Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 162/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skarg G. S. i W. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołań G. S. od decyzji Wojewody [....] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [....] odmawiającej uchylenia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [....] września 1965 r., nr [....] ustalającej wywłaszczenie za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G. pow. [....] o powierzchni 865 m2., pgr. [...] niehipotekowane, stanowiącej własność spadkobierców W. C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podał, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [...] września 1965 r. była wcześnie przedmiotem kontroli w postepowaniu nieważnościowym. Decyzją z dnia [....] sierpnia 2010 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [....] kwietnia 2010 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w decyzji PWRN w [....]. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2112/10 oddalił skargę G. S. na w/w decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2013 r., zaś wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1639/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną G. S. na w/w wyrok WSA.

Pismem z dnia [....] maja 2013 r. G. S. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postepowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [...]. września 1965 r. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Wskazała, że dowód na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazał się fałszywy i wskazała na nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, bowiem zajęcie wywłaszczonej nieruchomości i jej zagospodarowanie nastąpiły przed faktycznym wywłaszczeniem. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazał, że o powołanych przez siebie okolicznościach dowiedziała się z decyzji Starosty [....] z dnia [....] grudnia 1999 r. orzekającej o zwrocie na rzecz R. Z. nieruchomości położonej w G., ozn. jako działki nr [....] i nr [....].. Postanowieniem z dnia [....] lipca 2013 r. Wojewoda [....] wznowił postepowanie.

Decyzją z dnia [....] listopada 2013 r. Wojewoda odmówił uchylenia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [....] września 1965 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. S.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Analiza akt sprawy zakończonej decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nie daje podstaw do twierdzenia, iż organ orzekający w sprawie oparł się na dowodach, które okazały się fałszywe. Nic też nie wskazuje na to, aby dokumenty znajdujące się w aktach sprawy były sfałszowane. Ponadto wniosek strony o wznowienie postępowania nie wskazuje żadnego dowodu, który miałby być fałszywy. Odnosząc się do zarzutu pojawienia się nowych okoliczności w sprawie polegających na braku wniosku wywłaszczeniowego wojewódzkiego związku kółek rolniczych oraz zajęcie zagospodarowanie nieruchomości przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej Minister wskazał, że powołane zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z archiwalnych akt wywłaszczeniowych wynika, że wniosek wywłaszczeniowy został złożony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w [....] do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Spraw Wewnętrznych w [....] i postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone. Organ wywłaszczeniowy nie miał wątpliwości co do prawidłowości wnioskodawcy i zasadności wywłaszczenia. Mógł ubiegać się o wywłaszczenie na rzecz kółka rolniczego i to ona inicjował postepowanie wywłaszczeniowe. Brak obecnie w aktach archiwalnych wniosku wywłaszczeniowego Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie nie stanowi zatem nowej istotnej okoliczności do wznowienia postepowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ wywłaszczeniowy wiedział o zajęciu nieruchomości przez Powiatowy Związek Kółek Rolniczych w [....], co potwierdza znajdujące się w aktach archiwalnych pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Referat Urządzeń Rolnych w [....] z dnia [....] stycznia 1965 r. nr [....]. Tym samych nie jest to nowa okoliczność, która byłaby nieznana organowi wywłaszczeniowemu.

Minister stwierdził również, że najpóźniej z dniem 1 grudnia 1975 r. upłynął termin przedawnieni określony w art. 146 § 1 k.p.a. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [....] z dnia [....] września 1965 r.

Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [....] czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. Z. i G.S., zarzucając kwestionowanej decyzji:

1. obrazę przepisów postepowania administracyjnego:

a) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.pa. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i nieuwzględnienie wniosków dowodowych,

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nieuwzględnienie nowych dla sprawy okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.,

c) niezastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wobec wydania z naruszeniem przepisów postepowania wadliwej decyzji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz decyzji Wojewody [....] z dnia [....] listopada 2013 r.

W uzasadnieniu skarg skarżący przedstawili argumentację postawionych zarzutów, akcentując w szczególności, że w ogóle nie wyjaśniono kwestii wzniesienia obiektu przed wywłaszczeniem, co – zdaniem skarżących – ma kluczowe znaczenie dla postepowania o wywłaszczenie nieruchomości, bowiem wykonanie celu wywłaszczenia odmawia praworządności decyzji o wywłaszczeniu w zakresie, w jakim pomija art.105 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 1 § ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej , przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 279 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Z kolei w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postepowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, a w szczególności nie zawiera wskazanych w skargach was procesowych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku wznowienia postepowania postanowieniem Wojewody [....] z dnia [....] lipca 2013 r. Wznowienie postepowania nastąpiło na wniosek G. S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.

Wznowienie postepowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, jednak podstawy wszczęcia tego postepowania zostały ściśle określone w art. 145 § 1 k.p.a. i wykładnia tych przepisów nie może mieć charakteru rozszerzającego.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postepowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Po przeprowadzeniu postepowania co do przyczyn wznowienie oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, określoną w art. 151 k.p.a.

Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postepowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. organ wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a", albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 "a" i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Przepis art. 151 § 2 k.p.a. zawiera jednak zastrzeżenie, że w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postepowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Wymienione w art. 146 k.p.a. okoliczności, które stanowią tzw. Przesłanki negatywne, uniemożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowej, mimo wystąpienia przyczyn wznowienia postepowania, to upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) oraz stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postepowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).

Z przedstawionego unormowania wynika, że po wznowieniu postepowania organ nie może wydać innych decyzji niż określone w art. 151 k.p.a. W zależności natomiast od tego, czy stwierdzi istnienie przyczyn wznowienia czy nie oraz czy stwierdzi występowanie przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 146 k.p.a. zobowiązany jest albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, albo uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy albo stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

W sprawie niniejszej decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada 2013 r. wydana została na postanowienie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. po dokonaniu ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia.

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do stwierdzenia, że prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. W myśl tych przepisów postepowanie wznawia się, jeśli dowody, na których podstawie ustalono określone dla sprawy okoliczności faktyczne, były fałszywe (pkt 1), a także gdy wyjdą na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji (pkt 5).

W niniejszej sprawę skarżąca nie wskazała, które dowody okazały się fałszywe oraz nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby to twierdzenie. Słusznie zaznaczył Minister, że strona, która domaga się wznowienia postepowania na tej podstawie powinna przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego, bowiem nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie.

Należy podzielić stanowisko organu, że również nie wystąpiła przesłanka wznowienia postepowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bowiem nie można przyjąć, że brak wniosku wywłaszczeniowego Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych oraz zajęcie o zagospodarowanie nieruchomości przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej jest nową okolicznością, nieznaną organowi orzekającemu o wywłaszczeniu.

Zasadnie również organ odwoławczy podniósł, że zajęcie nieruchomości nie jest tym samym, co realizacja celu wywłaszczenia, jak też, że żaden dokument akt wywłaszczeniowy nie potwierdza realizacji celu wywłaszczenia i usankcjonowanie tego faktu stosowną decyzją. Trafnie Wojewoda [...] powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1639/11 w uzasadnieniu którego stwierdzono, że brak w aktach sprawy wniosku od Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych nie przesądza o tym, że takiego wniosku w ogóle nie było.

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.