Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 161/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 9 ust. 2a, ust. 2b, art. 29 ust. 1, art. 47 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat K. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], Wojewoda L., rozpatrzył odwołanie F. Sp. z o. o. w W. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu S. R. na pobyt stały w lokalu przy ul. W. [...] w C., uchylił tę decyzję i anulował przedmiotową czynność materialno – techniczną.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia [...] października 2011 r. F. Sp. z o. o. w W. wystąpiła do Biura Ewidencji Ludności Urzędu Miasta C. z wnioskiem o anulowanie zameldowania w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. W. [...] wszystkich osób, które zostały w tym lokalu zameldowane po [...] maja 2011 r. Do wniosku dołączono odpis z księgi wieczystej Nr [...], w której jako właściciel wspomnianego wyżej lokalu mieszkalnego w C. figuruje F. Sp. z o. o. w W. Jako podstawę wpisu wskazano "Umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie" z dnia [...] maja 2011 r.

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu S. R. na pobyt stały w w/w lokalu. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. S. R. zgłosiła pobyt stały we wspomnianym wyżej lokalu. B. C. potwierdziła pobyt swojej córki, S. R., okazując tytuł prawny do tego lokalu (akt własności z 2007 r.). Powołując się na treść art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ stwierdził, że z treści tego przepisu wynika, że także inny podmiot (niż właściciel lokalu) dysponujący tytułem prawnym do lokalu może dokonać potwierdzenia pobytu w lokalu. Wprawdzie B. C. dokonując zameldowania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym S. R. na pobyt stały nie była już właścicielką tego lokalu jednak przysługiwało jej prawo potwierdzenia pobytu osób w lokalu do celów meldunkowych na podstawie § 6 umowy pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] maja 2011 r. W tym zakresie umowa przewidywała, że B. C. zatrzymuje przewłaszczany lokal mieszkalny numer [...] przy ul. W. [...] w C. w swoim władaniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji F. Sp. z o. o. w Warszawie wniosła o jej uchylenie, zarzucając bezpodstawne uznanie, że B. C. jest uprawniona do zameldowania S. R. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. W. w C. oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organu i nieuwzględnienie słusznego interesu strony.

Wojewoda L. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i anulował czynność materialno – techniczną polegającą na zameldowaniu S. R. na pobyt stały w lokalu przy ul. W. [...] w C. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zameldowanie w lokalu na pobyt stały może być dokonane jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Organ wyjaśnił, że przedstawienie potwierdzenia przez osobę, która zgłasza organowi swój pobyt ma na celu przyspieszenie procedury meldunkowej, gdyż w takiej sytuacji organ dokonuje zameldowania czynnością materialno – techniczną. W przypadku, gdy nie ma takiego potwierdzenia, gdyż właściciel lub inna osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie wyraża zgody na potwierdzenie tego faktu, albo nie można ustalić komu przysługuje prawo własności lub inny tytuł prawny do danej nieruchomości, organ zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne i wydać rozstrzygnięcie o zameldowaniu lub jego odmowie w formie decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu powinno być jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu. Bezsporne jest, że S. R. zamieszkuje w lokalu położonym w C. przy ul. W. [...]. Czynność materialno – techniczna zameldowania S. R. na pobyt stały dotknięta została jednak wadą uzasadniającą jej uchylenie, ponieważ B. C. po [...] lipca 2011 r. utraciła prawo używania tego lokalu i w dniu [...] sierpnia 2011 r. nie mogła występować w Biurze Ewidencji Ludności jako podmiot dysponujący tytułem prawnym do wymienionego wyżej lokalu. Zgodnie z § 6 umowy pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] maja 2011 r. B. C. zatrzymała przewłaszczony lokal mieszkalny w swoim władaniu i miała prawo go używać do czasu wymagalności pożyczki, tj. do czasu opóźnienia, o co najmniej 3 dni zwrotu którejkolwiek raty pożyczki. Z wyjaśnień F. Sp. z o. o. wynikało natomiast, że B. C. nie zapłaciła w terminie do [...] lipca 2011 r. całości pierwszej raty w związku z czym po upływie 3 dni od tej daty, cała kwota pożyczki stała się wymagalna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. R. wniosła o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że B. C. złożyła doniesienie do Prokuratury o popełnieniu przez Spółkę F. przestępstwa z art. 286 § 1 kodeksu karnego i złożyła pozew do Sądu Okręgowego w L. o anulowanie aktu notarialnego – umowy pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie w związku z tym, że Spółka F. nie wywiązała się z postanowień umowy pożyczki. Powoływanie się przez organ na wyjaśnienia Spółki, że pożyczka jest wymagalna w całości, gdyż B. C. jej nie spłaciła i utraciła prawo do mieszkania w lokalu przy ul. W. w C., nie ma racji bytu z uwagi na toczące się postępowanie karne i cywilne. Skarżąca wskazała również, że w dniu [...] listopada 2011 r. B. C. złożyła przed notariuszem oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonych pod wpływem błędu oświadczeń woli w akcie notarialnym – umowie pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] maja 2011 r.

Skarżąca stwierdziła, że mieszka w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego i fakt przebywania w tym lokalu w chwili dokonywania meldunku w dniu [...] sierpnia 2011 r. nie budził wątpliwości. Wobec tego dokonane w tym dniu zgłoszenie pobytu nie jest wadliwe, mimo przedstawienia wcześniejszego aktu notarialnego (z 2007 r.).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, mieszkającej wiele lat w spornym lokalu, że długoletni pobyt oraz niekwestionowany przez organ fakt przebywania skarżącej w dniu [...] sierpnia 2011 r. w lokalu, świadczy o braku podstaw prawnych do anulowania przez Wojewodę L. czynności materialno – technicznej dotyczącej zameldowania skarżącej.

Decyzja Wojewody jest rozstrzygnięciem odpowiadającym przepisom prawa.

Z uwagi na charakter sporu prowadzonego przez strony wyjaśnić należy, że obowiązek meldunkowy polega między innymi na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W myśl jej art. 9 ust. 2b, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z powołanych przepisów wynika, że celem ewidencji jest rejestracja danych o faktycznym (rzeczywistym) miejscu pobytu osób. Stosownie do art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Powyższy przepis w zdaniu drugim określa, że dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno – prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. W myśl art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Ewidencja ludności jest prowadzona przez organy gminy art. 46 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. Zgodnie z jej z art. 47 ust. 1, organ gminy prowadzący ewidencję na podstawie zgłoszenia dokonuje zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Powyższy przepis wprowadza uproszczoną procedurę meldunkową. Jest ona dopuszczalna jeśli dane, zgłoszone przez osobę meldująca się, nie budzą wątpliwości. Wtedy organ przyjmuje zgłoszenie i w drodze czynności materialno - technicznej dokonuje zameldowania. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości – to w świetle art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Z treści tego przepisu wynika, że organ ma prawo do weryfikacji wadliwej czynności polegającej na zameldowaniu i jej anulowania, jeśli okaże się później, iż potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy dokonała osoba, która w dacie podjęcia czynności zameldowania nie legitymowała się tytułem prawnym do lokalu (na przykład nie była jego właścicielem).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zgodnie z § 4 zawartej w dniu [...] maja 2011 r. notarialnej umowy "pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie" B. C. przenosi własność lokalu na rzecz F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie. Zatem w dniu [...] sierpnia 2011 r. B. C. nie jest już właścicielem lokalu (nie przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i nie może jako dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu mieszkalnego okazywać aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Nie może też potwierdzić pobytu swojej córki, S. R. w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. W. [...]. Bez znaczenia jest więc okoliczność (bezsporna zresztą), że skarżąca S. R. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. O tym, że wadliwą jest czynność materialno – techniczna dotycząca zameldowania S. R. na pobyt stały, organ dowiaduje się później. W tych warunkach F. spółka z o. o. w W. słusznie domaga się w swoim wniosku z dnia [...] października 2011 r. "anulowania wszelkich zameldowań w przedmiotowym lokalu dokonanych bez zgody właściciela". Do wniosku Spółka dołącza odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Dział II tej księgi wskazuje, że Spółka jest właścicielem lokalu, zaś podstawą wpisu jest - "umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie" z dnia [...] maja 2011 r.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Prezydent Miasta C. – po rozpoznaniu w/w wniosku Spółki – na mocy art. 105 § 1 k.p.a. umarza postępowanie administracyjne z argumentacją, że § 6 umowy pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] maja 2011 r. daje B. C. jako osobie, która zatrzymuje w swoim władaniu przewłaszczany lokal mieszkalny, używa go i ma ponosić koszty utrzymania lokalu, prawo potwierdzenia pobytu osób w lokalu do celów meldunkowych.

Stanowisko to jest błędne w świetle omawianych wyżej zasad regulujących uproszczony tryb meldunkowy.

W tych okolicznościach Wojewoda Lubelski prawidłowo postępuje, że nie akceptuje zapatrywania organu pierwszej instancji o bezprzedmiotowości postępowania i korzystając z uprawnień organu odwoławczego – przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchyla w całości rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta C. oraz orzekając co do istoty sprawy anuluje czynność materialno – techniczną w przedmiocie zameldowania skarżącej, skoro jak wyżej wykazano w dniu [...] sierpnia 2011 r. B. C. nie mogła występować jako podmiot dysponujący tytułem prawnym do spornego lokalu. Podjęte później ze strony B. C. działania zmierzające do uchylenia się od skutków prawnych złożonych pod wpływem błędu oświadczeń woli w akcie notarialnym – umowie pożyczki i przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia [...] maja 2011 r. (tego rodzaju oświadczenie w formie aktu notarialnego B. C. składa w dniu [...] listopada 2011 r.) oraz do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu notarialnego z dnia [...] maja 2011 r. - umowy pożyczki i przewłaszczenia (w dniu [...] listopada 2011 r. B. C. wnosi do Sądu Okręgowego w L. pozew o unieważnienie tej ostatniej umowy), nie zmieniają oceny co do tego, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. B. C. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i za dokument potwierdzający ten tytuł nie może być uznawany – w świetle art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – akt notarialny z 2007 r. (staje się on nieaktualny wobec zawarcia przez B. C. w dniu [...] maja 2011 r. nowej umowy – pożyczki i przewłaszczenia).

Z wyżej omawianych względów skarga jest nieusprawiedliwiona i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o wynagrodzeniu należnym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej uzasadnia przepis art. 250 p.p.s.a.