Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2409/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 419/15 w sprawie ze skargi A.A. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego wraz z małoletnimi dziećmi 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi A.A. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie wymeldowania uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z [...] lutego 2015 r.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

W dniu [...] grudnia 2014 r. do organu meldunkowego wpłynął wniosek W. i H.A., właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w miejscowości B., o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania synowej - A.A. z małoletnimi dziećmi - W. i S. z pobytu stałego, pod wskazanym adresem. Wnioskodawcy podkreślili, że A.A. z dziećmi wyprowadziła się ze spornego lokalu w dniu [...] listopada 2013 r., do swojego domu w miejscowości P., który przepisali jej rodzice. Opuszczając lokal zabrała rzeczy osobiste swoje i dzieci.

Działając w oparciu o powyższy wniosek, Wójt Gminy B. wszczął w dniu [...] grudnia 2014 r. postępowanie administracyjne. Po przeprowadzeniu analizy i ocenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję o wymeldowaniu A.A. z dziećmi - W. i S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w miejscowości B. W treści uzasadnienia organ ocenił, że A.A. z dziećmi opuściła sporny lokal w sposób dobrowolny i trwały oraz skupiła swoje życie w miejscowości P. [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.A. W treści odwołania podniosła, iż wymeldowanie jej z pobytu stałego jest sprzeczne z prawem, bowiem nadal jest żoną P.A., który także posiada władzę rodzicielską nad dziećmi. Ponadto odwołująca wskazała, iż zamieszkiwała z mężem w samodzielnym lokalu usytuowanym na pierwszym piętrze domu, a jego wyposażenie w meble (głównie kuchni) stanowi jej własność. Poza tym w mieszkaniu pozostały rzeczy A.A. i jej dzieci, które świadczą o utrzymaniu związku z miejscem zamieszkania. Ponadto A.A. podniosła, iż opuściła mieszkanie niedobrowolnie, bowiem została zmuszona do opuszczenia lokalu przez teściów. Wniosła o uchylenie decyzji Wójta Gminy B. i nieuwzględnienie wniosku o wymeldowanie z pobytu stałego.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, iż w dniu 1 marca 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z obowiązującymi przepisami powołanej ustawy, postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy w przedmiocie wymeldowania, prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.

Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego, przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Tym samym celem postępowania w sprawach o wymeldowanie jest ustalenie przez organy administracji publicznej, w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy, czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

Zgromadzone materiały dowodowe w niniejszej sprawie, w szczególności zeznania A.A. jednoznacznie wskazują, że razem z dziećmi, w dniu [...] października 2013 r. opuściła mieszkanie dobrowolnie w miejscowości B. przy ul. [...] i do niego nie powróciła. Nie posiada kluczy do mieszkania. A.A. skupiła swoje życie w sposób trwały w lokalu w P. [...], gdzie zamieszkuje oraz koncentruje aktywność osobistą i rodzinną. Dom w którym przebywa i zamieszkuje został jej przepisany przez rodziców. Sama zainteresowana wskazała, iż dzieci chodzą do szkoły w miejscowości S., a ona pracuje zawodowo w miejscowości B.

W toku prowadzonego postępowania A.A. podnosiła, iż sporny lokal w B. opuściła pod przymusem, wskutek nieprzyjaznej postawy teściów oraz braku zrozumienia dla jej osoby ze strony męża, który w konflikcie zajmował stronę swoich rodziców. Mając jednak przekonanie, iż lokal opuściła niedobrowolnie, A.A. nie poczyniła żadnych kroków prawnych, aby działania teściów wobec jej osoby zostały uznane jako bezprawne. W związku z powyższym organ podniósł, iż w orzecznictwie administracyjnym ugruntował się pogląd, iż sam fakt istnienia konfliktu między stronami postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony, przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkaniem.

Ponadto organ odwoławczy ocenił, iż pozostawienie części rzeczy osobistych i ruchomości w mieszkaniu w B. nie świadczy, że A.A. z dziećmi nadal przebywa w lokalu z zamiarem pobytu stałego. W orzecznictwie administracyjnym utrwalił się bowiem pogląd, iż opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nie świadczy zatem o skoncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania.

A.A., jak wskazuje, podejmowała próby ratowania trwałości małżeństwa i powrotu do lokalu w B., jednak działania te nie przyniosły pożądanych rezultatów, w zażegnaniu konfliktu z teściami, jak i w znalezieniu porozumienia z mężem. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy ocenił, iż zamiar powrotu A.A. z dziećmi do lokalu w B. jest niepewny w przyszłości. W związku z powyższym organ odwoławczy ocenił, iż celem A.A. jest utrzymanie zameldowania na pobyt stały razem z dziećmi w lokalu w B., a nie praktyczny powrót do mieszkania i przebywanie w nim z zamiarem pobytu stałego.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy podkreślił, iż zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności). Okoliczności sprawy wskazują, że A.A. razem z dziećmi, nie przebywa i nie zamieszkuje w miejscu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Ewidencja odnosi się bowiem do stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie zajmuje się rozstrzyganiem konfliktów rodzinnych, małżeńskich, czy też określaniem prawa osoby do lokalu i do przebywania w nim. Wszelkie spory dotyczące tych okoliczności rozstrzyga, poza postępowaniem meldunkowym, sąd powszechny w oddzielnym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A.A. zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną interpretację oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenie, że skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce zamieszkania. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej wykonania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2015 r.

Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które skarżąca podniosła w toku postępowania przed organem I instancji jak i w odwołaniu od decyzji tego organu. Ponadto uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie spełniaja wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd I instancji argumentował, że organ odwoławczy uzupełniając na podstawie art. 136 k.p.a. materiał dowodowy, nie może uchylić się od oceny wiarygodności twierdzeń strony skarżącej. Wartość dowodowa oświadczeń obu stron o sprzecznych interesach jest jednakowo niepewna, wobec czego oświadczenie jednej strony nie może przemawiać za bezkrytycznym odrzuceniem przez organ oświadczenia strony przeciwnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i 17 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stany faktycznego sprawy.

Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Zgodnie z art. 140 k.p.a. organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. A przepis art. 136 k.p.a. daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w sytuacji gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji.

Zdaniem Sądu I instancji organy administracji zobowiązane były dokonać szczegółowej analizy spełnienia przesłanki wymeldowania zawartej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zamiar ten ma bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Sąd I instancji zauważył, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wskazuje, iż została zmuszona do opuszczenia lokalu, że nie ma zamiaru stałego pobytu w domu rodziców, że ostatnia wizyta w domu teściów nie dotyczyła stanu zdrowia dziecka, tylko dalszego wspólnego pożycia małżeńskiego. Ponadto skarżąca wniosła o przesłuchanie siostry – A.G. Organ tego wniosku nie uwzględnił i w ogóle się do niego nie odniósł.

Ponadto przed podjęciem decyzji w sprawie wymeldowania wymagała wyjaśnienia okoliczność, czy skarżąca miała i ma nadal zamiar stałego związania się z innym miejscem i urządzenia w nim swego stałego centrum życiowego.

Organ odwoławczy przyjął, że skarżąca opuściła dobrowolnie przedmiotowy lokal. Nie przesłuchał natomiast rodziców ani siostry skarżącej na tę okoliczność mimo, iż z zeznań świadków wynika, że mogą mieć wiedzę na temat okoliczności opuszczenia przez skarżącą domu w B.. Organ wezwał natomiast sąsiadkę G, która odmówiła zeznań ze względu na złe układy sąsiedzkie. Z zeznań skarżącej wynika ponadto, że dzieci wprawdzie uczęszczają do szkoły w S., ale skarżąca jest zatrudniona w firmie w B. – tego organ też nie sprawdził. Skarżąca zeznała również, że nie ma odwagi by wrócić po rzeczy swoje i dzieci, które tam pozostały. W B. nie przebywa od [...] października 2013 r. Organ w notatce służbowej z dnia [...] stycznia 2015 r. uznał, że faktycznie nie przebywają pod adresem w B., bo opłaty za wywóz śmieci dokonują od [...] stycznia 2014 r. w P. W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy można wywnioskować, że skarżącą mieszka z rodzicami i z siostrą – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy podpisane przez A.G. Organ nie przeprowadził też oględzin lokalu żeby stwierdzić, co faktycznie się w nim znajduje i czy są przesłanki aby uznać, że faktycznie skarżąca opuściła lokal w sposób trwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie organ przeprowadzi dokładne postępowanie dowodowe z uwzględnieniem treści art. 7, art. 75, art. 77, art. 79 i art. 80 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Łódzki zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ naruszył art. 7, 77, 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w konsekwencji uwzględnienie skargi, podczas gdy przepisy te nie zostały naruszone i powinien mieć zastosowanie art. 151 p.p.s.a.,

- naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie przez WSA, iż skarżąca ma zamiar powrotu do lokalu, gdy okoliczności obiektywne tego nie potwierdziły. Przyjęta przez Sąd koncepcja dobrowolności narusza też prawo materialne poprzez mylną wykładnię, że art. 35 ustawy o ewidencji ludności statuuje konieczność dobrowolności opuszczenia winna być rozumiana inaczej niż w orzecznictwie powstałym na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 10 kwietnia 1974 r., podczas gdy większość autorów przyjmuje zachowanie aktualności orzecznictwa powstałego na tle art. 15 ust. 2 poprzedniej ustawy do nowej normy prawnej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że nie sposób podzielić stanowiska Sądu I instancji, co do naruszenia przepisów postępowania sądowego, albowiem zebrany materiał dowodowy daje podstawy do oceny okoliczności faktycznych sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie przesłuchanie rodziców A.A. i jej siostry oraz oględziny lokalu nie wniosą dodatkowych, nieznanych organowi okoliczności sprawy.

Organ wskazał, że A.A. po opuszczeniu lokalu w dniu [...] października 2013 r. do niego nie powróciła oraz skupiła życie zawodowe i rodzinne w miejscowości P., nie posiada dostępu do spornego lokalu, pomimo twierdzeń, że opuściła lokal niedobrowolnie nie podjęła żadnych działań prawnych aby do niego wrócić. W ocenie skarżącego kasacyjnie okoliczności te świadczą o trwałości zamiaru zamieszkania w innym lokalu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami wniesionej skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Z uwagi na to, że skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania to w pierwszej kolejności należało rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i WSA z 2005 r., nr 6, poz.120 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 i 80 k.p.a. upatrywał w uchybieniu zgromadzenia materiału dowodowego w zakresie dotyczącym trwałości opuszczenia lokalu przez A.A. Zdaniem Sądu I instancji celowe w tym zakresie byłoby przeprowadzenie dowodu z zeznań rodziców osoby, której dotyczy wymeldowanie oraz jej siostry.

Umknęło jednak uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że A.A. przesłuchiwana w dniu [...] stycznia 2014 r. oświadczyła, iż nie zamierza wracać do spornego lokalu. W takiej sytuacji, biorąc pod rozwagę, że do daty wydania zaskarżonej decyzji, to jest do dnia [...] marca 2015 r., A.A. nie wróciła do lokalu przy ul. [...] w B., ani też nie podjęła żadnych kroków prawnych, aby ponowienie w tym lokalu zamieszkać, jak też wyraźnie oświadczyła, że nie zamierza w tym lokalu mieszkać, zasadnie organ przyjął, iż okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona i nie zachodzi konieczność przesłuchiwania innych osób w tym zakresie. Wobec zeznań A.A. nie zachodziła także konieczność przeprowadzenia oględzin spornego lokalu. Zauważyć należy, że zarówno teściowie, jak i mąż zainteresowanej przyznali, że w lokalu przy ul. [...] w B. pozostała część rzeczy nalężących do A.A. .

Ocena legalności decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji nie dawała podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał zgromadzony w sprawie był w pełni wystarczający do dokonania przez organy administracji oceny czy zostały spełnione przesłanki z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017, poz. 657, tekst jednolity).

Zauważyć należy, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W takim rozumieniu opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i jednoczesne zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1577/09, LEX nr 746658). Wychodząc z tego założenia należy przyjąć, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda Łódzki prawidłowo zinterpretował postanowienia art. 35 ustawy o ewidencji ludności w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że A.A. opuściła lokal położony w B. przy ul. [...]w sposób trwały i dobrowolny.

Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 352/07 (niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyrokach: z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 757/08, z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 2/08, z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1569/07. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka miała miejsce, albowiem A. A. oświadczyła, że wyprowadziła się na skutek złych relacji z mężem i teściami, nie podjęła jednak żadnych kroków prawnych, aby wrócić do spornego lokalu. Codzienne czynności życiowe skoncentrowała w lokalu w miejscowości P. Oświadczyła w dniu [...] stycznia 2014 r., że nie ma zamiaru powrotu do lokalu. Następnie zmieniła swoje stanowisko, stwierdzając, że dąży do naprawienia relacji z mężem i zamierza zamieszkać w spornym lokalu i jednakże poprzestała na samym oświadczeniu nie podejmując żadnych czynności faktycznych, które zmierzałyby do zrealizowania tego zamiaru. Ponownie należy podkreślić, że samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.

W świetle powyższego, jako błędne należy ocenić stanowisko Sądu I instancji, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy nie dawał podstawy do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, uchylając decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2015 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Dlatego należało uchylić zaskarżony wyrok. Istota sprawy została przy tym dostatecznie wyjaśniona, bowiem stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest wystarczający do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania A.A. z pobytu stałego pod adresem B. ul. [...]. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę, oddalając ją na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe Naczelny Są Administracyjny w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w całości.