Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 239/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 5 i ust. 6c, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej też "SKO", "Kolegium") działając, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dalej w skrócie: "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania S. R. (dalej też: "skarżący", "strona", "zobowiązany") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Łambinowice z dnia 1 lipca 2016 r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. w wysokości 1.636 zł

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy Łambinowice wszczął z urzędu postępowania podatkowe w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w zakresie gruntów i budynków położonych w [...], działki nr a i b, których współwłaścicielami po 1/2 są J. i M., małżonkowie, B. i S. R.

Decyzją z dnia 30 września 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Wójta Gminy Łambinowice z dnia 9 lutego 2015 r., skierowaną do S. R. i J. B., ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w kwocie 1.636 zł i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia tytułu prawnego do nieruchomości i budynków na nich posadowionych, a w konsekwencji, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości i podatku rolnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt Gminy Łambinowice decyzją z dnia 1 lipca 2016 r., ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w wysokości 1.636,00 zł. Uzasadniając decyzję organ I instancji wyjaśnił, że ustaleń dokonano m. in. na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2013 r. na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], aktu notarialnego z dnia [...], nr rep. [...] oraz decyzji Starosty Nyskiego z dnia 29 czerwca 2007 r. nr [...], potwierdzającej przyznanie nieodpłatnie na własność J. i M. B. oraz S. R. po ½ niewydzielonej części działek gruntu pod zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi, stanowiącymi odrębny od gruntu przedmiot własności położonych w Gminie [...]. Ustalając wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. organ wziął pod uwagę podatek rolny, który od gruntów o powierzchni 0,0609 ha fizycznego stanowił kwotę 19,00 zł oraz podatek od nieruchomości, naliczony od gruntów pozostałych o powierzchni 1,085 m2, budynku mieszkalnego o powierzchni 169,48 m2 i budynków pozostałych o pow. 211,95 m2 w łącznej wysokości 1.617,00 zł.

W odwołaniu od decyzji zobowiązany podniósł, że "od 2013 r. wstrzymano wobec niego wydawanie nakazu płatniczego pod pretekstem posiadania gospodarstwa rolnego przez siostrę – J. B. Następnie po trwającym 11 miesięcy postępowaniu, w styczniu 2014 r. został mu przysłany nakaz płatniczy według nowych wyliczeń, którego nie jest w stanie zapłacić". Wskazał, że jego rodzice przekazali ziemię na rzecz Skarbu Państwa w zamian za emeryturę, przez co teraz on musi "płacić haracz za budynki gospodarcze". Podniósł, że rolnicy posiadają budynki gospodarcze, a nie płacą za nie podatku, mimo, że osiągają dochody". Według odwołującego się "nie jest możliwe odbieranie praw nabytych, które rodzice podatnika nabyli w 1975 r., a w którym to okresie obowiązywały oddzielne nakazy płatnicze".

Po rozpatrzeniu sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu powołaną na wstępie decyzją z dnia 18 stycznia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Przystępując do przedstawienia motywów swego rozstrzygnięcia SKO przytoczyło brzmienie i dokonało analizy treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazano m.in. na przepisy art. 2, art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.) – dalej też w skrócie: u.p.o.l. oraz art. 1, art. 3 ust. 5 i ust. 6c, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm) – dalej też w skrócie: u.p.r.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520, ze zm.) – dalej też w skrócie: p.g.k. podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że zgodnie z ww. danymi, według stanu na dzień 3 września 2015 r., a także w oparciu o uzyskane przez organ I instancji dokumenty, skarżący oraz małżonkowie J. i M. B. są współwłaścicielami po ½ części działki o nr a położonej w [...] o powierzchni 0,14 ha w tym grunty orne w klasie RIVb 0,0315 ha i teren zabudowy 0,1085 ha oraz działki o nr b o powierzchni 0,0294 ha w klasie RIVb, a także budynków położonych na działce nr a, w tym budynku mieszkalnego o pow. 169,48 m2 i budynków pozostałych niemieszkalnych o pow. 211,95 m2.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wskazując na treść uchwały NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 podkreślono, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając zapisy zawarte w kartotece budynków, a odnoszące się do ich charakteru oraz mając na uwadze ustalenia kontroli z dnia 21 listopada 2013 r., odnoszące się do powierzchni budynków Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynek mieszkalny o powierzchni 169,48 m2 i budynek pozostały o powierzchni 211,95 m2 oraz zastosował prawidłowe stawki ich opodatkowania odpowiadające stawkom zawartym w uchwale z dnia 17 grudnia 2014 r. nr III/11/14 Rady Gminy w Łambinowicach w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. (Dziennik Urzędowy Woj. Opolskiego 2014 poz. 2809).

Wobec powyższego ustalono, że:

- dla budynku mieszkalnego stawka wyniosła 0,55 zł, co w konsekwencji stanowiło podatek od nieruchomości w kwocie 93,21 zł (0,55 zł x 169,48 m2),

- dla budynku pozostałego stawka ta wyniosła 5,50 zł, co dało podatek od nieruchomości w wysokości 1.165,73 zł (5,50 zł x 211,95 zł).

Natomiast biorąc pod uwagę fakt, iż podatkowi od nieruchomości podlegają także grunty oznaczone symbolem "B" o powierzchni 0,1085 ha, tj. grunty pozostałe przyjęto w odniesieniu do tych gruntów stawkę w wysokości 0,33 zł, co ostatecznie stanowiło podatek od nieruchomości w kwocie 358,05 zł (0,33 zł x 1.085,00 m2).

Łącznie podatek od nieruchomości wyniósł 1.617,00 zł,

W odniesieniu natomiast do opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto, jako podstawę opodatkowania - liczbę hektarów wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, przyjmując, że podatek ten za 2015 r. wyniósł od 1 ha gruntów - równowartość pieniężną 5q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Wskazano, że średnia cena skupu żyta za ww. okres będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2015 wyniosła 61,37 zł za 1 dt (Komunikat Prezesa GUS z dnia 20 października 2014 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącego podstawą do ustalenia podatku rolnego na 2015 r. (M.P. z 2014 r. poz. 935)). Podatek rolny wyniósł kwotę 19,00 zł według wyliczenia (0,0609 ha: grunty orne RIVb - 0,0315 ha + grunty orne RIVb - 0,0294 ha) x 306,86 zł (5 x 61,37 zł) = 18,69 zł, ≈19,00 zł, a łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2015 stanowiło kwotę 1.636,00 zł.

W dalszej kolejności, odnosząc się do kwestii solidarnego obciążenia łącznym zobowiązaniem pieniężnym, Kolegium zajęło stanowisko, zgodnie z którym łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania, stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych, ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli. Wskazano, iż wybór organu podatkowego co do podmiotu, na którym zostanie wydany nakaz, ograniczony jest jedynie w sytuacji, gdy tylko jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne w całości. Brak jest podstaw prawnych do kwestionowania sposobu doręczenia nakazu płatniczego, w sytuacji gdy organ wystawia nakaz płatniczy na wszystkich współwłaścicieli i każdemu z nich doręcza decyzję, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Aprobując ustalenia Wójta Gminy Łambinowice, dotyczące ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że "żaden z przepisów nie pozwala na dokonywanie podziału kwoty należności podatkowych na części odpowiadające udziałom we współwłasności poszczególnych współwłaścicieli. Przepisy stanowią o solidarnej odpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli za te należności. Z zasady odpowiedzialności solidarnej wynika zaś, że zapłata podatku przez jednego ze współwłaścicieli, zwalnia pozostałych.

Końcowo, Kolegium poinformowało stronę o możliwości ubiegania się o ulgę w zapłacie przedmiotowego zobowiązania pieniężnego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, wskazał na zróżnicowanie sytuacji prawnopodatkowej podmiotów na gruncie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, rolników i innych podatników, co zdaniem strony narusza zasadę równości wobec prawa. Według skarżącego ustawa podatkowa nakładająca na niego obowiązek ponoszenia podatku w takiej wysokości jest niezgodna z Konstytucją. Zakwestionował prawo osób piastujących funkcje w parlamencie i organach samorządowych do stanowienia takich przepisów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie przeprowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w dniu 11 października 2017 r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik podtrzymał dotychczasowe stanowisko strony, dodatkowo podnosząc, iż skarżący nie zgadza się z zaliczeniem powierzchni 36,28 m2 (kuchnia letnia, korytarz, łazienka) w budynku gospodarczym do powierzchni gospodarczej, a nie mieszkalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016, poz.1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

Ponadto w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (niemającym tu zastosowania).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według wyżej przedstawionych reguł, uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Zarzut pełnomocnika skarżącego zgłoszony na rozprawie w zakresie innej funkcji części budynku gospodarczego czyli,- jak się można domyślać – braku kompletności ustaleń faktycznych i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego jest zdaniem Sądu chybiony. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dowodach z dokumentów. Skarżący nie podnosił w toku sprawy przed organami innej funkcji części budynku gospodarczego .Zarzut ten zgłoszony został przed Sądem, lecz nieskutecznie, o czym później .

W szczególności organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy, do czego był zobowiązany mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2015 r. W takim stanie rzeczy, organy podatkowe dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Kwestionując legalność zaskarżonej decyzji skarżący w skardze podnosi dwie kwestie. Pierwsza z nich dotyczy zagadnienia współwłasności gospodarstwa rolnego i wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego zarówno w odniesieniu do skarżącego oraz J. B. - współwłaścicielki. Druga natomiast zasad stanowienia prawa przez organy przedstawicielskie ,tak parlamentu jak i jednostek samorządu terytorialnego oraz ewentualne naruszenie zasady równości z art. 32 Konstytucji R.P.

Rozstrzygając powyższe zagadnienie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2015 r.

Unormowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego zawarto w art. 6c u.p.r., zgodnie z którym wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) - osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy.

Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest spełnienie normy obszarowej (1 ha lub 1 ha przeliczeniowy), a podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 i art. 4 ust. 1u.p.r.).

Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty, budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust.1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. W myśl art. 4 ust.1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 u.p.o.l.).

Z powyższych przepisów bezspornie wynika, że przy określeniu, któremu ze wskazanych podatków będzie podlegał dany grunt, tj. podatkowi od nieruchomości czy podatkowi rolnemu, decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta wskazuje nie tylko na przedmiot opodatkowania ale zawiera dane podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń organ jest, co do zasady, związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07). Ponadto dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., stanowią więc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W rozpoznawanej sprawie domniemanie prawidłowości tych danych nie zostało przez stronę postępowania podważone na etapie postępowania podatkowego.

Organ podatkowy nie może też samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe, nie są uprawnione do przyjęcia innych danych, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie jest także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji. Tym samym oparcie rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji.

W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r. II FSK 836/08, z 12 marca 2009 r. II FSK 49/08 i z 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07).

Dodać należy, że ewentualnego kwestionowania prawidłowości wpisu w ewidencji należy dokonywać nie w postępowaniu podatkowym, lecz odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. Natomiast do czasu ewentualnej weryfikacji danych ujętych w tejże ewidencji brak jest podstaw dla jej kwestionowania, jako podstawy wymiaru podatku.

Podkreślenia ponadto wymaga, że podstawy zmiany nie stanowi sam wniosek, czy oświadczenie osoby informującej o zmianie. Zmian w ewidencji dokonuje się tylko na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, a także prawomocnych orzeczeń sądowych.

Skarżący kwestionując dokonane w ewidencji gruntów i budynków wpisy, chcąc skutecznie zrealizować swoje cele musi skorzystać z innych środków prawnych.

W rozpoznawanej sprawie krąg osób zobowiązanych do łącznego zobowiązania pieniężnego został ustalony w oparciu o informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które to dane, jak wyżej wskazano są wiążące dla organu podatkowego. Jak wynika z ustaleń poczynionych w sprawie, skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], znajdującej się na działce o nr a, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 169,48 m2 oraz budynkiem pozostałym o pow. 211,95 m2. Z ustaleń faktycznych podjętych w sprawie wynika także, że skarżący posiada 1/2 części działki o nr a o pow. 0,14 ha w klasie RIVb – 0,315 i klasie B – 0,1085 ha oraz działki o nr b o pow. 0,0294 ha w klasie RIVb.

Wymiaru podatku dokonano na podstawie danych uzyskanych z ewidencji gruntów i budynków oraz protokołu z kontroli nieruchomości przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy Łambinowice. W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono tytuł prawny do budynków i gruntów. Z aktu notarialnego z dnia [...], nr rep. [...] wynika, że skarżący aktem darowizny otrzymał od rodziców połowę budynku mieszkalnego oraz stajni a drugą połowę małżonkowie J. i M. B. Natomiast pozostałe grunty zostały przyznane nieodpłatnie na współwłasność skarżącemu i małżonkom B. decyzją Starosty Nyskiego z dnia 29 czerwca 2007 r. (nr [...]).

W oparciu o powyższe organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, iż posiadane przez współwłaścicieli budynki mieszkalne o pow. użytkowej 169,48 m2, pozostałe budynki gospodarcze o pow. 211,95 m2 oraz grunty oznaczone jako tereny mieszkaniowe o pow. 0,1085 ha należało opodatkować stawkami podatku określonymi w uchwale Rady Gminy w Łambinowicach z dnia 17 grudnia 2014 r. nr III/11/14 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. (Dz. Urzęd. Woj. Opolskiego z 2014 r., poz. 2809), wynoszącą: 0,55 zł za 1m2 dla budynków mieszkalnych, 5,50 zł za 1 m2 dla budynku gospodarczego oraz 0,33 zł od gruntów pozostałych.

Jednocześnie, w oparciu o pozostałe zapisy w ewidencji gruntów i budynków, związane z opodatkowaniem użytków rolnych, tj. gruntów ornych w klasie RIVb, położonych na działce o nr a o pow. 0,0315 ha i działce nr b o pow. 0,294 ha organy prawidłowo przyjęły do opodatkowania stawkę podatkową stosowaną do obliczenia podatku rolnego od gruntów gospodarstwa rolnego, która stanowi równowartość kwotową 5 q żyta (art. 6 ust.1 pkt 2 u.p.r.) obliczonych według średniej ceny skupu żyta, podanej w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2014 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2015 (M.P. z 2014 r., poz. 935), która wynosi 61,37 zł za 1 dt i podatek rolny w kwocie 19,00 zł został wymierzony z uwzględnieniem tej stawki odniesionej do podstawy opodatkowania.

Przedmiotem sprawy jest ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego, tj. wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2015 r. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd nie może wykroczyć poza tak zakreślone granice sprawy. Dlatego nie może podejmować działań, które prowadziłyby do zmian w ewidencji gruntów, czy zapisów w księdze wieczystej. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10 ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do Sądu I instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r. II FSK 2511/10).

Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 p.g.k. dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 wyjaśniając m. in., że o ile w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, to dopiero wówczas pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości. Jednak do czasu zmiany, obowiązujące w niej zapisy, wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.

Właściciel (współwłaściciel) nieruchomości oczywiście może zmienić sposób użytkowania budynku (w tym gospodarczego) w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2017 poz. 1332). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się także zmianę funkcji gospodarczej na mieszkalną. Zmiana taka wymaga jednak zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć dokumenty o jakich mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1-6 Prawa budowlanego. Zasadą też jest, że zgłoszenia o jakim mowa w art. 71 ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (por. art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego).

Po przeprowadzeniu procedury zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego właściciel (współwłaściciel) może złożyć wniosek do właściwego starosty o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, i dopiero wówczas domagać się opodatkowania budynku (jego części) według nowych zasad. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżącego o mieszkalnym charakterze części stajni nie są poparte żadnymi dowodami, a przede wszystkim strona nie wykazała przeprowadzenia procedury zmiany sposobu użytkowania. Sam zapis załącznika do protokołu oględzin o przeznaczeniu pomieszczenia na kuchnię letnią, łazienkę nie stanowi o urzędowej zmianie sposobu użytkowania. Ta część budynku stajni była zapewne użytkowana przez rodziców skarżącego w okresie prowadzenia gospodarstwa rolnego służąc do przygotowywania karmy dla zwierząt gospodarskich oraz higieny osobistej. Skarżący nie jest rolnikiem. Nie mają do niego zastosowanie wyłączenia dotyczące uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia uregulowane w art. 29 ust. 1 pkt 1 a w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.

Podzielić też należy tezy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi w pewnych przypadkach może zostać podważona w ramach postępowania podatkowego, bez potrzeby dokonywania zmian w samej ewidencji. Trzeba przy tym jednakże zauważyć, że możliwość odstąpienia od zapisów ewidencyjnych możliwa będzie jedynie w tym przypadku, gdy odstępstwo dotyczy danych o względnej mocy wiążącej, tj. takich, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

W rezultacie, jako odpowiadające prawu uznać należy postępowanie organów podatkowych, które przy wymiarze zobowiązania podatkowego w sprawie kierowały się informacjami zawartymi w ewidencji (rejestr gruntów, kartoteka budynków). Potwierdzają to zarówno przepisy powołanej wyżej ustawy o podatku rolnym, jak i podatku od nieruchomości.

W tych okolicznościach Wójt Gminy Łambinowice prawidłowo wydał decyzję określającą stronie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. Dopóki zapis w ewidencji gruntów i budynków nie zostanie zmieniony w odpowiednim trybie, jego treść jest dla organu wiążąca, także co do funkcji użytkowej budynku gospodarczego.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez stronę twierdzeń dotyczących prawidłowości wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, zarówno w odniesieniu do skarżącego jak i jego siostry J. B., raz jeszcze wskazać należy, że przedmiotowe zagadnienie regulują przepisy art. 6c u.p.r oraz art. 92 § 2 O.p.

Jak stanowi art. 6c ust. 1. u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przy czym łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

Natomiast zgodnie z art. 92 § 2 O.p. przepisu § 1 nie stosuje się do zobowiązań podatkowych pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W tym przypadku zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy).

Z powyższego wynika, że co do zasady w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego należnego od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność, wysokość należnego zobowiązania podatkowego ustala się w jednej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli nieruchomości. Wyjątek, na który wskazał organ odwoławczy stanowi bowiem sytuacja, w której wybór organu podatkowego, co do podmiotu, na który zostanie wydany nakaz ograniczony jest wówczas, gdy tylko jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne w całości.

W sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie, istniała możliwość doręczenia decyzji jedynie jednemu z podatników. To, że organ I instancji, doręczył nakaz płatniczy dotyczący przedmiotu opodatkowania obojgu współwłaścicielom, nie stanowi naruszenia procedury w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy podatkowej.

Sąd podziela wyrażony przez doktrynę, a powołany w decyzji przez organ odwoławczy pogląd, zgodnie z którym brak jest podstaw prawnych do kwestionowania podjętego przez organ I instancji sposobu doręczenia nakazu płatniczego, skoro zasadę wyrażoną w art. 6c ust. 1 u.p.r. powinno się rozważać w kategoriach uprawnienia, a nie obowiązku. Istotne jest, aby każdy ze współwłaścicieli, wobec solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe, posiadał wiedzę, iż decyzje takie (nakaz płatniczy) zostały wystawione. Dlatego celowe jest by w sentencji decyzji ustalającej łączne zobowiązanie podatkowe wymienieni zostali współwłaściciele nieruchomości wraz z którymi adresat ponosi odpowiedzialność solidarną. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony.

Wystawienie decyzji na skarżącego jako jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy jednoczesnym oznaczeniu w decyzji drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości (J. B.) nie narusza przepisów art. 6c u.p.r oraz art. 92 § 2 O.p.

Ponadto Sąd nie dostrzegł innych naruszeń zarówno w zakresie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ lub istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, a mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa zostały należycie zinterpretowane i zastosowane. Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organów odnośnie przedmiotu opodatkowania, podstawy opodatkowania i zastosowanych stawek podatkowych.

Za nieuzasadnione należało uznać zarzuty i powołaną na ich poparcie argumentację w zakresie naruszenia zapisów art. 4 i art. 32 Konstytucji RP. Co do art. 4 Konstytucji na aprobatę zasługuje wywód SKO zawarty w zaskarżonej decyzji, a odnośnie do art. 32 Konstytucji (zasada równości wobec prawa) nie oznacza, że zasady opodatkowania nieruchomości, w tym budynków mają być takie same dla wszystkich grup społecznych i zawodowych. W ramach zasady powszechności opodatkowania istnieje możliwość stosowania ulg lub zwolnień dla niektórych podmiotów w oparciu o regulacje ustawowe (por. art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP). Jeżeli ustawą o podatku rolnym przyznano ulgi i zwolnienia od podatków osobom prowadzącym gospodarstwa rolne, nie oznacza to, że mają być one rozciągnięte na innych podatników, bo w przeciwnym wypadku naruszałoby to konstytucyjną zasadę równości.

Nota bene z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że ze zwolnienia takiego mogli korzystać także rodzice skarżącego w okresie prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na postawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a.