Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 991/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 991/16

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi jest wydana we wznowionym postępowaniu decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania wynika, że działając na wniosek K. S. Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] (znak: [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku wraz z przebudową budynku położonego na terenie działki nr ewid. 685/1 obr. [...] Miasta [...].

Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. (data wpływu do organu – [...] września 2015 r.) E. J. zwróciła się o uchylenie powyższej decyzji, względnie wznowienie postępowania, gdyż jako właściciel nieruchomości oraz jako strona nie brała udziału w postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [..] października 2015 r. Starosta [...] wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] – na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) - odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z [...] sierpnia 2015 r.

Wskazał, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z [...] sierpnia 2015 r. dokonano błędnej argumentacji i wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w wyniku czego E. J. nie przyznano statusu strony postępowania. Mylnie zawężono obszar oddziaływania inwestycji tylko do części nieruchomości będącej w wyłącznym użytkowaniu inwestorki – K. S. oraz do stanowiącego jej własność wydzielonego lokalu mieszkalnego. Mimo wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa i istnienia podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. uznania, że E. J. powinna być stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, nie miało to jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia, a podjęte nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które pozostaje zgodne z prawem materialnym.

Odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. złożyła E. J. zarzucając brak podjęcia przez organ czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przede wszystkim w zakresie braku ustalenia położenia i wykonywania prawa służebności oraz wpływu planowanej inwestycji na tę okoliczność oraz pominięcie w sprawie o pozwolenie na budowę właścicieli działki

nr 684. Wskazała, że we wniosku o wznowienie podała szereg okoliczności mających wpływ na wynik sprawy i wymagających wyjaśnienia. Organ pominął je zupełnie i nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń. E. J. podkreśliła, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została wydana w innym reżimie prawnym i z dniem [...] marca 2015 r. stała się nieważna. W tej sytuacji organ winien stwierdzić jej wygaśnięcie. Natomiast decyzja która wygasła nie może stanowić podstawy decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzupełnieniu odwołania E. J. wskazała, że Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] listopada 1982 r. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności m. in. w pkt IV ustanowił w domu mieszkalnym znajdującym się na działce nr 3521/2 (obecnie 685/1) odrębną własność lokali, tj.: lokal nr I na parterze i lokal nr II na piętrze. W pkt VII przydzielił na rzecz E. J. na własność lokal nr I, zaś K. S. lokal nr II, natomiast do współużytkowania przydzielił klatkę schodową i część poddasza, ustalając ich udziały w tych pomieszczeniach po ½ części. Natomiast w dniu [...] listopada 2012 r. Sąd ten w sprawie o podział i wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd wydał postanowienie częściowe (sygn. [...]), w którym dokonał podziału do użytkowania działki nr 685/1 o pow. 538 m2 położonej w D. obr. [...], stanowiącej współwłasność E. J. i K. S. w podany w tym postanowieniu sposób. Dodatkowo Sąd ten w dniu [...] lipca 2014 r. (sygn. [...]) upoważnił K. S. do wykonania odrębnego wejścia do lokalu w postaci ganku z działki A zgodnie z postanowieniem częściowym SR w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. i zgodnie ze sztuką budowlaną i pozwoleniem prawnobudowlanym i zakazał E. J. i osobom jej prawa reprezentującym czynienia przeszkód w wykonaniu tego wejścia.

Odwołująca podała także, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany godzi

w prawo własności i współwłasności. Inwestorka na jej podstawie wykonuje roboty

i przebudowuje klatkę schodową w ten sposób, że posadowiła ściankę działową dzielącą faktycznie budynek dwurodzinny na dwie części. Powyższe uniemożliwia jej korzystanie z klatki schodowej i części poddasza będących wspólnymi częściami oraz tej części, która jest jej odrębną własnością. Klatka schodowa stanowi środek komunikacji lokalu nr I z poddaszem.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.

z 2016 r., poz. 290) uchylił decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. w całości

i jednocześnie:

1) uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. udzielającą pozwolenia na budowę i wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku wraz z przebudową budynku położonego na terenie działki nr ewid. 685/1 obr. [...] Miasta [...];

2) odmówił K. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku wraz z przebudową budynku, położonego na terenie działki

nr ewid. 685/1 obr. [...] miasta D.

W uzasadnieniu powołując się na przepisy dotyczące instytucji wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewoda podkreślił, że organ

I instancji prawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Wniosek

o wznowienie został oparty na przesłance wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

i wniesiony został w ustawowym miesięcznym terminie. W tych okolicznościach uwzględniając przywołaną podstawę wznowieniową należało zbadać, czy

w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją odwołująca miała przymiot strony. Wojewoda powołując się na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane podał, że stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazał, że w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2015 r. wystąpiła okoliczność o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem E. J. jako współwłaścicielka nieruchomości 685/1 nie brała udziału w tym postępowaniu. Zatem organ prowadzący postępowanie w trybie wznowienia miał obowiązek uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., bądź podjęcia decyzji na podstawie art. 151§ 2 K.p.a. W obu przypadkach organ powinien ponownie dokonać oceny dokumentów przedłożonych do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.

Wskazując na art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane regulujące warunki jakie należy spełnić oraz dokumenty jakie należy przedstawić by uzyskać pozwolenie na budowę, Wojewoda wyjaśnił, że analiza akt sprawy, w tym zalegających w aktach postanowień sądów powszechnych, ksiąg wieczystych oraz rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym wskazuje, że zakres zaprojektowanych robót budowlanych nie spełnia warunku zawartego w pkt VII postanowienia SR w [....] z dnia [...] listopada 1982 r. sygn. [...] (dotyczącego współużytkowania przez K. S. i E. J. klatki schodowej oraz części poddasza) i narusza prawa osób trzecich (interes strony E. J.) chronione przez art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, uniemożliwiając korzystanie E. J. z klatki schodowej i części poddasza. Poprzez wydanie decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2015 r. został naruszony interes prawny E. J., który przejawia się w dostępie do części poddasza i klatki schodowej. Projektowane roboty budowlane pozbawią ją swobodnego korzystania z klatki schodowej.

Wojewoda wyjaśnił, że w postanowieniu SR w [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

([...]) upoważniono K. S. do wykonania odrębnego wejścia do lokalu postaci ganku z działki A zgodnie z postanowieniem częściowym tego Sądu z dnia [...] listopada 2012 r. i zgodnie ze sztuką budowlaną i pozwoleniem prawnobudowlanym oraz zakazano E. J. i osobom prawa jej reprezentującym czynienia przeszkód w wykonaniu tego wejścia. W orzeczeniu tym wskazano także, że wnioskodawczyni musi uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę by przystąpić do realizacji ganku. Zaznaczono, że to organ administracji jest wyłącznie właściwy do badania warunków do uzyskania pozwolenia, czy strona składająca wniosek dysponuje tytułem do władania nieruchomością na cele budowlane i czy spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa. Organ odwoławczy podał, że poczynione ustalenia wskazują, że planowane roboty budowlane dobudowy ganku wraz z przebudową budynku zlokalizowanego na działce nr 685/1 obr. [...] Miasta [...] wykraczają poza upoważnienie zawarte w postanowieniu SR w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. [...] oraz poza art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Oświadczenie inwestorki o prawie do dysponowania nieruchomością nr 685/1 na cele budowlane nie upoważnia do wykonywania robót budowlanych w takim zakresie, w jakim przewiduje to projekt budowlany przedmiotowego zamierzenia. Z tych powodów Wojewoda za zasadne uznał uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyła K. S., wnosząc o jej uchylenie w całości

oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 140 K.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ odwoławczy, że zaplanowane roboty budowlane w projekcie budowlanym wykraczają poza upoważnienie zawarte w postanowieniu sądu powszechnego ([...]), podczas gdy Sąd ten wskazał, że poza dobudową ganku na parterze należy wybudować lekką ściankę działową w obrębie klatki schodowej, oddzielającą korytarz na parterze od schodów prowadzących na I piętro; błędne ustalenie, że zakres zaprojektowanych robót budowlanych uniemożliwi E. J. korzystanie z klatki schodowej i części poddasza. Skarżąca zarzuciła także niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., podczas gdy prawidłowym jest orzeczenie organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. K. S. zarzuciła także naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b. poprzez błędne stwierdzenie, że planowane w projekcie budowlanym roboty naruszają ww. przepisy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej; sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.),

wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

W niniejszym postępowaniu kontroli Sądu poddana została decyzja Wojewody z dnia [..] maja 2016 r.:

- uchylająca wydaną po wznowieniu postępowania /postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r./ decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2015 r. i jednocześnie

- uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. S. pozwolenia na budowę

i wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku wraz z przebudową budynku położonego na działce nr 685/1, obr. [...] w D., oraz

- odmawiająca K. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku w w/w zakresie.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w określonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, które jest jednym

z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej wydanej

w "zwykłym" postępowaniu administracyjnym. Instytucja wznowienia postępowania regulowana jest przepisami art. 145 – 152 K.p.a., stwarzając prawną możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wymienioną w tych przepisach.

W postępowaniu prowadzonym w tym trybie można wyróżnić dwie fazy; wstępną, inicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz właściwą, następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.

W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Zarówno wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 i 3 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie wniosek

o wznowienie dotyczył przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i został złożony przez E. J., która wskazywała, że jako współwłaściciel nieruchomości bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Wobec zachowania przesłanek formalnych złożenia wniosku o wznowienie postępowania, prawidłowo Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany

i udzielającą pozwolenia na budowę.

Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przejścia do drugiej fazy postępowania wznowieniowego i przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które jest nie tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpatrzenie na nowo sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio decyzją ostateczną tak, aby możliwym było m.in. ustalenie tożsamości treści rozstrzygnięcia.

Starosta rozpatrując sprawę po wznowieniu postępowania i uznając dokonanie błędnej wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.P.b., w decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. wskazał, że mylnie zawężono obszar oddziaływania inwestycji tylko do części nieruchomości będącej w wyłącznym użytkowaniu inwestorki oraz stanowiącego jej własność wydzielonego lokalu mieszkalnego, położonego na piętrze budynku /stosownie do art. 28 ust. 2, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który – w myśl art. 3 pkt 20 - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia zagospodarowania tego terenu/. Zdaniem Starosty, wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. z uchybieniem przepisom postępowania nie miało wpływu na rozstrzygnięcie istoty sprawy i uzasadniało odmowę jej uchylenia, gdyż nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z dotychczasowym.

W kontekście powyższego zwrócenia uwagi wymaga powołany w podstawie prawnej decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. art. 146 § 2 K.p.a., zgodnie z którym nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zastosowanie tego przepisu jest prawnie dopuszczalne wtedy, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego wskazują, ze nie ma żadnych podstaw do wydania decyzji innej niż dotychczasowa, a więc tylko w przypadku, gdy organ w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygnie ją tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną poddaną weryfikacji we wznowionym postępowaniu. Oznacza to, że treść rozstrzygnięcia musi pokrywać się w całości z rozstrzygnięciem przyjętym w decyzji ostatecznej, zaś organ

w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 666). W przypadku zatem wznowienia postępowania na tej podstawie, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy, organ jest zobowiązany ponownie rozpoznać sprawę w pełnym jej zakresie i może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej wówczas, gdy wynik ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy uzasadnia wydanie decyzji odpowiadającej treści dotychczasowej decyzji ostatecznej.

W okolicznościach sprawy, analizując zebrany w toku postępowania materiał dowodowy Sąd podziela brak podstaw do zastosowania art. 146 § 2 K.p.a., a tym samym prawidłowość stanowiska Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2016 r., którą na skutek odwołania E. J. uchylił decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. oraz z [...] sierpnia 2015 r., odmawiając jednocześnie K. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ma to związek z istotnymi rozbieżnościami między zakresem prac wynikających ze stanowiącego podstawę dysponowania przez nią nieruchomością na cele budowlane postanowienia SR w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. [...], a ich zakresem przewidzianym w projekcie budowlanym, co w praktyce sprowadzało się do wykonania ścianki na schodach prowadzących na piętro budynku, oddzielając w ten sposób pomieszczenia parteru od pomieszczeń piętra i poddasza.

Materialnoprawną podstawę decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2015 r.

o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stanowiły przepisy u.P.b. z 7 lipca 1994 r.

Zgodnie z jej art. 32 ust. 4 pkt 2, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; koresponduje z nim treść art. 33 ust. 2 pkt 2, w myśl którego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ma to istotne znaczenie nie tyle z tego względu, że K. S. i E. J. są samodzielnymi właścicielami wyodrębnionych w budynku lokali mieszkalnych, ale z tego powodu, że na mocy stosownych orzeczeń sądowych - z uwagi na relacje osobiste między nimi – dokładnie określony został sposób korzystania przez nie z części wspólnych budynku oraz z działki nr 685/1, na której jest posadowiony. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na następujące istotne dla sprawy orzeczenia:

- postanowienie SR w [...] z dnia [...] listopada 1982 r. [...], na mocy którego na współwłasność E. J. i K. S. po połowie przydzielona została działka nr 3521/2 o pow. 538 m² (odpowiada ona obecnej działce nr 685/1), przy czym w znajdującym się na niej budynku mieszkalnym ustanowiono odrębną własność lokali: nr I – obejmującego położone na parterze 3 pokoje, kuchnię, przedpokój i łazienkę, a także 2 piwnice i część poddasza oznaczonego przez biegłego na planie podziału – przydzielonego na własność E. J. oraz nr 2 - obejmującego położone na piętrze 3 pokoje, kuchnię, przedpokój i łazienkę, a także 2 piwnice i część poddasza oznaczonego przez biegłego na planie podziału - przydzielonego na własność K. S.; jednocześnie do współużytkowania tych osób w udziałach po ½ części przydzielona została klatka schodowa i część poddasza oznaczonego przez biegłego na planie podziału,

- postanowienie częściowe SR w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. [...], na mocy którego dokonano podziału do użytkowania działki nr 685/1 stanowiącej po ½ części współwłasność K. S. i E. J., przydzielając im do wyłącznego użytkowania działki o pow. 222 m² każda, oznaczone przez biegłego geodetę na stanowiącej załącznik mapie odpowiednio literą A i B, zaś do współużytkowania działkę o pow. 94 m² (pod budynkiem), oznaczoną literą C.

K. S. jako wyłączna inwestorka zamierzonych robót, do wniosku

o pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 2015 r. dołączyła oświadczenie

o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

w którym wskazując jako współwłaścicielkę nieruchomości E. J. powołała się na postanowienie SR w [...] [...] z dnia [...] lipca 2014 r. (zostało ono dołączone jako załącznik). Abstrahując od błędnego określenia jego daty (faktycznie zostało wydane [...] lipca 2014 r., a [...] lipca odbyła się rozprawa sądowa w tej sprawie), z jego sentencji wynika upoważnienie dla K. S. do wykonania odrębnego wejścia do lokalu w postaci ganku (z działki oznaczonej symbolem A, przyznanej jej do wyłącznego użytkowania postanowieniem częściowym SR w [...] z dnia [...] listopada 2012 r.), zgodnie ze sztuką budowlaną i pozwoleniem prawno-budowlanym.

W okolicznościach sprawy istotne pozostaje, że K. S. oprócz rozpoczęcia budowy ganku celem wykonania odrębnego wejścia do budynku,

w ramach podjętych prac wykonała również w obrębie klatki schodowej prowadzącej z parteru na piętro i strych ściankę działową, oddzielając w ten sposób pomieszczenia mieszkalne na parterze (stanowiące własność E. J.) od pomieszczeń na piętrze i poddaszu. Wykonanie ścianki z płyt gipsowo – kartonowych na biegu schodowym prowadzącym na piętro budynku, przewidziane zostało w sporządzonym w marcu 2014 r. przez osobę z uprawnieniami budowlanymi projekcie budowlanym – projekcie architektonicznym (s. 3) i miało na celu oddzielenie pomieszczeń parteru od pomieszczeń piętra.

Jak wynika z treści opisanego powyżej postanowienia SR w [...] z 1982 r., klatka schodowa wraz z częścią poddasza stanowi część wspólną budynku posadowionego na działce nr 685/1. Ganek wraz z wejściem do budynku, mimo że przewidziane do wykonania na części działki wydzielonej do wyłącznego użytkowania przez K. S., dotyczył części wspólnych działki, pozostających we współwłasności

właścicieli wyodrębnionych lokali. Podział do użytkowania (korzystania) nie narusza bowiem stosunków własnościowych i nie stanowi zniesienia współwłasności, a każdy współwłaściciel nadal ma pełne prawo do całej części współwłasności. Dysponowanie przestrzenią klatki schodowej na cele budowlane i wykonywanie

w niej prac budowlanych - jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną – wymagało zatem zgody obydwu współwłaścicieli, co

w rozpoznawanej sprawie z uwagi na osobę inwestora (K. S.), w praktyce dotyczyło wyrażenia zgody przez E. J. Z braku porozumienia między nimi, zastępczą formę wyrażenia tej zgody stanowiło orzeczenie SR w [...] z dnia

[...] lipca 2014 r.

Kluczowe i konieczne w sprawie było zatem porównanie planowanych do wykonania prac – przewidzianych projektem budowlanym oraz zakresu udzielonego inwestorce przez SR upoważnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd rozpoznający skargę K. S. w pełni podziela stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z literalnym brzmieniem, upoważnienie udzielone jej postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. dotyczyło tylko

i wyłącznie wykonania odrębnego wejścia do lokalu w postaci ganku i w żadnej mierze nie odnosiło się do ścianki działowej na klatce schodowej, mimo że w treści uzasadnienia tego postanowienia SR zwrócił uwagę na zakres projektu budowlanego, wskazującego na niezbędność wykonania takiego oddzielenia pomieszczeń parteru od pomieszczeń piętra.

W tym zakresie należy podkreślić, że:

- podlegający zatwierdzeniu projekt budowlany nie może ingerować i naruszać prawomocnych postanowień sądowych regulujących stosunki własnościowe

i ustalony sposób korzystania z nieruchomości, nawet jeżeli wg subiektywnej oceny projektanta lub inwestora wykonanie określonych prac byłoby zasadne; taki skutek w niniejszej sprawie – jako pozostający w sprzeczności z postanowieniem SR

w [...] z dnia [...] listopada 1982 r. - ma wykonanie przedmiotowej ścianki przez K. S. bez zgody E. J., co w istotny sposób uniemożliwia bądź utrudnia jej swobodne korzystanie z części budynku objętych współwłasnością i przeznaczonych do wspólnego korzystania (klatka schodowa), a przez to również dostęp do stanowiącej jej odrębną własność wydzielonej powierzchni poddasza (bez znaczenia w tym względzie pozostaje wynikające z akt sprawy umieszczenie

w tej ściance zamykanych przez K. S. drzwi i jakiekolwiek uzależnianie możliwości przejścia od wcześniejszego powiadomienia przez E. J.

o zamiarze skorzystania z dostępu do stanowiącej jej odrębną własność części poddasza),

- koniecznym warunkiem do uznania prawnej możliwości wykonania przez K. S. przewidzianej w projekcie budowlanym ścianki oddzielającej na klatce schodowej było ujęcie tego w sentencji postanowienia SR w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., jako zastępującego zgodę E. J. na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane, a które ewidentnie nie zostało tam zamieszczone. Jego brak oznacza, że Sąd ten orzekł tylko i wyłącznie co do upoważnienia K. S. do wykonania odrębnego wejścia do budynku w postaci ganku.

Sąd rozpoznający skargę nie kwestionuje, że jak już wskazano powyżej,

w uzasadnieniu postanowienia SR z dnia [...] lipca 2014 r. (s. 5) znalazł się zapis wskazujący na niezbędność wykonania oddzielenia pomieszczeń parteru od pomieszczeń piętra poprzez wybudowanie lekkiej ścianki działowej w obrębie klatki schodowej. Zwrócono na to uwagę w treści skargi, niemniej wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie może to stanowić skutecznej podstawy do powoływania się na prawo dysponowania w tej części nieruchomością wspólną na cele budowlane.

Zapis ten, co należy wyraźnie podkreślić, zamieszczony został w części uzasadnienia obejmującej poczynione przez ten Sąd ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokładnie nawiązywał do zapisu zawartego w projekcie budowlanym (stanowiącym punkt odniesienia do zakresu zamierzonych przez inwestorkę prac objętych wnioskiem o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd), a także do opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa T. B. z dnia [...] stycznia 2009 r. sporządzonej w sprawie [...] o zniesienie przez SR w [...] współwłasności nieruchomości (w tej ostatniej – niezależnie od nawiązania do przedmiotu opinii obejmującego oprócz ganku także zamiar wybudowania lekkiej ścianki działowej w obrębie klatki schodowej, oddzielającej korytarz na parterze od schodów prowadzących na piętro – s. 2, wskazano zresztą – s. 3, że użytkowanie przez K. S. i E. J. niemieszkalnej części lokali, tj. piwnic i poddasza wymaga korzystania ze wspólnej klatki schodowej.

W istotnej dla rozstrzygnięcia części uzasadnienia postanowienia SR w [...]

z dnia [...] lipca 2014 r. obejmującej uzasadnienie prawne ("Sąd rozważył, co następuje") Sąd ten wprost wskazuje (s. 7-8), że sprawa dotyczy czynności przekraczającej zwykły zarząd w zakresie upoważnienia K. S. do wykonania odrębnego wejścia do budynku w postaci ganku (nawiązując do wydanej w tym przedmiocie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.

o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie ganku wejściowego do budynku mieszkalnego na działce nr 685/1 w obr. nr [...] w D.,

ul. [...]) oraz że przedmiotem rozstrzygnięcia jest właśnie żądanie wnioskodawczyni dotyczące upoważnienia jej do dobudowy ganku. W żadnej części tych rozważań, które są w pełni spójne z sentencją tego postanowienia, SR nie analizuje kwestii i nie wypowiada się nt. budowy ścianki działowej w klatce schodowej. Oznacza to, że SR w postanowieniu z dnia [...] lipca 2014 r. orzekł tylko i wyłącznie co do upoważnienia K. S. do wykonania odrębnego wejścia do budynku w postaci ganku, którego zakresem nie została objęta ścianka działowa w klatce schodowej. Upoważnienie to, jako zastępujące oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wbrew oczekiwaniom skarżącej nie może być interpretowane rozszerzająco. Stan związania tym postanowieniem organów i stron postępowania dotyczy zatem tego, co zawiera sentencja orzeczenia. Znajduje to potwierdzenie w art. 366 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.), zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.

Powagą rzeczy osądzonej objęta jest w zasadzie jedynie sentencja wyroku. Rozciąga się ona na motywy wyroku tylko w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2016 r. I UZ 40/15).

W tej sytuacji wydana przez organ I instancji po wznowieniu postępowania decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. jak też sama decyzja tego organu z dnia

[...] sierpnia 2015 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę i wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku

w zakresie dobudowy ganku wraz z przebudową budynku nie mogły się ostać

w obrocie prawnym, gdyż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie mogła być wydana decyzja odpowiadająca w swej treści dotychczasowej decyzji ostatecznej. Sąd tym samym w pełni podziela wyrażone przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji stanowisko o konieczności uchylenia tych decyzji. Ponieważ jednocześnie wiązało się to bezpośrednio z brakiem prawa do dysponowania przez inwestorkę K. S. nieruchomością na cele budowlane w zakresie wynikającym z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę, wobec naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 u.P.b., prawidłowo Wojewoda– wbrew zarzutom skargi - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Jedną z najistotniejszych zasad postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest bowiem jego wydawanie podmiotowi, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością objętą zamiarem inwestycyjnym na cele budowlane. Inwestor planując realizację inwestycji na danej nieruchomości powinien zatem dysponować nią na cele budowlane w takim zakresie, jaki odpowiada planowanemu przedsięwzięciu.

W przypadku gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób, a z wnioskiem

o wydanie pozwolenia na budowę wystąpi jedna z nich nie przedstawiając zgody pozostałych współwłaścicieli lub tak jak w przedmiotowej sprawie – przedstawiając ją w niepełnym zakresie - wówczas wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niedopuszczalne bez narażania się na zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 u.P.b. Organ rozpatrujący wniosek o pozwolenie na budowę jest bowiem związany jego zakresem i treścią, gdyż o rodzaju, rozmiarze i charakterze planowanej inwestycji decyduje inwestor. W praktyce oznacza to, że organ administracji może jedynie zatwierdzić projekt budowlany i wydać pozwolenie na budowę zgodnie z wnioskiem, albo też rozpatrując go negatywnie odmówić wydania pozwolenia.

W kontekście powyższego, nie znajdują też potwierdzenia podniesione

w skardze zarzuty naruszenia przez Wojewodę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisów postępowania na skutek błędnych ustaleń co do zakresu upoważnienia zawartego w postanowieniu SR w [...] z dnia [...] lipca 2014 r.; Wojewoda w sposób prawidłowy przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jawi się jako kompletny i wyciągnął z niego prawidłowe wnioski.

Zdaniem Sądu, nie sposób także podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącej zajętego na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, że w związku

z postanowieniem wydanym przez SR w 2012 r., utraciło moc postanowienie tego Sądu z 1982 r.; na mocy postanowienia z 1982 r. ustanowiono odrębną własność lokali i wyodrębniono pomieszczenia przeznaczone do wspólnego użytku, zaś późniejszym z 2012 r. uregulowano sposób korzystania z działki, a więc ich zakres przedmiotowy nie pokrywa się. Brak jest również podstaw do uznania, by wg projektu budowlanego wykonanie odrębnego wejścia z gankiem miało jakikolwiek związek

i warunkowane było wykonaniem ścianki działowej wewnątrz budynku.

Tym samym, wobec nie budzącego wątpliwości braku zgody SR (lub bezpośrednio E. J.) na wykonanie prac w obrębie klatki schodowej, bez znaczenia pozostają zarzuty wskazujące na błędne ustalenia organu, że wstawienie przez K. S. ścianki działowej nie uniemożliwia E. J. korzystania z klatki schodowej i części poddasza (abstrahując od decydującego w tym zakresie braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak już wskazano powyżej, nie można przyjąć, że będzie to dostęp warunkowy i w jakikolwiek sposób zależny od woli inwestorki).

Uznając zatem działanie Wojewody w przedmiotowej sprawie za zgodne

z przepisami prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.