Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 697/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 §1 pkt 2, 157§1, 158 §1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg B. Z. i S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargi oddala


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 697/14

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 138§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] wydaną [...] grudnia 2013r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że będącą przedmiotem kontroli decyzją organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r. znak [...] zatwierdzającej plan realizacyjny przebiegu linii napowietrznej 220kV – wprowadzenie do stacji [...] (wcięcie do linii 220kV [...]) i udzielającej pozwolenia na budowę ww. linii – w części dotyczącej działki o numerze ewidencyjnym [...].

Wobec tego, że weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana w dacie obowiązania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 ze zm., dalej: Prawo budowlane.) organ podkreślił, iż zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.

Stosownie natomiast do treści §21 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki terenowej i Ochrony środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8 poz. 48 ze zm., wg stanu na dzień 28 października 1977 r.), do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Mając na uwadze powyższe unormowania stwierdził, że inwestor winien do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć dowód świadczący o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z treści decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r., znak: [...] wynika, że przebieg linii napowietrznej miał być zgodny z wykazem nieruchomości załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się wykaz gruntów nad którymi przebiega sporna linia elektroenergetyczna obejmująca m.in. działkę o numerze ewidencyjnym 39, stanowiącą w dacie wydania badanej decyzji własność L. i A. L.. Analiza wyrysu z ewidencji gruntów, na którym został zaznaczony przebieg linii elektroenergetycznej oraz aktualnej dokumentacji graficznej wykazała, że działka o numerze ewidencyjnym [...] obecnie posiada numer ewidencyjny [...] i stanowi współwłasność skarżących – B. Z. i S. Z. (księga wieczysta nr [...]).

Organ zwrócił uwagę na okoliczność, że w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, że inwestor – Zakład Energetyczny [...], w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę (tj. [...] października 1977 r.) posiadał prawo do dysponowania działką inwestycyjną o numerze ewidencyjnym [...] (obecnie [...]). Położoną we wsi [...], gmina [...], na cele budowlane.

Oznacza to, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r. znak [...] w części dotyczącej działki o numerze ewidencyjnym [...] została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

Tym niemniej, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe naruszenie nie wypełnia znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 k.p.a. gdyż wskazać należy, że decyzją Urzędu Gminy w [...] z dnia [...]listopada 1977, znak: [...], wydaną na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64) zezwolono inwestorowi – Zakładowi Energetycznemu [...] na realizację spornej inwestycji (budowy linii energetycznej napowietrznej 220kV na terenie gminy [...]).

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa mogą za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach – prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomości, zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Prawo do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego można wywodzić nie tylko z prawa własności, umowy najmu lub dzierżawy czy też innych stosunków zobowiązaniowych, z których wynika prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Warunek ten może być również uznany za spełniony jeżeli – tak jak to ma miejsce w analizowanej sprawie – wydane zostało zezwolenie o jakim mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W ocenie organu nie budzi wątpliwości (zarówno w judykaturze jak i literaturze przedmiotu), że wskazana wyżej regulacja statuuje szczególną formę wywłaszczenia nieruchomości, polegającą na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Ograniczenie to polega na obowiązku znoszenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości oraz polegających na realizacji przewodów i innych urządzeń określonych w omawianym przepisie, w tym urządzeń przesyłowych (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 209 r. II CSK 394/08; wyrok SN z 29 stycznia 2009 IV CSK 410/07; wyrok WSA w Warszawie z 1 lutego 2007 I SA/Wa 1714/06). A wobec tego organ stwierdził, że wskazana wyżej decyzja Urzędu Gminy w [...] z [...] listopada 1977 r., znak: [...] uprawniała inwestora do dysponowania działkami inwestycyjnymi, w tym działką obecnie oznaczoną numerem ew. [...], na cele realizacji przedmiotowej decyzji. Jednocześnie zauważył, że na podstawie powyższej decyzji wywłaszczeniowej inwestor był uprawniony do realizacji przedsięwzięcia niezależnie od zgody właściciela lub użytkownika wieczystego danej nieruchomości, bowiem zezwolenie na budowę linii energetycznej, wydane w oparciu o art. 35 ust. 1 ww. ustawy w sposób trwały ogranicza prawo własności i stanowi tytuł prawny umożliwiający realizację inwestycji budowlanej na cudzym gruncie (por. uchwała SN z dnia 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09).

Organ podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie jest rażące decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za rażące należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z puntu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną lecz o skutki, których dotkliwość dla strony niczym nie można usprawiedliwić. Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe przesłanki nie zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Wprawdzie naruszone przepisy art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MGTiOŚ z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, są przepisami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, samo zaś naruszenie jest bezsprzeczne, tym niemniej skutki analizowanego uchybienia nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. W szczególności, że na mocy decyzji Urzędu Gminy [...] z [...] listopada 1977 r., znak: [...], inwestor uzyskał zezwolenie na realizację zaprojektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego.

W ocenie organu mimo, że weryfikowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania przez inwestora działką inwestycyjną nr ew. [...], w dniu wydania kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r., to jednak decyzją Urzędu Gminy [...] z dnia [...] listopada 1977 r., znak: [...], inwestor uzyskał zezwolenie na budowę spornej inwestycji. Nie sposób więc przypisać powyższemu uchybieniu szczególnie doniosłych skutków społeczno-gospodarczych, które uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r. z obrotu prawnego w trybie nieważnościom.

Faktem jest, na co zwracają uwagę skarżący, że w ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r., zawarto warunek, że decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego traci swą ważność jeżeli inwestor nie uzyska prawa do terenu lub je utracił. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zezwolenie na złożenie urządzeń przesyłowych (decyzja Urzędu Gminy [...] z dnia [...] listopada 1977 r., znak: [...]) stanowi tytuł prawny umożliwiający realizację inwestycji budowlanej na cudzym gruncie. A zatem powyższy warunek w niniejszej sprawie został spełniony.

W orzecznictwie podnosi się, że wydanie zezwolenia w trybie art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w sposób trwały ograniczało prawo właściciela oraz nakładało na niego obowiązek znoszenia tego, że podmiot uzyskujący zezwolenie zrealizuje inwestycję, a później będzie wchodził na grunt właściciela, jeśli będzie się to wiązało z eksploatacją i konserwacją urządzeń przesyłowych (por. uchwała SN z dnia 20 stycznia 2010, III CZP 116/09, LEX nr 537076)

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezapewnienia ówczesnym właścicielom działki nr ewid. [...] (L. L. i A. L.) czynnego udziału w postępowaniu zakończoną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r., znak: [...], należy wyjaśnić, że okoliczność ta stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 4 k.p.a.) Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, za niedopuszczalne uznaje się badanie przesłanki wznowieniowej w postępowaniu nieważnościowym (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 maja 2005, II OSK 213/10. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145§1 pkt 4 k.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r. I SA 343/01; wyrok NSA z 14 marca 2006 r. I FSK 662/05).

Wobec powyższego zarzut skarżących dotyczący pominięcia właścicieli działki nr ewid. [...] jako stron w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] z [...] października 1977 r., znak: [...] pozostaje bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.

Ponadto w ocenie organu decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r., znak: [...] w części dotyczącej działki nr ewid. [...], nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych art. 156§1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej ani z naruszeniem przepisów o właściwości. Ponad to decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. Z. i S. Z.. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 r. w jej części dotyczącej działki nr ew. [...] położonej w K.L., skarżący zarzucili organowi naruszenie:

1. art. 156§1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez organ administracji, że pomimo wydania przez Prezydenta [...] decyzji z dnia [...] października 1977 znak [...] w części dotyczącej działki nr ew. [...] położonej w K.L., Gmina [...] – z naruszeniem przepisów prawa to jest – art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego w zw., z §21 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki terenowej i Ochrony środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, że nie jest to rażące naruszenie uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, co skutkowało utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy;

2. art. 7 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie przez organ administracji, że co prawda decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 znak [...] w części dotyczącej działki nr ew. [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można mówić o rażącym naruszeniu w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodzą trzy przesłanki umożliwiające unieważnienie decyzji: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja;

3. art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ rozpoznania zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 znak [...] w części dotyczącej działki nr ew. [...] pod względem zgłoszonego rażącego naruszenia prawa w zakresie:

a. art. 54 ust. 5 Prawa budowlanego, który wprost nakazywał odmowę wydania decyzji "jeżeli nie zostały spełnione wymagania art. 29 ust. 5";

b. art. 21 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi: "Ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę";

4. art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe i błędne zastosowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 znak [...] zapisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczeń oraz posługiwanie się w argumentacji decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1977 L.dz. [...] wydaną w trybie at. 35 ust. 1 ww. ustawy;

5. art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało postępowaniem organów administracji publicznej w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państw i kształtowania świadomości i kultury prawnej, w efekcie czego nie uwzględniono słusznego skarżącego;

6. art. 7 w zw. z art. 77§1 w zw. z art. 107§1 k.p.a. poprzez jego wybiórczą, jednostronną, nierzetelną i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

7. art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozważenie przez organ administracji słusznego interesu strony skarżącej w stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977 znak [...] w części dotyczącej działki nr ew. [...], w sytuacji, gdy był to interes słuszny, czyli wymagający rozważenia i uwzględnienia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami i skargami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] wydaną dnia [...] grudnia 2013, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1977, zatwierdzającej plan przebiegu linii napowietrznej 220 kV- wprowadzenie do stacji [...] (wcięcie do linii 220 kV [...]) i udzielającej pozwolenia na budowę ww. linii w części działki o nr. ew. [...].

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że kontrolowana przez sąd decyzja została podjęta w postępowaniu nadzwyczajnym, nieważnościowym.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowi prawnie dopuszczalny wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.". Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Jedną z przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Zaistnienie tej przesłanki skarżący powoływali we wniosku, w tym zakresie zatem organ zobowiązany był przede wszystkim rozpoznać sprawę.

Ustalając zaistnienie ww. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują, przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki, nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku istnienia wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Następuje to wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 729-730).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Ustalonym poglądem pozostaje także, że jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. O takim naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy przy tym podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. "Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97, Baza Orzeczeń LEX nr 41819, por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50195).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że organy rozpoznające wnioski skarżących prawidłowo odmówiły, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1977 r.

W rozpoznawanej sprawie decyzja objęta wnioskiem została wydana na podstawie art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i spełnienie tego warunku było niezbędne do wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji zezwalającej na realizację inwestycji.

Bezspornym jest, że w dacie wydania objętej wnioskiem decyzji tj. w dniu [...] października 1977 r. inwestor nie dysponował takim prawem odnośnie do działki skarżących o nr. [...].

Tak więc bezspornym jest, że organ architektoniczno-budowlany, tj. Prezydent [...] wydając decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę linii napowietrznej 220 kV na ww. działce naruszył ww. przepis prawa materialnego.

Z tym jednak, że dla stwierdzenia nieważności decyzji, a więc wyeliminowania jej z obrotu prawnego od dnia jej wydania nie wystarcza jedynie stwierdzenie bezspornego naruszenia przepisu prawa ani nawet ustalenie wagi naruszonego przepisu, lecz koniecznym jest również wskazanie, że naruszenie to powoduje skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania w państwie prawa.

Przy czym należy zaznaczyć, że inwestor w dniu [...] listopada 1977 r. uzyskał decyzją Wójta Gminy [...] wydaną na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości zezwolenie na realizację spornej inwestycji na terenie ww. gminy.

Z brzmienia ww. przepisu wynika, że pozwalał on na podstawie decyzji (§1) między innymi przedsiębiorstwom państwowym zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne i nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Dawał też prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją (§ 2). Jeżeli w wyniku założenia przewodów i urządzeń nieruchomość nie nadawała się do dalszego racjonalnego jej użytkowania przez właściciela na dotychczasowe cele, podlegała wywłaszczeniu na podstawie wymienionej ustawy (§ 3).

W orzecznictwie i popierającej go doktrynie podnosi się, że ograniczenie własności na podstawie art. 35 mieści się w granicach szeroko rozumianego wywłaszczenia, co wiąże się z trwałością stanu, jaki decyzja stwarza, obejmując sobą każdoczesnego właściciela nieruchomości, której dotyczy oraz każdoczesnego przedsiębiorcę przesyłowego wstępującego w miejsce pierwotnego adresata decyzji. Takiego rozumienia powyższego przepisu wymaga funkcja, jaką on realizuje, znajdując się w rozdziale piątym ustawy o szczególnym trybie wywłaszczenia a nie o czasowym zajęciu nieruchomości, które jest regulowane w ustawie w rozdziale szóstym, gdzie występuje też pojęcie "oznaczonego czasu" (zob. wyroki SN z dnia 9 stycznia 2008 r. II CSK 432/07, Lex nr 365049 oraz z dnia 21 lutego 2009 r. II CSK 394/08, Lex nr 491553). Niekiedy w orzecznictwie łączy się ze sobą trwałe ograniczenie własności nieruchomości spowodowane decyzją z art. 35 ust. 1 ze skutkiem, jakim jest obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności konserwatorskich gdy to potrzebne, a co pozwala uznać to ograniczenie za swoistego rodzaju służebność, nazywaną służebnością publiczną lub służebnością przesyłu, która po wydaniu takiej decyzji administracyjnej powstała z mocy prawa.

W tej sytuacji Sąd podziela w pełni stanowisko organu, iż mimo bezspornego naruszenia przy wydaniu decyzji objętej wnioskiem przez Prezydenta [...] art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego nie można uznać, wobec istnienia w obrocie ww. decyzji z dnia [...] listopada 1977 r., że objęta wnioskiem decyzja wywołała skutki tego uchybienia niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa praw, biorąc także pod uwagę charakter inwestycji realizację której zezwolono tj. zadania inwestycji użyteczności publicznej.

Nie bez znaczenia dla dokonania wyżej opisanej oceny ma również fakt, że przedmiotowa działka ze zrealizowaną na podstawie decyzji skarżący nabył w 2006 r. mając pełną świadomość ograniczeń wynikających ze zrealizowania na działce elektrycznej linii napowietrznej.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.