Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 531/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
article: art. 127, art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Paweł Kowalski, , po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2019 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 oraz art. 217 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: O.p.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej jako: DIAS) po ponownym rozpatrzeniu zażalenia z dnia 16 kwietnia 2020 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.(dalej jako: NUS) z dnia [...] marca 2020 r. wobec A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w A. Ł.(dalej jako: skarżąca, spółka) w przedmiocie przedłużenia do dnia 27 października 2020 r. terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2019 r., umorzył postępowanie odwoławcze.

Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżąca została utworzona 12 lipca 2018 r. i jednym z przedmiotów jej działalności jest produkcja nadwozi do pojazdów silnikowych. Wspólnikiem reprezentującym spółkę jest A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca komplementariuszem; z kolei komandytariuszem w spółce jest P. O. W dniu 24 października 2019 r. spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym w Z. deklarację VAT-7 za miesiąc wrzesień 2019 r., w której wykazała m.in. dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 23%, import usług, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 71.848 zł.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. (kolejnym w przedmiocie przedłużenia) NUS, działając na podstawie art. 274b oraz art. 216 § 1 O.p. oraz art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm., dalej jako: ustawa o VAT), przedłużył skarżącej do dnia 27 października 2020 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2019 r., który wykazany został w deklaracji VAT-7 złożonej 24 października 2019 r., w uzasadnieniu wskazując, że na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie ocenić zasadności zwrotu i konieczne jest podjęcie dalszych czynności.

Po przeanalizowaniu zażalenia skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie, DIAS postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymał je w mocy. Następnie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 441/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie DIAS z dnia [...] lipca 2020 r. Sąd wyjaśnił, że organ nie uprawdopodobnił istnienia podstaw do dalszej weryfikacji zwrotu podatku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy DIAS zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 oraz art. 217 § 1O.p. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że ponowna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie zasadności przedłużenia do dnia 27 października 2020 r. terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2019 r. w kwocie 71.848,00 zł są, na obecnym etapie postępowania, niecelowe ze względu na dokonanie przez NUS na rzecz Strony zwrotu całej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, o który Strona wniosła w deklaracji złożonej w dniu 24 października 2019 r. Zwrot nastąpił w dniach 30 lipca 2020 r. i 16 września 2020 r. Powyższa okoliczność ma charakter obiektywny i powinna być uwzględniona z urzędu. Podstawa sporu dotyczy niedokonania przez organ czynności materialno – technicznej zwrotu podatku, która przestała istnieć. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że brak przedmiotu postępowania oznacza jego bezprzedmiotowość, co z kolei jest przesłanką umorzenia postępowania.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucono naruszenie:

← art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wykładni przepisów dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 441/20, w rezultacie którego Sąd uznał zarzuty wskazane w skardze za zasadne i uchylił postanowienie DIAS,

← art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 § 1 O.p. poprzez umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, mimo że niniejsze postępowanie dotyczy badania legalności wydania postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji w zakresie przedłużenia terminu zwrotu VAT za wrzesień 2019 r., nie zaś zasadności zwrotu VAT,

← art. 208 § 1 w zw. z art. 121, 122 i 124 O.p. poprzez błędne uznanie, że postępowanie przed organem odwoławczym jest bezprzedmiotowe, co narusza podstawowe zasady procedury podatkowej, gdyż istniał i nadal istnieje stosunek materialnoprawny, pozwalający na wydanie orzeczenia do istoty sprawy,

← art. 127 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania w wyniku zaniechania przez organ odwoławczy kontroli legalności postanowienia NUS z dnia [...] marca 2020 r., pomimo zgłoszonych przez skarżącą w zażaleniu z 16 kwietnia 2020 r. zarzutów naruszenia przepisów prawa;

← art. 217 § 2 w zw. z art. 124 O.p. oraz art.87 ust. 2 i 2b ustawy o VAT poprzez niewyjaśnienie w sposób jasny i precyzyjny wydanego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności przyczyny odstąpienia od ustosunkowania się do zarzutów zawartych w zażaleniu z 16 kwietnia 2020 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia NUS z dnia [...] marca 2020 r. oraz o zasądzenie od DIAS na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na prawidłowość zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 o.p. oraz okoliczność dokonania zwrotu podatku jako mieszczącego się w ramach wyjątku od zasady związania organów podatkowych stanowiskiem i wytycznymi sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie koncentruje się de facto na bezprzedmiotowości postępowania przed organem II instancji, skutkującej koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego.

Ten sposób zakończenia postępowania był wyrazem przyjęcia przez organ II instancji w niekwestionowanych okolicznościach stanu faktycznego, że doszło do dokonania zwrotu VAT przez naczelnika urzędu skarbowego, stosownie do żądania podatnika wynikającego z deklaracji podatkowej. W jego ocenie organu odwoławczego powyższe spowodowało, że odpadła podstawa do dalszego prowadzenia postępowania odwoławczego. Natomiast zdaniem skarżącej w sprawie nie miała żadnego znaczenia okoliczność, że organ dokonujący przedłużenia terminu zwrotu w efekcie dokonał wstrzymanego uprzednio zwrotu, ponieważ w ramach kontroli instancyjnej obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie, czy przedłużenia tego dokonano legalnie.

Przystępując do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy , że powyższe zagadnienie, przy zbliżonej argumentacji strony skarżącej, było przedmiotem rozważań wojewódzkich sądów administracyjnych. Zapatrywania sądów nie były jednak jednolite. W wyrokach m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z: 14 września 2018 r., I SA/Wr 553/18; 9 października 2018 r., I SA/Wr 736/18; 31 sierpnia 2018 r., I SA/Wr 568/18, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z: 11 kwietnia 2018 r., I SA/Po 168/18; 26 kwietnia 2018 r., I SA/Po 165/18 i I SA/Po 166/18, stwierdzono, że skoro nie ma już przedmiotu sporu, jakim było dokonanie zwrotu wynikającego z deklaracji złożonej przez podatnika, to wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, co uzasadniało jego umorzenie. Przeciwne stanowisko prezentowane jest natomiast w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 stycznia 2019 r. o sygnaturach I SA/Wr 645/18, I SA/Wr 646/18, I SA/Wr 647/18 , także WSA w Poznaniu z 23.10.2019 r. I SA/Po 451/19 i WSA w Łodzi z 7 maja 2020 r. I SA/Łd 831/19 (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych opublikowane w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w których podniesiono, że umarzanie postępowania zażaleniowego przez organ odwoławczy za każdym razem, gdy nie będzie już sporu co do dokonania zwrotu podatku, oznaczałoby przyznanie organom podatkowym możliwości działania poza rzeczywistą kontrolą sądową.

W rozpoznawanej sprawie Sąd w całości podziela argumenty i wnioski zawarte w drugiej grupie orzeczeń, a zaprezentowaną tam argumentację przyjmuje jako własną.

Na tym tle przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że zastosowanie instytucji przedłużenia terminu z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stanowi w istocie wyjątek od zasady natychmiastowości zwrotu. Instrument ten stanowi element wyważenia pomiędzy sprzecznymi interesami podatnika oraz Skarbu Państwa. Podatnik zainteresowany jest otrzymaniem natychmiastowego zwrotu kwoty nadpłaconego podatku VAT (w zgodzie z zasadą neutralności), z kolei organy podatkowe zainteresowane są wyeliminowaniem potencjalnych oszustw podatkowych i nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku od towarów i usług działających na szkodę Skarbu Państwa. Istniejący konflikt pomiędzy tymi wartościami i w konsekwencji konieczność ich wyważenia akcentowany jest również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a wyżej wskazane zasady stanowią element unijnego systemu podatku VAT (por. wyrok z 10 lipca 2008 r. w sprawie (...), C-25/07, EU:C:2008:395).

Co do zasady, zgodnie z art. 87 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (ust. 1). Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty (ust. 2).

Za poglądem prawnym WSA w Poznaniu wyrażonym w sprawie I SA/Po 451/19 i WSA w Łodzi I SA/Łd 831/19 zgodzić należy się z argumentacją, że przytoczony wyżej przepis reguluje tryb zwrotu VAT, czyli wskazuje na terminy ustawowe (materialne) w jakich powinien odbyć się zwrot podatku. Ich upływ wiąże się zatem z koniecznością zwrotu VAT i tak naprawdę nie mogą być one reaktywowane. Terminy te mogą być przedłużone jedynie przez naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla danego podatnika. Od decyzji naczelnika zależy czy zwróci VAT w ustawowym terminie czy w terminie, który został przez niego przedłużony, na warunkach przewidzianych w przepisach prawa. Szczególnego podkreślenia wymaga, że postępowanie to nie dotyczy kwestii zasadności zwrotu VAT, lecz tego czy zaistniały przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu, takiego o jaki wnosił podatnik. Natomiast w ramach kontroli instancyjnej realizowanej w związku z zażaleniem na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT organ odwoławczy powinien zbadać czy naczelnik urzędu skarbowego, wydając postanowienie, na które wniesiono środek zaskarżenia, dokonał przedłużenia terminu zwrotu prawidłowo, tj. w odpowiednim terminie i w oparciu o uzasadnione przesłanki oraz czy dał temu wyraz w treści zaskarżonego postanowienia. Jednakże w ocenie organu odwoławczego sytuacja, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie implikowała konieczność zastosowania przepisu art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Powołany przepis stosuje się odpowiednio do postanowień na mocy art. 219 Ordynacji podatkowej. Bezprzedmiotowość oznacza generalnie brak podstaw do załatwienia sprawy w znaczeniu procesowym czy materialnoprawnym, gdyż brak jest przedmiotu postępowania.

W ocenie organu odwoławczego, dokonanie zwrotu spowodowało brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nie podzielając tego stanowiska na gruncie kontrolowanej sprawy, zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien jednak na moment rozstrzygania uwzględniać stan faktyczny z dnia podejmowania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, a zatem merytorycznie rozpatrzyć zażalenie.

Podkreślić należy, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Op.) wyraża się tym, że każda sprawa powinna być rozpatrzona dwukrotnie. Jednakże w tej konkretnej sprawie (wyjątkowo) nie ma on takiej kompetencji (podobnie np. jak nie ma kompetencji do wystawienia tytułu wykonawczego czy nadania nr NIP). Dwukrotne rozstrzygnięcie sprawy oznaczałoby, że organ odwoławczy może rozstrzygać w kwestii przedłużenia terminu zwrotu VAT. Taka kompetencja jednak przysługuje wyłącznie naczelnikowi urzędu skarbowego na mocy przepisu 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, co jest o tyle właściwym rozwiązaniem, gdyż przedłużenie terminu zwrotu VAT następuje jedynie w określonym czasie.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego z istoty przedmiotu musi mieć charakter następczy. Zatem może mieć walor aprobujący albo kasujący zaskarżone postanowienie, lecz nie sposób uznać, że organ ten niejako ponownie rozstrzyga sprawę, czyli jest władny wskazać nowy termin przedłużenia zwrotu VAT czy inny termin od tego, który został wskazany przez organ pierwszej instancji. Stąd też organ odwoławczy może dokonać jedynie oceny prawidłowości przedłużenia zwrotu VAT przez organ pierwszej instancji. Taka ocena jest tylko możliwa na moment wydania aktu przez ww. organ. Nie można tym samym stwierdzić, że mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Przedmiotem rozstrzygania jest bowiem prawidłowość przedłużenia terminu zwrotu VAT, czyli zaistnienie przesłanek do jego przedłużenia przez organ podatkowy pierwszej instancji na moment wydania zaskarżonego postanowienia, nie zaś zasadność zwrotu podatku czy sam zwrot. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, aby organ pierwszej instancji zwrócił VAT przed upływem terminu, do którego ten zwrot przedłużył.

Nie ulega również wątpliwości, że organ podatkowy, podejmując decyzję o tym, czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Jak wskazano powyżej organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 610/13). Istotą takiego postępowania jest natomiast wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., I FSK 2039/15). Tym samym organ podatkowy decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Postanowienie przedłużające termin wnioskowanego zwrotu, powinno wskazywać przyczyny dokonywania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia. Takie postępowanie narusza bowiem podstawowe zasady procedury podatkowej wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej.

Rację należy przyznać skarżącej, która żąda od organu odwoławczego oceny legalności przedłużenia terminu zwrotu podatku, skoro zwrotu tego nie dokonano we wskazanym przez podatnika 60-dniowym terminie. Dokonanie zwrotu podatku po przedłużeniu terminu do zwrotu nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, które – jak już wyżej wskazano – dotyczy legalności przedłużenia terminu a nie czynności materialno-technicznej jaką jest zwrot podatku, czy też zasadności tego zwrotu.

Mając powyższe na uwadze, skarżący zasadnie oczekiwał, że organ odwoławczy dokona oceny skarżonego postanowienia, która następnie będzie podlegała kontroli sądowej.

Jak słusznie wskazuje się w judykaturze procedura nie może stwarzać fikcji ochrony praw podatnika (tutaj prawa własności), nie może też dawać pola do działania organom podatkowym z pominięciem kontroli sądowej. Takie podejście do ochrony praw podatnika jest niczym innym jak w istocie akceptacją pozbawienia podatnika prawa do kontroli sądowej rozstrzygnięć organów podatkowych. Umarzanie postępowania zażaleniowego przez organ odwoławczy za każdym razem, gdy organ dokona zwrotu VAT, oznaczałoby przyznanie organom podatkowym możliwości działania poza rzeczywistą kontrolą sądową. Dopóki kwestia zasadności zwrotu VAT nie zostanie prawomocnie przesądzona przez sądy administracyjne podatnik ma prawo oczekiwać, że prawidłowość działania organów podatkowych zostanie również przez ten sąd oceniona. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także pogląd prawny WSA we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 645/18, że w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie całkowicie pomijana jest inna bardzo ważna kwestia dotycząca skutków działania organów podatkowych w postaci przetrzymywania zwrotu VAT. Nie chodzi jedynie o zwrot VAT z odsetkami, zgodnie z art. 86 ust. 7 ustawy o VAT lecz również rekompensatę szkód, które w czasie takiego przetrzymywania mogły zaistnieć. Dochodzenie zaś takiego odszkodowania jest możliwe na gruncie postępowania cywilnego. Stosownie do treści art. 417 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2018 r., poz. 1025) za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

Sąd nie może akceptować praktyki organu odwoławczego stwierdzającej bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego albowiem, gdy niezasadność zwrotu VAT zostanie uchylona przez sądy administracyjne, kluczowym dla Skarżącego jest również uzyskanie prejudykatu w kwestii niezgodnego z prawem działania organu podatkowego w kwestii przedłużenia terminu zwrotu VAT. Tylko tak Sąd może zapewnić efektywność proceduralną ww. przepisu w zgodzie również z prawem Unii i wypracowanymi standardami. W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, stwierdzającego bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego. Wniesione zażalenie winno podlegać merytorycznej ocenie organu II instancji.

Ponadto nie można pomijać tego, że w interesie podatnika jest skontrolowanie prawidłowości przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku z powodu różnego oprocentowania zwracanej nadwyżki. Zgodnie bowiem z art. 87 § 2 zd. 2 i 3 ustawy o VAT, jeżeli przeprowadzone czynności wykażą zasadność zwrotu, to organ podatkowy zwraca nadwyżkę z odsetkami w wysokości opłaty prolongacyjnej, a więc równej obniżonej stawce odsetek, czyli 50% stawki odsetek za zwłokę. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy zostało wyjaśnione, że zwrot jest zasadny, ale istniały podstawy do dodatkowego sprawdzania zasadności zwrotu, a więc i do przedłużenia terminu zwrotu. Jednak jeżeli nie było podstawy do przedłużenia zwrotu, to zwracana z opóźnieniem nadwyżka jest oprocentowana zasadniczą stawką odsetek za zwłokę. Argument ten także potwierdza stanowisko, że sam techniczny zwrot nadwyżki nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania wywołanego zażaleniem na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu.

Tym samym naruszenie art. 208 § 1 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej i art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

AKE.