Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 968/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 81 a par. 1, art.. 77 par. 1, art. 89
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 133 par. 1 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), WSA Waldemar Michaldo, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2022 r. w sprawie ze skargi T.A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lipca 2022 r. nr 070000/71/46519/5-W/2022/RDZ w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za marzec 2020 r. , kwiecień 2020 r. , i maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję .


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11 lipca 2022 r. wydał decyzję nr 070000/71/46519/5-/2022/RDZ, którą odmówił T. A. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r.

Decyzja zawierała , krótkie lakonicznie uzasadnienie : "Po analizie Pana sprawy informujemy, że zgodnie z Ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn.zm.) warunkiem zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek , o którym mowa w art. 31 zp ust. 1 było przekazanie przez płatnika wniosku do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Nie odnotowaliśmy wpływu Pana wniosku do 30 czerwca 2020 r. Poinformowaliśmy Pana o braku wpływu wniosku pismem z 2 lutego 2021 r.

Wyjaśniamy, że w związku z wystąpieniem epidemii w celu zachowania zasad bezpieczeństwa w tutejszej placówce została przygotowana skrzynka, do której mógł Pan wrzucać dokumenty/wnioski/ pisma. Skrzynka ta znajdowała się w przedsionku tutejszej placówki i była pod nadzorem pracownika ochrony. Dokumenty ze skrzynki były pobierane rano co drugi bądź trzeci dzień roboczy po okresie kwarantanny. Korespondencja była rejestrowana i przekazywana do obsługi w odpowiedniej aplikacji dziedzinowej. W celu odszukania Pana wniosku o zwolnienie obowiązku opłacania składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. przejrzeliśmy całą Pana dokumentację oraz sprawdziliśmy w Archiwum Zakładowym wszystkie pisma złożone na przełomie kwietnia i maja celem zweryfikowania, czy Pana wniosek nie został podpięty pod inny wniosek. Sprawdziliśmy również ponownie cały rejestr spraw związanych z wnioskami o zwolnienie z obowiązku opłacania składek łącznie z aplikacją, w której wnioski były rejestrowane. Wyczerpaliśmy wszystkie możliwości. Nie odnaleźliśmy Pana wniosku. Wniosek Pana do nas nie wpłynął."

Skarżący nie zgadzając się z powyższa decyzją wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której wniósł o uchylenie decyzji PZUS w całości zarzucając naruszenie art. 7 Kpa, art. 81a par. 1 Kpa a także art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374, ze zm.),

W Uzasadnieniu skargi podniósł, że 26 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 394/21 , którym uchylił decyzje PZUS w sprawie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r. uznając, że nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych. Ponownie rozpoznając skargę Organ nie powołał się w swojej decyzji na jakikolwiek fragment uzasadnienia wyroku z dnia 26 stycznia 2022 r. w którym Sąd enumeratywnie wskazał co Organ winien zrobić by postępowanie dowodowe było zgodne z przepisami Kpa. Skarżący odnosi wrażenie, że pracownicy Organu nie czytali w ogóle uzasadnienia wyroku Sądu. Gdyby to uczynili musieliby ustosunkować się do zarzutów Sądu odnośnie do prowadzonego przez siebie postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CO\/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Organ nie wskazał Sądowi adresu elektronicznego przypisanego do systemu – ePUAP, jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zatem nie było możliwe przeprowadzenie rozprawy zdalnej.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 12 października 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 16 listopada 2022 r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Sąd oceniając decyzję PZUS z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwsze kolejności zauważyć należy, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 394/21 uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2021 r. "Znak: 070200/0015443/2021 Syg. sprawy: 070200/71/5181/ 2021/RDZ" odmawiającą T. A. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r.

Sąd podniósł, że organ uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że "Zgodnie z art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w i pierwszym miesiącu za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.

Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo przepisy przejściowe, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Wniosek o zwolnienie z opłacania składek (RDZ) mógł Pan złożyć do 30 czerwca 2020 r. Wniosek nie został złożony. Tym samym nie przysługuje Panu prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r."

Skarżący nie zgadzając się z powyższą decyzją wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której wniósł o uchylenie decyzji PZUS w całości.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że "w dniu 4 lutego 2021 r. Skarżący otrzymał od Organu pismo z dnia 2 lutego 2021 r. znak: 070200/71/48/2021/ROZ informujące, że Organ nie wyraża zgody na zwolnienie Skarżącego z obowiązku opłacenia składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020r. w trybie ustawy COVIDowskiej. Jako przyczynę odmowy podano, iż Skarżący nie złożył wniosku RDZ o zwolnienie ze składek w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. w żadnej z dopuszczalnych form tj. w drodze elektronicznej, za pośrednictwem poczty, jak też osobiście w placówce ZUS.

W przedmiocie sprawy w styczniu 2021 r. Skarżący złożył Organowi – w Inspektoracie w Oświęcimiu - wyjaśnienie, iż wniosek RDZ został wrzucony do skrzynki znajdującej się przed wejściem do tej jednostki w dniu 28 kwietnia 2020 r., gdyż drzwi do Inspektoratu były zamknięte. Odnośnie do takiej formy składania pism i wniosków zachęcała stosowna informacja zamieszczona obok skrzynki. Skarżący podał także, iż nadal że na stronie ZUS (https://www.zus.pl/ozus/aktualnosci/ obsługa klientów w ZUS od 4 maja 2020 r.) widnieje informacja, o treści: "W placówkach ZUS do Państwa dyspozycji nadal pozostaną skrzynki, do których można samodzielnie składać dokumenty, wnioski, pisma - "Skrzynka na dokumenty" oraz skrzynka "Wnioski przedsiębiorców - Tarcza Antykryzysowa"). Taka informacja oznacza, że do dnia 3 maja 2020 r. wrzucenie pisma do skrzynki znajdującej się przy wejściu do Inspektoratu ZUS w Oświęcimiu także było jedyną formą osobistego złożenia wniosku w placówce ZUS.

W takiej sytuacji Skarżący w wyjaśnieniu stwierdził, że przekazanie wniosku dokonane zostało w dopuszczalnej przez Organ formie tj. "osobiście w placówce ZUS". W związku z tym Skarżący poprosił pracowników Organu - Inspektoratu w Oświęcimiu - o sprawdzenie, co stało się z jego wnioskiem o zwolnienie ze składek za okres marzec - maj 2020 r. - po wrzuceniu do skrzynki odbiorczej. Skarżący zauważył, że utrata prawa do zwolnienia jest dla niego poważnym kłopotem finansowym, gdyż ma małą firmę i niewielkie dochody oraz liczył na przedmiotowe zwolnienie. Niezależnie od powyższego Skarżący poprosił Organ o ponowne rozpatrzenie jego sprawy.

W odpowiedzi na tę prośbę Organ przesłał mu zaskarżoną decyzję. Skarżący podtrzymując złożone Organowi wyjaśnienia dodał, co następuje. Organ ZUS w żaden sposób nie zareagował na sytuację dlaczego Skarżący nie płaci składek ubezpieczeniowych za marzec i kolejne miesiące 2020 r, więc był przekonany, że jego wniosek z dnia 28 kwietnia 2020 r. został złożony prawidłowo. Skarżący zauważa, że Organ postąpił niezgodnie z przepisami, które obligują go do niezwłocznego wysłania do dłużnika wezwania do zapłaty zaległych składek, jak to zwykle wcześniej czynił. Gdyby tak zrobił to Skarżący uzyskałby informację, że jego wniosek RDZ o zwolnienia nie dotarł do adresata i zdążyłby jeszcze raz złożyć wniosek, gdyż termin mijał dopiero z dniem 30 czerwca 2020 r. Tymczasem Organ poinformował Skarżącego dopiero pismem z dnia 17 lutego 2021 r., czyli prawie po roku, o braku wpłaty składek za okres marzec - maj 2020 r. zaliczając zapłacone składki za okres wrzesień - grudzień 2020 r. jako opóźnione wpłaty za marzec - maj 2020 r. Takie działanie w efekcie doprowadziło Skarżącego do niekorzystnego rozstrzygnięcia tzn. utraty prawa do zwolnienia.

Skarżący zarzucił Organowi naruszenie art. 7 Kpa, który stwierdza, że "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Skarżący stwierdził, że skoro zdaniem ZUS-u nie ma dowodu, że Skarżący złożył przedmiotowy wniosek to także ten Organ nie ma żadnego dowodu, że wniosek nie został przez niego złożony. Gdyby nie informacja zamieszczona przez Organ o możliwości wrzucenia wniosku do skrzynki Skarżący wysłałby wniosek listem poleconym. Tylko czy wtedy Organ nie stwierdziłby, np., że w kopercie nie było wniosku, co także skutkowałoby odmową przyznania zwolnienia.

Skarżący załączył odpis z artykułu "Gazety Krakowskiej" z dnia 3 marca 2021 r. z którego wynika, że także w Sądzie Okręgowym w Krakowie stosowana jest metoda osobistego składania dokumentów do skrzynki, z tą różnicą, że pracownik Sądu poucza interesantów, że powinni sobie zrobić zdjęcie w momencie wrzucenia pisma, by mieć dowód na jego złożenie. Niestety przy skrzynce przed placówką Organu nie było pracownika ZUS, który informowałby o potrzebie fotografowania czynności wrzucania pism do Inspektoratu - pod rygorem utraty prawa do udowodnienia, że pismo zostało złożone".

Jednocześnie do pisma Skarżący dołączył m.in. pisma kierowane do ZUS w tym decyzję PZUS z dnia 17 lutego 2021 roku, nr 0700000/71/2744/2021-RED-UM-AN, w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności "z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz ubezpieczenie zdrowotne".

Zdaniem Sądu organ stwierdził, że przyczyna odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maja 2020 r. był brak wniosku Skarżącego, jednocześnie tego stwierdzenia w żaden sposób nie uzasadnił a w szczególności nie odniósł się do argumentacji Skarżącego zawartej w piśmie z dnia 12 stycznia 2021 r.

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 par. 1 Kpa co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Podjęte przez organ rozstrzygniecie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia oraz okoliczności stanowiące podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 par. 3 Kpa. Przeprowadzone przez PZUS postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja nie spełnia standardów określonych w przywołanych przepisach

W ocenie Sądu, okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do Oddziału ZUS w Oświęcimiu w kwietniu 2020 r. można odtworzyć jedynie poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie niezłożenia przez Skarżącego wniosku, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające. Organ nie przedstawił w aktach sprawy jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na taki stan rzeczy.

Zdaniem Sądu organ decydując się na przyjmowanie korespondencji za pośrednictwem skrzynki wystawionej przy wejściu do ZUS Oddział w Oświęcimiu, bez potwierdzania jej przyjęcia, był zobowiązany do wprowadzenia procedury, na podstawie której istniała by możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Z akt sprawy i z decyzji nie wynika, aby taka procedura była wprowadzona (świadczy o tym korespondencja wewnętrzna organu). Nie wprowadzając takiej procedury, całe ryzyko, że wniosek zaginie, organ przerzucił na podmiot składający wniosek. Taką sytuację Sąd uznaje za niedopuszczalną, gdyż jest to niezgodne z zasadą praworządności i zaufania do organów administracji.

Obciążając Skarżącego obowiązkiem wykazania, że dokument złożył w terminie, organ nie uwzględnił, czy przy procedurze składania wniosków do skrzynki miał on w ogóle możliwość wykazania tego w inny sposób, niż na podstawie własnych wyjaśnień oraz ewentualnego wskazania świadków tej czynności (podkreślenie Sądu).

W przedmiotowej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska Skarżącego zawartego w piśnie z dnia 12 lipca 221 r. i nie wykazał czy wykluczone jest omyłkowe dołączenie dokumentów Skarżącego np. do sprawy innego płatnika. Na tym etapie sprawy nie można zatem wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, a przy tym nie zostało wyjaśnione w jaki sposób Skarżący miałby wykazać, że złożył wniosek.";

Ponadto zaznaczenia wymaga, że w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, to organ powinien rozważyć, czy w sprawie nie będzie miał zastosowanie przepis art. 81 a par. 1 Kpa, zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Organ nie skorzystał z możliwości przesłuchania wskazywanego przez Skarżącego świadka, nie wziął też pod uwagę, że z uwagi na tryb składania dokumentów do skrzynki podawczej, Skarżący nie miał możliwości uzyskania potwierdzenia. Organ nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony.

Sąd zobowiązał organ w ponownie prowadzonym postępowaniu przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej umieszczonej przy wejściu do siedziby Oddziału ZUS w Oświęcimiu. W szczególności organ powinien ustalić, kiedy zostały otwarte skrzynki zawierające korespondencję z końca kwietnia 2020 r. (Skarżący w skardze wskazał jako dzień złożenia wniosku 28 kwietnia 2020 r.) i kto dokonywał otwarcia tych skrzynek. W dalszej kolejności organ ustali, kto ewentualnie ewidencjonował i rozdysponowywał złożone pisma, które znajdowały się w skrzynkach i do których komórek organizacyjnych organu zostały przekazane. W sytuacji, gdy organ nie ewidencjonował pism, które znajdowały się w skrzynkach, tylko bezpośrednio pisma były przekazywane do poszczególnych komórek organizacyjnych bez stosownych dekretacji, organ podejmie drobiazgowe działania w celu poszukiwania wniosku w poszczególnych komórkach organizacyjnych.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zauważa, że niewątpliwie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez tutejszy Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 126 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 394/21 uchylił zaskarżoną decyzję PZUS r. Wobec w/w wyroku poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające utratę mocy obowiązującej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z 26 stycznia 2022 r., tj. nie uległ zmianie stan prawny, ani okoliczności faktyczne, ani też nie został wzruszony w żadnym trybie w/w wyrok.

Tym samym Organ ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany poglądami wskazanymi w uzasadnieniu ww. wyroku, zobligowany był do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnego ze stanowiskiem Sądu.

Tymczasem wydając decyzję z dnia 11 lipca 2022 r. nr 070000/71/46519/5-W/2022/RDZ Prezes ZUS wytyczne te całkowicie zignorował.

W pierwszej jednak kolejności zauważyć należy, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza postanowienia art. 107 kpa

W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. decyzja musi bowiem zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, składające się w szczególności ze wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno ono więc wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc musi w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, materiałów dowodowych, czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Celem tego elementu decyzji jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia, oraz wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Organ uzasadniając swoją decyzję powinien mieć na uwadze konieczność realizacji zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty podniesione przez stronę, a w szczególności te, które mają istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, muszą zostać rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, co odzwierciedlać powinna wyraźnie treść uzasadnienia.

Tymczasem lakoniczne a właściwie szczątkowe uzasadnienie decyzji (celowo przywołane in extenso) należy ocenić w konsekwencji jako istotne naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na brak dostatecznego ustosunkowania się przez organ do kluczowej okoliczności sprawy, jak również przedstawienia stanu faktycznego jak i istoty problemu. Z uzasadnienia dowiadujemy się jedynie, że organ dokonywał bezskutecznych poszukiwań wniosku skarżącego, nie przedstawiając tzw. części historycznej ilustrującej zarówno stanowisko skarżącego jak i przebieg postępowania i zgromadzone w sprawie dowody. Gdyby nie fakt dołączenia do akt sprawy wyroku o sygn. akt I SA/Kr 394/21 Sąd nie byłby w stanie odtworzyć przebiegu postępowania i istoty sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił w sposób przekonywujący w oparciu o jakie dowody doszedł do wniosku Skarżący wniosku nie złożył.

Podkreślić należy, że Organ nie odniósł się do argumentacji Skarżącego zawartej w piśmie z 12 stycznia 2021 r.

Nie wykonano zaleceń Sądu w zakresie przeprowadzenie drobiazgowego postępowania w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły. Organ wyjaśnił jedynie, że korespondencja była wyjmowana ze skrzynki i rejestrowana. Nie wyjaśniono zatem, kto wyjmował korespondencję , jak wyglądała rejestracja, czy istnieją odpowiednie rejestry sporządzone i podpisane przez uprawnione do tego osoby , protokoły otwarcia skrzynki. Zwrócić bowiem należy uwagę, że Skarżący podał konkretny termin złożenia wniosku ( 28 kwietnia 2020 r. ) a zatem można było ustalić jakie w tym dniu było podejmowane czynności związane z rejestracją korespondencji.

Organ w ogóle nie odniósł się do zarzutu czy wprowadzono procedurę na podstawie której istniała by możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie.

Jak również nie rozważył możliwości zastosowania przepisu art. 81a § 1 Kpa zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Nie ma także żadnego odniesienia co do potrzeby przesłuchania świadka wskazanego przez Skarżącego.

Podkreślenia wymaga jeszcze fakt , że Sąd zobowiązał organ w ponownie prowadzonym postępowaniu przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej, czego nie uczyniono ignorując całkowicie zalecenia Sądu. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek dokumentu , który by potwierdzał , że jakiekolwiek czynności były podejmowane w sprawie.

Wskazać ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).

Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.

Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że nadesłane przez organ akta sprawy, z uwagi na swoje braki, uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń. Wymaga podkreślenia, że Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W konsekwencji brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. Zdaniem Sądu analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przedmiotowe akta nie zawierają dokumentów źródłowych stanowiących podstawę dokonanych przez organy ustaleń. Podkreślić bowiem należy , że przesłane do Sądy akta są szczątkowe i zawierają jedynie 16 kart , na które składają się: wyrok tut. sądu z uzasadnieniem, zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postepowania dowód potwierdzenia odbioru pisma oraz zaskarżona decyzja !!!.

Pomijając już, że brak jest dokumentacji poprzedzającej wydanie wyroku z 26 stycznia 2022 r. w której powinny znajdować się tak istotne dokumenty jak pisma Skarżącego przedstawiające jego wersje wydarzeń , to nie ma jakiegokolwiek dowodu dokumentującego podjęte przez Organ czynności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto jedynie lakoniczne stwierdzenia , że " przejrzeliśmy całą Pańską dokumentację oraz sprawdziliśmy w Archiwum Zakładowym wszystkie pisma ......Sprawdziliśmy ponownie cały rejestr spraw związanych z wnioskami o zwolnienie... " bak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu, kto tego dokonywał, gdzie, kiedy i w jaki sposób.

Nieudokumentowanie przez organ okoliczności wpływających stwierdzenie że wniosek Skrzącego nie wpłynął do organu stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność ( np. protokołówz danej czynności ) . Wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być zatem oparty na dowodach zdobytych przez organ i sprawdzonych przezeń.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zastosować się do szczegółowych wytycznych tut. Sądu zawartych w wyroku z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 394/21

Jednocześnie na marginesie Sąd zawraca uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Co niezwykle istotne, ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki.

Art. 15zzzzzn2 dodany został do ustawy COVID-19 na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255) z dniem 16 grudnia 2020 r. Z jego treści wprost zaś wynika, że znajduje on zastosowanie w przypadkach uchybienia terminu (nie tylko procesowego, ale także materialnoprawnego) w okresie obowiązywania stanu epidemii. Tymczasem stan epidemii ogłoszony został od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.).

Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej.

Ponownie rozpoznając sprawę ZUS uwzględni zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.