Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1933/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 165 par. 1-2, art. 207 par 1, art. 208 par. 2, art. 210 par. 4, art. 216
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Decyzja w przedmiocie wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania wymaga wykonania, a jej wykonanie będzie polegać na wyliczeniu należnego podatku na ogólnych zasadach. W tych warunkach wszczęcie postępowania wymiarowego tj. zmierzającego do wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania, w okresie gdy wykonanie decyzji tej wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami z mocy prawa uległo wstrzymaniu - było przedwczesne.

TEZY

Decyzja w przedmiocie wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania wymaga wykonania, a jej wykonanie będzie polegać na wyliczeniu należnego podatku na ogólnych zasadach. W tych warunkach wszczęcie postępowania wymiarowego tj. zmierzającego do wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania, w okresie gdy wykonanie decyzji tej wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami z mocy prawa uległo wstrzymaniu - było przedwczesne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 3 i art. 29 ustawy o NSA uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania i poprzedzającą ja decyzję Urzędu Skarbowego oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 marca 1999 r. Izba Skarbowa w W., po ponownym rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-O. w przedmiocie wyłączenia Zbigniewa K. z opłacania podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 1995 r. Na decyzję tę została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który odpis skargi tej w trybie art. 38 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przesłał do Izby Skarbowej w W. Odpis skargi wpłynął do Izby Skarbowej w W. w dniu 1 września 1999 r., zaś odpowiedź na nią została złożona w Sądzie w dniu 27 października 1999 r. Wybiegając nieco w przyszłość należy podać, że skarga powyższa została uwzględniona, gdyż Sąd wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. III SA 1012/99 uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem szeregu przepisów postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy II Urząd Skarbowy W.-Ś. trzema postanowieniami z dnia 13 października 1999 r. wydanymi na podstawie art. 216 i art. 165 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej wszczął postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru Zbigniewowi K. podatku dochodowego za lata 1995-1997.

Pełnomocnik Zbigniewa K. w dniu 4 listopada 1999 r. zwrócił się o umorzenie wszczętego w dniu 22 października 1999 r. /data doręczenia postanowień z dnia 13 października 1999 r./ postępowania wymiarowego za lata 1995-1997, a to wobec wstrzymania się z mocy prawa, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o NSA, postępowania w przedmiocie wyłączenia Zbigniewa K. z karty podatkowej za 1995 r. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. postanowieniem z dnia 14 grudnia 1999 r. odmówił żądanego umorzenia i zawiesił postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku za lata 1995-1997.

W wyniku wniesionego przez pełnomocnika zażalenia Izba Skarbowa w Warszawie postanowieniem z dnia 24 lutego 2000 r. uchyliła postanowienie organu I instancji w części odmowy umorzenia postępowania wymiarowego, gdyż w sprawie tej winna być wydana decyzja /art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej/; a nie postanowienie i utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zawieszenia postępowania wymiarowego. Na postanowienie to została wniesiona skarga do NSA - III SA 1185/00. Drugi Urząd Skarbowy W.-Ś. tym razem decyzją z dnia 15 marca 2000 r. wydaną na podstawie art. 207 par. 1 w związku z art. 208 par. 2 Ordynacji podatkowej odmówił umorzenia postępowania wymiarowego za lata 1995-1997. W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie nie zaszły przesłanki z art. 208 par. 2 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie zostało wszczęte z urzędu oraz że późniejsze wstrzymanie decyzji dotyczącej wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej nie może stanowić podstawy zarzutów, że wcześniejsze wszczęcie postępowania wymiarowego narusza prawo.

W odwołaniu od tej decyzji zarzucono, iż rażącym naruszeniem prawa było wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu w dniu 22 października 1999 r., w sprawie, która od ponad trzech tygodni /od 1 października 1999 r./ była wstrzymana z mocy prawa. Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 5 czerwca 2000 r. (...) utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyrażono pogląd, iż w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, że postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe, a sprawa przestała istnieć w związku z wstrzymaniem z mocy prawa, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o NSA, decyzji w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej. Bliżej zaprezentowanego poglądu nie wyjaśniono.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika Zbigniewa K. wniesiono o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, jako wydanych z naruszeniem art. 40 par. 2 ustawy o NSA w związku z art. 165 par. 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację podnoszoną w toku postępowania, a w szczególności ponowiono pogląd, iż wstrzymanie się z urzędu decyzji dotyczącej wyłączenia z karty podatkowej za 1995 r. wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami /art. 40 ust. 2 ustawy o NSA/ spowodowało konieczność umorzenia wszczętego po dacie wstrzymania postępowania wymiarowego. Zarzucono także nie ustosunkowanie się do argumentacji strony oraz niewłaściwą wykładnię art. 208 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należało zgodzić się z zarzutami skargi, że orzekające organy praktycznie rzecz biorąc do zarzutów strony się nie ustosunkowały. Trudno bowiem za takie ustosunkowanie potraktować stwierdzenie organu I instancji zawarte na str. 2 uzasadnienia decyzji, iż wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia było późniejsze niż wszczęcie postępowania wymiarowego w sytuacji, gdy przeczą temu fakty - wstrzymanie wykonania nastąpiło 1 października 1999 r., zaś wszczęcie postępowania 22 października 1999 r. /data doręczenia postanowień/, czy też pogląd organu odwoławczego, iż nie wystąpiły przesłanki do umorzenia, gdyż nie można stwierdzić, iż postępowanie wymiarowe stało się bezprzedmiotowe, a sprawa przestała istnieć bez jednoczesnego podania przez organ motywów zajętego stanowiska. Sygnalizowane uchybienia same przez się powodowały, że wydane w sprawie decyzje należało uznać za wydane z naruszeniem prawa /art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej/, a uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od tego należało zwrócić uwagę, że wobec tego iż postępowanie w sprawie wymiarowej zostało wszczęte w dniu 22 października 1999 r., a termin do udzielenia odpowiedzi na skargę w sprawie dotyczącej wyłączenia z karty podatkowej upłynął w dniu 1 października, należało w pierwszej kolejności odpowiedzieć na dwa pytania, a mianowicie czy decyzja dotycząca wyłączenia z karty podatkowej nadaje się do wykonania oraz, w razie pozytywnej odpowiedzi, czy za wykonanie decyzji wyłączającej z karty podatkowej może być traktowane wszczęcie postępowania wymiarowego.

Na tak postawione pytania należy zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, odpowiedzieć twierdząco. Decyzja w przedmiocie wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania wymaga wykonania, a jej wykonanie będzie polegać na wyliczeniu należnego podatku na ogólnych zasadach. W tych warunkach wszczęcie postępowania wymiarowego tj. zmierzającego do wykonania decyzji dotyczącej wyłączenia z ulgowej formy opodatkowania, w okresie gdy wykonanie decyzji tej wobec nie przesłania do Sądu w prawem przewidzianym terminie odpowiedzi na skargę wraz z aktami z mocy prawa uległo wstrzymaniu - było przedwczesne.

Stanowisko to zostało potwierdzone w późniejszym postępowaniu sądowym, kiedy to Sąd wyrokiem z dnia 24 maja 2000 r. III SA 1012/99 uchylił decyzję wyłączającą z ulgowej formy opodatkowania. Skoro zaś w toku wszczętego postępowania wymiarowego okazało się, że postępowanie to było wszczęte przedwcześnie gdyż nie ma możliwości wykonania decyzji wyłączającej z ulgowej formy opodatkowania przez wydanie decyzji wymiarowej, to postępowanie takie jako bezprzedmiotowe należało zgodnie z art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej umorzyć.

Mając powyższe na względzie stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 3, art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzeczono, jak w sentencji.