Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 377/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 64 par. 1 pkt 4, par. 3, par. 4, par. 6, art. 64b, art. 64c par. 1, par. 4, par. 6a, par. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, ust. 3, art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 10
journal: Dz.U. 2019 poz 1553
law: Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
article: art. 124
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej A. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 lutego 2020 r. nr [...], wystawionego przez wierzyciela - P. Tytuł ten obejmował należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności wraz z odsetkami w kwocie należności głównej 280.136,10 zł.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 3 marca 2020 r. nr 1226-SEE.711.17113985.2020.1.GW zajął środki na rachunku bankowym w Banku [...]. Na poczet dochodzonej należności wyegzekwowano kwotę 394,50 zł. Wpłata ta pokryła częściowo opłatę manipulacyjną.

Postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność, gdyż w toku egzekucji nie uzyskano innych środków. Organ uznał, że w tym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2021 r. organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych.

Pismem z dnia 24 listopada 2021 r. wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. nr 1226-SEE.711.7.177.2021.4.KW Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. obciążył P. powstałymi kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 24.051,60 zł, w tym: opłata manipulacyjna - 0,00 zł, opłata za zajęcie środków na rachunku bankowym - 24.028,46 zł, wydatki egzekucyjne - 23,14 zł.

Na postanowienie to P. pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu wierzyciel zarzucił naruszenie:

– art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 ze zm.), poprzez jego "błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten swoją hipotezą obejmuje również będące w toku postępowania w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych, podczas gdy postępowanie egzekucyjne w zakresie określenia kosztów jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego". Wierzyciel zarzucił, że w konsekwencji takiej interpretacji, błędnie zastosowano przepis art. 64c § 7 ustawy z dni 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2021 r. Zdaniem wnoszącego zażalenie zastosowanie winny znaleźć przepisy: art. 64 § 1 i § 4 i art. 64c § 9 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w aktualnym brzmieniu;

– art. 64 § 1 i art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. "poprzez brak jego zastosowania podczas gdy w dacie wydania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zastosowano błędnie przepisy (...) ustawy zmieniającej (...) dotyczące niewyegzekwowanej lub niezapłaconej opłaty za czynności egzekucyjne, które należało odnosić wyłącznie do opłat już naliczonych ". Wierzyciel podniósł, że taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Postanowienie organu o określeniu wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela zostało bowiem wydane 30 listopada 2021 r., tj. po wejściu w życie zmienionych przepisów;

– art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2021 r., "gdy opłata 5% egzekwowanej należności nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach, a obciążenie Wierzyciela obowiązkiem poniesienia tych kosztów jest sprzeczne z podstawowym celem egzekucji". Wierzyciel zarzucił, że naliczenie takich kosztów świadczy o braku wykonania wytycznych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt 31/14, stwierdzającego niezgodność powołanego wyżej przepisu z prawem w zakresie, w jakim nie określa on wysokości opłaty egzekucyjnej proporcjonalnej do wyegzekwowanych należności pieniężnych;

– art. 8 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw "poprzez błędną wykładnię i określenie opłaty egzekucyjnej w wysokości 24.058,46 złotych bez uwzględnienia zasady naliczania opłaty egzekucyjnej od kwoty wyegzekwowanych środków". Przysporzenia pozyskane przez organ egzekucyjny w ten sposób są - zdaniem wnoszącego zażalenie - niezgodne z konstytucyjnymi standardami, o których mowa we wskazanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego;

– art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "poprzez pobranie przez organ egzekucyjny opłaty za czynności, co do których przed ich podjęciem można stwierdzić, że nie doprowadzą one do przymusowego wyegzekwowania należności w kwocie przeważającej wydatki egzekucyjne". Wierzyciel podniósł, że sprzeciwia się temu zasada celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego;

– art. 29 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2021 r. "poprzez brak zastosowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest zobligowany nie przystępować do egzekucji, kiedy uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne". Wierzyciel zarzucił, że organ egzekucyjny nie przeprowadził takiej oceny, co spowodowało naruszenie interesu publicznego w zakresie dysponowania finansami publicznymi poprzez naruszenie zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji.

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.214.2021.2.ID Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 30 listopada 2021 r. nr 1226-SEE.711.7.177.2021.4.KW. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 7 lutego 2020 r., a zatem zastosowanie miały przepisy ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu wówczas obowiązującym. Również w zakresie naliczania kosztów egzekucyjnych zastosowanie znalazły, zdaniem organu, uprzednio obowiązujące przepisy ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji z uwzględnieniem jednak zasad wynikających z przepisów przejściowych.

Następnie organ II instancji odniósł się do podniesionego w zażaleniu zarzutu o niesłusznym zastosowaniu przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Należy przy tym uwzględnić ust. 2-4 tego przepisu oraz art. 7-11 stanowiące m.in. o konieczności ograniczania opłat do przewidzianych tam wysokości. Powołane przepisy ustawy zmieniającej weszły w życie 20 lutego 2021 r., a postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 lutego 2020 r. (doręczonego zobowiązanemu w dniu 9 marca 2020 r.) i zostało umorzone w dniu 19 października 2021 r. Za bezsporne organ II instancji uznał to, że na dzień wejścia w życie znowelizowanych przepisów, postępowanie egzekucyjne było już wszczęte, ale jeszcze niezakończone. Słusznie zatem zastosowanie w tej sprawie znalazł omawiany przepis. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodził się przy tym ze stwierdzeniem wierzyciela, że "wykładnia literalna wskazanego przepisu (...) nie daje podstaw do takiej jego interpretacji, zgodnie z którą ma on również zastosowanie w postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych". Organ II instancji wskazał, że omawiany art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw powołuje w swojej treści przepisy normujące kwestię kosztów egzekucyjnych. Stanowi bowiem o konieczności uwzględnienia art. 7-11 tej ustawy. Wszystkie te przepisy odnoszą się zaś do kosztów egzekucyjnych. Określają szczegółowo sposób ich ograniczania, co nastąpiło również w tej sprawie (organ egzekucyjny, stosując się do nowych regulacji prawnych, ograniczył opłatę manipulacyjną). Za najważniejsze w sprawie organ uznał to, że powołane przepisy wskazują na opłaty "niewyegzekwowane lub niezapłacone przed dniem wejścia w życie" przepisów zmieniających. W ocenie organu, taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż koszty egzekucyjne nie zostały ani wyegzekwowane, ani zapłacone przed 20 lutego 2021 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że ustawodawca swoją wolę wyraził także w art. 10 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Nakazał on bowiem, żeby przepisy m.in. art. 7 i art. 8 tej ustawy stosować również do kosztów egzekucyjnych wynikających z doręczonego zawiadomienia albo ostatecznego postanowienia (tj. w sprawie kosztów egzekucyjnych), o którym mowa w art. 64c § 6a i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Również w takim przypadku wysokość kosztów egzekucyjnych powinna podlegać jedynie ograniczeniu, a nie ustaleniu na nowo. Gdyby zatem ustawodawca przewidział, że w takiej sytuacji konieczne jest ustalenie kosztów według nowych zasad, to właśnie taki zapis zamieściłby w przepisach prawa. Zgodnie z ustawą o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw kwestia ograniczenia kosztów jest niezależna zatem od tego czy toczy się egzekucja, czy też została umorzona.

Organ II instancji wskazał również na art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu poprzednio obowiązującym i mającym zastosowanie w niniejszej sprawie), który stanowił, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. Oczywistym jest zatem, zdaniem organu, że opłaty te powstają i są naliczane w określonych kwotach już w momencie przeprowadzania czynności egzekucyjnych. Czynności takie są zaś stosowane w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu II instancji, fakt, że koszty obciążać mają wierzyciela nie może powodować naliczania ich na nowo, tj. w innych kwotach. Opłaty zostały bowiem ustalone już w momencie zastosowania danej czynności egzekucyjnej i pozostają wymagalne w niezmienionej kwocie (w tej sprawie opłata manipulacyjna została ograniczona do kwoty już pobranej, ale z mocy samego prawa) bez względu na to, który z podmiotów będzie zobowiązany do ich zapłaty. Koszty te powstały w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, zostały ustalone w czasie jego trwania, a nie po umorzeniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodził się ze stwierdzeniem wierzyciela, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych. Powstanie tych kosztów i ich wysokość jest bowiem ściśle związana z czynnościami prowadzonymi w postępowaniu egzekucyjnym.

Odnośnie kolejnego argumentu wierzyciela, organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem, że przepisy art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej dotyczące niewyegzekwowanych lub niezapłaconych opłat manipulacyjnych lub opłat za czynności egzekucyjne, należy odnosić wyłącznie do opłat już naliczonych. Zdaniem organu II instancji, chybionym jest jednak uznanie przez wnoszącego zażalenie, że sytuacja taka nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, tj. w sytuacji, kiedy zaskarżone postanowienie wydano 30 listopada 2021 r. (po wejściu w życie art. 64 § l i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w obecnym brzmieniu). Koszty egzekucyjne w rzeczywistości zostały bowiem naliczone podczas trwania postępowania egzekucyjnego, tj. przed 20 lutego 2021 r.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ egzekucyjny nie uwzględnił zaleceń wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji RP m.in. przepisu art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej realizacji wyroku konieczna jest interwencja ustawodawcy, który powinien - w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału - określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz innych opłat egzekucyjnych.

Organ II instancji wskazał, że wykonując ten wyrok, ustawodawca ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, zmienił przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych w sposób kompleksowy. Ustalił nowe zasady naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych. Ustalono maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej w kwocie 40.000,00 zł oraz wprowadzono opłatę manipulacyjną w wysokości 40,00 zł i 100,00 zł. W odniesieniu do kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie przepisów obowiązujących przed 20 lutego 2021 r. niewyegzekwowanych lub niezapłaconych przez zobowiązanego, wprowadzono zasadę (art. 7 i 8 powołanej ustawy), że stosuje się przepisy dotychczasowe z ograniczeniem wysokości opłaty manipulacyjnej i opłaty za czynności egzekucyjne, tj. odpowiednio 100,00 zł i 40.000,00 zł.

Za bezzasadne Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał zatem stwierdzenie wierzyciela o naruszeniu przepisu art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez pominięcie zaleceń Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu uwzględnił nowe unormowania prawne, gdyż właśnie poprzez ich zastosowanie umorzono opłatę manipulacyjną. Tylko bowiem do tej części kosztów można było zastosować znowelizowane zapisy. Pozostała część, jako nieprzekraczająca maksymalnej kwoty, tj. 40.000,00 zł, nie uległa zmianie. Koszty egzekucyjne zostały zatem ustalone zgodnie z przepisami ustawy zmieniającej, gdyż ograniczono je, uwzględniając unormowania dotyczące ich maksymalnej wysokości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wskazał, że zdaniem wierzyciel opłata 5% egzekwowanej należności nie znajduje odzwierciedlenia w nakładach faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny i świadczy o braku wykonania wytycznych wynikających z wyroku. Organ wyjaśnił, że niewykazanie tej zależności nie narusza powołanego przepisu prawa. Kwestia ta została już bowiem uwzględniona przez ustawodawcę w znowelizowanych przepisach prawa. Przepisy te zaś zostały zastosowane przez organ egzekucyjny przy naliczaniu opłat egzekucyjnych. Kwestia miarkowania kosztów egzekucyjnych nie wymagała zatem rozważania.

Organ II instancji wskazał również, że zgodnie z bogatym orzecznictwem, opłata egzekucyjna nie może być pobrana wówczas, gdy nie nastąpi faktyczne zajęcie jakichkolwiek środków na rachunku bankowym. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego uzyskano kwotę 394,50 zł (zaliczoną na poczet opłaty manipulacyjnej). Skoro na zajętym rachunku bankowym były środki pieniężne, które zostały przekazane organowi egzekucyjnemu, to, zdaniem organu, uznać należy, że doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności z tego rachunku. Naliczenie kosztów egzekucyjnych od takiej czynności było zatem zasadne i konieczne, a ich wysokość ściśle określona przepisami prawa.

W ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny nie miał również żadnych podstaw do nieprzystąpienia do egzekucji. Nie było bowiem żadnych przesłanek do uznania, że egzekucja wobec zobowiązanej spółki może zakończyć się bezskutecznie. Taką okolicznością mogłoby być na przykład umorzenie uprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność. Sytuacja taka, ani żadna inna mogąca budzić wątpliwości organu co do przyszłej skuteczności egzekucji, nie miała jednak miejsca w tej sprawie.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie P. pismem z dnia 18 lutego 2022 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych ustaw z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553), poprzez błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że przedmiotowe przepisy przejściowe miały zastosowanie w okolicznościach sprawy, podczas gdy postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające prowadzone do majątku dłużnika "A." sp. z o.o. zostało umorzone postanowieniem w dnia 19 października 2021 r., tym samym odrębne postępowanie egzekucyjne w zakresie ustalenia kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela zostało wszczęte już po dniu 20 lutym 2021 r., wskutek czego wysokość kosztów winna podlegać regulacjom w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r.,

b) art. 64 § 1 i art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r., poprzez brak zastosowania podczas gdy postępowanie egzekucyjne w sprawie ustalenia kosztów zostało wszczęte wobec wierzyciela po dacie 20 lutego 2021 r., tym samym w okolicznościach sprawy znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu aktualnie obowiązującym.

Na wypadek nieuwzględnienia stanowiska określonego w zarzutach wskazanych w pkt 1 a i b strona skarżąca zarzuciła:

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

c) art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., w zw. z art. 8 ust 1 ustawy zmieniającej, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, poprzez pominięcie okoliczności, że warunkiem zastosowania limitu 40.000 zł z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej w sprawie jest ustalenie opłaty egzekucyjnej na podstawie dotychczasowych przepisów, interpretowanych zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) i w efekcie pominięcie wytycznych wynikających z norm prawnych wyrażonych w art. 2 Konstytucji, tj. zasadą nadmiernej ingerencji,

d) art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 64 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną w wysokości 24.028,46 zł poprzez analogię odnoszącą się do art. 64 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zgodne z prawem chociaż nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, częstotliwości podejmowanych czynności i ich skomplikowaniu oraz w sposób rażący pomnaża koszty w stosunku do wyegzekwowanej kwoty w wysokości 394,50 zł w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14) stwierdził niezgodność art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z Konstytucją w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości tej opłaty i nakazał uwzględnienie ww. okoliczności oraz racjonalnej zależności między wysokością opłaty egzekucyjnej a faktycznymi czynnościami organów egzekucyjnych;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

e) art. 7, art. 77, art. 80, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez przeprowadzenia postępowania w kierunku ustalenia opłat i nakładu pracy rzeczywiście poniesionych w toku postępowania egzekucyjnego w stosunku do dłużnika i w konsekwencji ustalenie ich w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie ustalenia kosztów na poziomie szacunkowym, w oderwaniu od rzeczywistych czynności organu egzekucyjnego polegających na zajęciu rachunku bankowego dłużnika (wysłanie pism), a w konsekwencji ustaleniu kosztów egzekucyjnych w sprawie w wysokości nieuzasadnionej w żadnej mierze wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ oraz wysokością wyegzekwowanej kwoty,

f) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła argumenty, które jej zdaniem przemawiają za zasadnością podniesionych przez nią zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.) oraz ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553, zwanej dalej ustawą zmieniającą). Druga z wymienionych ustaw uregulowała sytuację prawną dotyczącą zasad ustalania przez organ egzekucyjny kosztów postępowania egzekucyjnego i ponoszenia tych kosztów przez strony postępowania, co stanowiło konsekwencję wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny uznał również, że art. 64 § 8 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.

Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu swojego wyroku podał m.in., iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść lub niekorzyść organu). Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie, ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Ponadto z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy w określaniu wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem tego państwa. Wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji, powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organów, za podjęcie których, opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie, rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej z art. 64 § 6 u.p.e.a. powoduje, że w pewnych warunkach następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami, stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego, stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania, podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym, stają się więc obciążeniem podatkowym. Nadto Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. W konkluzji swoich rozważań Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie, konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków, wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Skutkiem analizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłat w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo, w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają, muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku. Zadaniem organów jest więc określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w szczególności w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji RP (art. 8 ust. 2). Do czasu postulowanej przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji ustawy, możliwe i konieczne jest bowiem orzekanie o wysokości kosztów egzekucyjnych z zastosowaniem standardów i wskazówek określonych we wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego też niezbędne jest powiązanie opłat z realiami konkretnego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 232/19).

Uwzględniając wytyczne Trybunału Konstytucyjnego wspomnianą już wyżej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. dokonano zmiany przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w sposób kompleksowy, ustalając nowe zasady naliczania i ich poboru. W uzasadnieniu projektu tej nowelizacji – (Sejm VIII.3379) stwierdzono m.in., że obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej uzależniono od efektów czynności egzekucyjnych prowadzących do ściągnięcia dochodzonych należności pieniężnych. Przy określeniu wysokości opłaty egzekucyjnej (10% wyegzekwowanych środków pieniężnych, nie więcej niż 40.000 zł) uwzględniono twierdzenia Trybunału Konstytucyjnego, że problematyka wysokości opłat w egzekucji jest nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa polegającym ma otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. W art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawodawca określił, że niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż 100 zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 100 zł. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej, nie pobiera się opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż 100 zł.

Ponadto w treści art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, że niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż 40 000 zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a i 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 40 000 zł. Zgodnie z normą art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata, o której mowa w ust. 1, została częściowo wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości niższej niż 40 000 zł, opłatę pobiera się w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 40 000 zł a kwotą opłaty wyegzekwowanej lub zapłaconej. Z kolei na mocy art. 8 ust. 3 ustawy zmieniającej nie pobiera się opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż 40 000 zł.

W myśl art. 10 ustawy zmieniającej przepisy art. 7-9 stosuje się również do kosztów egzekucyjnych wynikających z doręczonego zawiadomienia albo ostatecznego postanowienia, o których mowa odpowiednio w art. 64c § 6a i 7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 7 lutego 2020 r. na podstawie wystawionego przez stronę skarżącą, będącą wierzycielem, tytułu wykonawczego. Zawiadomieniem z dnia 3 marca 2020 r. nr 1226-SEE.711.17113985.2020.1.GW organ egzekucyjny zajął środki na rachunku bankowym w kwocie 394,50 zł. Następnie postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność, gdyż w toku egzekucji nie uzyskano innych środków. Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2021 r. organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia 24 listopada 2021 r. wierzyciel zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. nr 1226-SEE.711.7.177.2021.4.KW organ I instancji obciążył skarżącą Spółkę powstałymi kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 24.051,60 zł. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy egzekucyjne obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 lutego 2021 r., tj. dniem wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej z dnia 4 lipca 2019 r. Na dzień wejścia w życie tej ustawy postępowanie egzekucyjne nie zostało bowiem jeszcze zakończone. Zostało ono wszczęte w dniu 7 lutego 2020 r. a umorzone w dniu 19 października 2021 r.

Zgodnie z treścią art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym na dzień 19 lutego 2021 r., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych (art. 64 § 3 u.p.e.a.). Opłaty za zajęcia, o których mowa w § 1 pkt 2-6, pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane (art. 64 § 4 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 64 § 6 u.p.e.a.). W myśl art. 64b § 1 u.p.e.a. wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji. Przez wydatki egzekucyjne rozumie się również koszty przekazania wyegzekwowanych kwot w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego (art. 64b § 2 u.p.e.a.). Z kolei art. 64c § 1 u.p.e.a. stanowi, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Natomiast wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.). W § 6a art. 64c u.p.e.a. ustawodawca wskazał, że organ egzekucyjny zawiadamia: 1) zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia: a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne; 2) wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 64c § 7 u.p.e.a.).

Mając na uwadze treść cytowanych powyżej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz mających również zastosowanie przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 ustawy zmieniającej stwierdzić należy, że organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających stronę skarżącą. Na koszty te składa się: opłata manipulacyjna w kwocie 0,00 zł (która została częściowo pokryta w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a następnie ograniczona do kwoty już pobranej), opłata za zajęcie środków na rachunku bankowym w kwocie 24.028,46 zł oraz wydatki egzekucyjne w kwocie 23,14 zł. Wysokość opłaty manipulacyjnej została ustalona przez organy z uwzględnieniem przepisów ustawy zmieniającej (por. art. 7 ustawy zmieniającej). Pozostała część kosztów egzekucyjnych związanych z opłatą za zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym, jako nieprzekraczająca maksymalnej kwoty, tj. 40.000,00 zł, nie uległa zmianie.

Sąd nie podziela przy tym stanowiska strony skarżącej, że postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych stanowi odrębne postępowanie w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów, choć ma charakter wpadkowy, niewątpliwie jest częścią toczącego się postępowania egzekucyjnego. Orzekanie o kosztach postępowania należy więc traktować jako element (kontynuację) postępowania egzekucyjnego. Jak słusznie zauważył organ II instancji koszty egzekucyjne powstają i są naliczane już w momencie zastosowania danej czynności egzekucyjnej i pozostają wymagalne w niezmienionej kwocie bez względu na to, który z podmiotów (zobowiązany lub wierzyciel) będzie zobowiązany do ich zapłaty. W rozpoznawanej sprawie obciążenie strony skarżącej jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w trakcie egzekucji prowadzonej na jej wniosek było następstwem umorzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 19 października 2021 r. z uwagi na brak majątku zobowiązanego, do którego można skierować skuteczną egzekucję. W konsekwencji tego, koszty egzekucyjne nie mogły zostać ściągnięte od zobowiązanego i z mocy art. 64c § 4 u.p.e.a. obciążyły wierzyciela. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, że wydanie postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego winno nastąpić w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Tym samym podniesione przez stronę skarżącą pkt 1 skargi zarzuty naruszenia art. 6 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz art. 64 § 1 i art. 64 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r. należy uznać za bezzasadne.

Nie zasługują również na uwzględnienie wymienione w pkt 2 skargi zarzuty naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r. w związku z art. 8 ust 1 ustawy zmieniającej oraz art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 6 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r. Zdaniem Sądu, poprzez wydanie ustawy zmieniającej z dnia 4 lipca 2019 r. ustawodawca wykonał zalecenia Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. W sentencji wyroku TK zakwestionował wyłącznie brak określenia maksymalnych kwot opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych i opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.), nie podważając stosunkowego charakteru tych opłat jako określonego procentu od kwoty egzekwowanej należności. Określenie maksymalnych kwot tych opłat może polegać na odpowiednim zastosowaniu w drodze analogii art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., określającego maksymalną kwotę opłaty za zajęcie nieruchomości. Natomiast miarkowanie tych opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma, zdaniem Sądu, uzasadnienia prawnego. Co prawda w uzasadnieniu wyroku Trybunał nawiązał do efektywności działań organu egzekucyjnego, niemniej w opinii Sądu argumentacja ta jest ukierunkowana na uwypuklenie niedopuszczalności traktowania opłat egzekucyjnych jako sankcji za niewykonanie obowiązku, którą to potencjalną wadliwość w przypadku egzekwowania obowiązków pieniężnych o znacznej wartości właśnie eliminuje kwotowe określenie górnej granicy opłaty, limitujące kwotę określaną procentowo. Takie rozumienie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyklucza możliwość przyjęcia, jakoby następstwem jego wyroku było obowiązywanie tylko przewidzianych w analizowanych przepisach minimalnych stawek opłat, ale także poddaje w wątpliwość usankcjonowanie miarkowania opłat w oparciu o obiektywnie nieprecyzowalne i labilne kryteria, jak czasochłonność, pracochłonność i stopień skomplikowania, a nawet efektywność prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 13 maja 2020 r. sygn. akt II FSK 2950/19; z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 1301/21; z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 1448/21 i III FSK 1449/21; z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III FSK 4105/21).

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy obu instancji wymienionych w pkt 3 skargi przepisów postępowania. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że organy działały zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu dokonał oceny zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób rzetelny oraz wyczerpujący, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sporządzonego zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, swoją argumentację z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony. Zatem uznać należy, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ dokonał wszechstronnej analizy oraz oceny materiału dowodowego i odtworzyły stan faktyczny sprawy, który zdaniem tut. Sądu nie budzi wątpliwości. Tak ustalony stan faktyczny, organ poddał prawidłowej ocenie prawnej i stosując właściwe przepisy, dokonał właściwego rozstrzygnięcia w sprawie.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.