Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1026/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust.3 pkt 1a i 1b
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Danuta Kania, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2013 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "[...]" na poziomie studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej jako – Minister) decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 11 ust. 3 w zw. z art. 30 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmawiającą nadania Wyższej Szkole Zawodowej [...] (dalej jako – Szkoła Wyższa) uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne" na poziomie studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister podniósł, iż Rektor Szkoły Wyższej wystąpił z wnioskiem o nadanie uczelni uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne" na poziomie studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym. Rozpatrując przedmiotowy wniosek Minister zasięgnął opinii merytorycznej Polskiej Komisji Akredytacyjnej (dalej jako PKA). Prezydium PKA, działając na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 1 oraz art. 52 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uchwałą z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz po złożonym odwołaniu, uchwałą z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] negatywnie zaopiniowało przedmiotowy wniosek.

W dniu [...] stycznia 2013 r. Minister, po rozpatrzeniu przedłożonego wniosku oraz zapoznaniu się z opiniami PKA wydał decyzję odmawiającą nadania Szkole Wyższej uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne".

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Szkoła Wyższa podniosła, że:

1. Minister nie rozróżnił wymagań przy ubieganiu się o uprawnienie do prowadzenia studiów jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia, od wymagań przy prowadzeniu studiów, co wynika bezpośrednio z zapisu art. 11 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym;

2. organ nie uwzględnił, iż pierwszeństwo mają zapisy ustawowe przed każdymi innymi przepisami, o ile nie zostały wydane z upoważnienia ustawy w określonych przez ustawę ramach;

3. na etapie wniosku sformułowano ogólne efekty kształcenia, albowiem nie jest celowym ponoszenie nakładów na opracowania zbędne tj. szczegółowych programów i planów (modułów, ECTS itd.); prace te mogą być podjęte dopiero po otrzymaniu pozytywnej dla uczelni decyzji Ministra; stawianie zaś takich wymagań przez organ podważa autorytet i zaufanie do organów administracji;

4. wymagania, co do ścisłego określenia liczby praktykantów i dokładnych umów z pracodawcami (zakładami przyjmującymi praktykantów) jest przedwczesne na tym etapie organizacji kierunku studiów; wbrew poglądowi organu, przepis nie wymaga ujmowania we wniosku informacji na temat dorobku naukowego nauczycieli akademickich nie zaliczonych do minimum kadrowego;

5. żaden przepis nie przewiduje aby nauczyciel akademicki posiadający tytuł lub stopień naukowy legitymował swój dorobek naukowy w kształconym przez Wyższą Szkołę kierunku - techniki dentystyczne;

6. przepisy art. 11 ust. 2 i art. 9 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym wskazują, że opinia Prezydium PKA przekracza prawo;

7. Minister błędnie założył, iż fizyk dr [...] nie jest przydatny w kształceniu praktycznym w technice dentystycznej, podobnie wątpliwości budzi kwestionowanie przydatności matematyka dr [...], czy ekonomisty dr [...]; kształcenie na przedmiotowym kierunku wymaga znajomości praw fizyki, ekonomi, a zwłaszcza matematyki.

Jednocześnie strona odwołująca się zapewniła, iż wymagania, co do warunków kształcenia określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 243, poz. 1445 ze zm.- dalej jako rozporządzenie), zostaną spełnione.

Na etapie postępowania odwoławczego Szkoła Wyższa przedłożyła: 1) uchwałę Senatu nr [...] z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie określenia misji Wyższej Szkoły [...], 2) uchwałę Senatu nr [...] z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie wewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia wraz ze zbiorem procedur z tzw. Księgi jakości dotyczących opracowania proponowanego kierunku (6 procedur), 3) uchwałę Senatu nr [...] z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie zmiany uchwały Senatu nr [...] z dnia 10 stycznia 2012 r., która zawiera przewidziane "Efekty kształcenia na studiach I stopnia - kierunek techniki dentystyczne.

Minister, po zapoznaniu się z dokumentacją i ponownym rozpatrzeniu sprawy, rozstrzygnięciem z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że Prezydium PKA w podjętych uchwałach stwierdziło, iż przedstawiony we wniosku opis procesu kształcenia na studiach pierwszego stopnia na kierunku "techniki dentystyczne" o profilu praktycznym nie pozwala na przyjęcie, że został spełniony wymóg z § 3 rozporządzenia, tj. nie zostaną osiągnięte wymagane dla kierunku właściwe efekty kształcenia. Rektor Szkoły Wyższej wnioskując o powołanie kierunku studiów "techniki dentystyczne" określił jedynie ogólne efekty kształcenia w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej, a także w obszarze nauk technicznych w dziedzinie technologii chemicznej. Nie określono efektów kształcenia prowadzących do uzyskania kompetencji inżynierskich, (§ 4 ust. 2 rozporządzenia), jak również nie spełniono wymogów sformułowanych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 listopada 2011 r. w sprawie Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego (Dz. U. Nr 253, poz.1520).

W opinii Komisji, we wniosku nie wskazano efektów szczegółowych zgodnych z zakresem wiedzy oraz metod dydaktycznych umożliwiających realizację efektów kształcenia właściwych dla tych dziedzin i dyscyplin, do których jednostka powinna odnosić te efekty. Nie przedstawiono szczegółowego programu studiów. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, wniosek powinien zawierać plan studiów prowadzonych w formie stacjonarnej lub niestacjonarnej. Nie przyporządkowano punktów ECTS do proponowanych obszarów kształcenia. Nie opracowano sylabusów i nie przypisano punktów ECTS planowanym do realizacji przedmiotom tj.: nie określono liczby punktów ECTS uzyskanych w ramach zajęć z zakresu nauk podstawowych i kierunkowych, nie określono liczby punktów ECTS uzyskanych w ramach zajęć ćwiczeniowych i laboratoryjnych. We wniosku nie określono formy zajęć ogólnouczelnianych. Przyjmując, że student ma możliwość wyboru modułów kształcenia, nie określono zakresu tematycznego tych modułów. Nie podano formy oceny prawidłowości realizacji przedmiotów. Według strony, to nauczyciele weryfikują osiągnięcie efektów kształcenia, jednakże forma tej weryfikacji nie została podana.

Wprawdzie strona pismem z dnia 26 marca 2013 r. przedstawiła "efekty kształcenia na studiach I stopnia na kierunku "techniki dentystyczne" oraz procedury z tzw. Księgi jakości, to jednak powyższe dokumenty, zgodnie z przepisami rozporządzenia, powinny być rozpatrzone i zaakceptowane przez ekspertów PKA. Zatem zarzuty stawiane wnioskowi w omawianym zakresie należało podtrzymać.

Nadto w minimum kadrowym nie uwzględniono osób z praktycznym przygotowaniem zawodowym w zakresie technik dentystycznych. Praktyczne przygotowanie zawodowe mogłoby być wprawdzie realizowane w ramach praktyk, jednak nie wskazano odpowiednich w tym zakresie miejsc realizacji praktyk.

Zgodnie z § 12 rozporządzenia, nauczyciel akademicki może być zaliczony do minimum kadrowego określonego kierunku studiów o profilu praktycznym, jeżeli posiada doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią, związane z umiejętnościami wskazanymi w opisie efektów kształcenia dla tego kierunku. Natomiast, wobec braku minimum kadrowego, wnioskodawca odnosząc się do stawianych mu zarzutów stwierdził, że "Żaden przepis nie przewiduje żeby nauczyciel akademicki posiadający tytuł lub stopień naukowy legitymował swój dorobek naukowy w kształconym przez uczelnię kierunku - techniki dentystyczne". W opinii PKA, wniosek nie spełnia wymogów dotyczących minimum kadrowego wymaganego w § 14 ust. 1 rozporządzenia. Uczelnia do minimum kadrowego zgłosiła 10 osób. Jednakże spośród osób, które nie zostały zaliczone do minimum kadrowego, trzy nie dysponują dorobkiem naukowym lub doświadczeniem zawodowym w żadnym z deklarowanych dla kierunku obszarów. Dr [...], dr [...] i dr [...] nie posiadają dorobku naukowego, ani w obszarze wiedzy, odpowiadającym obszarowi kształcenia wskazanemu dla wnioskowanego kierunku, w zakresie jednej z dyscyplin naukowych, do których odnoszą się efekty kształcenia, ani doświadczenia zawodowego zdobytego poza Uczelnią związanego z umiejętnościami wskazanymi w opisie efektów kształcenia. Natomiast dr [...] nie posiada dorobku naukowego i dydaktycznego oraz doświadczenia zawodowego oraz kopii dyplomu potwierdzającego uzyskanie stopni naukowych.

Ponadto Rektor Szkoły Wyższej nie odniósł się do zarzutu braku informacji o dorobku nauczycieli akademickich spoza minimum kadrowego pozwalających na ocenę, czy spełnione zostaną wymagania określone w § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia, tj. czy zajęcia związane z określoną dyscypliną naukową będą prowadzone odpowiednio przez nauczycieli akademickich posiadających dorobek naukowy w zakresie tej dyscypliny, a zajęcia związane z praktycznym przygotowaniem zawodowym przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe zdobyte w praktyce zawodowej, odpowiednie do efektów kształcenia zakładanych dla zajęć, które zamierza im się powierzyć.

Strona w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra podkreśliła, że nie może zgodzić się z twierdzeniem, że dr [...], dr [...] oraz dr [...] nie spełniają wymagań do prowadzenia kształcenia w ramach kierunku "techniki dentystyczne". Jednakże strona nie przedstawiła informacji potwierdzających przydatność ww. osób do prowadzenia przedmiotowego kształcenia, lecz konsekwentnie podtrzymuje stanowisko, że żaden przepis nie przewiduje, aby nauczyciel akademicki posiadający tytuł lub stopień naukowy legitymował swój dorobek naukowy w kształconym przez uczelnię kierunku. Stąd też zarzuty w omawianym zakresie także należało podtrzymać.

W uzupełnieniu wniosku określono wymiar praktyk na minimum 6 tygodni. Cel praktyki określono jako poznanie struktury zakładu produkcyjnego, organizacji produkcji i roli inżyniera w zakładzie produkcyjnym. Istotą praktyk ma być zapoznanie studentów z pracą chemika w laboratorium chemicznym, zakładzie przemysłowym, instytucjach badawczych, co nie jest w pełni zharmonizowane z procesem kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne". Przedstawiono jedynie ogólne lub nieaktualne porozumienia dotyczące prowadzenia praktyk zawodowych. W projekcie brak porozumień z jednostkami, w których mogłyby być realizowane praktyki zawodowe związane z wykonawstwem prac protetycznych i techniką dentystyczną. Przedstawiono jedynie zawartą w dniu [...] listopada 2010 r. umowę z [...] na nieodpłatne odbywanie praktyk wakacyjnych w wymiarze 6 tygodni, bez określenia liczby studentów, których praktyki w tej jednostce mogłyby dotyczyć oraz z dnia [...] czerwca 2010 r. zawartą z [...] na odbywanie praktyk wakacyjnych w latach akademickich 2010/2011 oraz 2011/2012, bez określenia liczby studentów, których praktyki w tej jednostce mogłyby dotyczyć oraz bez aneksu przedłużającego okres umowy. Z powodu nieuzupełnienia powyższych wymogów zarzuty w tym obszarze Minister uznał za aktualne i wymagające podtrzymania.

We wniosku nie przedstawiono szczegółowej informacji dotyczącej powierzchni, liczby stanowisk, wyposażenia sprzętowego pracowni, których posiadanie Uczelnia deklaruje, tj.: pracownie do ćwiczeń z chemii ogólnej, pracownie analizy jakościowej i ilościowej, pracownie analizy instrumentalnej, pracownie do ćwiczeń z fizyki, pracownie komputerowe pracownie modelarstwa dentystycznego i pracownie protetyki dentystycznej wyposażonej w odlewnię metali, pracownie obróbki protez, pracownie ortodontyczne, 6 sal audytoryjnych oraz 4 sal do ćwiczeń językowych i seminaryjnych. Powyższy zarzut nie został przez stronę uzupełniony. Wobec braku wymaganych informacji na temat, tak istotnych w procesie kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne", praktyk zawodowych, jak również nie ustosunkowania się strony do ww. zagadnień, organ powyższy zarzut także podtrzymał.

Strona przedstawiła ogólne dane o zasobach biblioteki, nie podając jednak szczegółowych informacji o posiadanym księgozbiorze przydatnym w procesie kształcenia na wnioskowanym kierunku albo o planowanych zakupach i środkach przeznaczonych na ten cel. Nie podała jednak informacji o zagwarantowanym dostępie do zbiorów bibliotecznych [...] uczelni. Brak też informacji o zasobach tych bibliotek i ich przydatności dla studentów kierunku techniki dentystyczne. Z uwagi na fakt, że strona nie przedstawiła wymaganych informacji i dokumentów, zarzut w tym zakresie został przez Ministra podtrzymany.

Reasumując, Minister po zapoznaniu się z całością dokumentacji w sprawie oraz z uchwałami PKA w pełni podzielił wskazane zastrzeżenia uznając, iż wymienione braki we wniosku nie dają podstaw do uznania, że kształcenie zostanie prawidłowo zorganizowane i z tego powodu należało podtrzymać decyzję o odmowie nadania Szkole Wyższej uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "techniki dentystyczne" o profilu praktycznym.

Decyzja Ministra z dnia [...] marca 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Szkołę Wyższą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania strona skarżąca podniosła, iż zgodnie z art. 11, 11a i 11b Prawa o szkolnictwie wyższym, należy rozróżnić wymagania przy ubieganiu się o uprawnienia do prowadzenia studiów od wymagań przy prowadzeniu studiów. Przywołując treść art. 11 ust. 3, art. 9 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ww. ustawy strona skarżąca wskazała, iż wzorcowe efekty kształcenia dla wybranych kierunków studiów, uwzględniając poziom i profil kształcenia w poszczególnych obszarach kształcenia Minister określił w rozporządzeniu z dnia 4 listopada 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 252, poz. 1521). Jednakże rozporządzenie to nie obejmuje kierunku "techniki dentystyczne". Z tego powodu efekty kształcenia określił Senat Wyższej Szkoły. Uczelnia nie podzieliła opinii PKA i Ministra, że nie podano efektów kształcenia w zakresie kompetencji inżynierskich skoro podała efekty kształcenia w zakresie technologii chemicznej (ten obszar jest typowym obszarem obejmującym kształcenie inżynierskie i co wynika ze standardu kształcenia - załącznik 102 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów dla poszczególnych kierunków nauczania Dz. U. z 2007 r. Nr 164, poz. 1166).

Nadto ustawa nie wymaga od nauczyciela akademickiego z tytułem profesora lub stopniem naukowym doktora habilitowanego albo doktora, aby posiadał dorobek w obszarze wiedzy, odpowiadający obszarowi kształcenia wskazanemu dla kierunku studiów, natomiast rozporządzenie wymaga w § 12, aby jego doświadczenie lub dorobek był związany z obszarem kształcenia. Ponieważ obszar kształcenia obejmuje matematykę, fizykę i ekonomię to dr n. matematycznych [...], dr n. ekonomicznych [...] i dr n. fizycznych [...] spełniają ten wymóg z rozporządzenia. Zatem, wbrew ocenie organu, wymóg minimum kadrowego został spełniony.

Zdaniem strony skarżącej, powoływanie innych braków nie ma oparcia w prawie, "bo wkraczają one w zakres art. 9 ust. 3 ale punktów od 2 do 5 i innych uregulowań". Zatem analiza przez PKA wniosku w tym zakresie i opinia wykracza poza ramy prawne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Artykuł 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez Szkołę Wyższą od decyzji Ministra z dnia [...] marca 2013 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, który stwierdza, że podstawowa jednostka organizacyjna uczelni nieposiadająca uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego może uzyskać uprawnienie do prowadzenia studiów, o których mowa w ust. 2, na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, wydanej po zasięgnięciu opinii ministra nadzorującego uczelnię oraz Polskiej Komisji Akredytacyjnej w zakresie spełniania warunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 1. W przypadku kierunku studiów innego niż określony w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 jest wymagana również opinia Polskiej Komisji Akredytacyjnej o efektach kształcenia określonych przez senat uczelni.

Na podstawie art. 9 Prawa o szkolnictwie wyższym, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego został upoważniony do wydania szeregu rozporządzeń, w tym rozporządzenia normującego warunki, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku i poziomie kształcenia. Dlatego rozporządzenie z dnia 5 października 2011 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. Nr 243, poz. 1445 ze zm.) dopełnia regulację ustawową. Dodać również należy, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r. o sygn. akt P 23/10 uznał, że art. 9 pkt 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał stwierdził, iż powołany przepis spełnia minimalne wymagania stawiane ustawowemu upoważnieniu do wydania rozporządzenia, w szczególności zaś zawiera w swej treści wytyczne co do treści aktu wykonawczego. Wobec tego nie można zaakceptować stanowiska strony skarżącej, że dla spełnienia wymogów prowadzenia określonego rodzaju studiów winny być zachowane tylko te wymogi, które określają przepisy rangi ustawowej.

Tak więc kwestia uzyskania uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku przez uczelnie, które nie mogą same o tym decydować, jest z woli ustawodawcy determinowana: po pierwsze, przepisami prawa (a więc także rozporządzeń), po drugie, uznaniem naczelnego organu administracyjnego, dokonywanym na podstawie miarodajnych przepisów prawa i po uzyskaniu opinii jednostki specjalistycznej, jaką jest PKA.

Biorąc pod uwagę wyjątkowość regulacji prawnej i jej ogólny charakter przy rozpatrywaniu wniosków zachodzi konieczność stosowania wykładni systemowej i celowościowej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy, powołującemu do opiniowania wniosków uczelni PKA. Zgodnie z art. 48a ust. 1 – 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, Komisja (KPA) jest instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości oraz dążeniem do wyrównywania udziału kobiet i mężczyzn w jej pracach. Komisja dokonuje oceny jakości kształcenia na kierunkach studiów (ocena programowa), mając na uwadze efekty kształcenia odpowiadające Krajowym Ramom Kwalifikacji w zakresie obszarów kształcenia i kierunków studiów oraz spełniania warunków niezbędnych do prowadzenia studiów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 1-4 oraz art. 9b i 9c. W świetle art. 49 ust. 1 pkt 1, Komisja przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego opinie i wnioski dotyczące m.in. przyznania uczelni lub jej jednostce organizacyjnej uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.

Zdaniem Sądu wypracowane przez członków Komisji, działających w różnych zespołach, kryteria stosowania wymagań, mogą być pomocne przy stosowaniu tych ogólnych przepisów prawa, które zawierają w sobie element oceny. Wskazać należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt I SA/Wa 1530/09 z dnia 22 stycznia 2010 r. (NSA w wyroku o sygnaturze akt I OSK 994/10 z dnia 15 października 2010 r. oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku), w którym stwierdził, że "wypracowane przez członków Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działających w różnych zespołach, wspólnych stanowisk i wytycznych co do poszczególnych zagadnień i ich upublicznienie, nie należało rozumieć jako swoiste stanowienie dodatkowego prawa. To wypracowanie jednolitych zasad odnosiło się bowiem do członków Komisji i stanowiło dla nich wskazówkę przy sporządzaniu sprawozdań, a upublicznienie tych zasad oznaczało jedynie ułatwienie dla uczelni – jako przyszłych wnioskodawców - w przygotowaniu odpowiednich wniosków". Podkreślić należy, że wprawdzie żaden przepis prawa nie stanowi, że opinia PKA ma dla organu charakter wiążący, jednakże jako pochodząca od podmiotu eksperckiego powinna być ona uwzględniona, jeżeli nie zawiera cech dowolności interpretacyjnej. Powyższe nie oznacza przy tym, że organ nakłada na stronę dodatkowe wymogi nieprzewidziane wcześniej we wskazanych aktach prawnych.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja wystąpiła i Minister, podzielając negatywną opinię PKA, zdecydował się odmówić nadania Szkole Wyższej uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "techniki dentystyczne" o profilu praktycznym.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że jednostka organizacyjna uczelni ubiegająca się o uprawnienie prowadzenia studiów pierwszego stopnia na danym kierunku studiów, powinna we wniosku o nadanie uprawnień wykazać, iż spełnia wymagania określone w § 3 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż program kształcenia dla określonego kierunku i poziomu kształcenia oraz dla określonego profilu lub profili kształcenia na tym kierunku obejmuje opis zakładanych efektów kształcenia i program studiów, stanowiący opis procesu kształcenia prowadzącego do uzyskania tych efektów. Szczegółowe wymagania w zakresie opisu zakładanych efektów określa § 4, wymagania w części dotyczącej programu studiów dla kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia określa § 5, natomiast wymagania w zakresie praktycznego przygotowania zawodowego ustala § 6 rozporządzenia.

Ponad wszelką wątpliwość gwarantem odpowiedniej jakości kształcenia studentów jest przede wszystkim odpowiednia kadra nauczycieli akademickich. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia, minimum kadrowe dla studiów pierwszego stopnia na określonym kierunku studiów stanowi co najmniej trzech samodzielnych nauczycieli akademickich oraz co najmniej sześciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora. Z tym że powyższa regulacja nie jest bytem samodzielnym, jak postuluje strona skarżąca, lecz podlega konkretyzacji poprzez zastosowanie (w niniejszej sprawie) § 12 ust. 2 rozporządzenia. Przepis ten zaś stanowi, iż nauczyciel akademicki może być zaliczony do minimum kadrowego określonego kierunku studiów o profilu praktycznym, jeżeli spełnia wymagania określone w ust. 1 (jeżeli posiada dorobek w obszarze wiedzy, odpowiadającym obszarowi kształcenia, wskazanemu dla tego kierunku studiów, w zakresie jednej z dyscyplin naukowych lub artystycznych, do których odnoszą się efekty kształcenia dla tego kierunku) lub posiada doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią, związane z umiejętnościami wskazanymi w opisie efektów kształcenia dla tego kierunku.

Dopiero po ustaleniu, że wszystkie wymogi stawiane wnioskodawcy zostały zrealizowane, organ może uwzględnić wniosek strony. Na podkreślenie przy tym zasługuje, że w tego rodzaju sprawach jak przedmiotowa, zasadniczo inicjatywa dowodowa spoczywa na podmiocie wnioskującym. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale tym samym strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonych faktów może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Strona, gdy ubiega się o nadanie określonego uprawnienia, ma obowiązek przedstawić dowody uzasadniające przyznanie tego uprawnienia. Winna zatem wykazać, że spełnia konieczne wymogi uzasadniające przyznanie uprawnienia, gdyż wiedza i dowody w tym zakresie są przede wszystkim do jej dyspozycji, a często są wyłącznie jej znane. Organ był zobowiązany przed wydaniem decyzji, do zbadania kompletności dokumentów odnoszących się do warunków określonych w przepisach rozporządzenia, co też uczynił.

Natomiast oceny merytorycznej złożonej dokumentacji w pierwszej kolejności dokonuje podmiot ekspercki - PKA, a następnie organ, analizując przedstawioną przez Komisję opinię. W realiach niniejszej sprawy na podkreślenie zasługuje, że czym innym jest kompletność dokumentacji potrzebnej do rozpoznania wniosku, a czym innym jej merytoryczna zawartość w kontekście konieczności wypełnienia przez stronę warunków przewidzianych przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się. Stwierdzić należy, że pisma strony, w większości sprowadzały się do polemiki z oceną Komisji i nie zawierały takich środków dowodowych, które wykazywałyby ewentualną błędność tez zawartych w opinii PKA. W tych okolicznościach nie można doszukać się w działaniu PKA, jak też Ministra, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu organ, w oparciu o wniosek złożony przez stronę i załączone do niego dokumenty, trafnie przyjął, że nie pozwalają one na uznanie, że kształcenie na kierunku "techniki dentystyczne" zostanie prawidłowo zorganizowane.

Jednym z nich było niespełnienie wymogu wymagań dotyczących liczby zatrudnionych nauczycieli akademickich. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii przez organ rozstrzygający. Kierując się dyspozycją § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia należy stwierdzić, iż spośród dziesięciu osób zgłoszonych przez Szkołę Wyższą do minimum kadrowego, trzy z nich (dr [...], dr [...], dr [...]) nie dysponują dorobkiem naukowym lub doświadczeniem zawodowym w zakresie jednej z dyscyplin naukowych, do których odnoszą się efekty kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne". Wniosek też nie zawierał informacji na temat dorobku naukowego i praktycznego dr [...]. Wobec tego nie można przyjąć, że Szkoła Wyższa spełnia wymagania dotyczące minimalnej liczby i kwalifikacji nauczycieli akademickich, a jest to w świetle wymogów ustawowych (art. 9 ust. 3 pkt 1a i pkt 1b Prawa o szkolnictwie wyższym) warunek podstawowy dla uzyskania wnioskowanych uprawnień.

Zdaniem Sądu uprawnione jest stanowisko organu, iż przedstawione przez stronę skarżącą w toku postępowania dokumenty nie spełniały wymagań w zakresie opisu zakładanych efektów kształcenia i programu studiów, w szczególności określenia wymiaru, zasad i formy odbywania praktyk (§ 3 i § 5 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia). Wnioskodawca nie przedstawił dowodów świadczących o zapewnieniu studentom możliwości odbywania praktyk zawodowych w jednostkach zajmujących się wykonywaniem prac protetycznych i technik dentystycznych. Natomiast uznał za wystarczające odbywanie praktyk w laboratorium chemicznym, zakładzie przemysłowym i instytucjach badawczych, co nie w pełni odpowiada potrzebom kształcenia na kierunku "techniki dentystyczne" – profil praktyczny. Nadto wniosek nie zawierał szczegółowych informacji na temat bazy lokalowej, infrastruktury oraz dostępności zbiorów bibliotecznych dla studentów wnioskowanego kierunku nauczania. Także w zakresie wymogów dotyczących zakładanych efektów kształcenia oraz szczegółowego programu studiów dla kierunku "techniki dentystyczne" – profil praktyczny wniosek zawierał liczne braki. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego Wyższa Szkoła doprecyzowała wniosek w obszarze: zasadniczych celów kształcenia i efektów kształcenia na wnioskowanym kierunku, w tym ogólnych i szczegółowych efektów kształcenia oraz ogólnej liczby ECTS, metody walidacji efektów, schematu sylabusów dla zajęć, analizy zgodności przygotowanego wzorca z deskryptorami obszarowymi właściwymi dla opisu poziomu. W tym stanie rzeczy wnioskodawca pozbawił PKA możliwości merytorycznej oceny dokonanych opracowań. Zatem uzupełnienie wniosku po zakończeniu procesu opiniowania przez PKA nie może wpływać na wadliwość prawną oceny podmiotu eksperckiego.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę jej wydania. Także nie narusza w sposób istotny przepisów k.p.a. Przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Minister ponownie przeanalizował całość zebranego materiału w sprawie i zapewnił możliwość czynnego udziału strony w postępowaniu, uzasadnił decyzję zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę wszystkie podniesione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.