Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1628/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c , § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 51 ust. 1, art. 52 ust. 2, art. 67, art. 68 ust. 1a, art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 46b
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant referent Katarzyna Kubik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. N. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.N. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w sprawie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy. Stan sprawy przedstawia się następująco;

W dniu 13 kwietnia 2021 r. G.B. wniosła do Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] skargę na wynik części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2021 r., któremu była poddana uczestniczka. Egzamin przeprowadzał skarżący egzaminator M.N. Ww skarga została przesłana do Marszałka jako organu sprawującego nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm. – dalej: "u.k.p."). Marszałek uznał skargę za zasadną i wszczął z urzędu postępowanie w sprawie unieważnienia ww. egzaminu.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], organ I instancji działając w oparciu o art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: "K.p.a."), art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1668 z późn zm.) w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. orzekł o unieważnieniu ww. praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że egzaminator wystawił ocenę negatywną z powodu niezastosowania się osoby egzaminowanej do "obostrzeń związanych z pandemią", tj. na skutek niezakrycia maseczką nosa. Organ podał, że z zapisu audio-wideo z przebiegu egzaminu wynika, że osobie egzaminowanej zsuwała się maseczka z nosa, po czym egzaminator kilkukrotnie zwrócił uwagę na obowiązek zakrycia maseczką nosa.

W ocenie Marszałka egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował zachowanie osoby egzaminowanej jako przyczynę oceny negatywnej i przerwania egzaminu. Organ wskazał, że możliwość przerwania egzaminu została uregulowana w art. 52 ust. 2 u.k.p. i w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206; dalej: "rozporządzenie MI"). W ocenie Marszałka nieprawidłowo założona maseczka przez osobę egzaminowaną nie stanowi powodu do wystawienia oceny negatywnej z uwagi na brak wskazania przez ustawodawcę jako powodu przerwania egzaminu. Egzaminator nie miał podstawy do zakwalifikowania jako zagrożenia bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego zachowania w postaci kilkukrotnego opadnięcia maseczki z nosa. Argumenty egzaminatora odnośnie ochrony zdrowia własnego, pracowników WORD i rodziny nie mają związku z podstawowymi zasadami egzaminu państwowego określonymi w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Marszałek wskazał, że z treści art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika, że do unieważnienia egzaminu niezbędne jest spełnienie łącznie dwóch elementów: przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz to, iż ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Zdaniem organu obie ww. przesłanki zostały ujawnione w przedstawionym stanie faktycznym sprawy. Końcowo organ nadmienił, że zarządzenia wewnętrzne Dyrektora WORD w [...], na które powołał się egzaminator, nie tworzą nowego katalogu przyczyn przerwania egzaminu, ani nie wskazują ażeby egzaminator był uprawniony lub obowiązany do przerwania egzaminu ze skutkiem negatywnym w wyniku spadnięcia maseczki z nosa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że na nagraniu audio-wideo zostało zarejestrowane, że egzaminowana jeździła bez zasłoniętego nosa. Zdaniem skarżącego nie ma znaczenia to czy maska sama jej spadała, czy też ją zdejmowała, gdyż wiedzę o istniejącym obowiązku zasłaniania nosa posiadała i powinna się do niego stosować. Skarżący podkreślił, że powodem przerwania egzaminu było zachowania osoby egzaminowanej, która przez odsłonięty nos bezpośrednio zagrażała zdrowiu i życiu egzaminatora, czyli uczestnika ruchu. W ocenie skarżącego organ błędnie interpretuje zapis art. 52 ust. 2 u.k.p., że podstawę do przerwania egzaminu stanowi tylko poważne naruszenie zasad ruchu drogowego. Przepis ten stanowi bowiem szerzej o zachowaniu osoby zdającej zagrażającym bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego a nie naruszaniu zasad ruchu drogowego.

W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [....] sierpnia 2021 r., SKO działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że ocena zachowania osoby egzaminowanej przez egzaminatora przeprowadzającego egzamin była niewłaściwa. Zdaniem SKO Marszałek prawidłowo wyjaśnił i przyjął, że egzamin praktyczny został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu. Organ odwoławczy wskazał, że zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego są szczegółowo wymienione w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MI. Podkreślił, że przypadki wymienione w poszczególnych punktach ww. tabeli stanowią katalog przykładowych sytuacji spełniających przesłankę określoną w art. 52 ust. 2 u.k.p., ponieważ przepis § 16 pkt 1 rozporządzenia MI wskazuje, że egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, "w szczególności" określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia.

W ocenie SKO nieprawidłowo założona maseczka przez osobę egzaminowaną nie stanowi zachowania zagrażającego zdrowiu i życiu uczestników ruchu drogowego, skutkującego przerwaniem egzaminu państwowego. Przyczyną unieważnienia egzaminu mogą być zdarzenia wskazujące na możliwość stworzenia zagrożenia dla ruchu drogowego, tj. zdarzenia niezgodne z celem i zakresem egzaminu uprawniającego do kierowania pojazdami. Kolegium podzieliło zdanie organu I instancji, że sytuacje i okoliczności, które swym znamieniem charakteryzowałyby stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego powinny spełniać łącznie następujące elementy: konieczność zaistnienia zdarzenia w czasie trwania egzaminu, które powinno być wywołane przez zachowanie osoby zdającej, powinna zagrażać życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego i mieć charakter bezpośredni lub zbliżony do bezpośredniego, podczas której zachodziłaby już realna obawa, że życie łub zdrowie uczestników ruchu drogowego zostanie zagrożone.

Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, co prowadzi do wniosku, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ nie zaszły żadne przesłanki do zakwestionowania części praktycznej egzaminu wynikające z art. 52 ust. 2 u.k.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o zmianę wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 u.k.p. poprzez ich błędne zastosowanie, art. 52 ust. 2 u.k.p. oraz art. 2 pkt 17 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez ich niezastosowanie, a także § 33 pkt 3 i § 16 ust 1 pkt 1 rozporządzenia. Ponadto zarzucił błąd i dowolność ustaleń faktycznych, tj. pominięcie przez organ, że odwołująca się złożyła skargę na przeprowadzenie egzaminu teoretycznego, a zatem organ wyszedł poza żądanie odwołującej; przyjmowanie, że maseczka zsuwała się odwołującej, podczas gdy faktycznie odwołująca kilkakrotnie sama maseczkę ściągała w dół i była trzykrotnie upominana przez skarżącego, co zarejestrowano na nagraniu video, a także raz zanim odwołująca wsiadła do samochodu czego nie obejmuje nagranie; przyjmowanie, że ww. zachowanie egzaminowanej nie zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, a także pominięcie faktu, że egzamin był przeprowadzany w okresie pandemii COVID-19, przy wysokiej liczbie stwierdzonych zachorowań oraz że egzaminatora obowiązywały przepisy powszechnie obowiązujące w zakresie bezpieczeństwa i stosowania maseczek ochronnych podczas egzaminu jak i zarządzenia dyrektora WORD w [...].

W ocenie skarżącego stanowisko organu jest nielogiczne, błędne i sprzeczne z przepisami, ponieważ po rozpoczęciu egzaminu egzaminator w sensie prawnym nie mógł już odmówić przeprowadzenia egzaminu i pozostały mu dwa wyjścia albo egzamin przerwać z ww. powodu albo kontynuować go z naruszeniem prawa, mimo że zachowanie odwołującej było sprzeczne z przepisami i zagrażało zdrowiu i życiu uczestnika ruchu znajdującego się w pojeździe jakim był skarżący. Ponadto stanowisko organu doprowadza do legalizowania bezprawnego działania odwołującej, które stanowiło wykroczenie i było penalizowane mandatami karnymi. Podniósł również, że w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia wskazano przykładowy a nie enumeratywny katalog zachowań osoby egzaminowanej zagrażających bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestników ruchu drogowego skutkujących przerwaniem egzaminu państwowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu były decyzje wydane w zakresie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy, któremu poddana była w dniu [...] kwietnia 2021 r. w [...], uczestniczka G.B. Skarżący był egzaminatorem.

Z analizy zarejestrowanego obrazu i dźwięku z przebiegu egzaminu wynika, że podczas wykonywania manewrów i jazdy egzaminacyjnej po drogach, osobie egzaminowanej kilkakrotnie zsunęła się maseczka odsłaniając nos. Egzaminowana poprawiała ułożenie maseczki podciągając ją do góry i zasłaniała nos po uwagach skarżącego dotyczących obowiązku jego zasłaniania. Powtarzająca się kilkakrotnie wyżej opisana sytuacja stała się przyczyną przerwania przez skarżącego egzaminu i w konsekwencji wystawienia przez niego negatywnej oceny.

Faktem powszechnie znanym jest, że egzamin był przeprowadzony w czasie trwania w Polsce tzw. czwartej fali zachorowań na COVID-19, kiedy jeszcze dostęp do szczepień był bardzo ograniczony i realizowany tylko w odniesieniu do niektórych najbardziej zagrożonych grup społecznych. Według powszechnie dostępnych danych podawanych przez Ministerstwo Zdrowia był to kolejny dzień z bardzo dużą liczbą osób zakażonych wirusem SARS COV-2 – oficjalnie 30,5 tys. i 497 zgonach. Kolejny dzień z rekordową liczbą osób w szpitalach (prawie 40 000 osób) i pod respiratorami (3 157). Dzień wcześniej zarejestrowano ponad 35,2 tys. zakażeń i 621 zgonów.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz, 491 z późn. zm.) od dnia 20 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony i do chwili obecnej obowiązuje stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Według stanu prawnego na dzień 2 kwietnia 2021 r. stosownie do § 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanawiania określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 512 ze zm. – dalej "Rozporządzenie 2021") w czasie epidemii ustanowione zostały m.in. zasady dotyczące przemieszczania się pieszo na zewnątrz, kiedy to należało zachować 1,5 m odległość pomiędzy osobami, chyba że realizowano nakaz zakrywania ust i nosa zgodnie z § 25 ust. 1, w środkach publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym obowiązywały ograniczenia liczby przewożonych osób – 50% liczby miejsc siedzących albo 30% liczby wszystkich miejsc siedzących i stojących określonych w dokumentacji technicznej lub dokumentacji techniczno – ruchowej danego typu środka transportu albo pojazdu. Stosowanie takich nakazów wówczas miało już ustawową podstawę w postaci delegacji wynikającej z art. 46b pkt 13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1845 ze zm.)

Z § 25 ust. 1 tego Rozporządzenia 2021 wynikał nakaz zakrywania przy pomocy maseczki ust i nosa m.in.:

1) w środkach publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, na statkach pasażerskich w żegludze krajowej w rozumieniu przepisów o bezpieczeństwie morskim lub statkach żeglugi śródlądowej, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, przeznaczonych lub używanych do przewozu osób.

2) w miejscach ogólnodostępnych, w tym:

a) na drogach i placach, na terenie cmentarzy, promenad, bulwarów, miejsc postoju pojazdów, parkingów leśnych,

b) na terenie nieruchomości wspólnych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r. poz. 1910 oraz z 2021 r. poz. 11) oraz na terenie takich nieruchomości o innych formach posiadania,

c) w zakładach pracy, jeżeli w pomieszczeniu przebywa więcej niż 1 osoba, chyba że pracodawca postanowi inaczej,

d) w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny,

e) w obiektach handlowych lub usługowych, placówkach handlowych lub usługowych i na targowiskach (straganach);

3) w trakcie sprawowania kultu religijnego, w tym czynności lub obrzędów religijnych, w budynku użyteczności publicznej przeznaczonym na potrzeby kultu religijnego oraz na cmentarzu.

Zgodnie z ust. 3 tego przepisu ww nakazu nie stosowało się w przypadku:

1) pojazdu samochodowego, z wyłączeniem pojazdów samochodowych będących środkami publicznego transportu zbiorowego, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

2) osoby kierującej motocyklem, czterokołowcem lub motorowerem oraz osoby przewożonej takimi pojazdami, używających kasków ochronnych zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 i 463);

3) dziecka do ukończenia 5. roku życia;

4) osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu:

a) całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim,

b) trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa,

c) zaawansowanych schorzeń neurologicznych, układu oddechowego lub krążenia, przebiegających z niewydolnością oddechową lub krążenia;

5) kierującego środkiem publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym lub pojazdem samochodowym wykonującym zarobkowy przewóz osób, jeżeli operator publicznego transportu zbiorowego albo organizator tego transportu w rozumieniu odpowiednio art. 4 ust. 1 pkt 8 i 9 tej ustawy albo przedsiębiorca wykonujący działalność w zakresie zarobkowego przewozu osób zapewniają oddzielenie kierującego od przewożonych osób w sposób uniemożliwiający styczność w rozumieniu art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

6) kierującego statkiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli urządzenie sterowe znajduje się w osobnym pomieszczeniu albo armator statku zapewni oddzielenie kierującego od przewożonych osób w sposób uniemożliwiający styczność w rozumieniu art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;

7) kierowców wykonujących przewozy drogowe w załodze;

8) sprawującego kult religijny podczas jego sprawowania;

9) żołnierza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i wojsk sojuszniczych, a także funkcjonariusza Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, wykonujących zadania służbowe, stosujących środki ochrony osobistej odpowiednie do rodzaju wykonywanych czynności;

10) osoby, której miejscem stałego lub czasowego pobytu są budynki użyteczności publicznej przeznaczone na potrzeby wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, chyba że zarządzający takim budynkiem postanowi inaczej;

11) sędziego, trenera oraz osoby uprawiającej sport w ramach współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych lub wydarzeń sportowych, o których mowa w § 9 ust. 16;

12) osoby przebywającej na terenie lasu, parku, zieleńca, ogrodu botanicznego, ogrodu zabytkowego, rodzinnego ogródka działkowego albo plaży;

13) jazdy konnej;

14) personelu lotniczego przebywającego w kabinie pilota;

15) uczniów i dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym oraz osób zatrudnionych w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oświatowej oraz w ramach form opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 - na ich terenie, chyba że kierujący takim podmiotem lub formą wychowania lub opieki postanowi inaczej;

16) zdających oraz innych osób uczestniczących w przeprowadzaniu egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu zawodowego, jeżeli w trakcie egzaminu odległość pomiędzy poszczególnymi osobami wynosi co najmniej 1,5 m;

17) osoby wykonującej czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach użyteczności publicznej, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, chyba że zarządzający takim budynkiem postanowi inaczej, z wyjątkiem osoby wykonującej bezpośrednią obsługę interesantów lub klientów w czasie jej wykonywania;

18) zdających oraz innych osób uczestniczących w przeprowadzaniu:

a) egzaminu dyplomowego w szkole artystycznej, o którym mowa w art. 44zn ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327 oraz z 2021 r. poz. 4),

b) badania przydatności, egzaminu wstępnego, egzaminu kwalifikacyjnego przeprowadzanych w publicznej szkole artystycznej oraz sprawdzianu uzdolnień, predyspozycji lub praktycznych umiejętności, przeprowadzanego w niepublicznej szkole artystycznej o uprawnieniach publicznej szkoły artystycznej, o których mowa odpowiednio w art. 14 ust. 4 pkt 3 oraz art. 142 ust. 4 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910, 1378 oraz z 2021 r. poz. 4)

- jeżeli w trakcie tego egzaminu, badania albo sprawdzianu odległość pomiędzy poszczególnymi osobami wynosi co najmniej 1,5 m.

Zestawienie i analiza ww przepisów § 24 i § 25 Rozporządzenia 2021, zdaniem Sądu, nie pozwala na stwierdzenie, że w samochodzie służącym do przeprowadzania egzaminu praktycznego na prawo jazdy, który nie może być traktowany jako pojazd prywatny, samochodzie, w którym z oczywistych powodów nie było fizycznej możliwości zachowania 1,5 m odległości pomiędzy egzaminującym a egzaminowanym, gdzie w zamkniętej niewielkiej przestrzeni przebywały ze sobą osoby, które nie zamieszkiwały we wspólnym gospodarstwie domowym, podczas gdy nawet na klatkach schodowych, na drogach i placach, na parkingach leśnych (a więc na otwartych przestrzeniach) należało zakrywać maseczką usta i nos, można było, nie legitymując się odpowiednim zaświadczeniem, narażać zdrowie lub nawet życie drugiej osoby znajdującej się w pojeździe, nie zakrywając nosa i/lub ust. Samochód egzaminacyjny jest bowiem składnikiem majątkowym pozostającym w dyspozycji zakładu pracy – jakim niewątpliwie jest WORD, zaś sam Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, biorąc pod uwagę rodzaj zadań tej jednostki określony w art. 117 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) powinien być w tej sytuacji uznany za sui generis zakład usługowy. Z powyższego wywodzić należy, że taki samochód musiał być uznany za obiekt, o którym mowa w § 25 ust. 1 pkt 2 lit. e Rozporządzenia, a więc nie dotyczy go wyjątek z § 25 ust. 3 pkt 1.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.k.p. egzamin państwowy jest prowadzony w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej w zakresie:

1) sprawdzenia wiedzy w zakresie:

a) zasad i przepisów służących bezpiecznemu poruszaniu się pojazdem po drodze publicznej,

b) zagrożeń związanych z ruchem drogowym,

c) obowiązków kierowcy, osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem i posiadacza pojazdu,

d) postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych;

2) sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z takiego pojazdu i przyczepy oraz tramwajem.

Stosownie do art. 51 ust. 3 u.k.p. Część praktyczna egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy jest przeprowadzana:

1) na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego – w zakresie obejmującym:

a) sprawdzenie podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1 i B,

b) sprawdzenie umiejętności manewrowania pojazdem lub zespołem pojazdów odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E i T;

2) w ruchu drogowym na drogach publicznych - w zakresie obejmującym sprawdzenie pozostałych umiejętności wymaganych podczas części praktycznej egzaminu dla uprawnień dowolnej kategorii prawa jazdy.

Według art. 52 ust. 2 u.k.p. część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

Zasadnie zarzuca skarżący, że stosownie do ustawowej definicji art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, uczestnikiem ruchu drogowego jest pieszy, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze. W świetle tej definicji, w czasie części praktycznej egzaminu – podczas jazdy na drodze egzaminator był uczestnikiem ruchu drogowego. Biorąc pod uwagę ogłoszony i trwający w dniu egzaminu stan epidemii, bardzo wysoki poziom zakażeń wirusem i zgonów z jego powodu, ówczesny brak powszechnego dostępu do szczepień przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, powszechnie znany fakt możliwego bezobjawowego przechodzenia zakażenia ww wirusem, przystąpienie do egzaminu z maseczką, która samoczynnie przy ruchach głowy zsuwała się z nosa – i wreszcie – co słuszne podnosił skarżący - bardzo bliską odległość pomiędzy egzaminowaną osobą kierującą pojazdem i egzaminatorem na siedzeniu obok, w ocenie Sądu, egzaminator miał prawo uznać, że zachodzi przewidziana w art. 52 ust. 2 u.k.p. przesłanka, że zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio przynajmniej jego zdrowiu, jeśli nawet nie życiu. Osoba przystępująca do części praktycznej egzaminu na prawo jazdy, także we własnym dobrze pojętym interesie powinna na czas egzaminu zaopatrzyć się w maseczkę, która nie będzie rozpraszała jej uwagi poprzez konieczność poprawiania jej ułożenia na twarzy. Tymczasem maseczka zsuwała się egzaminowanej już w czasie manewrów na placu, kiedy egzaminatora nie było w pojeździe i zdająca nie była w stanie jej tak założyć, aby przestała się zsuwać. W marcu i kwietniu 2021 r. można już było bez większych trudności nabyć maseczkę, która raz odpowiednio założona i zabezpieczona drucikiem nie powodowałaby konieczności jej poprawiania. W opisanej wyżej sytuacji epidemicznej panującej w dniu egzaminu, niezależnie nawet od tego czy byłby – wynikający z przepisów prawa obowiązek zakrywania maseczką ust i nosa podczas przebywania w bliskiej odległości w kabinie pojazdu z osobą, która nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, konieczność ochrony innych osób przed ewentualnym zakażeniem, którego przebieg trudno z góry przewidzieć, a więc po prostu odpowiedzialność w tej nadzwyczajnej sytuacji obligowały zdającą do minimalizowania bardzo dużego wówczas ryzyka zakażenia. W świetle powyższego, w tym możliwości bezobjawowego zakażenia osoby zdającej egzamin praktyczny, skarżący w tych okolicznościach miał prawo uznać, że beztroskie zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio jego zdrowiu i życiu. Jeszcze raz przypomnieć należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 lit. d) u.k.p. egzamin ma sprawdzać m.in. kwalifikacje osoby egzaminowanej w zakresie postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych, a taką sytuacją niewątpliwie była i nadal w pewnych aspektach jest epidemia wirusa SARS-CoV-2.

Wbrew stanowisku organów nie jest tak, że tylko sytuacje wymienione w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MI w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i szkolenia, egzaminowania i uzyskania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach uprawniają do przerwania egzaminu.

Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia MI egzaminator przerywa egzamin państwowy:

1) jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

2) jeżeli stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące;

3) na wniosek osoby egzaminowanej;

4) w przypadku, o którym mowa w § 32;

5) jeżeli stwierdził awarię pojazdu egzaminacyjnego uniemożliwiającą dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego innym pojazdem egzaminacyjnym;

6) jeżeli stwierdził, że osoba egzaminowana jest pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu.

Z samego brzmienia przywołanego § 16 ust. 1 pkt 1 wyraźnie wynika, że podstawą przerwania przez egzaminatora egzaminu jest zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., a w szczególności określonych w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" jednoznacznie wskazuje, że w ww tabeli przedstawiono niezamknięty katalog podstaw przerwania egzaminu. W art. 52 ust. 2 u.k.p. zawarto jednakże pojęcia o znaczeniu szerszym. Z tego przepisu wynika zaś, że każde zachowanie osoby zdającej może być podstawą przerwania egzaminu, jeżeli zagraża ono bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Dość drastyczne przykłady takich nieskatalogowanych w tabeli sytuacji wskazywał skarżący w odwołaniu, zwłaszcza ten dotyczący zaatakowania nożem egzaminatora lub innego uczestnika ruchu drogowego. Trudno byłoby obronić tezę, że także w tym wypadku nie byłoby podstaw do przerwania egzaminu, mimo że zachowanie napastnika zagrażałoby bezpośrednio zdrowiu i życiu uczestnika ruchu drogowego.

Marszałek Województwa, sprawując w myśl art. 67 u.k.p. nadzór nad przeprowadzeniem egzaminów państwowych, stosowne do art. 72 ust. 1 u.k.p. unieważnia egzamin państwowy, jeżeli:

1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2,

2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Jak wskazano w decyzjach – w ocenie organów to ta druga podstawa zaistniała podczas zakwestionowanego egzaminu praktycznego w dniu 2 kwietnia 2021 r.

Według Sądu, wbrew powyższemu, niefrasobliwe i nieliczące się z możliwymi konsekwencjami dla zdrowia i życia innych osób znajdujących się w pojeździe (a więc uczestników ruchu drogowego) zachowanie osoby egzaminowanej, która założyła maseczkę zsuwającą się z nosa po kilku ruchach głową, które są normalne w czasie prowadzenia pojazdu, warunki w jakich odbywał się egzamin (szczyt czwartej fali pandemii, możliwość bezobjawowego przechorowania COVID-19 i zakażenia wirusem obcej osoby znajdującej się podczas egzaminu w niewielkiej odległości, założenie maseczki, która zsuwała się z nosa) kwalifikowały tę sytuacje jako taką, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p. Nie było więc podstaw do uznania, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy. Taka podstawa bowiem zaistniała.

Zgodnie zaś z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia MI osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI, a więc zaistniały m.in. przesłanki z art. 52 ust. 2 u.k.p.

Wymaganie dokończenia egzaminu w tamtym okresie w tych konkretnych warunkach, gdy egzaminator nie mógł z oczywistych względów (jak np. w biurze) oddzielić się od osoby zdającej pleksą lub inną przeźroczystą przesłoną, byłoby świadomym narażeniem go na zakażenie wirusem, przy braku jakichkolwiek gwarancji co do przebiegu u niego, tej choroby i jej możliwych konsekwencji.

W świetle powyższego w ocenie Sądu organy naruszyły przepisy prawa materialnego dokonując błędnej wykładni art. 52 ust. 2 u.k.p. i błędnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), co obligowało Sąd do uchylenia decyzji obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Sąd stwierdził, że ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w dniu 2 kwietnia 2021 r. w WORD w [...] przez skarżącego egzaminatora, któremu w art. 68 ust. 1a u.k.p. przyznano status strony, a co za tym idzie postępowanie administracyjne należało umorzyć na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

Stwarzanie przez osobę egzaminowaną niebezpieczeństwa zakażenia wirusem SARS-CoV-2 dla egzaminatora poprzez zastosowanie maseczki, która przy ruchach głowy zsuwała się z nosa odsłaniając go, w panujących w tamtym czasie warunkach epidemicznych, w ocenie Sądu mogło być potraktowane jako sytuacja, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., stąd brak było podstaw do stwierdzenia, że egzamin był przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy. Ustawa bowiem nie egzemplifikuje w sposób zamknięty okoliczności, które należy uznać za zachowanie zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Także wyliczenie sytuacji, do których odsyła § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania (...) ma charakter przykładowy a nie wyłączny. Dlatego brak było podstaw do unieważnienia egzaminu praktycznego na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący wyjścia Marszałka poza granice sprawy wobec rzekomego oprotestowania przez uczestniczkę części teoretycznej a nie praktycznej egzaminu. W ocenie Sądu treść jej pisma z dnia 9 kwietnia 2021 r. nie pozostawia wątpliwości, że chodziło o egzamin praktyczny a sformułowanie "teoretyczny" jest oczywistą omyłką.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od skargi, 480 zł jako wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w wysokości przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.