Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 202/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 3
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 18 ust. 2 pkt 11
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 415
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy powinno zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, które jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa uchwała została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem oznaczonego przepisu prawa materialnego.

TEZY

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy powinno zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, które jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa uchwała została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem oznaczonego przepisu prawa materialnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Rady Gminy w T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia 18 stycznia 2000 r. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda L., działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy T. (...) z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie I etapu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T.

W uzasadnieniu stwierdza się, że uchwała Rady Gminy T. (...) z dnia 15 grudnia 1999 r. doręczona została w dniu 21 grudnia 1999 r.

Organ nadzoru stwierdza istotne wady regulacji tej uchwały. Przyjęty przez Radę Gminy T. I etap zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy uwzględnia realizację drogi ekspresowej w rejonie, którego dotyczą rozpatrywane zarzuty obywateli zgłoszone do projektu planu. Chodzi o wariant powstania drogi ekspresowej poprzez rozbudowę w pasie istniejącej drogi, zgodnie ze stanowiskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, Zarządu Zespołu L. Parków Krajobrazowych i Wydziału Ochrony Środowiska L. Urzędu Wojewódzkiego. W myśl przepisów art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zarząd gminy przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt planu uwzględniający orzeczenia sądu administracyjnego wydane w związku z zarzutami złożonymi przez obywateli. W przypadku uchwały (...) z dnia 15 grudnia 1999 r. ewentualne przyszłe orzeczenia NSA, korzystne dla skarżących, spowodują brak możliwości dotrzymania warunków uzgodnień i realizacji planowanej drogi ekspresowej wykazanej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 1996 r. w sprawie ustalenia sieci autostrad i dróg ekspresowych /Dz.U. nr 12 poz. 63/.

W zaistniałej sytuacji stwierdzenie nieważności uchwały z 15 grudnia 1999 r. Rady Gminy T. jest konieczne, przy czym ponowne uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego, zdaniem organu nadzoru, będzie możliwe po uwzględnieniu ewentualnych przyszłych wyroków sądu administracyjnego w sprawach dotyczących rozpatrzenia skarg dotyczących odrzucenia złożonych zarzutów do projektu planu.

W tym stanie rzeczy, stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy T. z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie I etapu zmian planu przestrzennego Gminy T. jest uzasadnione.

Od powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego Rada Gminy T. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Strona skarżąca podnosi, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdza na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nieważność uchwały Rady Gminy T. z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie I etapu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. Stosownie do przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Wojewody, ma on jako organ nadzoru prawo stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminy sprzecznej z prawem wówczas, gdy ustali, że uchwała ta narusza prawo w sposób istotny.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewody podano wprawdzie, iż organ nadzoru stwierdził "istotne wady prawne" kontrolowanej uchwały, jednakże nie podano przepisów, które miałyby być naruszone, nie mówiąc już o tym, że konieczne jest wykazanie istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego mowa jest o kwestiach związanych z realizacją drogi ekspresowej, podczas gdy zgodnie z przepisem par. 1 ust. 3 uchwały zakwestionowanej przez Wojewodę teren przewidziany pod tę drogę nie jest objęty przedmiotowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przewidziano go bowiem jako II etap zmiany obowiązującego dotychczas planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewoda L. w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołuje się tylko na art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jest jednak całkowicie niezrozumiałym, w czym upatruje naruszenie tego przepisu kwestionowaną przez niego uchwałą Rady Gminy.

Mając na uwadze powyższe, Rada Gminy w T. na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym zwraca się do NSA o wydanie wyroku usuwającego z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L., które w istocie rażąco narusza art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż w ogóle nie ustalono przesłanek do jego wydania.

Rozpatrując złożoną skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna /art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym/. Podstawą uchylenia uchwały organu gminy jest sprzeczność z prawem, tj. przepisami powszechnie obowiązującymi.

Rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno informować o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi organ nadzoru kierował się przy załatwianiu sprawy.

Nieważność uchwały organu gminy stwierdza się tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa. O istotnym charakterze naruszenia prawa decyduje rodzaj przepisów, które zostały złamane, a także skutki tego naruszenia.

Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem konkretnego przepisu prawa materialnego, tzn. ustanowieniem odmiennej regulacji niż przewiduje to dyspozycja przepisu prawa materialnego.

Organ nadzoru winien wskazać, jaki konkretny przepis prawa materialnego został naruszony.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze jako podstawę przyjmuje naruszenie przez uchwałę Rady Gminy art. 18 ust. 2 pkt 11 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem zarząd przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt planu, uwzględniający orzeczenie sądu administracyjnego wydane w związku ze złożonymi zarzutami.

Zdaniem Sądu, powyższy przepis byłby naruszony wówczas, gdyby zarząd przedstawił projekt planu nie uwzględniający wyroków sądu. Tymczasem w sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, a Wojewoda nie wskazał, jakich orzeczeń sądu nie uwzględniono w projekcie uchwały, a następnie w treści uchwały.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego nie wskazuje żadnych konkretnych spraw czy zarzutów i mówi jedynie o "ewentualnych przyszłych wyrokach sądu administracyjnego w sprawach dotyczących odrzucenia złożonych zarzutów do projektu planu". To założenie ma więc charakter hipotetyczny.

W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez uchwałę Rady Gminy T., co powoduje uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.