Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1559/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1201/16 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2017r., sygn. akt II SA/Rz 1201/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. B. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia choroby zawodowej.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym :

W dniu 12 maja 2014 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. wpłynęło zgłoszenie A. B. podejrzenia choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

Wobec powyższego PPIS wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w toku postępowania przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne, w czasie którego ustalono, że skarżący zatrudniony był w okresie:

od 21 listopada 1960 r. do 31 sierpnia 1967 r. w Wojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych [...]w T., Zakład Budownictwa w T. na stanowisku murarza (zakład nie istnieje);

od 15 grudnia 1967 r. do 31 lipca 1975 r. w Hucie S. Wydział [...]na stanowisku szlifierza;

od 1 sierpnia 1975 r. do 11 sierpnia 1980 r. w Hucie S. Wydział [...] na stanowisku ostrzarza.

Ponadto podał, że skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że przez około 20 lat pracy zawodowej narażony był na hałas w środowisku pracy. Na podstawie udostępnionych przez ww. zakłady dokumentów: charakterystyki zakładu pracy, rejestrów, kart wyników badań, pomiarów poziomu hałasu, oględzin stanowisk pracy, dokumentacji technicznej i technologicznej organ ustalił, że warunki pracy na stanowisku ostrzarza i szlifierza nie uległy zmianie od czasu zatrudnienia skarżącego do chwili obecnej. Wobec powyższego w ocenie organu można przyjąć, że do zakresu obowiązków skarżącego zatrudnionego na stanowisku ostrzarza i szlifierza należało ostrzenie narzędzi ze stali narzędziowych (HSS) oraz narzędzi z węglików spiekanych. Organ podał, że dla zobrazowania środowiska pracy ostrzarza i szlifierza w narażeniu na hałas przytoczono pomiary środowiskowe z 2006 r. przeprowadzone w HSW [...]Sp. z o.o. na stanowisku ostrzarza, które wykazały poziom hałasu od 80dB do 82dB oraz pomiary środowiskowe z 2012 r. przeprowadzone w HSW [...]Sp. z o.o. na stanowisku szlifierza - ostrzarza, które wykazały poziom hałasu od 78,7dB do 79,3dB.

Organ wskazał, że po przeprowadzonym postępowaniu w sprawie choroby zawodowej u skarżącego, sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej przesłano w dniu 16 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie w celu przeprowadzenia badań i wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, albo o braku podstaw do jej rozpoznania. W dniu [...] października 2015 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego wskazanej wyżej choroby zawodowej. Organ zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu w/w orzeczenia podano: "u zainteresowanego nie są spełnione kryteria do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na: brak związku czasowego, pomiędzy pracą zawodową, a wystąpieniem skutków zdrowotnych w postaci obustronnego odbiorczego ubytku słuchu. Upośledzenie słuchu datuje się od 2005 r. (dokumentacja z Poradni Laryngologicznej)".

Pogorszenie słuchu u opiniowanego wystąpiło w 67 roku życia, a więc 25 lat od ustania zatrudnienia. Istotnym czynnikiem w powstaniu niedosłuchu u zainteresowanego jest zatem jego wiek.

Organ podał, że skarżący wniósł odwołanie od opisanego wyżej orzeczenia lekarskiego. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]Instytut Medycyny Pracy w Łodzi stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy. W ocenie organu, pomimo że skarżący wykonywał pracę w warunkach narażenia zawodowego na hałas, placówki służby zdrowia właściwe do orzekania w chorobach zawodowych nie stwierdziły związku przyczynowego spowodowanego wykonywaniem pracy przez zainteresowanego a chorobą zawodową. W sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej przesądzające znaczenie ma bowiem dowód z opinii biegłych lekarzy z zakresu medycyny pracy, w stosunku do których inspektor sanitarny nie ma prawa zmieniać lub we własnym zakresie interpretować postawionej diagnozy lekarskiej. Skoro w sprawie skarżącego opinie lekarskie wydali lekarze właściwi do orzekania w zakresie chorób zawodowych zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i lI stopnia, mający specjalistyczną wiedzę z zakresu medycyny pracy, to organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa ich podważać. W świetle powyższego zdaniem organu brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w rozstrzygnięciu decyzji.

Z zachowaniem terminu skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Kwestionując ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji skarżący podniósł, że ubytek słuchu w lewym uchu pojawił się u niego jeszcze w trakcie świadczenia pracy, a nie jak wskazał organ - po zakończeniu zatrudnienia. O swoich dolegliwościach informował lekarza podczas corocznych badań, jednakże zostało to zignorowane. Po przejściu zaś na rentę inwalidzką jego stan stopniowo, cały czas się pogarsza.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów stawianych przez odwołującego organ podał, że znaczna część z nich dotyczy medycznego rozpoznania poczynionego przez biegłych, z którym organ administracji nie ma prawa polemizować, nawet w przypadku gdyby sam stosowną wiedzę posiadał. Organ wskazał, że w przypadku zawodowego uszkodzenia słuchu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, wynosi dwa lata. Wobec powyższego, zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w ocenie PPWIS nie można przyjąć bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzanym aktualnie u skarżącego niedosłuchem, a narażeniem zawodowym na hałas zakończonym w 1980 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. B. wniósł o poddanie kontroli Sądu, zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Nie formułując względem niej żadnych zarzutów związanych z naruszeniem konkretnych przepisów prawa, skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że stosownie do treści art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy stwierdzenie w drodze decyzji organów administracji sanitarnej istnienia u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej wymaga kumulatywnego spełnienia następujących warunków:

- rozpoznanie przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej medycyny pracy I lub II stopnia, o której mowa w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powyższego rozporządzenia;

- w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, co oznacza, że pomiędzy powstaniem choroby a warunkami pracy (tzw. narażeniem zawodowym) musi istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy;

- rozpoznanie choroby zawodowej musi nastąpić w okresie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia zawodowego albo po ustaniu jego zatrudnienia w tego rodzaju warunkach, jednakże pod warunkiem, że wystąpienie udokumentowanych medycznie objawów stwierdzonej choroby nastąpiło w okresie, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Brak spełnienia choćby jednego z powyższych warunków skutkuje niemożnością stwierdzenia przez właściwego inspektora sanitarnego w drodze decyzji istnienia choroby zawodowej.

Niezależenie od niespełnienia warunku czasowego stwierdzenia objawów choroby zawodowej po ustaniu zatrudnienia lekarze zatrudnieni przez uprawnione jednostki orzecznicze medycyny pracy nie rozpoznali na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz badań diagnostycznych schorzenia, które odpowiadałoby charakterystyce medycznej choroby zawodowej z poz. 21 oraz które pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami narażenia zawodowego przed ustaniem zatrudnienia. W konsekwencji wobec braku podstaw do podważenia orzeczeń lekarskich wniosek organów administracji sanitarnej co do niestwierdzenia w schorzeniu skarżącego cech choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych jest prawidłowy. Nawet gdyby istniały podstawy do uznania, że schorzenie skarżącego odpowiada cechom choroby zawodowej z poz. 21 oraz pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z warunkami narażenia zawodowego, na przeszkodzie stwierdzenia choroby zawodowej stałoby niespełnienie warunku czasowego rozpoznania objawów tej choroby po ustaniu zatrudnienia.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie niestwierdzenia choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych nie mogły zostać uwzględnione, albowiem będące ich podstawą twierdzenia nie podważają prawidłowości procesu ustalania stanu faktycznego sprawy oraz wyników tych ustaleń.

Organy na podstawie dostępnej dokumentacji (w tym dokumentów przedstawionych przez skarżącego), wyników badań specjalistycznych oraz orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych medycyny pracy dwóch instancji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Kontrolowane decyzje nie naruszają zatem prawa procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie (art. 77 § 1 k.p.a.), jak również podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu pełnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Również przeprowadzona ocena materiału dowodowego jest pełna i całościowa, nie przekraczając granic swobody w świetle art. 80 k.p.a. Z kolei uzasadnienia zaskarżonych decyzji w zakresie stanu faktycznego i prawnego spełniają w stopniu wystarczającym wymogi prawidłowości, pozwalając Sądowi na dokonanie kontroli przesłanek prawnych i faktycznych, które znalazły się u podstaw kwestionowanych rozstrzygnięć (art. 107 § 3 k.p.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji, względnie uchylenie wyroku, jak również uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił :

1.naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 2351 k.p. poprzez nie uznanie stwierdzonego u skarżącego ubytku w postaci obustronnego uszkodzenia słuchu odbiorczego ślimakowego znacznego stopnia, która to wielkość uszkodzenia wyliczona jako średnia arytmetyczna wynosi dla ucha prawego 65 dB, a dla ucha lewego 83 dB, jako choroby zawodowej wskazanej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, w sytuacji gdy opisane wyżej uszkodzenie słuchu powstałe u skarżącego, pozostaje w oczywistym związku przyczynowo - skutkowym z zatrudnieniem skarżącego w warunkach szczególnych, narażających go na wyżej opisane schorzenie.

2.naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez naruszenie przez organy administracji I i II instancji przepisu art. 77 k.p.a. w postaci błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, przejawiającej się w tym, iż organ nie dał wiary zeznaniom skarżącego, który w trakcie trwającego postępowania administracyjnego przyznał, iż problemy ze słuchem pojawiły się jeszcze w okresie zatrudnienia, a tym bardziej w wymaganym przez przepisy prawa okresie dwóch lat od zakończenia zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego, czego nie sposób udokumentować z racji braku możliwości powołania świadków (od okresu zatrudnienia w warunkach szkodliwych minęło sporo czasu), a także zniszczenia dokumentów potwierdzających problemy ze słuchem na skutek zalania archiwum przychodni w której były one przechowywane, a nie jak to stwierdził w uzasadnieniu wydanego przez siebie orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na skutek ich zniszczenia w związku z upływem okresu archiwizacji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 935, dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej uruchamia kontrolę Naczelnego Sądu Administracyjnego w granicach skargi kasacyjnej nad wyrokiem wydanym przez Sąd I Instancji.

Nadto zgodnie z art.182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej.

Na samym początku Sąd II instancji wskazuje, co ma znaczenie dla oceny zarówno zarzutów prawa procesowego jak i materialnego, że materialnoprawnym wzorcem dla wydania treści kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji jest treść § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869), zgodnie z którym rozporządzenie określa "1. wykaz chorób zawodowych, 2. okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, 3.sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, 4. podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych". W załączniku do ww. rozporządzenia stanowiącym "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" w pkt 21 jest wskazany: "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz", przy czym "okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 2 lata" .

W pierwszej kolejności, Sąd II instancji przystępuje do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w sposób, mający zdaniem kasatora, istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej Sąd II instancji zauważa, że dokonujący kontroli zaskarżonych decyzji, Sąd I instancji, jak i organy administracyjne nie naruszyły art. 77 k.p.a. w postaci błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, przejawiającej się w tym, iż organ nie dał wiary zeznaniom skarżącego, który w trakcie trwającego postępowania administracyjnego przyznał, iż problemy ze słuchem pojawiły się jeszcze w okresie zatrudnienia, a tym bardziej w wymaganym przez przepisy prawa okresie dwóch lat od zakończenia zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego. Z ustaleń Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - w przedmiocie stanu faktycznego i prawnego - jasno wynika, że skarżący w latach 1967-1980 pracował w warunkach narażających go na hałas, co potwierdza i obrazuje zebrany i przeanalizowany w sprawie materiał dowodowy. W przekonaniu Sądu II instancji, oparty na prawie i prawidłowo zebranym materiale dowodowym, jest wniosek Sądu I instancji podnoszący, że wykazana przez skarżącego okoliczność wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego nie może przeciwstawić się skutecznie wynikom opinii lekarskiej, z której jednoznacznie wynika, iż stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu wywołany został przez fizjologiczny proces starzenia się organu słuchu. W związku z tym – i to jest zasadniczy i prawidłowy wniosek z oceny materiału dowodowego - w przedmiotowej sytuacji nie można było mówić o chorobie zawodowej. Ponadto trzeba w tym miejscu zauważyć, zdaniem Sądu II instancji, że z prawnego punktu widzenia pojęcie "choroby zawodowej" nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu - a więc Sąd I instancji prowadził rozważania i kontrolę zaskarżonych decyzji i stanu faktycznego sprawy także w tym kierunku. Sąd I instancji prawidłowo ocenił i ustalił, że uszczerbek na zdrowiu oznacza kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, jednak – co tym razem podkreśla Sąd II instancji - w przypadku opartego na związku przyczynowo-skutkowym stwierdzenia, że zachorowanie (choroba) ma swą przyczynę/genezę w warunkach wykonywania pracy. Należy przypomnieć, że organ administracji jest związany treścią opinii lekarskich i nie ma prawa jej oceniać pod względem merytorycznym. Ma za zadanie jedynie kontrolę jej treści pod względem formalnoprawnym, badając czy jest spójna, wyczerpująca, logiczna i nie zawierająca wewnętrznych sprzeczności. W przypadku wątpliwości co do tego, czy treść opinii polega na prawdzie organ administracji może jedynie wzywać biegłych do wyjaśnienia i uzupełniania opinii względnie powołać innych biegłych. Cały czas jednak biegli mają za zadanie orzec o chorobie jako jednostce medycznej, nie zaś przesądzać czy dolegliwości strony stanowią chorobę zawodową. Organ odwoławczy wskazał, że o tym czy dolegliwości strony są chorobą zawodową orzeka organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zdaniem PPWIS zakresy pojęć "choroby" i "choroby zawodowej" pozostają ze sobą w stosunku pochłaniania w ten sposób, że stwierdzenie przez biegłych u strony choroby w sensie medycznym jest warunkiem sine qua non stwierdzenia przez organ administracji choroby zawodowej. Rola biegłych w sprawie wyczerpuje się na zdiagnozowaniu medycznego schorzenia.

Tym samym, Sąd II instancji wskazuje, że nawet stwierdzenie ponadnormatywnego natężenia hałasu na stanowiskach pracy, którą wykonywał skarżący kasacyjnie, nie czyniło przedmiotowego ubytku słuchu - niezwiązanego w swej genezie z tym hałasem - chorobą zawodową.

W konsekwencji, podsumowując ustalenia w odniesieniu do pierwszego zarzutu, zdaniem Sądu II instancji, Sąd I instancji w żaden sposób nie umniejszył w uzasadnieniu swojego wyroku obiektywnie istniejącej okoliczności, że skarżący kasacyjnie przez wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie hałasu. Nadto należy wskazać, iż w sprawie zasadniczą i wystarczającą już podstawą do wydania decyzji odmownej (stwierdzającej nieistnienie choroby zawodowej) był brak spełnienia warunku czasowego rozpoznania choroby zawodowej po ustaniu zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego. Niezależnie bowiem od oceny czy schorzenie występujące u skarżącego wyczerpuje znamiona choroby zawodowej w rozumieniu art. 235[1] k.p., koniecznym warunkiem do wydania decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej u byłego pracownika jest rozpoznanie jej objawów w maksymalnym dopuszczalnym okresie po ustaniu zatrudnienia. Zgodnie z art. 235[2] k.p. oraz załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika zatrudnieniowego w warunkach narażenia zawodowego jest możliwe jedynie wtedy, gdy w wymaganym dla danej kategorii choroby zawodowej okresie pod ustaniu zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe. Ponieważ zatrudnienie skarżącego w warunkach narażenia zawodowego uległo zakończeniu w roku 1980, dlatego zgodnie z poz. 21 załącznika powołanego rozporządzenia, wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych wypełniających znamiona choroby zawodowej opisanej pod powyższą pozycją powinno mieć miejsce w okresie dwóch lat od zakończenia zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego, czyli najpóźniej do końca 1982 roku. Tymczasem z postępowania dowodowego wynika, że udokumentowane medycznie objawy, które mogłyby być kwalifikowane jako schorzenie z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, zostały stwierdzone dopiero w 2005 roku. Twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że ubytek słuchu w lewym uchu pojawił się u niego jeszcze w trakcie okresu zatrudnienia, o czym byli informowani lekarze przeprowadzający badania okresowe, nie znajdują potwierdzenia w możliwej do zgromadzenia lub odtworzenia dokumentacji medycznej, co zresztą potwierdza sam skarżący kasacyjne. Z ustaleń organów i akt sprawy wynika, że dokumentacja medyczna z badań okresowych lub kontrolnych z okresu zatrudnienia skarżącego w warunkach narażenia zawodowego (do roku 1980), która potencjalnie mogłaby stanowić dowód powstania u niego dolegliwości słuchowych świadczących o powstaniu choroby zawodowej objętej poz. 21 wykazu chorób, w chwili obecnej nie jest możliwa do uzyskania ze względu jej zniszczenie w związku z upływem okresu archiwizacji. Opieranie się jedynie na samych gołosłownych twierdzeniach skarżącego kasacyjnie, co do okresu występowania ubytku słuchu nie może stanowić wystarczającego dowodu w sprawie. Natomiast orzeczenia lekarskie wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy spełniają wymogi formalne i materialne stawiane opiniom biegłych w tym, zawierają odpowiednio uargumentowane i przekonywujące uzasadnienie. Zarzuty skarżącego wynikają z faktu nie podzielania stanowiska wyrażonego w opinii lekarskiej, co samo w sobie nie może przemawiać za podważeniem formy i treści tej opinii.

W odniesieniu do zarzutu kasacyjnego naruszenia prawa materialnego, Sąd II instancji stwierdza, że jest on również bezzasadny. Skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie przez Sąd I instancji treści art. 2351 k.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nieuwzględnieniu domniemania prawnego w zakresie istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę, a jej stwierdzeniem u pracownika, wobec gdy powstałe u skarżącego uszkodzenie słuchu pozostaje w oczywistym związku przyczynowo – skutkowym z wykonywaną pracą. Zgodnie z treścią art. 2351 k.p. : "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Ustalenia Sądu I instancji nie naruszają treści wskazanego przepisu. Sąd II instancji ocenia, że skoro orzeczenie lekarskie, wiodące dla wyniku sprawy, w sposób przekonujący i jednoznaczny wskazywało na brak istnienia i spełnienia warunku czasowego rozpoznania choroby zawodowej po ustaniu zatrudnienia, niezależnie zatem od oceny czy schorzenie wyczerpuje znamiona choroby zawodowej w rozumieniu art. 2351 k.p. brak było spełnienia warunku do uznania tej choroby za chorobę zawodową. To z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wyraźnie wynika, że objawy choroby zawodowej objętej poz. 21 wykazu powinny zostać udokumentowane medycznie najpóźniej w okresie dwóch lat od ustania zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego, co oznacza, że dolegliwości skarżącego wyczerpujące znamiona tego rodzaju choroby musiałyby zostać potwierdzone dokumentacją lekarską wytworzoną najpóźniej w roku 1982. Z przepisów powyższego rozporządzenia wynika również, że dokumenty medyczne są jedynym środkiem dowodzenia powstania objawów choroby zawodowej w wymaganym maksymalnym okresie po ustaniu zatrudnienia. Taka regulacja ma swoje racjonalne uzasadnienie w konieczności przeciwdziałania trudnościom diagnostycznym lub dowodowym w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych w okresach po ustaniu zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd II instancji działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., przy czym wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

-----------------------