Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1805/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 3 i ust. 4 pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1468/16 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie gorącego posiłku oddala skargę kasacyjną 2


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAS/Rz 1468/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. M. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy w formie gorącego posiłku.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy:

Skarżący wnioskiem z 29 stycznia 2016 r. zwrócił się o przyznanie świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w formie gorącego posiłku.

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2016 r., nr [...] uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił skarżącemu przyznania pomocy w formie gorącego posiłku.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżący mieszka samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dochód to renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł netto miesięcznie, dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, przelicz. [...] ha w kwocie [...] netto miesięcznie. Łącznie dochód wynosi zatem [...] zł netto i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm. – zwana dalej "u.p.s.") wynoszące 634 zł. Jednocześnie organ stwierdził, że skarżący nie spełnia także warunku określonego uchwałą Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 i § 1 pkt 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków poniesionych przez Gminę [...] na pomoc w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych na lata 2014-2020, gdyż jego dochód przekracza 150% kryterium dochodowego, tj. kwotę 951 zł.

W ocenie organu dokładna analiza sytuacji materialnej skarżącego, którego dochód przekracza kwotę kryterium dochodowego, nie pozwalała także na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego. Dochód w wysokości [...] zł winien zabezpieczyć podstawowe potrzeby wnioskodawcy, w tym zakup gorących posiłków. Ponadto mimo orzeczonej niepełnosprawności jest on osobą sprawną fizycznie i własnym staraniem może przygotować posiłki. Zwrócił uwagę, że brat skarżącego pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad nim.

Skarżący w odwołaniu podniósł, że po raz kolejny organ I instancji wydał błędną decyzję. Zakwestionował doliczenie do jego dochodu – dochodu z gospodarstwa rolnego z miesiąca stycznia 2016 r. a nie z grudnia 2015 r. oraz brak ustalenia czy dochody te różnią się wielkością. Zarzucił nieprawidłowe ustalenie jego dochodu i wskazał na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 2 sierpnia 2016 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy.

Powołując się na ustalenia organu I instancji dotyczące braku spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego uzasadniającego objęcie go pomocą w zakresie dożywiania wskazało, że na podstawie uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej trudno ustalić dlaczego organ przyjął do dochodu skarżącego dochód z gospodarstwa rolnego z miesiąca stycznia 2016 r. a nie z grudnia 2015 r. Dokonując własnych ustaleń Kolegium podało, że dochód skarżącego w miesiącu grudniu 2015 r. wyniósł [...] zł. Zatem różni się od dochodu ustalonego przez organ I instancji, jednakże skarżący i tak przekracza kryterium dochodowe.

Kolegium wskazało także, że na podstawie przeprowadzonej 23 maja 2016 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że zmieniła się sytuacja materialna odwołującego. Otrzymuje on obecnie świadczenie rentowe i łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł. Te okoliczności - zmiana warunków finansowych - organ wziął pod uwagę.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organowi dokonanie błędnych ustaleń w zakresie ustalenia niespełnienia przez niego kryterium dochodowego. W jego ocenie Kolegium "niezbyt dokładnie zapoznało się z jego odwołaniem", w którym wskazał na "błędy" organu I instancji a który wydając decyzję w lutym 2016 r. błędnie ustalił jego dochód (winien uwzględnić dochód z grudnia 2015 r.) i niezasadnie odmówił mu przyznania gorących posiłków. Aktualnie jego warunki finansowe poprawiły się (przyznano mu rentę chorobową), dlatego też domaga się jedynie, by organ I instancji "poprawił decyzję z [...] lutego 2016 r.". Podkreślił, że zmiana dochodu nastąpiła dopiero w styczniu 2016 r. i winna skutkować zmianą decyzji w miesiącu lutym (zmiany dochodu dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zmiana dochodu nastąpiła). W miesiącu grudniu 2015 r. jego dochód wynosił [...] zł (zasiłek stały – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego – zerowy), natomiast od 1 stycznia 2016 r. dochód wynosił [...] zł (zasiłek stały – [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł). Skarżący podkreślił, że zarówno w grudniu 2015 r. jak i styczniu 2016 r. kwalifikował się do otrzymania pomocy w formie gorącego posiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Jednocześnie organ podkreślił, że sytuacja skarżącego zmieniła się na jego korzyść. Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 11 maja 2015 r. od 16 lipca 2014 r. Skarżący zatem może zaspokoić swoje potrzeby z własnych środków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem, oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego złożonego w miesiącu styczniu 2016 r., organy winny ustalić dochód skarżącego jaki uzyskał w miesiącu grudniu 2015 r. Organ odwoławczy podał, że dochód skarżącego w miesiącu grudniu 2015 r. to zasiłek stały – w kwocie [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przelicz.) w kwocie [...]. Łącznie [...] zł Skarżący przekracza zatem kryterium dochodowe tj., kwotę 634 zł oraz 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. – tj. kwotę 951 zł

Zwrócił uwagę, że na podstawie uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej trudno ustalić dlaczego organ przyjął do dochodu odwołującego dochód z gospodarstwa rolnego z miesiąca stycznia 2016 r. a nie z grudnia 2015 r. Uznał, że w tym zakresie Kolegium dokonało własnych ustaleń i prawidłowo wskazało na przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia. Nadto Kolegium podało, że na podstawie przeprowadzonej 23 maja 2016 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że zmieniła się sytuacja materialna skarżącego. Otrzymuje on świadczenie rentowe i łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł. Te okoliczności organ wziął pod uwagę, zaznaczając przy tym, że już uzyskiwany w grudniu 2015 r. dochód nie uprawniał skarżącego do otrzymania wnioskowanego świadczenia.

W ocenie Sądu organy trafnie wywiodły, że brak jest podstaw prawnych do przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Program dożywiania realizowany w przedmiotowym trybie jest skierowany bowiem do osób, które spełniają łącznie kryterium dochodowe, wynikające z uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. oraz kryterium określone w art. 7 u.p.s. Przekroczenie kryterium dochodowego, w myśl założeń uchwały nr 221 Rady Ministrów wyklucza skarżącego z uprawnionych do świadczeń przyznawanych w ramach wieloletniego programu dożywiania. W związku z powyższym stanowisko organów w wydanych rozstrzygnięciach należy uznać za prawidłowe.

Zdaniem Sądu I instancji organy dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego w zakresie sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego, z uwzględnieniem ustaleń Kolegium odnośnie przyjęcia dochodu skarżącego z miesiąca grudnia 2015 r., a ustalenia te dokonane zostały zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Na tej podstawie wyciągnęły trafne wnioski, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu ich decyzji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

- art. 8 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 6 u.p.s., poprzez jego niewłaściwą wykładnię w zakresie pojęcia "dochodu" i nieuzasadnione przyjęcie, iż ww. przepisy pozwalają na sui generis proporcjonalne wyliczenie dochodu nawet w sytuacji, gdy wnioskujący o pomoc społeczną pozyskuje dochód z użytków rolnych mniejszych, niż 1 ha przeliczeniowy, a w konsekwencji takiego rozumienia wskazanych wyżej regulacji bezpodstawne zaliczenie do dochodów skarżącego w miesiącu grudniu 2016 r. kwoty [...] zl (jako proporcjonalnej części z kwoty [...] zl dochodu z 1 ha przeliczeniowego, z uwagi na fakt, iż skarżący dysponował użytkami rolnymi o pow. [...] ha), co z kolei bezzasadnie zawyżyło limit dochodu skarżącego, co skutkowało odmową przyznania mu zasiłku celowego w formie gorącego posiłku;

- art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, 77§1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji (niezależnie od podniesionych przez stronę zarzutów) oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego organy administracyjne podnosiły kwestię dochodu z gospodarstwa rolnego skarżącego, jednak jedynie w aspekcie miesiąca, za który winien on być uwzględniony (grudzień 2015 r. czy styczeń 2016 r). Podniósł również, iż WSA w Rzeszowie w ogóle nie odniósł się do kwestii prawidłowości przypisania skarżącemu w miesiącu grudniu 2015 r. dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł (a jest ona kluczowa), skoro w tym miesiącu skarżący był użytkownikiem nie 1 ha przeliczeniowego a [...] ha przeliczeniowego, co w sposób zasadniczy utrudnia instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku, ale skoro przychylił się do ustaleń SKO w zakresie ogólnego dochodu skarżącego (ustalonego z grudnia 2015 r. na kwotę łącznie [...] zł), to znaczy, iż zaakceptował również pogląd tego organu, co do rozumienia pojęcia "dochodu" w ujęciu art. 8 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 6 u.p.s.;

- art. 151 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na błędną wykładnię przez SKO w [...] pojęcia "dochodu" (zaakceptowaną przez WSA w Rzeszowie) a w konsekwencj i błędnego naliczenia skarżącemu dochodu uprawniającego go do uzyskania zasiłku (poprzez bezzasadne wliczenie do tego dochodu przychodu z użytków rolnych z areału poniżej 1 ha przeliczeniowego), podczas, gdy prawidłowa wykładnia art. 8 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 6 u.p.s. prowadzi do wniosku, iż u skarżącego dochód w miesiącu grudniu 2015 r. winien być ustalony w wysokości 757 zł i wtedy nie przekroczyłby limitu uprawniającego do pozyskania wnioskowanego zasiłku.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż zarówno organy administracji obu instancji, jak i WSA w Rzeszowie zaakceptowały dokonanie proporcjonalnego przeliczenia ([...] ha przelicz. x 288 zł za 1 ha przelicz. = [...] zł), który to sposób ustalenia dochodu nie znajduje żadnego umocowania prawnego, skoro ustawa jasno mówi, iż zaliczeniu na dochód podlega tylko i wyłącznie przychód z użytków rolnych pow. 1 ha przeliczeniowego (nie ma żadnych metod ustalania przychodu proporcjonalnie do posiadanych użytków mniejszych niż 1 ha przelicz.) Żaden z organów administracji, ani WSA nie wskazały, który przepis prawa pozwala na dokonanie takiego proporcjonalnego przeliczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej

Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Druga przesłanka oddalenia skargi kasacyjnej dotyczy sytuacji, gdy podstawy kasacyjne są w określonym zakresie usprawiedliwione, ale pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stwierdzone uchybienia są wynikiem wad uzasadnienia, a nie samego rozstrzygnięcia. Z tych powodów ustawodawca dopuszcza oddalenie skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. W szczególności ma to miejsce, gdy wojewódzki sąd administracyjny oddalił skargę, kierując się błędnymi przesłankami, jednakże zastosowanie przesłanek właściwych doprowadziłoby również do oddalenia skargi. Podobnie uchylenie zaskarżonej decyzji może być słuszne, choć zostało oparte na niewłaściwych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie część zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej okazała się usprawiedliwiona, co jednak w konsekwencji nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż odpowiada on prawu.

Na usprawiedliwionych podstawach oparty został zarzut naruszenia art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s.. Przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego złożonego w styczniu 2016 r. organy zobligowane były do obliczenia jego dochodu z grudnia 2015 r. Wyliczając dochód organ pominął kluczową w tym zakresie kwestię, a to wynikającą z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s. dodanego przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 lutego 2013 r. (Dz. U. poz. 509) zmieniającej ustawę o pomocy społecznej z 11 maja 2013 r. stanowiącego, iż do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że dochód z gospodarstwa rolnego należącego do skarżącego, którego powierzchnia nie przekraczała 1 ha przeliczeniowego w ogóle nie powinien być uwzględniony przy ustalaniu dochodu kwalifikującego wnioskodawcę do uzyskania zasiłku celowego. To naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s., nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z pisma ZUS z 5 lutego 2016 r. skarżący wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 11 czerwca 2015 r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 16 lipca 2014 r. Wysokość świadczenia rentowego w okresie od 16 lipca 2014 r. do 28 lutego 2015 r. wynosiła [...] zł brutto, od 1 marca 2015 r. do 29 lutego 2016 r. [...] zł brutto, zaś do 1 marca 2016 r. [...] zł brutto. Ta zmiana sytuacji materialnej skarżącego musiała być uwzględniona przez organy. W związku z powyższym należy uznać, że to właśnie te dochody uzyskane przez skarżącego z tytułu prawa do renty otrzymanej w związku z niezdolnością do pracy winny być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu o zasadności wniosku skarżącego w zakresie pomocy w formie gorącego posiłku.

Art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. stanowią, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie oznacza to, że pomoc taka będzie udzielana wyłącznie w wielkości i w formie żądanej przez osoby korzystające z pomocy społecznej. Pomoc społeczna w swej istocie ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości. Co więcej ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy wszystkie osoby wymagające wsparcia. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających i oczekujących wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości lub formie.

Niewątpliwie, jak wynika z akt sprawy, skarżący jest stałym podopiecznym OPS w [...]. Od 1 listopada 2014 r. do 31 grudnia 2015 r., czyli w okresie niewiele ponad rocznym, skarżący na podstawie 28 decyzji wydanych przez organ zasiłkowy otrzymał świadczenia z zakresu pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, zasiłków stałych i zasiłków okresowych czy też pomocy rzeczowej w formie dożywiania. Skarżący korzysta zatem w bardzo szerokim zakresie ze wsparcia w ramach pomocy społecznej i nie jest pozbawiony pomocy, o którą regularnie się ubiega. Rozpatrując wniosek organ musiał więc kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., to znaczy koniecznością dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Badając wniosek skarżącego i mając na względzie, że zasiłek celowy (w tym gorący posiłek) jest świadczeniem fakultatywnym, organ musiał uwzględnić zmianę na korzyść sytuacji materialno-bytowej skarżącego, który otrzymuje świadczenia rentowe z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość tych świadczeń przekracza kryteria dochodowe przewidziane dla tego rodzaju zasiłku i pozwala na zaspokojenie potrzeb przez skarżącego z własnych środków. Jak zasadnie wskazał organ, pomoc finansowa, będąca wyrazem alimentowania określonych podmiotów przez całe społeczeństwo, powinna być skierowana do tej grupy beneficjentów, którzy faktycznie wymagają takiego wsparcia. Musi być zatem powiązana z mechanizmem oceny całokształtu sytuacji majątkowo-życiowej. Podzielić należy stanowisko organu, że skarżący posiada środki na zaspokojenie najpotrzebniejszych potrzeb życiowych. Nie może natomiast żądać zaspokojenia każdej jego potrzeby w satysfakcjonującym go zakresie. Pomoc celowa jest jedynie wsparciem i nie może być pojmowana jako stałe źródło dochodów.

Uwzględnienie powyższego nie pozwala na uznanie zasadności zarzutu naruszenia art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s. Wprawdzie Sąd dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, ale jak wskazano powyżej, w sprawie nie zaistniały przesłanki uwzględnia skargi. Skarżący nie wypełnił warunków przyznania pomocy w formie gorących posiłków, wobec czego oddalenie skargi było zasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej poza powołaniem powyższych przepisów i zarzuceniem ich niewłaściwego zastosowania, nie wyjaśnił na czym miałoby to nieprawidłowe zastosowanie polegać, wobec czego powyższy zarzut nie mógł zostać uwzględniony. Zauważyć trzeba, że podane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszą się do postępowania dowodowego, zaś skarżący kasacyjnie nie podnosi, aby w rozpoznawanej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z pominięciem jakichkolwiek dowodów. W ramach zarzutu naruszenia powyższych przepisów nie można natomiast formułować wytyku nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego.

Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w zakresie możliwości przyznania świadczenia celowego, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.

Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyroki NSA: z 15 października 2015 r., I GSK 241/14, z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11;). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09).

Wobec tego stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. należy natomiast wskazać, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie jest uzasadniony w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten jest przepisem regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Sąd nie może badać zasadności przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., I FSK 408/05, wyrok NSA z 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wyrok poddaje się kontroli, a jego merytoryczna poprawność nie mogła być podważana za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Polemika z ustaleniami Sądu I instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez ten Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.