Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 637/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Hailna Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 2012r. od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanych za zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 282.360 zł

W złożonym zażaleniu podatnik wniósł o uchylenie ww. postanowienia zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p." oraz prawa materialnego w postaci art. 239b § 2 tej ustawy poprzez nieuprawdopodobnienie, iż przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu na wstępie przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. W ocenie Dyrektora w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.

Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, pod kątem wystąpienia przesłanek warunkujących nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności organ stwierdził, że aktem notarialnym z dnia [...] rep. [...] skarżący, po wszczęciu wobec niego postępowań kontrolnych dotyczących prawidłowości rozliczeń z budżetem, zbył nieruchomość położoną w P. o powierzchni 9.300 m2 za kwotę 140.000,00 zł. Tym samym ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 3 O.p.

Organ podał, że majątek podatnika, w postaci nieruchomości stanowi zabezpieczenie zobowiązań wobec innych wierzycieli na kwotę przeszło 2.575.000,00 zł. Natomiast kwota zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynosi łącznie 1.922.265,90 zł. Tym samym, zdaniem organu, posiadany przez podatnika majątek nie pozwala na zabezpieczenie roszczeń budżetu Państwa w pełnej wysokości.

W ocenie organu, również poziom osiąganych przez skarżącego dochodów nie gwarantuje zapłaty przedmiotowych zaległości podatkowych. Organ podał, że w złożonych w latach 2010-2013 zeznaniach rocznych PIT-36 i PIT-36L podatnik zadeklarował następujące dochody: za 2010r. w kwocie 329.966,37 zł, za 2011r. w kwocie 454.511,39 zł, za 2012r. w kwocie 381.737,91 zł i za 2013r. w kwocie 658.141,81 zł. Na dokonaną ocenę wpływu nie wywiera również fakt posiadania przez stronę pojazdów, w tym: Hondy CIVIC - rok produkcji 1992, Daimlera Chrysler - rok produkcji 1997r., Renault Master - rok produkcji - 2000, Opla VIVARO - rok produkcji 2006r., Forda Transit - rok produkcji 2001r., Yamahy YFZ 450 - rok produkcji 2007r.

Organ podkreślił, że rozstrzygając o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie można było pominąć faktu, iż przedmiotowa zaległość podatkowa nie powstała z przyczyn niezależnych od podatnika, w wyniku zdarzenia nagłego, losowego, czy też innego zdarzenia posiadającego nadzwyczajny charakter, lecz na skutek świadomego uczestnictwa w procederze wprowadzania przez niego do obrotu nierzetelnych faktur, wystawionych przez P.J., na prośbę podatnika i w oparciu o wskazaną treść, jak i kwotę transakcji. Wystawca faktur otrzymywał z tego tytułu określone procentowo wynagrodzenie od ich wartości. Okoliczności te zostały potwierdzone przez P. J. podczas przesłuchań w Prokuraturze Apelacyjnej w G. V Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w S. oraz w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G.. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powyższe okoliczności dają prawo do twierdzeń, że zobowiązanie nie zostanie zapłacone, skoro nie zostało zadeklarowane i zapłacone w prawidłowej wysokości, na co wskazuje wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Organ podkreślił, że proceder ten trwał przez okres 4 lat, a zaległości w podatku od towarów i usług nie dotyczą tylko zobowiązań, których podatnik nie uregulował, ale również nienależnie otrzymanych zwrotów podatku VAT.

Organ zauważył, że na przestrzeni lat 2009-2015 podatnik uregulował z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych łączną kwotę 1.381.892,02 zł, natomiast otrzymał zwroty podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 2.167.043,00 zł. Dodatkowo wskazał, iż zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec, grudzień 2009r., styczeń 2011r. i styczeń 2013r. w łącznej kwocie 97.297,00 zł zostały uregulowane z należnych zwrotów podatku od towarów i usług.

Zdaniem organu przedstawione okoliczności uprawdopodobniają, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane.

O prawidłowym dokonaniu przez organ pierwszej instancji oceny stanu faktycznego i nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności świadczy zdaniem Dyrektora także fakt, że skarżący nie uregulował zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2012r. określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] Ponadto na podatniku ciążą również zaległości z tytułu pozostałych zaległości w podatku dochodowym oraz podatku VAT, wynikające z odrębnych decyzji organu kontrolnego.

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania organ pierwszej instancji kierował się zasadami określonymi w art. 120, 121, 122, 187, 191 O.p. poprzez podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W złożonej do tut. Sądu skardze podatnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o przeprowadzenie dowodów z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] określającą wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za grudzień 2012 r. w kwocie 4.237,00 zł, oświadczenia złożonego przez P.J. w dniu 22 kwietnia 2015r. oraz o przesłuchanie P. J. na okoliczności wskazane w tym oświadczeniu.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:

- zasady legalności działania organów podatkowych wyrażonej w art. 120 O.p. poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z porządkiem prawnym;

- prawa materialnego w postaci art. 239 § 2 cyt. O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji nie zostanie wykonane.

W ocenie skarżącego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozbawione jest rzeczywistego wskazania przesłanek przemawiających za nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu kontroli skarbowej. Organ podatkowy podaje bowiem jedynie szereg faktów, z których wyprowadza błędne wnioski. Skarżący podkreślił, iż posiadany majątek jest wystarczający do pokrycia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie nie znajduje uzasadnienia. Ponadto wbrew twierdzeniom organu podatkowego nie dokonuje on czynności mających na celu wyzbywanie się majątku o znacznej wartości. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie okoliczności spowodowały, iż organ podatkowy powziął wątpliwość, że przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie wykonane.

Skarżący podniósł, że postanowienie organu podatkowego nie zawiera także uprawdopodobnienia, iż przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przez uprawdopodobnienie należy rozmieć uczynienie danej okoliczności możliwą, a nie jej udowodnienie, jednakże powinno ono obejmować proces wnioskowania oparty na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Skarżący zarzucił, iż Dyrektor Izby Skarbowej podejmując niniejsze rozstrzygnięcie, oparł się na mało wiarygodnych zeznaniach świadka – P.J.. Skarżący wskazał, iż do skargi załączył oświadczenie złożone przez w/w osobę, z którego wynika, że wycofuje swoje wcześniejsze zeznania złożone zarówno przed organami ścigania jak i organami podatkowymi. Tym samym obliguje to organ podatkowy do przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do treści złożonego oświadczenia oraz odwołania składanych wyjaśnień i zeznań.

Końcowo strona powołała się na treść decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2012r., uznając że nieprawidłowości stwierdzone przez ten organ w trakcie prowadzanego postępowania mogą mieć istotny wpływ również na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) tylko stwierdzenie przez Sąd, że zaskarżone rozstrzygnięcie w tym wypadku postanowienie zostało wydane z naruszeniem :

• prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

• prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

• lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia.

Oceniając pod tym kątem zaskarżony akt Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia żądania skargi. Przyjęty za podstawę spornego rozstrzygnięcia stan faktyczny w opinii Sądu nie budzi wątpliwości.

W sprawie ma zastosowanie przepis art. 239 b § 1 i § 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (§ 1), przy czym przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§2).

Należy podkreślić, że językowa wykładnia przytoczonych przepisów uzasadnia prezentowany w orzecznictwie pogląd, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. jednej z przesłanek wskazanych w art.239b § 1 pkt 1-4 O.p. oraz przesłanki z § 2 art.239 b O.p., a warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 O.p. jest jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art.239b § 2 O.p.). Przesłanki wymienione w § 1 omawianego artykułu mają zróżnicowany charakter – trzy z nich odnoszą się do wielkości majątku podatnika

i możliwych w nim ubytków, natomiast czwarta, opisana w pkt 4, ma związek nie z majątkiem podatnika, ale z czasem, jaki pozostał do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Reasumując - dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest zaistnienie tylko jednej z przesłanek wymienionych w art.239b § 1 O.p., a obok tego – przesłanki, o której mowa w art.239b § 2 O.p., co zgodnie z prawem zdaniem Sądu wywiodły organy podatkowe rozstrzygające w przedmiotowej sprawie.

W niniejszej sprawie stwierdzono zaistnienie przesłanki pkt 3 polegającej na zbywaniu majątku znacznej wielkości. Organy wskazały, że aktem notarialnym z dnia 23 września 2013r. rep. 1443/12 skarżący, po wszczęciu wobec niego postępowań kontrolnych dotyczących prawidłowości rozliczeń z budżetem, zbył nieruchomość położoną w Pieńkach Królewskich o powierzchni 9.300 m2 za kwotę 140.000,00 zł. Tym samym ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 3 O.p.

Organ podał, że majątek podatnika, w postaci nieruchomości stanowi zabezpieczenie zobowiązań wobec innych wierzycieli na kwotę przeszło 2.575.000,00 zł.

Natomiast kwota zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynosi łącznie 1.922.265,90 zł. Tym samym, zdaniem organu, posiadany przez podatnika majątek nie pozwala na zabezpieczenie roszczeń budżetu Państwa w pełnej wysokości.

W ocenie organu, również poziom osiąganych przez skarżącego dochodów nie gwarantuje zapłaty przedmiotowych zaległości podatkowych. Organ podał, że w złożonych w latach 2010-2013 zeznaniach rocznych PIT-36 i PIT-36L podatnik zadeklarował następujące dochody: za 2010r. w kwocie 329.966,37 zł, za 2011r. w kwocie 454.511,39 zł, za 2012r. w kwocie 381.737,91 zł, i za 2013r. w kwocie 658.141,81 zł. Według organów na dokonaną ocenę sytuacji finansowej strony nie ma wpływu fakt posiadania przez skarżącego pojazdów, w tym: Hondy CIVIC - rok produkcji 1992, Daimlera Chryslera - rok produkcji 1997r., Renault Mastera - rok produkcji - 2000, Opla VIVARO - rok produkcji 2006r., Forda Transit - rok produkcji 2001r., Yamahy YFZ 450 - rok produkcji 2007r. gdyż są to pojazdy stare, których wartość spada i nie mają wpływu na dokonaną ocenę sytuacji podatnika.

Nadto, co należy również podkreślić, zobowiązanie powstało z przyczyn leżących po stronie podatnika, na skutek jego świadomego uczestnictwa w procederze wprowadzania przez niego do obrotu nierzetelnych faktur, wystawionych przez P.J., na prośbę podatnika i w oparciu o wskazaną treść, jak i kwotę transakcji. Organ podkreślił, że wystawca zakwestionowanych faktur otrzymywał z tego tytułu określone wynagrodzenie. Organ podał, że okoliczności te zostały potwierdzone przez P.J. podczas przesłuchań w Prokuraturze Apelacyjnej w G. - V Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Sopocie oraz w Urzędzie Kontroli Skarbowej w G.. Organ ustalił, że proceder ten trwał przez okres 4 lat, a zaległości w podatku od towarów i usług dotyczą zobowiązań niezapłaconych przez podatnika ale również otrzymanych zwrotów podatku VAT, które skarżącemu nie przysługiwały. Ustalono, że na przestrzeni lat 2009-2015 podatnik uregulował z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych łączną kwotę 1.381.892,02 zł, natomiast otrzymał zwroty podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 2.167.043,00 zł.

Należy zgodzić się z organem, że mając na względzie okoliczności sprawy, że uzasadnione jest twierdzenie, że zobowiązanie nie zostanie zapłacone, skoro jak wykazał organ nie zostało zadeklarowane i w prawidłowej wysokości zapłacone, na co wskazuje wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Podkreślić również trzeba to, że ustawodawca w § 2 art. 239 b nakazał organom uprawdopodobnienie a nie udowodnienie, że zobowiązanie nie zostanie uregulowane. Oba te dwa pojęcia różnią się znacznie między sobą, gdyż w przypadku uprawdopodobnienia mamy do czynienia jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Zatem przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to nie zostanie wykonane np. wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, Lex nr 1069309).

Należy również wskazać, że podatnik nie uregulował zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 2012r. określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]., utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. Ponadto na podatniku ciążą również zaległości z tytułu pozostałych zaległości w podatku dochodowym oraz podatku VAT, wynikające z odrębnych decyzji organu kontrolnego.

W tej sytuacji zaniechanie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mogło skutkować wygaśnięciem zobowiązania podatkowego przez np. przedawnienie, a właśnie dla zapobieżenia takich sytuacji ustawodawca wprowadził uregulowania prawne uprawniające organy podatkowe do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Sąd stwierdza, że zarzuty skargi co do naruszenia zasad postępowania wskazane w skardze nie zasługują na uznanie. Organy wbrew zarzutom skargi podjęły wszystkie czynności w celu wyjaśnienia sprawy, mając na uwadze zasady prawdy obiektywnej . Nie naruszyły zasad swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze wnioski zawarte w piśmie procesowym strony z dnia 28 grudnia 2015 r. należy wskazać, ze wnioski te nie dotyczą postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Niniejsze postępowanie jest, jak trafnie wskazał organ w piśmie procesowym z 11 stycznia 2016 r. postępowaniem odrębnym

i dotyczy wyłącznie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30 c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 282.360.00 zł.

Natomiast wnioski złożone na etapie skargi dotyczą wysokości zobowiązania, a co za tym idzie nie mogą być wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu dlatego zostały oddalone.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz J. Szulc