaływania na środowisko, tak, aby wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości, czy inwestycja ta powinna być zaliczana, czy też nie - do znacząco oddziałujących na środowisko.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni wskazane wyżej dane dotyczące oddziaływania kumulatywnego.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy. Kwotę 200 złotych zasądzono z tytułu uiszczonego wpisu sądowego.