Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 14/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. D. (dalej : Skarżąca, Wnioskodawca, Strona) jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] zobowiązująca Skarżącą do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres od stycznia do marca 2019 r. w łącznej wysokości 5.175 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Zarządu PFRON przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że jeden z podstawowych warunków do otrzymania dofinansowania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, tj. tzw. efekt zachęty z art. 26b ust. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji" i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. UE L 187 z 26.6.2014 r., str. 1) oraz motywu 18 zdanie pierwsze uzasadnienia do tego rozporządzenia, można wykazać gdy istnieją łączenie następujące przesłanki:

- w momencie zatrudnienia pracownika pracodawca wiedział o jego niepełnosprawności (tj. dysponował orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność pracownika),

- stan zatrudnienia ogółem z miesiąca, w którym pracownik podjął zatrudnienie u pracodawcy, był wyższy od 1/12 sumy stanów zatrudnia ogółem z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc zatrudnienia pracownika lub gdy pracownik niepełnosprawny został zatrudniony na wakacie zwolnionym przez innego pracownika w okolicznościach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 lub ust. 5 ustawy o rehabilitacji,

- dofinansowanie jest pomocą konieczną, a więc, gdy bez możliwości uzyskania dofinansowania pracodawca nie prowadziłby wspieranego działania.

Organ podkreślił następnie, że ustawodawca uzależnił wysokość oraz istnienie prawa do dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego od rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych, czyli zgodnego z rzeczywistością pozostawania w stosunku pracy osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Stosunek pracy, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji pracodawca zawiera lub zmienia z osobą niepełnosprawną, czyli osobą o orzeczonej niepełnosprawności i obie strony są świadome istnienia niepełnosprawności pracownika. Wynika to z okazanego orzeczenia, złożonego następnie do akt osobowych. W ustawie mowa jest bowiem o zatrudnionej osobie niepełnosprawnej, czyli pozostającej w stosunku pracy osobie mającej orzeczenie o niepełnosprawności. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia wystąpienia efektu zachęty. Brak bowiem wiedzy pracodawcy odnośnie istnienia niepełnosprawności pracownika w chwili zatrudnienia, wyklucza możliwość uznania, że był "zachęcony" do zatrudnienia danej osoby.

Pracodawca ma zatem obowiązek dysponować orzeczeniem o niepełnosprawności w dniu podpisania umowy o pracę, bo jedynie wtedy jest w stanie wykazać, że osiąga cel pomocy publicznej, o którym mowa w motywie 54 do rozporządzenia nr 651/2014. W konsekwencji nie jest możliwe uznanie, że pracownik niepełnosprawny został zatrudniony w ramach efektu zachęty, nawet przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych przepisami prawa, jeżeli pracownik nie przedstawił pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu podpisania umowy o pracę.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ pracownik niepełnosprawny M. D. została zatrudniona przez Skarżącą w dniu [...] marca 2011 r., jednak orzeczenie o niepełnosprawności M. D. zostało przedstawione pracodawcy dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r. (chociaż zostało wydane w dniu [...] listopada 2008 r.). W związku z powyższym pracodawca w chwili podpisania umowy o pracę z dnia (...) marca 2011 r., [...] kwietnia 2011 r. oraz umowy z dnia [...] grudnia 2011 r. z ww. pracownikiem nie posiadał dokumentu potwierdzającego jego niepełnosprawność. Jednocześnie organ zaznaczył, że pierwszy wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ww. pracownika został złożony do PFRON za okres sprawozdawczy styczeń 2019 r.

Następnie organ wskazał, że nie badał wzrostu zatrudnienia w porównaniu do 12 miesięcy poprzedzających zatrudnienie M. D., ponieważ uznał to za zbędne, gdyż pracodawca nie spełnił już pierwszej przesłanki warunkującej uznanie warunku efektu zachęty za spełniony.

Odnosząc się do trzeciej z przesłanek organ wskazał natomiast, że zgodnie z motywami 18 i 54 rozporządzenia nr 651/2014 pomoc publiczna w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ma na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a warunkiem jej otrzymania jest uznanie pomocy za konieczną (art. 107 TFUE). Komisja Europejska stwierdziła w motywie 18, że "aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy". Złożenie wniosku świadczy zarówno o zainteresowaniu pracodawcy dofinansowaniem, jak i o tym, że uznaje on pomoc za konieczną do dalszej realizacji działania wspieranego. Dlatego jeśli miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego stanowi pomoc publiczną, to wniosek o wypłatę tej pomocy powinien być składany zawsze, gdy pracodawca spełnia warunki do otrzymania tej pomocy. Jeżeli bowiem pracodawca może otrzymać pomoc (ponieważ spełnia prawnie określone warunki do jej otrzymania), a nie złoży wniosku o dofinansowanie, to oznacza to, że nie wnioskuje o pomoc mu należną, a w konsekwencji, że pomoc ta nie jest mu niezbędna (konieczna).

W powyższym kontekście organ wskazał, że pracownik niepełnosprawny rozpoczął pracę u pracodawcy w 2011 r., a pracodawca ubiegał się o jego dofinansowanie dopiero od okresu sprawozdawczego styczeń 2019 r. Zatem nie można uznać, że pomoc była pracodawcy niezbędna.

Podsumowując Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że M. D. nie została zatrudniona w ramach efektu zachęty. W związku z tym należało uznać, iż A. D. wykonująca działalność gospodarczą pod firmą K. – A. D. – nienależnie pobrała środki PFRON wypłacone tytułem dofinansowania do wynagrodzenia tego pracownika niepełnosprawnego za okresy sprawozdawcze od stycznia do marca 2019 r. w łącznej kwocie 5.175,00 zł.

W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 1, art. 2a ust. 1, art. 26a ust. 1 i art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 6 k.p.a. oraz z naruszeniem przepisów rozporządzenia nr 651/2014.

Skarżąca wyjaśniła, że M. D. została zatrudniona w jej Kancelarii w dniu [...] marca 2011 r. na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny 1 miesiąca. Następnie z pracownikiem została zawarta umowa o pracę na czas zastępstwa na okres usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika w dniu [...] kwietnia 2011 r., po czym w dniu [...] grudnia 2011 r. z M. D. zawarto umowę o pracę na czas nieokreślony w wymiarze czasu pracy - pełny etat.

Przy zawarciu powyższych umów pracownik nie przedłożył pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności, ani też nie poinformował o pracodawcy o posiadaniu takiego orzeczenia.

Względy ekonomiczne spowodowały zmianę wymiaru czasu pracy M. D. do 1/2 etatu od [...] marca 2017 r. - aneksem do umowy o pracę sporządzonym w dniu [...] lutego 2017 r.

Po kolejnej prawie dwuletniej nieobecności w pracy M. D. spowodowanej ciążą i macierzyństwem sytuacja ekonomiczna firmy Skarżącej nie poprawiła się na tyle, by pracownikowi mogło być zaoferowane po powrocie z urlopu macierzyńskiego przywrócenie zatrudnienia w wymiarze pełnego etatu. M. D. nie chciała i nie mogła – z uwagi na potrzeby materialne swojej rodziny - kontynuować zatrudnienia na dotychczasowych warunkach. Rozwiązanie umowy o pracę jednak nie nastąpiło, gdyż pracownik zdecydował się – mimo swoich wcześniejszych obaw – przedłożyć pracodawcy orzeczenie o niepełnosprawności.

Możliwość dofinansowania do wynagrodzenia pracownika ze środków PFRON spowodowała nie tylko kontynuację zatrudnienia M. D., ale pozwoliła na zwiększenie wymiaru jej czasu pracy z 1/2 etatu do pełnego etatu, czyli o 100%.

Pracodawca nie miał możliwości skorzystania z dofinansowania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w dacie podpisania umowy o pracę, gdyż pracownik nie ujawnił z przyczyn osobistych faktu posiadania orzeczenia o niepełnosprawności.

W ocenie Skarżącej powoływane wielokrotnie przez organ pojęcie "efektu zachęty" nie zostało odniesione do konkretnego przypadku stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy. Uzyskanie dofinansowania do wynagrodzenia ze środków PFRON spowodowało kontynuację zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego, który w przeciwnym razie zmuszony byłby zrezygnować z pracy, a także zwiększenie przez pracodawcę poziomu zatrudnienia z połowy etatu do pełnego, co nie byłoby możliwe bez otrzymania dofinansowania. Pomoc ze środków publicznych była więc w przedmiotowej sprawie niezbędna, jej przyznanie zachęciło pracodawcę do dalszego prowadzenia działalności, a nawet do jej rozwinięcia przez zwiększenie wymiaru zatrudnienia i zaangażowanie pracownika do aktywnego udziału w rynku pracy, pomimo jego niepełnosprawności.

Skarżąca wskazała również, że stanowisko organu można byłoby uznać za uzasadnione wyłącznie wtedy, gdyby Skarżąca żądała wypłaty dofinansowania za okres od [...] marca 2011 r. (data zawarcia pierwszej umowy o pracę z M. D.), co w przedmiotowej sprawie przecież nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), niniejsza sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w myśl art. 120 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy do rozpoznania w przywołanym trybie zostało poprzedzone wyrażeniem zgody przez strony w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Prezesa Zarządu PFRON, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji).

Przed przystąpieniem do oceny prawnej zaskarżonej decyzji, dotyczącej ustalenia do zwrotu dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres sprawozdawczy styczeń, luty i marzec 2019 r. należy przypomnieć, że zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji: pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Dodatkowo wskazać należy na treść art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym: jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, chyba że umowa o pracę uległa rozwiązaniu:

1) z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;

2) za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika;

3) na mocy porozumienia stron;

4) wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy;

5) z upływem czasu, na który została zawarta;

6) z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Natomiast zgodnie z art. 26b ust. 5 ustawy o rehabilitacji, jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa w ust. 4, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego przysługuje w przypadku, gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku:

1) wygaśnięcia umowy o pracę;

2) zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek.

Przy czym należy zauważyć, że w myśl art. 26b ust. 6 ustawy o rehabilitacji wzrost netto zatrudnienia ogółem ustala się w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

Przedstawione ograniczenie związane z zatrudnianiem nowych pracowników niepełnosprawnych ma na celu wyeliminowanie sytuacji, gdy pracodawca zwalnia pracowników pełnosprawnych po to, by na ich stanowisku zatrudnić osobę niepełnosprawną uprawniającą do uzyskania dofinansowania lub innej pomocy ze środków publicznych. Dla ustawodawcy krajowego obowiązek ustanowienia takiej regulacji wynika z art. 33 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE.L z dnia 26 czerwca 2014 r., nr 187, s. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie 651/2014).

Powyższe rozporządzenie 651/2014 szczególną moc kładzie na tzw. efekt zachęty, który w odniesieniu do pomocy związanej z dofinansowaniem do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ulega jednak znacznemu zmodyfikowaniu. W motywie 21 preambuły prawodawca unijny wskazał, że w odniesieniu do regionalnej pomocy operacyjnej (...), pomocy na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych (...), wymóg istnienia efektu zachęty nie ma zastosowania lub należy uznać za spełniony, jeśli wypełniono warunki szczególne określone dla tych kategorii pomocy w niniejszym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia niniejsze rozporządzenie stosuje się jedynie do pomocy, która wywołuje efekt zachęty. W art. 6 ust. 5 lit. c rozporządzenia 651/2014 wyjaśniono, że w drodze odstępstwa od przepisów ust. 2, 3 i 4 w przypadku następujących kategorii pomocy nie obowiązuje wymóg wywoływania efektu zachęty lub uznaje się, że wywołują one taki efekt: pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń na rekrutację pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji oraz pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych, jeżeli spełnione są odnośne warunki określone odpowiednio w art. 32 i 33.

W myśl art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego (art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014).

Z kolei w art. 33 ust. 3 rozporządzenia 651/2014 wyjaśniono, że jeżeli rekrutacja takich pracowników nie powoduje wzrostu netto liczby pracowników w danym przedsiębiorstwie w porównaniu ze średnią za poprzednie 12 miesięcy, powodem zwolnienia zapełnionego w ten sposób etatu lub etatów jest dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy, niepełnosprawność, przejście na emeryturę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, dobrowolne zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub zgodne z prawem zwolnienie za naruszenie obowiązków pracowniczych, a nie redukcja etatu.

Prawodawca unijny zdefiniował także terminy "wzrost netto liczby pracowników" i "pracownik niepełnosprawny". Zgodnie z art. 2 pkt 32 rozporządzenia 651/2014 wzrost netto liczby pracowników oznacza wzrost netto liczby pracowników w danym zakładzie w porównaniu ze średnią w danym okresie oraz oznacza, że odliczyć należy wszystkie miejsca pracy utracone w tym okresie, a liczbę osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu, w niepełnym wymiarze czasu oraz sezonowo należy wyrazić w postaci ułamkowych części rocznych jednostek pracy. Z kolei pracownik niepełnosprawny oznacza każdą osobę, która:

a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub

b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami (art. 2 ust. 3 rozporządzenia 651/2014).

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną jest zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:

1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub

2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub

3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Mając na uwadze powyżej przedstawione przepisy trzeba stwierdzić, że dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego jest instrumentem zachęty do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Z tego względu istotne znaczenie dla kwestii otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ma wykazanie zgodnie z art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji wzrostu netto zatrudnienia ogółem.

Zgodnie z art. 2a ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawiania pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność (ust. 1).

Należy wskazać, iż art. 2a dodany został do ustawy na skutek nowelizacji dokonanej ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 226, poz. 1475). Określa on sposób ustalenia terminu, od którego wlicza się pracownika do stanu zatrudnieniu osób niepełnosprawnych na podstawie orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność przedstawionych pracodawcy począwszy od dnia (...) stycznia 2011 r.

W tym miejscu Sąd stwierdza, że nie podziela twierdzenia organu, że jednym z warunków koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia najpóźniej w dniu zawarcia umowy o pracę. Powyższe twierdzenie nie jest oparte na żadnej podstawie prawnej. Nie wynika ono zarówno z przytoczonych definicji niepełnosprawności i osoby niepełnosprawnej, ani też z daty wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych określonej art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

W sprawie niewątpliwie należy stwierdzić, że M. D. posiadała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] listopada 2008 r., ważne w dacie zawarcia umów o pracę ([...] marca 2011 r., [...] kwietnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r.), oraz w okresie rozliczeniowym objętym zaskarżoną decyzją. Według ustaleń organu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało przedstawione pracodawcy w dniu [...] stycznia 2019 r., a więc po zawarciu powyższej umowy o pracę, tj. w dniu rozpoczęcia świadczenia pracy po powrocie z urlopu macierzyńskiego.

Sąd podziela zatem stanowisko organu, że Skarżącej nie przysługiwało dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w osobie M. D.. Trzeba bowiem zauważyć, że z powyżej cytowanych przepisów wynika, że aby pracodawca mógł uzyskać dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, to musi zatrudnić nowego pracownika niepełnosprawnego i to zatrudnienie musi spowodować wzrost netto zatrudnienia ogółem, bądź też muszą wystąpić inne okoliczności określone w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Sąd wyjaśnia, że efekt zachęty polega na tym, że miesięczne dofinansowanie przysługuje na pracowników niepełnosprawnych, którzy po zatrudnieniu u pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą powodują wzrost netto zatrudnienia ogółem, a nie na tym, czy pracodawca w dniu podpisywania umowy o pracę jest w posiadaniu ważnego orzeczenia o niepełnosprawności zatrudnianej osoby.

Tym samym, skoro Skarżąca nie zatrudniała nowego pracownika, albowiem M. D. była pracownikiem Skarżącej nieprzerwanie od 2011 roku, nie można mówić o zaistnieniu efektu zachęty przy zatrudnieniu tego pracownika. W ocenie Sądu nie może takiego rozumienia cyt. przepisów zmienić fakt, iż Skarżąca dokonała zmiany wymiaru czasu pracy z ½ na cały etat dla spornego pracownika.

Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w cyt. przepisach skutkujących powstaniem obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 107 k.p.a

Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.gov.pl).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1