Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1636/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1636/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Józef Gach, Sędzia WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r., sprawy ze skargi Z. U. S. O. w N. S. Inspektorat w T., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie obciążenia wierzyciela opłatą komorniczą, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnych prowadzonych przez Dyrektora Zakładu [...] i Naczelnika Urzędu Skarbowego do rachunku bankowego dłużnika - M. C. M. SP ZOZ w T., postanowieniem z dnia [...] nr [...] łączne prowadzenie egzekucji przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Wydział [...] z dnia [...] sygn. akt [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej do wymienionej wierzytelności.

W dniu [...] października 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia ruchomości, tj. gastrofiberoskopu, w siedzibie Zobowiązanego.

M. C. M. w T. wpłatami z dnia [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. i [...] listopada 2004 r. pokryło w całości należności objęte tytułami wykonawczymi oraz koszty egzekucyjne.

W zawiadomieniu o wysokości opłaty komorniczej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] poinformowano Zakład U. [...] Inspektorat w T. o obciążeniu opłatą komorniczą w kwocie 31 909,18 zł, a postanowieniem z dnia[...] lutego 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał rozliczenia tej opłaty komorniczej.

We wniesionym w dniu 1 marca 2005 r. zażaleniu na to postanowienie Zakład U [...] zakwestionował zasadność obciążenia opłatą komorniczą. Wierzyciel wskazał, iż zapłata przez Zobowiązanego - M. C. M. - należności z tytułu składek nie była konsekwencją zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, lecz efektem wystąpienia przez M.C.M. z wnioskiem o udzielenie ulgi w dniu [...] września 2004 r. w płatnościach należnych składek w postaci rat. Jako że podstawowym warunkiem udzielenia jakiejkolwiek ulgi w płatnościach składek przez płatnika składek nie będącego osobą fizyczną jest uregulowanie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz bieżącej składki - zobowiązany pragnąc utrzymać ulgę dokonał zapłaty należności. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty przez wierzyciela uzależniony jest od skutecznych czynności organu egzekucyjnego, to sam fakt wszczęcia postępowania i podjęcia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, bez uzyskania efektu w postaci ściągnięcia określonych kwot dla wierzyciela czy dokonania wpłat przez dłużnika nie rodzi po stronie wierzyciela obowiązku uiszczenia opłaty.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego rozliczył opłatę komorniczą przysługującą organowi egzekucyjnemu w kwocie 50 609,96 zł.

W zażaleniu na to postanowienie Zakład U. [...] zarzucił mu naruszenie art. 66 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 7 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podkreślono, iż uregulowanie przez Zobowiązanego egzekwowanej należności nie miało związku z dokonanym przez organ egzekucyjny zajęciem ruchomości będąc efektem prowadzonej uprzednio przez Dyrektora Z. [...] egzekucji administracyjnej oraz wiązało się z faktem ubiegania się Zobowiązanego o zawarcie układu ratalnego. Aby bezspornie stwierdzić, czy to zastosowane środki egzekucyjne skłoniły zobowiązanego do uregulowania należności z tytułu składek na rachunek wierzyciela i do pokrycia należnych organowi egzekucyjnemu kosztów egzekucyjnych, koniecznym było przeprowadzenie postępowania dowodowego i przesłuchanie uprawnionych do reprezentowania zobowiązanego osób na okoliczność, czy dokonane przez niego wpłaty wynikały z konieczności uregulowania należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w związku ze złożonym wnioskiem o rozłożenie należności na raty, czy doprowadziły do tego zastosowane przez organ egzekucyjny środki. Zdaniem wierzyciela organ egzekucyjny nie podjął czynności procesowych mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a jedynie poprzestał na oparciu postanowienia na domniemaniu faktycznym, tj. uznaniu, iż fakt dokonania wpłaty po zastosowaniu środka egzekucyjnego daje wystarczające podstawy do uznania, że zastosowany środek był skuteczny.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o obciążeniu Zakładu U. [...] Oddział N. S. Inspektorat w T. opłatą komorniczą w kwocie 31 202,31 zł. Analizując stan faktyczny i prawny sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na błędne wyliczenie wysokości opłaty komorniczej. Zdaniem organu odwoławczego z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że Dyrektor Z. nie zdołał zaspokoić się w toku prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego, gdyż w wyniku dokonywanych zajęć rachunku bankowego dłużnika nie zostały ściągnięte egzekwowane należności. Dopiero po przejęciu prowadzenia egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości M.C.M. w T. przekazało wierzycielowi w dniach [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. i [...] listopada 2004 r. zaległe składki ubezpieczeniowe objęte tytułami wykonawczymi, a w dniu [...] października 2004 r. dokonało przelewu kosztów egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że wpłata przez M. C. M. w T. zaległych należności nie pozostawała w bezpośrednim związku z dokonaną czynnością egzekucyjną. Opłata komornicza, która zgodnie z treścią art. 66 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciąża wierzyciela, stanowi swoistego rodzaju wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku których należność została zapłacona. Bez znaczenia dla zasadności domagania się od Wierzyciela przedmiotowej opłaty komorniczej pozostaje fakt prowadzenia przez Z. negocjacji z udziałem Zobowiązanego w przedmiocie udzielenia układu ratalnego. Gdyby bowiem Zobowiązany regulował dobrowolnie ciążące na nim należności to zbędne byłoby wystawianie na te należności tytułów wykonawczych przez Wierzyciela i przymusowe ich dochodzenie przez organ egzekucyjny.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 14 listopada 2005 r. Zakład U. [...] Oddział w N. S. Inspektorat w T. zażądał uchylenia powołanego wyżej postanowienia w całości i umorzenia postępowania w sprawie zarzucając mu rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a także uchybienie art. 66 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponowiono zarzut, iż Dyrektor Izby Skarbowej oparł się na domniemaniu faktycznym nie przeprowadzając postępowania dowodowego w pełnym zakresie. Ponadto organ odwoławczy miał w całości pominąć zarzuty Wierzyciela o naruszeniu art. 7 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego nie odnosząc się do nich merytorycznie. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu faktycznym i prawnym nie wskazał przyczyn, dla których odmówił słuszności argumentom strony podniesionym w zażaleniu. Zdaniem strony skarżącej organ arbitralnie wskazał, iż argumenty strony nie zasługują na uwzględnienie nie podejmując się jednoznacznego wykazania dlaczego stanowisko strony sformułowane w zażaleniu pozbawione jest racji. Naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego polegało zaś na naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Jeszcze raz podkreślono, iż czynności podejmowane w latach 2002-2003 przez Dyrektora Z. w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w postaci zajęć rachunku bankowego zobowiązanego nie doprowadziły do zaspokojenia roszczeń Wierzyciela. Zdaniem organu bez znaczenia dla zasadności żądania Wierzyciela jest fakt prowadzenia przez Z. negocjacji z udziałem zobowiązanego w przedmiocie udzielenia układu ratalnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdził, iż żaden przepis prawa, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem zobowiązanego, które zmierzałoby do ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy spłatą należnych zobowiązań a dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi, jeśli związek taki (w ocenie organu) ewidentnie istnieje. Wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego pozwoliła na bezsporne przyjęcie, że organ egzekucyjny miał wszelkie podstawy do przyjęcia, że spłata zaległych należności na rzecz ZUS pozostawała w związku z dokonaną czynnością egzekucyjną. Bezpodstawne są zatem twierdzenia skarżącego, że nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego sprawy. Ewentualne naruszenie art. 7 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego pozostaje w ocenie organu bez wpływu na poprawność merytoryczną rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. 2002 Nr. 153 , poz. 1270 z późn. zm. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności t.j. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 145 par. 1 pkt 1 tej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie , uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części jeżeli stwierdzi : naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz , gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności obciążenia Zakładu U. [...] Oddział N. S.- Inspektorat w T., opłatą komorniczą przez organ egzekucyjny którym był Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z przeprowadzonymi czynnościami egzekucyjnymi wobec dłużnika M.C. M. w T.

Bezsporne przy tym było, iż Naczelnik w/w Urzędu Skarbowego jako wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej w dniu [...] października 2004 roku dokonał zajęcia ruchomości, tj. gastrofiberoskopu w siedzibie zobowiązanego a dłużnik wpłatami z dnia [...]. 10, [...] .11. i [...] .11. 2004 roku pokrył w całości należności objęte tytułami wykonawczymi oraz koszty egzekucyjne.

Istota sporu w świetle zarzutu skarżącego koncentruje się na tym , czy zapłata zaległości była konsekwencją zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych , czy tak jak twierdzi wierzyciel efektem wystąpienia przez dłużnika z wnioskiem w dniu 28 września 2004 r. o udzielenie ulgi w płatnościach należnych składek w postaci rat .

Odnosząc się do zasadności zarzutów skargi przytoczyć należy w pierwszej kolejności treść art. 66 par 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / DZ. U. nr. 24 , poz. 151 / zgodnie z którym wierzyciel na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych , jest zobowiązany z zastrzeżeniem par. 4 , do uiszczenia opłaty komorniczej.

Natomiast zgodnie z par. 5 powołanego przepisu , opłata komornicza przypada na rzecz tego organu , który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne , w wyniku których należność została zapłacona.

Już samo zestawienie dat zastosowania przez organ egzekucyjny zajęcia ruchomości i wpłaty egzekwowanych należności przez zobowiązanego, pozwala na ocenę stanowiska zajętego przez organ egzekucyjny w niniejszej sprawie jako logicznego i prawidłowego. Nie może tego obalić okoliczność toczenia się w trakcie postępowania egzekucyjnego pertraktacji co do układu ratalnego pomiędzy wierzycielem a zobowiązanym, nawet prawdziwe twierdzenie o konieczności zapłaty zaległości by móc taki układ zawrzeć , zdaniem Sądu nie zmienia faktu iż organ egzekucyjny dokonał czynności , które przyniosły efekt w postaci wpłacenia należności .Wszakże zobowiązany nie uiścił jej dobrowolnie a z akt sprawy wynika , że czynności prowadzone w latach 2002 i 2003 przez Dyrektora Z. w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w postaci zajęć rachunku bankowego zobowiązanego nie doprowadziły do zaspokojenia roszczeń wierzyciela .

W zaistniałym stanie rzeczy nie może odnieść skutku zarzut strony skarżącej , iż organ nie przeprowadził w pełni postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie zobowiązanego , co do pobudek jakimi się kierował wpłacając zaległą należność a oparł się jedynie na domniemaniu.

Zgodnie z art. 78 par. 1 u.p.e.a żądnie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić , jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy .

Oznacza to , że w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy pozwala uznać daną okoliczność za udowodnioną , niecelowe jest stosowanie nowych środków dowodowych. W niniejszej sprawie jak już powiedziano , zebrany materiał dowodowy wszechstronnie oceniony pozwalał na przyjęcie , że istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wpłatą zaległych zobowiązań a dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej co do naruszenia art. 66 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ponieważ w związku z postanowieniem Z. z dnia [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego , przy rozliczaniu opłaty komorniczej nie brano pod uwagę wpłaty dokonanej po [...] listopada 2004 r.

Podnoszone przez stronę skarżącą naruszenie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na poprawność merytoryczną rozstrzygnięcia stanowi zdaniem Sądu uchybienie procesowe nie mające wpływu na wynik postępowania.

Nie zasługują na uwzględnienie dodatkowe zarzuty strony skarżącej zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2007 roku tyczące przebiegu postępowania egzekucyjnego , a w szczególności zajęcia ruchomości służącej do wykonywania prowadzonej działalności zobowiązanego, co miało być czynnością egzekucyjną najbardziej uciążliwą.

Wbrew skarżącemu , podnoszona okoliczność nie mogła mieć w świetle brzmienia art. 66 a zwłaszcza par. 5 wpływu na ocenę zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia - na etapie postępowania związanego z obciążeniem opłatą komorniczą.

Mając na względzie powyższe , Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.