Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1743/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: par 4 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 366/18 w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 366/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w L. pismami z dnia 13 lutego 2018 r. zwrócił się do Starosty H. z dwoma wnioskami: 1) o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień przez A.P., w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, gdyż w okresie od dnia 29 października 2016 r. do dnia 11 września 2017 r. otrzymał łącznie 27 punktów; 2) o skierowanie go na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

W związku z pierwszym z powyższych wniosków Starosta H. decyzją z dnia z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] orzekł o zatrzymaniu A.P. (dalej zwanego "skarżącym") prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E i T, do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541; dalej zwanej "ustawą zmieniającą"), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, co uzasadniało podjęcie tego rodzaju rozstrzygnięcia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. (dalej zwane "Kolegium") decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzję na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej o zatrzymaniu prawa jazdy wydaje się po ustaleniu stanu faktycznego, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych dokonuje się na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest informacja nadesłana przez komendanta wojewódzkiego policji. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał od Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. informację, że skarżący w okresie od dnia 29 października 2016 r. do dnia 11 września 2017 r. wielokrotnie naruszył zasady ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 27 punktów. Wobec tego organ ten był zobligowany, na podstawie powołanego art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.

Kolegium wyjaśniło również, że po powzięciu informacji o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów, wszystkie przypisane mu punkty były ostateczne. Z tego względu nie podzieliło stanowiska skarżącego, że złożony przez niego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 stycznia 2018 r., zapadłego w sprawie dotyczącej jednego z naruszeń przepisów ruchu drogowego, wykazanego w informacji komendanta wojewódzkiego policji, skutkowałoby tym, że skarżący nie przekroczył 24 punktów, a ewentualne punkty za wykroczenie z dnia 28 marca 2017 r. winny mieć status punktów tymczasowych. Stosownie bowiem do art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W niniejszej sprawie ostanie naruszenie, za które skarżący otrzymał 6 punktów nastąpiło w dniu 11 września 2017 r., a więc przed upływem roku od pierwszego zdarzenia, za które punkty mogłyby zostać uchylone. Wobec tego organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia sankcji dla kierującego, który przekroczył limit 24 punktów za naruszenie zasad ruchu drogowego, jest całkowicie innym postępowaniem niż postępowanie toczące się w trybie przepisów o wykroczenie. Innymi słowy, organy administracyjne nie mają kompetencji do kwestionowania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jedynie komendant wojewódzki policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji. Postępowanie toczące się przed sądem powszechnym jest zaś postępowaniem dotyczącym ukarania sprawcy danego wykroczenia, a postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy ma na celu uniemożliwienie poruszania się po drogach publicznych do czasu spełnienia nałożonych na kierującego obowiązków. Wobec tego postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. w żadnym razie nie było zagadnieniem wstępnym, od którego zależało rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W tej sytuacji prawnej i faktycznej zaistniały podstawy do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Z tego powodu organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego tej decyzji. Ponadto decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ zobligowany był wydać taką decyzję po otrzymaniu zawiadomienia o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów. Oznacza to także, że wszelkie inne argumenty dotyczące wad postępowania oraz kwestii konsekwencji zawodowych dla kierującego nie miały wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję wniósł skarżący.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Jak zauważył Sąd I instancji materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym, do dnia 3 czerwca 2018 r., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Według zaś uchylonego już art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym dla rozstrzygnięcia sprawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuję się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów (art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym).

Powołany wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej wszedł w życie z dniem 18 maja 2015 r. Stosownie zaś do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.), w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 czerwca 2018 r. i naruszenia te spowodowały przekroczenie liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów.

Dalej Sąd zwrócił uwagę, że liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w myśl art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 3 ust. 1 (znajdującym zastosowanie w tej sprawie) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 – dalej zwanego "rozporządzeniem"), jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przez kierujących przepisów ruchu drogowego.

W rozpoznawanej sprawie podstawę do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy stanowiła zawarta we wniosku o sprawdzenie jego kwalifikacji informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o łącznej liczbie punktów, które otrzymał on za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z informacji tej wynika, że skarżący w okresie od dnia 29 października 2016 r. do dnia 11 września 2017 r., a więc przed upływem roku od pierwszego naruszenia, otrzymał łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Było to pięć wykroczeń, za które obciążono skarżącego również punktami karnymi.

Jak wyjaśnił Sąd I instancji decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową, ani też nie zezwala organowi na żadną dowolność, gdyż ma charakter decyzji związanej. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Inaczej mówiąc, starosta zawsze zobligowany jest zatrzymać prawo jazdy kierującemu, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący w okresie od 29 października 2016 r. do dnia 11 września 2017 r. przekroczył liczbę 24 punktów przypisanych mu za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Bezspornie wynika to z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Organ pierwszej instancji zobligowany był uwzględnić wskazaną informację wynikającą z wyżej wymienionego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., a następnie, po wszczęciu postępowania orzec na podstawie powołanego wyżej art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej – o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.

W ocenie Sądu nie zasługiwały również na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy reguł proceduralnych.

Rozstrzygając niniejsza sprawę należało uwzględnić, że w jej okolicznościach faktycznych informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji zawierała informacje o tego rodzaju naruszeniach przez skarżącego przepisów ruchu drogowego, które zakończone zostały w postępowaniu mandatowym również nałożeniem na niego wykazanych wyżej punktów karnych, które były przez to ostateczne. Pomimo tego, że skarżący zakwestionował w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w K. nałożony na niego mandat karny wynikający ze zdarzenia z dnia 28 marca 2017 r., okoliczność ta nie miała jednak znaczenia w sytuacji, w której postępowanie to zakończyło się prawomocnym wymierzeniem skarżącemu za stwierdzone naruszenie kary grzywny. Podobnie kwestionowanie przez skarżącego dopiero we wniesionej skardze dopuszczenia się także pozostałych naruszeń przepisów ruchu drogowego stanowiących wykroczenia, a tym samym zasadności nałożenia i w tych przypadkach punktów karnych, było spóźnione i nie zmieniło statusu nałożonych na niego punktów karnych z ostatecznych – na tymczasowe.

Sąd I instancji ponownie wyjaśnił, Policja prowadzi ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i do jej zadań należy dokonywanie wpisów i ich usuwanie z ewidencji. Stąd też za bezzasadny uznał zarzut, by organ nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia liczby punktów przypisanych skarżącemu, albo też, że zrobił to błędnie. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności dot. nałożenia mandatu karnego i przypisania punktów karnych za stwierdzone naruszenie.

W konsekwencji za błędne Sąd uznał też stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do tego, aby organy zawiesiły niniejsze postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) przez uznanie, że:

a) wpisane skarżącemu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punkty karne z okresu: 29.10.2016 – 11.09.2017 r. w liczbie 27 stanowią podstawę do zatrzymania mu prawa jazdy, w sytuacji gdy do dnia 29.10.2017 r. punkty karne w liczbie 6 za zdarzenie z dnia 28.03.2017 r. do dnia prawomocności wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w K. z dnia 15.01.2018 r., sygn. akt II W [...] – tj. 31.01.2018 r. nie miały statusu punktów ostatecznych i jako takie nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia i zastosowania normy art. 130 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym;

b) punkty karne za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym z dnia 29.10.2016 r. w liczbie 6 podlegały zliczeniu z pozostałymi punktami za dokonane przez skarżącego naruszenia, w sytuacji gdy winny one podlegać usunięciu z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego z dnia 29 października 2017 r.;

2. obrazę art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c. przez:

a) brak weryfikacji twierdzeń skarżącego co do rzeczywistej liczby punktów karnych mających charakter ostateczny według stanu na dzień 12.03.2018 r.,

b) przy określeniu stanu punktowego na ww. datę uwzględnione zostały punkty nieaktywne – co stanowiło sytuację niedopuszczalną, albowiem stwierdzenie usunięcia punktów za zdarzenie z dnia 29.10.2016 r. winno obligować organ do ich ponownego przeliczenia.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stosowną argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2022 r., poinformowano strony postępowania, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W związku z powyższym zwrócono się o udzielenie informacji, czy strony wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz poinformowano o możliwości przedstawienia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

W odpowiedzi na powyższe, wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W związku z powyższym sprawa zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 30 maja 2022 r., na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., tj. na obrazie prawa materialnego oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania. W tej sytuacji, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny, przyjęty przez sąd I instancji, jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego.

Przechodząc do oceny zarzutów procesowych w pierwszej kolejności, wskazać należy, że próba podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji opiera się na błędnym założeniu, że w niniejszym postępowaniu organy administracji mogły dokonać sprawdzenia i weryfikacji naliczonych skarżącemu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Kwestia prawidłowości dokonanych wpisów może być podnoszona przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu, a wydana w tym postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Tym samym brak było podstaw do dokonania w kontrolowanym postępowaniu oceny okoliczności podnoszonych w powyższym zakresie przez skarżącego kasacyjnie. Z tego względu Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w kwestii postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. (sygn. akt II W [...]) dotyczącego zdarzenia z 28 marca 2017 r., nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Należy również wyjaśnić, że wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem. Dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma w tym przypadku data popełnienia naruszeń, a nie data wpisu do ewidencji, wszczęcia postępowania administracyjnego czy też data wydania decyzji. Tym samym argumentacja w zakresie punktów przypisanych skarżącemu za zdarzenie z 29 października 2016 r. nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Nie ulega zatem wątpliwości, że decydujące znaczenie ma data dopuszczenia się naruszenia, a nie to, kiedy w rzeczywistości wprowadzono dane do ewidencji, czy też kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego. Argumentacja ta jest wzmocniona wyraźną wolą ustawodawcy, by kierowca w każdym czasie troszczył się o przestrzeganie prawa, a nie mógł – przez inicjowanie szeroko rozumianych postępowań odwoławczych – uchylać się od przewidzianych przez prawo sankcji. Wobec tego, punkty wpisane jako tymczasowe, które wskutek wydania przez uprawnione podmioty jednego z rozstrzygnięć wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, na mocy których stały się one wpisami ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnionego naruszenia, a nie wydania aktu potwierdzającego je w określonej dacie przeszłej. Rozstrzygnięcia takie mają bowiem charakter deklaratywny, a nie konstytutywny.

Z tych też względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego kasacyjnie dotyczące braku właściwej weryfikacji dokonanych naliczeń punktów karnych przypisanych skarżącemu i oparcia się jedynie na treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja wydawana bowiem w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej była decyzją o charakterze związanym, a organ je prowadzący nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany. Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z 6 luty 2018 r. sygn. akt I OSK 1811/17, z 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1931/17, z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13).

Powyższe oznacza, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony i ustalony, a ocena Sądu I instancji jest w tym zakresie uzasadniona. Tym samym zarzuty procesowe dotyczące kontroli legalności zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia prawidłowości ustaleń faktycznych i postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu administracyjnym (art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c.), nie były uprawnione.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.

Szczegółowe regulacje dotyczące sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia; liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, zawarte zostały w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 powołanej ustawy – rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Z kolegi zgodnie z ust. 2 § 4 rozporządzenia, przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem. Natomiast wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1. (§ 4 ust. 4 rozporządzenia).

Wobec tego, jak wskazano już wyżej, punkty wpisane jako tymczasowe, które wskutek wydania przez uprawnione podmioty jednego z rozstrzygnięć wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, na mocy których stały się one wpisami ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnionego naruszenia, a nie wydania aktu je potwierdzającego w określonej dacie przeszłej. Rozstrzygnięcia takie mają bowiem charakter deklaratywny, a nie konstytutywny.

Reasumując z powyższych unormowania wynika, że nie usuwa się z ewidencji punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu 1 roku od dnia naruszenia kierowca dopuści się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punkty, przy czym prawomocność rozstrzygnięć może zostać stwierdzona w późniejszym okresie niż 1 rok od dnia pierwszego naruszenia. Istotna jest przy tym data dopuszczenia się naruszenia, która musi mieć miejsce w okresie 1 roku od dnia pierwszego naruszenia, a nie data prawomocności rozstrzygnięcia wydanego w sprawie tego naruszenia. Przepis art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanawia zatem ogólną zasadę zgodnie z którą punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia. Przepis ten wprowadza jednak opisany wyżej wyjątek, znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie. Mianowicie, punktów nie usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, jeżeli przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Nie ulega zatem wątpliwości, że decydujące znaczenie ma data dopuszczenia się naruszenia, a nie to, kiedy w rzeczywistości wprowadzono dane do ewidencji, czy też kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego. W związku z tym należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ miał obowiązek zatrzymać skarżącemu prawo jazdy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w zaskarżonym wyroku nie naruszono ani art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.