Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 657/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: art. 1 par. 1 -3, art. 115 par. 1, art. 231 par. 1 - 2, art. 271 par. 1, art. 228 par. 1 i 3, art. 303, art. 313
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka -Ostrowska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] nr[...], wydanym z powołaniem się na przepisy art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej: ustawa o Policji, Komendant Powiatowy Policji w O. zwolnił ze służby mł. asp.J.G, (w dalszej części uzasadnienia zwany też skarżącym), z dniem [...]r. Orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia organ I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne sprawy.

1.W dniu 28 lutego 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej we W. wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącemu, zarzucając mu dokonanie 48 czynów z art. 231 § 1 i 2 k.k. i art. 271 § 1 k.k. oraz art. 228 § 1 i 3 k.k. tj. przyjęcia korzyści majątkowych, w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby oraz nie dopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych wynikających z przepisów ustawy o Policji, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada

2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 maja 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia

2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lipca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w ten sposób, że przeprowadzając kontrole drogową różnych osób w związku z popełnionymi przez nie wykroczeniami odstąpił od ich ukarania za faktycznie popełnione wykroczenia drogowe i ukarał je mandatami karnymi za nie popełnione wykroczenia drogowe, poświadczając nieprawdę w drukach mandatów karnych , w wyniku czego kierujący uzyskali korzyści majątkowe poprzez wymierzenie im niższych grzywien oraz nie przypisania im punktów karnych należnych za faktycznie popełnione wykroczenia.

2. W dniu 5 marca 2013 r. zatrzymano skarżącego , ogłoszono mu zarzuty i przesłuchano w charakterze podejrzanego.

3. W dniu 6 marca 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej we W. w Sądzie Rejonowym dla W.ia Śródmieście złożył wniosek w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania skarżącego. Powyższy wniosek został uwzględniony i w dniu 7 marca 2013 r. Sąd Rejonowy postanowił zastosować wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na czas 3 miesięcy od dnia 5 marca 2013 r. do 5 czerwca 2013 r.

4. Komendant Powiatowy Policji w O. rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...] zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres od dnia 6 marca 2013 r. do dnia 5 czerwca 2013 r., a rozkazem nr [...] z dnia [...]r. przedłużył ten okres od dnia 6 czerwca 2013 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.

5. W dniu 7 marca 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w O. działając na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wszczął postępowanie administracyjne (sygn. akt [...]) zmierzające do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Uzasadnieniu prawnym orzeczenia organ I instancji przytoczył treść art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (...), jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Według organu art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy umożliwia przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych zwolnienie policjanta ze służby w Policji i z uwagi na fakultatywny charakter wskazanej podstawy zwolnienia, zastosowanie tego trybu pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, zaś podjęcie takiego rozstrzygnięcia powinno uwzględniać interes społeczny i słuszny interes strony.

Wyjaśniając zawarte w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji pojęcie "oczywistości" popełnionego czynu organ I instancji powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne , w którym przyjmuje się, że "oczywistość" występuje, gdy stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, kto dopuścił się czynu. Przy czym oczywistość popełnienia przestępstwa winna być niewątpliwa, bezsporna, niewymagająca szczegółowego wnioskowania opierającego się na poszlakach, domniemaniach lub dowodach pośrednich albo mogących budzić wątpliwości sprzecznych zeznaniach świadków. Z powyższego wynika, że przestępstwo jest oczywiste w sytuacji np. złapania na gorącym uczynku, przyznania się do winy, które to sytuacje nie budzą wątpliwości, kto dopuścił się czynu.

Według organu I instancji popełnienie zarzucanych policjantowi czynów zostało w znacznym stopniu uprawdopodobnione zebranym w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym materiale dowodowym, w tym zeznaniami świadków: D. H. , A. L. , A. K., materiałami przekazanymi przez P. O. we W. i Sąd Rejonowy we W., w tym: postanowieniem o tymczasowym aresztowaniu w postępowaniu przygotowawczym skarżącego, postanowieniem o przedstawieniu zarzutów i postanowieniem o uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów skarżącemu, postanowieniem o przedstawieniu zarzutów A. K. - współpodejrzanemu w postępowaniu karnym funkcjonariuszowi , protokołem przesłuchania podejrzanego asp. A. K. . Jak również zeznaniami J.G. , który przesłuchany w charakterze podejrzanego przyznał się do zarzucanych mu czynów i złożył stosowne wyjaśnienia ,zaś po zaznajomieniu się z aktami postępowania, nie wniósł uwag oraz nie złożył wniosków dowodowych.

Zdaniem organu I instancji, za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przemawia charakter zarzucanych funkcjonariuszowi przestępstw oraz wpływ na wizerunek Policji w społeczeństwie. Szczególny status i zadania Policji w zapewnianiu porządku prawnego, które nie mogą być realizowane przez osoby oskarżone o popełnienie tego rodzaju przestępstw, są przesłankami do zwolnienia funkcjonariusza w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Mając na uwadze treść art. 25 tej ustawy, a zwłaszcza konieczność posiadania przez funkcjonariusza Policji nieposzlakowanej opinii organ I instancji stwierdził, że popełnienie przez policjanta przestępstw o charakterze korupcyjnym uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia fakt, że podjęte przez funkcjonariusza działania godzą w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania społecznego do tej instytucji. Policja jest uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pozostawienie w służbie osoby sprzeniewierzającej się wskazanym zasadom, mogłoby wpłynąć na postrzeganie przez społeczeństwo Policji jako instytucji działającej niezgodnie z kanonami praworządności.

W odwołaniu decyzji pierwszo-instancyjnej strona wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący podniósł zarzut przekroczenia przez organ granic dopuszczalnego uznania administracyjnego, przez co zaskarżona decyzja nosi znamiona dowolności , czym naruszono art. 11 k.p.a. Ponadto odwołujący podniósł zarzut naruszenia innych przepisów postępowania, a to art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegało ono na niepodjęciu niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym, które nie odniosło się w pełni do hipotezy przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, ani też nie wykazało w sposób dostatecznie jasny, w jaki sposób organ przyjął oczywistość popełnionego przez stronę skarżącą czynu o znamionach przestępstwa. Według odwołującego brak jest także w zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia, jakie kryteria zostały przez organ zakwalifikowane jako spełniające wymagania oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.

Odwołujący wywodził ,że o odpowiedzialności karnej za zarzucany czyn rozstrzyga Sąd w postępowaniu karnym. Do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie, nie można więc przesądzać o popełnieniu czynu przez oskarżonego. Zgodnie bowiem z art. 5 § 1 k.p.k. oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Stąd na obecnym etapie procesu karnego, w żaden sposób nie można mówić o "oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa" przez stronę niniejszego postępowania. Tymczasem organ administracyjny całkowicie pominął przy wydawaniu zaskarżonej decyzji konstytucyjną zasadę domniemania niewinności.

W ocenie odwołującego organ również błędnie zastosował art. 108 § 1 k.p.a. - nadając przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, która to instytucja ta ma charakter wyjątkowy. Rygor natychmiastowej wykonalności nie może być bowiem nadany w każdym przypadku, gdy w grę wchodzi ochrona zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Dlatego też wymienione w art. 108 § 1 k.p.a. przesłanki nie mogą być interpretowane rozszerzająco .Przepis § 1 wprowadza ponadto przesłankę niezbędności, tj. "gdy jest to niezbędne ze względu na...". W ocenie strony w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka niezbędności, a organ uzasadnił swoje stanowisko w sposób wybiórczy i ogólnikowy.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Komendant Wojewódzki Policji we W. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji . W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy wskazał, że jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjęto zarzut popełnienia przez skarżącego szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym popełnionych w styczniu 2012 r., a polegających na przyjęciu przez wymienionego korzyści majątkowych w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa poprzez odstąpienie od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby i niedopełnienie ciążących na nim obowiązków jako funkcjonariuszu publicznym tj. czynów z art. 231 §1 i 2 k.k., art. 271 §1 k.k. oraz art. 228 §1 i 3 k.k. Komendant Powiatowy Policji w O. uwzględniając okoliczność postawienia w postępowaniu karnym (sygn. akt[...] ) skarżącemu 48 zarzutów popełnienia przestępstw o charakterze korupcyjnym, z dniem 7 marca 2013 r. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące zwolnienia ww. funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołania w zakresie uznania decyzji organu I instancji za przesądzającą o winie funkcjonariusza przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego w sprawie. Wyjaśnił ,że przedmiotem przeprowadzonego postępowania administracyjnego jak i zapadłej w sprawie decyzji nie było w istocie rozstrzygnięcie o stopniu winy oraz wymiarze odpowiedzialności za czyn, zarzucony stronie w postępowaniu karnym (sygn. akt[...]), a jedynie ocena zasadności zwolnienia ze służby funkcjonariusza w opisanej sytuacji. Podkreślił organ II instancji ,ze decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, oparta na art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy, zaś decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 k.p.a., a więc powinien załatwić sprawę mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nie daje przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi strony. Tym samym wystarczającą przesłanką do zastosowania sankcji przewidzianej przez art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest popełnienie jednego czynu o znamionach przestępstwa.

W konsekwencji powyższego nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy uznał za prawidłowe, bowiem interes służby (tożsamy z interesem społecznym), przejawia się koniecznością niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i policjantów, spowodowanego ujawnieniem opisanego przypadku. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji - jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest bowiem jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. W sytuacji, gdy w szeregach policji znajdują się funkcjonariusze objęci zarzutem nieprzestrzegania prawa, wypełnianie tej roli jest znacznie utrudnione.

Zdaniem organu odwoławczego analiza zebranego materiału dowodowego w sprawie dała jednoznaczne podstawy do uznania szeregu zarzucanych funkcjonariuszowi czynów za oczywiste , co w konsekwencji stanowiło podstawę podjęcia decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Według Komendanta Wojewódzkiego Policji organ I instancji w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie wykazał przesłankę oczywistości popełnienia przestępstwa przez skarżącego w znacznym stopniu , a także zasadnie i przekonująco uzasadnił przesłankę niemożności pełnienia służby przez policjanta pozostającego pod wieloma zarzutami popełnienia przestępstw o charakterze korupcyjnym. Wskazał, że w analizowanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w O. zgromadził dowody potwierdzające popełnienie przez skarżącego szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym. W oparciu o zebrane materiały w sprawie, w szczególności protokół przesłuchania podejrzanego J.G. z dnia 8 maja 2013 r. bezsprzecznie potwierdzono fakt przyznania się przez policjanta do popełnienia kilkunastu czynów przestępczych, polegających na przyjęciu korzyści majątkowych w zamian za zachowania stanowiące naruszenie prawa i polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby oraz niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych. W ramach złożonych zeznań podejrzany J.G. wyjaśnił sposób postępowania związany z przyjmowaniem korzyści majątkowych od sprawców wykroczeń drogowych, a mianowicie : "nawiązując do moich wcześniejszych wyjaśnień podział łapówek był taki, że obojętnie czy ja przyjmowałem korzyść majątkową czy kolega z patrolu to dzieliliśmy się łapówkami po połowie".

Dodatkowo organ II instancji podkreślił ,że istotne znaczenie dla sprawy ma fakt, że w dniu 11 czerwca 2013 r. prokurator Prokuratury Okręgowej we W. po zapoznaniu się z aktami postępowania o sygn. [...] przeciwko J. G. podejrzanemu o czyn z art. 228 § 1 i 3 k.k. postanowił uzupełnić postanowienie o przedstawieniu zarzutów J. G. o dodatkowy czyn popełniony w dniach od 4 do 5 marca 2013 r. Zgodnie z przedstawionym w punkcie 49 postanowienia o zmianie - uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów: J.G. jako funkcjonariusz Zespołu Prewencji Komisariatu Policji w B., działając wspólnie i w porozumieniu z asp. A. K., po przeprowadzonej kontroli drogowej, zażądał od A. K. kwoty 1000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe w postaci nie posiadania przy sobie dokumentów potwierdzających uprawnienia do prowadzenia pojazdów, a następnie z uwagi na to, że A. K. nie posiadał takiej kwoty pieniędzy przyjął od niego kwotę 500 zł w zamian za powyżej opisane zachowanie stanowiące naruszenie prawa tj. o czyn z art. 228 §1 i 3 k.k.

Dalej organ II instancji stwierdził ,że przebieg zdarzenia opisanego w punkcie 49 postanowienia o zmianie - uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów został szczegółowo wyjaśniony w oparciu o zeznania A. K. złożone w charakterze podejrzanego o czyn z art. 229 § 1 i 3 k.k. i in. w ramach postępowania przygotowawczego (sygn. akt[...] ) w dniu 22 marca 2013 r. Natomiast podejrzany w sprawie sygn. [...] A. K. potwierdził swoje zeznania w protokole przesłuchania świadka w ramach postępowania administracyjnego w dniu 8 kwietnia 2013 r. Wymieniony świadek szczegółowo oraz w nie budzący wątpliwości sposób przedstawił okoliczności przeprowadzonej wobec niego kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Zespołu Prewencji KP w B., w tym asp. A. K. Świadek potwierdził fakt wręczenia kwoty 500 złotych funkcjonariuszom: mł.asp. J. G. oraz asp. A. K. w zamian za odstąpienie od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe. Dodatkowo współpodejrzany w sprawie karnej asp. A. K., w swoich zeznaniach z dnia 5 marca 2013 roku przyznał się do przyjęcia od A. K. korzyści majątkowej w wysokości 500 złotych oraz dokonania podziału przyjętej kwoty w równych częściach po 250 złotych pomiędzy siebie oraz kolegę z patrolu mł.asp. J.G..

W świetle powyższych okoliczności organ I instancji, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji , zasadnie i przekonująco - w ocenie organu odwoławczego - uzasadnił wszystkie trzy przesłanki zastosowania tegoż przepisu, dokonując jego prawidłowej subsumcji. W szczególności uznanie przez organ I instancji , że nie jest możliwe dalsze pozostawienie w służbie skarżącego ze względu na dokonanie przez niego czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste - stanowiło istotny element zastosowania przyjętej podstawy zwolnienia. Powyższe decyduje zatem o celowym i świadomym uznaniu w tej sprawie, nadrzędności interesu służby, zgodnego z interesem społecznym, nad słusznym interesem strony wyrażającym się w woli dalszego pozostawania w służbie.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której J.G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga została oparta na zarzucie naruszenia następujących przepisów, a to:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, dotyczące w szczególności ustalenia okoliczności warunkujących przyjęcie oceny o oczywistości popełnienia czynu zabronionego przez skarżącego, stanowiących podstawę do uznania ziszczenia się przesłanki przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji, zezwalającej fakultatywnie na zwolnienie skarżącego ze służby, podczas gdy prawidłowa, wnikliwa i wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie takiej oceny dowodów, która warunkuje zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności nie wyjaśnienie jakie okoliczności faktyczne — za tym jakie dowody — w ocenie organu dają podstawę do uznania, że popełnienie czynu (zabronionego) przez skarżącego ma charakter oczywisty, pomimo że wobec skarżącego nie zapadł jeszcze żaden wyrok, choćby nieprawomocny, warunkujący przypisanie mu winy i sprawstwa, co więcej nie sporządzono i nie wniesiono jeszcze aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu;

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie ustaleń stanu faktycznego w sposób arbitralny i dowolny, w oderwaniu od zebranych w sprawie dowodów, przy przyjęciu dowolnej i zsubiektywizowanej oceny materiału dowodowego, apriorycznie przesądzającej o winie skarżącego, mimo obowiązującej pryncypialnej ad casum zasady - odnoszącej się w świetle art. 32 Konstytucji RP do wszystkich obywateli - domniemania niewinności, w świetle której oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem;

- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w uznaniowym wydaniu decyzji orzekającej o zwolnieniu skarżącego ze służby, pomimo że brak jest materialnoprawnych podstaw do zastosowania w/w przepisu, nawet przy fakultatywnej jego dyspozycji, wobec braku dowodów uzasadniających okoliczności stanowiące podstawę do jego zastosowania.

Nadto w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ II instancji nie odniósł się merytorycznie do zarzutów i uzasadnienia odwołania skarżącego od zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 24 czerwca 2013 r. Według skarżącego, formalnoprawna ocena podniesionych zarzutów zgłoszonych w odwołaniu, z punktu widzenia treści uzasadniania zaskarżonej decyzji, sprowadza się jedynie do konstatacji, w której podano, że zarzuty sformułowane w odwołaniu strony nie są zasadne. Takie rozstrzygnięcie i ustosunkowanie się do zarzutów odwołania, na obecnym etapie nie daje skarżącemu jakichkolwiek merytorycznych podstaw do polemiki z argumentacją organu II instancji, albowiem treść uzasadniania decyzji ad metriti nie zawiera argumentacji, z którą można skutecznie polemizować.

Zdaniem skarżącego, organy obu instancji nie podały, w uzasadnieniach swoich decyzji, merytorycznej argumentacji w zakresie wyjaśnienia, jakie to okoliczności świadczyć mają o "oczywistości" popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego, które dają podstawę do wydania uznaniowej decyzji w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. Przy czym nie tylko organ II instancji nie podał w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji faktów, które uznał za udowodnione, argumentacji, dla której odmówił uwzględniania podniesionych zarzutów, ale również w świetle przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. nie dokonał merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Takie postępowanie można uznać jedynie za realizację praworządności formalnej. Natomiast państwo w procesie stosowania prawa nie może poprzestać na niezbędnym minimum, jakim jest realizacja praworządności formalnej, czyli działanie organów państwa zgodnie z nakazem legalności i przestrzegania prawa. Konieczna jest bowiem również realizacja praworządności materialnej, dotyczącej w najszerszym ujęciu treści prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 960/05, LEX nr 190847).

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniającą ją argumentacją. W odniesieniu do zarzutów skargi organ odwoławczy stwierdził ,że Komendant Powiatowy Policji w O. zgromadził dowody potwierdzające popełnienie przez skarżącego szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym. Tymi dowodami są zeznania świadków, współpodejrzanego A. K., zebrane w ramach postępowania karnego oraz dowody z zeznań świadków w ramach postępowania administracyjnego w szczególności zeznań A. K. W oparciu o zebrane materiały w sprawie, w szczególności dowody takie jak protokół przesłuchania podejrzanego J.G. z dnia 8 maja 2013 r. bezsprzecznie potwierdzono fakt przyznania się przez policjanta do popełnienia kilkunastu czynów przestępczych polegających na przyjęciu korzyści majątkowych w zamian za zachowania stanowiące naruszenie prawa i polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby oraz niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych. W ramach złożonych zeznań podejrzany J.G. wyjaśnił sposób postępowania związany z przyjmowaniem korzyści majątkowych od sprawców wykroczeń drogowych. Dodatkowo istotne znaczenie ma fakt, że w dniu 11 czerwca 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej we W. po zapoznaniu się z aktami postępowania o sygn. V Ds. 36/12 przeciwko J. G. podejrzanemu o czyn z art. 228 § 1 i 3 k.k. działając na podstawie art. 314 k.p.k. postanowił uzupełnić postanowienie o przedstawieniu zarzutów o dodatkowy czyn popełniony w dniach od 4 do 5 marca 2013 r. , a mianowicie ,że jako funkcjonariusz Zespołu Prewencji Komisariatu Policji w B., działając wspólnie i w porozumieniu z asp. A. K., po przeprowadzonej kontroli drogowej, zażądał od A. K. kwoty 1000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe w postaci nie posiadania przy sobie dokumentów potwierdzających uprawnienia do prowadzenia pojazdów, a następnie z uwagi na to, że A. K. nie posiadał takiej kwoty pieniędzy przyjął od niego kwotę 500 zł w zamian za powyżej opisane zachowanie stanowiące naruszenie prawa tj. o czyn z art. 228 §1 i 3 kk.

Popełnienie czynu opisanego w punkcie 49 postanowienia o zmianie - uzupełnieniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów zostało szczegółowo wyjaśnione w oparciu o n/w dowody :

- z wyjaśnień A. K. jako podejrzanego o czyn z art. 229 § 1 i 3 k.k. i in. w ramach postępowania przygotowawczego (sygn. akt[...]), z dnia 22 marca 2013 r., z zeznań A. K., zawartych w protokole przesłuchania świadka w ramach postępowania administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2013 r. Wymieniony świadek szczegółowo oraz w nie budzący wątpliwości sposób przedstawił okoliczności przeprowadzonej wobec niego kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Zespołu Prewencji KP w B., w tym asp. A. K.. Świadek potwierdził fakt wręczenia kwoty 500 zł funkcjonariuszom: mł.asp. J. G. oraz asp. A. K. w zamian za odstąpienie od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe. - z wyjaśnień współpodejrzanego w sprawie karnej asp. A. K., z dnia 5 marca 2013 r., który przyznał się do przyjęcia od A. K. korzyści majątkowej w wysokości 500 zł oraz dokonania podziału przyjętej kwoty w równych częściach po 250 zł pomiędzy siebie oraz kolegę z patrolu mł.asp. J.G.. Podkreślił organ odwoławczy , że w toku postępowania administracyjnego, zmierzającego do zwolnienia policjanta ze służby organ nie musi przeprowadzać postępowania dowodowego w tak szerokim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu karnym. Nie jest bowiem zadaniem organu administracji ustalanie okoliczności wszystkich czynów zarzucanych policjantowi ani dokonywanie ustaleń w zakresie winy policjanta, gdyż byłoby to powielanie zadań postępowania karnego. Na drugi plan schodzi kwestia prawnokarnej ceny czynu. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 nie odwołuje się bowiem do prawnokarnej kategorii winy, jako elementu składającego się na pojęcie przestępstwa . To organy prokuratorskie prowadzące dane postępowanie karne są najbardziej kompetentne do gromadzenia dowodów w sprawie i właśnie na tych materiałach muszą opierać się ustalenia organu administracji publicznej. Organy te nie są bowiem uprawnione do prowadzenia równoległego "postępowania karnego", jeżeli przesłanką zwolnienia policjanta ze służby ma być kwestia dotycząca popełnienia przestępstwa .

Zdaniem organu odwoławczego do zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest także wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu skazującego za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa. Niemniej jednak - skoro z zebranych w toku postępowania dowodów, dołączonych do niniejszej sprawy , wynika, że nie budzi wątpliwości, iż skarżący dopuścił się przynajmniej części z zarzucanych mu czynów, to tym samym stwierdzić należy, że popełnienie przez niego czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste.

Natomiast biorąc pod uwagę fakt, że w tym przypadku zarzuty dotyczą przestępstw polegających na przyjęciu korzyści majątkowych, charakter tych przestępstw uniemożliwia - według organu - dalsze pozostanie skarżącego w służbie. Przestępstwa korupcji w organach Państwa zasługują na potępienie. Jeśli korupcji dopuszcza się policjant, którego podstawowym zadaniem jest ochrona porządku prawnego, przestrzeganie praworządności i dyscypliny służbowej, to stwierdzić należy, że jest to zachowanie szczególnie naganne. Podjęte przez funkcjonariusza działania godzą w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania społecznego do tej instytucji. Status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawa łączy się nierozerwalnie z koniecznością przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej. Jeśli nadto uwzględnić fakt, że z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii, to w tej sytuacji należało uznać, że dalsze pozostawanie w Policji skarżącego nie było możliwe. Czyny, których dopuścił się skarżący, pozbawiły go przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii. Tym samym zaistniały przesłanki uzasadniające brak rękojmi po stronie skarżącego, właściwego wykonywania przez niego obowiązków służbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć jedynie należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych , rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego , co wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej : p.p.s.a.

Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy .

Przechodząc zatem do oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów natury procesowej, tylko bowiem niewadliwie przeprowadzone postępowanie i prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne pozwalają organowi na kreowanie lub znoszenie praw i obowiązków strony . Oceniając pod tym względem wydaną w sprawie decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne dotknięte było wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów tegoż postępowania. Przede wszystkim nieuprawniony jest zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym ustalenia okoliczności warunkujących przyjęcie oceny o oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego . Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji podjęły wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy , do czego obligują organ przepisy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz zebrały materiał dowodowy , który w stopniu wystarczającym wyjaśnia istotne okoliczności sprawy . W szczególności ustalony przez organy fakt popełnienia przez skarżącego korupcji w dniach od 4 do 5 marca 2013r. nie został skutecznie przez niego podważony. Z materiału aktowego badanej sprawy jednoznacznie wynika, że w tych dniach skarżący jako funkcjonariusz Zespołu Prewencji Komisariatu Policji w B., działając wspólnie i w porozumieniu z asp. A. K., po przeprowadzonej kontroli drogowej, zażądał od A. K. kwoty 1000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe w postaci nie posiadania przy sobie dokumentów potwierdzających uprawnienia do prowadzenia pojazdów, a następnie z uwagi na to, że A.K. nie posiadał takiej kwoty pieniędzy przyjął od niego kwotę 500 zł. Okoliczności te zostały bezspornie potwierdzone z jednej strony wyjaśnieniami A. K. w charakterze podejrzanego o czyn z art. 229 § 1 i 3 k.k. , złożonymi w toku postępowania przygotowawczego, a z drugiej strony jego zeznaniami w charakterze świadka , złożonymi na użytek toczącego postępowania administracyjnego ( k.52). Wskazany świadek szczegółowo przedstawił okoliczności przeprowadzonej w tych dniach w stosunku niego kontroli drogowej przez dwóch funkcjonariuszy Zespołu Prewencji KP w Bierutowie, w tym skarżącego i potwierdził fakt wręczenia tym funkcjonariuszom: tj. skarżącemu oraz asp. A. K. na terenie komisariatu kwoty 500 zł w zamian za odstąpienie od ukarania za popełnione wykroczenie drogowe.

Powyższe ujawnione okoliczności sprawy zostały również potwierdzone złożonymi w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnieniami współpodejrzanego funkcjonariusza A. K., który przyznał się do przyjęcia od A.K. korzyści majątkowej w wysokości 500 zł oraz dokonania podziału przyjętej kwoty w równych częściach po 250 zł pomiędzy siebie oraz kolegę z patrolu mł.asp. J.G.. Tych okoliczności nie zakwestionował także sam skarżący , który w czasie przesłuchiwania go w charakterze podejrzanego , podczas którego odtworzono fragmenty z kontroli operacyjnej , skutkującej w konsekwencji przedstawieniem mu zarzutów, skarżący rozpoznał swój głos i wizerunek , przyznając się jednocześnie do brania łapówek (k.93 i 100 ). Organ prowadzący postępowanie dokonał oceny wartości dowodowej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zasadnie uznał ,że istnieją dostateczne podstawy do przyjęcia oceny ,że oczywiste jest popełnienie przez skarżącego zabronionego czynu. Tej oceny skarżący skutecznie nie podważył , w szczególności poprzez wskazanie ,że istnieją takie braki lub luki w materiale dowodowym, które pozwoliłyby na odmienną ocenę ujawnionych zdarzeń . Przeciwnie po zaznajomieniu się z aktami sprawy skarżący nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych (k.164) , również na etapie postępowania odwoławczego nie zaoferował dodatkowych dowodów.

W szczególności pozbawiony doniosłości prawnej jest zarzut strony skarżącej , odwołujący się do tego ,że na obecnym etapie postępowania nie zapadł jeszcze wobec skarżącego żaden wyrok skazujący , choćby nieprawomocny , jak również nie wniesiono przeciwko niemu aktu oskarżenia. Z faktu braku w materiale aktowym wspomnianych dokumentów urzędowych nie można wyprowadzać wniosku o niekompletności pod względem dowodowym tego materiału .Ta sprawa w znaczeniu materialnym różni się od sprawy karnej, która na etapie postępowania przygotowawczego , a następnie postępowania sądowego ma na celu wykrycie sprawcy przestępstwa i pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej. Natomiast celem postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest ustalenie w oparciu o niewątpliwe fakty oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i niemożności pozostawania z tego powodu policjanta w służbie. Różnice w zakresie podmiotowym i przedmiotowym omawianych postępowań powodują, że okoliczności istotne w jednej z tych spraw , nie są automatycznie istotne w drugiej sprawie. W związku z tym nie ma potrzeby przeprowadzenia w postępowaniu poprzedzającym decyzję o zwolnieniu policjanta takich dowodów , jakie są niezbędne i przeprowadzane w postępowaniu karnym .

Z tych między innymi przyczyn, o których mowa wyżej nie może odnieść zamierzonego skutku również kolejny zarzut skargi , podnoszący naruszenie przez organ przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 9 k.p.a. . Nie ma bowiem racji skarżący , kiedy wywodzi ,że organ zaniechał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnił , jakie okoliczności faktyczne - za tym jakie dowody - w ocenie organu dają podstawę do uznania, że popełnienie czynu (zabronionego) przez skarżącego ma charakter oczywisty. W tym zakresie w badanej sprawie organ I instancji zgromadził dowody potwierdzające popełnienie przez skarżącego szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym. Tymi dowodami są z jednej strony dowody osobowe , przeprowadzone bezpośrednio przez organ, a to z zeznań świadków : A. K. ( k.52) , D. H. (k.37 ) , A. L. ( k.43) , dowody z dokumentów , a to postanowień Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 28 lutego 2013 r. oraz z dnia 11 czerwca 2013 r. o przedstawieniu skarżącemu zarzutów dokonania 49 czynów z art. 231 § 1 i 2 k.k. i art. 271 § 1 k.k. oraz art. 228 § 1 i 3 k.k. tj. przyjęcia korzyści majątkowych, w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby oraz nie dopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych, jak również z postanowienia Sądu Rejonowego dla W.ia z dnia [...]r. o zastosowaniu wobec skarżącego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na czas 3 miesięcy . Z drugiej strony są to dowody pośrednie , przeprowadzone przez inne organy , a mianowicie protokoły z przesłuchań w charakterze podejrzanego A. K. (k.127) i A. K. (k.131) , jak również skarżącego w charakterze podejrzanego z dnia 30 kwietnia 2013r. I z dnia (k. 93 ) i z dnia 8 maja 2013 r. (k.99) , w którym przyznał się do popełnienia kilkunastu czynów przestępczych, polegających na przyjęciu korzyści majątkowych w zamian za zachowania stanowiące naruszenie prawa i polegające na odstąpieniu od ukarania za popełnione wykroczenia przez różne osoby oraz niedopełnienie ciążących na nim obowiązków służbowych , wyjaśniając równocześnie sposób postępowania związany z przyjmowaniem korzyści majątkowych od sprawców wykroczeń drogowych .

Nie ulega wątpliwości ,że dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania , w tym przygotowawczego i karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodach utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu ( przygotowawczym, karnym ) . Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozważanej sprawie. W związku z tym zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy oddaje pełny obraz sprawy i pozwala na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych skarżącemu . Natomiast organy prowadziły postępowanie z zachowaniem zasad i reguł rządzących postępowaniem administracyjnym , tak w zakresie postępowania dowodowego, jak również w odniesieniu do praw skarżącego gwarantowanych ustawą o Policji.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art.107 § 1 i 3 k.p.a. , zaś poczynione przez organ ustalenia są oparte na materiale dowodowym , który ma walor kompletności. Przy czym organ nie pominął żadnego z dowodów , które stanowiły podstawę poczynionych przez niego ustaleń , przeciwnie organ szczegółowo je przytoczył , wyjaśniając jednocześnie z jakich przyczyn przypisano im walor mocy dowodowej .

Pod adresem organów orzekających w sprawie nie może być też skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP , który skarżący upatruje w " przyjęciu dowolnej i zsubiektywizowanej oceny materiału dowodowego, apriorycznie przesądzającej o winie skarżącego, mimo obowiązującej pryncypialnej ad casum zasady - odnoszącej się w świetle art. 32 Konstytucji RP do wszystkich obywateli - domniemania niewinności, w świetle której oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem". Przede wszystkim wskazać należy ,że odpowiedzialność , o której mowa w art.41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności karnej. Zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby dokonywane jest w toku postępowania administracyjnego , a nie karnego . Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest w żadnym przypadku sankcją karną, a zatem nieuprawnione jest powoływanie się w tym zakresie do zasad postępowania karnego. Pojęcie winy jest kategorią prawa karnego i związana z nim zasada domniemania niewinności dotyczy wyłącznie statusu podejrzanego lub oskarżonego w procesie karnym . Co więcej zwolnienie funkcjonariusza nie przesądza o jego winie , która może być przypisana tylko w postępowaniu karnym . Tym samym należy dostrzec różnice w trybie i zasadach postepowania karnego , którego instytucje nie mogą być wprost stosowane w toku procedury administracyjnej zmierzającej do zwolnienia funkcjonariusza ze służby . W związku z tym organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie powołanego wyżej przepisu nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza , to jest o tym , czy popełnił on przestępstwo . Rolą organu Policji jako organu administracji publicznej jest ustalenie , czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste. Również ratio legis przepisu art.41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji nie pozwala na stosowanie w postępowaniu administracyjnym sformułowanej w art. 42 ust.3 Konstytucji zasady niewinności do chwili prawomocnego skazania wyrokiem sądu. Celem jakiemu służy przepis art.41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji jest umożliwienie zwolnienia policjanta ze służby , bez oczekiwania na wynik innych , toczących się postępowań , gdy niemożliwe jest jego pozostanie w służbie. Brzmienie przepisu art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji dowodzi tego , że ustawodawca, dopuszczając możliwość zwolnienia ze służby nie miał na myśli sytuacji, w której za zarzucane funkcjonariuszowi przestępstwo dochodzi do skazania go prawomocnym wyrokiem sądu. Na taką wykładnię w sposób jednoznaczny wskazuje treść wcześniejszego przepisu art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji , zgodnie z którym zwolnienie ze służby ma charakter obligatoryjny w razie skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Podobnie należy interpretować przepis art. 41 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, według którego funkcjonariusza można zwolnić ze służby w Policji (charakter fakultatywny), w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zatem wzajemne zestawienie tych przepisów wskazuje na to , że do zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, bowiem w razie zaistnienia takiej okoliczności ustawodawca w sposób jednoznaczny wyodrębnił inną , obligatoryjną podstawę zwolnienia. Ponadto hipoteza przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy dotyczy wyłącznie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa , a nie przesądza winę sprawcy czynu i skazanie go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo . Tylko w odniesieniu do tej drugiej sytuacji faktycznej ma zastosowanie bardzo ważna zasada uznawana powszechnie w demokratycznych systemach ustrojowych , a mianowicie zasada niewinności zatrzymanego. Konstytucja nakazuje uważać za niewinnego każdego zatrzymanego, dopóki sąd prawomocnym wyrokiem winy tej nie stwierdzi. W przypadku zatem przyznania się sprawcy czynu do popełnienia czynu mającego znamiona przestępstwa ta zasada ma również zastosowanie , lecz nie pozostaje ona bez wpływu na możliwość zwolnienia policjanta z tego powodu ze służby , gdyż oczywistość popełnienie tego czynu o, określonych znamionach i zachowanie się policjanta po tym zdarzeniu uniemożliwiają pełnienie służby .

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę w swoich orzeczeniach (zob. wyroki z dnia 23 września 1997 r.- K 25/96 OTK 3-4/97/36; z dnia 27 stycznia 2003 r.- SK 27/02 OTK-A 1/03/2; z dnia 8 października 2002 r. K 36/00 OTK-A 2002/5/63), że specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wskazaną specyfikę pracy w służbach mundurowych Trybunał Konstytucyjny uznał za przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego.

Taki też kontekst należy mieć na uwadze przy ocenie zarzutów skargi nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia . Materialno-prawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. tj. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) , której art. 41 określa dwa rodzaje podstaw zwolnienia policjanta ze służby. I tak ustęp 1 art. 41 tej ustawy przewiduje, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach: 1) orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, 2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, 3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, 4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, 5) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa. Każda z wymienionych podstaw obligatoryjnego zwolnienia policjanta ma tak duży ciężar gatunkowy, że uniemożliwia pozostawienie policjanta w dotychczasowej służbie, wobec czego przepis sformułowany został w sposób, który wyklucza jakąkolwiek dowolność organów w przypadku wypełnienia się hipotezy w nim zawartej. Jest to wspólna cecha wszystkich podstaw , mimo ich wywodzenia się z różnych zdarzeń i okoliczności. Natomiast w myśl art. 41 ust. 2 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach enumeratywnie w nim wyliczonych. Wszystkie ustawowe przyczyny zwolnienia ze służby ustanowione w art.41 ust.2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę ,że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym , lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. Jedną z takich podstaw jest popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, o czym mowa w pkt 8. ust. 2 art. 41 tej ustawy, będącym jednocześnie podstawą zaskarżonej decyzji.

Sformułowanie zawarte w cytowanym wyżej przepisie jednoznacznie wskazuje na to , że decyzje wydawane w przedmiocie zwolnienia - z uwagi na wystąpienie określonych w wskazanym przepisie podstaw - mają charakter decyzji uznaniowych, co z kolei determinuje zakres kontroli legalności takiej decyzji dokonywanej przez sąd administracyjny. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych cechuje się bowiem ograniczonym zakresem, sprowadzając się do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Uznanie administracyjne stanowi bowiem uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Przy czym podkreślenia wymaga, że w zakresie nieuregulowanym odmiennie w ustawie o policji i przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania w sprawach zwolnienia policjantów ze służby ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1991 r., sygn. akt II SA 1188/91). Wobec czego organ administracji – również właściwy w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby komendant Policji - ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem , przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego. Oznacza to , że zastosowanie przepisu będącego podstawą prawną kwestionowanej decyzji wymaga ustalenia przez organ przesłanki popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, obarczonej dwoma kwalifikatorami wymagającymi od organu przeprowadzenia dwóch różnych wnioskowań , których wyraz powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, a mianowicie wykazania oczywistości popełnienia czynu i oceny braku możliwości pozostania w służbie. Wprawdzie przepisy ustawy o Policji nie wyjaśniają pojęcia oczywistości czynu zabronionego , stąd też będąc w zgodzie z regułami wykładni należy odwołać się do jego potocznego znaczenia i wskazać, że słownik języka polskiego pojęcie "oczywisty" definiuje jako : nie budzący wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporny, pewny (Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 565). Drugi z kwalifikatorów przesłanki pozwalającej organowi zwolnić policjanta ze służby ma charakter uznania administracyjnego obejmującego prawo organu do oceny, czy oczywiście popełniony czyn uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie.

Mając powyższe uwagi na względzie stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji , prowadząc postępowanie z pełnym poszanowaniem reguł procesowych określonych tak w ustawie o Policji , jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie ma bowiem racji skarżący , kiedy zarzuca organom naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy poprzez błędną wykładnię pojęcia "oczywistości popełnienia przestępstwa". Przede wszystkim należy zauważyć, że w komentowanym przepisie nie ma mowy o popełnieniu przestępstwa, a jedynie o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa. Wobec czego celowym jest sięgnięcie do Kodeksu karnego, którego przepis art.1 § 1-3 określa warunki odpowiedzialności karnej, dające podstawę do sformułowania ogólnej definicji przestępstwa, którym jest czyn zabroniony pod groźbą kary przez obowiązującą ustawę, zawiniony i szkodliwy społecznie w stopniu większym aniżeli znikomy. Uzupełnieniem powyższej definicji jest art. 115 § 1 kodeksu karnego stanowiący, że znamiona czynu zabronionego musi określać ustawa. Odnosząc powyższe uwagi do brzmienia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie sposób nie dostrzec , że nie ma w nim mowy o popełnieniu przestępstwa w rozumieniu podanej wyżej legalnej definicji z kodeksu karnego , a jedynie o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa. A zatem czynu , w odniesieniu do którego wstępna kwalifikacja prawno-karna wskazuje na to ,że wypełnia on cechy charakterystyczne ( elementy wyróżniające ) dla przestępstwa . To rozróżnienie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy . Aby można było mówić o przestępstwie, muszą wystąpić wszystkie przesłanki określające odpowiedzialność karną, obejmowane pojęciem formalnym definicji przestępstwa, tj. czyn zabroniony przez obowiązującą ustawę karną , określającą jego znamiona, w tym czyn popełniony w warunkach wyłączających bezprawność albo winę jego sprawcy. Ponadto obejmowane pojęciem materialnym w rozumieniu ujemnej społecznie treść czynu i jego społecznej szkodliwości. Natomiast popełnienie czynu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie musi obejmować wszystkich takich elementów , o których mowa wyżej.

Oceniając pod takim kątem zarzucane skarżącemu czyny o charakterze korupcyjnym , popełnione w okresie od 30 grudnia 2011 r. do 5 marca 2013r. , zgodzić się należy z organami orzekającymi w niniejszej sprawie ,że stanowi to o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa , o którym mowa w art. 231 §1 i 2 k.k., art. 271 §1 k.k. oraz art. 228 §1 i 3 k.k. Natomiast kwalifikator oczywistości popełnienia tego czynu musi być oceniany przez pryzmat stanu faktycznego, który w danej sprawie nie może budzić wątpliwości i jest bezsporny, pewny. W każdym bądź razie ocena zasadności naruszenia prawa materialnego może być dokonana na podstawie konkretnego stanu faktycznego , nie zaś na podstawie stanu faktycznego , który skarżący uznaje za prawidłowy .

Pozostaje poza sporem w badanej sprawie , że skarżącemu zostały przedstawione zarzuty w postępowaniu przygotowawczym popełnienia szeregu przestępstw z art. 228 §1 i 3 i art. 231 §1 i 2 k.k. oraz art. 271 §1 k.k. Przypomnieć w tym miejscu jedynie należy ,że stosownie do art. 303 k.p.k., jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną. W myśl art. 313 k.p.k., jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej. A zatem istnienie takiego szczególnego dokumentu jakim jest postanowienie o przedstawieniu zarzutów ma istotne znaczenie dla określenia prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa. Przede wszystkim stwierdzić należy ,że przedstawienie zarzutów jest cezurą czasową w postępowaniu przygotowawczym, skutkiem czego toczy się ono przeciwko konkretnej osobie (faza in personam). Ujawnienie tej okoliczności przesądza o zaistnieniu zdarzenia nie tylko o znamionach czynu zabronionego, lecz przestępstwa. W takim przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z ustaleniem oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.

Natomiast kontrola prawidłowości, czy też zasadności postawienia zarzutów nie należy do kompetencji organów Policji, dokonywanej w toku prowadzonego przez nie postępowania administracyjnego. W związku z tym w obliczu istnienia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, że organ Policji nie miał obowiązku prowadzenia własnego postępowania dowodowego, którego celem miało by być ustalenie, czy czyn zaistniał, został popełniony przez podejrzanego czy jego popełnienie jest oczywiste. Skoro zatem decyzje obu organów orzekających w sprawie były wydane już po przestawieniu skarżącemu zarzutów o popełnieniu przestępstw z art. 228 §1 i 3 i art. 231 §1 i 2 k.k. oraz art. 271 §1 k.k. , to ten fakt ten determinuje i przesądza o zasięgu postępowania dowodowego, a tym samym i całego postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby ze względu na oczywistość popełnienia przez policjanta czynu zabronionego o znamionach przestępstwa. W świetle dokumentów posiadanych przez organ I i II instancji, a zwłaszcza w świetle postanowienia o przedstawieniu mu 49 zarzutów, postanowienia o tymczasowym aresztowaniu skarżącego , protokołów przesłuchania świadków A. K. , A. K. , przesłanka oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa została przez organy wykazana.

Z kolei biorąc pod uwagę uzasadnienie organu działającego w ramach uznania administracyjnego co do niemożliwości pozostawienia skarżącego w służbie po popełnieniu tego czynu, to uznać należy ,że ujawnione okoliczności faktyczne sprawy , związane bezpośrednio z popełnionymi czynami o charakterze korupcyjnym pozwalają na przyjęcie ,że organy obu instancji przy ocenie tych okoliczności nie przekroczyły granic uznania administracyjnego . Wypada w tym miejscu przywołać przepisy § 2 i 23 zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie " Zasad etyki zawodowej policjanta" ( Dz. Urz. KGP.2004.1.3.), które nakładają na policjanta obowiązek takiego postępowania , aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Niezależnie od tego policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji , w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej.

Niewątpliwie policjant , wobec którego toczy się postępowanie przygotowawcze w związku z popełnieniem przez niego czynów o charakterze korupcyjnym, automatycznie traci przymiot nieskazitelności charakteru , a w konsekwencji uniemożliwia to jego pozostanie w służbie. Takim postępowaniem funkcjonariusz nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, który cieszy się publicznym zaufaniem i wymaga nieskazitelnej postawy , również moralnej. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter jego służby są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad, w tym zasad etyki zawodowej policjanta .

Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.