Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 209/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant: asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Łodzi w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J.S. o wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 października 2014 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem Miasta Łodzi.

Jak wskazał w uzasadnieniu wniosku, w dniu 20 października 2014 r. do Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie wpłynęła dokumentacja zebrana w sprawie wniosku Pani J.S. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy .społecznej wydaje organ gminy właściwej dla osoby kierowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Z analizy przekazanych do tut. Centrum akt wynika, iż J.S. posiada zameldowanie w Warszawie przy ul. [...]. W miejscu zameldowania nie przebywa od półtora roku (oświadczenie Pani S. z dnia 17 lipca 2014r.). Jak podaje pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym z dnia 17 lipca 2014 r. przeprowadzonym z J.S. w cz. VII mieszkanie przy ul. W. jest własnością wnuka Ww. W dniu 14 października 2014 r. OPS Dzielnicy Wola m. st. Warszawy wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Wola m. st. Warszawy z wnioskiem o przesłanie informacji jaki jest status mieszkania przy ul. [...] w którym zameldowana jest J.S.

J.S. zamieszkuje w Łodzi przy ul. [...], gdzie przebywa u córki – Pani M.P.. W złożonym w dniu 17 lipca 2014r. wniosku do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi, Pani J.S. zwróciła się z prośbą o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Łodzi przy ul. [...].

Mając na uwadze powyższe fakty organ wskazał, że J.S. nie jest w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej osobą bezdomną. Za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt. 8 Ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej przyjmuje się bowiem osobę "niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały(...)". Podniósł też, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy / dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Przywołując postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I OW 309/13, który wskazał, iż według art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zaś ponieważ "ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia zamieszkania, to z tego powodu zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego". Powołując dalej ww. postanowienie Sądu, istotne zdaniem organu jest w niniejszej sprawie zastosowanie treści przepisu art. 25 k.c, który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O zamiarze stałego pobytu, jak wskazuje Sąd można mówić wówczas, "gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby fizycznej". W przypadku J.S. Prezydent m.st. Warszawy wskazał, iż aktualnym miejscem zamieszkania Ww. jest miasto Łódź. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji J.S. zamieszkuje w Łodzi u córki, z powodu stanu zdrowia sprawowania przez córkę opieki.

Zainteresowana posiada zameldowanie na pobyt stały w Warszawie ale obecnie miejscem jej zamieszkania jest miasto Łódź, gdzie chce również przebywać nadal. Zgodnie z art. 25 kodeksu cywilnego (Dz.U 1964r. Nr 16 poz.93) miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jak wynika z akt sprawy J.S. we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej wskazała, iż w Łodzi przebywa od ok. półtora roku, i chce być umieszczona w domu pomocy społecznej na terenie Łodzi.

Przy piśmie z dnia 16 stycznia 2015 r. przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu informację, że J.S. została z uwagi na stan zdrowia umieszczona w Prywatnym Domu Pomocy w K. – powiat warszawski zachodni. Jak oświadczyła córka ww., J.S. będzie przebywać w tym domu do odwołania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153.poz.1270 ze zm. , zwaną dalej - P.p.s.a. ) spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory te - zgodnie z art. 15 Par.1 pkt 4 P.p.s.a.- rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.

Spór będący przedmiotem rozpoznania, powstały pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Łodzi jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku J.S. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Wspomniany wyżej wniosek ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej { Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 59 ust.1 w/w ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i ustalającą opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu skierowania jej do domu pomocy. Natomiast właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się - zgodnie z art. 101 ust.1 ustawy o pomocy społecznej - według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia " miejsce zamieszkania" wobec czego należy odwołać się do treści art. 25 k.c. Przepis ten stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na definicję tą składają się dwa elementy : zewnętrzny (fakt przebywania ) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu ).

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że miejsce zamieszkania osoby fizycznej nie musi być tożsame z miejscem jej zameldowania. Meldunek jest bowiem czynnością techniczną o charakterze administracyjnym. Natomiast o zamiarze określonej osoby stałego pobytu w danej miejscowości decyduje wola tej osoby.

J.S. przebywa obecnie w prywatnym domu pomocy w K. tam pozostanie. Jej stan zdrowia powoduje, że nie jest w stanie przebywać w miejscu zameldowania ani też w domu córki, ze względu na konieczność intensywnej opieki. Należy wobec tego uznać, że obecnym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest miejscowość Kaczorgi Nowe , gdyż w tej miejscowości koncentruje się jej cała aktywność życiowa i ma ona zamiar stałego pobytu w domu opieki w którym przebywa.

Przy określeniu organu właściwego do rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie trzeba w tej sytuacji odwołać się do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W omawianym przypadku organem właściwym będzie zatem wójt gminy na obszarze której położona jest miejscowość Kaczorgi Nowe. Ponieważ organem tym nie jest żaden z uczestników negatywnego sporu o właściwość, będącego przedmiotem rozpoznania konieczne jest oddalenie wniosku bowiem wykluczona jest właściwość zarówno Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jak i Prezydenta Miasta Łodzi.

Mając wszystko to na uwadze na podstawie art. 15 par. 2 w zw. Z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.