Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 425/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie czynszu z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J. i E. W. z dnia 17 lutego 2009 r. w zakresie objętym treścią punktu III decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. W. pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku J. i E. W. z dnia 17 lutego 2009 r. o ustalenie czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ½ niepodzielnej części gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego obecnie działkę nr [...] z obrębu [...].

Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W.

Byłe właścicielki nieruchomości – M. D. i J. W. wnioskiem z dnia 18 marca 1948 r. wystąpiły o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu.

Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1953 r. nr [...] odmówiło ww. osobom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Orzeczenie to zostało następnie uchylone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 1975 r. nr [...].

Naczelnik W. decyzją z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...] ustanowił na rzecz M. D. i J. W. w częściach równych użytkowanie wieczyste ½ niepodzielnej części gruntu przy ul. [...] o pow. [...] m2 na 99 lat, na którym znajduje się budynek mieszkalny dwulokalowy, a w nim lokal nr [...]. Z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego pobrano opłatę jednorazową w wysokości [...] zł.

Kolejną decyzją z dnia [...] lutego 1977 r. nr [...] Naczelnik W. ustanowił na rzecz J. i E. małż. W. (którzy od byłych właścicielek nabyli ½ udziału w prawie do nieruchomości oraz lokal nr [...] znajdujący się w budynku posadowionym na gruncie) użytkowanie wieczyste ½ niepodzielnej części gruntu przy ul. [...] o pow. [...] m2 na 99 lat, na którym znajduje się budynek mieszkalny dwulokalowy, a w nim lokal nr [...] (pkt 1). Jednocześnie ustalono opłatę roczną za ww. grunt w wysokości [...] zł (pkt 3).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika W. z dnia [...] lutego 1977 r. ustanawiającej na rzecz J. i E. małż. W. prawo użytkowania wieczystego, w zakresie pkt 3 tej decyzji, tj. w części ustalającej opłatę roczną z tytułu ustanowienia tego prawa.

Wobec powyższego J. W. i E. W. wnioskiem z dnia 17 lutego 2009 r. wystąpili o ustalenie czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do ½ części gruntu.

W dniu 9 listopada 2009 r. wnioskodawcy wystąpili do organu o wyjaśnienie przyczyn zwłoki w rozpoznaniu wniosku, natomiast pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. wnieśli zażalenie na niezałatwienie przez organ w sprawy w terminie.

P. W. (następca prawny J. i E. małż. W.) pismem z dnia 2 marca 2012 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o ustalenie czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego do ½ części przedmiotowego gruntu zgodnie z wnioskiem z dnia 17 lutego 2009 r., natomiast pismem z dnia 30 października 2014 r. wniósł zażalenie na niezałatwienie przez organ w sprawy w terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uznało wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do dnia 15 kwietnia 2015 r.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w pkt I ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ½ części przedmiotowego gruntu o pow. [...] m2, związanego z lokalem mieszkalnym nr [...], stanowiącego dz. nr [...] o ogólnej pow. [...] m2 w kwocie [...] zł płatny przez cały okres użytkowania, natomiast w pkt III decyzji wskazał, że ustalenie opłaty rocznej z tytułu udziału w ½ części gruntu o pow. [...] m2, pochodzącej z ww. gruntu o łącznej pow. [...] m2, nastąpi odrębnie w trybie i na zasadach ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 16 kwietnia 2015 r. skarżący wskazał, że mimo zobowiązania organu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do załatwienia sprawy do dnia 15 kwietnia 2015 r., Prezydent W. obowiązek ten wykonał jedynie częściowo, bowiem ustalił czynsz symboliczny za grunt o pow. [...] m2, natomiast w pkt III decyzji wskazał, że w odniesieniu do gruntu o pow. [...] m2 decyzję wyda w terminie późniejszym. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, organ nie wykonał obowiązku nałożonego na niego przez organ wyższej instancji. Ponadto stwierdzenie zawarte w ww. pkt III decyzji, informujące o zamiarze ustalenia do pozostałej części gruntu opłaty rocznej, a nie czynszu symbolicznego, pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., która ustalenie opłaty rocznej do tego gruntu (a nie czynszu symbolicznego) uznała za rażące naruszenie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. rozpoznał wniosek z dnia 17 lutego 2009 r. w części dotyczącej powierzchni [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 17 lutego 2009 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek J. W. i E. W. o ustalenie czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do ½ części przedmiotowego gruntu o pow. [...] m2 (do takiej bowiem powierzchni gruntu ustanowiono na rzecz tych osób prawo użytkowania wieczystego; takiej powierzchni dotyczyła zarówno decyzja Naczelnika W. z dnia [...] lutego 1977 r., jak również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzająca w pkt 3 nieważność ww. decyzji), do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia co do całości gruntu. Wprawdzie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. ustalono czynsz symboliczny za grunt o pow. [...] m2, jednak nadal nie wydano rozstrzygnięcia w odniesieniu do pozostałej jego części o pow. [...] m2 (za takie rozstrzygnięcie nie może zostać uznany zapis zawarty w pkt III decyzji). Powyższe jest o tyle istotne, że od momentu złożenia ww. wniosku minęło już ponad 6 lat. Zdaniem Sądu, był to czas aż nadto wystarczający dla rozpoznania w całości wniosku ww. osób.

Organ nie zastosował się przy tym również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem w aktach sprawy trudno doszukać się choćby jednego pisma skierowanego do stron postępowania, informującego o przewidywanym terminie załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki, mimo kilkukrotnego ponaglania organu do zakończenia postępowania, zarówno przez J. i E. W., jak również ich następcę prawnego – P. W.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W tej sytuacji, nie przesądzając o sposobie rozstrzygnięcia, koniecznym stało się zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 17 lutego 2009 r. w zakresie objętym pkt III decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r., a zatem w odniesieniu do gruntu o pow. [...] m2.

Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, a to ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak realnych i skutecznych prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd brał wprawdzie pod uwagę, że Prezydent W. prowadził jednocześnie szereg postępowań administracyjnych dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w stosunku do innych działek znajdujących się obecnie na gruncie dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], wydał wiele decyzji w tym przedmiocie, prowadził postępowanie podziałowe, to jednak z akt sprawy nie wynika, aby podejmował on jakiekolwiek czynności zmierzające do zakończenia niniejszego postępowania zainicjowanego wnioskiem J. W. i E. W. z dnia 17 lutego 2009 r. Jak przy tym wspomniano powyższej, organ nie informował również stron postępowania o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy.

Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną w odniesieniu do całości przedmiotowej nieruchomości było wynikiem niepodejmowania przez Prezydenta W. działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a.

Sąd nie mógł natomiast odnieść się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości pkt III decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2015 r. i wskazanej tam kwestii ustalenia opłaty rocznej odnoście udziału ½ części gruntu o pow. [...] m2. Rozpoznawana przez Sąd skarga dotyczyła bowiem bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania w całości wniosku z dnia 17 lutego 2009 r., a tym samym Sąd nie był uprawniony do poddania kontroli wydanej w sprawie decyzji, tym bardziej, że skarżący miał możliwość zaskarżenia tej decyzji w trybie administracyjnym, o czym został przez organ pouczony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.