Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1261/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 1982 nr 11 poz. 79
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: Uchwała rady gminy, upoważniająca zarząd gminy do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klasy I-III o obszarze mniejszym niż 1 ha oraz pozostałych użytków rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego, jest sprzeczna z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79 ze zm./ oraz z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

TEZY

Uchwała rady gminy, upoważniająca zarząd gminy do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klasy I-III o obszarze mniejszym niż 1 ha oraz pozostałych użytków rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego, jest sprzeczna z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79 ze zm./ oraz z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Rady Gminy (...) na decyzję Wojewody (...) z dnia 30 kwietnia 1992 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy dotyczącej zmiany przeznaczenia gruntów.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 kwietnia 1992 r. Wojewoda (...) orzekł o nieważności uchwały nr 210/XXIX/92 Rady Gminy (...) z dnia 2 kwietnia 1992 r. w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klasy I-III o obszarze mniejszym niż 1 ha oraz pozostałych użytków rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że uchwała ta jest sprzeczna z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw, albowiem Rada upoważniła do wyrażania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów Zarząd Gminy, gdy tymczasem stosownie do tego przepisu wymagana jest zgoda Rady Gminy.

Wymienione rozstrzygnięcie nadzorcze zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego przewodniczący Rady Gminy (...). Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie nadzorcze wynika z wadliwej interpretacji przepisów, albowiem to, iż przepis art. 7 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga zgody rady gminy, nie oznacza, że jest to sprawa zastrzeżona do wyłącznej właściwości rady. Wobec tego rada gminy może upoważnić zarząd do wyrażania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów. Przemawia za tym również wykładnia art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.

Wojewoda (...) w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym, a ponadto podniósł, iż nie została przedstawiona uchwała organu gminy w przedmiocie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podniesiona w odpowiedzi na skargę kwestia braku uchwały Rady Gminy w przedmiocie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego stała się bezprzedmiotowa, albowiem skarżący przedstawił uchwałę Rady Gminy (...) z dnia 25 marca 1993 r. nr 353/XLIII/93, aprobującą, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia 30 kwietnia 1992 r. Skarga więc podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Problem prawny w sprawie sprowadza się do wykładni art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79 ze zm./ w brzmieniu ustalonym w art. 15 ustawy z dnia 14 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 103 poz. 446/. Stosownie do tego przepisu podjęcie działań zmierzających do przeznaczenia na cele budownictwa mieszkaniowego gruntów stanowiących użytki rolne klasy I-III o zwartym obszarze większym niż 1 ha wymaga zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, natomiast co do pozostałych użytków rolnych wymagana jest wyłącznie zgoda rady gminy. W związku z tym nasuwa się problem, czy rada gminy może upoważnić zarząd gminy do wykonywania określonej w tym przepisie kompetencji, czy też jest to kompetencja zastrzeżona do wyłącznej właściwości rady gminy.

Rozstrzygając ten problem, trzeba mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. Ustawa ta wprowadza generalną kompetencję rady gminy w sprawach objętych zakresem działania gminy /art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1/. Do wyłącznej właściwości rady gminy należą sprawy wymienione w art. 18 ust. 2 tej ustawy, przy czym z przepisu tego wyraźnie wynika, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy /art. 18 ust. 2 pkt 15/. Oznacza to, że jeżeli w innej ustawie stanowienie w określonej sprawie zostało zastrzeżone do kompetencji rady gminy, to sprawa ta należy do wyłącznej właściwości rady gminy w rozumieniu art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym. Skoro więc w późniejszej ustawie z dnia 4 października 1991 r., cytowanej wyżej, którą znowelizowano przepis art. 7 ust. 5 omawianej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyrażanie zgody na podjęcie działań zmierzających do przeznaczenia użytków rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego zastrzeżone zostało do kompetencji rady gminy, to stanowienie w tych sprawach należy do wyłącznej właściwości rady gminy.

W takim stanie prawnym uchwała Rady Gminy (...) z dnia 2 kwietnia 1992 r., upoważniająca zarząd gminy do wyrażania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klasy I-III o obszarze mniejszym niż 1 ha oraz pozostałych użytków rolnych na cele budownictwa mieszkaniowego, jest sprzeczna z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 111, z. 79 ze zm./ oraz art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. Wobec tego zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...), stwierdzające nieważność tej uchwały, znajduje podstawę w art. 91 ust. 1 powyższej ustawy o samorządzie terytorialnym.

Z tych względów skarga nie może być uwzględniona i podlega oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym/.