Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1102/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] , Minister Rozwoju - po rozpatrzeniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2018 r., nr [...] , stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] , odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] , ozn. nr hip. "[...] ".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Zabudowana nieruchomość warszawska położona przy ulicy [...] , ozn. nr hip. "[...] " działka [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret lub dekret warszawski.

Z dniem wejścia w życie ww. dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy [...] , a następnie na własność Skarbu Państwa w oparciu o art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych z 27 czerwca 2012 r. dotyczącego księgi hipotecznej pod nazwą "[...] ", wynika, że w dziale II wykazu ostatnim wpisem jawnym z dnia 13.11.1940 r. ujawnieni byli:

1a. Z. i J. małżonkowie R. w równych częściach niepodzielnie co do pow. [...] m2 w granicach a.b.c.h.i.k.a oznaczonych na planie załączonym pod nr 11 do zbioru dowodów tej księgi,

1b. K. S. co do reszty - do działek w granicach c.d.g.h.c. o pow. [...] m2

i w granicach d.e.f.g.d o pow. [...] m2, oznaczonych na ww. planie, razem co do [...] m2, wszyscy co do działki nr [...] o łącznej pow. [...] m2,

2. F. S. co do placu nr [...] o pow. [...] łokci2 (tj. [...] m2)

i pod połową ulicy [...] łokci2 (tj. [...] m2). razem [...] łokci2 (tj. [...] m2).

W dziale II wykazu znajdują się zastrzeżenia dotyczące sprzedaży placu należącego do F. S..

"[...]" oznaczona jest na Planie Miasta [...] z 1936 r. w skali 1:2500 oraz na mapie granic nieruchomości warszawskich wg stanu na 1939 r. w skali 1:2000. Na mapach ujawniony jest podział nieruchomości na działki o pow. [...] m2 i o pow. [...] m2 (bez podania numerów działek) z wydzieleniem z nich części pod projektowane ulice, oraz działkę o pow. [...] m2 ozn. jako [...] (odłączoną do odrębnej księgi hipotecznej Kol. [...]).

Położenie nieruchomości ozn. jako "[...] " dz. [...] i dz. [...] (z uwzględnieniem odłączenia gruntu do KW nr [...]), zostało oznaczone na kopii mapy do badań hipotecznych, wykonanych w 1997 r. na potrzeby operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Z protokołu z badań hipotecznych znajdującego się w aktach własnościowych wynika, że działka oznaczona na mapach [...] z 1936 r. i 1939 r. jako Kol. [...] uregulowana jest w odrębnej księdze hipotecznej. Ponadto z protokołu tego również wynika, że w zbiorze dokumentów księgi hipotecznej "[...]" brak jest planu, załączonego pod nr 11 do zbioru dowodów. Brak ww. planu potwierdza również pismo Sądu Rejonowego dla [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 26 czerwca 2013 r.

W aktach własnościowych znajduje się Mapa Sytuacyjna nieruchomości "[...] " z oznaczeniem części działki Nr [...] należącej do małż. Z. i J. R., opracowana na podstawie operatów ewidencji gruntów, materiałów archiwalnych oraz badań hipotecznych, wykonana przez geodetę uprawnionego A. M..

Z analizy ww. dokumentów wynika, że nieruchomość ozn. jako "[...] " składała się z dwóch działek nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2.

Część działki nr [...] o pow. [...] m2 z nieruchomości ozn. jako "[...] ", będąca własnością małż. Z. i J.R., stanowi grunt oznaczony jako znajdujące się w obrębie [...] działki ewidencyjne nr:

- [...] - uregulowany w KW nr [...], własność Skarbu Państwa, oddany w użytkowanie wieczyste [...] S.A.;

- [...] - uregulowany w KW nr [...], własność Skarbu Państwa, oddany w użytkowanie wieczyste [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...];

- [...]. - uregulowany w KW nr [...], własność Skarbu Państwa, oddany w użytkowanie wieczyste [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...];

- [...]. - własność Skarbu Państwa.

Niniejsze postępowanie dotyczy obecnych działek ewidencyjnych o nr: [...].,[...].,[...] i [...].

W dniu 12 lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego [...] wpłynął wniosek - złożony przez adw. N. S. działającego jako pełnomocnik Z. R. - o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] . hip. "[...]" nr dominialny [...], nr gminny [...].

Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] , odmówiło przyznania Z. R. i innym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] - w uzasadnieniu wskazując, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] jest przeznaczony pod budownictwo publiczne i został przydzielony wykonawcy narodowego planu gospodarczego.

W dniu 31 grudnia 1997 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w [...] wpłynął wniosek D. K. o uchylenie ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] , odmawiającej Z. R. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] . Wnioskodawczyni podniosła, że nie otrzymała za przedmiotową nieruchomość żadnego odszkodowania.

W dniu 29 stycznia 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało ww. wniosek Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z [...] października 2002 r., nr [...], zawiesił postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku D. K..

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem

z [...] lutego 2012 r., nr [...], podjął postępowanie w sprawie z ww. wniosku D. K..

Do akt sprawy złożono dokumenty wykazujące następstwo prawne po Z. R.i J. R.- zgodnie z którymi obecnie stronami postępowania są: B. K., M. K., P. K., P. K. i K. K..

Następnie Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją nr [...] z [...] marca 2018 r. - po rozpatrzeniu wniosku D. K. , w której miejsce wstąpili obecnie B. K. , M. K. , P. K. i P. K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...] , ozn. nr hip. "[...] " działka [...] - stwierdził nieważność tego orzeczenia administracyjnego.

W uzasadnieniu podniósł, że badane w trybie nadzoru ww. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. wydane zostało z powołaniem się na przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] .

W dalszej części przywołał treść art. 7 ust. 1 ww. dekretu,

Wskazał, że ogłoszenie o objęciu przez Gminę [...] gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] ukazało się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] Nr [...] z dnia 25 listopada

1948 r. - tym samym wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony przez pełnomocnika Z. R. w dniu 12 lutego 1949 r., został złożony w terminie. Wniosek nie jest podpisany, a wnioskodawca nie został wezwany przez organ dekretowy do uzupełnienia braków.

Zauważył też, iż wniosek sporządzony jest na jednym dokumencie wraz z odpisem pełnomocnictwa udzielonego w dniu 10 stycznia 1949 r. adwokatowi S., na którym dokonano opłaty stemplowej i który za zgodność potwierdził podpisem pełnomocnik.

Następnie organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa nieruchomość do dnia [...] sierpnia 1950 r. nie była objęta przedwojennym ani powojennym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem w celu dokonania oceny, czy zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawa własności czasowej organ dekretowy powinien był powołać się na postanowienia Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. (nr Reg. [...]), wydanego na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym

i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23. poz. 202).

Zaś na podstawie opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego w dniu [...] marca 2017 r. ustalił, że nieruchomość położona przy ul. [...] znajdowała się na terenie przemysłowym.

Wskazał, że zgodnie z opisem pomiarowo-inwentaryzacyjnym budynków na posesji przy ul. [...] sporządzonym przez [...] oraz sprawdzonym w terenie w dniu 19 sierpnia 1950 r. na posesji znajdowały się następujące budynki:

1) budynek A - parterowy z wysokim poddaszem, murowany, niepodpiwniczony, zamieszkały, jednotraktowy. Między parterem a poddaszem sklepienie Kleina. Dach drewniany, dwuspadowy, kryty papą. Z uzbrojenia założona instalacja elektryczna świetlna czynna, brak instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej. Stolarki w stanie złym, okna oszklone, podłoga drewniana zniszczona. Tynków zewnętrznych brak. wewnętrzne w stanie złym, roboty malarskie - stan bardzo zły. Powierzchnia zabudowy - [...] m2, kubatura - [...] m3;

2) budynek B - parterowy, murowany, niepodpiwniczony, zamieszkały, jednotraktowy. Podsufitka i dach drewniany, jednospadowy, kryty papą. Z uzbrojenia założona instalacja elektryczna świetlna, instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej nie ma. Stolarka w stanie złym. okna oszklone, podłoga drewniana, ogrzewanie kuchnią. Tynków zewnętrznych brak. wewnętrzne w stanie dostatecznym. Roboty malarskie- stan zły. Powierzchnia zabudowy - [...] m2, kubatura - [...] m3;

3) budynek C - wypalony budynek murowany, parterowy, częściowo podpiwniczony bez dachu i stropu. Powierzchnia zajęta [...] x 6,00 = [...] m2. Wysokość murów 3,50. Kubatura [...] x 3,50 = [...] m2. Tynki zewnętrzne i wewnętrzne zniszczone jak

i instalacje. Obiekt nieużytkowy.

Łączna powierzchnia zabudowana budynków - [...] m2

Łączna kubatura budynków - [...] m3.

Zdaniem organu, z powyższego wynika, że organ dekretowy nie przeprowadził

w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego, a rzeczywistym powodem odmowy był wniosek [...] z 8 maja 1950 r. prowadzącej na tym terenie swoją działalność - o wywłaszczenie nieruchomości z uwagi na uzyskaną promesę.

Następnie wskazał, że w uzasadnieniu odmownego orzeczenia administracyjnego z [...] sierpnia 1950 r. wskazano przeznaczenie przedmiotowego terenu pod budownictwo publiczne, co w rzeczywistości nie miało miejsca, brak jest natomiast ustosunkowania się do kwestii, czy istniały prawne przeszkody do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 7 ust. 2 ww. dekretu.

Przy czym przytoczone wyżej okoliczności nie mogły być podstawą odmowy przyznania prawa własności czasowej - bowiem takich przesłanek nie przewidywał dekret. Natomiast przeznaczenie nieruchomości pod szeroko pojętą zabudowę przemysłową, bez konkretyzacji tego przeznaczenia na jakąś określoną inwestycję nie wykluczało korzystania z niej przez dotychczasowego właściciela. W dacie wydania orzeczenia dekretowego istniało bowiem wiele dziedzin działalności gospodarczej, które mogły być realizowane przez osobę prywatną.

Zatem w świetle powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że organ dekretowy nie przeprowadził w sposób wnikliwy postępowania dowodowego, nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy i bez odniesienia się do ówcześnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego odebrał byłym właścicielom wszelkie prawa do nieruchomości - czym naruszył przepis art. 44 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341).

Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że organ dekretowy rozpatrując wniosek o przyznanie prawa własności czasowej rażąco naruszył przepis art. 7 ust. 2 dekretu, jak również zasady postępowania administracyjnego - bowiem odmówił przyznania żądanego prawa mimo braku ustalenia, jaki był obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego i wyjaśnienia, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z jego przeznaczeniem określonym planem, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy [...] , ozn. nr hip. "[...] " działka [...].

Następnie odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazując, że

w ocenie tego, czy decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny, nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody

w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji administracyjnej, lecz są to zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, iż decyzja administracyjna, chociaż obarczona ciężkimi wadami, istnieje w obrocie prawnym i korzysta w nim z domniemania legalności.

Wskazał, iż użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości stanowiącego działki nr [...] i nr [...] zostało ustanowione na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] maja 1994 r., a użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości stanowiącego obecnie działkę nr [...] zostało ustanowione na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] września 1994 r. Zaś późniejsze zmiany użytkowników wieczystych tych działek nie mają znaczenia dla oceny skutków prawnych w niniejszym postępowaniu.

Stwierdził także, że w sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. - w stosunku do działek nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] - bowiem ustanowienie użytkowania wieczystego tych działek nastąpiło na podstawie decyzji, a zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeśli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego (wyrok SN z 6 kwietnia 1995 r., sygn. akt III ARN 8/95).

Również w odniesieniu do działki nr [...] nie zaszły nieodwracalne skutki prawne, bowiem jest ona własnością Skarbu Państwa i nie była przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.

Podsumowując Minister Inwestycji i Rozwoju uznał, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia.

Nie zgadzając się z tą decyzją [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania lub ewentualnie o stwierdzeniu wydania orzeczenia administracyjnego w zakresie części działek nr [...] i nr [...] z naruszeniem prawa, bez stwierdzania jego nieważności.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Rozwoju decyzją z [...] marca

2020 r., nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju - uznając ją za prawidłową.

Wskazał, że aktualne pozostają ustalenia organu nadzoru I instancji, co do stron postępowania a także, iż obecnie nieruchomość położona przy ul. [...] , ozn. nr hip. "[...] " w zakresie w jakim prowadzone jest przedmiotowe postępowanie, tj. co do części działki nr [...] o pow. [...] m2, będącej własnością małż. Z. i J. R., znajduje się w obrębie [...] i w jej skład wchodzą części działek ewidencyjnych, stanowiących własność Skarbu Państwa, tj. działki ewidencyjne nr: [...] (w użytkowaniu wieczystym [...] S.A.), nr [...] i nr [...] (w użytkowaniu wieczystym [...] sp. z o.o.) oraz nr [...].

Podniósł, że w dniu 12 lutego 1949 r. do Zarządu Miejskiego [...] wpłynął wniosek Z. R. , reprezentowanego przez adw. N. S., o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] , pod nazwą "[...]", wraz z odpisem zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] Oddział Ksiąg Wieczystych z 12 czerwca 1948 r., Nr [...], zgodnie z którym wchodząca w skład przedmiotowej nieruchomości działka o pow. [...] m2 uregulowana jest jawnym wpisem na imię Z.i J. małżonków R. w równych częściach niepodzielnie.

Następcami prawnymi byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości są obecnie: B. K. , K. K., M. K. , P. K. i P.K..

Wskazał, że podstawą prawną orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] , odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] , ozn. nr hip. "[...] " są przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ dekretowy odmówił przyznania prawa własności czasowej - gdyż teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony został na podstawie opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo publiczne i został przydzielony do zagospodarowania wykonawcy narodowego planu gospodarczego.

W dalszej części uzasadnienia stwierdził, że organ nadzoru I instancji właściwie ustalił, iż wniosek dekretowy złożony 12 lutego 1949 r. - został złożony w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu, bowiem przedmiotowa nieruchomość warszawska została objęta przez Gminę [...] w dniu 25 listopada 1948 r. Wniosek ten został rozpatrzony merytorycznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] i w uzasadnieniu orzeczenia nie podnoszono kwestii jego prawidłowości oraz w żaden sposób nie podważano jego skuteczności.

Następnie odniósł się do zarzutów skarżącej - podkreślając, iż organ nadzoru w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego ocenia prawidłowość decyzji w odniesieniu do art. 156 k.p.a., natomiast ewentualne braki formalne wniosku dekretowego nie są przedmiotem takiego postępowania, lecz winny zostać ocenione przez organ dekretowy. Z akt sprawy nie wynika również, czy organ wzywał stronę do uzupełnienia ewentualnych braków podania.

Mając jednak na uwadze fakt, że zaskarżone orzeczenie z [...] sierpnia 1950 r. zostało wydane przez Prezydium Rady Narodowej w [...] - można uznać, iż podanie o przyznanie własności czasowej zostało złożone prawidłowo.

Wskazał także, że podanie w sprawie przyznania własności czasowej wraz z odpisem pełnomocnictwa zostało podpisane przez ustanowionego przez dawnego właściciela (Z. R. ) pełnomocnika (adw. N. S.). Podpis ten jest wyblakły - jednak znajduje się w dolnej części karty stanowiącej podanie wraz z pełnomocnictwem.

Zatem nie sposób uznać za zasadny zarzut skarżącej co do skuteczności pełnomocnictwa - bowiem adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (zob. str. 39 pkt 6 Postępowanie administracyjne - komentarz - dr Emanuel Iserzon, Kraków 1937).

Organ wskazał także, że materialnoprawną przesłanką warunkującą przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy do gruntu nieruchomości warszawskiej był art. 7 ust. 2 dekretu. Z przepisu tego wynikał obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowy oraz obowiązek wnikliwego rozpatrzenia, czy istnieje możliwość realizowania przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Z ustaleń wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu wydania odmownej decyzji dekretowej z [...] sierpnia 1950 r., nie była objęta ani przedwojennym ani powojennym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - zatem należało przyjąć przeznaczenie zgodnie z "Ogólnym planem zabudowania" zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. wydanym na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216) tj. przeznaczenie dla przedmiotowej nieruchomości stanowił teren przemysłowy (zob. opinia uprawnionego geodety E. R. z [...] marca 2017 r.).

Tymczasem organ dekretowy odmówił przyznania prawa własności czasowej w oderwaniu od założeń planistycznych, powołując się na przeznaczenie nieruchomości pod budownictwo publiczne. Zatem nie wywiązał się z obowiązku ustalenia funkcji gruntu przedmiotowej nieruchomości określonej w planie zagospodarowania terenu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia dekretowego.

Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.10.2006 r. sygn. akt I OSK 1322/05 (Lex nr 281295) odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej była dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie przyznania tego prawa wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu przez byłego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. W związku z tym odmowa przyznania prawa własności czasowej bez dokonania tych ustaleń musiałaby być traktowana jako rażąco naruszająca prawo i orzeczenie zawierające takie rozstrzygnięcie powinno być ocenione jako dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Ponadto Minister wskazał, że zgodnie z art. 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 3, poz. 18), każdy miał prawo założenia nowego przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego pod warunkiem dopełnienia wymogów ustawowych, a zatem przedsiębiorstwa, które nie należało do kategorii przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17). Również zgodnie z art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym (Dz.U. Nr 53, poz. 468 ze zm.) prowadzenie przemysłu było wolne i dozwolone każdemu o ile rozporządzenie niniejsze nie przewidywało w tym względzie wyjątków lub ograniczeń.

Tymczasem z akt sprawy nie wynika, czy na przedmiotowej nieruchomości w ramach funkcji przemysłu nastąpiła jej konkretyzacja tzn. czy organ planował taki rodzaj przemysłu, którego nie mogła realizować osoba fizyczna. W takim przypadku korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela, dawało się pogodzić z planowaną funkcją dla tej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji, w ocenie organu nadzoru, orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przeznaczonej w planie ogólnym z 1931 r. pod przemysł - w sposób rażący narusza art. 7 ust. 2 dekretu.

Podniósł także - w kwestii stwierdzenia przez organ I instancji, iż orzeczenie dekretowe z [...] sierpnia 1950 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych - że organ I instancji zasadnie przyjął taki stan prawny, a argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, określająca istotę nieodwracalnych skutków prawnych, jest trafna.

Zgodził się z ustaleniem organu I instancji, iż w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działki nr [...], nr [...] i nr [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. - bowiem prawo użytkowania wieczystego ww. gruntu zostało ustanowione na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.), co stwierdzone zostało deklaratoryjnymi decyzjami Wojewody [...] z [...]maja 1994 r., nr [...] oraz z [...] września 1994 r., nr [...], ustanawiającymi prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] z siedzibą w [...] oraz Państwowego Przedsiębiorstwa "[...]" z siedzibą w [...]. Zatem późniejszy obrót przedmiotowym prawem użytkowania wieczystego jest zatem konsekwencją ww. decyzji Wojewody [...], a nie orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r.

Dodatkowo przywołał uchwałę składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2000 r., sygn. akt III ZP 14/99, gdzie wskazano, że zróżnicowane sytuacje proceduralne, nie przekreślają w żadnym zakresie wynikającej z prawa materialnego konkluzji, iż wywłaszczona nieruchomość, która w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej nie staje się dla niej ex lege przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, jeżeli przed tą datą zaktualizowały się przesłanki zwrotu takiej nieruchomości byłemu właścicielowi (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2318/15 oraz z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1114/13).

Wskazał, że stwierdzenie nieważności odmownej decyzji dekretowej eliminuje ją z obrotu prawnego ex tunc (z mocą wsteczną). Stwierdzenie nieważności takiej decyzji nie powoduje równoczesnej zmiany w sferze prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, tj. nie wywołuje prawnorzeczowego skutku w postaci restytucji prawa własności nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej na podstawie dekretu wywołuje ten skutek prawny, iż przywraca uprawnionym uprawnienie do ubiegania się o ustanowienie żądanego wcześniej prawa jako substytutu nieistniejących obecnie praw majątkowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu.

Podsumowując Minister Rozwoju nie stwierdził, aby istniały nowe okoliczności stanowiące przesłankę do zmian rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.

Dodał, iż wskazane przez skarżących postępowanie SKO w [...] nr [...]dotyczyło innej części przedmiotowej nieruchomości, tj. dz. nr [...]i nr [...], stanowiących własność [...] , a zatem nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej.

Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 156 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż w sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej, podczas, gdy sposób powstania prawa użytkowania wieczystego

w zakresie działek nr [...] i nr [...] (będących obecnie w użytkowaniu wieczystym Spółki) powinien prowadzić do stwierdzenia, iż w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne;

2. art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

w sytuacji, gdy ze względu na nieodwracalne skutki prawne organ powinien stwierdzić, iż orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w zakresie części działek

nr [...] i nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa bez stwierdzenia jego nieważności;

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy a mianowicie braku podpisu uprawnionych pod wnioskiem dekretowym, co powinno skutkować umorzeniem postępowania;

4. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczenie decyzji bezpośrednio Spółce, podczas gdy była ona reprezentowana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, który pismo wraz z pełnomocnictwem i opłatą skarbową od pełnomocnictwa złożył do akt sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła uzasadnienie swoich zarzutów.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem z 29 maja 2020 r. skarżąca złożyła do Sądu kolejną skargę na tę samą decyzję Ministra Rozwoju. Sąd uznał tę skargę za uzupełnienie wcześniejszej skargi z 22 kwietnia 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania nieważnościowego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana kontroli w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w § 2 art. 156 k.p.a. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym i czego zdaje się oczekuje strona skarżąca. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 k.p.a., dlatego też może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było

w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a jego przedmiotem było zbadanie prawidłowości orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] , ozn. nr hip. "[...] ".

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] marca 2018 r. - utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Rozwoju z [...] marca 2020 r. - stwierdził nieważność powyższego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1950 r.

W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że rażące naruszenie prawa musiało zaistnieć w dniu wydania kwestionowanej decyzji a zatem decydujące znaczenie ma tutaj stan prawa istniejący w dniu wydania tej decyzji. Na ocenę ważności decyzji nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym o "rażącym naruszeniu prawa" decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, które wywołuje decyzja. Ponadto stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Materialnoprawną podstawę badanego w trybie nadzorczym orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia

1950 r. stanowił art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Zgodnie z tym przepisem, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jego następców prawnych lub osób prawa jego reprezentujących albo prawnych następców właściciela o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania (później planu zagospodarowania przestrzennego).

Zatem prawidłowo organ nadzoru stwierdził, że zasadniczą kwestią dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie przeznaczenia nieruchomości

w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.

Podkreślenia wymaga, iż z art. 7 dekretu warszawskiego wynika obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek byłego właściciela albo jego następcy prawnego nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale również obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Organ dekretowy w orzeczeniu administracyjnym z [...] sierpnia 1950 r. odmówił dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości - stwierdzając w uzasadnieniu, że teren przedmiotowej nieruchomości zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod budownictwo publiczne i został przydzielony do zagospodarowania wykonawcy narodowego planu gospodarczego.

Zdaniem Sądu, wydanie orzeczenia dekretowego w oparciu o opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego w sposób oczywisty rażąco naruszało art. 7 ust. 2 dekretu i obligowało organ nadzoru do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. Plan opracowywany nie jest planem zagospodarowania przestrzennego, lecz jedynie projektem takiego planu.

Wskazać należy, że już w wyroku z 10 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2062/01 Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, iż niewyjaśnienie, jakie przeznaczenie ma nieruchomość w planie zabudowy i oparcie się w tym względzie na planie zagospodarowania przestrzennego będącym dopiero w opracowywaniu, rażąco narusza przepis art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny także w wyrokach z 25 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1096/10

i 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1082/99 oraz WSA w Warszawie w wyrokach z:

15 lipca 2005 r., sygn. akt I SA 2483/03; 26 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 137/05; 27 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 97/10 i 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1443/09).

Jednocześnie organ dekretowy nie wykazał (nie badał tego), czy korzystanie

z tego gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dało się pogodzić z jego przeznaczeniem w aktualnym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego.

Zatem odmowa przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości miała charakter "automatyczny" i z tego powodu orzeczenie administracyjne z [...] sierpnia 1950 r. rażąco naruszało art. 7 dekretu.

Stosownie bowiem do art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego odmowa przyznania byłemu właścicielowi własności czasowej była dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie przyznania tego prawa wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy i jednocześnie stwierdził, że korzystanie z gruntu przez byłego właściciela nie da się pogodzić

z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu

Tymczasem z prawidłowych ustaleń organów nadzoru obu instancji wynika, że

w dacie wydania orzeczenia administracyjnego z [...] sierpnia 1950 r. przedmiotowa nieruchomość nie była objęta ani przedwojennym, ani powojennym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Natomiast przedmiotowa nieruchomość objęta była Ogólnym planem zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. wydanym na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216).

Według tego planu zabudowania [...] przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była na teren przemysłowy.

Wskazać należy, że z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08, wynika wprost, iż: "przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.)".

Z tej uchwały wynika, że samo przeznaczenie nieruchomości pod użyteczność publiczną nie stanowiło przeszkody do pozytywnego rozpoznania wniosku dekretowego, lecz organ rozpoznając ten wniosek zobowiązany był zbadać, czy grunt może być, bądź mógł być, wykorzystany na cele określone w planie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że z przepisu art. 7 ust. 2 dekretu wynika, iż gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że przesłanką jest nie samo przeznaczenie gruntu

w planie, ale możliwość korzystania z niego zgodnie z planem. Zatem w postępowaniu wszczętym z wniosku dekretowego obowiązkiem organu było poczynienie ustaleń,

z których wynikałoby, czy w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki wymienione w tym przepisie. Jeżeli z tych ustaleń wynikałoby, że dotychczasowy właściciel celów tych spełniać nie może, to dopiero wówczas decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku byłaby uzasadniona. Oznacza to, że nieprzeprowadzenie w ogóle postępowania wyjaśniającego i "automatyczna" odmowa przyznania prawa do gruntu nieruchomości (...) z uwagi na przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania pod użyteczność publiczną, bez wykazania, że nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 2 dekretu, rażąco narusza ten przepis. Orzeczenie odmawiające przyznania prawa własności czasowej, bez wykazania niezaistnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu upoważnia do stwierdzenia, że rażąco narusza ono prawo. W postępowaniu nadzorczym dotyczącym odmowy przyznania prawa z art. 7 ust. 2 dekretu, organ nadzoru ma obowiązek zbadania, czy w postępowaniu zwykłym organ wykazał, iż dotychczasowy właściciel nie spełnił przesłanek, o których mowa w tym przepisie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organów nadzoru, że Prezydium Rady Narodowej w [...] przy wydawaniu orzeczenia administracyjnego w dniu [...] sierpnia 1950 r. nie ustaliło przeznaczenia gruntu przedmiotowej nieruchomości określonej w planie zagospodarowania terenu obowiązującym w dacie wydawania tego orzeczenia, co było niezbędnym warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej - w wyniku czego organ dekretowy rażąco naruszał art. 7 ust. 2 dekretu.

Prawidłowo jest także stanowisko organów nadzoru, że przeznaczenie nieruchomości na teren przemysłowy według Ogólnego planu zabudowania [...] z 1931 r. nie stało w sprzeczności z prywatnym przeznaczeniem, o którym mowa w dekrecie - bowiem zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami (art. 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu - Dz. U. Nr 3, poz. 18), każdy miał prawo założenia nowego przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego pod warunkiem dopełnienia wymogów ustawowych, a zatem takiego, które nie należało do kategorii przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17).

Zgodzić się też należy z ustaleniami, iż z akt sprawy nie wynika, czy na gruncie przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z przeznaczeniem tego terenu w Ogólnym planie zabudowania z 1931 r., planowano taki rodzaj przemysłu, czy też działalności przemysłowej, których nie mogłaby w tamtym czasie prowadzić, realizować osoba fizyczna.

Zdaniem Sądu, odmowa przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości bez dokładnego wyjaśnienia tej kwestii - w sposób rażący naruszyła art. 7 ust. 2 dekretu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że organ dekretowy w treści orzeczenia administracyjnego z 1950 r. oparł się wyłącznie na projektowanym dopiero planie zagospodarowania spornego terenu. Nie poczynił natomiast żadnych ustaleń w kwestii zgodności sposobu użytkowania nieruchomości z obowiązującym ówcześnie planem zagospodarowania Warszawy z 1931r. Takie działania słusznie zostały zakwalifikowane przez organ nadzoru, jako rażąco naruszające art. 7 ust. 2 dekretu, co z kolei uprawniało do uznania, iż kwestionowane orzeczenie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Prawidłowe jest również stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Decyzje Wojewody [...] z [...] maja 1994 r., nr [...] i z [...] września 1994 r., nr [...] - na mocy których stwierdzone zostało nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Warszawskie Przedsiębiorstwo [...]" z siedzibą w [...] prawa użytkowania wieczystego działek (nr [...] i nr [...]) oraz przez Państwowe Przedsiębiorstwo "[...]" z siedzibą w [...] prawa użytkowania wieczystego działki (nr [...]) - wydane zostały na podstawie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.

Zdarzenie to (uwłaszczenie) nie było skutkiem wydania decyzji odmawiających przyznania prawa własności czasowej, lecz skutkiem uzyskania przed dniem 5 grudnia1990 r. prawa zarządu do przedmiotowego gruntu przez państwową osobę prawną. Istotne jest też to, iż ostateczna decyzja uwłaszczeniowa może podlegać weryfikacji przez organ administracji w postępowaniu administracyjnym, a zatem skutki tej decyzji nie mają charakteru nieodwracalnego.

Nie można zatem godzić się ze stroną skarżącą, że nieodwracalny skutek prawny wynika z dalszego obrotu tą nieruchomością. Obrót ten jest bowiem następstwem decyzji uwłaszczeniowej, a nie decyzji dekretowej zakwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Niezasadny okazał się też zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie braku podpisu uprawnionych pod wnioskiem dekretowym.

W ocenie Sądu, organ dekretowy nie miał żadnych wątpliwości co do prawidłowości i skutecznego złożenia w dniu 12 lutego 1949 r. wniosku dekretowego, złożonego wraz z odpisem pełnomocnictwa i podpisanego (podpis ten jest wyblakły

i znajduje się w dolnej części karty stanowiącej wniosek dekretowy wraz z pełnomocnictwem) przez ustanowionego przez dawnego właściciela Z. R. pełnomocnika w osobie adwokata Norberta Sawickiego - skoro orzekając merytorycznie w przedmiocie wniosku dekretowego Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] sierpnia 1950 r. odmówiło byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Wskazać bowiem należy, że gdyby istniały wątpliwości co do treści lub formy wniosku dekretowego - to organ dekretowy orzekający na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym z 22 marca 1928 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 341), dla usunięcia tych wątpliwości wyznaczyłby wnioskującemu termin na ich usunięcie.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia: "Podania bez podpisu lub też z podpisem, wykonanym sposobem mechanicznym, władza może nie przyjąć, o ile ma wątpliwości, czy podanie zostało wniesione z wolą osoby interesowanej. W razie potrzeby władza wyznacza stosowny termin dla potwierdzenia podania. W wypadku potwierdzenia uważa się, że podanie zostało wniesione ważnie w terminie pierwotnym (ust.3). Podobnie władza może postąpić również w wypadkach, gdy podanie ma inne braki formalne, jak np. jest nieczytelne, w treści swej niezrozumiałe, napisane z pogwałceniem przepisów o języku podań itp. (ust.4)".

Z akt sprawy wynika, iż organ dekretowy z przepisów tych nie skorzystał i rozpoznał wniosek dekretowy - co ewidentnie wskazuje na to, że nie miał on żadnych zastrzeżeń i wątpliwości, co do złożenia wniosku przez podmiot uprawniony, wymieniony w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego.

Nie budzi też żadnych wątpliwości fakt, że pełnomocnik ustanowiony przez dawnego właściciela Z. R. - adwokat N. S. uprawniony był do skutecznego złożenia wniosku dekretowego. Przyjęcie tezy przeciwnej byłoby sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Niezasadny okazał się również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 40

§ 2 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja najpierw została doręczona bezpośrednio stronie skarżącej w dniu 24 marca 2020 r. Następnie organ - sanując swój błąd - prawidłowo doręczył zaskarżoną decyzję ustanowionemu pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 15 maja 2020 r. stosownie do wymogów art. 40 § 2 k.p.a.

Należy mieć na względzie, że powyższe naruszenie proceduralne organu nie spowodowało dla strony skarżącej negatywnych skutków procesowych, gdyż skutecznie wniosła ona w terminie skargę, która została przez Sąd rozpoznana niniejszym wyrokiem. Zatem uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując Sąd uznał, iż organy nadzoru orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy i w sposób prawidłowy dokonały oceny wystąpienia pozytywnych i negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności odnoszących się do kwestionowanego orzeczenia administracyjnego, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji wyroku.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym,

w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem

COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r.

o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku

z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875).

Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość

z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na podstawie powołanego przepisu Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 2 kwietnia 2021 r. skierowała niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym - o czym zawiadomiono strony lub ich pełnomocników umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Przy czym - poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok - sądowa kontrola niczym nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.