Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 875/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 48, art. 80. art. 103 par. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12, par. 280, par. 207
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. B, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu P. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz


UZASADNIENIE

Pismem z dnia (...) lipca 2006 r. M. B. – B. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o dokonanie kontroli obiektu budowlanego – garażu zlokalizowanego na działce należącej do W. A. w K. przy ul. (...). Zdaniem wnioskodawczyni powyższy obiekt został wzniesiony w 1997 r. bez jej zgody na granicy z jej nieruchomością. Wnioskodawczyni wskazała, że z garażu zaczęły odpadać kawałki muru, a jeden z narożników zaczął niebezpiecznie pękać. M. B. – B. wniosła o wydanie stosownych decyzji o ewentualnej rozbiórce samowolnie postawionego budynku i umożliwienie jej spokojnego zamieszkiwania.

Starosta P. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2006 r. przekazał sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jako organu właściwego w sprawie.

W trakcie przeprowadzonych w dniu (...) października 2006 r. oględzin przedmiotowego garażu – z których wnioski zawarto w protokole nr (...) – stwierdzono, iż przy granicy z działką sąsiednią zlokalizowany jest budynek garażowy murowany, kryty dachem drewnianym ze spadkiem na własną działkę o wymiarach 4, 75 na 3,15 m i wysokości 3, 10 m. W ścianie garażu znajdują się dwa okienka oraz występują pęknięcia. Inwestor W. A. wskazał, iż budynek został wzniesiony w 1991 r. i w momencie rozpoczęcia robót budowlanych nie posiadał pozwolenia na budowę. Obecna w trakcie oględzin M. B. – B. oświadczyła, że garaż zbudowano w 1997 r.

Pismem z dnia (...) października 2006 r. W. A. przesłał następujące ksera wyjaśnień i oświadczeń co do przebiegu granicy oraz garażu zlokalizowanego na nieruchomości znajdującej się w K. na ulicy (...):

• ksero oświadczenia B. M. z dnia (...) października 2006 r., że mąż jej, S. M., w 1959 r. ogrodził własną działkę budowlaną w K., obecnie oznaczoną nr (...),

• ksero oświadczenia S. L. z dnia (...) października 2006 r., stwierdzającego, że w 1991 r. W. A. wzniósł przedmiotowy garaż,

• ksero oświadczenia K. P. z dnia (...) października 2006 r., stwierdzającego, że w 1991 r. pomagał on W. A. w montowaniu dachu drewnianego na garażu postawionym do budynku gospodarczego, który mieścił się przy granicy,

• ksero oświadczenia B. W., który stwierdził iż w 1991 r. pomagał W. A. w budowie kanału w garażu,

• ksero oświadczenia M. D. z dnia (...) października 2006 r. w którym stwierdził iż w 1991 r. pożyczył on W. A. taczkę do przewozu ciężkich elementów betonowych oraz cementu, który został wykorzystywany przy budowie garażu.

Pismem z dnia (...) października 2006 r. Wójt Gminy C. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., iż zgodnie z obowiązującym w 1991 r. planem zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą nr XIV/46/86 Gminnej Rady Narodowej z dnia 26 maja 1986, ogłoszonego w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym nr 9 z 15 września 1986 r., działki oznaczone nr (...) oraz (...), obręb K., leżały w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej "C75MN". Wójt wskazał, iż zgodnie z powyższymi zapisami planu lokalizacja budynku garażowego na przedmiotowym terenie była dopuszczalna.

Zawiadomieniem z dnia (...) listopada 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie zgodności z przepisami budowy budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjny (...) położonej przy ul. (...) w K., gmina C.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2006 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał inwestorowi – W. A. – przedstawienie oceny technicznej budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym (...), położonej przy ul. (...) w K., gmina C.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ nadzoru budowlanego wskazał, iż zgodnie z oświadczeniem inwestora budynek powyższy został zrealizowany w 1991 r. bez wymaganego przepisami zezwolenia. Tym samym, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) konieczne stało się prowadzenie postępowania w oparciu o art. 37 i 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 3, poz. 229 ze zm.). Mając na względzie, iż w trakcie oględzin przedmiotowego budynku nie stwierdzono ażeby powodował on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a obowiązujący, w dacie wzniesienia garażu, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał jego wzniesienie, organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie zaistniały okoliczności wskazane w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. uzasadniające wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Jednocześnie zaistniała konieczność sporządzenie oceny technicznej stwierdzającej, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami i ze sztuką budowlaną.

Pismem z dnia (...) czerwca 2007 r. M. B. – B. wskazała, iż przedmiotowy garaż nie mógł zostać wybudowany w 1991 r. z uwagi na fakt, iż na kopii mapy zasadniczej z 1994 r. sporządzonej prze Urząd Wojewódzki Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntowej, którą wnioskodawczyni załączyła, budynek powyższy nie był naniesiony.

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał W. A. rozbiórkę budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym (...) położonej przy ul. (...) w K., gmina C. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż wobec niezrealizowania przez inwestora postanowienia z dnia (...) listopada 2006 r. niemożliwym było określenie, czy przedmiotowy obiekt budowlany jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami i ze sztuką budowlaną, co w rezultacie spowodowało konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. A., który wyraził swoje niezadowolenie z decyzji organu I instancji.

W dniu (...) sierpnia 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęła ekspertyza budowlana budynku garażowego zlokalizowanego na działce przy ul. (...) w K. sporządzona przez technika budowlanego H. F. Zgodnie z powyższą ekspertyzą przedmiotowy budynek nie posiadał wieńca usztywniającego całość konstrukcji; w sposób wadliwy umieszczono okna od strony działki sąsiedniej oraz stwierdzono zawilgocenie na ścianie od strony działki sąsiedniej. Mając powyższe na względzie stwierdzono konieczność osadzenia ściągów zakończonych płaskownikiem, zamurowania okien, odkopania fundamentu i przesmarowanie go lepikiem oraz konieczność skucia istniejącego tynku, nałożenie nowego i wykonanie elewacji w kolorze uzgodnionym z właścicielem sąsiedniej nieruchomości.

Decyzją z dnia (...) września 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił decyzję PINB z (...) sierpnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu II instancji fakt doręczenia przez inwestora oceny technicznej budynku garażowego, spowodował konieczność rozpatrzenia przez organ I instancji czy przedmiotowy budynek jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami i ze sztuką budowlaną. WINB podkreślił również, iż ponownie rozpatrując sprawę PINB zobowiązany jest do dokonania oceny, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz czy w sprawie występują wszystkie strony postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia (...) października 2007 r. M. B. – B. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i ponowiła żądanie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę garażu.

Ponownie rozpatrując sprawę zawiadomieniem z dnia (...) stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia (...) lutego 2008 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał właścicielowi budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym (...) położonej przy ul. (...) w K. – W. A. – wykonanie następujących robót budowlanych:

1) osadzenie ściągi o średnicy 20 zakończonych płaskownikiem 250 x 250 skręconych śrubami zgodnie ze szkicem zawartym w ekspertyzie sporządzonej przez H. F.,

2) zamurowanie dwóch okien od strony działki nr ewidencyjny (...),

3) wykonanie izolacji przeciwwiligociowej fundamentu ściany od strony działki nr ewidencyjny (...),

4) skucie istniejącego tynku na ścianie od strony działki nr ewidencyjny (...) i nałożenie nowego

w terminie do dnia (...) października 2008 r.

W opinii PINB przedmiotowy budynek został wybudowany w 1991 r., na co wskazywały oświadczenia złożone przez inwestora oraz B. M., S. L., K. P., B. W. oraz M. D.. Organ nie dał wiary doręczonym przez M. B. – B. kopiom map zasadniczych, wskazując, iż nie są one wiarygodnymi dowodami świadczącymi o dacie realizacji przedmiotowego budynku, bowiem odnoszą się one do działki o nr ewidencyjnym (...). Stwierdzenie, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1991 r. przesądziło o konieczności zastosowania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Tym samym wobec nie stwierdzenia jednej z przesłanek określonych w art. 37 ust. 2 powyższej ustawy, uzasadniających nakaz rozbiórki garażu, organ, po rozpatrzeniu przedstawionej ekspertyzy technicznej, stwierdził, iż wykonanie w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. robót budowlanych wskazanych w sentencji decyzji, doprowadzi przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego ze sztuką budowlaną, obowiązującymi Polskimi Normami oraz przepisami techniczno – budowlanymi. PINB pouczył również M. B. – B., iż ewentualne dochodzenie naruszenia, przez przedmiotowy garaż, granic jej nieruchomości może być rozpatrzone jedynie przez sąd powszechny,

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. B. – B.

Zdaniem odwołującej zaskarżona decyzja została wydana wbrew żądaniom jej wniosku z dnia (...) lipca 2006 r., w którym podniosła, że sporny budynek został wzniesiony w części na jej działce. Zaskarżona decyzja została wydana w sprawie zgodności z przepisami budowy budynku garażu na nieruchomości położonej przy ul. (...) w K. Tym samym organ sam określił zakres postępowania, pomijając żądanie strony i ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że kwestia naruszenia granicy podlega właściwości sądu powszechnego. M. B. – B. wskazała, iż nawet gdyby przyjąć zasadność ustaleń organu co do przedmiotu postępowania winien on był, w powyższym przypadku, bądź to zawiesić postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższej kwestii przez sąd bądź zwrócić jej podanie z lipca 2006 r. z odpowiednim pouczeniem. Ponadto, zdaniem skarżącej, kwestia posadowienie ściany garażu w granicach działki będącej własnością skarżącej przesądziła, iż w sprawie powinno zostać wydane orzeczenie nakazujące rozbiórkę garażu, bowiem stanowiło to istotne naruszenie prawa. Odwołująca się podniosła również zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), przez danie wiary złożonym oświadczeniom iż garaż został wybudowany w 1991 r., pomijając kwestie iż sporny budynek nie został naniesiony na mapie zasadniczej z 1994 r. Skarżąca podniosła również iż decyzja nie spełniła wymogów art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe przytoczenie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia (...) marca 2008 r. M. B. – B. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z ewidencji podatku od nieruchomości prowadzonej przez Urząd Miasta i Gminy C.

Wójt Gminy C. pismem z dnia (...) czerwca 2008 r. oświadczył, iż budynek garażu, znajdujący się na działce nr (...), arkusz mapy (...), obręb K., nie został zgłoszony do opodatkowania.

Pismem z dnia (...) lipca 2008 r. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż budynek garażu o wymiarach 4,75 x 3,30 został naniesiony na mapę zasadniczą w wyniku prac pomiarowych niezbędnych do sporządzenia mapy dla celów projektowych dla sąsiedniej działki nr (...), a w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduje się szkic polowy z pomiaru przedmiotowego budynku, sporządzony w dniu (...) marca 2003 r.

Zawiadomieniem z dnia (...) lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił zaskarżoną decyzją i w tym zakresie, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał właścicielowi budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym (...) położonej przy ul. (...) w K. – W. A. – wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami budynku (garażu) posadowionego na działce nr (...), położonej przy ul. (...) w K. w gminie C. tj.:

1) osadzenie ściągi o średnicy 20 zakończonych płaskownikiem 250 x 250 skręconych śrubami,

2) zamurowanie dwóch okien istniejących od strony działki nr ewidencyjny (...), przy czym dopuszcza się wypełnienie obszarów okiennych materiałem przepuszczającym światło, o klasie odporności ogniowej co najmniej E30,

3) wykonanie izolacji przeciwwilgociowej fundamentu ściany od strony działki nr ewidencyjny (...),

4) skucie istniejącego i nałożenie nowego tynku na ścianie od strony działki nr ewidencyjny (...)

w terminie do dnia (...) października 2008 r.

Zdaniem organu II instancji postępowanie prowadzone przez PINB zostało wszczęte z urzędu i dotyczyło wyłącznie legalności robót budowlanych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, stwierdzającego, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1991 r. , a nie w 1997 r. i uznał, że decydujące znaczenie dla określenia momentu budowy garażu miały złożone oświadczenia osób uczestniczących w jego powstawaniu. W konsekwencji organ I instancji prawidłowo posłużył się ustawą z dnia 24 października 1974 r. i nakazał wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. WINB podkreślił również, że możliwość wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku przepisów z 1974 r. musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z ustawy. Tym samym ewentualne naruszenie prawa własności nie może mieć wpływu na zakres obowiązków nakładanych na podmiot na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Organ II instancji uznał zasadność odwołania w zakresie wadliwego przytoczenia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia i w powyższym zakresie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa precyzując równocześnie nałożone na inwestora obowiązki.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B. – B. wnoszą o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w treści odwołania od decyzji organu I instancji stwierdzając, iż wadliwie określono zakres postępowania; nie wypowiedziano się, co do kwestii naruszenia granic nieruchomości skarżącej przez przedmiotowy garaż; dokonano wadliwych ustaleń, co do momentu budowy spornego budynku; nie przeprowadzono w sprawie wnikliwego postępowania dowodowego; pomimo uczestnictwa w sprawie stron o spornych interesach nie przeprowadzono w trakcie trwania postępowania rozprawy administracyjnej; nie wzięto pod uwagę, w toku czynności procesowych, interesu prawnego skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia (...) lutego 2009 r. M. B. – B. wniosła o przeprowadzenie dowodu ze zdjęcia wykonanego w 1995 r., z którego wynikać miałoby – zdaniem skarżącej – iż w 1995 r. sporny garaż nie był jeszcze wzniesiony.

Podczas trwania rozprawy w dniu 17 marca 2009 r. W. A. wskazał, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w 1991 r. i nie przekracza granicy działki sąsiedniej a zaskarżona decyzja WINB jest słuszna i jej nie kwestionuje. Oświadczył również, iż nie wykonał nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku z uwagi na brak zgody skarżącej na wejście na teren jej nieruchomości.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Istotę prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania stanowiła kwestia oceny zgodności z przepisami budowy budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjny (...) położonej przy ul. (...) w K., gmina C. Postępowanie powyższe zostało wszczęte w rezultacie wniosku M. B. – B. z dnia (...) lipca 2006 r., w którym zwróciła się o zbadanie kwestii legalności budynku postawionego na powyższej nieruchomości. Jak wskazała wnioskodawczyni budynek – garaż – został wybudowany bez jej zgody, wchodząc dłuższą ścianą budynku na 15 cm na teren jej posesji.

Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 80 w związku z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego są organami nadzoru budowlanego i w kwestii ich właściwości leży kontrola, czy wybudowane obiekty budowlane zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę. Postępowanie w powyższym przedmiocie jest wszczynane z urzędu i dla jego rozpoczęcia nie jest konieczny wniosek strony. Jednocześnie poza zakresem właściwości powyższych organów administracji publicznej pozostaje kwestia określenia ewentualnego naruszenia praw rzeczowych, w tym prawa własności, jakie mogło mieć miejsce w trakcie realizacji inwestycji budowlanej. Jak trafnie wskazały organy nadzoru budowlanego obu instancji kwestia powyższa leży we właściwości sądu powszechnego i regulowana jest przepisami Kodeksu Cywilnego. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie prawidłowo określiły zakres postępowania – ocena zgodności przedmiotowego budynku z przepisami prawa budowlanego, o co wnosiła sama skarżąca w piśmie z dnia (...) lipca 2006 r. – nie rozpatrując żądania skarżącej, dotyczącego rozważenia, czy realizacja inwestycji przyczyniła się do naruszenia granic jej nieruchomości. Sąd podkreśla, że z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane, kwestia ta pozostaje poza zakresem kontroli dokonywanej przez organy nadzoru budowlanego. Tym samym za oczywiście bezzasadne uznać należy zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego zakreślenia przedmiotu postępowania oraz naruszenia przepisów procedury administracyjnej poprzez brak zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez sąd powszechny, czy inwestycja zlokalizowana na działce sąsiedniej naruszyła nieruchomość skarżącej, oraz nie zwrócenie wniosku skarżącej z pouczeniem, że dla dochodzenia prawa własności przewidziane została inna droga prawna. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakreśliły przedmiot postępowania, zgodnie z żądaniem skarżącej zawartym we wniosku z lipca 2006 r.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż postępowanie prowadzone przez organy I i II instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W trakcie trwania postępowania nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, kiedy kwestionowany budynek został wzniesiony. Zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparli swoje ustalenia wyłącznie na oświadczeniu inwestora i na złożonych przez niego kserach oświadczeń osób, wskazujących, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1991 r. Tym samym za dowód w sprawie uznane zostały kserokopie prywatnych dokumentów, które nie zostały poddane jakiejkolwiek krytycznej ocenie przez organy administracji. Podkreślić należy, że chociaż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu, to jednak organ administracji prowadzący postępowanie dowodowe zobowiązany jest do dokonania oceny jego wiarygodności na zasadach ogólnych. Zdaniem Sądu oświadczenia powyższe, których część została złożona przez osoby niezamieszkałe w K. (oświadczenie B. M. oraz K. P.) powinny zostać skonfrontowane z zeznaniami innych świadków – sąsiadów, właścicieli w roku 1991 działek sąsiednich. Sąd podkreśla, iż dowód z dokumentu prywatnego nie może zastąpić dowodu z przesłuchania świadków. W szczególności z uwagi na powstałe wątpliwości, co do momentu realizacji przedmiotowej inwestycji w sprawie powinna zostać przeprowadzona rozprawa administracyjna, w trakcie której istniałaby możliwość dokonania oceny prawdziwości składanych oświadczeń. Jednocześnie pominięcie przedkładanych przez skarżącą kopii map zasadniczych powoduje, że postępowanie dowodowe należy uznać za prowadzone w sposób niewystarczający, z naruszeniem kluczowej zasady postępowania administracyjnego – zasady prawdy obiektywnej.

Konieczność prawidłowego wyjaśnienia kiedy przedmiotowa inwestycja została wybudowana ma istotne znaczenie z punktu stwierdzenia jakie przepisy prawa powinny zostać zastosowane w sprawie. Stwierdzenie, że budowa została ukończona po dniu 01 stycznia 1995 r. skutkować bowiem będzie koniecznością prowadzenia postępowania w oparciu o ustawę z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, natomiast określenie, że zakończenie budowy miało miejsce przed tą datą będzie skutkowało prowadzeniem postępowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

W przypadku stwierdzenia, że budowa budynku garażu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjny (...) położonego przy ul. (...) w K., została ukończona przed dniem 01 stycznia 1995 r. i przyjęciu, że postępowanie powinno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. konieczne staje się dokonanie oceny zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w momencie prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania legalizacyjnego, a nie planem miejscowym obowiązującym w dacie wzniesienia obiektu. Tutejszy Sąd w pełni podziela przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko, iż w przypadku prowadzenia postępowania w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 par. 2 - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr. 207, poz. 2016 ze zm) organ nadzoru budowlanego powinien ustalić przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania – według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ (wyrok NSA z 06 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06). Jak bowiem stwierdził NSA wykładnia językowa oraz celowościowa art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że intencją prawodawcy było takie ukształtowanie procedury legalizacyjnej obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa zezwolenia, które umożliwiałoby dokonanie kontroli, czy przedmiotowy budynek jest zgodny z aktualnym, w momencie prowadzenia postępowania i wydawania decyzji w sprawie, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w redakcji powyższego artykułu wyrażenie, że "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" wskazuje na konieczność oceny stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu według stanu prawnego z daty orzekania o skutkach samowoli budowlanej. Jedynie powyższa wykładnia jest do pogodzenia z powszechnym poczuciem sprawiedliwości, konstytucyjnej zasady równości oraz umożliwia realizację celu postępowania, a więc wypełnia postulaty wykładni funkcjonalnej. Ocena zgodności budowy z prawem musi być przy tym dokonana pod względem postanowień zarówno miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisów ustawowych. Stanowisko powyższe stanowi odejście od dotychczas prezentowanej przez sądy administracyjne wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jednakże staje się ono podejściem dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na co wskazuje zdanie odrębne do wyroku NSA z dnia 06 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 426/07 oraz wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 4/08. Zdaniem Sądu zaprezentowane w powyższych orzeczeniach poglądy umożliwiają przeprowadzenie prawidłowego postępowania oraz osiągnięcie rezultatu, który odzwierciedlać będzie podstawowe zasady postępowania administracyjnego takich jak zasada legalności, czy zasada wyrażania interesu społecznego i słusznego interesu stron.

Konsekwencją powyżej dokonanej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane jest zapewnienie zgodności budynku będącego przedmiotem postępowania z obowiązującym, w dacie wydawania decyzji, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy dla danej inwestycji.

Sąd podkreśla, że skoro celem prowadzonego postępowania było dokonanie oceny zgodności z przepisami prawa budowy budynku wybudowanego bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, konieczne jest dokonanie przez organy budowlane ustaleń co do zgodności przedmiotowego budynku z przepisami obowiązującymi w momencie prowadzenia postępowania. Na poprawność powyższego stwierdzenia wskazuje redakcja art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który nakazuje organom nadzoru budowlanego wydanie decyzji nakazujących doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa. Uaktualniają się tutaj wskazane powyższej argumenty wskazujące na konieczność dokonania oceny przedmiotowego budynku z przepisami techniczno – budowlanymi obowiązującymi w momencie wydawania decyzji. Jedynie zapewnienie zgodności garażu z wymaganiami określonymi, w obowiązującym w dacie wydawania decyzji, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), umożliwia zapewnienie stanu zgodności obiektu budowlanego z przepisami budowlanymi. Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej nie dokonały krytycznej oceny zgodności garażu zlokalizowanego w K. na ul. (...) z właściwymi przepisami budowlanymi. W szczególności, wobec stwierdzenia, że przedmiotowy budynek został zlokalizowany na granicy z nieruchomością sąsiednią nie dokonano oceny, czy usytuowanie powyższego budynku jest zgodne z § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., wskazującego na odległości, jakie budynek musi zachować od działki sąsiedniej. Sąd wskazuje, że dalszymi konsekwencjami usytuowania garażu przy granicy z działką należącą do skarżącej są: konieczność zapewnienie odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, co wynika z § 207 i następnych rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz spełnienia wynikających z powyższego rozporządzenia wymagań dotyczących instalacji elektrycznej (§ 180 i n. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Tylko dokonanie przez właściwe organy oceny, czy przedmiotowy garaż spełniał warunki określone przepisami określającymi warunki techniczno – budowlane, obowiązujące w czasie prowadzenia postępowania, umożliwi pełne zrealizowanie jego celu, a więc umożliwi legalizację budynku, jeżeli będzie on zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami prawa budowlanego.

Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić należy, że doręczona przez inwestora ekspertyza budowlana budynku garażowego nie była ekspertyzą pełną, bowiem nie zawierała informacji odnośnie usytuowania przedmiotowej nieruchomości, instalacji elektrycznej oraz wymogów przeciwpożarowych, jakie powinien spełniać budynek garażu.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zarówno decyzja, Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) sierpnia 2008 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2008 r., zostały wydane w z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., a więc z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedostateczne zebranie i rozważnie materiału dowodowego w sprawie, a więc naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji zobowiązane są ustalić kiedy przedmiotowy budynek został wybudowany. W szczególności organ administracji publicznej powinien przesłuchać świadków, a w razie wątpliwości co do składanych przez nich oświadczeń, organ powinny skonfrontować ich zeznania na rozprawie administracyjnej. Ponadto prowadzące sprawę organy administracji publicznej powinny rozważyć kwestię dopuszczenia jako dowodu w sprawie przedstawionych przez skarżącą zdjęć nieruchomości. W przypadku stwierdzenie, że wybudowany obiekt budowlany został wniesiony przed 01 stycznia 1995 r., a więc należy zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., organ powinien skontrolować zgodność wybudowanego garażu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, obowiązującymi w momencie wydawania decyzji, jak również z obowiązującymi przepisami dotyczącymi warunków technicznych, jakie spełniać muszą obiekty budowlane.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu P. z dnia (...) lutego 2008 r.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz