Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1080/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4b, ust. 5, art. 18 ust. 1e
journal: Dz.U. 2017 poz 1496
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych  tekst jedn
article: art. 130 ust. 2, art. 156 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz R. G. kwotę 625 (sześćset dwadzieścia pięć) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], orzekającą o ustaleniu i wypłacie na rzecz R. G. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr ewid. [...] o powierzchni 0,0284 ha, przejętą na własność Gminy L. pod budowę drogi gminnej - ul. [...] w L..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], znak: [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej budowę drogi gminnej nr 106653L - ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...], budowę odcinka drogi gminnej nr [...] - ul. [...] na długości posesji nr [...] do [...] oraz budowę odcinków dróg gminnych: ul. [...] i ul. [...] w L. wraz z budową oświetlenia drogowego, sieci kanalizacji deszczowej, sieci wodociągowej, sieci kanalizacji sanitarnej oraz przebudową: sieci teletechnicznej, sieci gazowej i sieci energetycznych. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] października 2013 r.

Powołana wyżej decyzja dodatkowo zatwierdziła podział działki nr [...] o powierzchni 0,1784 ha na działki: nr [...] o powierzchni 0,0284 ha i nr [...] o powierzchni 0,1500 ha. Działka nr [...], leżąca w liniach rozgraniczających ulicy, przeszła z mocy prawa na własność Gminy L. z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta L. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą na własność Gminy L. działkę nr ewid. [...].

Organ pierwszej instancji ustalił, że dla nieruchomości oznaczonej nr [...] (nr sprzed podziału) była prowadzona księga wieczysta nr [...] zgodnie z którą nieruchomość ta stanowiła własność R. G..

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Prezydent Miasta L. powołał w charakterze biegłego rzeczoznawcę majątkowego - M. N. do wykonania opinii określającej wartość przedmiotowej nieruchomości.

W piśmie z dnia [...] września 2016 r. R. G. zwrócił się Urzędu Miasta L. - Wydziału Geodezji z informacją, że wycena przedmiotowej działki została już wcześniej sporządzona przez biegłego sądowego M. S..

Wyznaczona biegła sporządziła operat szacunkowy w dniu [...] września 2016 r. Operat ten został następnie włączony do akt sprawy.

W dniu [...] listopada 2016 r. R. G. złożył pismo, w którym zakwestionował prawidłowość wykonanego operatu wskazując, iż pominięto w nim składniki budowlane w postaci ogrodzenia z bramą oraz podmurówki betonowej w ogrodzeniu.

Na skutek powyższych uwag biegła M. N. anulowała operat szacunkowy z dnia [...] września 2016 r. i przedłożyła nowy operat z dnia [...] stycznia 2017 r. Biegła wyjaśniła, że we wcześniejszym operacie przyjęła nieprawidłową długość ogrodzenia, co miało wpływ na ostateczny wynik wyceny. Uwzględniając uwagi strony biegła określiła na nowo wartość składników budowlanych na kwotę [...]zł w podejściu kosztowym jako średnie koszty ich odtworzenia techniką wskaźnikową z uwzględnieniem stopnia zużycia. Wartość rynkowa gruntu oraz składników roślinnych nie zostały zmienione względem poprzedniej wyceny.

Biegła M. N. określiła stan nieruchomości na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2016 r., podczas których ustaliła, że przedmiotowa działka jest niezabudowana i posiada regularny kształt zbliżony do prostokąta. Znajdują się na niej składniki budowlane (ogrodzenie z siatki stalowej, ciągnionej na słupkach stalowych osadzonych w cokole betonowym oraz wjazd betonowy) i roślinne (bez lilak, orzech włoski, jabłoń, modrzew, trawnik). Od strony północnej nieruchomość przylega do ul. [...], natomiast od południa, zachodu i wschodu - do działek zabudowanych domami jednorodzinnymi. Działka znajduje się w zasięgu sieci elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej.

Uwzględniając powyższe ustalenia biegła w sporządzonym w dniu [...] stycznia 2017 r. operacie szacunkowym wartość przedmiotowej działki nr [...] wyceniła na łączną kwotę [...]zł. (w tym prawo własności gruntu na kwotę [...]zł., wartość składników budowlanych na kwotę [...]zł oraz składniki roślinne na kwotę [...]zł). Według sporządzonego operatu wartość jednostkową 1 m2 wycenianego gruntu działki oszacowano na [...] zł. Wartość nieruchomości określono według jej stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. na dzień [...] sierpnia 2013 r. oraz według jej wartości z dnia, w którym nastąpiło ustalenie wysokości odszkodowania.

Po dokonaniu analizy przedłożonego przez biegłą M. N. operatu szacunkowego organ pierwszej instancji uznał, ze został on sporządzony prawidłowo.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że na podstawie informacji uzyskanej od Zarządu Dróg i Mostów w L. ustalono, iż właściciel działki nie zgłaszał do Zarządu wydania swojej nieruchomości najpóźniej w terminie 30 dni od dnia uzyskania przez decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej waloru ostateczności. Strona nie zgłaszała wydania nieruchomości także do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta L.. Przedmiotowy teren został przekazany wykonawcy w dniu [...] sierpnia 2016 r. i dopiero po tym terminie rozpoczęto prace budowlane.

W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 12 ust. 4a i ust. 5, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm. – dalej jako "specustawa drogowa") w zw. z art. 128 ust. 1, art. 130 ust. 2 i art. 135 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm. – dalej jako "u.g.n.") oraz § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"), orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...]zł na rzecz R. G. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr ewid.[...], przejętą na własność Gminy L., pod budowę drogi gminnej - ul. [...] w L.. Do wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość zobowiązano Gminę L..

R. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując wysokość ustalonego odszkodowania. Odwołujący podniósł, że rzeczoznawca majątkowy M. S. dokonał wcześniej wyceny jego nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], która znajdowała się w tym samym ogrodzeniu, co działka nr [...]. Zdaniem strony opinia ta powinna zostać wzięta pod uwagę przy ustaleniu wysokości odszkodowania. Odwołujący podkreślił nadto, że działka nr [...] była cały czas dostępna do realizacji inwestycji drogowej, a tym samym należne mu odszkodowanie powinno być powiększone o 5% jego wartości.

Wojewoda uznał odwołanie za niezasadne wskazując, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa pod realizację inwestycji drogowej zostało przeprowadzone prawidłowo.

Organ odwoławczy dokonał pozytywnej oceny operatu szacunkowego z dnia [...] stycznia 2017 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego M. N.. Wskazał, że dla potrzeb wyceny biegła określiła rynek lokalny jako obszar miasta L., jego południowe obręby, w szczególności: 1 - Abramowice i 9 - Dziesiąta II. Badaniem objęto przy tym okres od sierpnia 2014 r. do grudnia 2016 r. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Wartość składników budowlanych określono w podejściu kosztowym, metodą kosztu odtworzenia, techniką wskaźnikową, zaś wartość składników roślinnych określono na podstawie poradnika opracowanego przez K. Z. "Określenie plantacji kultur wieloletnich". Ze względu na brak danych rynkowych o cenach nieruchomości podobnych do wycenianej pod względem stanu zagospodarowania, określono wartość odtworzeniową nieruchomość tj. osobno wyceniono wartość gruntu i jego części składowe. Do ostatecznej analizy przyjęto 3 transakcje przedstawione w formie tabeli na str. 24 operatu szacunkowego, których ceny kształtowały się od [...] zł/m2 do [...] zł/m2. Biegła ustaliła, że na badanym rynku zasadniczy wpływ na wysokość ceny jednostkowej mają takie cechy jak: lokalizacja, otoczenie (waga 40%), przydatność inwestycyjna terenu (waga 30%), r wielkości (waga 10%), dostępność terenu (waga 10%) oraz uzbrojenie (waga 10%).

Ostatecznie wartość prawa własności gruntu działki nr [...] o pow. 0,0284 ha została oszacowana na kwotę [...]zł. Wartość składników budowlanych biegła oszacowała na kwotę [...]zł., zaś wartość składników roślinnych została oszacowana na kwotę [...]zł. Łączna wartość odtworzeniowa nieruchomości została obliczona na kwotę [...]zł. (po zaokrągleniu).

Organ odwoławczy podkreślił, że mając wątpliwości co do sporządzonej wyceny, w szczególności odnośnie charakterystyki nieruchomości przyjętych do porównań oraz opisu i skali ocen, w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego - M. N. o analizę sporządzonego operatu. W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. biegła odniosła się do uwag Wojewody. Organ drugiej instancji odpowiedź rzeczoznawcy uznał za wiarygodną i spójną, a przede wszystkim pozwalającą przyjąć, że sporządzony operat jest zupełny, logiczny i poprawny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda w pierwszym rzędzie podniósł, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż podstawą ustalenia odszkodowania w przedmiotowym postępowaniu powinien być operat szacunkowy sporządzony dla Sądu Rejonowego L. - Zachód w L. w dniu [...] marca 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. S. w celu oszacowania wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystnie z części działki. Organ odwoławczy nie podzielił też przekonania strony, że przyjęta w tej wycenie wartość nie może ulec zmianie.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje poprawności powyższej opinii. W jego ocenie nie może ona jednak stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za działkę nr [...]. Cel sporządzenia opinii przez M. S. był bowiem inny – chodziło w tym wypadku o oszacowanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystnie z części działki, a nie określenie wartości nieruchomości za wywłaszczoną nieruchomość. Operat szacunkowy może być natomiast wykorzystywany tylko w celu, dla którego został sporządzony, o czym mówi art. 156 ust. 3 u.g.n. Ponadto – jak podkreślił Wojewoda – operat z dnia [...] marca 2014 r. nie określa stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej (tj. na dzień [...] sierpnia 2013 r.), co jest wymogiem wynikającym z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej i § 36 rozporządzenia, a także nie określa jej wartości z dnia, którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Organ dodał również, że operat może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, należy zatem stwierdzić że upłynął okres jego ważności.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku orzeczenia przez organ pierwszej instancji o zwiększeniu odszkodowania o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości - stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, organ drugiej instancji wskazał, że uprawnionym do uzyskania tak powiększonego odszkodowania jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, który wykazał się aktywnością i uzewnętrznił wolę wydania nieruchomości inwestorowi. Fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Istotną cechą jest tu uzewnętrzniona dobrowolność działania właściciela lub użytkownika wieczystego, najlepiej wyrażona w sposób, który następnie można udowodnić. Dowodem potwierdzającym wydanie nieruchomości może być protokół zdawczo - odbiorczy lub jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego.

Wojewoda podkreślił również, że to w interesie uprawnionego pozostaje udowodnienie okoliczności wydania nieruchomości z udowodnieniem, że nastąpiło to w odpowiednim terminie. Tymczasem R. G. nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność, twierdząc jedynie w odwołaniu, że działka nr [...] była cały czas dostępna do realizacji inwestycji drogowej, która - jak wskazał w odwołaniu - rozpoczęła się [...] sierpnia 2016 r. Na podstawie informacji uzyskanej od Zarządu Dróg i Mostów w L. (pismo z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...]), organ pierwszej instancji ustalił jednocześnie, że właściciel działki nie zgłaszał do ZDiM wydania swojej nieruchomości najpóźniej w terminie 30 dni od dnia ostateczności decyzji ZRiD. Strona nie zgłaszała wydania nieruchomości także do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta L.. Teren pod realizację inwestycji drogowej został przekazany wykonawcy w dniu [...] sierpnia 2016 r. i po tym terminie rozpoczęto prace budowlane. W ocenie organu odwoławczego za wydanie nieruchomości nie można zatem uznać pasywnej postawy właściciela, który oczekiwałby, że inwestor będzie w każdej chwili zainteresowany zajęciem nieruchomości.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować brakiem wiarygodności tego dowodu z opinii biegłego. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłej opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.

R. G. (reprezentowany przez żonę D. G.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną Wojewody. Skarżący podniósł, że Prezydent Miasta L. miał możliwość wcześniejszego ustalenia odszkodowania za działkę nr [...]. Działka ta, jako wydzielona z działki nr [...], znajdowała się bowiem w tym samym ogrodzeniu, co działka nr [...]. Wyceny działki nr [...] dokonał natomiast już w 2013 r. sądowy M. S..

Skarżący podtrzymał również swoje dotychczasowe stanowisko, iż "działka nr [...] była cały czas dostępna do realizacji inwestycji drogowej". Podkreślił, że okoliczność tę mogą potwierdzić kierownicy budowy i inni świadkowie. Zdaniem E. G. przysługuje mu zatem odszkodowanie w kwocie powiększonej o 5%.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że pomimo zasadności skargi nie wszystkie jej zarzuty można uznać za słuszne.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie ustalenia na rzecz R. G. odszkodowania za działkę nr [...] przejętą na własność Gminy L. pod budowę drogi gminnej – ul. [...] w L., której podstawę realizacji stanowiła decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], znak: [...] Wadliwość ostatecznej decyzji podjętej w tej sprawie wynika w szczególności z niedokonania przez organy należytej oceny zaistnienia przesłanki do zwiększenia ustalonego odszkodowania o 5% jego wysokości.

W myśl art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej nieostateczną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu powyższej decyzji, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Z powyższej regulacji wynika szczególne uprawnienie podmiotu, któremu odjęto prawo do nieruchomości, do uzyskania dodatkowego świadczenia odszkodowawczego w związku z dobrowolnym i niezwłocznym lub przyśpieszonym wykonaniem nieostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jest to w istocie ustawowo zagwarantowana premia dla podmiotów, które poprzez dobrowolną akceptację treści nieostatecznej decyzji ułatwiają i przyśpieszają realizację inwestycji drogowej poprzez eliminację konieczności przymusowego wykonania powyższej decyzji.

Ratio legis regulacji ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e specustawy drogowej opiera się na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (np. poprzez wyraźne złożenie oświadczenia woli, protokolarne przekazanie nieruchomości) lub zaniechania (np. poprzez zaniechanie wykonywania władztwa nad rzeczą, rezygnację z wnoszenia środków odwoławczych, tolerowania faktycznego wkroczenia inwestora na teren nieruchomości i rozpoczęcia prac budowlanych) dotychczasowy właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości manifestuje wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości zarządcy drogi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Wydanie nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej może zatem nastąpić również w sposób dorozumiany (per facta conludentia) w tym znaczeniu, że wola niezwłocznego wydania nieruchomości może być zamanifestowana poprzez byłego właściciela lub użytkowania wieczystego przez zaniechanie. W przypadku zajęcia nieruchomości pod drogę może to nastąpić np. poprzez niewniesienie odwołania od decyzji o zajęciu czy poprzez brak czynienia przez skarżącego przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych.

W ocenie Sądu wyrażony przez organ drugiej instancji pogląd, wedle którego, "uprawnionym do podwyższonego odszkodowania jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, który wykazał się aktywnością i uzewnętrznił wolę wydania nieruchomości inwestorowi", zaś "fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych", przy czym "dowodem potwierdzającym wydanie nieruchomości może być protokół zdawczo-odbiorczy lub jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego", cechuje daleko posunięty, nieuzasadniony formalizm. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości – w szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, ani złożenia jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości.

Dla zaistnienia przesłanki zwiększenia odszkodowania, o której mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, wystarczające w tym zakresie są dowody pośrednie, z których można wywnioskować, że dotychczasowy właściciel dobrowolnie umożliwił realizację inwestycji drogowej w terminie wyznaczonym w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2517/13 – dostępny w CBOSA). Bierne zachowanie polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień, jakie wynikają z prawa własności oraz nieczynienie przeszkód w przejęciu nieruchomości przez nowego właściciela powinno być uznane za przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością, co w konsekwencji rodzi obowiązek zwiększenia należnego odszkodowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 768/11, LEX nr 1143482; wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 374/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 643/15 – dostępne w CBOSA). Taki wniosek jest uzasadniony w świetle wyników wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, by skarżący czynił jakiekolwiek przeszkody w przejęciu działki nr [...] pod realizacje inwestycji drogowej. Z jego wyjaśnień wynika nadto, że przedmiotowa nieruchomość od czasu wydania decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej była dostępna dla inwestora, zaś sam skarżący dodatkowo umożliwił wykonawcy robót budowlanych korzystanie z pozostającej jego własnością działki nr [...], poprzez składowanie tam materiałów budowlanych oraz sprzętu wykorzystywanego przy budowie drogi. Organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie zweryfikowały powyższych twierdzeń, błędnie zakładając, że wydanie nieruchomości przez jej właściciela w rozumieniu art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej wymaga uzewnętrznienia jego woli w drodze przynajmniej stosownego oświadczenia. Świadczy to o wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o niewłaściwą wykładnię powołanego wyżej przepisu prawa materialnego, co skutkowało również naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, zaś uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy odstąpienie przez organy od zastosowania podwyższonej o 5% stawki odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należy za co najmniej przedwczesne.

Sąd nie podziela natomiast pozostałych zarzutów skargi.

Bezzasadne są zarzuty dotyczące ustalenia przez organy kwoty odszkodowania należnego za działkę nr [...] z pominięciem dowodu w postaci opinii biegłego sadowego M. S. z dnia [...] marca 2014 r. Organy słusznie przyjęły, że opinia ta nie mogła być podstawą wyceny przedmiotowej nieruchomości w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany tylko w celu, w jakim został sporządzony. Tymczasem opinia M. S. nie została wykonana na potrzeby ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie przez Gminę L. własności działki nr [...], lecz na potrzeby oszacowania wysokości wynagrodzenia za wcześniejsze bezumowne korzystanie przez Gminę z części dawnej działki nr [...], w ramach postępowania, które toczyło się przed Sądem Rejonowym L.-Z. w L. pod sygnaturą I C [...]. Ponadto, gdyby nawet pominąć odmienny cel wydania przywoływanej przez skarżącego opinii, o braku możliwości jej uwzględnienia w niniejszej sprawie dodatkowo decydował upływ okresu ważności operatu szacunkowego określony w ww. przepisie (12 miesięcy), a także fakt, iż opinia ta nie określała wartości przedmiotowej nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej, a przez to nie spełnia wymogu określonego w art. 18 ust. 1 specustawy drogowej oraz w § 36 ust. 1 rozporządzenia.

Zasadne było zatem zlecenie przez Prezydenta Miasta L. wykonania na potrzeby niniejszej sprawy nowego operatu szacunkowego spełniającego ww. wymagania. Stwierdzić jednocześnie należy, że wykonany w tym zakresie operat szacunkowy z dnia [...] stycznia 2017 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego M. N. został poddany rzetelnej i szczegółowej ocenie organów orzekających w sprawie, które nie dopatrzyły się w jego treści żadnych nieprawidłowości. Dokonana przez organy pozytywna ocena przedmiotowego dowodu, która znalazła wyraz w jego analizie przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie budzi natomiast zastrzeżeń Sądu, spełniając wymogi wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ze względu jednak na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyny opisanej w początkowej części rozważań Sądu, wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że ewentualne wykorzystanie tego operatu w dalszym toku postępowania będzie wymagało potwierdzenia przez rzeczoznawcę majątkowego jego aktualności stosownie do art. 156 ust. 4 u.g.n., a w razie braku możliwości wydania w sprawie ostatecznej decyzji przed upływem 24 miesięcy od daty sporządzenia przedmiotowego opracowania, niezbędne będzie sporządzenie w niniejszej sprawie nowego operatu szacunkowego.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda – stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." – uwzględni przedstawione wyżej uwagi i wnioski.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.