Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1859/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 10 ust. 2 a, art. 61 ust. 3, ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2021 r.nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1859/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi B. Sp. z o.o. z/s w S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 11 października 2021 r. nr SKO 415.91.2021 dotycząca warunków zabudowy.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 28 kwietnia 2021 r. (uzupełnionym 17 maja 2021 r.) Spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla położnych w M. działek nr [...] i [...] w zakresie realizacji na nich inwestycji pn. "[...]".

Decyzją z 11 sierpnia 2021 r. nr RGR. 111.6730.20.2021 Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, bowiem stanowiłaby ona nowy zespół zabudowy produkcyjnej, który w obszarze analizy nie występuje. Tereny znajdujące się w obszarze analizy w stanie istniejącym stanowią niezabudowane tereny rolnicze oraz tereny leśne. Teren działek inwestycyjnych nie sąsiaduje z terenami zabudowy produkcyjnej oraz jakiejkolwiek zabudowy. Brak w obszarze analizy zabudowy produkcyjnej oznacza, że inwestycja nie spełnia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej: u.p.z.p.).

W odwołaniu od decyzji Wójta Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego) zarzuciła naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez jego zastosowanie i ustalenie, że planowana inwestycja nie spełnia zasady dobrego sąsiedztwa, podczas gdy zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy, planowane zamierzenie inwestycyjne jako instalacja odnawialnego źródła energii nie musi spełniać zasady dobrego sąsiedztwa,

2) art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 u.p.z.p. poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego, podczas gdy planowane zamierzenie spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3-5 u.p.z.p. i organ był zobligowany do wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy.

W konsekwencji powyższego wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy lub podjęcie decyzji kasacyjnej.

SKO wskazaną na wstępie decyzją z 11 października 2021 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazało, że na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Na mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r., Dz.U. z 2019 r., poz. 1524), przepisów ust. 1 pkt 1 (zasady dobrego sąsiedztwa) i pkt 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2021 r., poz. 610; dalej: u.o.ź.e.); wg tego przepisu, instalacja odnawialnego źródła energii - oznacza instalację stanowiącą wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno - użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.

W ocenie Kolegium, dokonanie interpretacji przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z zastosowaniem jedynie reguł wykładni literalnej nie jest prawidłowe. Jak wskazano w wyroku NSA z 19 grudnia 2020 r. II OSK 3705/19 (z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019 r. poz. 1524, projekt ustawy druk VIII.3656), rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano z potrzebą wspierania rozwoju prokonsumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, a więc przez podmioty będące odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem, że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej (por. art. 1 pkt 27a ustawy).

Wobec tego należy odwołać się też do reguł wykładni systemowej i przyjąć, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od 29 sierpnia 2019 r. powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energie z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.). Z art. 10 ust. 2a wynika zaś, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie. Natomiast z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń o których mowa w art. 10 ust. 2a oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko.

Z przywołanych przepisów wynika więc, że ustawodawca dokonał rozróżnienia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy do 100 kW i ponad 100 kW, wprowadzając odrębne unormowanie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Regulacja przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. oznacza, że rozmieszczenie tego rodzaju urządzeń infrastruktury energetycznej należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, przy czym ustalenia w tym przedmiocie są obligatoryjne w studium, a fakultatywne w planie miejscowym.

W konsekwencji uprawnione jest wnioskowanie, że realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach (por. M. Szyrski, Rola samorządu terytorialnego w rozwoju odnawialnych źródeł energii, Wolters Kluwer, Warszawa 2017, s. 116-117; H. Izdebski, J. Zachariasz, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, baza LEX, art. 10). Skoro więc z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza, że tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie. Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń o których mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Treść art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. świadczy o tym, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (wyroki NSA w sprawach II OSK 794/16, II OSK 2727/17 i II OSK 2758/16).

W wyroku z 15 lutego 2013 r. II SA/Łd 1109/12 WSA w Łodzi opowiedział się za poglądem, iż "przedsięwzięcie polegające na budowie elektrociepłowni na biogaz wraz z infrastrukturą towarzyszącą powinno spełniać wymóg dobrego sąsiedztwa o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż nie jest to urządzenie infrastruktury technicznej."

W ocenie Kolegium, w sprawie znajdzie zatem zastosowanie zasada "dobrego sąsiedztwa". Wnioskodawca zamierza zrealizować inwestycję w postaci [...] Powierzchnia zabudowy inwestycji wyniesie łącznie ok. 7 450 m2. Przeprowadzona w sprawie analiza o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. wykazała, że działka objęta wnioskiem w stanie obecnym jest niezainwestowana, a sąsiadujące tereny znajdujące się w obszarze analizy w stanie istniejącym stanowią tereny rolnicze oraz tereny leśne wolne do jakiejkolwiek zabudowy. Oznacza to, że planowane przedsięwzięcie nie realizuje zasady dobrego sąsiedztwa, a przez to nie został spełniony wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z 11 października 2021 r. reprezentujący Spółkę pełnomocnik podniósł, że z wykładni językowej art. 59 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 86 u.p.z.p. wynika jednoznacznie, że zasady dobrego sąsiedztwa nie stosuje się m.in. do obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno - użytkową służących do wytwarzania biogazu rolniczego. Znaczenie językowe przywołanego przepisu jest wystarczające dla ustalenia jego znaczenia i nie ma potrzeby odwoływania się do wykładni systemowej czy funkcjonalnej, tym bardziej, że zaproponowana przez NSA wykładnia, zaakceptowana przez organ II instancji, prowadzi do całkowitej negacji wyników wykładni językowej omawianego przepisu.

Wykładnię systemową i funkcjonalną powinniśmy stosować jedynie wówczas, gdy wykładnia językowa nie daje podstawy do ustalenia znaczenia przepisu. Co więcej, z uzasadnienia ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, na którą powołuje się NSA w cytowanym przez SKO wyroku, wynika, że "w związku z rozbieżnością orzeczniczą, z punktu widzenia potrzeb procesu inwestycyjnego w branży odnawialnych źródeł energii przeżywającej dynamiczny rozwój, zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej." Zapis ten potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej. Intencja ustawodawcy została wprost wyrażona; do instalacji odnawialnych źródeł energii nie stosuje się zasady dobrego sąsiedztwa. Wykładnia funkcjonalna prowadzi więc do wniosku, że celem ustawodawcy było stworzenie mniej rygorystycznych warunków budowy instalacji odnawialnych źródeł energii. W uzasadnieniu do ustawy wskazano bowiem, że "celem niniejszego projektu jest realizacja dodatkowych działań zmierzających do osiągnięcia celu 15% udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto do 2020 r.", a więc stworzenie podwalin pod szybszy rozwój energetyki odnawialnej poprzez odformalizowanie m.in. procesu uzyskania warunków zabudowy dla takich inwestycji.

W ocenie skarżącej, dla wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. znaczenie ma także data wejścia w życie nowego brzmienia tego przepisu (nadanego ustawą z dnia 19 lipca 2019 r.) w stosunku do wejścia w życie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., które weszły w życie 25 września 2010 r. (ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Skoro więc aktualnie obowiązujące brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nadane zostało w 2019 r., tj. wówczas, gdy obowiązywał już przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p., przyjąć należy, że racjonalny ustawodawca miał pełną świadomość, że nowe brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłączy stosowanie art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., zgodnie z regułą kolizyjną polegającą na tym, że przepis późniejszy wyłącza zastosowanie przepisu wcześniejszego.

Nie ulega także wątpliwości, że cytowany wyrok NSA został wydany w odmiennym stanie prawnym niż ten istniejący w niniejszej sprawie. Wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r. dotyczył bowiem brzmienia przepisu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. Spójne stosowanie przepisów w procesie inwestycyjno - budowlanym prowadzi więc do wniosku, że instalacje odnawialnego źródła energii o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW nie muszą spełniać zasady "dobrego sąsiedztwa". W tych okolicznościach brak jest aktualnie podstaw do twierdzenia, że dla instalacji odnawialnych źródeł energii zastosowanie znajduje art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja SKO w Przemyślu z 11 października 2021 r. nr SKO 415.91.2021, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 11 sierpnia 2021 r. nr RGR. 111.6730.20.2021 o odmowie ustalenia warunków zabudowy na budowę biogazowni rolniczej o mocy [...] kW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na położnych w M. działkach nr [...] i [...].

Dokonana w opisanym wyżej zakresie kontrola Sądu doprowadziła do uznania zasadności skargi, skutkującej koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W sprawie nie budzi zastrzeżeń, że zgodnie z art. 2 pkt 13 lit. b) u.o.ź.e., wyodrębniony zespół obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno – użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego, stanowi instalację odnawialnego źródła energii.

Warunki jakie muszą być łącznie spełnione, aby możliwe było wydanie decyzji o warunkach zabudowy, określa co do zasady art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Należą do nich:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;

6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:

a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,

b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,

c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.

Z uwagi na przedmiot inwestycji, w sprawie istotna pozostaje jednak regulacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p., zgodnie z którą "przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii".

Zdaniem SKO, wykładnia tego przepisu powinna być jednak dokonywana z uwzględnieniem pozostałych przepisów u.p.z.p. odnoszących się do lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii, tj. art. 10 ust. 2a (wg brzmienia tego przepisu w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji, "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie) oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a (wg którego, "w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko). Tym samym wg Kolegium, skoro w przedmiotowej sprawie planowana biogazownia ma mieć moc 499 kW, to brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i niewystępowanie w obszarze analizy zabudowy produkcyjnej przesądza o niespełnieniu warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a tym samym o braku możliwości ustalenia warunków zabudowy, co trafnie stwierdził organ I instancji.

Niewątpliwie z uregulowań art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że wolą ustawodawcy było, aby inwestycje w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW były realizowane przede wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. W rozpoznawanej sprawie brak jest uchwalonego m.p.z.p., a także brak jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, którego ustalenia o ile są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, to samo studium nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p.).

Sytuacja ta nie wyklucza jednak możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji, która wydawana jest w zastępstwie planu na podstawie całkowicie odrębnych przepisów i w sposób władczy określa warunki zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p.). Co do zasady wymagane jest wówczas spełnienie wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p., które to zasada na mocy ust. 3 tego artykułu doznaje w stosunku do instalacji odnawialnego źródła energii ograniczenia w postaci wyłączenia zastosowania przepisów ust. 1 pkt 1 i 2.

W kontekście powyższego Sąd nie podziela wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu Kolegium, że jeżeli lokalizacja instalacji wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW nie odbywa się na podstawie ustaleń planu miejscowego, to konieczne przy realizacji takiej inwestycji jest zachowanie wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, w tym zasady dobrego sąsiedztwa, która w przypadku zamierzonej inwestycji nie została spełniona.

W tej mierze Sąd w pełni akceptuje stanowisko skarżącej Spółki, iż przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. stanowi samodzielną regulację, której wykładnia nie jest systemowo powiązana z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., które dotyczą planowania przestrzennego, a nie przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. To od gminy zależy więc, czy podejmie ona działania planistyczne skutkujące uchwaleniem studium i planu zagospodarowania przestrzennego, w których określone zostaną tereny pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Brak określenia w tym trybie takich terenów w żaden sposób nie wyłącza możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy, a ograniczeń z tym związanych nie można się dopatrywać i wywodzić z jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., z którego wynika wprost, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.

Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika przy tym jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej.

Podkreślić należy, że za akceptacją powyższego stanowiska przemawia nie tylko nie budząca wątpliwości wykładnia językowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (mająca pierwszeństwo względem innych rodzajów wykładni), ale także wzgląd na działania ustawodawcze związane z kolejnymi nowelizacjami u.p.z.p., w ramach których zmiany w/w przepisów nie były ze sobą wzajemnie powiązane.

Przytoczona wyżej treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. – mocą której przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.ź.e. – została wprowadzona na mocy art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1524), z mocą obowiązującą od 29 sierpnia 2019 r. (zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. obowiązującym do tej daty, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosowało się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej); jakkolwiek trafnie zauważyło Kolegium nawiązując do uzasadnienia projektu ustawy nowelizacyjnej, że rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii powiązano m.in. z potrzebą wspierania rozwoju prosumenckiego wytwarzania energii elektrycznej, to w żadnym miejscu tego uzasadnienia nie wskazano na ograniczenie zastosowania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w nowym brzmieniu do instalacji odnawialnego źródła energii o określonej mocy. Przy okazji wskazanej nowelizacji nie zmieniono ani art. 10 ust. 2a, ani art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., a dopiero z dniem 30 października 2021 r. (a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji) znowelizowano art. 10 ust. 2a, który na mocy art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1873) uzyskał treść:

"Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:

1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne;

2) urządzeń innych niż wolnostojące." /zgodnie z dodanym jednocześnie do u.p.z.p. art. 2 pkt 20a, przez takie urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne zamontowane na budynku/.

Powyższe świadczy o tym, iż sam ustawodawca w sposób całkowicie rozłączny traktuje odnoszące się do instalacji odnawialnego źródła energii gminne regulacje planistyczne (studium i planu zagospodarowania przestrzennego) oraz mające zastosowanie w przypadku ich braku przepisy u.p.z.p. odnoszące się do ustalenia lokalizacji takich inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.

Reasumując, ponieważ biogazownia której dotyczy niniejsze postępowanie niewątpliwie jest instalacją odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e., przekładało się to na brak konieczności weryfikacji, czy zamierzenie to spełnia wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Oznaczało to, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku organu I i II instancji - nie było konieczne przeprowadzanie analizy urbanistycznej pod względem spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa i uzależnianie od pozytywnych ustaleń w tym zakresie dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji.

Wzgląd na opisane uchybienia – wpisujące się w naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 2a u.p.z.p). które miało wpływ na wynik sprawy – uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z 11 października 2021 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z 11 sierpnia 2021 r., o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

O należnych skarżącej Spółce kosztach postępowania sądowego obejmujących opłacony od skargi wpis (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) - orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają dla organów administracji wprost z poczynionych wyżej rozważań wskazujących na brak podstaw prawnych - w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. – do zastosowania ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu do badania przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.ź.e.

W związku z dotychczasowym stanowiskiem organów (w szczególności Kolegium) nie można także nie zauważyć – aczkolwiek z opisanych przyczyn które przesądziły o uchyleniu decyzji organu II i I instancji nie ma to znaczenia w sprawie – że jak wskazano wyżej, od 30 października 2021 r. granica mocy instalacji odnawialnego źródła energii o jakiej mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. została co do zasady przesunięta z więcej niż 100 na więcej niż 500 kW, co oznacza, że przepis ten i tak wobec planowanej mocy biogazowni rolniczej objętej zamierzeniem inwestycyjnym wynoszącej 499 kW nie mógłby już stanowić w sprawie punktu odniesienia przy ustalaniu warunków zabudowy.