Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 693/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 7, 77, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku [...], stanowiącego część zespołu [...] w C., gm. [...], wpisanego do w/w rejestru pod numerem [...].

Z uzasadnienia decyzji Ministra wynika, że budynek [...] w miejscowości C., gm. [...], datowany na początek XX w., został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] grudnia 1984 r., pod numerem [...], jako element zespołu [...], na który składają się [...] oraz wnioskowana do skreślenia z rejestru zabytków [...].

Z wnioskiem o skreślenie z rejestru zabytków budynku [...] wystąpiła w dniu [...] lipca 2009 r. D. G., właścicielka zabytkowego założenia. Wskazała, iż obiekt poprzez swoją lokalizację, skalę oraz formę architektoniczną uzurpuje sobie prawo do dominacji w perspektywie całej wsi C., powodując dysonans przestrzenny i estetyczny, niwelując skutecznie ekspozycję, a tym samym percepcję najważniejszego budynku historycznego założenia jakim jest bez wątpienia [...]. Ponadto podkreśliła, że obiekt na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat został znacznie przebudowany, co skutkuje utratą wartości historycznych i naukowych.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił skreślenia z rejestru zabytków opisanego budynku [...] wraz z zespołem [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że budynek [...] stanowi integralną część świadomie zakomponowanego założenia [...] i jest elementem niezbędnym z punktu widzenia kompozycji zespołu, gdyż [...]. Podkreślił ponadto, że prace budowlane, w wyniku których została przekształcona bryła budynku, zostały wykonane przed wpisem obiektu do rejestru zabytków, a stan zachowania obiektu pozwala na podjęcie prac remontowych zmierzających do przywrócenia pierwotnej formy i cech stylowych budynku [..].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy zwróciła się D. G., wskazując, iż budynek [...] został wpisany do rejestru zabytków jako jeden z elementów składowych założenia [...], bez dostatecznego rozpoznania jego walorów. Zdaniem strony, obiekt jeszcze przed wpisem do rejestru zabytków utracił wartości artystyczne, historyczne i naukowe, co zostało potwierdzone w załączonych do akt sprawy materiałach: stanowisku Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w G. z dnia [...] lutego 2010 r., "Opinii architektoniczno -krajobrazowej dotyczącej możliwości usunięcia obiektu dawnej [..] z zabytkowego założenia [...] w C., gm. [...], woj. [...]", sporządzonej w 2009 r. przez dr inż. arch. B. L. oraz kopii opracowania: [...] wykonanego w 1982 r. przez mgr inż. M. C.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, zważył, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z tego rejestru. Powyższy przepis stosuje się też w przypadku skreślenia części zabytku, na mocy art. 13 ust. 2 w/w ustawy. Mając powyższe na uwadze Minister podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania przeanalizowano zgromadzone dotychczas w aktach sprawy materiały, m.in. stanowisko Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w G. z dnia [...] lutego 2010 r. W opracowaniu tym, sporządzonym po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] stycznia 2010 r. stwierdzono, że budynek [...] powstał przypuszczalnie na pocz. XX w. i był wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany. Najstarsza część (w tym [...]) wykonana jest z [....], wtórne dobudówki z [..] zaś łącznik pomiędzy najwyższymi częściami budowli w konstrukcji [...]. Oprócz [...] wszystkie elewacje są [...]. Zatem istniejący obiekt został ukształtowany w rezultacie wielokrotnych przebudów i rozbudów, dokonanych w stopniu znacznie przekraczającym jego pierwotną kubaturę oraz w wysokim stopniu zatracającym jego historyczną formę architektoniczną. Obecna bryła budynku jest w nadmierny sposób rozczłonkowana, niejednolita i niespójna kompozycyjnie. Każdy segment budowli posiada bowiem inaczej zakomponowane elewacje, w których otwory okienne rozmieszczone są [...]. W wyniku otynkowania zmieniona została pierwotna, [...] faktura i kolorystyka ścian. Jedynymi reliktami historycznej formy architektonicznej budowli pozostał [...] oraz [...]. Zdaniem autorów powyższego opracowania, budowla znajduje się w złym stanie zachowania. Ściany są [...]. Ponadto posiadają [...]. [...] elementy konstrukcyjne stropów są w dużym stopniu [...], zaś ich [...] wypełnienie częściowo posiada ubytki. Obiekt nie jest użytkowany od wielu lat, zaś we wnętrzach nie zachowało się historyczne wyposażenie. Ponadto stwierdzono, że obecna forma architektoniczna [...] stanowi głęboki dysonans w odniesieniu do wysokich wartości architektonicznych położonego w jej bezpośrednim sąsiedztwie [...], a także pozostałej historycznej zabudowy dawnego [...]. Rozbudowanie kubatury obiektu spowodowało znaczące obniżenie zabytkowej wartości budowli jako elementu kompozycji przestrzennej historycznego założenia. Jednocześnie skala obiektu sprawiła, iż stał się on wtórną, ahistoryczną dominantą przestrzenną stanowiącą konkurencję dla sąsiedniego [...] oraz negatywną przeciwwagę dla pozostałej, historycznej zabudowy [..]. Zatem, zdaniem ROBiDZ w G. budynek [...] w zespole [...] w C. utracił swoje wartości historyczne, architektoniczne oraz funkcjonalne, które uzasadniałyby zachowanie obiektu w rejestrze zabytków. Podobnej oceny stopnia zachowania budynku [...] oraz jego wpływu na kompozycję przestrzenną historycznego założenia dokonała dr inż. arch. B. L. w załączonej do wniosku "Opinii architektoniczno-krajobrazowej dotyczącej możliwości usunięcia obiektu dawnej [...] z zabytkowego założenia [...] z [...] w C.", stwierdzając m. in., iż budynek [...] zatracił w bardzo dużym stopniu -jeśli nie całkowicie — swoje oryginalne cechy stylowe, gdyż przeprowadzone na przestrzeni lat remonty i przebudowy zmieniły charakterystyczny obiekt w bezkształtny zbiór dobudówek uzupełnień i destrukcyjnie działających w krajobrazie elementów wysokościowych. Autorka cytowanej opinii uważa, że usunięcie [...] znacznie poprawi, a zwłaszcza uczytelni zasady charakterystycznej kompozycji części [...], zdecydowanemu polepszeniu ulegnie również ekspozycja bryty [...] oraz uczytelnione zostanie najbliższe otoczenie [...], w tym kompozycja zieleni. Na duże przekształcenia budynku [...] wskazuje również mgr inż. M. C., autor opracowania "[...]" wykonanego w 1982 r. oraz mgr inż. arch. K. R., autorka ewidencji zabytkowego założenia [...] w C. z 1983 r.

Wobec powyższego, mając na względzie zasadę określoną w art. 7 kpa, Minister wystąpił w dniu [...] września 2010 r. do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o ustalenie aktualnego stanu zachowania budynku [...] oraz sporządzenie dokumentacji fotograficznej. W protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2010 r. przez organ z udziałem strony postępowania, stwierdzono, że budynek [...] wyznacza [...] i obecnie prezentuje bardzo skomplikowaną bryłę pozbawioną określonych cech stylowych, niekształtną i zdegradowaną architektonicznie przez nieumiejętne rozbudowy, co stanowi element degradujący przestrzeń całego [..], jak również układu wsi. Nadto w kompozycji przestrzennej [...] stanowi zdecydowaną dominantę, konkurencyjną z okazałą bryłą [...]. Powodem wpisu do rejestru była przypuszczalnie jego rola w [...].

Po ponownej analizie akt sprawy, w szczególności po zapoznaniu się z protokołem kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2010 r. przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w G. oraz z aktualną dokumentacją fotograficzną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że w omawianej sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności faktyczne lub prawne, pozwalające na skreślenie w/w zabytku z rejestru zabytków. Wnioskowany do skreślenia z rejestru zabytków budynek gorzelni stanowi integralną część założenia [...], którego obecny kształt określony został w początku XX w., prawdopodobnie po przejęciu dóbr [...] przez E. B. Układ założenia, pomimo częściowych przekształceń jest nadal w pełni czytelny. Założenie składa się z [...]. W ten sposób rozplanowany układ, z [...] znajdującą się w bliskim sąsiedztwie [...], jest oryginalnym rozwiązaniem historycznym i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadającego w niniejszej sprawie teza o przypadkowości i "błędzie krajobrazowym" w konstruowaniu zespołu zabudowy. Jednocześnie budynek [...] stanowi niezbędne z punktu widzenia kompozycji zespołu [...] a jego wartość wynika z usytuowania w zespole historycznych zabudowań [...]. Zachowanie budynku dawnej [...] jest zatem istotne, z uwagi na czytelność całego układu przestrzennego zespołu [...] w C. i zachowanie wartości zabytkowej tego założenia. Przy czym bezspornym jest, iż w trakcie użytkowania budynek [...] został znacznie przebudowany i rozbudowany. Obecna forma architektoniczna obiektu jest nieestetyczna i dominuje w założeniu [...], jednakże odnosząc się do argumentów, iż dominacja przestrzenna [...] jest niezgodna z historycznymi zasadami komponowania założeń [...], w których to [...], z racji pełnionej przez siebie funkcji, stanowił najważniejszy rangą i najbardziej wyeksponowany obiekt oraz, że przeskalowana oraz wysoce nieestetyczna forma [...] wywiera zdecydowanie deprecjonujący wpływ na cenne walory ekspozycyjne całego zespołu w C., należy stwierdzić, że z konserwatorskiego punktu widzenia właściwe będzie podjęcie działań zmierzających do przywrócenia pierwotnej formy i cech stylowych budynku, a tym samym przywrócenie pierwotnych relacji przestrzennych pomiędzy poszczególnymi elementami założenia [...], przy zachowaniu spójności kompozycyjnej i przestrzennej samego zespołu [...]. Poza tym pożądany zarówno przez stronę, jak i korzystny z punktu widzenia zabytku, efekt przywrócenia właściwych relacji przestrzennych, uczytelnienia dawnej kompozycji i poprawy ekspozycji [...] można osiągnąć poprzez podjęcie prac remontowych i restauratorskich, a nie poprzez skreślenie z rejestru zabytków, prowadzące do wyburzenia obiektu. Przy czym zauważyć należy, że deklarowana przez D. G. gotowość uzupełnienia zabudowy [...], po ewentualnym wykreśleniu z rejestru zabytków i rozebraniu dawnej [...], tak aby utrzymać cechy kompozycyjne zabytkowego założenia i czytelność narysu podwórza gospodarczego, stoi w sprzeczności z celami ochrony zabytków, wyrażonymi w art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności z postulatem trwałego zachowania zabytków. Ponadto zauważyć należy, iż skreślenie obiektu z rejestru zabytków może nastąpić w ściśle określonych przez ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przypadkach, tj. utraty przez zabytek jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej bądź pojawienia się nowych ustaleń naukowych, deprecjonujących wartość zabytku, będących podstawą jego wpisu do rejestru. Wobec czego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stanął na stanowisku, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych przesłanek. Do chwili obecnej budynek zachowany jest w bryle i formie w stanie w jakim wpisany został do rejestru zabytków w 1984 r. Prace budowlane, w wyniku których przekształcono oryginalną sylwetę obiektu, przeprowadzone zostały przed tą datą, i pomimo ich wykonania obiekt uznany został jako wartościowy element założenia [...] w C., wymieniony w decyzji o wpisie do rejestru zabytków, wraz z pozostałymi obiektami gospodarczymi, dopełniającymi dominujące wartości zabytkowe [...] oraz tworzącymi wartości zabytkowe zespołu [...], nierozerwalnie związanego z [...], jako całości założenia [...]. Nie można więc mówić o utracie walorów zabytkowych budynku [...], gdyż wszelkie rozbudowy i przekształcenia miały miejsce przed wpisem do rejestru zabytków. Podobnie, nie istnieją żadne nowe ustalenia naukowe, które wskazywałyby na brak wartości zabytkowych wnioskowanego obiektu. W aktach sprawy, w tym w wykonanej na potrzeby prowadzonego postępowania opinii ROBiDZ w G., poza stwierdzeniami, iż obiekt był wielokrotnie rozbudowywany, brak jest materiałów jednoznacznie stwierdzających zakres dokonanych przekształceń w oparciu o rozwarstwienie architektoniczne i historyczne obiektu. Nieznana jest również pierwotna forma i kształt budynku i tym samym brak jest możliwości oceny stopnia przekształceń obiektu oraz stopnia zachowania pierwotnej substancji zabytkowej. Nadto stan zachowania budynku pozwala na podjęcie prac remontowych, a ewentualny remont obiektu wiązał się będzie z częściowym odtworzeniem jego struktury budowlanej. Jednocześnie w trakcie prac remontowych, w oparciu o wyniki badań konserwatorskich i architektonicznych obiektu, możliwe jest podjęcie prób przywrócenia pierwotnej formy i cech stylowych budynku i likwidacji elementów wtórnych, dysharmonizujących bryłę obiektu, w celu polepszenia i uczytelnienia ekspozycji bryły [...] jako głównej dominanty przestrzennej założenia. Przy czym w odniesieniu do zawartego w stanowisku ROBiDZ w G. twierdzenia, iż próba zdjęcia [...] z elewacji wykonanej pierwotnie z [...], będzie się wiązała ze znacznym zniszczeniem substancji historycznej, należy wskazać, że istnieją opracowana i potwierdzona w praktyce metoda nieinwazyjnego usuwania warstw [..] z [...], bez niszczenia oryginalnego wątku [...]. Metoda ta z dużym powodzeniem została zastosowana do oczyszczenia elewacji budynku dawnej [...], obecnie mieszczącego [...].

W konsekwencji organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, określone przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do uznania konieczności skreślenia budynku dawnej [...] w zespole [...] w C. z rejestru zabytków. Natomiast biorąc pod uwagę cele, jakie stoją u podstaw ochrony zabytków, wyrażone w art. 4 w/w ustawy, w szczególności trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, należy stwierdzić, że skreślenie zabytku z rejestru zabytków może nastąpić tylko w przypadku potwierdzenia w sposób oczywisty i nie wywołujący wątpliwości braku zabytkowych wartości danego obiektu.

Reasumując Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w sprawie w dniu [...] lipca 2010 r., uznając ją za prawidłową.

Skargę na wskazaną decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. G., wnosząc o jej uchylenie jak i o uchylenie decyzji jej poprzedzającej. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art., 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędną – w okolicznościach niniejszej sprawy - jego wykładnię, które polegają na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, zaniechaniu wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej i błędnej oceny, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na wykreślenie części zabytku z rejestru zabytku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja wydana na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 62, poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

W skardze D. G. powołuje się na fakt braku wartości uzasadniających zachowanie [...] w rejestrze zabytków. Zespół [...] w C. zajmujący działkę o nr ewid. [...], z następującymi obiektami: [..] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] grudnia 1984 r.

Przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez D. G. od Agencji Nieruchomości Rolnych aktem notarialnym z dnia [...] maja 2009 r. Rep. [...].

W dniu [...] lipca 2009 r. D. G. jako właścicielka zespołu [...] w C. wystąpiła o wykreślenie z rejestru zabytków budynku dawnej [...] podnosząc, że obiekt ten poprzez swoją lokalizację, skalę oraz formę architektoniczną uzurpuje sobie prawo do dominacji w perspektywie całej wsi, powodując dysonans przestrzenny i estetyczny. Ponadto obiekt ten zdaniem skarżącej utracił wszelkie wartości historyczne i kulturowe, pozostając posępnym świadectwem minionej epoki.

Ustosunkowując się do powyższego twierdzenia skarżącej podkreślić należy, że art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może stanowić podstawę skreślenia zabytku z rejestru zabytków tylko wówczas, gdy zabytek ten po wpisaniu go do rejestru uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej.

W rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie wystąpił, bowiem od dnia dokonania wpisu nie zaszły w zespole [...] w C. żadne istotne zmiany. Strona skarżąca zaś kwestionuje wartość historyczną, artystyczną i naukową części zespołu [...] na dzień dokonania wpisu na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] grudnia 1984 r. Powyższe jednak mogło stanowić ewentualną podstawę do wzruszenia decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Wpis do rejestru zabytków stanowi formę ochrony zabytków i nie może być traktowany jako instrument umożliwiający nabycie nieruchomości po znacznie niższej cenie, czego skarżąca powinna być świadoma.

W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie zdaniem sądu odmówił skreślenia z rejestru zabytków budynku [...] wchodzącego w skład zachowanego w C. zespołu [...], będącego obecnie własnością skarżącej.

Z uzasadnienia decyzji organu ponownie rozpatrującego sprawę wynika, iż przeanalizowano zgromadzone w aktach sprawy materiały tj. opinię Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w G. z dnia [...] lutego 2010 r., z której wynika, że budynek [...] utracił swoje wartości historyczne, architektoniczne oraz funkcjonalne, które uzasadniałyby zachowanie obiektu w rejestrze zabytków, "opinię architektoniczno-krajobrazową dotyczącą możliwości usunięcia obiektu dawnej [...] z zabytkowego założenia [...] w C.", dr inż. arch. B. L., zgodnie z którą usunięcie [...] znacznie poprawi, a zwłaszcza uczytelni zasady charakterystycznej kompozycji części [...], zdecydowanemu polepszeniu ulegnie ekspozycja bryły [...] oraz uporządkowane zostanie najbliższe otoczenie [...], w tym kompozycja zieleni.

Minister wziął pod uwagę również opracowania mgr inż. M. C. z 1982 r. oraz mgr inż. arch. K. R. z 1983 r., które wskazują na duże przekształcenia budynku [...].

W dniu [...] listopada 2010 r. na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził z udziałem strony postępowania oględziny, podczas których ustalono, że budynek [...] wyznacza [...], obecnie prezentuje bardzo skomplikowaną bryłę pozbawioną określonych cech stylowych. W kompozycji przestrzennej [...] stanowi zdecydowaną dominantę, konkurencyjną z okazałą bryłą [...]. Powodem wpisu do rejestru była przypuszczalnie jego rola w [...]. Obecnie bryła niekształtna i zdegradowana architektonicznie przez nieumiejętne rozbudowy, stanowi element degradujący przestrzeń całego [...], jak również układu wsi.

W świetle powyższego przyznać należy rację organowi, że w niniejszej sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności faktyczne lub prawne uzasadniające skreślenie [..] z rejestru zabytków. Jak bowiem zaznaczył Minister budynek [...] stanowi integralną część założenia [...], którego obecny kształt określony został w początku XX wieku, a układ założenia pomimo częściowych przekształceń jest nadal w pełni czytelny. Założenie składa się z [...]. W ten sposób rozplanowany układ, z [...] znajdującą się w bliskim sąsiedztwie [...] jest oryginalnym rozwiązaniem historycznym. Budynek [...] stanowi niezbędne z punktu widzenia kompozycji zespołu [...], a jego wartość wynika z usytuowania w zespole historycznych zabudowań [...]. Zachowanie budynku dawnej [...] jest istotne z uwagi na czytelność całego układu przestrzennego zespołu [...] i zachowanie wartości zabytkowej tego założenia.

Bezspornym w sprawie jest, iż budynek [...] został znacznie przebudowany i rozbudowany, a obecna forma architektoniczna obiektu jest nieestetyczna i dominuje w założeniu [...].

Zasadnie Minister przyjął, iż efekt przywrócenia właściwych relacji przestrzennych, uczytelnienia dawnej kompozycji i poprawy ekspozycji [...] można osiągnąć poprzez podjęcie prac remontowych i restauratorskich, a nie poprzez skreślenie z rejestru zabytków, prowadzące do wyburzenia budynku. Należy podzielić stanowisko Ministra, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a skreślenie zabytku z rejestru może nastąpić tylko w przypadku potwierdzenia w sposób oczywisty i nie wywołujący żadnych wątpliwości braku wartości zabytkowych. W niniejszej sprawie zaś takie okoliczności nie zachodzą. Należy bowiem podkreślić, iż do rejestru zabytków wpisany został zespół [...], w którego skład m.in. wchodzi budynek [...] i stanowi on integralną część założenia [...]. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż do chwili obecnej budynek zachowany jest w bryle i formie w stanie w jakim wpisany został do rejestru zabytków w 1984 r. Remonty i przekształcenia budynku przeprowadzone zostały przed tą datą i pomimo tego obiekt uznany został jako wartościowy element [...] związany z [...], jako całość założenia [...]. Rację należy przyznać organowi, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, by były nowe ustalenia naukowe, które wskazywałyby na brak wartości zabytkowych przedmiotowego budynku. Słusznie organ stwierdził, że brak jest materiałów jednoznacznie stwierdzających zakres dokonanych przekształceń w oparciu o rozwarstwienie architektoniczne i historyczne obiektu. Nie jest również znana pierwotna forma i kształt budynku, co uniemożliwia dokonanie oceny stopnia przekształcenia obiektu oraz stopnia zachowania pierwotnej substancji zabytkowej. Organ konserwatorski uznał, iż stan zachowania budynku pozwala na podjęcie prac remontowych, który wiązał się będzie z częściowym odtworzeniem jego struktury budowlanej.

W ocenie Sądu organ prowadzący postępowanie wbrew zarzutom skargi dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie naruszył art. 80 kpa.

Należy bowiem podkreślić, iż opinie znajdujące się w aktach sprawy nie mają charakteru wiążącego, są opiniami, które podlegają ocenie organu administracyjnego tak jak każdy inny dowód.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ dokonał analizy przedstawionych opinii i ustosunkował się do nich uznając, iż z ich treści nie wynika, by w przedmiotowej sprawie zaszły nowe okoliczności faktyczne lub prawne, pozwalające na skreślenie budynku [..] z rejestru zabytków, jak również, że nie stanowią one nowych ustaleń naukowych, deprecjonujących wartość zabytku, będącą podstawą wpisu do rejestru.

W tych okolicznościach należy uznać, iż nie są zasadne pozostałe zarzuty skargi, bowiem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dwukrotnie rozpatrując sprawę nie naruszył obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, ani art. 107 § 3 kpa.

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.