Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2286/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 252, art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 80,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200, art. 205 par. 2-4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2076
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2012 r. sprawy ze skargi C. n.v. z siedzibą w Belgii na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania międzynarodowego prawa ochronnego na znak towarowy APOLLO, nr [...] uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz C. n.v. z siedzibą w Belgii kwotę w wysokości 1600 zł ( jeden tysiąc sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - działając na podstawie art. art. 245 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. - zwanej dalej także: "p.w.p.") – po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie uznania prawa ochronnego na znak towarowy APOLLO, zarejestrowany pod nr IR- [...] w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków na rzecz C. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca spółka" lub "zgłaszający") i wyznaczony na Polskę dnia 26 lipca 2007 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Do wydania zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zarejestrowany w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków, sporządzonego w Madrycie w dniu 14 kwietnia 1891 r. (Polska jest od dnia 4 marca 1997 r. stroną Protokołu do Porozumienia Madryckiego sporządzonego w 1989 r.), pod numerem IR-[...], w dniu 22 czerwca 2001 r., zaś wyznaczony na Polskę w dniu 26 lipca 2007 r. przez skarżącą spółkę C. z siedzibą w [...], sporny znak towarowy APOLLO bez zastrzeżonej grafiki, przeznaczony został do oznaczania:

- towarów w klasie 9 - "Logiciels et matériel informatique pour le fonctionnement automatisé de cloches, horloges de tour et carillons et systèmes pour l'automatisation de cloches, horloges de tour et carillons" (programy i sprzęt informatyczny do zautomatyzowanego działania dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów i systemy dla automatyzacji dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów),

- towarów w klasie 14 - "Horlogerie et instruments chronométriques et accessoires compris dans cette classe; mécanismes de mise en marche et accessoires pour horloges de clocher; horloges mères électroniques et accessoires; horloges mères électroniques pour la commande automatisée ou manuelle, par programmation directe ou par télécommande via tout moyen de télécommunication, de mécanismes d'horlogerie, de carillons et de mécanismes auxiliaires; pièces et accessoires pour ces horloges mères électroniques; marteaux électromagnétiques pour horloges et leurs accessoires; horloges monumentales, horloges de clocher, cadrans et accessoires compris dans cette classe" (wyroby zegarmistrzowskie i instrumenty chronometryczne z akcesoriami zawartymi w tej klasie; mechanizmy napędowe i akcesoria do zegarów wieżowych; zegary matki elektroniczne z akcesoriami; zegary matki elektroniczne z akcesoriami do sterowania automatycznego lub ręcznego, poprzez programowanie bezpośrednie lub zdalne każdym środkiem telekomunikacji mechanizmów zegarowych, karylionów i mechanizmów pomocniczych; części i akcesoria do tych elektronicznych zegarów matek; młotki elektromagnetyczne do zegarów i ich akcesoria; zegary pomnikowe, dzwonnicowe, tarcze zegarowe i akcesoria zawarte w tej klasie) i

- towarów w klasie 15 - "Instruments de musique; carillons et accessoires compris dans cette classe" (instrumenty muzyczne; karyliony i akcesoria zawarte w tej klasie).

Urząd Patentowy RP pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. powiadomił skarżącą spółkę, jako zgłaszającego sporny znak towarowy, iż w niniejszej sprawie zachodzą przeszkody dla udzielenia prawa ochronnego w postaci wskazanych przez organ rejestracji krajowych i wspólnotowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż sporny znak towarowy APOLLO, nr IR-[...] jest podobny do:

- znaku towarowego słowno-graficznego APOLLO ELECTRONICS, zarejestrowanego pod numerem R-[...], z pierwszeństwem od dnia 22 stycznia 1996 r., na rzecz A. Sp. z o. o. z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. w: klasach 9, 14 i 15;

- znaku towarowego słowno-graficznego A APOLLO, zarejestrowanego pod numerem R-[...], z pierwszeństwem od dnia 9 listopada 2004 r., na rzecz A. Sp. z o. o. z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. w klasie 9;

- znaku towarowego słowno-graficznego APOLLO ELECTRONICS, zarejestrowanego pod numerem R-[...], z pierwszeństwem od dnia 29 kwietnia 2003 r., na rzecz A. Sp. z o. o. z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. w klasie 9, 14 i 15;

- wspólnotowego znaku towarowego słownego APOLLO, zarejestrowanego pod numerem CTM-[...], z pierwszeństwem od dnia 11 kwietnia 1997 r., na rzecz A. PLC z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. towarów w klasie 9 i 14;

- wspólnotowego znaku towarowego słownego APOLLO, zarejestrowanego pod numerem CTM-[...], z pierwszeństwem od dnia 19 grudnia 2002 r., na rzecz T. Limited z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. towarów w klasie 9;

- wspólnotowego znaku towarowego słowno-graficznego APOLLO, zarejestrowanego pod numerem CTM-[...], z pierwszeństwem od dnia 27 czerwca 2003 r., na rzecz A Inc., z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. towarów w klasie 9;

- wspólnotowego znaku towarowego słowno-graficznego APOLLO7.DE, zarejestrowanego pod numerem CTM-[...], z pierwszeństwem od dnia 28 stycznia 2004 r., na rzecz S. GmbH, z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. towarów w klasie 9;

- wspólnotowego znaku towarowego słownego APOLLO'S PAD, zarejestrowanego pod numerem CTM-[...], z pierwszeństwem od dnia 6 października 2006 r., na rzecz G. plc, z siedzibą w [...], przeznaczonego do oznaczania m.in. towarów w klasie 9.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu - zwróciła uwagę na różnice pomiędzy spornym oznaczeniem a przeciwstawionymi znakami zarówno w warstwie graficznej, jak i w warstwie słownej. Strona zauważyła m.in., iż w przypadku przeciwstawionych znaków towarowych występują, oprócz elementu APOLLO, dodatkowe elementy słowne. Skarżąca spółka stwierdziła również, że ze względu na szczególne przeznaczenie towarów zgłoszonych do oznaczania w klasie 9, porównywane towary w tej klasie nie są podobne do towarów występujących w przeciwstawionych znakach. Zgłaszający nie negował natomiast zasadniczo podobieństwa towarów w zakresie klasy 14 i klasy 15. Strona zgłaszająca zaznaczyła, że wszystkie wymienione przez organ znaki towarowe współistnieją dotychczas na rynku bezkonfliktowo. Skarżąca spółka zwróciła ponadto uwagę, że wśród przeciwstawionych znaków ze słowem APOLLO są również takie, które służą do oznaczania tego samego rodzaju towarów w klasie 9 i klasie 14, mimo, że należą do różnych podmiotów. W związku z tym strona przyjęła, że nie powinno być większych przeszkód dla uznania ochrony również w przedmiotowej sprawie. Tym niemniej skarżąca spółka wyraziła gotowość do rezygnacji z uzyskania ochrony w zakresie towarów z klasy 14 i klasy 15. Strona stwierdził natomiast, że w zakresie towarów z klasy 9, wobec specyficznego przeznaczenia zgłoszonych w tej klasie towarów, ryzyko pomyłek wśród nabywców praktycznie nie istnieje, co daje podstawę do uznania ochrony.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca spółka ograniczyła wykaz towarów w klasie 9 w spornym znaku towarowym APOLLO nr IR-[...], przesyłając do Urzędu Patentowego RP stosowną kopię formularza (MM6(F) dotyczącą tego ograniczenia, wysłaną przez stronę do OMPI. Z informacji tej wynikało, że towary w klasie 09 zostały ograniczone do następujących towarów: "programy i sprzęt informatyczny do zautomatyzowanego działania dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów, oraz systemy do automatyzacji dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów". Natomiast towary zawarte w klasie 14, tj. "wyroby zegarmistrzowskie i instrumenty chronometryczne oraz akcesoria zawarte w tej klasie; mechanizmy napędowe i akcesoria do zegarów wieżowych; elektroniczne zegary matki i akcesoria; elektroniczne zegary matki do sterowania automatycznego i ręcznego, poprzez programowanie bezpośrednie lub zdalne za pomocą dowolnego środka telekomunikacji, mechanizmów zegarowych, kurantów i mechanizmów pomocniczych; części i akcesoria do tych elektronicznych zegarów matek; młotki elektromagnetyczne do zegarów i ich akcesoria; zegary pomnikowe, dzwonnicowe, tarcze zegarowe i akcesoria zawarte w tej klasie", oraz w klasie 15, tj. "instrumenty muzyczne; kuranty i akcesoria zawarte w tej klasie" - pozostały bez zmian.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP – powołując się na przepisy art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej – decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], odmówił udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy APOLLO, zarejestrowany w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków w dniu 22 czerwca 2001r., pod numerem IR-[...], przez skarżącą spółkę C. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP, powołując się na przepis art.132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - stwierdził, iż niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wynika z niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów, które to niebezpieczeństwo jest rezultatem podobieństwa zarazem towarów, jak i samych porównywanych oznaczeń. Organ wskazał, iż wspólne dla wszystkich porównywanych znaków towarowych jest element słowny APOLLO, które oznacza powszechnie znane imię boga (m.in. muzyki) z mitologii greckiej. Organ uznał, że ma ono dużą zdolność odróżniającą, gdyż najwyżej pośrednio może się kojarzyć z częścią zgłoszonych do oznaczania towarów, mianowicie instrumentów muzycznych. Zdaniem organu, podobieństwo spornego słownego znaku towarowego APOLLO do przeciwstawionych znaków towarowych polega na tym, że jest ono identyczne z ich jedynym lub zasadniczym i najbardziej graficznie wyróżnionym słownym elementem odróżniającym. Ponadto organ uznał, że towary objęte spornym zgłoszeniem są tego samego lub podobnego rodzaju, co towary objęte przeciwstawionymi znakami. Zdaniem organu, odpowiednio wyeksponowana, odróżniająca strona słowna znaku towarowego ma decydujące znaczenie dla jego odbioru i utrwalenia w pamięci. Według organu, powiązanie w świadomości nabywcy określonego towaru z zasadniczym odróżniającym elementem słownym jednego znaku może sprawić, że uzna on podobieństwo innego znaku (oznaczającego tego samego lub podobnego rodzaju towar) z tym samym słownym elementem odróżniającym za nieprzypadkowe. Urząd Patentowy RP stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie jedyny element słowny APOLLO zawarty w spornym oznaczeniu jest identyczny z dwoma przeciwstawionymi znakami towarowymi z wcześniejszym pierwszeństwem. Ponadto, zdaniem organu, element ten jest zasadniczym słownym elementem odróżniającym wszystkich pozostałych przeciwstawionych znaków. Organ uznał, że brak odróżniającej grafiki przedmiotowego oznaczenia znacząco zwiększa ryzyko pomyłek, czy też skojarzeń z przeciwstawionymi znakami bez zastrzeżonej grafiki, wobec stosunkowo szerokiego, nieograniczonego formą graficzną zakresu ich ochrony. Zdaniem organu, ryzyko zwiększa również zwykła czcionka użyta w napisie APOLLO w kilku znakach. Według organu, możliwość wprowadzenia nabywców w błąd co do pochodzenia oznaczanych podobnymi znakami towarów wzrasta wraz ze stopniem podobieństwa towarów, które są w zakresie klasy 9, klasy 14 i klasy 15 tego samego rodzaju, lub podobnego w takim stopniu, że odbiorcy mogą sądzić, że ich źródło jest jedno i przyjąć, że przedmiotowe oznaczenie jest odmianą przeciwstawionych znaków towarowych. Organ wskazał ponadto, iż słowo APOLLO jest także odróżniającym elementem nazwy właścicieli czterech z przeciwstawionych znaków towarowych (w tym trzech należących do jednego uprawnionego). Znakom takim, jako tzw. znakom mocnym, przysługuje zazwyczaj szerszy zakres ochrony, gdyż funkcjonują one w szerszym wymiarze w obrocie gospodarczym. Zdaniem organu, uznanie ochrony w rozpatrywanym przypadku mogłoby więc niewątpliwie naruszyć prawa wyłączne uprawnionych z przeciwstawionych rejestracji krajowych i wspólnotowych. Urząd nie podzielił poglądu skarżącej spółki o istotnych różnicach graficznych pomiędzy porównywanymi znakami, albowiem - w ocenie organu - trudno o nich w ogóle mówić w sytuacji, gdy zarówno przedmiotowe oznaczenie, jak i trzy przeciwstawione rejestracje nie mają zastrzeżonej grafiki. Ponadto, jak wskazał organ, zwykła na ogół postać napisu APOLLO w przeciwstawionych znakach graficznych dodatkowo sprzyja ryzyku powstawania skojarzeń ze spornym oznaczeniem. Zdaniem organu, wskazywane z kolei przez zgłaszającego różnice w rodzaju towarów objętych spornym zgłoszeniem w stosunku do towarów objętych oznaczeniami przeciwstawionymi w zakresie klasy 9 - nie są oczywiste i nie można wykluczyć ich podobieństwa. Zdaniem organu, również podnoszona przez skarżącą spółkę dotychczasowa bezkonfliktowa obecność na rynku przedmiotowego oznaczenia i przeciwstawionych znaków nie oznacza, że tak będzie również w przyszłości. Organ uznał, iż wskazany przez skarżącą spółkę fakt, że szereg przeciwstawionych znaków ze słowem APOLLO, należących do różnych firm, służy do oznaczania tego samego rodzaju towarów (w klasie 9 i klasie 14), nie może być przesłanką dla uznania ochrony w danej sprawie. Organ dodał ponadto, że wszystkie przeciwstawione znaki towarowe, zarejestrowane w trybie krajowym, należą do jednego uprawnionego.

W piśmie z dnia [...] lipca 2011 r., następnie uzupełnionym w dniu [...] lipca 2011 r., skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, nie zgadzając się z powyższą decyzją organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. - złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu strona skarżąca ponownie wskazała, że sporny znak międzynarodowy APOLLO, nr IR-[...], jest znakiem słownym, który - zwłaszcza po ograniczeniu towarów w klasie 9 (pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r.) - przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów "oprogramowanie i sprzęt komputerowy do automatycznego wykonywania wszystkich dzwonów, zegarów, wież zegarowych i kurantów oraz system automatyzacji dzwonów, zegarów, wież zegarowych i kurantów", oraz towarów w klasie 14, tj. "różnego rodzaju chronometrów, zegarów i zegarków oraz akcesoriów do nich" i w klasie 15, tj. "instrumenty muzyczne ". Uwzględniając przeciwstawione przez Urząd Patentowy RP znaki towarowe, a także ustosunkowując się do argumentów tego organu zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., skarżąca spółka wskazała, iż niewątpliwe element słowny "APOLLO", będący spornym znakiem, występuje jednocześnie we wszystkich przeciwstawionych przez Urząd Patentowy znakach. Tym niemniej strona wskazała, że w z uwagi na fakt, iż w przeciwstawionych znakach towarowych występują dodatkowe elementy słowne – powoduje, że odróżnialność spornego znaku APOLLO skarżącej spółki od wskazanych przez organ znaków jest niewątpliwie jednoznaczna. Ponadto strona podniosła, iż w części przywołanych przez organ znaków, które są identyczne, tzn. są to słowne znaki towarowe APOLLO, towary w kolizyjnych klasach, a zwłaszcza towary w klasie 9 w stosunku do towarów w tej klasie w spornym znaku APOLLO - są zdecydowanie różne, szczególnie po dokonaniu ograniczenia tych towarów. Ponadto strona podniosła, że również w części przywołanych przez Urząd Patentowy znaków często występuje dodatkowa grafika oraz dodatkowy element słowny przy jednocześnie różnych towarach w kolizyjnych klasach, jak np. we wspólnotowych znakach APOLLO CTM-[...], i "apollo.de" CTM-[...] oraz w znaku APOLLO'S PAD CTM-[...]. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że - według niej - wszystkie przeciwstawione w tej sprawie przez Urząd Patentowy znaki towarowe koegzystują na rynku ze spornym znakiem należącym do skarżącej spółki oraz że do tej pory żadne sprzeciwy na ich podstawie nie były zgłaszane w stosunku do spornego znaku APOLLO nr IR-[...]. Ponadto strona podniosła, iż znaki towarowe z elementem słownym "APOLLO", pomimo istnienia powołanych przez Urząd Patentowy znaków, zostały jednak zarejestrowane w krajach Beneluxu, a także we Francji i w Niemczech. Strona wskazała ponadto, że wśród przeciwstawionych przez Urząd Patentowy znaków towarowych są znaki, które posiadają element słowny "APOLLO" i podobne towary w klasach 09, 14 lub 15, a które pomimo to uzyskały rejestrację, mimo występowania wcześniejszych znaków z elementem słownym "APOLLO". W tej sytuacji strona podniosła, że organ winien uwzględnić przedstawione argumenty, a zwłaszcza winien mieć na względzie dokonane przez skarżącą spółkę ograniczenie towarów w klasie 9 do konkretnego i bardzo wąskiego zastosowania oprogramowania i sprzętu komputerowego, tzn. do: "sterowania dzwonami i kurantami na wieżach zegarowych". W tej sytuacji strona uznała, że w jej ocenie nie występują przeszkody formalno-prawne, które mogłyby być przeszkodą w rozszerzeniu rejestracji znaku APOLLO nr IR- [...] na terenie Polski dla towarów w klasach 14 i 15, a szczególnie dla ograniczonych towarów w klasie 9. W przypadku, gdyby jednak Urząd Patentowy uznał, że nie jest możliwe udzielenie rejestracji na sporny znak dla wszystkich zgłoszonych do tego znaku klas towarowych, strona skarżąca wniosła o udzielenie rejestracji na sporny znak APOLLO tylko w odniesieniu do towarów w klasie 9 w jego poprawionej (ograniczonej) wersji, a więc strona wniosła o wydanie przez Urząd Patentowy RP decyzji o częściowej odmowie rejestracji znaku APOLLO nr IR- [...] w Polsce w odniesieniu tylko do towarów w klasach 14 i 15 (zgodnie z wnioskiem strony zawartym piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r.). W tej sytuacji strona skarżąca uznała, że wspomniane ograniczenie towarów w klasie 9 powoduje istotne zawężenie stosowania oprogramowania i komputerów do bardzo specyficznego (oryginalnego) przeznaczenia, co powoduje, że nie zostanie ten znak pomylony z innymi znakami powołanymi w tej sprawie przez organ, a zwłaszcza nie wystąpi możliwość powstania ryzyka pomyłek wśród odbiorców.

W wyniku rozstrzygnięcia wniosku skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 245 p.w.p. - decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie uznania prawa ochronnego na znak towarowy APOLLO, nr IR-[...].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż niezasadny jest zarzut strony skarżącej dotyczący rzekomego braku jednorodzajowości towarów w porównywanych znakach. Zdaniem organu, podobieństwo towarów w klasie 9 występuje w odniesieniu do przeciwstawionego znaku A APOLLO nr R-[...], który przeznaczony jest m. in. do oznaczania takich towarów jak: " programy komputerowe, programy komputerowe nagrane, sterujące programy komputerowe systemu operacyjnego, komputerowe zewnętrzne urządzenia peryferyjne". Zdaniem organu, towary w postaci programów informatycznych zawierają również kolizyjne znaki wspólnotowe: APOLLO nr [...], apollo7.de nr [...], a także znak APOLLO'S PAD nr [...], który ponadto przeznaczony jest do oznaczania towarów: "sprzęt informatyczny" oraz "aplikacje do programów". Organ wskazał, że także znakiem słowno-graficznym APOLLO nr [...] oznaczany jest różny sprzęt informatyczny, który może być wykorzystywany do systemów automatyzacji. Zdaniem organu, wymienione towary w klasie 9 nie zawierają sprecyzowanego zastosowania, zatem nie można wykluczyć, iż mogą również mieć zastosowanie do automatyzacji działania dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów. Ponadto organ stwierdził, iż podobieństwo towarów w klasach 14 i 15 wynika z porównania towarów, dla których oznaczania jest przeznaczony sporny znak i znaki kolizyjne: wspólnotowy APOLLO nr [...] "zegary, zegarki i ich części, ..." oraz krajowych znaków: APOLLO ELECTRONICS, nr R-[...], przeznaczony oznaczania dla takich towarów w klasie 14 jak: " ...mechanizmy do ... zegarów, ... zegarowe mechanizmy, zegary,...", oraz towarów w klasie 15: " ...gitary, instrumenty muzyczne elektroniczne, klapki do instrumentów muzycznych, klawiatury instrumentów muzycznych, klawisze instrumentów muzycznych, kołki do instrumentów muzycznych, organy, pedały do instrumentów muzycznych, podstawki do instrumentów muzycznych", a także APOLLO electronics nr R-[...], przeznaczony do oznaczania takich towarów jak: w klasie 14: " przyrządy zegarmistrzowskie i chronometryczne" oraz w klasie 15: "instrumenty muzyczne". Według organu, wymienione towary w klasie 14 wskazują jednoznacznie na rodzaj towarów - zegary, przyrządy chronometryczne, które są tożsame z określeniem "wyroby zegarmistrzowskie i instrumenty chronometryczne oraz akcesoria zawarte w tej klasie;" - jak to ogólnie zostało wskazane na wstępie wykazu towarów znaku spornego, co należy rozumieć, iż sam uprawniony z przedmiotowej rejestracji zalicza dalsze towary, szczegółowo wymienione, do tej grupy. Również podobieństwo towarów w klasie 15 nie może budzić – zdaniem organu - wątpliwości, wobec identycznego sformułowania ogólnego "instrumenty muzyczne".

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów strony skarżącej dotyczących przeprowadzonej w decyzji oceny podobieństwa kolizyjnych znaków towarowych w odniesieniu do spornego znaku APOLLO nr IR- [...], Urząd Patentowy RP stwierdził, iż zastrzeżenia strony nie znajdują oparcia w materiale dowodowym. Zdaniem organu, skarżąca spółka nie uwzględnia w swych zarzutach roli elementu dominującego w przeciwstawionych znakach, jakim jest element słowny "APOLLO". Według organu, należy bowiem zwrócić uwagę, że oznaczenie to, dla towarów z zakresu programów informatycznych i sprzętu informatycznego, zostało pierwszy raz użyte, jako oznaczenia słowne we wspólnotowym znaku nr [...] zgłoszonym 19 grudnia 2002 r. Dalsze przedstawione znaki kolizyjne zawierają ten element słowny z dodatkiem bądź elementu graficznego bądź słownego, lub nawet obu tych elementów dodatkowo, jak w znaku wspólnotowym apollo7.de o nr [...]. W związku z tym, zdaniem organu, wyznaczenie późniejsze ochrony w Polsce z datą [...] lipca 2007 r. znaku słownego zawierającego oznaczenie słowne "APOLLO" stwarza możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Według organu, zachodzi realne niebezpieczeństwo skojarzenia przedmiotowego znaku z pierwszym znakiem słownym. Organ uznał ponadto, iż wprowadzone później ograniczenie pierwotnie wyznaczonych towarów w klasie 09: "Urządzenia i przyrządy elektryczne i elektroniczne zawarte w tej klasie; komputery; oprogramowanie; komputery do kurantów" do postaci aktualnej: "Programy i sprzęt informatyczny do zautomatyzowanego działania dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów oraz systemy do automatyzacji dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów" nie likwiduje ryzyka kojarzenia obu porównywanych znaków, lecz wręcz dodatkowo może sugerować, że jest to odmiana znaku jednego z wcześniejszych znaków towarowych zawierających dodatkowe elementy graficzne lub słowne, ale pozbawiona tych zróżnicowań, ponieważ została ograniczona do wskazanego zakresu zastosowania. Podsumowując, organ stwierdził, że nabywca tego rodzaju towarów może potraktować sporne oznaczenie APOLLO bez dodatkowego oznaczenia, jako odmianę znanego mu znaku wcześniejszego, używaną przez tego samego uprawnionego lub co najwyżej przez przedsiębiorcę mającego powiązania organizacyjne z uprawnionym do znaku kolizyjnego. Jednocześnie organ uznał, że podobieństwo oznaczeń w odniesieniu do towarów w klasach 14 i 15 nie może budzić żadnych wątpliwości wobec kolizji ze znakiem słownym APOLLO - znakiem wspólnotowym zarejestrowanym pod nr [...] oraz znakami krajowymi A. według rejestracji R-[...] i R-[...]. Organ wskazał, że te ostatnie przeznaczone są nie tylko do oznaczania zegarów, ale także instrumentów muzycznych, zatem uzupełnienie oznaczenia o wskazanie "electronics" sugeruje związek elektroniki z instrumentami muzycznymi, a tego rodzaju systemy sterowania zegarami i kurantami budowane są z elementów elektronicznych.

Urząd Patentowy RP stwierdził, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, porównując przeciwstawione znaki kierował się zasadą, iż ocena musi skupiać się na podobieństwie znaków, a nie na różnicach. Organ wskazał bowiem, że trzeba mieć na względzie to, że nabywca towarów, o tak specjalistycznym przeznaczeniu, rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania znaków. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że części słownej przypisuje się znaczenie dominujące, bowiem decyduje ona o łatwości postrzegania oraz przyswajania przez odbiorców (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2001 r., I CKN 1128/98, OSNC 2001, nr 9, poz. 136). W tym przypadku, zdaniem organu, na łatwość postrzegania porównywanych znaków towarowych wpływa wspólny element słowny "APOLLO", mający swoją znaną warstwę znaczeniową, co ułatwia jego zapamiętanie. Organ uznał, że w niniejszej sprawie, występowanie identycznego oznaczenia "APOLLO" skutkuje wprowadzaniem w błąd w szerokim rozumieniu. Taka sytuacja, według organu, prowadzi do błędnej oceny pochodzenia towaru, do sugestii, iż istnieją związki między przedsiębiorstwami, a towary pochodzą z przedsiębiorstwa należącego do tej samej grupy, a jedynie specjalizującego się w określonych wyrobach. W związku z tym Urząd Patentowy RP stwierdził, iż uprawnione jest stanowisko, że sporny znak towarowy, w podanych warunkach obrotu towarowego, może sprzyjać powstawaniu ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakami wcześniejszymi.

W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2011 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2011 r. w całości, jako niezgodnej z prawem, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy poprzez:

a) niedokonanie całościowej oceny podobieństwa oznaczeń poprzez pominięcie przy ocenie podobieństwa oznaczeń (znaków) płaszczyzny fonetycznej i znaczeniowej;

b) niedokonanie całościowej oceny podobieństwa oznaczeń wskutek niedokonania faktycznego bilansu cech wspólnych oraz różnic, które determinują ryzyko pomyłki;

c) niedokonanie właściwej oceny podobieństwa towarów objętych ochroną porównywanych oznaczeń, poprzez zbyt szerokie ujęcie rodzaju towarów - jako "wyrobów zegarmistrzowskich i instrumentów chronometrycznych" oraz "programów komputerowych", jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd i nieuwzględnienie stosunkowo wąskiego zakresu ochrony na sporny znak towarowy APOLLO;

d) nieustalenie poziomu uwagi przeciętnego konsumenta towarów, zwłaszcza zawartych w klasach 9 i 14 oraz w klasie 15, czyli towarów specyficznych oznaczonych znakami towarowymi "APOLLO" i cytowanych przez Urząd Patentowy RP, jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd;

1) nieustalenie kręgu odbiorców towarów w klasach 09 i 14 oraz w klasie 15, objętych ochroną spornego znaku APOLLO i znaków przeciwstawionych przez Urząd Patentowy RP, tj. nieustalenie, czy towary te są adresowane do identycznych odbiorców;

2) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy oraz brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji;

3) naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności brak wnikliwie przeprowadzonej analizy podobieństwa przeciwstawionych przez Urząd Patentowy RP znaków;

4) naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. dotyczącego oceny zabranego w sprawie materiału dowodowego bez dokonania w tym zakresie pogłębionej analizy.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła, iż w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP, dokonując oceny podobieństwa spornego oznaczenia APOLLO zgłoszonego przez stronę skarżącą i przeciwstawionych znaków, stanowiących - według organu - przeszkodę w rejestracji spornego znaku w Polsce, ograniczył się jedynie do wskazania roli elementu dominującego w przeciwstawionych znakach, jakim jest - według organu - oznaczenie słowne "APOLLO". Zdaniem strony, Urząd Patentowy RP praktycznie pominął ustalenia faktyczne w zakresie oceny podobieństwa spornego znaku skarżącej APOLLO i powołanych przez organ znaków w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz znaczeniowej, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że porównywane oznaczenia są oznaczeniami podobnymi, które stwarzają niebezpieczeństwo skojarzenia przedmiotowego znaku z cytowanymi znakami.

Ponadto strona zarzuciła, że Urząd Patentowy RP, formułując ogólne zasady i kryteria dokonywania oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń oraz prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, pominął fakt, iż oznaczenie "APOLLO" pochodzi od nazwy właściciela czterech z ośmiu cytowanych znaków - przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o., co może, przynajmniej w tym zakresie, eliminować niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów nimi oznaczonych z towarami oznaczonych znakiem strony skarżącego.

Strona zarzuciła również, że Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie dokonał konkretnego i pełnego zestawienia podobieństw i różnic występujących w przeciwstawionych oznaczeniach, które jest niezbędne w dokonywaniu oceny podobieństwa znaków, a także wnikliwej analizy i podsumowania w tym zakresie. Według skarżącej spółki, brak jest również wyjaśnienia ze strony organu, który ze wskazanych wyżej elementów, fonetyczny lub wizualny, a także znaczeniowy, przeważył przy dokonywaniu przez tenże organ oceny podobieństwa porównywanych znaków towarowych.

Skarżąca spółka zarzuciła ponadto, iż Urząd Patentowy RP nie dokonał właściwej oceny podobieństwa towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi przede wszystkim ze względu na zbyt szerokie ujęcie rodzaju towarów, przyjmując w sposób ogólny, iż są to produkty ogólnie "zegarmistrzowskie i chronometryczne" oraz "programy komputerowe", z pominięciem w tej ocenie specjalistycznych towarów objętych ochroną znaku towarowego "APOLLO", a także ich określonego przeznaczenia i sposobu używania. Zdaniem strony skarżącej, ocena podobieństwa towarów zawarta w kolizyjnych znakach, przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP, ograniczyła się do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie fakt jednorodzajowości towarów z klasach 14 i 15 "nie powinien budzić wątpliwości". Według skarżącej spółki, organ nie przeanalizował podobieństwa towarów objętych ochroną przeciwstawionych znaków pod kątem kryteriów oceny wykorzystywanych w procesie oceny ich podobieństwa, tj. konkurencyjność wobec siebie, komplementarność, czy też sposób używania. Według strony, dopiero tak przeprowadzona analiza porównawcza towarów pozwala w sposób prawidłowy ocenić ryzyko wprowadzenia relewantnego odbiorcy w błąd.

Strona wskazała również, iż Urząd Patentowy RP nie ustalił żadnej przesłanki faktycznej dotyczącej minimalnego poziomu uwagi przeciętnego odbiorcy/konsumenta. Zdaniem skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP, dokonując ustaleń tym zakresie, w swoich rozważaniach nie odniósł się do modelu przeciętnego konsumenta, tj. konsumenta świadomego, co dotyczy nabywcy produktów zegarmistrzowskich, a zwłaszcza tak specyficznych towarów jak "dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów". Brak wnikliwej analizy w tym zakresie powoduje, zdaniem strony skarżącej, iż nie jest możliwa ocena co do zaistnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Strona podkreśliła ponadto, iż Urząd Patentowy RP nie dokonał ustaleń faktycznych co do kręgu odbiorców towarów objętych ochroną spornego znaku "APOLLO" zgłoszonego przez skarżącą spółkę i przywołanych przez organ znaków. Według strony, w rozważaniach organu brak jest ustaleń co do tego, czy porównywane towary w klasach 09, 14 i 15 są adresowane do identycznego odbiorcy, albowiem dopiero takie ustalenia pozwalają na stwierdzenie zaistnienia ryzyka błędu odbiorcy co do źródła pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami i pominięcie okoliczności, że do kręgu odbiorców towarów należy podmiot profesjonalny. Strona odwołała się w tym zakresie do stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 986/2008.

Skarżąca spółka zarzuciła również, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia faktycznego co do okoliczności i faktów, na których Urząd Patentowy RP oparł swoje rozstrzygnięcia, a które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawnym, tj. niedokonanie całościowej oceny podobieństwa oznaczeń poprzez pominięcie przy ocenie podobieństwa oznaczeń (znaków) płaszczyzny fonetycznej i wizualnej, a także znaczeniowej.

Strona podniosła jednocześnie, że Urząd Patentowy RP nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie dokonał ustaleń faktycznych, np. co do faktycznego bilansu cech wspólnych oraz różnic, które determinują ryzyko pomyłki, czy też ustaleń co do poziomu uwagi przeciętnego odbiorcy towarów oznaczonych znakami towarowymi: spornym znakiem skarżącej APOLLO i przeciwstawionymi przez Urząd Patentowy RP znakami, jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Brak ustaleń organu w tym zakresie wpłynął - zdaniem strony - na zakres przeprowadzonej przez organ powierzchownej analizy co do podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy RP, m.in. dokonując oceny ogólnego wrażenia, jakie wywołują przeciwstawione oznaczenia na odbiorcach, oparł się na ogólnych założeniach, bez wskazania konkretnego argumentu (dowodu) na jego poparcie, które pozwoliłyby na określenie zakresu i stopnia identyfikacji przez konsumenta towarów oznaczonych danym znakiem oraz jego producenta. W tym zakresie, zdaniem strony, organ dokonał tej oceny bez przeprowadzenia dokładnej analizy.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu braku wskazania ze strony organu, który z elementów przeważył przy ocenie podobieństwa porównywanych znaków towarowych – stwierdził, że były one wymienione w zaskarżonej decyzji (na stronie 6). Organ wskazał, iż elementem tym był wspólny słowny element "APOLLO", mający znaną warstwę znaczeniową. Zdaniem organu, uzasadnieniem przyjęcia tego elementu, jako zasadniczego i decydującego o podobieństwie porównywanych oznaczeń, jest fakt, iż występuje on w przedmiotowym znaku bez dodatkowego zróżnicowania, słownego i/lub graficznego, co skutkuje wprowadzeniem nabywców w błąd w szerokim rozumieniu - ponieważ taka sytuacja może prowadzić do błędnej oceny pochodzenia towaru, do sugestii, iż istnieją związki między przedsiębiorstwami, zaś towary pochodzą z przedsiębiorstwa należącego do tej samej grupy, a jedynie specjalizującego się w określonych wyrobach.

Odnosząc się do kwestii podobieństwa towarów, organ wskazał, iż analiza tego zagadnienia była przedmiotem wyjaśnienia zawartego w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż wprowadzone ograniczenie przeznaczenia programów i sprzętu informatycznego w klasie 09 jest tylko jednostronne, ze strony uprawnionego do znaku przedmiotowego. Natomiast, wskazane znaki kolizyjne przeznaczone są do oznaczania programów i sprzętu informatycznego bez wskazanego ich zastosowania, a zatem mogą mieć zastosowanie w wielu dziedzinach, jak to spotyka się obecnie, w tym także do sterowania dzwonami, zegarami lub kurantami.

Ustosunkowując się z kolei do podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu braku oceny uwagi przeciętnego odbiorcy/konsumenta, Urząd Patentowy RP stwierdził, iż wyposażanie w zegary wieżowe, dzwony i kuranty ma miejsce w budowlach specjalnego przeznaczenia, takich jak kościoły, ratusze, urzędy miast, itp. Zdaniem organu, są to inwestycje podejmowane sporadycznie, często ze względu na jakieś okazje, rocznice, czy nawet otrzymane darowizny na ten cel. W związku z powyższym Urząd Patentowy RP uznał, że nie można przyjmować, iż zleceniodawca będzie odpowiednio zorientowanym w zakresie firm oferujących programy i sprzęt, a także zajmujących się tego rodzaju przedsięwzięciami. Organ wskazał, że w odniesieniu do obiektów sakralnych lub publicznych informacja na ten temat będzie zbierana od osób zarządzających podobnymi obiektami, wyposażonymi w tego rodzaju urządzenia. Zatem, jak stwierdził organ, ponieważ są to inwestycje realizowane raz na jakiś dłuższy czas, trudno oczekiwać aktualnych i specjalistycznych informacji. Według organu, osoby, które będą zasięgały tych informacji, mogą być osobami o różnych profesjach. Przyjmując jednak, że nawet mogą to być informatycy lub zegarmistrze, to z uwagi na sporadyczność takiego zlecenia, istnieje - zdaniem organu - bardzo duże prawdopodobieństwo zaistnienia ryzyka wprowadzenia w błąd, co do pochodzenia towarów, które niewątpliwie będzie opierało się na rozpoznaniu danego wyrobu tylko po oznaczeniu "APOLLO" w porównaniu z kolizyjnymi znakami słownymi zawierającymi identyczne oznaczenie. Zdaniem organu, takie ryzyko jest również bardzo prawdopodobne w przypadku kolizji ze znakami słowno-graficznymi, ponieważ dodatkowe elementy słowne lub graficzne obok elementu "APOLLO", będą drugorzędne, bądź niezauważalne dla tego rodzaju nabywców, przy takich niecodziennych transakcjach.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP stwierdził, że wprowadzenie na rynek towarów oznaczanych znakiem towarowym zawierającym jedynie element słowny APOLLO, stwarza realne niebezpieczeństwo skojarzenia tego znaku ze znakami wcześniejszymi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 16 marca 2012 r. pełnomocnik zarówno strony skarżącej, jak i organu, podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej także: "p.p.s.a.").

Należy przy tym zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Urząd Patentowy RP dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odmowy udzielenia (uznania) prawa ochronnego na sporny znak towarowy APOLLO, nr IR-[...], na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2011 r.

Przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., stanowiącym podstawę odmowy udzielenia (uznania) prawa ochronnego na sporny znak towarowy APOLLO, zarejestrowany pod nr IR- [...] w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

W świetle przytoczonego wyżej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji (prawa ochronnego) z wcześniejszym pierwszeństwem.

O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).

Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r., w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).

Tak więc, w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej, nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.

Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).

W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania nie tylko kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, ale również rozważyć problem podobieństwa towarów. Ponadto, organ powinien zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji. Przy czym, przeprowadzając porównanie znaku spornego ze znakiem przeciwstawionym, w pierwszej kolejności ocenie powinno zostać poddane podobieństwo lub identyczność towarów, do oznaczania których służą te znaki. Dopiero bowiem przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikowało konieczność dokonania porównania oznaczeń.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, należy wyraźnie wskazać na wstępie, że pomimo jej uchylenia, nie wszystkie zarzuty strony skarżącej podniesione w skardze skład orzekający Sądu uznał za uzasadnione.

Otóż, w ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a także powołanych przez stronę poglądów nauki i judykatury, można postawić jednoznaczną tezę, iż organ, wydając sporną decyzję, dopuścił się obrazy przepisów prawa poprzez niewłaściwą ocenę podobieństwa porównywanych oznaczeń.

Niewątpliwie uznać trzeba, iż przedmiotem oceny, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., jest określony znak, jako integralna całość, co jest uzasadnione percepcją przeciętnego konsumenta, który zwykle postrzega znak towarowy jako całość i nie bada jego różnych elementów. Przy czym powyższe założenie nie oznacza zakazu dokonywania oceny poszczególnych elementów tego znaku.

Warto zauważyć, iż w orzecznictwie wspólnotowym podkreśla się wyraźnie, że w toku oceny podobieństwa oznaczeń szczególne znaczenie mają te ich elementy, które są jednocześnie odróżniające i dominujące. Zakodowany w pamięci przeciętnego konsumenta całościowy obraz znaku jest bowiem niedoskonały i stanowi odbicie tych elementów znaku, które zostały przez niego zapamiętane. Łatwiej zapamiętywane przez konsumentów - często nieświadomie - są właśnie elementy dominujące i odróżniające znaku (tak również: J. Dudzik, M. Mazurek /w:/ Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 538 i cyt. tam wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 1 marca 2005 r., w sprawie T-185/03 Fusco vs. Urząd w Alicante, Zb. Orz. 2005, s. II-715, pkt 46).

Rozpatrując prawidłowość dokonanej przez organ oceny podobieństwa znaków towarowych, tj. spornego znaku towarowego słownego APOLLO nr IR-[...] oraz przeciwstawionych, zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem, krajowych znaków towarowych: APOLLO ELECTRONICS (nr R-[...]), A APOLLO (nr R-[...]), APOLLO ELECTRONICS (nr R-[...]), a także wspólnotowych znaków towarowych: APOLLO (nr CTM-[...]), APOLLO (nr CTM-[...]), APOLLO (nr CTM-[...]), APOLLO7.DE (nr CTM-[...]) oraz APOLLO'S PAD (nr CTM-[...]), należy przyznać rację Urzędowi Patentowemu RP, że omawiane znaki towarowe są do siebie podobne, albowiem występuje w nich identyczny pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym element słowny "APOLLO".

Zdaniem Sądu, fakt, iż sporny znak towarowy zgłoszony przez skarżącą spółkę belgijską, tj. znak APOLLO nr IR-[...] jest znakiem składającym się z jednego elementu słownego, zaś przeciwstawione znaki zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem, są znakami słownymi i słowno-graficznymi składającymi się również z dwóch elementów słownych (wyrazów) i innych elementów dodatkowych, w przedmiotowej sprawie nie może przesądzać o braku podobieństwa pomiędzy porównywanymi oznaczeniami, polegającego na możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów.

Organ słusznie uznał, że w przedmiotowej sprawie to właśnie element słowny (oznaczenie słowne) "APOLLO", z którego składają się omawiane znaki, jest ich elektem dominującym i silnie odróżniającym.

Przy dokonywaniu oceny podobieństwa znaków z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy (dobrze poinformowanego, rozsądnie spostrzegawczego i ostrożnego), należy uwzględniać nie tylko to, że taka osoba rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania znaków i zachowuje w pamięci jedynie ich niedoskonały obraz, co słusznie podkreśla organ w swojej decyzji, ale również, że ocena dokonywana z punktu widzenia takiego odbiorcy, powinna uwzględniać stopień uwagi, jaki poświęca się poszczególnym kategoriom towarów lub usług.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP wyjaśnił w sposób dostateczny na tle rozpatrywanego przypadku, dlaczego w zestawieniu znaku spornego i przeciwstawionych oznaczeń uznał element słowny "APOLLO" za dominujący, jednocześnie zupełnie marginalizując występujące w przeciwstawionych znakach dodatkowe elementy słowne i graficzne.

W ocenie Sądu, niewątpliwie wspólnym elementem dominującym w sporny znaku i przeciwstawionych mu znakach krajowych i wspólnotowych jest więc w istocie element słowny "APOLLO", który zapamięta i odtworzy przeciętny odbiorca towarów. Okoliczność ta powoduje w konsekwencji, że istnieje możliwość skojarzenia (w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) znaku zgłoszonego przez skarżącą spółkę z wcześniejszymi znakami zarejestrowanymi na rzecz podmiotów wskazanych przez Urząd Patentowy RP.

Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej oceny podobieństwa obu oznaczeń w aspekcie elementu słownego znaku spornego oraz przeciwstawionych znaków z wcześniejszym pierwszeństwem, pamiętając przy tym, że przy ocenie podobieństwa konfuzyjnego, organ nie powinien ograniczać się do uwzględnienia wyłącznie jednego ze składników znaku złożonego i porównania z innym znakiem. Wręcz przeciwnie, takie porównanie ma przeprowadzić, badając znaki w ich całościowym ujęciu. Takiego całościowego porównania w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP dokonał, a zatem ze swoich obowiązków ustawowych wywiązał się prawidłowo.

Urząd Patentowy RP słusznie wskazał, że elementy słowne o charakterze opisowym ("ELECTRONICS", "PAD", "DE"), czy też pojedyncze litery lub cyfry występujące w przeciwstawionych znakach towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, nie posiadają dostatecznej mocy odróżniającej, aby przesądzić o braku podobieństwa porównywanych znaków towarowych, ujmowanych jako całość, na płaszczyźnie wizualnej. Organ zasadnie stwierdził, że występujące w przeciwstawionych znakach, obok wyrazu "APOLLO" dodatkowe elementy słowne i cyfrowe, w rozpoznawanym przypadku nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej, aby wyłączyć podobieństwo porównywanych oznaczeń, gdyż mają zdecydowanie słabszą moc oddziaływania na przeciętnych odbiorców towarów opatrywanych tymi znakami towarowymi, niż element słowny "APOLLO".

Według Sądu, jeśli chodzi z kolei o przeprowadzoną przez organ analizę płaszczyzny znaczeniowej (skojarzeniowej) porównywanych oznaczeń, uznać trzeba, iż organ zasadnie przyjął, że ich wspólny, dominujący element słowny "APOLLO" to powszechnie znane imię boga (m.in. muzyki), z mitologii greckiej. Organ zasadnie wskazał jednocześnie, iż oznaczenie to ma dużą zdolność odróżniającą, gdyż najwyżej pośrednio może się kojarzyć z częścią zgłoszonych do oznaczania towarów, mianowicie instrumentów muzycznych.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę podobieństwo przeciwstawionych znaków: spornego APOLLO nr IR-[...] oraz przeciwstawionych znaków nr R-[...], nr R-[...], nr R-[...], a także wspólnotowych nr CTM-[...], nr CTM-[...], nr CTM-[...], nr CTM-[...] oraz nr CTM-[...], w warstwie wizualnej i fonetycznej, będące konsekwencją identyczności zapisu i brzmienia dominującego i wyróżniającego elementu słownego "APOLLO", występującego w obydwu porównywanych znakach towarowych - należy zgodzić się z organem, że nawet należycie poinformowani, uważni i rozsądni przeciętni odbiorcy mogą sądzić, że podobne towary, oznaczone przeciwstawionymi znakami, pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa, a tym samym mogą być wprowadzeni w błąd co do źródła pochodzenia tych towarów. Zdaniem Sądu, istnieje zatem realne ryzyko, że analizowane oznaczenia zostaną pomylone w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, albowiem występujący w obu porównywanych oznaczeniach element słowny "APOLLO" może błędnie sugerować, że sporny słowny znak towarowy APOLLO nr IR-[...] jest odmianą zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków towarowych przywołanych przez organ i pochodzi od tego samego podmiotu gospodarczego. Odbiorca towarów będzie mógł ewentualnie przypuszczać, że przedsiębiorstwo używające podobnego znaku pozostaje z podmiotem uprawnionym z wcześniejszej rejestracji w związkach organizacyjnych, gospodarczych lub prawnych, co również stanowi uzasadnienie dla prawidłowo przyjętego przez organ ryzyka wprowadzania odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oferowanych na rynku handlowym.

Sąd nie zgodził się w konsekwencji z zarzutami strony skarżącej dotyczącymi rzekomego - jej zdaniem - niedokonania całościowej oceny podobieństwa oznaczeń poprzez pominięcie przy ocenie podobieństwa porównywanych znaków płaszczyzny fonetycznej i znaczeniowej, jak również rzekomego niedokonania całościowej oceny podobieństwa oznaczeń wskutek nieprzedstawienia faktycznego bilansu cech wspólnych oraz różnic, które determinują ryzyko pomyłki.

W tej sytuacji, wobec podniesionego w skardze zarzutu braku wskazania ze strony Urzędu Patentowego RP, który z elementów przeważył przy ocenie podobieństwa porównywanych znaków, należy podkreślić, że organ zasadnie stwierdził, iż jest nim wspólny słowny element "APOLLO", mający znaną warstwę znaczeniową. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, iż uzasadnieniem przyjęcia tego elementu, jako zasadniczego, decydującego o podobieństwie porównywanych oznaczeń, jest fakt, iż występuje on w spornym znaku bez dodatkowego zróżnicowania, słownego i/lub graficznego, co skutkuje wprowadzeniem nabywców w błąd w szerokim rozumieniu, ponieważ taka sytuacja - jak słusznie wskazał organ - może prowadzić do błędnej oceny pochodzenia towaru, do sugestii, iż istnieją związki między przedsiębiorstwami, zaś towary pochodzą z przedsiębiorstwa należącego do tej samej grupy, a jedynie specjalizującego się w określonych wyrobach.

Przechodząc w tym miejscu do merytorycznej oceny tych zarzutów strony skarżącej, które - w według Sądu - przesądziły jednak o konieczności uchylenia spornej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2011 r., wydanej w niniejszej sprawie, należy przede wszystkim zgodzić się ze skarżącą spółką, iż organ, rozstrzygając sprawę, nie dokonał właściwej oceny podobieństwa towarów objętych ochroną porównywanych oznaczeń, poprzez zbyt szerokie ujęcie rodzaju towarów - jako "wyrobów zegarmistrzowskich i instrumentów chronometrycznych" oraz "programów komputerowych", jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, a także nie uwzględnił stosunkowo wąskiego zakresu ochrony na sporny znak towarowy APOLLO.

Ponadto, zdaniem Sądu, strona słusznie zarzuciła organowi, iż nie ustalił on w uzasadnieniu spornej decyzji kwestii poziomu uwagi przeciętnego konsumenta towarów, zwłaszcza zawartych w klasach 9 i 14 oraz w klasie 15, czyli towarów specyficznych, oznaczonych znakami towarowymi "APOLLO" i cytowanych przez Urząd Patentowy RP, jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Jednocześnie Sąd zgodził się ze stroną skarżącą, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję, nie ustalił w sposób jednoznaczny kręgu odbiorców towarów w klasach 09 i 14 oraz w klasie 15, objętych ochroną spornego znaku APOLLO i znaków przeciwstawionych przez Urząd Patentowy RP, co przejawia się przede wszystkim w nieustaleniu, czy towary te są adresowane do identycznych odbiorców.

W konsekwencji organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie odmowy udzielenia (uznania) prawa ochronnego na sporny znak towarowy APOLLO, nr IR-[...], na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Jeśli chodzi o podobieństwo towarów (usług), należy zauważyć, iż podobnie, jak samo niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do ich pochodzenia – musi być oceniane obiektywnie, z perspektywy handlowej.

Przy ocenie podobieństwa towarów lub usług należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki, które określają relację między towarami lub usługami. Czynniki te obejmują m.in. charakter, przeznaczenie towarów, sposób ich używania, konkurencyjność oraz komplementarność towarów (usług) oraz obszar ich dystrybucji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 986/08, podobnie: J. Dudzik, M. Mazurek /w:/ Własność przemysłowa, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z komentarzami, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2008, s. 535-536 i cyt. tam m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 29 września 1998 r., w sprawie C-39/97 Canon Kabushiki Kaisha vs. Metro-Goldwyn-Mayer Inc., Zb. Orz. 1998 r., s. I-5507).

Zgodzić się należy ze skarżącą spółką, iż Urząd Patentowy RP nie dokonał właściwej oceny podobieństwa towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami, przede wszystkim ze względu na zbyt szerokie ujęcie rodzaju towarów przyjmując, w sposób ogólny, iż są to produkty ogólnie "zegarmistrzowskie i chronometryczne " oraz "programy komputerowe", z pominięciem w tej ocenie specjalistycznych towarów objętych ochroną znaku towarowego "APOLLO", a także ich określonego przeznaczenia i sposobu używania. Strona słusznie zauważyła, iż ocena podobieństwa towarów objętych zakresem ochrony w kolizyjnych znakach, przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP, ograniczyła się do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie fakt jednorodzajowości towarów z klasach 14 i 15 "nie powinien budzić wątpliwości". Zdaniem Sądu, wydając sporną decyzję, Urząd Patentowy RP nie przeanalizował podobieństwa towarów objętych ochroną przeciwstawionych znaków pod kątem kryteriów tej oceny, tj. konkurencyjności towarów wobec siebie, komplementarności, czy też sposobu ich używania. Jest to o tyle istotne, że dopiero tak przeprowadzona analiza porównawcza towarów pozwala w sposób prawidłowy ocenić ryzyko wprowadzenia relewantnego odbiorcy w błąd.

Według Sądu, należy wyraźnie wskazać ponadto, iż nie bez znaczenia pozostaje również podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w żaden sposób kwestii poziomu uwagi (modelu) przeciętnego odbiorcy/konsumenta dla towarów objętych zakresem ochrony porównywanych znaków towarowych. Urząd Patentowy RP, dokonując rozważań w uzasadnieniu spornej decyzji, nie odniósł się do modelu przeciętnego konsumenta, tj. konsumenta świadomego, co dotyczy nabywcy produktów zegarmistrzowskich, a zwłaszcza tak specyficznych towarów jak "dzwonów, zegarów wieżowych i kurantów". Brak wnikliwej analizy w tym zakresie powoduje, iż nie jest możliwa pełna ocena co do zaistnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Organ nie dokonał jakichkolwiek jasnych ustaleń faktycznych co do kręgu odbiorców towarów objętych ochroną znaku APOLLO skarżącej spółki i znaków przeciwstawionych z wcześniejszym pierwszeństwem. W rozważaniach Urzędu Patentowego RP brak jest ustaleń co do tego, czy porównywane towary w klasach 09, 14 i 15 są adresowane do identycznego odbiorcy, a ma to istotne znaczenie, bowiem dopiero takie ustalenia pozwalają na stwierdzenie zaistnienia ryzyka błędu odbiorcy co do źródła pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami. Organ pominął również przywoływaną przez stronę skarżącą okoliczność, iż do kręgu odbiorców towarów należy podmiot profesjonalny. Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 986/08, stwierdził, że jeżeli obydwa znaki są identyczne w warstwie słownej i fonetycznej, a towary nimi opatrzone są adresowane do tego samego odbiorcy, nie ma znaczenia okoliczność, że odbiorcą w tym wypadku jest podmiot profesjonalny - placówki lecznicze, szpitale, gdyż przy takim podobieństwie znaków istnieje ryzyko błędu odbiorcy, co do źródła pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami.

Zdaniem Sądu, należy zauważyć, iż Urząd Patentowy RP w sposób bardzo wszechstronny ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku oceny uwagi przeciętnego odbiorcy dopiero w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu tego pisma organ wyraźnie odniósł się zarówno do kwestii modelu przeciętnego odbiorcy towarów, dla oznaczania których przeznaczone zostały porównywane znaki towarowe, jak i związanej z tym kwestii ryzyka konfuzji w kontekście podobieństwa towarów i samych oznaczeń.

Należy jednakże wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z poglądami doktryny oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, iż odpowiedź organu administracji na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (tak m.in. A. Kabat /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 141 i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45; patrz także m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/04).

W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż Urząd Patentowy RP, po ponownym merytorycznym zbadaniu sprawy, powinien ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej w uzasadnieniu decyzji, nie zaś dopiero w odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu, należy ponadto zauważyć, iż przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, powinny być brane pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym powszechna znajomość znaków, w których istotne elementy odwzorowano w późniejszym znaku.

Tak więc, dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd po stronie opinii publicznej, zawsze musi być ono oceniane całościowo, biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Ogólna i całościowa analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie. Niewątpliwie przyjąć trzeba, iż kwestią wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń winna stanowić ocena jednorodzajowości (podobieństwa) towarów (podobnie: R Skubisz /w:/ Prawo znaków towarów, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 r., s. 84).

Ponadto organ winien wziąć pod rozwagę także fakt, iż przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. prawidłowo określa "ryzyko wprowadzenia w błąd". Możliwość skojarzenia między znakami jest bowiem kategorią szerszą niż wywołanie błędu, skoro więc omawiany przepis stanowi o błędzie polegającym w szczególności na skojarzeniu, to dotyczyć może jedynie przypadków, w których skojarzenie prowadzi do błędu co do pochodzenia. Brzmienie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. określa, że ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym, jako kategorię błędu, nie zaś "samodzielną" przeszkodę w rejestracji oderwaną od ochrony funkcji oznaczenia pochodzenia. Samo skojarzenie ma miejsce wówczas, gdy oznaczenie użyte przez podmiot przywołuje na myśl inny znany odbiorcom znak towarowy używany przez podmiot uprawniony, lecz potencjalny odbiorca świadomy jest braku jakichkolwiek powiązań między oboma podmiotami. Zakres tego pojęcia jest więc w istocie szerszy, niż pojęcia błędu. Jednakże sposób, w jaki sformułowano przepis dyrektywy, a za nim obecną redakcję art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., uniemożliwia w istocie - na gruncie wykładni językowej - przyznanie ochrony w szerszym zakresie niż przed niebezpieczeństwem wprowadzenia w błąd. Ponadto, jak wynika z wykładni zaprezentowanej w kilku orzeczeniach ETS, samo skojarzenie nie może być traktowane jako wystarczające do stwierdzenia zaistnienia błędu. Przykładowo w sprawie Sabel vs. Puma (orzeczenie ETS z dnia 11 listopada 1997 r., C-251/95), odpowiadając na pytanie Sądu Najwyższego Niemiec dotyczące interpretacji art. 4(2)b dyrektywy, ETS uznał, że sformułowanie "ryzyko wprowadzania w błąd polegające w szczególności na skojarzeniu między znakami" oznacza, że samo skojarzenie nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia ryzyka wprowadzenia w błąd. Podobnie, w sprawie Canon (orzeczenie ETS z dnia 29 września 1998 r., C-39/97), Trybunał zajął stanowisko, że ryzyko wprowadzenia w błąd nie występuje wtedy, gdy nie można stwierdzić, iż nabywcy przekonani są, że towary pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie. Zatem w dotychczasowym orzecznictwie ETS za błąd polegający na skojarzeniu między znakami w rozumieniu dyrektywy uznawano jedynie szeroko rozumiany błąd co do pochodzenia towarów (por. m.in. J. Piotrowska, Ochrona renomowanych znaków towarowych w systemie prawnym Unii Europejskiej, Studia Prawnicze, 2000, z. 4, s. 30 i n.).

Kojarzenie przez odbiorców znaków nie jest podstawą zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dopóty, dopóki nie ma ryzyka wprowadzenia ich w błąd (tak: E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, Warszawa 2003 r., s. 216). Sytuacja taka może mieć miejsce wówczas, gdy znak towarowy zgłaszany do rejestracji nawiązuje jednym elementów jego oznaczenia do zarejestrowanego znaku towarowego, jednak mimo to odbiorcy zauważają, że towary nim sygnowane pochodzą z dwóch różnych przedsiębiorstw. Pojęcie ryzyka skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, jako przykład wprowadzenia w błąd, nie jest samodzielną podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego na zgłoszenie do rejestracji oznaczenie (vide: wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., II GSK 113/07). Stosując wnioskowanie argumentum a maiori ad minus należy przyjąć, iż skoro pojęcie ryzyka skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym nie jest samodzielną podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego na zgłoszenie do rejestracji oznaczenia, to także wyżej omówione ryzyko skojarzenia nie jest samodzielną podstawą unieważnienia części prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd uznał, że organ, pomimo prawidłowej - co do zasady - analizy podobieństwa samych oznaczeń, nie dokonał całościowej oceny pozostałych przesłanek, a co za tym idzie nie przedstawił pełnego procesu myślowego, w wyniku którego doszedł do przekonania, że należało odmówić uznania ochrony spornego znaku towarowego APOLLO nr IR-[...].

Tym samym zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. okazał się trafny, bowiem uzasadnienie decyzji nie pozwala na odczytanie przesłanek, którymi kierował się organ odmawiając uznania prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Urząd Patentowy RP naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż oceny tych zarzutów można dokonać po niewadliwym ustaleniu stanu faktycznego.

Mając powyższe na względzie należy uznać, iż Urząd Patentowy RP nie rozważył w toku postępowania i nie ocenił wszechstronnie w uzasadnieniu spornej decyzji wszystkich okoliczności istotnych związanych z porównaniem zakresu ochrony (wykazu towarów) analizowanych znaków towarowych oraz modelu przeciętnego ich odbiorcy, a w konsekwencji w sposób niepełny ocenił przesłanki odmowy uznania prawa ochronnego międzynarodowego znaku towarowego zarejestrowanego pod nr IR- [...] w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków na rzecz skarżącej spółki C. z siedzibą w [...], pomimo, że kwestie te były jednym z zasadniczych problemów w sprawie, mającym istotne znaczenie dla końcowego jej rozstrzygnięcia.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż brak odniesienia się przez organ do przywołanych kwestii, istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, nie daje drugiej stronie (skarżącej spółce) - możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala również sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dany znak towarowy, zgłoszony (wyznaczony) do ochrony na terytorium Polski przez skarżącą spółkę, posiada zdolność rejestrową (ochronną) znaku towarowego.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2011 r., nie spełnia w powyższym zakresie (vide: w zakresie analizy podobieństwa towarów objętych zakresem przewidywanej ochrony oraz w zakresie kręgu odbiorców i modelu przeciętnego odbiorcy tych towarów – jako istotnych elementów pozwalających dokonać ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodniach towarów) wymogów stawianych przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy brać pod uwagę przy rozstrzyganiu w przedmiocie odmowy udzielenia (uznania) ochrony spornego znaku towarowego zarejestrowanego, w trybie Porozumienia Madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków, na rzecz skarżącej spółki, w kontekście stawianych przez stronę zarzutów.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do wskazanych wątpliwości skarżącej spółki, analizując przedstawione przez stronę argumenty zgodnie z dokonaną przez Sąd szczegółową wykładnią przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Stwierdzając, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.

Zasądzając od Urzędu Patentowego RP na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 1.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).