Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 54/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 139
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 8 i 9, art. 52 par. 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 pkt 1, par. 1a, par. 2, art. 151, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35 par. 1-5, art. 36 par. 1 i 2,art. 37 par. 1 pkt 1, par. 3 pkt 1, art. 217 par. 1, par. 2, par. 3, par. 4, art. 218 par. 1 i 2, art. 219
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. i S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie wydania zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Ł. do rozpoznania wniosku z dnia 2 października 2019 r. o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Ł. na rzecz skarżących T. K. i S. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.


UZASADNIENIE

Pismem z 26 czerwca 2020 r. T. K. i S. K. reprezentowani przez adwokata E.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie wydania zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, podnosząc zarzuty:

I. naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 139 – dalej w skrócie "ustawa"), poprzez niewydanie zaświadczenia w terminie przewidzianym w przepisie;

II. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 35 § 1, 2 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 – w skrócie "k.p.a."), poprzez niezałatwienie sprawy w terminie i art. 217 § 1 k.p.a., poprzez niewydanie zaświadczenia pomimo zgłoszonego żądania osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o: pkt 1 - stwierdzenie, że Prezydent Miasta Ł. dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] oraz [...] przy ul. A 18 w Ł., z rażącym naruszeniem prawa; pkt 2 - zobowiązanie Prezydent Miasta Ł. do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w terminie 14 dni; pkt 3 - rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym; pkt 4 - na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kwoty 21.437,35 zł; pkt 5 - zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że 2 października 2019 r. T. i S. małżonkowie K. - właściciele samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A 18 w Ł. wystąpili do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] oraz [...] przy ul. A 18 w Ł. Do wniosku załączono dowód uiszczenia opłaty za przekształcenie dokonanej 30 września 2019 r. w wysokości 3.205,30 zł na rachunek Urzędu Miasta Ł. Do dnia sporządzenia niniejszej skargi organ nie rozpoznał sprawy i nie wydał wnioskowanego zaświadczenia. Nie poinformował też wnioskodawców o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Nie informował również aby sprawa była skomplikowana i wymagała uzupełnienia lub gromadzenia materiału dowodowego. Wobec bezczynności organu wnioskodawcy wnieśli ponaglenie, które zostało rozpoznane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. sygn. akt [...] i [...]. z [...] maja 2020 r. o uznaniu ponaglenia za niedopuszczalne. Organ administracji publicznej rozpatrujący przedmiotową sprawę, nie uczynił zadość obowiązkowi wydania zaświadczenia o przekształceniu w przewidzianym przez ustawę terminie, a tym samym dopuścił się bezczynności.

Jednocześnie skarżący motywując wniosek skargi sformułowany, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stwierdzili, że zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019 r. i w drugim półroczu 2019 r. (M.P.2020.195) ogłoszono, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2019 r. wyniosło 4 294,67 zł, a w drugim półroczu 2019 r. wyniosło 4 434,58 zł. Dziesięciokrotność kwoty 4 294, 67 zł stanowi kwotę 42 946, 70 zł, zaś połowa tej kwoty to 21 473, 35 zł. Z uwagi na treść art. 149 § 2 p.p.s.a skarżącym przysługuje żądanie zasadzenia od organu kwoty 21 473, 35 zł.

Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że 2 października 2019 r., T. i S małżonkowie K. zgłosili fakt dokonania jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy ul. A 18. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające przekształcenie z urzędu lub na wniosek właściciela nieruchomości w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Państwo K. nie złożyli wniosku o wydanie zaświadczenia. Zgłosili jedynie fakt wniesienia opłaty przekształceniowej w formie jednorazowej z zastosowaniem bonifikaty, co nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wydanie zaświadczenia, w związku z czym nie ma tu zastosowania 4 - miesięczny termin wskazany w ustawie.

Dalej organ wyjaśnił, że w tej sprawie zaświadczenie potwierdzające przekształcenie nie zostało wydane z urzędu. Wskazana nieruchomość składa się z dwóch działek, z czego jedna - 572/15, zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, natomiast druga - 572/16, stanowi drogę gminną Nr [...]. Wobec powyższego w odniesieniu do nieruchomości składającej się z działki gruntu znajdującej się w pasie drogi publicznej nie doszło do przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. Aby mogło dojść do przekształcenia z mocy prawa, konieczne jest odłączenie działki gruntu nr 572/16 z istniejącej księgi wieczystej nr [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy czynności te dokonuje Sąd na wniosek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej lub zarządcy, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną w sposób określony w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2019 r. poz. 737 ze zm.). Jednocześnie organ zauważył, że ani w przepisach Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 139), ani w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. nie ma odesłania do stosowania przepisów o terminach załatwiania spraw zawartych w rozdziale 7 Działu VII k.p.a., w związku z czym w przedmiotowej sprawie w ogóle nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ wskazał również, że postanowieniem z [...] maja 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało wniesione ponaglenie za niedopuszczalne. Ponadto w piśmie z 7 lipca 2020 r., wnioskodawcy otrzymali odpowiedź na zgłoszenie faktu dokonania opłaty jednorazowej z 60% bonifikatą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W rozumieniu tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.); przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały obie przytoczone wyżej przesłanki, ponieważ strony postępowania zgodnie wnosiły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, nadto przedmiotem skargi jest bezczynność organu.

Przechodząc następnie do zagadnień natury merytorycznej podkreślić należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi T. K. i S. K. jest bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wydania zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu, a więc wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., niezbędne jest złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym pkt 1 - wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 2 - w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: lit a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, lit. b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (art. 37 § 6 k.p.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Wobec tego, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a. przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne ponaglenie do organu wyższego stopnia.

Zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o wyczerpaniu przez skarżących trybu przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym o dopuszczalności skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. Niewątpliwie, skarżący pismem z 5 lutego 2020 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji – 11 lutego 2020 r.) wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. organ wyższego stopnia uznał ponaglenie za niedopuszczalne stojąc na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące bezczynności bądź przewlekłości oraz służącego w obronie przed nimi ponaglenia. Zatem skarga wniesiona 29 czerwca 2020 r. jest dopuszczalna.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.

Stosownie bowiem do treści art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przenosząc poczynione dotychczas uwagi ogólne na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że wydanie zaświadczenia zgodnie z art. 1 k.p.a. nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, lecz jest czynnością materialnotechniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośredniego stosunku prawnego. Samo zaświadczenie (jego treść) jako akt władzy publicznej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dopuszczalne jest jednak wniesienie skargi na bezczynność w wydaniu zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 § 1 k.p.a.

Po myśli art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: pkt 1 - urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; pkt 2 - osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jeżeli żąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie (§ 4). Jak wynika z art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).

Problematyka sprawy niniejszej została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 139). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, zwane dalej "zaświadczeniem", wydawane przez odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa - w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie zaś do jego ust. 2 organ, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej "właściwym organem", wydaje zaświadczenie: pkt 1 - z urzędu - nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia albo pkt 2 - na wniosek właściciela - w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Przepis art. 4 ustawy w kolejnych ustępach szczegółowo reguluje kwestie wydawania zaświadczenia jak i jego treść. W świetle przyjętych wyżej rozwiązań ustawowych przewidujących potwierdzenie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności w formie zaświadczenia, zadaniem właściwego organu jest ustalenie, czy spełnione są przesłanki nakazujące zastosowanie przepisów wspomnianej wyżej ustawy. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że organ może zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą i nie można go utożsamiać z postępowaniem dowodowym, o którym mowa w Dziale II k.p.a., kiedy to organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie oceny przeprowadzonych dowodów. Celem postępowania wyjaśniającego jest wyłącznie zbadanie okoliczności wynikających z już istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, jak też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów czy stanu prawnego.

Dla dokonania oceny, czy na gruncie rozpatrywanej sprawy Prezydent Miasta Ł. pozostaje bezczynny w wydaniu zaświadczenia konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy a jeśli tak, to kiedy skarżący złożyli wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia, stanowi zasadniczą kwestię sporną pomiędzy stronami niniejszego postępowania i jest kluczowe w rozpatrywanej sprawie. Organ stoi bowiem na stanowisku, że skarżący nie złożyli wniosku o wydanie zaświadczenia. Zgłosili jedynie w dniu 2 października 2019 r. fakt wniesienia opłaty przekształceniowej w formie jednorazowej z zastosowaniem bonifikaty, co nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o wydanie zaświadczenia. Tym samym brak jest podstaw ażeby twierdzić, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż 4-miesięczny termin do wydania zaświadczenia nie ma w tej sprawie zastosowania. Natomiast przeciwne stanowisko w tej kwestii prezentują skarżący. Twierdzą mianowicie, że wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony 2 października 2019 r. Do wniosku załączyli dowód uiszczenia opłaty za przekształcenie dokonanej 30 września 2019 r. w wysokości 3 205,30 zł na rachunek Urzędu Miasta Ł. Dotychczas organ nie wydał zaświadczenia. Nie rozpatrzył wniosku w przewidzianej prawem formie, pozostając w bezczynności.

Analiza akt sprawy pozwala uznać za trafne stanowisko skarżących i stwierdzić, że wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został faktycznie złożony 2 października 2019 r. Bezspornie przedłożony przez skarżących w siedzibie organu formularz (pobrany prawdopodobnie ze strony internetowej Urzędu Miasta Ł.) zawiera informacje o dokonaniu przez skarżących przelewu jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Jednakże na drugiej stronie tegoż formularza znajduje się opatrzony własnoręcznymi podpisami skarżących zapis następującej treści: "W związku z powyższym przy wydawaniu zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności wnoszę/wnosimy o nie wnioskowanie o dokonanie wpisu do działu III kW nr [...] roszczenia o opłatę" (z obecnie dostępnych na stronie Urzędu Miasta Ł. formularzy zapis ten został usunięty). "Tak/Nie - informuję, że odbiorę zaświadczenie osobiście w siedzibie Urzędu Miasta Ł., po poinformowaniu mnie o tym, że jest ono gotowe do odbioru telefonicznie na wskazany nr telefonu/mailowo na wskazany adres mailowy (właściwe podkreślić)". Lektura powyższego dokumentu dowodzi więc, że oprócz informacji o dokonaniu opłaty, na którą powołuje się organ, zawiera on także wniosek o wydanie stosownego zaświadczenia o przekształceniu. Skoro więc wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony 2 października 2019 r., a skarżący posiadają interes prawny w żądaniu wydania im wnioskowanego zaświadczenia, to stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, organ miał 4 miesiące na wydanie zaświadczenia. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie. Dotychczas organ nie wydał zaświadczenia żądanej treści, jak również nie odmówił jego wydania w prawem przewidzianej formie, co pozwala stwierdzić, że organ zarówno w dacie złożenia skargi jak i obecnie pozostaje bezczynny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Prezydenta Miasta Ł. do rozpoznania wniosku z dnia 2 października 2019 r. o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (vide: wyroki NSA z: 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 83/20 - Lex nr 3031181, 3 października 2018 r. II OSK 676/18 - Lex nr 2578587).

W rozpatrywanej sprawie bezczynność organu nie ma charakteru rażącego i celowego, a jest wynikiem błędnego przekonania organu, że wniosek o wydanie zaświadczenia nie został złożony, a nadto, że do wydania zaświadczenia w trybie przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, nie mają zastosowania przepisy k.p.a.

W punkcie trzecim sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie. Wyjaśnić trzeba, że wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ poza wyliczeniem kwoty, która według skarżących winna im zostać przyznana przez Sąd, nie zawiera żadnego uzasadnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją (vide: wyroki NSA z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3094/19 – Lex nr 2982155 i 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3271/19 - Lex nr 3046125). Warunek ten na gruncie rozpatrywanej sprawy nie został spełniony.

O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu orzeczono w punkcie czwartym wyroku mając na względzie regulację art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzoną kwotę 580 zł składa się wpis sądowy od skargi -100 zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego – 480 zł.

dc