Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 925/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 180 par. 1, art. 188, art. 191, art. 194, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 29, art. 31-36, art. 181a
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1972 nr 300 poz 191  art. 2, art. 3, art. 18 i Protokół nr 3
law: Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską
journal: Dz.U.UE.L 1997 nr 169 poz 77  art. 5 i 8
law: Porozumienie w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską  Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności wynikającej z długu celnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego P.P. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił dla P. P. (dalej: skarżący) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu kwotę długu celnego w wysokości [...] PLN od importowego ze S., na podstawie zgłoszenia celnego z [...] kwietnia 2005 r. samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...] r. Zgłoszenia celnego oraz dołączonych dokumentów nie weryfikowano, towar objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu i zwolniono. Do zgłoszenia dołączono zgodnie z art. 218 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L. 253 z 11.10.1993 roku – dalej: RWKC) umowę kupna z [...] kwietnia 2005 r. określającą cenę samochodu na kwotę [...] CHF wraz z oświadczeniem o pochodzeniu samochodu.

1.2. Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R.

na podstawie art. 165 § 1, § 2 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zmianami – dalej: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zmianami – dalej: Prawo celne) oraz na podstawie art. 78 w związku z art. 29 i 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zmianami – dalej: WKC) w związku z art. 181 a i art. 199 RWKC, z urzędu wszczął postępowanie celne w sprawie określenia kwoty długu celnego z tytułu wyżej wskazanego importu. Jako podstawę merytoryczną wskazał zakwestionowanie autentyczności dołączonej do zgłoszenia celnego umowy sprzedaży i wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji oparł ją na następujących ustaleniach faktycznych:

S. władze celne w odpowiedzi na prośbę polskich organów o weryfikację faktury stwierdziły w piśmie z [...] grudnia 2006 r., że eksporter wspomniany w fakturach z [...] kwietnia 2005 r., [...] kwietnia 2005 r. i [...] czerwca 2005 r. (przy czym wystawcą faktury z [...] kwietnia był ten sam podmiot, którego jako eksportera wskazywał skarżący w dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentach – to jest [...]) nie był osiągalny pod wskazanym adresem, w efekcie nie przeprowadzono żadnej weryfikacji. Stwierdzono też, że pojazd jest nieokreślonego pochodzenia, a dowody pochodzenia są nieważne. Naczelnik Urzędu Celnego w R. powołał się też na pismo s. władz celnych z [...] listopada 2006 r. wyjaśniające, że jeśli jakaś firma jest nie do odnalezienia, oznacza to że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała, zarówno w bazach danych, jak i pod wskazanym adresem.

1.3. Na tej podstawie organ I instancji przyjął, że umowa dołączona do zgłoszenia celnego jest niewiarygodna. W konsekwencji, zakwestionowano też wartość celną towaru, jak i prawdziwość oświadczenia eksportera o wspólnotowym pochodzeniu towaru, które nie stanowiło takiego dowodu pochodzenia wspólnotowego w myśl art. 16 ust. 1 i art. 22 ust. 1 Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z 22 lipca 1972 r. (Dz. Urz WE Nr L 45 z 15 lutego 2006 r.) i tym samym nie uprawniało do stosowania preferencji celnych.

Kwestionując wiarygodność przedstawionej przez skarżącego umowy, organ

I instancji porównał zadeklarowaną wartość z internetowymi ofertami sprzedaży samochodów na rynku s. i uznał, że cena ta odbiega znacznie od tak ustalonych cen, gdyż pojazd podobny w S. osiąga wartość [...] CHF. Organ z uwagi na brak innych wyczerpujących materiałów pozwalających na potwierdzenie zadeklarowanej przez Skarżącego wartości, określił tę wartość metodą zastępczą, korzystając z danych zawartych w katalogu "[...] – samochody osobowe, informator rynkowy nr [...] str. 3. Ustalił, że wartość nowego samochodu z 2005 r. wynosiła [...] PLN, natomiast wartość samochodu używanego rok produkcji 2004 wynosiła w tym czasie [...] zł, zaś roczny ubytek wartości rynkowej między samochodem używanym z 2004 r. a z 2003 roku wynosi [...] zł. W ten sposób organ przyjął wartość rynkową przedmiotowego samochodu powiększając cenę używanego samochodu z 2004 r. ([...] zł ) o kwotę rocznego ubytku wartości pomiędzy używanymi samochodami z roczników 2003 i 2004 ([...] PLN) przyjmując ostatecznie wartość rynkową brutto przedmiotowego samochodu na kwotę [...] zł. W oparciu o taką cenę rynkową, zmniejszając ją o marżę handlową 10%, cło 10%, podatek akcyzowy 3,1% ustalono wartość celną przedmiotowego samochodu na [...] PLN i 10% cła w wysokości [...] PLN.

W tej sytuacji, Naczelnik Urzędu Celnego w R. wydał przedmiotową decyzję pierwszoinstancyjną, w której w związku z wyliczeniem nowej wartości celnej orzekł

o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego.

2. Skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w W..

W odwołaniu tym zarzucił:

a) błędne uznanie niewiarygodności przedstawionej przez niego umowy sprzedaży,

b) pominięcie faktu, że przedmiotowy samochód był uszkodzony,

c) naruszenie prawa przez błędne przyjęcie, że w toku postępowania celnego wspólnotowe pochodzenie towaru może być udowodnione jedynie przez dokument EUR 1 lub deklarację na fakturze, a tym samym błędny wniosek,

iż zakwestionowanie umowy sprawia, że samochód traci "unijne pochodzenie".

W uzasadnieniu odwołania kwestionował prawidłowość odczytania przez organ treści informacji s. władz celnych. Twierdził, że sprzedawca samochodu działa nadal pod wskazanym adresem i numerem telefonu.

Wniósł o przeprowadzenie dowodów w celu ustalenia istnienia eksportera przez zweryfikowanie telefonów i adresu oraz przez przesłuchanie skarżącego

w charakterze strony, a nadto o ustalenie i przesłuchanie funkcjonariuszy s. władz celnych dokonujących ustaleń zawartych w piśmie z [...].12.2006 r. na okoliczność sposobu dokonania ustaleń i treści pisma.

Uzasadniając zarzut nieuwzględnienia uszkodzenia samochodu wskazał na zapisy w umowie sprzedaży i w opisie towaru w dokumencie SAD. Zarzucił brak rzetelności i legalności działań funkcjonariuszy celnych polegającej na sprzeczności pomiędzy stwierdzeniami o przeprowadzeniu rewizji polegającej na oględzinach i nie stwierdzającej uszkodzeń, a zapisami dokumentu SAD. Wniósł o przeprowadzenie dowodów na okoliczność uszkodzeń samochodu z zeznań świadka i skarżącego, oraz o uwzględnienie tych uszkodzeń w wycenie samochodu.

Uzasadniając ostatni zarzut skarżący twierdził, że EUR 1 lub deklaracja pochodzenia na fakturze jest warunkiem uzyskania preferencji celnych w momencie dokonywania zgłoszenia celnego, natomiast ustalenie rzeczywistego pochodzenia towaru w ramach ewentualnego dalszego postępowania możliwe jest za pomocą wszystkich dopuszczalnych prawem środków dowodowych.

3.1. W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej w W. zwrócił się do skarżącego o przedłożenie dokumentów potwierdzających stan techniczny samochodu. W odpowiedzi na to skarżący stwierdził, że upłynęło już 4 lata od importu samochodu, ponowił swoje wnioski dowodowe, w tym

o przeprowadzenie dowodu w trybie art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ poczynił ustalenia co do tego, że samochód został zarejestrowany na E. Z. w dniu [...] lipca 2005 r., otrzymał też z Urzędu Miejskiego w R. dokumenty będące podstawą rejestracji, w tym fakturę sprzedaży samochodu przez skarżącego dla E. Z. z [...] lipca 2005 r. za kwotę brutto [...] zł.

3.2. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej

w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał w istocie argumentację decyzji pierwszoinstancyjnej. Powołał się na moc dokumentu urzędowego – raportu s. administracji celnej na podstawie art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego umowa nie jest dowodem faktycznej zapłaty takiej ceny jak w umowie, a brak potwierdzenia dokonanej wpłaty przemawia za prawdziwością ustaleń dokonanych przez szwajcarską administrację celną. Organ wyjaśnił podstawy prawne zastosowania wyceny metodą "ostatniej szansy" (art. 31 ust. 1 WKC), uprawniającą do korzystania z wyspecjalizowanych katalogów.

Podniósł też, że w przypadku złożenia przez importera stosownego wniosku byłoby możliwe badanie jakościowe towaru na podstawie art. 42 WKC.

Odnosząc się do wniosku o zweryfikowanie adresu i numeru telefonu sprzedawcy podanego na umowie organ stwierdził, że wobec informacji s. władz celnych dalsze ustalenia w tym zakresie nie są konieczne.

Odpierając zarzuty dotyczące nieuwzględnienia uszkodzeń samochodu organ wskazał, że skarżący nie przedstawił dowodów na to w postaci dokumentów potwierdzających stan techniczny, ocen rzeczoznawców, faktur za naprawę, dlatego też organ celny w chwili dopuszczenia do wolnego obrotu nie miał możliwości ustalenia wartości celnej pojazdu. Za niewiarygodną uznano fakturę sprzedaży wystawioną przez skarżącego z uwagi na cenę niższą niż deklarowane przez niego koszty importu i remontu samochodu. Organ uznał za nieuzasadniony na gruncie art. 188 Ordynacji podatkowej wniosek o powołanie biegłego do wyceny samochodu, skoro wartość rynkowa znajduje się w wyspecjalizowanych katalogach.

Dyrektor Izby Celnej powtórzył argumentację prawną organu I instancji

co do tego, że brak formalnego udokumentowania unijnego pochodzenia towaru stanowi przeszkodę do zastosowania preferencji celnych i powoduje konieczność zastosowanie stawki celnej 10%. Wyjaśnił przy tym, że widniejąca na załączonej

do zgłoszenia celnego umowie jako sprzedawca firma [...] była jedną z trzech jakiej dotyczył wspomniany raport s. władz celnych stwierdzający nieistnienie tej firmy, to jest jednym z wystawców faktur, których dotyczył raport.

Zdaniem organu, podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, materiał ten został wyczerpująco rozpatrzony, w granicach dopuszczalnej swobody organu w ocenie dowodów. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i z uprawnień tych korzystał, jednak nie udowodnił faktów,

z których zamierzał wywodzić korzystne skutki prawne.

4. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., wnosząc o uchylenie tej decyzji i utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego

w R.. Zarzucił wadliwość postępowania przez oddalenie wszystkich jego wniosków dowodowych wbrew art. 188 Ordynacji podatkowej.

Podniósł też, że nie zapewniono mu pełnego dostępu do akt sprawy, pominięto pisma s. administracji celnej nr [...] z [...] września 2006 r., w szczególności stanowiące odpowiedź na pismo Ministerstwa Finansów z [...] lipca 2006 r. . Powołał też numery innych pism z [...].12.2006 r. i z [...].05.2006 r., z których miałoby wynikać, że interpretacja informacji s. władz celnych powinna być inna, niż odczytały to organy.

Zarzucił nie zrealizowanie zasady prawdy obiektywnej ze względu na pominięcie oceny wpływu uszkodzeń jego samochodu na wartość celną. Nie zgodził się z zastosowaniem marży 10%. Zdaniem skarżącego nieuwzglednienie ceny faktycznie zapłaconej – ceny transakcyjnej przy jednoczesnym nieuwzględnieniu wartości celnej stanowi naruszenie przepisów WKC w zakresie ustalania wartości celnej. Podniósł też, że zgodnie z art. 181 a RWKC odrzucenie wartość transakcyjnej może nastąpić, kiedy wartość transakcyjna rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia, a subiektywne przekonanie funkcjonariusza organu o takim zaniżeniu nie jest wystarczające do kwestionowania zadeklarowanej wartości celnej.

Na koniec podniósł, że nieuwzględnienie faktu uszkodzenia samochodu narusza przepis art. 122 Ordynacji podatkowej.

5. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Odpowiadając na zarzut pominięcia części materiału dowodowego wskazał, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających stan techniczny pojazdu, a więc nie przedstawił dowodów przeciwnych do tych, jakie przyjęły za podstawę swych ustaleń organy celne, nie wykazując tym samym stosownej inicjatywy dowodowej. Organ wyjaśnił też, że nie wszystkie dokumenty s. administracji celnej mogły być udostępnione skarżącemu ze względu na przepisy art. 10 i art. 11 protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. UE L 168 poz. 77 z 27 czerwca 1997 r.). Z kolei z art. 179 Ordynacji podatkowej wynika, że przepisu art. 178 Ordynacji podatkowej nie stosuje się do dokumentów, które organ wyłączy z akt sprawy ze względu na ochronę tajemnicy państwowej lub interes publiczny.

Nie uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego organ uzasadnił tym,

że okoliczności mające znaczenie dla sprawy, na które te dowody były zgłaszane, to jest, że samochód jest nieokreślonego pochodzenia a dowody pochodzenia są nieważne, zostały wystarczające stwierdzone innymi dowodami, to jest pismami s. administracji celnej.

Organ odparł też pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

6. Na rozprawie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z pism s. władz celnych nr [...] z [...] września 2006 r. i pisma nr [...] na okoliczność treści informacji władz celnych o eksporterze. Sąd dopuścił ten dowód i organ dostarczył w wyznaczonym terminie wskazane pismo władz S. z [...] września 2006 r. stanowiące odpowiedź na pismo Ministerstwa Finansów o numerze [...]. Pismo to zawierało ogólne stwierdzenia o niemożności ustalenia istnienia bądź nieistnienia firmy na podstawie wpisu do Rejestru Handlowego, oraz o tym, że osoby używające fikcyjnych faktur podają jako adres znane place, gdzie odbywa się handel samochodami używanymi i trudno tam odszukać istniejące firmy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona, choć tylko z niektórych przyczyn w niej wskazanych.

6.1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone, m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Po zbadaniu sprawy, w granicach tak określonej kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

6.2. W pierwszej kolejności Sąd rozważał w sprawie niniejszej, czy istniały uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym oraz prawdziwości oświadczenia o pochodzeniu samochodu. Z tej racji, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów (Kodeksu celnego z 9 stycznia 1997 r. - Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni zaakceptowało uprawnienie organów celnych do kwestionowania materialnej wiarygodności umów sprzedaży (dokumentowanych najczęściej rachunkami) załączanych do zgłoszenia celnego, tj. ceny towaru. Między innymi, w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 roku, (V SA 1802/02) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie,

w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, w określonym przepisami celnymi trybie. Powyższe poglądy pozostają w pełni aktualne pod rządami obecnie obowiązujących przepisów.

Weryfikacja została przeprowadzona w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będący załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską, a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą, a Konfederacją Szwajcarską o Protokół

w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 str. 77, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 t. 8, str. 306). Zgodnie z w/w protokołem organ, do którego kierowany jest wniosek, w zgodzie ze swoim ustawodawstwem, podejmuje konieczne kroki w celu dostarczenia wszystkich dokumentów, powiadomienia o wszystkich decyzjach, jak również innych odpowiednich dokumentach, które stanowią cześć danej procedury wchodzące w zakres tego Protokołu ze względu na adresata zamieszkującego lub mającego siedzibę na tym terytorium (art. 5 w/w Protokołu).

Organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych (art. 8 w/w Protokołu). Uzyskane informacje wykorzystuje się w przypadku postępowań sądowych lub administracyjnych, wszczętych z powodu niezastosowania ustawodawstwa celnego.

Pismo s. władz celnych [...] grudnia 2006 r. należy uznać za dokument urzędowy stwierdzający w odniesieniu do [...] (w nawiązaniu do dokumentu sprzedaży z [...] kwietnia 2005 r. na którym jako sprzedawca figurował ten podmiot).

Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej, dokument urzędowy

to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane

do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa

i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Z treści tego dokumentu urzędowego uprawnione było wyciągnięcie logicznego wniosku, że skoro ze względu na nieosiągalność [...]

i niemożność przeprowadzenia weryfikacji w odniesieniu do dokumentu sprzedaży wystawionego w dniu [...] kwietnia 2005 r., pojazd uwidoczniony na tej fakturze (gdzie jako sprzedawca widniał ten podmiot) jest nieokreślonego pochodzenia, a dowody pochodzenia są nieważne. Tak więc, w tym zakresie organy miały prawo w granicach swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej uznać za niewiążącą dołączoną do zgłoszenia celnego umowę sprzedaży. Zbędne też było dopuszczanie dowodów mających na celu weryfikację prawdziwości przyjętego za dowód w sprawie dokumentu urzędowego pochodzącego od s. władz celnych przez przepytywanie urzędników tych organów na okoliczność ustaleń prowadzących do wydania wskazanego dokumentu. Również dowodów z zeznań skarżącego i bliżej nieokreślonego wnioskowanego przez niego "zweryfikowania adresu i numerów telefonu podanych na pieczątce", organ miał prawo nie dopuścić dla obalenia mocy dowodowej wskazanego dokumentu urzędowego, skoro sam skarżący nie wykazał żadnej inicjatywy dla wykazania materialnego dowodu na istnienie firmy [...] chociażby poprzez uzyskanie od tej firmy jakichkolwiek informacji pisemnych mogących potwierdzić jej istnienie.

6.2. Skoro istniały podstawy do zakwestionowania prawdziwości dokumentu sprzedaży, tym samym prawidłowe było zakwestionowanie zawartego w tym dokumencie oświadczenia o pochodzeniu samochodu uprawniające do zastosowania preferencyjnej stawki celnej 0%. Przepisy art. 3 i art. 18 Umowy z 1972 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. UE L z 1972 r. Nr 300, poz. 191), zwane dalej Umową,

w kontekście postanowień art. 300 ust. 7 w związku z ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej powoływane w skrócie TWE) przewidują preferencje celne oraz podatkowe, we wzajemnej wymianie handlowej pomiędzy Stronami.

Art. 2 Umowy stanowi, że jej postanowienia są stosowane wyłącznie

do produktów pochodzących ze Wspólnoty i ze Szwajcarii, przy czym określenie "produkty pochodzące" ma w prawie wspólnotowym i samej Umowie specyficzne formalno-prawne znaczenie. W rozpatrywanej sprawie chodzi o znaczenie jakie Strony nadały w Protokole 3 do Umowy, dotyczące definicji pojęcia "produkty pochodzące" i "metody współpracy administracyjnej". W Protokole nr 3 wskazano wprost, że produkty pochodzące ze Szwajcarii (pochodzące ze Szwajcarii

w rozumieniu tego Protokołu) podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom Umowy, pod warunkiem przedłożenia stosownego dowodu pochodzenia, w tym deklaracji eksportera zamieszczonej na fakturze w formie zgodnej z treścią określoną w załączniku.

Z powyższego uregulowania jednoznacznie wynika szczególny formalizm, którego zachowanie umożliwia dopiero skorzystanie przez importerów z preferencji celnych

i podatkowych przewidzianych w Umowie. Pojęcie "produkty pochodzące"

w rozumieniu Protokołu 3 do Umowy nie jest bowiem równoznaczne z pojęciem używanym w języku potocznym, a także niezbędne jest wylegitymowanie się wiarygodnym dowodem pochodzenia - przewidzianym przez Umowę. W tym zakresie, Strony Umowy ustaliły szczegółowy tryb weryfikacji dowodów pochodzenia, przewidując udzielanie sobie wzajemnie, poprzez właściwe organy administracji celnej pomocy w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw pochodzenia. Do celów stosowania ust. 1 organy celne kraju przywozu przedkładają stosowne świadectwa pochodzenia organom celnym kraju wywozu celem przeprowadzenie weryfikacji. Weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu. W tym celu mają one prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić weryfikację ksiąg rachunkowych eksportera lub innego rodzaju kontrolę, którą uznają za stosowną i przedstawiają wyniki kontroli organom wnoszącym o weryfikację. Wyniki te wskazują, czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub ze Szwajcarii, oraz czy spełniają one pozostałe wymogi niniejszego protokołu.

Organ który prowadzi postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu. Skoro pismo s. władz celnych uznane zostało za dokument urzędowy to stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument ten nie jest prawdziwy albo gdy oświadczenia organu jest niezgodne z prawdą.

6.3. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących

do określenia wartości celnej zachodzi konieczność ustalenia tej wartości zgodnie

z metodami określonymi w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organy prawidłowo zinterpretowały w tym zakresie obowiązujące przepisy prawa materialnego. Prawidłowo też uznały, że nie można wartości używanego samochodu ustalić na podstawie art. 30 WKC, dlatego też należy skorzystać z metody ostatniej szansy, zgodnie z art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

6.4. Ustalając prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez organy, Sąd dokonał oceny prawidłowości działania organów przy ustaleniu wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego i właśnie naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie stało się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 31 ust. 1 WKC, wartość celna jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych

z zasadami i ogólnymi przepisami:

– porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

– artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

– przepisów niniejszego rozdziału.

Jak wynika jednak z art. 31 ust. 2 lit g wartość ta nie może być jednak ustalana

na podstawie arbitralnych lub nieprawdziwych wartości.

Powołane przepisy nakładają zatem na organy celne obowiązek daleko posuniętej staranności w dokonywaniu określenia wartości celnej. Taka wycena może być oczywiście oparta na dostępnych katalogach cenowych, jak [...],

ale będzie to wystarczająca podstawa wyceny tylko wtedy, jeśli uda się znaleźć

dla porównania samochody o porównywalnych z wycenianym parametrach istotnych dla wyceny takich jak: marka, typ, rodzaj, istotne elementy wyposażenia, rocznik, uszkodzenia wpływające istotnie na wartość używanego samochodu.

Dokonany na dokumencie SAD przez funkcjonariusza celnego zapisek

o uszkodzeniu samochodu ("uszkodzony przód, przednia szyba") oraz fakt sprowadzenia samochodu na lawecie (co wynika z faktury za jego przewóz) wskazują na istotne uszkodzenia przedmiotowego samochodu w chwili sprowadzenia go do Polski. Tymczasem okoliczność ta jest całkowicie pominięta, co może stanowić o ustaleniu wartości celnej na podstawie arbitralnych lub nieprawdziwych wartości. Pominięcie tej okoliczności związane też było z naruszeniem przez organy celne przepisów art. 188 Ordynacji podatkowej, gdyż skarżący zgłaszał wnioski dowodowe mające na celu wykazanie rodzaju uszkodzeń, co tym samym dawałoby możliwość rzetelnego określenia wartości celnej, w tym przy udziale biegłego. Organ nie może takich wniosków dowodowych odrzucać tylko dlatego, że na podstawie innych dowodów uznał za wyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla sprawy,

w sytuacji gdy strona chce wykazać tymi dowodami okoliczność przeciwną lub istotnie inną od tej, przyjętej przez organ, a mającą istotne znaczenie dla sprawy.

W tym przypadku organ przyjął hipotetycznie, że samochód nie miał uszkodzeń wpływających na jego cenę, skoro powoływał się na ceny katalogowe dotyczące samochodów nieuszkodzonych. Tymczasem skarżący chciał dowieść okoliczności przeciwnej, że samochód był uszkodzony w sposób mający wpływ na jego cenę, na co wskazywał też wspomniany zapis na dokumencie SAD. W konsekwencji nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego dotyczących wartości celnej samochodu prowadziło do naruszenia obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz stanowiło przekroczenie dopuszczalnych przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej granic swobodnej oceny materiału dowodowego, czyniąc tę ocenę w sposób niedopuszczalny dowolną, a nawet naruszającą zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 122 Ordynacji podatkowej.

Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przeprowadzenie postępowania bez tych uchybień mogłoby doprowadzić do inych ustaleń co do wartości celnej pojazdu.

Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. należało zaskarżoną decyzję uchylić. Konieczne też było uchylenie decyzji organu I instancji, z uwagi na to, że i postępowanie pierwszoinstancyjne było dotknięte taką samą wadliwością, załatwienie sprawy wymaga zaś przeprowadzenia postępowania dowodowego

w istotnym zakresie, z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wnioski dowodowe skarżącego zmierzające do wykazania uszkodzeń przedmiotowego samochodu i ich wpływu na cenę rynkową, a więc i wartość celną. Obliczenie wartości celnej powinno być dokonane w oparciu o ustalony zgodnie z wytycznymi ze zdania poprzedniego stanu uszkodzeń samochodu przy uwzględnieniu przepisów prawa, obowiązujących

w tym zakresie, to jest w szczególności art. 31-36 WKC.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 u.p.p.s.a. .