Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 439/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

ISA/WA 439/10

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] w W. działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w obrębie [...] gmina Z. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

Na skutek wniosku Przedsiębiorstwa [...] w W. z dnia 28 lipca 2006 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji w trybie art. 201 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) w przedmiocie nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], położone w obrębie [...], gmina Z.

Wojewoda [...] ustalił, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej utworzył, z dniem 1 stycznia 1992 r., Przedsiębiorstwo [...] w W. To przedsiębiorstwo zostało utworzone na bazie jednostki organizacyjnej pod nazwą Rejon [...] w W., działającej w strukturach organizacyjnych Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K.

Organ I instancji wskazał, ze przedsiębiorstwu przekazano nieruchomości wykazane w załączniku do zarządzenia nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z [...] sierpnia 1994 r.

Z zawartego w załączniku do zarządzenia nr [...] wykazu nieruchomości przekazanych Przedsiębiorstwu [...] w W. wynika, że przedsiębiorstwo wyposażono w nieruchomości oznaczone jako pgr. [...]. kat. [...],[...],[...],[...],[...] i [...] b. gm. kat. [...], z których w wyniku podziału powstały działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], będące przedmiotem wniosku. Wykaz nie zawierał natomiast działek nr [...],[...],[...],[...] i [...], jak również parcel z których one powstały.

Wnioskodawca, w oświadczeniu z 25 sierpnia 2006 r. wyjaśnił, że w trakcie przekazywania składników majątkowych przedsiębiorstwu, zaginęły dokumenty źródłowe dotyczące nieruchomości w T. i do sporządzenia opisanego wyżej wykazu wykorzystano dokumentację nie uwzględniającą parcel nr [...],[...] i [...] b. gm. kat. [...], z których powstały działki nr [...],[...],[...],[...] i [...].

Wojewoda [...] ustalił, ze Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1992 r. sygn. [...], wpisał Przedsiębiorstwo [...] w W. do rejestru przedsiębiorstw państwowych pod numerem RPP - [...], co oznacza, ze z tym dniem wskazane przedsiębiorstwo uzyskało osobowość prawną.

Wojewoda [...] wskazał, ze obecnie niniejsze przedsiębiorstwo, zgodnie z ustawą z dnia 20 sierpnia 1997 r. o krajowym rejestrze sądowym (tekst jedn. z 2007r., Dz. U. nr 168, poz. 1186), wpisane jest do krajowego rejestru sądowego pod numerem KRS [...].

Organ I instancji ustalił, ze Skarb Państwa nabył własność przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...].

Wojewoda [...] podniósł, ze aby ustalić czy poprzednik prawny przedsiębiorstwa legitymował się w dacie 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do przedmiotowego gruntu, pismami z 25 października 2006 r. i 23 marca 2007 r. zwrócił się do Starosty Powiatu S., Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. oraz Wójta Gminy Z., o przesłanie wszelkich dokumentów świadczących o przekazaniu objętego decyzją gruntu w zarząd lub użytkowanie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. lub Rejonowi [...] w W.

Starostwo Powiatowe w S. poinformowało, pismem z dnia 6 listopada 2006 r., że nie posiada żadnej dokumentacji potwierdzającej prawo zarządu poprzednika prawnego Przedsiębiorstwa do przedmiotowej nieruchomości. Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. pismem z 16 maja 2007 r. poinformował, że z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości objętych postępowaniem nie zostały wydane decyzje o przekazaniu ich w zarząd Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., a grunt z którego powstały działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], nie był objęty wykazem nieruchomości przekazanych Przedsiębiorstwu [...] w W.

Wojewoda [...] wskazał, ze wnioskodawca w celu udokumentowania prawa zarządu swojego poprzednika prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem, przedłożył do akt sprawy kopie odpisów arkuszy posiadłości gruntowej obejmujących Lwh [...],[...],[...] oraz [...] b. gm. kat. [...].

Organ I instancji po analizie przedmiotowej dokumentacji ustalił że, arkusz posiadłości gruntowej dotyczący Lwh [...] b. gm. kat. [...], którym objęta była m.in. pgr. [...] kat. [...], z podziału której powstały działki nr [...] i [...], prowadzony był dla nieruchomości Skarbu Państwa. Natomiast arkusz posiadłości gruntowej dotyczący Lwh [...],[...] i [...] b. gm. kat. [...], którymi objęte były pgr. [...] kat. [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], z których powstały działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], prowadzony był dla nieruchomości których własność wpisana była na rzecz Funduszu [...].

Wojewoda [...] z uwagi na fakt, że przedłożony odpis arkusza posiadłości gruntowej dotyczący Lwh [...],[...] i [...] b. gm. kat. [...] uwidacznia stan z końca 1934 r., pismem z 23 kwietnia 2008 r., zwrócił się do Archiwum Państwowego w K., o przesłanie wszelkich dokumentów, które umożliwią ustalenie w jakim czasie nastąpił wpis prawa własności na rzecz "Funduszu Dróg Krajowych".

Wojewoda [...] badając czy z zapisu "Fundusz Dróg Krajowych" można wywieść prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości ustalił, że zapis ten jest tożsamy ze Skarbem Państwa. Majątek "Krajowego Funduszu Drogowego" został bowiem przejęty przez Skarb Państwa, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 stycznia 1920 r. o zniesieniu Sejmu i Wydziału Krajowego byłego Księstwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim (Dz. U. nr 11, poz. 61).

Wojewoda [...] uwzględniając, że parcele z których powstały działki nr [...],[...],[...],[...] nie zostały wykazane w załączniku do zarządzenia nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki z dnia [...] sierpnia 1994 r., a w przypadku działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...] brak dokumentów potwierdzających, w dacie 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu poprzednika prawnego przedsiębiorstwa, stwierdził ze wnioskodawca w dacie 28 kwietnia 1992 r., czyli w dniu wpisu do rejestru przedsiębiorstw państwowych, nie legitymował się dokumentem potwierdzającym prawo zarządu do gruntu objętego decyzją.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] złożyło odwołanie Przedsiębiorstwo [...] w W.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Minister Infrastruktury w uzasadnieniu decyzji podniósł, ze stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.).

Organ odwoławczy podkreślił, ze sporną kwestią jest kwestia prawa zarządu do gruntu, wskazał, ze skarżący w złożonym odwołaniu podniósł, że ww. działki, które przejął od Rejonu [...], były w użytkowaniu Rejonu [...] co najmniej od 1972 r. i organ wojewódzki winien stwierdzić prawo zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. na rzecz tej jednostki.

Minister Infrastruktury zwrócił uwagę, ze z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w K. z dnia 10 maja 2007 r. wynika, że Przedsiębiorstwo [...] w W. zostało wyposażone, zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 1994 r., nieruchomością stanowiącą Bazę [...] w T. w skład której wchodziły parcele gruntowe [...] kat. [...],[...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, odpowiadające późniejszym działkom nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], jednakże ze względu na nieuregulowany stan prawny tych działek nie były wydane decyzje o przekazaniu ich w zarząd ówczesnej Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. Działki zaś nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], nie były objęte wykazem stanowiącym załącznik do zarządzenia Nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 1994 r. o przekazaniu nieruchomości na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w W.

Organ odwoławczy wskazał, ze Przedsiębiorstwo [...] w W. przedłożyło szereg dokumentów, w tym m. in. kserokopie odpisów arkusza posiadłości gruntowej dla parcel [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], wg stanu z dnia 8 listopada 1962 r.

Minister Infrastruktury odnosząc się do przedstawionego przez Przedsiębiorstwo [...] w W. materiału dowodowego stwierdził, że żaden z dokumentów nie potwierdza prawa zarządu do ww. działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

Organ odwoławczy wskazał, ze przedstawione dokumenty wskazują wyłącznie na posiadanie, bądź władanie ww. działkami, co nie jest równoznaczne z prawem zarządu do nieruchomości.

Minister Infrastruktury podniósł, ze w świetle powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. dokumenty te nie są dokumentami o ustanowieniu prawa zarządu do gruntu, które to prawo było niezbędne do wydania decyzji stwierdzającej uwłaszczenie.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Przedsiębiorstwo [...] w W.

Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi zarzucał zaskarżonej decyzji naruszenie art. 201 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Skarżący podkreślił, ze z dokumentów dołączonych przez niego do wniosku wynika, ze nieruchomości objęte wnioskiem były w użytkowaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. co najmniej od 1962 r., a następnie przekazanie w użytkowanie poprzednikom prawnym spółki Rejonowi [...] przekształconemu następnie w Rejon [...].

Skarżący podniósł, ze z § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wynika obowiązek Wojewody stwierdzenia prawa zarządu jednostek organizacyjnych wymienionych w art. 201 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a niedopełnienie tego obowiązku narusza uprawnienia ustawowe wnoszącego skargę.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Na wstępie należy wskazać, że przewidziane w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami uwłaszczenie, polega na przekształceniu z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przysługującego w tym dniu państwowym i komunalnym osobom prawnym prawa zarządu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gminy w prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności położonych na gruncie budynków i innych urządzeń stwierdza deklaratoryjną decyzją właściwy wojewoda. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji potwierdzającej fakt uwłaszczenia jest uwarunkowane stwierdzeniem, że państwowej lub komunalnej osobie prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości.

Stosownie do art. 201 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy art. 200 stosuje się odpowiednio do utworzonych z dniem 1 maja 1991 r., 1 lipca 1991 r. oraz z dniem 1 stycznia 1992 r. na podstawie zarządzeń Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej przedsiębiorstw państwowych, które nabyły z mocy prawa, zgodnie z ustawą z dnia 25 marca 1994 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 51, poz. 201), z dniem ich wpisu do rejestru przedsiębiorstw państwowych prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali będących w zarządzie rejonów dróg publicznych, okręgowych zakładów transportu i maszyn drogowych, rejonów budowy dróg i mostów, rejonów budowy dróg, rejonów budowy mostów, kopalni odkrywkowych surowców drogowych, rejonów eksploatacji kruszywa lub dyrekcji okręgowych dróg publicznych.

Stwierdzenia prawa zarządu organ dokonuje na podstawie jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych, nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. nr 23, poz. 120 z późn. zm.).

W § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu określono dokumenty pozwalające na stwierdzenie prawa do zarządu (pkt 1-10).

Należy zgodzić się z organem administracji publicznej, że żaden ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów nie potwierdza prawa zarządu do przedmiotowych działek gruntu. Przedstawione dokumenty wskazują jak słusznie zauważył organ na posiadanie, bądź władanie przedmiotowymi działkami, co nie jest równoznaczne z prawem zarządu do nieruchomości.

Organ administracji ustalił, ze odnośnie działek obecnie oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], ze względu na nieuregulowany stan prawny tych działek nie były wydane decyzje o przekazaniu ich w zarząd ówczesnej Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., natomiast działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], nie były objęte wykazem stanowiącym załącznik do zarządzenia Nr [...] Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 1994 r. o przekazaniu nieruchomości na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w W.

Organ administracji publicznej ustalił, ze na dzień 5 grudnia 1990 r. nie ma dokumentów potwierdzających prawo zarządu poprzednika Przedsiębiorstwa [...] w W. tj. ówczesnej Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. do działek gruntu objętych wnioskiem skarżącego.

Należy podkreślić, ze żaden ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów nie jest dokumentem o ustanowieniu prawa zarządu do gruntu, a zatem decyzja organu jest prawidłowa albowiem ustanowienie prawa zarządu jest niezbędne do wydania decyzji stwierdzającej uwłaszczenie.

Skarga jest nieuzasadniona Sąd uznał, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.