Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 419/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lutego 2007r. sprawy ze skargi G. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących G. i J. B. kwotę 100,- zł /sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ W.Zygmont /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił skarżącym J.B. i G.B. wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie [...] zł. Z decyzji wynika, że dotyczy ona niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...] i że oparta została na informacji o nieruchomości i obiektach budowlanych złożonej przez podatników.

Postanowieniem z dnia [...] 2004r. na podstawie art. 240 § 1 O.p. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją ostateczną wskutek stwierdzenia nowych faktów, istniejących w dacie wydania decyzji , a nieznanych wcześniej organowi podatkowemu. Na działce, objętej pierwotnym wymiarem, znajduje się budynek mieszkalnym w części wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej, oddany do użytku w 2003r. (zaświadczenie o wykonaniu obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy wystawiono z datą [...] 2003r.).

Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] i na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) uchwały podatkowej Rady Miasta z dnia 16grudnia 2003r. Nr XXXV/284/IV/2003 w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2004r. (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego nr 208, poz. 4298), ustalił skarżącym J. B. i G.B. wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie w kwocie [...] zł. Z decyzji wynika, że na terenie nieruchomości znajduje się budynek , którego odbiór techniczny nastąpił w 2003r. i którego część była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, a część służyła do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Z tego też względu budynek ten podlegał opodatkowaniu - stosownie do zajmowanej powierzchni - zarówno według stawek dotyczących budynków mieszkalnych, jak i dotyczących powierzchni użytkowej zajętej na działalność gospodarczą. Ponadto opodatkowane zostały także tzw. grunty pozostałe.

W odwołaniu podatnicy wnieśli "o obniżenie tej pozycji podatku , bądź nawet całkowite zaniechanie jego poboru". Przypomnieli, że drogi dojazdowe na działkę tzn. ul. [...] i [...] są drogami polnymi, bez trwałej nawierzchni i bez oświetlenia. Poza tym firma , którą prowadzą zakończyła poprzedni rok gospodarczy ze stratą , a pomimo tego wprowadzają nowy produkt na rynek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że stawki podatkowe wynikające z uchwały Rady Miasta są stawkami sztywnymi i wiążącymi dla organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości. Na wysokość podatku nie ma wpływu położenie nieruchomości, stan dróg dojazdowych prowadzących do tej nieruchomości oraz jej walory użytkowe.

W skardze podatnicy zakwestionowali wysokość zobowiązań z uwagi na zastosowanie jednolitej stawki podatku gruntowego dla całego P., bez względu na położenie gruntów , ich uzbrojenie techniczne, jakość dróg , stan oświetlenia, itd. Nakładanie identycznych obciążeń podatkowych za różny poziom dostępnej infrastruktury uznali za łamanie zasady sprawiedliwości społecznej. Stwierdzili, że najpierw Rada Miasta ignoruje zasady sprawiedliwości społecznej , a potem cały aparat administracyjny opiera swoje działanie na tej podstawie. Ulica [...] dochodząca do ul. [...] to polne, wyboiste drogi, bez oświetlenia. I za to wszystko należy podatek w tej samej wysokości, ile płaci użytkownik gruntów z drogą asfaltową, czyli opłacać komfort innych mieszkańców.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o uchylenie powyższej decyzji wskazując na fakt, że podatnicy wprawdzie nie negowali okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia lecz wysokość zobowiązania podatkowego. Nie mniej organ odwoławczy obecnie dostrzegł błąd w decyzji w określeniu wielkości zobowiązania: powierzchnia pomieszczeń mieszalnych winna wynosić [...] m2 , a tymczasem w decyzji wymiarowej przyjęto [...] m2. Jeżeli chodzi o Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidują, co prawda prawo do różnicowania stawek podatkowych, ale prawo to przynależy do organów stanowiących prawo miejscowe, a nie do organów stosujących przepisy tego prawa w postaci stawek podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), , sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Sąd nie może wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego, nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

WSA nie jest także związany granicami skargi, co oznacza, iż ma on obowiązek rozpoznać rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania prawa materialnego. Zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa - nawet tych nie podnoszonych w skardze, a związanych z materią zaskarżonych postanowień. Zatem w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada oficjalności określona w postanowieniach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny wyznaczone są z jednej strony przez kryterium legalności zaskarżonego postanowienia, z drugiej natomiast strony przez zasadę nie pogarszania sytuacji prawnej skarżącego na skutek wydania wyroku (zasada reformationis in peius).

Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Do dokonania powyższej oceny zbędne było rozpatrywanie wszystkich kwestii, jakie można dostrzec w obszernie sporządzonym opisie dotychczasowego przebiegu postępowania. Nie budzi wątpliwości sądu, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisu postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W szczególności w sprawie został naruszony przepis art. 187 § 1 O.p. w ten sposób, że w toku postępowania organy obu instancji nie ustaliły rzeczywistej podstawy określenia wielkości zobowiązania. W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z 23 listopada 2004r. podatnicy podali , że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi [...] m2, a w tym w tym [...] m2 powierzchni tego budynku zajęta jest na działalność gospodarczą. Według tych informacji powierzchnia pomieszczeń mieszalnych winna wynosić [...] m2 ([...] m2 – [...] m2), a tymczasem organy podatkowe (co przyznał organ odwoławczy) w decyzji wymiarowej przyjęły powierzchnię [...] m3. Łączna kwota podatku od nieruchomości stanowi iloczyn podstawy opodatkowania tj. powierzchni użytkowej budynków i powierzchni gruntów oraz odpowiedniej stawki procentowej wynikającej z uchwały rady gminy. Zatem w zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy została określona wielkość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005r.

Sąd wyjaśnia, że przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych przewidują, co prawda prawo do różnicowania stawek podatkowych, ale prawo to przynależy do organów stanowiących prawo miejscowe, a nie do organów stosujących przepisy tego prawa w postaci stawek podatkowych. Podatek od nieruchomości można zaliczyć do kategorii podatków majątkowych, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym (wyrok NSA z 9 marca 1994 r., SA/Gd 1200/93, Wspólnota 1994/35, str. 18).

Podatek od nieruchomości nie nawiązuje więc w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przy jej wykorzystywaniu. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, a nie jest ważne jak intensywnie są wykorzystywane te nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze. Na wysokość tego podatku nie ma wpływu położenie nieruchomości, stan dróg dojazdowych prowadzących do nieruchomości oraz jej walory użytkowe.

Dlatego w osądzanej sprawie organy podatkowe zastosowały wiążące je stawki wynikające z obowiązującej uchwały podatkowej Rady Miasta z dnia 16grudnia 2003r. Nr XXXV/284/IV/2003 w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości na 2004r. (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego nr 208, poz. 4298).

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont /-/ J. Ruszyński