Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 627/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stanu wody na gruncie oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia, że:

1) sposób odprowadzania wód opadowych z dz. nr [...] obręb [...] jest zgodny z przepisami i nie prowadzi do zmian stanu wody na gruncie A. N. (dz. nr [...] obręb [...]),

2) sposób funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na dz. nr [...] obręb [...] nie prowadzi do zmian stanu wody na gruncie A. N. (dz. nr [...] obręb [...]), i w związku z powyższym odmowy nałożenia na właścicieli nieruchomości oznaczonej nr [...] obręb [...] obowiązku wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom spowodowanym zmianą stanu wód na gruncie.

Jednocześnie w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r nakazano:

1) właścicielowi dz. [...] wykonać badanie ścieków ze zmodernizowanej przydomowej oczyszczalni ścieków, w celu ustalenia jakości ścieków i określenia czy spełniają normy emisyjne określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Badania należy wykonać w terminie dwóch miesięcy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się prawomocna. W przypadku ustalenia, że przekroczono normy emisyjne należy podjąć działania zmierzające do osiągnięcia norm wskazanych w w/w rozporządzeniu oraz ponownie przeprowadzić badania

2) zarządcy drogi wykonanie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z drogi gminnej tj. dz. nr [...] obręb [...] na wysokości dz. nr [...] i [...] obręb [...] do studzienki melioracyjnej usytuowanej na dz. nr [...] obręb [...], poprzez umieszczenie drenażu w rowie przydrożnym, w celu ograniczenia napływu wód opadowych j roztopowych na dz. nr [...] obręb [...].

3) właścicielowi dz. [...] obręb [...] aby pas ziemi przylegający do ogrodzenia z dz. [...] kultywował w kierunku zgodnym z nachyleniem terenu, tj w kierunku spływu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...], co będzie zapobiegało tworzeniu się zastoisk wodnych;

4) właścicielowi dz. [...] obręb [...] aby pas ziemi przylegający do rzeki [...] kultywował w sposób, który nie będzie powodował usypywania wału ziemnego przy rzece [...], co pozwoli na swobodny spływ wód z terenu położonego na zachód stronę koryta rzeki.

W uzasadnieniu swoje decyzji SKO w [...] w pierwszej kolejności wskazało na przebieg dotychczasowego postepowania.

Następnie podniesiono, że z uwagi na regułę intertemporalną zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268) - materialnoprawnym punktem odniesienia w niniejszej sprawie powinien być art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, dalej jako "ustawa").

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Z tego rodzaju zakazami dotyczącymi korzystania z gruntu skorelowane są określone uprawnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), który - jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie - może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy). Wydanie tej decyzji poprzedza ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

W ocenie SKO w niniejszej sprawie udowodnieniu podlegały okoliczności faktyczne wskazane przez A. N. we wnioskach kierowanych do organu I instancji, mogące skutkować wydaniem decyzji administracyjnej na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Udowodnienia wymagało zatem, że H. i M. K. spowodowali zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (działka nr [...]).

W dniu [...].01.2018r. przeprowadzono dowód z oględzin podczas którego ustalono, że właściciele działki [...] nie dokonali zmiany stanu faktycznego na gruncie od czasu wykonania poprzedniej ekspertyzy. Wykonano dokumentację fotograficzną obrazującą zaleganie wody na dz. nr [...] i dz. nr [...], powstałe po ostatnich roztopach śniegu. W dniu [...].03.2018r. została przedłożona opinia biegłego.

W aktach sprawy znajduje się "Ekspertyza Hydrologiczno-Hydrogeologiczna obejmująca obszar działek ewid. nr [...] i [...] położonych w [...], gmina [...]", sporządzona przez dr. M. G., posiadającego uprawnienia hydrogeologiczne, a także mgr B. G. oraz mgr. inż. M. W., posiadających stosowne wykształcenie (wyższe studia magisterskie z zakresu geologii). Niewątpliwie więc osoby te mogą zostać uznane za osoby posiadające wiedzę specjalistyczną w niniejszej sprawie (biegłych), w rozumieniu art. 84 k.p.a.

O sporządzeniu opinii biegłego organ I instancji zawiadomił strony. Strona wnosiła na piśmie do opinii biegłego liczne uwagi, do których na żądanie organu ustosunkowywał się biegły pisemnie. Ponadto analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwoliła Kolegium stwierdzić, że organ I instancji należycie ocenił wartość dowodową ekspertyzy z marca 2018 r., a także zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę skarżącą. W ocenie Kolegium w uzasadnieniu decyzji I instancji bardzo szczegółowo skonfrontowano treść opinii biegłego z twierdzeniami stron postępowania i dokonano oceny istotności poszczególnych okoliczności.

Zdaniem SKO powyższa opinia jest spójna, rzetelna i nie daje podstaw do kwestionowania ustaleń w niej zawartych. Biegli przytoczyli obowiązujące przepisy prawa oraz dokonali analizy formalno-prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego. Scharakteryzowano istniejące na spornym terenie warunki geomorfologiczne, hydrograficzne, meteorologiczne, a także przeprowadzono wizję lokalną na przedmiotowych nieruchomościach, z której sporządzono odpowiednią dokumentację. Gruntowna analiza zebranych danych doprowadziła autorów opinii do sformułowania stanowiska, że na spornych nieruchomościach nie doszło do zmiany stosunków wodnych.

Z ustaleń biegłego wynika, że grunty dz. nr [...] obręb [...] to namuły powstałe na skutek osadzania się substancji mineralnych i organicznych w środowisku wodnym. Teren położony jest w zasięgu jednostki pierwszego poziomu wodonośnego, gdzie głębokość zwierciadła wody jest mniejsza niż [...] m. Działka [...] położona jest w najniższym punkcie terenu, przylegającym do rzeki [...], na kierunku ciążenia wód gruntowych w stronę ich odbiornika oraz na kierunku spływu wód opadowych i roztopowych.

Podczas przeprowadzonej wizji w terenie stwierdzono zastoiska wodne na całej powierzchni pola (dz. nr [...]), szczególnie w części przylegającej do rzeki [...], gdzie zdaniem biegłego, sposób wykonywania orki uniemożliwia spływ wód do rzeki oraz w sąsiedztwie dz. nr [...], gdzie kierunek wykonywania orki jest niezgodny z ukształtowaniem terenu i nie daje możliwości spływu wód opadowych i roztopowych w kierunku ich odbiornika (rzeki [...]). Organ podzielił stanowisko biegłego, dlatego w orzeczeniu niniejszej decyzji nałożono na właściciela dz. [...] obręb [...] prowadzenie orki w odpowiednim kierunku. Ustalono również, że wody odciekowe z kopca filtracyjnego zlokalizowanego na dz. nr [...] nie wykazują wpływu na poziom zalegania wód gruntowych w części zachodniej działki nr [...], tj. w części przylegającej do granicy z dz. nr [...]. Z odwiertów wykonanych przez biegłego na dz. nr [...] wynika, że na głębokości [...] mp.p.t. zalegają utwory słabo przepuszczalne w postaci glin piaszczystych. Dlatego zdaniem biegłego i organu kwestią niezrozumiałą jest decyzja Starosty [...], który w 2005r. przekształcił teren dz. nr [...] z użytku zielonego na grunt omy.

Z charakterystyki geologicznej, hydrogeologicznej, geośrodowiskowej oraz analizy materiału archiwalnego wynika, że działka znajduje się na bardzo wysokim poziomie wód gruntowych, co zostało naniesione na mapach sporządzonych przez Państwowy Instytut Geologiczny na podstawie wieloletnich badań i obserwacji. Wizja lokalna oraz badania przeprowadzone na dz. nr [...] stwierdziły, że przydomowa oczyszczalnia ścieków funkcjonuje zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w sprawie i spełnia wszystkie wymagania narzucone prawem. Ze względu na wysoki poziom wód gruntowych dla oczyszczalni ścieków został wykonany kopiec filtracyjny wspomagający proces oczyszczania. Budynek mieszkalny usytuowany na dz. [...] posiada opaskę drenażową. Zdrenowana jest również część działki w rejonie kopca filtracyjnego. Wody z rynien budynku mieszkalnego oraz z drenażu w rejonie kopca filtracyjnego ujmowane są do dwóch szczelnych zbiorników o pojemności [...] każdy. Zawartość zbiorników jest odpompowywana i wywożona poza teren działki [...], a w okresie letnim używana do podlewania zieleni. Biegły ustalił, że miąższość wykonywanych na dz. nr [...] nasypów jest zgodna z przepisami prawa

Posadowienie przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z kopcem filtracyjnym i drenażem do gruntu, nie narusza zapisów mpzp Plan miejscowy nakazuje utrzymanie drożności stałych i czasowych cieków wodnych oraz kanałów melioracyjnych przez odpowiednie zagospodarowanie działki lub zastosowanie przepustów.

Kolegium podniosło, ze w trakcie wizji w terenie i po analizie uzyskanych materiałów nie stwierdzono naruszenia przez właścicieli dz. [...] zapisów art. 29 ustawy Prawo wodne. Nie stwierdzono zmiany kierunku i natężenia spływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą na działki sąsiednie. Ścieki ze złoża filtracyjnego wsiąkają w grunt na terenie dz. [...]. Naturalny kierunek spływu wód powierzchniowych i gruntowych na całym terenie objętym ekspertyzą oraz terenie przyległym jest w kierunku pobliskiej rzeki będącej lokalną baza drenażu wód opadowych i gruntowych nie wynika z działań właścicieli dz. [...]. Naturalną rzeczą w środowisku jest, że w okresach roztopów i długotrwałych opadów powierzchnia ziemi jest nawodniona, a wody gruntowe zalegają płytko pod powierzchnią gruntu- szczególnie na łąkach, a łąką pierwotnie był grunt skarżącego.

Odnosząc się do argumentów odwołania SKO podkreśliło, że kwestionowanie przez stronę nieposiadającą wiedzy specjalistycznej wyżej opisanych ustaleń biegłych nie może być uznane za skuteczne. Organ musiał ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo- skutkowego między dokonaną zmianą na działce, a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Celowe było zatem dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w której treść merytoryczną organ wkraczać nie może, a powinien wyłącznie ocenić jej wartość dowodową, wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy.

Błędne jest również stwierdzenie Skarżącego, że "rów w pasie drogowym drogi gminnej (dz. nr [...]) po stronie zabudowań p. K. został praktycznie zasypany wjazdem na działkę [...]". W ocenie organu w pasie drogowym nigdy nie był wykopany rów. Parametry pasa drogowego nie pozwalają na lokalizację rowu. Zbiorniki wykonane na dz. [...] mają na celu dodatkowo ograniczyć napływ wód deszczowych na dz. [...] a nie gromadzić, każdą ich ilość. Właściciele dz. nr [...] zobowiązani zostali do wykonania kopca filtracyjnego dla przydomowej oczyszczalni ścieków zachowując odległość od poziomu wód gruntowych. Poprawność wykonania modernizacji oczyszczalni została potwierdzona przez poprzednich biegłych powołanych w sprawie.

Ponadto zdaniem SKO nie można zgodzić się z twierdzeniem A. N., że problem rzekomego podtapiania pola nie występował przed 2013 rokiem. Problem ten był zgłaszany do organu przed zainstalowaniem przydomowej oczyszczalni ścieków na dz. [...], gdy właściciele posesji posiadali zbiornik bezodpływowy.

Podkreślono tez, że przed zmianą klasyfikacji gruntu przez A. N. teren działki stanowiła łąka, co potwierdzają również strony postępowania. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren działki w odległości ok. [...] m od pasa drogowego drogi gminnej stanowią tereny oznaczone symbolem [...]- zabudowa mieszkaniowa i gospodarcza związana z gospodarką rolną oraz zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, z możliwością lokalizacji nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. Pozostała część działki oznaczona jest symbolem [...] - użytki zielone, tereny łąk i pastwisk. Teren działki [...] w całości znajduje się na terenie [...], a zabudowa spełnia warunki zawarte w tym planie (w tym dotyczące powierzchni terenów biologicznie czynnych).

Skargę na powyższą decyzję SKO w [...] oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. wywiódł A. N.. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne poprzez ich niezastosowanie i nie uznanie, że sposób odprowadzania wody z działki nr [...] jest niezgodny z przepisami i prowadzi do mającej na celu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom,

II. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne i niewszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich możliwych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu:

- z opinii innego biegłego sądowego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych w celu weryfikacji twierdzeń i wniosków wynikających z opinii biegłych M. G., B. G. i M. W.

- z zeznań Z. Ś. na okoliczność wyjaśnienia przyczyn rozbieżności między wnioskami i twierdzeniami zawartymi w ekspertyzie hydrologiczno - hydrogeologicznej z lutego 2018 r. a stanowiskiem Skarżącego i podnoszonymi przez niego zastrzeżeniami,

- z wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach prowadzonej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2019 r. skarżący podniósł, że w opinii biegłego zleconej przez organ nie ma odniesienia do tego, czy przydomowa oczyszczalnia spełnia normy emisyjne. Ponadto wskazał, że kopiec filtracyjny przydomowej oczyszczalni ścieków powinien posiadać warstwę filtracyjną, w której rozłożony jest drenaż odsączający, który powinien zawierać konkretne parametry, natomiast ze zdjęć dołączonych do opinii, nie można wywieść czy te parametry zostały spełnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] w przedmiocie stwierdzenia, że:

1) sposób odprowadzania wód opadowych z dz. nr [...] obręb [...] jest zgodny z przepisami i nie prowadzi do zmian stanu wody na gruncie A. N. (dz. nr [...] obręb [...]),

2) sposób funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na dz. nr [...] obręb [...] nie prowadzi do zmian stanu wody na gruncie A. N. (dz. nr [...] obręb [...]), i w związku z powyższym odmowy nałożenia na właścicieli nieruchomości oznaczonej nr [...] obręb [...] obowiązku wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom spowodowanym zmianą stanu wód na gruncie.

Stosownie do treści art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe,

W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów nowej ustawy Prawo wodne, to jest przed 1 stycznia 2018 r., a zatem należało ją rozpoznać stosując przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm. (dalej: ustawa).

Stanowi on, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Przepis art. 29 ust. 3 przesądza, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Brzmienie cytowanego przepisu art. 29 ust. 3 ustawy nie pozostawia przy tym wątpliwości, że dla wydania przewidzianej w nim decyzji administracyjnej, niezbędne jest zaistnienie dwóch przesłanek łącznie - zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Postępowanie prowadzone w tym zakresie przez właściwy organ administracji służy wykazaniu, czy taka zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest zarazem ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą (tak m.in. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 192/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego pozwalającego na jednoznaczne stwierdzenie, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego myślenia po stosownych ustaleniach stanu faktycznego nie da się wykazać tych dwóch elementów tj. faktu naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są do uzyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności wykaże. Często bowiem ustalenie czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz i badań (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lipca 2010 IV SA/Wa 586/10 LEX 668618 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 10 czerwca 2010 r. II SA/Bk 137/10 LEX 668564).

W niniejszej sprawie organ powołał biegłych w celu dokonania powyższych ustaleń. W aktach sprawy znajduje się "Ekspertyza Hydrologiczno-Hydrogeologiczna obejmująca obszar działek ewid. nr [...] i [...] położonych w [...], gmina [...]", sporządzona przez dr. M. G., posiadającego uprawnienia hydrogeologiczne, a także mgr B. G. oraz mgr. inż. M. W., posiadających stosowne wykształcenie (wyższe studia magisterskie z zakresu geologii).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu, na postawie przeprowadzonych badań, analiz, wizji w terenie oraz opinii, ustalono, że:

- właściciele dz. [...] nie zmienili stanu wody zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntu działki [...];

- właściciele dz. [...] nie odprowadzają wód oraz ścieków na grunty sąsiednie, a tworzenie się zastoisk na dz. [...] w pasie przylegającym do ogrodzenia z dz. [...] jest związane z wysokim stanem wód gruntowych oraz złym kultywowaniem pola, tj. w kierunku niezgodnym z nachyleniem terenu do rzeki [...];

- wody gruntowe (pierwszego poziomu wodonośnego) ciążą w kierunku zlewni, tj Rzeki [...]. Naturalny spływ wód powierzchniowych i wód podziemnych jest w kierunku wschodnim- w kierunki rzeki [...], tak więc wody podziemne przepływające przez działkę [...] w sposób naturalny przepływają na działkę [...],

- wody odciekowe z kopca filtracyjnego zlokalizowanego na dz. [...] nie wykazują wpływu na poziom wód gruntowych w części zachodniej działki nr [...] - poziom wód gruntowych jest porównywalny;

- nie stwierdzono szkody będącej wynikiem zmiany stosunków wodnych. Z opinii biegłego wynika, że tworzące się na przedmiotowej działce [...] zastoiska wodne są wynikiem budowy geologicznej i hydrogeologicznej przedmiotowego terenu;

Właściciele działki [...] dokonali modernizacji przydomowej oczyszczalni ścieków, która zdaniem organu, biegłego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego funkcjonuje prawidłowo i nie wpływa na zmianę stanu wody na dz. [...]. Ponadto zachowali wymagane przez prawo miejscowe [...]% działki, jako udział terenów biologicznie czynnych. Sposób zagospodarowania działki [...] nie narusza zapisów § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do gruntu następuje w zgodzie z prawem, a na dz. [...] nie dokonano żadnych zmian, które wskazałyby na zmianę naturalnego spływu wód opadowych i świadome kierowanie ich na teren działki [...]. Ponadto na działce nr [...] zamontowano dwa zbiorniki retencyjne, by ograniczyć ilość wody przedostającej się do gruntu w czasie opadów.

Wykonanie utwardzonego podjazdu nie ma wpływu na zwiększenie ilości wód opadowych i roztopowych spływających zgodnie z naturalnym nachyleniem terenu w stronę rzeki [...]. Powierzchnia wybrukowana nie przylega bezpośrednio do granicy z dz. [...], a jest oddzielona pasem zieleni, który zapewnia odbiór ewentualnych wód opadowych spływających po kostce;

Z opinii wynika ponadto, że właściciele działki nr [...] nie zmienili naturalnego kierunku spadku terenu, a istniejący spadek terenu w kierunku wschodnim jest wynikiem naturalnego ukształtowania terenu, tym samym nie zmienili kierunku odpływu wód z działki [...];

Z ustaleń biegłego wynika, że grunty dz. nr [...] obręb [...] to namuły powstałe na skutek osadzania się substancji mineralnych i organicznych w środowisku wodnym. Działka skarżącego położona jest w zasięgu jednostki pierwszego poziomu wodonośnego, gdzie głębokość zwierciadła wody jest mniejsza niż [...] m. Działka [...] położona jest w najniższym punkcie terenu, przylegającym do rzeki [...], na kierunku ciążenia wód gruntowych w stronę ich odbiornika oraz na kierunku spływu wód opadowych i roztopowych. Pomimo deszczów i roztopów nie stwierdzono podczas wizji w terenie wypływania jakichkolwiek ścieków z terenu dz. nr [...] na pole uprawne tj. dz. nr [...]. Substancja organiczna obecna w wodzie na powierzchni pola uprawnego prawdopodobnie pochodziła z gleby i substancji organicznej w niej zawartej. Biegły nie stwierdził podczas wizji w terenie, że jest to zanieczyszczenie z przydomowej oczyszczalni ścieków.

Zdaniem biegłego, sposób wykonywania orki na dz. nr [...] uniemożliwia spływ wód do rzeki oraz w sąsiedztwie dz. nr [...], gdzie kierunek wykonywania orki jest niezgodny z ukształtowaniem terenu i nie daje możliwości spływu wód opadowych i roztopowych w kierunku ich odbiornika (rzeki [...].

Reasumując wskazać należy, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym ww. opinii biegłego ustalono, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie H. i M. K. powodującej szkody na gruntach sąsiednich. Wobec tego organ nie mógł wydać żadnego z nakazów, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.

Jednocześnie w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r w celu potwierdzenia, że jakość ścieków spełnia przez przydomową oczyszczalnię ścieków normy emisyjne określone w rozporządzeniu, nakazano właścicielowi dz. [...] wykonanie badań ścieków ze zmodernizowanej przydomowej oczyszczalni ścieków. Badania należy wykonać w terminie dwóch miesięcy od dnia, kiedy zaskarżona decyzja stanie się prawomocna. W przypadku przekroczenia norm emisyjnych należy podjąć działania zmierzające do osiągnięcia norm wskazanych w w/w rozporządzeniu oraz ponownie przeprowadzić badania jakości ścieków. W celu ograniczenia napływu wód opadowych i roztopowych na teren dz. [...] nakazano zarządcy drogi gminnej wykonanie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z drogi gminnej tj. dz. nr [...] obręb [...] na wysokości dz. nr [...] i [...] obręb [...] do studzienki melioracyjnej usytuowanej na dz. nr [...] obręb [...], poprzez umieszczenie drenażu w rowie przydrożnym. Ponadto w celu zapobiegania tworzenia się zastoisk wodnych nakazano właścicielowi dz. [...] obręb [...] aby pas ziemi przylegający do ogrodzenia z dz. [...] kultywować w kierunku zgodnym z nachyleniem terenu, tj. w kierunku spływu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...] oraz pas ziemi przylegający do rzeki [...] kultywować w sposób, który nie będzie usypywał wału ziemnego przy rzece [...], co pozwoli na swobodny spływ wód z terenu położonego na W w stronę koryta rzeki.

Działająca na nieruchomości oznaczonej nr [...] przydomowa oczyszczalnia ścieków (do [...]dobę) nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie zgłoszenie w trybie art. 152 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ ochrony środowiska może ustalić, w drodze decyzji, wymagania w zakresie ochrony środowiska dotyczące eksploatacji instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, o ile jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska, a takiej konieczności w trakcie postępowania ani biegły ani organ nie stwierdzili. Ponieważ ustawodawca określił oczyszczalnie przydomowe jako nieoddziałujące znacząco na środowisko i niesprowadzające na nie zagrożenia, organ aby zobowiązać do wykonania badań i pomiarów musi wykazać, że występuje takie realne zagrożenie.

Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze o przeprowadzenie dowodów z opinii innego biegłego sądowego, z zeznań świadka oraz dokumentów Sąd wniosek ten oddalił.

Wskazać przyjdzie, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez funkcję sądowej kontroli administracji, jaką jest ocena legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie tych ustaleń, które mają wpływ na jego ocenę legalności aktu czy czynności, a jednocześnie postępowanie takie nie może prowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, gdyż w przypadku nieustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy przez organy administracji sąd powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność.

Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a., jest ocena czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, a więc postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Przepis ten nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Dyspozycyjność art. 106 § 3 ww. ustawy prowadzi zatem do wniosku, że przeprowadzenie dowodu w tym trybie jest uprawnieniem sądu, a nie jego obowiązkiem.

Każdorazowo przeprowadzenie uzupełniających dowodów jest wynikiem oceny sądu, że w sprawie pozostają istotne do wyjaśnienia okoliczności faktyczne. W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Znajdująca się w aktach sprawy "Ekspertyza Hydrologiczno-Hydrogeologiczna" została sporządzona przez uprawnionych biegłych. Jest spójna, logiczna, a wnioski w niej zawarte poparte zostały przeprowadzoną uprzednio analizą dokumentacji, oględzinami w terenie, szczegółowymi badaniami i pomiarami geodezyjnymi. Wykonano też 6 odwiertów geotechniczno- hydrogeologicznych. Biegli przytoczyli obowiązujące przepisy prawa oraz dokonali analizy formalno-prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego. Scharakteryzowano istniejące na spornym terenie warunki geomorfologiczne, hydrograficzne, meteorologiczne, a także przeprowadzono wizję lokalną na przedmiotowych nieruchomościach, z której sporządzono odpowiednią dokumentację. Gruntowna analiza zebranych danych doprowadziła do konstatacji, że na spornych nieruchomościach nie doszło do zmiany stosunków wodnych. Nie ma w ocenie Sądu podstaw do tego, aby przedłożonej opinii odmówić mocy dowodowej.

Bez stosownego przeciwdowodu, np. w postaci kontropinii, również sporządzonej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń przyjętych na podstawie opinii sporządzonej przez biegłych. Bez przedstawienia rzetelnie uzasadnionych argumentów sam fakt odmiennej oceny rozpatrywanych w toku postępowania kwestii oraz podważanie prawidłowości opinii nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaskarżona decyzja oparta na ustaleniach zawartych opinii biegłych jest wadliwa.

Nie sposób zgodzić się również z twierdzeniami skarżącego złożonymi na rozprawie sądowej. Przydomowa oczyszczalnia ścieków z kopcem filtracyjnym i ozsączem została scharakteryzowana w pkt. [...] Ekspertyzy. Wokół kopca właściciel nieruchomości [...] zainstalował drenaż na głębokości około [...] cm poniżej gruntu rodzimego, który zbiera nadmiar ścieków oczyszczonych z oczyszczalni i odprowadza je do zbiornika o pojemności [...] litrów. Legalność użytkowania przydomowej oczyszczalni ścieków była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB). Podczas przeprowadzonej wizji organ PINB, z uwagi na brak zastrzeżeń, co do poprawności wykonania lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków nie wszczął postępowania administracyjnego.

Przedmiotowa oczyszczalnia została przez właścicieli zmodernizowana i dostosowana do zaleceń wskazanych w decyzji z dnia [...].03.2015 r., tj: wyniesienia drenażu rozsączającego ścieki ponad grunt rodzimy. Prawidłowość wykonania oczyszczalni została stwierdzona w decyzji PINB z dnia [...].01.2017r.

Właściciele posesji nr [...] mają obowiązek zainstalowania urządzenia spełniającego normy emisyjne. Udowodnienie tego faktu powinno następować poprzez okazanie deklaracji zgodności [...] urządzenia. Oczyszczalnia przydomowa to urządzenie typowe, seryjne i powtarzalne- wobec czego po przebadaniu w laboratorium notyfikowanym, jeśli jest prawidłowo zamontowana i eksploatowana, to oczyszcza ścieki do wymaganego poziomu. Dodatkowo należy dodać, że kontrole prawidłowości funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków przeprowadził w dniu [...].12.2016r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. Biorąc pod uwagę rozbudowę przydomowej oczyszczalni ścieków o kopiec filtracyjny oraz jej usytuowanie względem granicy działki, można stwierdzić, że oczyszczalnia spełnia narzucone prawem normy.

Ponadto prowadzona przez organ sprawa nie dotyczy prawidłowości wydania decyzji umożliwiającej funkcjonowanie przydomowej oczyszczalni ścieków w kontekście jej zgodności z dyrektywą unijną, a ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie i jest rozpatrywana w oparciu o zapisy ustawy Prawo wodne.

Powyższe rozważania zawierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 140 k.p.a.), ani do naruszenia prawa materialnego (art. 29 ustawy). W ocenie Sądu dla wyjaśnienia sprawy nie było konieczne powoływanie innych biegłych (z zakresu geodezji, hydrologii czy hydrogeologii). Opinia sporządzona w sprawie jest rzetelna i wyczerpująca, a organy dokonały jej oceny zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a.; były brane pod rozwagę także zarzuty skarżącego i twierdzenia zawarte w przedłożonych przez niego opiniach prywatnych. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest wyczerpujące, syntetyczne, i obejmuje ogół istotnych okoliczności.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.