Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1957/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

S. z siedziba w Z. ("skarżąca", "spółka") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił: art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej "kpa"), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460, zwanej dalej "udp") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. zwanej dalej "utd").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 13k ust, 1 pkt 2 w zw. z art, 13 ust. 1 pkt 3 udp poprzez jego niezastosowanie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Nie kwestionowała stanu faktycznego. Podnosiła, że podlega zwolnieniu od odpowiedzialności za działania osób trzecich, na których zaniedbania nie ma istotnie wpływu, ponieważ naruszenie nastąpiło na wskutek okoliczności, które powstały z winy kierującego pojazdem, który - mimo ciążącego na nim obowiązku - świadomie nie poinformował pracodawcy o konieczności dokonania wpłaty na konto użytkownika w systemie elektronicznego poboru opłat. Dochowała należytej staranności, bowiem wydawała kierowcom stosowne polecenia związane z przestrzeganiem obowiązujących w spółce procedur dotyczących informowania jej w sytuacji, gdy urządzenie zamontowane w pojeździe będzie sygnalizować niski stan konta użytkownika. Kierowcy zobowiązali się przestrzegać regulaminów wewnętrznych obowiązujących w spółce.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ww. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję. Ponowił dotychczasowe ustalenia faktyczne wskazując, że w dniu [...] lutego 2016 roku na odcinku drogi krajowej [...] węzeł G. – K. (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]) w W., w ramach prowadzonej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej został zatrzymany do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 18000kg. W ramach prowadzonej kontroli, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z [...] lutego 2016 roku, stwierdzono przejazd ww. samochodu ciężarowego w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 01:59:35 zarejestrowany przez urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. o treści: "Brak środków na koncie". Ustalono, że w chwili powstania tego naruszenia kierującym pojazdem samochodowym był Z. K., a właścicielem pojazdu jest S.

Pismem z [...] lutego 2016 roku organ z urzędu wezwał K. Sp. z o.o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działającego w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy w chwili zarejestrowania naruszenia w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 01:59:35 została pobrana opłata elektroniczna z konta przypisanego do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...].

Na podstawie odpowiedzi K. Sp. z o.o. zawartej w piśmie z [...] lutego 2016 roku organ ustalił, że w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 0:59:35 na wskazanym odcinku drogi za przejazd pojazdem samochodowym o nr rej.[...] nie została uiszczona oplata elektroniczna, z uwagi na brak środków na koncie pre-pay. Do pisma z [...] lutego 2016 r. został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowań konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta tego użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem, przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona. Wykaz dotyczy wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie, które poruszały się po płatnych odcinkach dróg krajowych w okresie zarejestrowania incydentu. Kwota należna w zestawieniu, to kwota za przejazd danym odcinkiem drogi płatnej skalkulowana w oparciu o dane rejestracyjne pojazdu zarejestrowane w danym momencie w systemie oraz o aktualne ustawienia urządzenia Viabox. Dodatkowo operator systemu wskazał, że w dniu zarejestrowania naruszenia nie stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat oraz, że użytkownik systemu nie zgłaszał reklamacji w związku z wadliwie działającym urządzeniem do poboru opłat.

Spółka została zawiadomiona o uzupełnieniu materiału dowodowego pismem z [...] marca 2016 roku, doręczonym w trybie art. 43 kpa w dniu 21 marca 2016 roku.

Organ powołał się na obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 piet 3 udp nałożony na korzystającego z dróg publicznych do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie do art. 13k ust. 1 udp wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. W rozpoznawanej sprawie, na podstawie danych znajdujących się w CEPiK ustalono, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako ciągnik samochodowy i dlatego jego właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp tj. w wysokości 1 500 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny na podstawie: protokołu kontroli [...] z dnia [...] lutego 2016 roku, dowodu rejestracyjnego skontrolowanego samochodu ciężarowego, pisma [...] oraz wyjaśnień strony zawartych' we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Potwierdza on, w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia – [...] stycznia 2016 roku o godzinie 01:59:35 - kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wskazał, że uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej Viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. W piśmie K. Sp. z o.o. wskazano, że do kontrolowanego pojazdu zostało przypisane konto typu przedpłaconego, co oznacza, że konieczna jest wpłata przed skorzystaniem z systemu Yiatoll - to jest przed rozpoczęciem przejazdu. Wynika z tego konieczność sprawdzania ilości środków na koncie jak również ich uzupełniania.

Stwierdził, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406) wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej, jak i procedurę wnoszenia i rozliczania opłaty związanej z uiszczaniem opłaty elektronicznej. Pismo K. Sp. z o.o. potwierdza, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] stycznia 2016 roku po autostradzie [...] o godzinie 01:59:35 nie została uiszczona z uwagi na brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy użytkownika w systemie w tym dniu o godzinie 01:59:35 wynosił 0 złotych, a dostępne środki zostały wyczerpane w ww. dniu o godzinie 01:28:59. Użytkownik doładował saldo konta po ww. incydencie, tj. w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 04:48:30. Przy czym umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Ustalono także, że użytkownik konta nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia Viabox, ani nie dokonywał jego wymiany. Nie odnotowano nieprawidłowości w działaniu elektronicznego systemu poboru opłat.

Organ ocenił, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji. To korzystająca z dróg publicznych spółka winna wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu. Skarżąca, która jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS, nie musi zatem pobierać tych informacji od kierowców.

Odnosząc się do argumentów spółki podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Podawane przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń bez badania i uwzględniania motywacji, którymi kierował się skarżący, wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Nie ma znaczenia w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd i że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, bo powstało ono z winy kierującego. Wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej.

Ponadto wskazał, że kary pieniężne za nieuiszczenie opłaty elektronicznej nakładane są na właścicieli/posiadaczy pojazdów samochodowych, a nie na kierujących pojazdami samochodowymi. Organ przypomniał, że ustawa o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz krajowym funduszu drogowym oraz o transporcie drogowym z dnia 29 sierpnia 2014 roku (Dz. U. z 2014 poz. 1310) zniosła odpowiedzialność kierujących pojazdami za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Obecnie (art. 13k ust. 4 udp) kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu. Z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika jednoznacznie, że w dniu [...] stycznia 2016 roku właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] była S.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania a to art. 7, 8, 77, 80 Kodeksu Postępowania Administracyjnego - poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności:

w których zawiera się fakt nie zweryfikowania przez organ kontrolny w jaki sposób zostało ustalone przy pomocy urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy nr [...], iż podczas wskazanego przez organ przejazdu w dniu [...] stycznia 2016 roku o godz. 01:59:35 przejeżdżał pojazd marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącego S.,

poprzestanie na ustaleniach tylko w oparciu o pismo z [...] lutego 2016 roku K. Sp, z o.o., a nie zweryfikowanie okoliczności faktycznych poprzez wezwanie ww. podmiotu do przedstawienia stosownej dokumentacji np. W postaci zdjęć z miejsca, przejazdu celem ustalania, czy w ww. dniu pojazd o nr rej. [...] należący do skarżącego S. faktycznie przejeżdżał przez bramownicę nr [...] znajdującą się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady [...]- Z. - węzeł M.;

2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art.13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - poprzez jego zastosowanie i tym samym niezasadne przyjęcie, iż istniały uzasadnione podstawy do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1500 złotych, podczas gdy w sytuacji strony skarżącej zaistniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od wymierzenia kary ze względu na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu.

Wskazując na powyższe wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wstrzymanie jej wykonalności oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi rozbudowała podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t. z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji skargi, jak i z urzędu.

Przedmiotowa sprawa dotyczy kary pieniężnej nałożonej na skarżącą spółkę w związku z bezspornym nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] stycznia 2016 r. o godz. 01:59:35 płatnym – dla pojazdów powyżej 3,5 tony - odcinkiem drogi krajowej nr [...] na odcinku Z. (granica państwa) – węzeł M. pojazdem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Okoliczności, które zostały ustalone w czasie kontroli pojazdu przeprowadzonej [...] lutego 2016 r., potwierdzone sporządzonym protokołem, nie były kwestionowane ani przez podpisującego protokół kierowcę, ani przez spółkę, która została zawiadomiona o wszczęciu postępowania. Nie kwestionowała faktu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej przez jej pojazd w trakcie przejazdu w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 01:59:35 na odcinku autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. W toku postępowania administracyjnego spółka kwestionowała wyłącznie zasadę jej odpowiedzialności -wskazując na odpowiedzialność kierowcy.

Tymczasem, materialno prawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły: art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 udp. Oznacza to, że opłata elektroniczna od strony podmiotowej dotyczy w zasadzie wszystkich podmiotów wykonujących przejazdy po wskazanych powyżej odcinkach dróg krajowych pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz autobusami, niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Dla przyjęcia obiektywnej odpowiedzialności ustawodawca nie wymaga także prowadzenia działalności transportowej.

Ogólny zakres podmiotowy opłaty za przejazd po drogach krajowych, uiszczanej w formie elektronicznej, określa art. 13 ust. 3a udp., który statuuje obowiązek jej uiszczenia w przypadku wykonywania przejazdu po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 prd. Za pojazd samochodowy przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. nakazuje również uważać zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Dla ustalenia istnienia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie ma znaczenia charakter wykonywanego przewozu (czy jest to przewóz drogowy lub transport drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym). Z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych zwolnione są pojazdy wymienione w art. 13 ust. 3a udp., w tym także pojazdy zarządców dróg krajowych wykorzystywane do utrzymania tych dróg.

Powyższe oznacza, że pojazd skarżącej spółki nie podlegał wyłączeniu od obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej. Opłata ta, w myśl art. 13 ha ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U.2013.1263 j.t. ze zm.).

Nie ulega wątpliwości, że przejazd pojazdu skarżącej w dniu [...] stycznia 2016 roku o godzinie 01:59:35 na odcinku autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. wymagał uiszczenia opłaty elektronicznej. Spółka nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego ustalonych okoliczności co do faktu przejazdu, ani obowiązku uiszczenia za ten przejazd opłaty elektronicznej.

Oznacza to, że całkowicie bezzasadne są podnoszone w skardze zarzuty procesowe - naruszenia art. 7, 8, 77, 80 kpa - poprzez niewyjaśnienie okoliczności:

1) nie zweryfikowania przez organ kontrolny w jaki sposób zostało ustalone przy pomocy urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy nr [...], iż podczas wskazanego przez organ przejazdu w dniu [...] stycznia 2016 roku o godz. 01:59:35 przejeżdżał pojazd marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej spółki;

2) nie zweryfikowania okoliczności faktycznych podanych w piśmie z [...] lutego 2016 roku poprzez wezwanie K. Sp, z o.o. do przedstawienia stosownej dokumentacji np. w postaci zdjęć z miejsca, przejazdu celem ustalania, czy w ww. dniu pojazd o nr rej. [...] należący do skarżącego S. faktycznie przejeżdżał przez bramownicę nr [...] znajdującą się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady [...]- Z. - węzeł M.

Po pierwsze, brak jest wskazania, jakie istotny wpływ na rozstrzygnięcie miałoby nie ustalenie z urzędu powyższych zarzutów, w sytuacji, kiedy strona nie kwestionowała stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego. Już ta okoliczność powoduje bezzasadność skargi.

Po drugie, ze sformułowanego zarzutu skargi wynika nieznajomość systemu kontroli przestrzegania obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej, mimo jej wyjaśnienia przez organ w zaskarżonej decyzji i powołanych dokumentach stanowiących podstawę ustaleń faktycznych.

Należy także podnieść, że zarzuty skargi są nowymi zarzutami nie podnoszonymi w trakcie postępowania administracyjnego. Niemniej jednak w zaskarżonej decyzji – na stronie 8 – organ wyjaśnił, że "w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej".

Natomiast z załącznika do protokołu kontroli z [...] lutego 2016r. wynika, że kontrolowany pojazd spółki wyposażony był w urządzenie służące do naliczania opłaty elektronicznej (viaBoX) o nr [...], a pojazd poddano kontroli po wcześniejszym skanowaniu pojazdem kontrolnym [...] o nr rej [...]. W sposób zrozumiały organ wskazał w tym dokumencie, podpisanym przez kierowcę Z. K., że "powodem zatrzymania była weryfikacja istniejącego w systemie naruszenia: brak środków na koncie z dnia [...].01.2016r."

Innymi słowy, w trakcie kontroli ustalono w jaki sposób został stwierdzony brak uiszczenia opłaty elektronicznej przy pomocy urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy nr [...] podczas przejazdu w dniu [...] stycznia 2016 roku o godz. 01:59:35 pojazdu marki [...] o nr rej. [...] należącego do skarżącej spółki.

Skarżąca pomija bowiem, że jej pojazd wyposażony był w urządzenie viaBox, a kontrola mobilna, przed zatrzymaniem pojazdu skarżącej, zeskanowała za pomocą swojego pojazdu kontrolnego dane dotyczące uiszczania opłaty elektronicznej. Odczyt tych danych wskazywał, że dnia [...] stycznia 2016r. o godzinie 01:59:35 z urządzenia pokładowego viaBox, przypisanego do pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], nie została pobrana opłata elektroniczna, o której mowa w art. 13 ust.1 pkt.3 ustawy o drogach publicznych. Dane z dowodu rejestracyjnego zatrzymanego pojazdu, dane z ewidencji pojazdów potwierdziły bezspornie, że dopuszczalna masa całkowita ciągnika samochodowego przekraczała 3,5 tony, a podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty elektronicznej jest spółka jawna S., .

Organ jednoznacznie wskazywał, już na str. 1 pierwszej decyzji z [...] kwietnia 2016r., że "Na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat ustalono, iż dla powyższego pojazdu odnotowany został incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] stycznia 2016r. o godzinie 01:59:35 na odcinku Z.(granica państwowa) - węzeł M., co zostało potwierdzone przez zapis ewidencyjny [...] (typ:a_obu_prepay_zero) z bramownicy o numerze identyfikacyjnym [...]". Natomiast okazane w czasie kontroli dokumenty potwierdziły podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, czyli spółkę: S. Sporządzony w czasie kontroli protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2016r., podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem potwierdzał zatem, że pojazd skarżącej podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku autostrady [...]. Umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli wynikało z art. 67 § 1 kpa oraz z § 6.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015r. (Dz.U. z 2015r. poz. 1030) w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, a znaczenie procesowe protokołu kontroli drogowej jako dokumentu urzędowego potwierdza art. 76 § 1kpa.

W świetle powyższego zupełnie bezzasadny jest drugi zarzut procesowy, co do nie zweryfikowania okoliczności faktycznych podanych w piśmie z [...] lutego 2016 roku przez K. Sp, z o.o. "np. w postaci zdjęć z miejsca przejazdu (...)".

Należy bowiem podkreślić, że organ nie miał żadnych podstaw do "weryfikowania" i to pozyskanych z urzędu informacji, o które w 12 punktach, sam się zwrócił pismem z [...] lutego 2016r. M.in. wezwał bowiem o przysłanie wydruku zarejestrowanych przez bramownicę zdjęć przypisanych do zapisu ewidencyjnego, czy szczegółowego zestawienia operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika ze wskazaniem stanu środków pozostających na koncie po zarejestrowaniu każdej transakcji poboru opłaty, od początku dnia, w którym użytkownik doładował konto do końca dnia w którym użytkownik ponownie dokonał przedpłaty.

Przedstawione zarzuty procesowe oznaczają, skarżąca nie zapoznała się z dokumentacją zgromadzoną jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji z [...] kwietnia 2016r. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem nie budząca wątpliwości dokumentacja, m.in. umowa z K., 13 stron operacji środków na koncie skarżącej i fotografie. Jak wynika z operacji na koncie, środki skończyły się [...] stycznia 2016r. o godz. 01.27, a przejazd pojazdu [...] był kontynuowany. Doładowanie miało wprawdzie miejsce dwukrotnie tego samego dnia, ale dopiero o godz. 4.48 kwotą 120 zł i o godz. 15.59 kwotą 1000 zł. W dokumentach przedstawionych przez operatora systemu V. Sp, z o.o. znajduje się – wbrew zarzutowi skargi – także kopia fotografii, w kilku ujęciach, pojazdu skarżącej spółki [...] z czytelnym nr rejestracyjnym, sporządzonychj w trakcie przejazdu pod bramownicą o godz. 01:59:35 dnia [...] stycznia 2016r.

W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że przedstawiona przez organ dokumentacja, dopuszczona jako dowód w sprawie niniejszej, przedstawia zgodny z ustaleniami stan faktyczny, którego subsumcja wyczerpuje stan prawny określony w normie prawa materialnego zastosowanego przez organ. Korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, czego nie dokonał.

Jak trafnie ocenił organ, a ocenę te Sąd podziela, skarżąca, która jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS, nie musi zatem pobierać tych informacji od kierowców.

Zatem jako całkowicie nietrafiony należy uznać zarzut skargi co do naruszenia prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art.13 ust. 1 pkt 3 prd - poprzez jego zastosowanie i niezasadnego przyjęcia istnienia podstawy do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1500 złotych. Skarżący nawet nie wskazuje, w jakiej normie prawnej – "w sytuacji strony skarżącej" uregulowana jest możliwość "odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na to, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu".

W przypadku naruszenia obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej za korzystanie z dróg krajowych przez pojazdy powyżej 3,5 tony odpowiedzialność administracyjna skarżącej jest obiektywna. Sąd nie posiada instrumentów prawnych, takich także skarżący nie wskazuje, które na zasadzie słuszności, czy też w oparciu o zasady współżycia społecznego pozwalałyby na "odstąpienie od wymiaru kary". Badanie przez Sąd wyłącznie legalności rozstrzygnięcia oznacza, że sąd administracyjny, jest sądem prawa.

Ustawa o drogach publicznych nakłada na posiadacza pojazdu określone obowiązki w zakresie systemu elektronicznego poboru opłat oraz przewiduje sankcje za ich niewykonanie, zaś rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 201 Ir., enumeratywnie określa sieć płatnych dróg krajowych. Korzystający z tej sieci dróg pojazdem powyżej 3,5 tony, w przypadku podpisania umowy z operatorem systemu elektronicznego poboru opłat, która przewiduje dokonywanie wpłat w formie przedpłaty, obowiązany jest do posiadania środków na koncie nie mniejszych niż pozwalające na odbycie planowanego przejazdu w całości, posiadanie włączonego urządzenia viaBox, do którego wprowadzono prawidłowe dane o kategorii pojazdu (art. 13i ust. 4a ustawy o drogach publicznych), oraz naliczenie i pobranie opłaty elektronicznej przez operatora systemu. Brak środków na koncie uniemożliwia dokonanie opłaty elektronicznej, a tym samym wypełnienie obowiązku.

Co więcej, dodatkowo operator systemu wskazał, że w dniu zarejestrowania naruszenia nie stwierdzono nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat oraz, że użytkownik systemu nie zgłaszał reklamacji w związku z wadliwie działającym urządzeniem do poboru opłat.

Trafnie organ odwołał sie do § 7.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015r.(Dz. U. Z 2015r. poz. 1406) w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 40a ust. 5 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków na których pobiera się opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Skarżący nie kwestionował, że w chwili przejazdu [...] stycznia 2016r. nie posiadał na koncie środków pieniężnych, oplata nie została pobrana, a zatem nie spełnił ciążącego na niej obowiązku.

Nastąpił zatem delikt administracyjny. W konsekwencji organ nie miał podstaw do zaliczenia brakujących opłat późniejsza wpłatą na konto. W związku z brakiem środków pieniężnych na koncie w dacie stwierdzonego naruszenia opłata elektroniczna nie była uiszczona, co potwierdzają nadesłane przez K. sp. z o,o., wydruki z konta użytkownika. Zostało to również potwierdzone przez tego operatora systemu w piśmie z dnia [...] lutego 2016r. ze wskazaniem, że opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] stycznia 2016r. nie została uiszczona, a stan salda na koncie użytkownika w niniejszym dniu o godzinie 01:59:35 wynosił 0 złotych.

W ocenie Sądu, wymierzenie skarżącej kary administracyjnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej było zatem w pełni uzasadnione.

Organ prawidłowo powołał się na obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 piet 3 udp nałożony na korzystającego z dróg publicznych do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, stosownie do art. 13k ust. 1 udp, oznacza nałożenie kary pieniężnej, której wysokość uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna. W rozpoznawanej sprawie, na podstawie danych znajdujących się w CEPiK prawidlowo ustalono, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako ciągnik samochodowy i dlatego jego właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp tj. w wysokości 1 500 zł.

Ponadto, na tle zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że wprawdzie stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. to na organie ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny na jego podstawie, czy dana okoliczność została udowodniona, jednak nie zwalnia to strony od aktywności w sprawie, w sensie wykazywania okoliczności, z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Bierność strony w tym zakresie może bowiem pozbawić organ możliwości uwzględnienia tych okoliczności. Jednak w tej sprawie – wbrew zarzutowi skargi, organ nie zaniechał wyczerpującego wyjaśnienia sprawy i niezależnie od postawy strony w tym postępowaniu poczynił w sprawie i uzasadnił wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia ustalenia i oceny, tak że brak podstaw, żeby rozstrzygnięcie to podważać.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.