Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 820/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 56 par 1 pkt 5 w zw. z art. 32a par 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2017 roku sprawy ze skargi A spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...), nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1201), po rozpatrzeniu zażalenia Ax Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez Naczelnika Drugi Urzędu Skarbowego w S. tytułów wykonawczych o numerach: (...); (...), (...), (...), (...), obejmujących zaległości z zobowiązania powstałego u dłużnika zajętej wierzytelności w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych.

W piśmie z dnia 21 kwietnia 2017r. pełnomocnik spółki wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowanie w sprawie z powództwa Ax Sp. z o. o. prowadzonej przed Sądem Rejonowym Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, III Wydział Cywilny, sygn. akt (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym.

W złożonym wniosku, pełnomocnik zauważył, że postępowanie egzekucyjne toczy się wobec spółki w związku z niezapłaceniem podatku z tytułu zawarcia w dniu 4 kwietnia 2013r. umowy sprzedaży przez Ax Sp. z o. o. na rzecz Bx Sp. z o.o. (obecnie) Cx Sp. z o.o.) prawa wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną numerem 8/2 wraz z budynkiem stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności, położonej w S. przy ul. Ay 38 i 39, dla których to praw Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie X Wydział Ksiąg Wieczystej prowadzi księgę wieczystą KW NR (...). Postępowanie sądowe zostało wszczęte z uwagi na spór, co do ważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 4 kwietnia 2013r. w związku z którą został naliczony podatek od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem pełnomocnika spółki umowa sprzedaży jest nieważna, ponieważ brak było ważnej i skutecznej uchwały Zgromadzenia Wspólników Ax Sp. z o.o., umowa została zawarta bez wiedzy i zgody pozostałych wspólników oraz jest sprzeczna z elementarnymi zasadami uczciwości kupieckiej, a przez to nieważna na podstawie art. 58 § 1 K.c. Natomiast orzeczenie Sądu o (nie)ważności umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 4 kwietnia 2013r. będzie stanowiło podstawę do ustalenia, że w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla tejże nieruchomości zachodzi niezgodność co do stanu ujawnionego, a rzeczywistego stanu prawnego. Orzeczenie to wywoła skutek ex tunc, czyli od chwili rzekomego dokonania czynności prawnej. To spowoduje, że odpadnie podstawa prawna naliczenia i obciążenia spółki obowiązkiem publicznoprawnym, czyli przestanie istnieć obowiązek zapłaty podatku dochodzonego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego powinien stanowić art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 32a § 1 i § 2 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia (...) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: (...), (...), (...), (...), (...). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny powołał się na pismo wierzyciela, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 maja 2017r., w którym wierzyciel podtrzymał wniosek w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, informując, że nie znajduje przesłanek do zawieszenia postępowania. Tym samym organ egzekucyjny jest zobowiązany do realizacji tytułów wykonawczych zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Ponadto Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. stwierdził, że zobowiązany, który chce wstrzymać postępowanie egzekucyjne powinien bezpośrednio u wierzyciela uzyskać aprobatę swojego stanowiska, gdyż organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania wymagalności zobowiązań.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku. Zauważył, że spółka wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 w związku z art. 32a § 1 i § 2 u.p.e.a., dlatego błędna jest argumentacja organu egzekucyjnego, że wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie może być uwzględniony, ponieważ wierzyciel nie wyraża na to zgody. Spółka nie wnioskuje o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o wniosek wierzyciela, lecz w oparciu o zupełnie odmienną podstawę prawną i ocena przesłanek, czy wniosek zasługuje na uwzględnienie czy też nie, należy do organu egzekucyjnego. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. jednak takiej analizy nie przeprowadził i nie odniósł się do wniosku z dnia 21 kwietnia 2017r. Ponadto przepisy art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 32a § 1 i § 2 u.p.e.a. nie obligują organu egzekucyjnego do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie, a już z całą pewnością nie nadają takiemu stanowisku charakteru wiążących wytycznych. Intencją spółki nie było badanie wymagalności obowiązku przez organ egzekucyjny, ponieważ kwestia ta będzie pośrednio przedmiotem rozpoznania przed sądem w sprawie (...). Natomiast zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione z uwagi na czasową przeszkodę w prowadzeniu egzekucji. Pełnomocnik zaznaczył również, że wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dodatkowo motywowany jest tym, że dalsze prowadzenie egzekucji może spowodować dla spółki niepowetowaną szkodę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z art. 56 § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 56 § 4 u.p.e.a., na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie.

Zaistnienie którejkolwiek z powyższych przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zauważyć zatem należy, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Istota zawieszenia polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.

W analizowanej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B., po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika spółki z dnia 21 kwietnia 2017r., skierowanego do organu pierwszej instancji, zawierającego prośbę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: (...), (...), (...), (...), (...), z uwagi na postępowania sądowe, toczące się przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...), prowadzonej dla nieruchomości przy ul. Ay w S. z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ujawnienie w dziale II tejże księgi wieczystej Ax Sp. z o. o. w miejsce Cx Sp. z o. o. z siedzibą w S. (sygn. akt (...)), odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki.

W tym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wskazując, że kierując do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, pełnomocnik spółki jako przesłankę wskazał art. 56 § 1 pkt 5 ww. ustawy, obligującą organ do zawieszenia tego postępowania, podnosząc iż w sprawach, których dotyczą ww. tytuły wykonawcze, prowadzone jest postępowanie przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, III Wydział Cywilny o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...), co zdaniem pełnomocnika spółki powinno skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 32a § 1 i § 2 u.p.e.a.

W odniesieniu do powyższego organ wskazał, że zgodnie z art. 32a § 1 u.p.e.a., jeżeli zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, wierzyciel zawiadamia o tym organ egzekucyjny, wskazując, w jakim zakresie egzekwowana należność pieniężna nie została zaskarżona. Natomiast stosownie do § 2 ww. artykułu, zawiadomienie, o którym mowa w § 1, powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przedmiotu sporu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o ile wierzyciel nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego lub podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie przepisy art. 32a § l i 2 ww. ustawy, przewidują konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli zostało wszczęte postępowanie w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, to jednak sytuacja opisana w tym przepisie nie miała zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Fakt toczącego się postępowania cywilnego nie dotyczącego bezpośrednio należności objętych tytułami wykonawczymi nie stanowi ustawowej przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z treści przywołanego przepisu wynika, że w przypadku kwestionowania przez zobowiązanego istnienia lub wysokości należności pieniężnej, wierzyciel zobligowany będzie do poinformowania organu egzekucyjnego o skutecznie wszczętym postępowaniu w tej sprawie. Jednak postępowania, o których mowa w art. 32a § 1 u.p.e.a., to postępowania, w ramach których badana i oceniana jest okoliczność istnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej lub wysokość należności pieniężnej. Zatem literalne brzmienie art. 32a § 1 u.p.e.a. wskazuje, że dotyczy postępowań wszczętych w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej. Nie ma natomiast zastosowania do postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ponieważ postępowanie to nie dotyczy bezpośrednio należności publicznoprawnej.

W odniesieniu do stwierdzenia pełnomocnika spółki, że przepis art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 32a § l i § 2 u.p.e.a. nie obliguje organu egzekucyjnego do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie, a już z całą pewnością nie nadają takiemu stanowisku charakteru wiążących wytycznych, organ zauważył, że zgodnie z art. 32a u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne po uzyskaniu zawiadomienia od wierzyciela o postępowaniu w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej. Z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny nie został powiadomiony o ewentualnie toczącym się postępowaniu, wystąpił do wierzyciela, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Odpowiadając na powyższe pismo, wierzyciel nie zawiadomił na podstawie art. 32a § 1 o konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przesłankę, na którą powoływał się pełnomocnik spółki. Niezależnie zatem od wskazanej uprzednio okoliczności w postaci niewystąpienia w analizowanej sprawie sytuacji polegającej na wszczęciu postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej, brak zawiadomienia organu egzekucyjnego przez wierzyciela o konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego również stał na przeszkodzie, aby stosownie do art. 32a § 2 u.p.e.a. spowodować zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania sądowego.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, orzekając w sprawie był związany treścią art. 56 § 1 u.p.e.a., co oznacza, że o zawieszeniu postępowania, czy też o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie decyduje uznanie organu, a zaistnienie którejkolwiek z przesłanek, wymienionych w powołanym przepisie prawa.

Z analizy zgromadzonych akt sprawy jednoznacznie wynika, iż poddane egzekucji obowiązki podlegają wykonaniu, ponieważ nie zostały wstrzymane, odroczone ani też spłata należności nie została rozłożona na raty (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Nie ulega również wątpliwości, że w analizowanej sprawie z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpił wierzyciel (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) ani nie zaistniały przypadki przewidziane w innych ustawach, które uzasadniałyby zawieszenie tego postępowania (art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Nie wystąpiły również przesłanki, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasad praworządności i ograniczenie się do ustalenia, że postępowanie w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem praw nie jest postępowaniem, w wyniku którego mogą wprost zostać wzruszone wystawione przeciwko spółce tytuły wykonawcze, co do wysokości stwierdzonymi nimi wierzytelności;

- art. 8 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą budzenia zaufania do władzy publicznej, wyrażające się w braku podjęcia jakiejkolwiek interwencji w sprawie, mimo bezspornego ustalenia, że prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji dotyczy przymusowego zaspokojenia nalezności publicznoprawnych wynikających z czynności prawnej, której ważność i skuteczność jest kwestionowana w toku postępowania (...);

- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak oceny wszystkich okoliczności w sprawie, takich jak zasadność egzekwowania podatku od czynności cywilnoprawnych w sytuacji, gdy zostanie ustalone, że umowa sprzedaży z dnia 4 kwietnia 2013r. nie wywoła skutków prawnych,

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kasatoryjne,

- art. 17 § 1 w zw. z art. 18 i 56 u.p.e.a., poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę zawieszenia postępowania sprawie.

Pełnomocnik strony wskazał, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. i okoliczności w nim wskazane uzasadniają powstrzymanie się organu od prowadzenia czynności egzekucyjnych. Zdaniem pełnomocnika pomiędzy postępowaniem egzekucyjnymi a postępowaniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w S. przy ul. Ay 38 i 39 zachodzi ścisły związek, ponieważ jeżeli w sprawie o sygn. (...) zostanie prawomocnie ustalone, że umowa sprzedaży z dnia 4 kwietnia 2013r. nie wywołała skutków prawnych, oczywistym będzie, że nie zaktualizował się obowiązek zapłaty należności publicznoprawnych związanych z tą umową i dochodzonych w drodze przymusu. Ponadto, odnosząc się do treści art. 32a § 1 i 2 u.p.e.a., stwierdził, że przepis ten nie stawia wymogu, aby postępowanie w sprawie istnienia dochodzonej należności toczyło się w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z powyższym uznać należy, że prowadzona sprawa cywilna (...) także mieści się w tym katalogu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji, sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia (...) o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: (...), (...), (...), (...), (...).

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 1257), zwanej dalej: K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek z dnia 21 kwietnia 2017 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w trybie art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 32a § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa Ax Spółki z o.o. w Ł. prowadzonej przed Sądem Rejonowym Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, III Wydział Cywilny, sygn. akt (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...), prowadzonej dla nieruchomości przy ul. Ay w S. z rzeczywistym stanem prawnym.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzone jest postępowanie mające bezpośrednie przełożenie dla stwierdzenia nieistnienia obowiązku zapłaty publicznoprawnej należności pieniężnej z tytułu sprzedaży z dnia 4 kwietnia 2013 r. (Rep. A nr (...)).

Powyższy wniosek zakreśla zatem ramy postępowania organu, do którego wpłynął. Zatem rzeczą organów było rozstrzygnięcie, czy wniosek o zawieszenie postępowania, z powodów w nim wskazanych, winien skutkować zawieszeniem postępowania.

W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje bowiem instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Wnosząc wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego należy przyjąć, iż zobowiązany jest zobligowany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 tej ustawy.

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego wiąże się z wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową przerwę w jego prowadzeniu. Innymi słowy polega na przerwaniu na pewien czas biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu. Przepis art. 56 § 1 od pkt 1 do pkt 5 powyższej ustawy, wymienia enumeratywnie przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści powołanego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4) na żądanie wierzyciela,

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jednocześnie przepis art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskazuje, że zawieszenie postępowania następuje w innych przypadkach wskazanych w ustawie. Przypadki te zostały wymienione w przepisach art. 32a § 2, art. 32c § 1, art. 35 § 1 u.p.e.a.

Interpretacja art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 ww. ustawy przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania.

Jednocześnie art. 56 § 1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 LEX nr 29731 oraz patrz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564).

Zdaniem sądu, sam fakt wniesienia przez Ax Spółkę z o.o. w Ł. do Sądu Rejonowego Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, III Wydział Cywilny pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...), prowadzonej dla nieruchomości przy ul. Ay w S. z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt (...)) - nie rodzi skutków przesądzających o zawieszeniu tegoż postępowania, bowiem przesłanki do zawieszenia enumeratywnie wymienione w art. 56 u.p.e.a nie przewidują takiej sytuacji. Takiej sytuacji nie przewiduje również powołany przez stronę skarżącą art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 32a § 1 i 2 u.p.e.a.

Podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest również wstrzymanie wykonania przez organ lub sąd administracyjny wykonalności decyzji lub postanowienia będącego podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub też zabezpieczenie przez sąd powszechny powództwa o pozbawianie wykonalności tytułu wykonawczego poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (por. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, art. 56; SIP LEX; Wyd. VII Wydawnictwo Wolters Kluwer).

W takich przypadkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne, czyli niezależnie od woli organu jest on zobowiązany do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.

Natomiast artykuł 32a u.p.e.a. został wprowadzony do u.p.e.a. przez nowelizację z 2013 r. z mocą od 21 listopada 2013 r. Jak stwierdzono w uzasadnieniu projektu ustawy, w przypadku kwestionowania przez zobowiązanego istnienia lub wysokości należności pieniężnej, wierzyciel zobligowany będzie do poinformowania organu egzekucyjnego o skutecznie wszczętym postępowaniu w tej sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, że postępowania, o których mowa w art. 32a § 1 u.p.e.a., są postępowaniami zwykłymi, w ramach których badana i oceniania jest okoliczność istnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej lub wysokość należności pieniężnej. Natomiast postępowania nadzwyczajne, których przedmiotem jest ustalenie poważnych wad ostatecznego orzeczenia wydanego w instancyjnym postępowaniu (stwierdzenie nieważności) lub wad postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem (wznowienie postępowania), bądź przesłanek uchylenia lub zmiany ostatecznego orzeczenia, nie będą stanowiły podstawy zawiadomienia przez wierzyciela organu egzekucyjnego o tym postępowaniu, chyba że w sprawie, w której wszczęte zostanie nadzwyczajne postępowanie mające na celu wzruszenie ostatecznego orzeczenia, nastąpi wstrzymanie wykonania tego orzeczenia. Zdaniem twórców ustawy art. 32a służy zrównaniu pozycji prawnej uczestników postępowania egzekucyjnego - wierzyciela i zobowiązanego - niezależnie od tego, czy egzekucja będzie prowadzona na rzecz polskiego wierzyciela, czy też wierzyciela, którym jest państwo członkowskie lub państwo trzecie. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2010/24/UE powstanie sporu co do należności pieniężnych, których dotyczy wniosek o ich odzyskanie pochodzący od państwa członkowskiego, obliguje to państwo do poinformowania państwa udzielającego pomocy o sporze oraz wskazania, w jakim zakresie należności pieniężne zostały zaskarżone. Dlatego też w państwie udzielającym pomocy, zgodnie z art. 14 ust. 4 dyrektywy 2010/24/UE, postępowanie egzekucyjne winno podlegać zawieszeniu, zaś na wniosek państwa występującego o udzielenie pomocy lub z urzędu organ egzekucyjny uprawniony będzie dokonać zabezpieczenia lub na uzasadniony wniosek państwa członkowskiego - kontynuować odzyskiwanie należności pieniężnych. Ponieważ organ egzekucyjny nie będzie uprawniony do weryfikacji merytorycznej uzasadnienia wniosku o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego lub podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, obowiązany będzie zbadać jedynie istnienie takiego uzasadnienia. Jak stwierdzają twórcy ustawy, z uwagi na te uregulowania przyjęto analogiczne rozwiązania w odniesieniu do należności pieniężnych egzekwowanych na rzecz polskiego wierzyciela (patrz: Komentarz do art. 32a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Cezary Kulesza, Opublikowano LEX 2015).

Wobec powyższego rację ma organ, że art. 32a u.p.e.a. dotyczy postępowania, w ramach którego badana i oceniana jest okoliczność istnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej lub wysokości należności pieniężnej.

Powołanie się przez stronę skarżącą na zawisłą przed sądem sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...), prowadzonej dla nieruchomości przy ul. Ay w S., z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt (...)), nie jest postępowaniem dotyczącym ustalenia istnienia obowiązku uiszczenia należności pieniężnej lub wysokości należności pieniężnej.

Nie jest to także tożsame ze złożeniem zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-7 , 9 i 10 u.p.e.a, a więc zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, które prowadzi do zawieszenia postępowania w myśl art. art. 35 § 1 u.p.e.a.

Podkreślić należy, o czym była już mowa powyżej, że punkt 5 art. 56 § 1 u.p.e.a. dopuszcza możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach." Jednocześnie zauważyć należy, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w art. 18, odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w kwestiach w niej nieuregulowanych. Nie można zatem zakładać, aby racjonalny ustawodawca wprowadzał - dwukrotnie w tej samej ustawie - odesłanie do stosowania tych samych przepisów: zarówno w art. 56 § 1 pkt 5, jak i w art. 18. Przyjąć zatem trzeba, że przewidziane w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych "w innych ustawach", dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś uregulowań zawartych w K.p.a. (tak NSA w wyroku z dnia 14 maja 2013 r.; sygn. akt II GSK 292/12). Powyższe oznacza więc, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest możliwości zawieszenia tegoż postępowania poprzez zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. zawieszenia postępowania w związku z wystąpieniem tzw. zagadnienia wstępnego. Skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania przyczyny jego zawieszenia (wskazane w art. 56 u.p.e.a.), to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 K.p.a. (tak NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r.; sygn. akt II OSK 2101/10).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazywana przez stronę skarżącą nie mieści się w katalogu przyczyn, które uzasadniają jego zawieszenie, a tym samym nie mogła stanowić podstawy do pozytywnego rozpatrzenia przez organy wniosku strony. Zawieszenie postępowania z tej przyczyny stanowiłoby naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygniecie. Organy nie mogły z tej przyczyny zawiesić postępowania i wniosek zobowiązanego słusznie nie został uwzględniony. Sprawa uzgodnienia treści księgi wieczystej leży jednak poza ramami tej sprawy i nie wymaga dokonania w tym zakresie stosownych rozważań.

Skoro zatem okoliczności wskazane przez stronę skarżąca we wniosku nie występują wśród przesłanek zawartych w art. 56 ww. ustawy, to wniosek skarżącego nie mógł skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z przyczyn w nim wskazanych.

Nie zostały też naruszone przepisy art. 56 oraz art. 17 i 18 u.p.e.a., jak również nie zostały naruszone przepisy art. 7, 8, 77 i 80 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

B.K.