Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1669/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi Centrum [...] im. [...] w [...] na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przyznanie kategorii naukowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Centrum [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania o przyznanie kategorii naukowej.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Centrum [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] wystąpiło z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej, przekazując w dniu [...] września 2018 r. wypełnioną ankietę w systemie teleinformatycznym POL-on.

Jak wynika z informacji przedstawionych przez wnioskodawcę, Centrum [...] zostało utworzone Uchwałą Senatu Uniwersytetu im. [...] w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. oraz [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. jako wspólna jednostka organizacyjna w rozumieniu art. 31a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) do działalności naukowo-dydaktycznej i badawczej w obszarze [...] i [...] z Uniwersytetem [...] im. [...], Uniwersytetem [...] w [...] i Politechniką [...].

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w spawie przyznania kategorii naukowej.

Minister wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu złożenia wniosku, tj. ustawą o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r., poz. 87 i 1669) oraz rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154), kompleksową ocenę jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych przeprowadza się nie rzadziej niż co 4 lata, w terminie ustalonym przez Ministra zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia. Termin składania ankiet przez jednostki naukowe został ustalony na dzień 21 kwietnia 2017 r. i ogłoszony w BIP na stronie podmiotowej Ministra w drodze komunikatu. Przepisy rozporządzenia określały również warunki dokonywania kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej niezależnie od ww. terminu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, poza terminem określonym w § 3 ust. 7 ocenie mogły zostać poddane: jednostki posiadające kategorię naukową C, które występują o ponowną kompleksową ocenę, jednostki powstałe w wyniku dokonania zmian organizacyjnych: podziału jednostki posiadającej kategorię naukową, a także jednostki utworzone z wydzielonych organizacyjnie części innej jednostki lub innych jednostek posiadających kategorię naukową. Ponadto niezależnie od terminu określonego w § 3 ust. 7 rozporządzenia, ankietę mogły złożyć jednostki utworzone po tym terminie. Ankieta mogła zostać złożona po upływie 2 lat od dnia utworzenia jednostki, przy czym warunek ten nie dotyczył nowej jednostki, która działając w innej formie organizacyjnej, prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe przez okres co najmniej 2 lat przed dniem utworzenia w tej formie organizacyjnej.

Mając na uwadze powyższe przepisy organ stwierdził, że nie zachodzą wymienione w § 4 rozporządzenia przesłanki umożliwiają przeprowadzenie kompleksowej oceny wnioskodawcy, na wniosek złożony po ustalonym przez Ministra terminie. Jednostka została utworzona jako jednostka wspólna w 2006 r. i w okresie od powstania nie podlegała zmianom organizacyjnym w formach i terminach wskazanych w powołanych przepisach rozporządzenia.

Centrum [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] pismem z dnia [...] lutego 2019 r. złożyło zażalenie na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2019 r., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, zmianę rozstrzygnięcia oraz przeprowadzenie ewaluacji jednostki – jako jednostki naukowej, odpowiadającej warunkom określonym w § 4 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych w zw. z art. 322 ust. 6 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 oraz z 2019 r., poz. 39 i 534).

W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że złożenie wniosku o przyznanie kategorii naukowej było następstwem wpisu Centrum [...] do rejestru jednostek naukowych, w wyniku wniosku skierowanego w dniu [...] kwietnia 2018 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który to wniosek uzyskał pozytywną opinię, wyrażoną jednogłośnie, Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. Zdaniem skarżącego, w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. w dniu dokonania wpisu do rejestru jednostek naukowych, nastąpiła zasadnicza zmiana statusu Centrum [...], gdyż z jednostki organizacyjnej Uniwersytetu im. [...] niebędącej jednostką naukową, Centrum stało się jednostką naukową w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. W konsekwencji, w zaskarżonym postanowieniu, niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki określone w § 4 rozporządzenia – nie uwzględniając tego, że bez wylegitymowania się statusem jednostki naukowej Centrum nie miałoby możliwości skutecznego złożenia wniosku o przyznanie kategorii naukowej w terminie wskazanym w uzasadnieniu postanowienia, a zatem poddania się ewaluacji. Dopiero natomiast po zmianie w 2015 r. ustawy o zasadach finansowania nauki, która wprowadziła m. in. przepis zawarty w art. 2 pkt 9 lit. f oraz po wydaniu rozporządzenia Centrum mogło rozpocząć konsekwentnie realizację prac badawczych z zamiarem spełnienia przesłanek zawartych w § 4 rozporządzenia – tzn. uzyskania zmiany jednostki z de facto jednostki dydaktycznej na jednostkę naukową i tym samym taką zmianę formy organizacyjnej, która upoważnia do twierdzenia o powołaniu nowej jednostki.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że w świetle przepisów prawa materialnego przywołanych w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2019 r., a obowiązujących w dacie złożenia ankiety, zaistniały podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

W ocenie Ministra, wyjątek przewidziany w § 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia dotyczy sytuacji szczególnych. Zgodnie z tymi przepisami, niezależnie od terminu określonego na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia, jednostka utworzona po ostatnim terminie określonym na podstawie tego przepisu, mogła złożyć ankietę po upływie 2 lat od dnia jej utworzenia. Warunek dotyczący upływu 2 lat nie dotyczył nowej jednostki, która, działając w innej formie organizacyjnej, prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe przez okres co najmniej 2 lat przed dniem utworzenia w tej formie organizacyjnej. Z przedstawionych przez wnioskodawcę materiałów wynika natomiast wprost, że została utworzona w 2006 r. i od momentu utworzenia działa w niezmienionej formie organizacyjnej. Zdaniem organu nie zachodzi zatem okoliczność, o której mowa w przywołanym przepisie, gdyż ostatni termin ustalony na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia to [...] kwietnia 2017 r.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, że zmiana przepisów art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki, wprowadzona ustawą z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 249), miała na celu dostosowanie przepisów prawa krajowego do przepisów UE. Od momentu wejścia w życie tego przepisu, inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e ustawy, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji(UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6,2014, sir. 1), stały się jednostkami naukowymi, niezależnie od tego, czy posiadały osobowość prawną, co uprzednio było warunkiem niezbędnym. Wobec tego status jednostki nie zmienił się w momencie dokonania wpisu do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on, jak to wskazuje Centrum, ale w momencie wejścia w życie zmiany przepisu art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki.

Zmiany zapisu art. 2 pkt 9 lit. f ustawy nastąpiły 2 lata przed ostatnim terminem składania ankiet - wniosków o przyznanie kategorii naukowej, ustalonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na dzień [...] kwietnia 2017 r.

Jak wynika z przedstawionej dokumentacji, w momencie wejścia wżycie przywołanego wyżej przepisu, Centrum [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] było jednostką posiadającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz organizacją prowadzącą badania naukowe.

Zdaniem organu, nie ma zatem podstaw do twierdzenia o "powołaniu nowej jednostki" dopiero wskutek uznania, że bilans rozwoju prac naukowych jest pozytywny, bowiem już w 2015 r., tj. od momentu wprowadzenia przepisu art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki Centrum mogło wystąpić o wpisanie w systemie POL-on, a następnie złożyć ankietę – wniosek o przyznanie kategorii naukowej, w terminie ogłoszonym przez Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia, do dnia 21 kwietnia 2017 r.

Ponadto organ podniósł, że jak wynika z przesłanej przez Centrum dokumentacji, a także z opinii z dnia [...] września 2018 r. Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, jednostka ta od momentu utworzenia oprócz działalności dydaktycznej prowadzi działalność naukową oraz działalność naukowo-badawczą. Poza tym, od początku swojej działalności, tj. od 2011 r. publikuje wyniki swoich badań w poważanych międzynarodowych czasopismach naukowych o wysokiej punktacji MNiSW, jak i prowadzi szeroko zakrojoną współpracę naukową zarówno krajową, jak i międzynarodową, a także prezentuje wyniki swoich badań na renomowanych konferencjach naukowych. Zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że spełnione zostały warunki wskazane w § 4 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, umożliwiające złożenie ankiety po ustalonym przez Ministra terminie.

Postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2019 r. stało się przedmiotem skargi Centrum [...] Uniwersytetu im. [...] w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że Centrum stało się jednostką naukową w rozumieniu tego przepisu wraz z wejściem w życie jego nowelizacji dokonanej na podstawie art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 249 ze zm.),

2) § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i

uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2154), przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że data wpisu Centrum do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on, nie stanowiła podstawy do złożenia przez Centrum wniosku o przyznanie kategorii naukowej,

3) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., przez błędną jego wykładnię, polegającą na braku podjęcia czynności postępowania dowodowego mających na celu ustalenie daty utworzenia Centrum jako jednostki naukowej w rozumieniu art. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 30 kwietnia 2009 r. o zasadach finansowania nauki,

4) art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez błędną jego wykładnię, polegającą na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy bez wszczęcia oraz przeprowadzenia postępowania administracyjnego,

Mając powyższe na uwadze Centrum wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 27 maja 2019 r. oraz zwrot kosztów postępowania poniesionych w niniejszej sprawie.

W ocenie strony skarżącej Minister błędnie przyjął, że dokonanie wpisu Centrum do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on nie miało znaczenia z punktu widzenia brzmienia art. 2 pkt 9 lit f ustawy o zasadach finansowania nauki oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W sprawie pozostawało bezspornym, że Centrum zostało wpisane do tego rejestru w dniu [...] czerwca 2018 r. Zatem podanie o przyznanie kategorii naukowej zostało złożone w trakcie biegu 2-letniego terminu, o którym stanowi § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Dokonanie wpisu Centrum do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on doprowadziło do powstania nowej jednostki naukowej, której podstawowym zadaniem jest prowadzenie badań naukowych, a nie działalności dydaktycznej.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że postanowienie z dnia [...] maja 2019 r. zostało wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy, nie uwzględniający rzeczywistego statusu prawnego Centrum, począwszy od jego utworzenia w 2006 r. oraz reorganizacji w 2018 r., która doprowadziła do utworzenia nowej jednostki naukowej. Minister nie wziął pod uwagę statutu U[...] obowiązującego w dacie utworzenia Centrum w 2018 r., opierając się na nieistotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dokumentacji z lat 2006-2008.

Nadto, w ocenie Centrum w sprawie doszło do naruszenia art. 61a § 1 K.p.a., który stanowi o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego ze względów formalnych. Wydając postanowienie na tej podstawie Minister nie powinien formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, a do tego sprowadza się nietrafna teza o braku utworzenia nowej jednostki naukowej wraz z dokonaniem jej wpisu do rejestru jednostek naukowych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił, że utworzenie konta w systemie POL-on wymagało wpisania do tzw. rejestru jednostek naukowych, jednakże nie ma on charakteru wpisu konstytutywnego – podmiot nie staje się jednostką naukową z chwilą wpisu do systemu POL-on. Przeciwnie, tylko podmiot będący jednostką naukową może ubiegać się o konto w systemie POL-on. Zatem dowiedzenie, że Centrum jest nową jednostką naukową, gdyż stało się nią dopiero po wpisaniu do systemu, jest pozbawione podstaw prawnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia przytoczonych przepisów K.p.a. organ stwierdził, że przed dokonaniem rozstrzygnięcia w sprawie dokonał wszelkiej staranności, aby ustalić stan faktyczny i prawny. Ponieważ przedmiotem wniosku Centrum było wszczęcie postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowej, Minister zobowiązany był najpierw do ustalenia, czy zachodziły przesłanki wymienione w § 4 rozporządzenia, dopuszczające przeprowadzenie kompleksowej oceny poza terminem określonym w § 3 ust. 7 rozporządzenia.

Strona skarżąca ustosunkowują się do powyższej odpowiedzi na skargę w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019 r. podtrzymała zarzuty skargi podnosząc, iż Minister błędnie argumentuje, że Centrum od początku swojego istnienia funkcjonuje w niezmienionej formie organizacyjnej, a od 2011 r. w sposób ciągły prowadzi i rozwija działalność naukowo-badawczą. Centrum uzyskało bowiem status jednostki naukowej dopiero w 2018 r. na skutek decyzji Rektora U[...] o możliwości ubiegania się przez Centrum o uzyskanie finansowania na zasadach określonych w przepisach o zasadach finansowania nauki oraz o przyznanie kategorii naukowej, czego bezpośrednim następstwem było wystąpienie przez Centrum o dokonanie wpisu do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on i wpis do tego rejestru [...] czerwca 2018 r. W ocenie skarżącej wpis ten nie miał charakteru jedynie formalnego, czy też automatycznego, mechanicznego, gdyż Centrum podlegało w tej materii drobiazgowej ocenie. Centrum nie mogło w tej sytuacji wystąpić w terminie do dnia [...] kwietnia 2017 r. z wnioskiem o utworzenie konta w systemie POL-on, ponieważ w tej dacie nie spełniało warunków organizacji badawczej, która do tego systemu może zostać wpisana. Mając zatem na uwadze skomplikowanie stanu faktycznego sprawy, w tym brak ustalenia przez Ministra zmian w strukturze organizacyjnej Centrum na przestrzeni od 2011 r., wydanie postanowienia w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. było w ocenie strony skarżącej zdecydowanie przedwczesne i doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przed wszczęciem samego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 K.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 K.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.

Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie "inne uzasadnione przyczyny" to "przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, tj.: a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej. Można tu wyróżnić następujące przypadki: – sprawa należy do zakresu działania organów administracji, ale podlega załatwieniu w innej formie niż decyzja, np. w formie czynności materialno-technicznej, aktu stanu cywilnego lub zaświadczenia, – sprawa ma charakter administracyjny, ale dane uprawnienie lub obowiązek wynika wprost z ustawy (lub wydanego na jej podstawie aktu normatywnego) i nie wymaga konkretyzacji (rozstrzygnięcia) w formie decyzji, – sprawa ma charakter administracyjny, ale nie jest objęta w ogóle regulacją administracyjnoprawną (np. korzystanie z wód niewykraczające poza korzystanie powszechne w granicach określonych przepisami prawa wodnego; wpłaty na fundusze społeczne oparte na zasadzie dobrowolności), – sprawa nie ma charakteru administracyjnego, lecz cywilnoprawny i załatwiana jest w formie umowy albo jednostronnej czynności cywilnoprawnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne)" (vide: Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211–212).

Zaznaczyć również należy, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306).

W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. organ powołał okoliczność upływu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej określonego w § 3 ust. 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2154), oraz brak zaistnienia przesłanek określonych w § 4 ww. rozporządzenia umożliwiających przeprowadzenie kompleksowej oceny wnioskodawcy na wniosek złożony po upływie tego terminu.

W niniejszej sprawie nie było kwestią sporną, że upłynął już termin do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej określony w § 3 ust. 7 rozporządzenia. Centrum [...] dowodziło jednak, że powinien mieć w stosunku do niego zastosowanie przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia umożliwiający złożenie ankiety w systemie POL-on po upływie wskazanego terminu. Powyższe strona skarżąca uzasadniała tym, iż złożenie wniosku o przyznanie kategorii naukowej było następstwem wpisu Centrum [...] do rejestru jednostek naukowych, w wyniku wniosku skierowanego w dniu [...] kwietnia 2018 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który to wniosek uzyskał pozytywną opinię Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. Zdaniem strony skarżącej, w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. w dniu dokonania wpisu do rejestru jednostek naukowych, nastąpiła zasadnicza zmiana statusu Centrum [...], gdyż z jednostki organizacyjnej Uniwersytetu im. [...] niebędącej jednostką naukową, Centrum stało się jednostką naukową w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko strony skarżącej nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Centrum [...] zostało utworzone Uchwałą Senatu Uniwersytetu im. [...] w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. oraz [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. jako wspólna jednostka organizacyjna w rozumieniu art. 31a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) do działalności naukowo-dydaktycznej i badawczej w obszarze [...] i [...] z Uniwersytetem [...] im. [...], Uniwersytetem [...] (wcześniej Akademią [...]) w [...] i Politechniką [...].

Zmiana przepisu art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki, wprowadzona ustawą z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 249), spowodowała rozszerzenie katalogu podmiotów spełniających definicję jednostki naukowej. W momencie wejścia w życie tego przepisu, Centrum [...] było jednostką posiadającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz organizacją prowadzącą badania naukowe, a zatem spełniało wymogi definicji jednostki naukowej w świetle powyższego zmienionego przepisu. Mogło zatem od daty wejścia w życie tego przepisu ubiegać się o wpis do rejestru jednostek naukowych oraz utworzenie konta w systemie POL-on, a następnie złożyć ankietę – wniosek o przyznanie kategorii naukowej, w terminie ogłoszonym przez Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia, do dnia [...] kwietnia 2017 r.

Ma rację organ, że wpis do rejestru jednostek naukowych w systemie POL-on nie ma charakteru wpisu konstytutywnego. System POL-on to zintegrowany system informacji o nauce i szkolnictwie wyższym, który wspiera pracę Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a także Głównego Urzędu Statystycznego oraz Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów. Jego istotnym zadaniem jest stworzenie globalnej bazy danych o jednostkach naukowych, wyższych uczelniach i nauce polskiej. Gromadzone dzięki niemu informacje wspierają procesy decyzyjne Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego odnośnie do polskich uczelni oraz jednostek naukowych.

Dany podmiot nie staje się jednostką naukową z chwilą wpisu do systemu POL-on, lecz tylko podmiot będący jednostką naukową może ubiegać się o wpis w systemie POL-on. Zatem twierdzenie, że Centrum [...] jest nową jednostką naukową, gdyż stało się nią dopiero w dniu [...] czerwca 2018 r. po wpisaniu do systemu POL-on, jest pozbawione podstaw prawnych.

Nie mogły mieć tym samym zastosowania w stosunku do Centrum [...] przepisy § 4 rozporządzenia umożliwiające złożenie ankiety w systemie POL-on o przyznanie kategorii naukowej po upływie terminu określonego w § 3 ust. 7 rozporządzenia.

Odnosząc się natomiast do argumentacji strony skarżącej przedstawionej w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2019 r. należy zwrócić uwagę, że z załączonego pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że przyczyną odmowy przyznania Centrum [...] w 2015 r. dotacji na finasowanie utrzymania specjalnych urządzeń badawczych ([...]) był fakt złożenia wniosku po upływie terminu określonego w rozporządzeniu oraz brak przyznanej kategorii naukowej A+, A lub B, a nie brak statusu jednostki naukowej. Także okoliczność, że Rektor Uniwersytetu im. [...] w [...] dopiero w 2018 r. wyraził zgodę na samodzielne ubieganie się przez Centrum [...] o uzyskanie finansowania na zasadach określonych w ustawie o zasadach finansowania nauki nie może mieć wpływu na ocenę, że Centrum [...] już od 2015 r. mieściło się w definicji jednostki naukowej w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 9 lit. f ww. ustawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.