Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 496/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18a ust. 5, art. 20 ust. 6 i art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1746/19 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. O. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) oddalił skargę B. O. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2019 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w L. z [...] stycznia 2017 r. o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. O. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 18a ust. 5, art. 20 ust. 6 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. 2017, poz. 1789; dalej: "ustawa"), art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a..

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skład komisji habilitacyjnej nie odpowiadał wymogom określonym w art. 18a ust. 5 i art. 20 ust. 6 przedmiotowej ustawy.

W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność, która wyznacza ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego. Otóż sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji, jak również oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu naukowego oraz jej osiągnięć naukowych. W konsekwencji sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło do naruszenia norm postępowania, wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08).

Przede wszystkim nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie odpowiadającym zarzutom skargi co do naruszenia art. 20 ust. 6 ustawy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 p.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie norm prawnych wynikającej z ustawy przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Sąd I instancji wyjaśnił w zaskarżonym wyroku dlaczego w jego ocenie niewadliwie powołano do składu komisji habilitacyjnej zarówno przedstawicieli nauk społecznych, jak i specjalisty w zakresie fizjoterapii.

Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wskazuje we wniosku jednostkę organizacyjną posiadającą uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego, wybraną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (ust. 2). W przypadku gdy rada jednostki organizacyjnej wskazanej przez wnioskodawcę w trybie ust. 1 i 2 nie wyrazi zgody na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, postępowanie prowadzi jednostka organizacyjna posiadająca uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego wyznaczona przez Centralną Komisję (ust. 3). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Komisja składa się z: 1) czterech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym przewodniczącego i dwóch recenzentów, wyznaczonych przez Centralną Komisję spoza jednostki, o której mowa w ust. 2 lub 3; 2) trzech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę, o której mowa w ust. 2 lub 3 (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 6 u.s.t., promotorem w przewodzie doktorskim oraz recenzentem rozprawy doktorskiej lub członkiem komisji habilitacyjnej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub artystycznej.

Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, że skład komisji habilitacyjnej był nienależycie obsadzony, ponieważ dr hab. A. C., prof. Wyższej Szkoły [...] we W., jako specjalista w zakresie fizjoterapii, nie mógł być członkiem komisji habilitacyjnej, gdyż nie posiadał niezbędnych kwalifikacji podmiotowych, by zasiadać w tej komisji, oceniać zasadność wniosku B. O. i głosować w przedmiocie awansu naukowego. W ocenie skarżącej kasacyjnie A. C. nie zajmuje się pedagogiką, tj. dyscypliną naukową reprezentowaną przez skarżącą.

Skarżąca kasacyjnie do oceny w przewodzie habilitacyjnym przedstawiła pracę zaprezentowaną w monografii pt. "Psychospołeczne wskaźniki efektywności oddziaływań fizjoterapeutycznych u osób przewlekle chorych. Implikacje dla edukacji zdrowotnej". Skarżąca kasacyjnie w autoreferacie wprost wskazała, że celem ogólnym pracy jest ocena zależności pomiędzy niektórymi wskaźnikami psychosomatycznymi (kontrolą emocjonalną i wsparciem społecznym), a efektami wybranych form oddziaływań o charakterze fizjoterapeutycznym, realizowanych na przestrzeni roku u osób z rozpoznanymi chorobami przewlekłymi o podłożu psychosomatycznym. Przedstawiona praca wprost odnosi się do kwestii fizjoterapii, tym bardziej, że w jej Rozdziale I.3. zatytułowanym "Postępowanie fizjoterapeutyczne w chorobach o podłożu psychosomatycznym" poświęcona jest przedmiotowej kwestii.

Zatem nie tylko sam tytuł monografii skarżącej ale również jej treść nawiązuje do fizjoterapii zajmującej się wykrywaniem i przywracaniem w jak najpełniejszym zakresie potencjału czynności ruchowych w sferach promocji zdrowia, prewencji, leczenia i rehabilitacji. Dlatego też powołanie do składu komisji habilitacyjnej zarówno przedstawicieli nauk społecznych, jak i specjalisty w dziedzinie fizjoterapii, zapewniło kompletną i wszechstronną ocenę dorobku naukowego skarżącej.

Słusznie przeto podniósł Sąd Wojewódzki, że interdyscyplinarny charakter komisji habilitacyjnej był w przedmiotowej sprawie uzasadniony i w żaden sposób nie naruszył art. 18a ust. 5 w związku z art. 20 ust. 6 ustawy. Tylko taki skład komisji i recenzentów mógł zapewnić kompletną ocenę dorobku naukowego skarżącej ponieważ, pomimo treści wniosku skarżącej z dnia 4 maja 2016 r. o nadanie jej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika, dorobek ten nawiązuje zarówno do dyscypliny pedagogika, jak również dyscypliny medycyna. Zresztą w toku procedury habilitacyjnej recenzenci uznali przedstawiony do oceny dorobek naukowy jako mocno osadzony w naukach medycznych. Zatem nie zawsze literalne rozumienie art. 20 ust. 6 ustawy jest wystarczające, bo mogłoby prowadzić do wadliwych rezultatów.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.