Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 497/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, 2, 4,
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r. Nr NRŚ-OR.7536.67.2020.KMa w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej w skrócie P. sp. z o.o.) wystąpiła do Starosty O. z żądaniem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, tj. działki nr [...] i nr [...], obręb B., stanowiącej własność T. S., poprzez udzielenie zezwolenia na wybudowanie i posadowienie stalowego gazociągu wysokiego ciśnienia (o ciśnieniu powyżej 1,6 MPa) i średnicy DN 150 mm, relacji J.-N. (zwanego dalej gazociągiem DN 150).

W dniu 20.10.2020 r. Starosta O. wydał decyzję nr SN.6852.20.2020, którą na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z 02.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) dalej - u.g.n. orzekł zgodnie z wnioskiem, tj.:

1). ograniczył sposób korzystania z części opisanej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia inwestorowi - P. sp. z o.o. na wykonanie na tej nieruchomości gazociągu stalowego o średnicy DN 150 mm, na długości 127,4 m na działce nr [...] zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku nr 1 do decyzji i na długości 19,3 m na działce nr [...] zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku nr 2

2). zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci gazowej, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne . trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ I instancji przywołał ustawowe przesłanki orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz przedstawił analizę zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania materiału dowodowego, który pozwalał stwierdzić, że w sprawie wystąpiły obie przesłanki wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Względem zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym wskazano, że działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obrębu B. w gminie O. przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z [...].05.2012 r. oraz uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z [...].09.2015 r. Starosta wskazał również na okoliczności mające świadczyć o fiasku rokowań w sprawie udzielenie zgody na realizację inwestycji. W tym zakresie powołał się na stanowisko pełnomocnika właściciela nieruchomości objętej ograniczeniem, z którego wynika, że nie wyraża on zgody na ustanowienie nieodpłatnej służebności przesytu oraz zaproponował inwestorowi wypłatę odszkodowania za utracenie realnej wartości obu działek w kwocie 1 500 000,00 zł. Powyższe stanowisko zostało potrzymane w toku spotkań z przedstawicielem inwestora, które odbyły się 25.06.2018 r. i 10.08.2018 r.

Niegodząc się z wydaną decyzją T. S. oprotestował ją odwołaniem, w którym zażądał uwzględniania w sprawie nie tylko interesu publicznego, którego istnienia nie kwestionuje, ale także interesu jednostki, której służy prawo własności i nieograniczone prawo do korzystania z nieruchomości. Pełnomocnik odwołującego wskazał, że na działkach objętych wnioskiem prowadzone są uprawy rolne. Zajęcie działek i utworzenie strefy kontrolowanej o łącznej powierzchni 588 m², pasa montażowego o powierzchni 3320 m² oraz wykonanie gazociągu o łącznej długości 320,4 m spowoduje, że nieruchomość stanie się bezwartościowa. Odwołujący wskazał, że zaproponował wnioskodawcy aby ten zapłacił odszkodowanie lub zawarł umowę kupna-sprzedaży spornej nieruchomości. W odpowiedzi otrzymał propozycję wypłaty odszkodowania opiewającego na rażąco niską wysokość.

W dniu 13.08.2021 r. Wojewoda Dolnośląski wydał decyzję nr NRŚ-OR.7536.67.2020.KMa, którą powołując w podstawie prawnej m.in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, w ten sposób, że:

I. ograniczył sposób korzystania z części opisanej wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie P. sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie na częściach działek nr [...] oraz 36 odcinka gazociągu stalowego wysokiego ciśnienia o wartości 1,6 MPa i średnicy DN 150 mm, realizacji J.-N. , o następujących parametrach:

1). na działce nr [...]

a) długości 127,34 m oraz osi przebiegającej w południowo-wschodniej części działki i przecinającej:

- z jednej strony jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 15,9 m od południowo - zachodniego narożnika działki;

- z drugiej strony jej wschodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 123,2 m od południowo - wschodniego narożnika działki;

b) ułożonego w ziemi na głębokości przykrycia gruntem min. 1,4 m;

c) o obszarze trwałego zajęcia nieruchomości o szerokości do 4 m (do 2 m z obu stron osi gazociągu) i powierzchni 510 m2, ograniczonego dwoma odcinkami równoległymi do osi gazociągu i przecinającymi:

- południową granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 13,9 m od południowo-zachodniego narożnika działki i 26,2 m od południowo-wschodniego narożnika działki;

- wschodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 113,9 m od południowo - wschodniego narożnika działki i 136,2 m od północno

wschodniego narożnika działki;

2). na działce nr [...]

a) długości 19,31 m oraz osi przebiegającej w środkowej części ww. działki i przecinającej:

- z jednej strony jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 128,9 m od południowo - zachodniego narożnika działki;

- z drugiej strony jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 137 m od południowo - wschodniego narożnika działki;

b) ułożonego w ziemi na głębokości przykrycia gruntem min. 1,2 m;

c) o obszarze trwałego zajęcia nieruchomości o szerokości do 4 m (do 2 m z obu stron osi gazociągu) i powierzchni 78 m2, ograniczonego dwoma odcinkami równoległymi do osi gazociągu i przecinającymi:

- zachodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 126.8 m i 131m od południowo-zachodniego narożnika działki;

- wschodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległości 134.9 m i 139,1 m od południowo-wschodniego narożnika działki;

II. przebieg oraz granice: obszaru trwałego zajęcia gruntu, opisanych w pkt I ppkt 1 lit. c. i ppkt 2 lit. c decyzji, obszaru zajęcia na czas robót budowlano-montażowych - o powierzchni 2933 m² na działce [...] oraz 387 m² na działce nr [...] zostały przedstawione na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część decyzji;

III. okres wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem gazociągu opisanego w pkt I decyzji będzie wynosił łącznie 6 miesiące, liczone od dnia ich rozpoczęcia w granicach działek nr [...] i nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania oraz treść decyzji Starosty O., po czym zweryfikowano pod względem formalnym zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty. Okoliczność ta wpłynęła na przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego. Wojewoda przeprowadził na tej podstawie analizę spełnienia ustawowych przesłanek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uznając, że w rozpatrywanym przypadku spełnione zostały warunki niezbędne dla orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Odwołując się do dokumentów, opisano przebieg prowadzonych w sprawie negocjacji. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że inwestor skierował do skarżącego pisma z 27.04.2018 r. oraz z 05.04.2019 r., które zawierały opisy etapów zadania inwestycyjnego pn. "Modernizacja gazociągu relacji J.-N. " oraz kluczowe informacje na temat przedsięwzięcia wraz z załączonymi do nich mapami przedstawiającymi lokalizację projektowanego gazociągu na nieruchomości, wzorem oświadczenia o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji, wzorami umów o ustanowienie nieodpłatnej i odpłatnej służebności przesyłu, określającymi zasady korzystania przez P. sp. z o.o. z nieruchomości oraz broszurą pn. przewodnik dla właściciela nieruchomości. Ponadto organ wskazał na przebieg negocjacji z 25.06.2018 r. oraz z 10.08.2018 r. W ich trakcie inwestor przedstawił zakres planowanych robót budowlanych, wskazując, że inwestycja polegać będzie na posadowieniu gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150 o ciśnieniu powyżej 1,6 MPa. Ponadto opisał obszar trwałego i czasowego zajęcia, a także zaproponował konkretną kwotę za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowanie za okres wykonywania prac. Pomimo opisanych prób zawarcia konsensusu, negocjacje zakończyły się wynikiem negatywnym. Wojewoda zauważył, że brak porozumienia pomiędzy stronami ogniskował się przede wszystkim na wysokości wynagrodzenia za ustanowienie skutecznego wobec właścicieli nieruchomości uprawnienia P. sp. z o.o. do korzystania z gruntu (np. służebności przesyłu). Różnica pomiędzy kwotami proponowanymi przez inwestora a oczekiwanymi przez właściciela nieruchomości wynosząca ponad milion złotych w zasadzie uniemożliwiała wypracowanie wspólnego stanowiska. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że brak konsensusu jest równoznaczny z brakiem zgody na przeprowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. i ma miejsce m.in. wówczas, gdy strony przedstawią sobie wzajemnie takie warunki jej udzielenia, które uznają za niemożliwe do przyjęcia.

Oceniając spełnienie przesłanki wynikającej z art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n., tj. zgodność ograniczenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego organ odwoławczy podał, że zgodnie z datowanym na 26.02.2021 r. wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu B. w gminie O., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z [...].05.2012 r., działka nr [...], położona jest na obszarze oznaczonym symbolem R/[...] - tereny rolne, natomiast działka nr [...] leży na terenach określonych jako KDD/[...] - drogi klasy dojazdowej oraz MN/[...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Ponadto, przez nieruchomość, w zakresie jednostki planistycznej MN/[...], przebiegają linie sieci gazowych wysokiego ciśnienia wraz ze strefami ochronnymi gazociągów. Wojewoda pozyskał również wyrysy z miejscowego planu - sporządzone w skali 1:2000, na których oznaczono umiejscowienie gazociągu: na działce nr [...] - DN 80, natomiast na działce nr [...] - DN 150.

Organ właściwy instancyjnie wyjaśnił, że zmiana na działce nr [...] średnicy nowoprojektowanego gazociągu w stosunku do istniejącego z DN 80 do DN 150, nie powoduje niezgodności przewidywanej inwestycji z m.p.z.p. Pomimo tego, że regulacja § 3 ust. 1 pkt 13 planu wskazuje, że obowiązującymi ustaleniami planu są oznaczenia graficzne rysunku planu - linie sieci gazowej DN 80, cieśn. PN 6,3 MPa wraz z granicami terenów, w obrębie których ustala się ograniczenia zgodnie z polskimi normami i pozostałymi przepisami odrębnymi, to treść § 14 ust. 1 pkt 2 lit. d planu, zgodnie z którą, w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej, szeregowej lub bliźniaczej (MN/[...] - MN/[...]) - dopuszcza się lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej, nie nasuwa wątpliwości, co do możliwości posadowienia projektowanej inwestycji. W przekonaniu Wojewody, odmienna konkluzja, zakładająca zakaz budowy gazociągu wysokiego ciśnienia o innej średnicy niż DN 80, skutkowałaby sprzecznym z zasadami logiki przyjęciem, że po wyłączeniu istniejącego gazociągu z eksploatacji, jego strefa ochronna może istnieć sama dla siebie, w oderwaniu od celu, dla którego została utworzona. Z kolei zgodność inwestycji z dokumentem planistycznym na działce nr [...] wynika z treści § 26 ust. 1 pkt 2 lit. a planu, który na terenach oznaczonych jako R/[...]-R/[...] dopuszcza lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (napowietrznej i podziemnej), przy czym średnica gazociągu pozostanie bez zmian - DN 150.

W dalszych motywach uzasadnienia decyzji odwoławczej przedstawiono okoliczności świadczące o spełnieniu wymogu uwzględnienia przy ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w jak najmniejszej uciążliwości wybranego wariantu przebiegu inwestycji dla właściciela nieruchomości.

Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że w sentencji decyzji w sposób precyzyjny oznaczono przebieg osi gazociągu i obszar trwałego zajęcia gruntu. Działanie to wynikało z konieczności wskazania szczegółowo przebiegu obiektu liniowego, zwłaszcza jego usytuowania względem granic działek i granic pasa technologicznego/obszaru zajęcia w części opisowej decyzji. Określono także czas zajęcia nieruchomości w celu wykonania przez wnioskodawcę prac budowlanych. Uwzględniono przy tym fakt, że inwestycja ma charakter liniowy, a jej realizacja jest uzależniona od uzyskania pozwolenia na budowę, co powoduje, że wyznaczenie konkretnego, dziennego terminu początkowego prac w granicach przedmiotowej nieruchomości, nie jest - na obecnym etapie - możliwe.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że przedmiotem sprawy jest jedynie ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości. Odszkodowanie zostanie natomiast ewentualnie ustalone w zainicjowanym przez stronę, innym postępowaniu, po zakończeniu inwestycji.

W wywiedzionej na powyższą decyzję skardze T. S. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji. Pełnomocnik skarżącego żądanie skargi oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 124 ust. 5 u.g.n. poprzez uniemożliwienie właścicielowi dalszego prawidłowego korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy i zgodny z jej przeznaczeniem;

- art. 126 ust. 4 u.g.n. poprzez brak zawarcia umowy dotyczącej nabycia od skarżącego nieruchomości objętej ograniczeniem sposobu korzystania.

Rozwijając zarzuty skargi jej autor podkreślił, że łączne trwałe zajęcia nieruchomości należących do skarżącego stanowią obszar 588 m². Łączna zajęta powierzchnia nieruchomość na czas trwania robót budowlano-montażowych stanowi 3320 m². Należące do skarżącego działki nr [...] i nr [...] stanowią łączenie obszar o powierzchni [...] m². Po zajęciu części tych działek jest to obszar [...]m², do którego należy doliczyć pas gruntu o szerokości do 4m. Pełnomocnik skarżącego wskazał na pominięcie przez organ odwoławczy faktu, że skarżący jest rolnikiem i na zajętej nieruchomości uprawnia obecnie kukurydze i rzepak (grunty rolne klasy II). Zaskarżona decyzja pozabawia skarżącego możliwości uprawy gruntu a w konsekwencji dochodu ze sprzedaży płodów rolnych. Ponadto organ odwoławczy pominął okoliczność zabudowania gruntów przyległych zgodnie z postanowieniami planu miejscowego. Na postawie postanowień planu skarżący mógłby dokonać podziału objętych decyzją nieruchomości na działki budowlane. Skarżący został zatem pozbawiony nie tylko corocznego dochodu (musi zachować odległość 2m od osi gazociągu) ale również możliwości podziału gruntu na działki budowlane. Potwierdzając fakt prowadzenia rokowań autor skargi zwrócił uwagę, że zaproponowana przez P. sp. z o.o. kwota około 5000 zł za trwałe zajęcie gruntu oraz jego zajecie na czas prowadzenia robót budowlano-montażowych jest wyjątkowo niska i nie rekompensuje utraty wartości nieruchomości. Dlatego skarżący zaproponował kupno nieruchomości, na co spółka nie wyraziła zgody. Według skarżącego na etapie wydawania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości powinien zostać sporządzony operat szacunkowy na okoliczność strat poniesionych przez skarżącego.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Kontrolą sądową objętą w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego, którą uchylono w całości decyzję Starosty O. i wydano merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, w której orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości należącej do skarżącego. Reformacyjny charakter decyzji Wojewody Dolnośląskiego obliguje w pierwszym rzędzie do odniesienia się do prawidłowości zastosowania w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadniczo zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji reformatoryjnej, a więc stanowi o możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia niż organ I instancji, po rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie w drugiej instancji. Nadto w postępowaniu odwoławczym organ II instancji jest organem o kompetencjach merytorycznych, a przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. daje organowi odwoławczemu możliwość orzeczenia co do istoty sprawy.

Wobec braku twierdzeń skargi co do możliwości zastosowania przez Wojewodę Dolnośląskiego, względem omawianego przepisu, należy jedynie potwierdzić słuszność stanowiska organu II instancji odnośnie wadliwości decyzji Starosty O. w zakresie uchybień dotyczących konieczności zawarcia w sentencji decyzji szczegółowych informacji na temat przebiegu obiektu liniowego, zwłaszcza jego usytuowania względem granic działek i granic pasa technologicznego. W przekonaniu Sądu, dostrzeżone przez organ II instancji w tym zakresie nieprawidłowości decyzji pierwszo-instancyjnej były oczywiste i stanowiły o konieczności eliminacji w postępowaniu odwoławczym decyzji wydanej z naruszeniem prawa. Stan sprawy uprawniał jednocześnie organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Na marginesie zauważyć przyjdzie, że Wojewoda Dolnośląski prowadził dodatkowe postępowanie dowodowe z dokumentów, jednakże zastosowanie tego uprawnienia odbyło się z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej.

Materialno-prawną podstawą orzekania w sprawie jest art. 124 ust. 1 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2020 r., Dz. U. poz. 65, ze zm.) zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z nim starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy podkreślić, że zezwolenie może być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrażają zgody na budowę i zakładanie urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zgoda ta musi być wyrażona w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Ponadto należy zauważyć, że celem ustawodawcy przy stanowieniu zasad dotyczących wywłaszczania nieruchomości w rozumieniu art. 112 ust. 2 u.g.n., było usprawnienie procedury mającej na celu realizację celów publicznych. Przepis art. 112 ust. 3 tej ustawy stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Zgodę, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 należy zatem rozumieć jako zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne, określone w art. 6 u.g.n. Dlatego oświadczenie woli właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu winno być na tyle jasne i czytelne, aby nie wywoływało najmniejszych wątpliwości co do istnienia po jego stronie zgody na odjęcie przysługującego mu prawa bądź jego ograniczenie.

Nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy skarżący zgody, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nie wyraził. Negocjacje przeprowadzone przed wszczęciem postępowania nie doprowadziły do zawarcia umowy, na podstawie której inwestor mógłby zrealizować cel publiczny ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obrębu B. w gminie O., przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Gminy O. z [...].05.2012 r. Pomiędzy stronami nie ma przy tym sporu co do tego, że budowa gazociągu jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, zawarciu umowy stanął na przeszkodzie brak zgodnych stanowisk stron w zakresie ustalenia kwoty odszkodowania za zajęcie działek nr [...] i nr [...]. Brak zgody na zawarcie takiej umowy upoważnia P. sp. z o.o. do wystąpienia z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie budzi przy tym wątpliwości, że z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki uregulowanej w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie ma zaznaczenia okoliczności przedstawienia zbyty niskiej - zdaniem skarżącego - propozycji odszkodowania. Rolą organu jest zbadanie jedynie faktu, czy rokowania się odbyły oraz czy na ich podstawie strony zawarły porozumienie, czy też do porozumienia pomiędzy stronami nie doszło. Ponadto przyjdzie podkreślić, że roszczenie o wykup nieruchomości, w sytuacji uregulowanej w art. 124 ust. 5 u.g.n. (powołany w skardze przepis art. 126 ust. 4 u.g.n. odnosi się do przypadku wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody), następuje w drodze umowy, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli więc nie doszło do zawarcia umowy w tym zakresie, skarżący może wystąpić do sądu powszechnego, natomiast nie jest możliwa realizacja tego roszczenia w postępowaniu przed organami administracji publicznej prowadzącymi postępowanie w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Roszczenie w postaci żądania wykupu nieruchomości ma zatem charakter cywilno-prawny, co oznacza, że tylko sąd powszechny mógłby taki obowiązek wykupu nałożyć czy to na starostę czy też na osobę występującą z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

Niezasadnym okazał się zarzut skargi dotyczących braku sporządzenia w trakcie postępowania operatu szacunkowego, który określałby straty poniesione przez skarżącego, a to z tego względu, że zagadnienie rekompensaty nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, albowiem sprawa odszkodowawcza może być wszczęta na wniosek podmiotu zainteresowanego. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie należy się tylko wówczas, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty. Uwzględniając całą regulację zawartą w ust. 4, zgodnie z którym na osobie lub jednostce występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, nie ulega wątpliwości, że w samej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie jest możliwe przyznanie odszkodowania, może ono bowiem zostać przyznane dopiero po zrealizowaniu inwestycji, gdy okaże się, że nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do poprzedniego stanu. Wcześniejsze ustalenie takich strat miałyby wymiar hipotetyczny. Ponadto gwarancja prawa do otrzymania przez właściciela nieruchomości odszkodowania, wynika z art. 128 ust. 4 u.g.n. Stosownie do treści tego przepisu, rekompensata powinna odpowiadać wartości poniesionych szkód, a jeżeli wskutek zdarzenia, o którym mowa w art. 124 u.g.n., zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Reasumując należy stwierdzić, że zarówno przyznanie odszkodowania jak i wystąpienie przesłanek do uwzględnienia roszczenia cywilnoprawnego o odkupienie nieruchomości powiązane jest z faktem, że bądź to nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego bądź też doszło do uniemożliwienia właścicielowi dalszego prawidłowego korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie przydaje organowi orzekającemu o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości kompetencji do nałożenia na P. sp. z o.o. powinności realizacji takich roszczeń.

Ponadto wymaga podkreślenia, że ograniczenia w dowolnym dysponowaniu przez skarżącego nieruchomością - składającą się z działek nr [...] i nr [...] - wynikają z planu miejscowego, którym objęte są przedmiotowe działki. Znamienne jest również to, że przez należąca do skarżącego nieruchomość przebiega gazociąg DN 80, dla którego w dokumentach planistycznych ustanowiona została strefa ochronna o szerokości 40 metrów, w granicach której m.in. zakazuje się lokalizacji wszelkiej zabudowy oraz działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu podczas eksploatacji, ustanowiony jest też obowiązek zapewnienia swobodnego dojazdu do sieci infrastruktury technicznej oraz swobodnego przemieszczania się wzdłuż gazociągu (zob. § 11 ust. 2 pkt 4 lit. d planu). W realiach badanej sprawy skarżący, jako właściciel nieruchomości ze względu na ulokowanie na niej gazociągu - jeszcze przed orzeczeniem przez organ o ograniczeniu korzystania z nieruchomości - był zatem zobligowany do uwzględnienia tego faktu w potencjalnych zamiarach. Tym samym, budowa nowej linii przesyłowej wzdłuż istniejącej, nie wprowadzi żadnych dodatkowych ograniczeń. Skarżący również nie dostrzega, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 26.04.2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640), odległości dopuszczające lokalizację obiektów budowlanych od gazociągów tworzonych w nowej technologii, zostały znacznie zmniejszone w stosunku do tych, jakie obowiązują w odniesieniu do infrastruktury posadowionej przed 2001 r. (np. z 15 m do 2 m). To daje potencjalną możliwość dostosowania w przyszłości postanowień planu miejscowego do mniej restrykcyjnych wymogów w zakresie m.in. zabudowy w okolicach linii przesyłowej, wynikających z powołanego rozporządzenia.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W ocenie Sądu, organ II instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadził, a następnie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.