Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1589/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 13 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S.

i E. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja

2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości w.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy [...] (obecnie przy

ul. [...] i [...]) ozn. hip. "[...] Nr Nr [...] i [...]", została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279), dalej jako: dekret/dekret w\.

Zgodnie z kopią świadectwa Sądu Okręgowego w W. z [...] kwietnia

1937 r., powyższa nieruchomość o pow. [...] m2 uregulowana była wpisem jawnym na rzecz W. i R. małż. D. w częściach równych, niepodzielnie, na mocy aktu kupna z [...] grudnia 1936 r., Nr [...] przed W. R., notariuszem

w W. Zgodnie z treścią postanowienia Państwowego Biura Notarialnego

w W. z [...] czerwca 1972 r., Dz. Zd. nr [...], po stwierdzeniu, że dla nieruchomości księga wieczysta była założona i oznaczona nr "[...] Nr [...] i [...]", lecz księga zaginęła, postanowiono urządzić Zbiór Dokumentów, oznaczony Rep. Zd. Nr [...] dla nieruchomości położonej w W. dzielnicy [...] przy ul. [...] o powierzchni [...] m2.

Na mocy art. 1 dekretu, grunt ww. nieruchomości przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca

1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa.

Następnie grunt tej nieruchomości, wchodzący obecnie w skład działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], z dniem [...] maja 1990 r. przeszedł na własność Dzielnicy Gminy [...], co potwierdził Wojewoda W. decyzjami nr [...] z [...] lutego 1992 r. i nr [...] z [...] maja 1995 r. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 1994 r. Nr 48, poz. 195 ze zm.), grunt ten stał się własnością Gminy [...].

Aktualnie, na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438 ze zm.), powyższy grunt stanowi własność Miasta [...].

Wnioskiem z [...] lipca 1965 r. R. D. wystąpiła o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy [...] Nr [...] i [...] - w trybie uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M. P. z 1965 r. Nr 6, poz. 18).

Wniosek został rozpatrzony odmownie decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z [...] listopada 1967 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1968 r.,

nr [...].

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2006 r., nr [...], stwierdziło nieważność ww. decyzji z [...] listopada 1967 r. oraz decyzji z [...] maja 1968 r. jako wydanych bez podstawy prawnej.

Prezydent [...] decyzją z [...] kwietnia 2008 r., nr [...], odmówił oddania w użytkowanie wieczyste ww. gruntu na rzecz A. S., E. N., A. D. i J. P. - następców prawnych byłych właścicieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2008 r.,

nr [...], uchyliło ww. decyzję z [...] kwietnia 2008 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając wniosek R. D. z [...] lipca 1965 r. Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...], odmówił oddania w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy [...] (obecnie ul. [...] i [...]) ozn. hip. "[...] Nr [...] i Nr [...]", wchodzącego w skład działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], na rzecz A. S., E. N., J. P. i M. P.

W uzasadnieniu wskazał, że w myśl postanowień uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M. P. z 1965 r. Nr 6, poz. 18), właściciele nieruchomości w. lub ich następcy prawni mogli występować z wnioskiem

o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu i o zwrot budynków, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie tej uchwały, tj. od dnia 1 lutego 1965 r. Przywołał też tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 r., sygn. akt OPK 11/98.

Następnie - mając na względzie tezę powyższej uchwały NSA - Prezydent uznał, że wniosek z 28 lipca 1965 r. podlega rozpatrzeniu na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako u.g.n. Uznał też, iż wniosek ten został złożony z zachowaniem terminu określonego przepisami uchwały Nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r.

Zauważył także, że w odwołaniu A. S., E. N., A. D.

i J. P. z [...] kwietnia 2008 r. od decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] wskazano, że: "strona odwołująca podnosi także, że w 1939 r. na działce tej zgromadzono materiały budowlane w celu dokonania stosownej zabudowy nieruchomości. W związku z powyższym nie można stwierdzić z całym przekonaniem - wyłącznie w oparciu o plan z czerwca 1945 r., że przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością niezabudowaną. W związku z faktem, iż podczas

II wojny światowej znaczna część [...] została zniszczona, a istniejące przed wojną budynki zburzone, opierając swoją decyzję wyłącznie na fotoplanie

z czerwca 1945 r. organ dokonał pewnego uproszczenia. Nie jest bowiem wykluczone, że przed wybuchem wojny podjęto prace budowlane na przedmiotowej nieruchomości, jednakże w związku z wybuchem wojny fakt ten nie został nigdzie odnotowany, zaś

w czasie wojny budynek ten został doszczętnie zburzony.".

Dodał, że przy piśmie z [...] kwietnia 2013 r. do akt sprawy zostały złożone dwa pisemne oświadczenia:

1) E. N. z [...] marca 2013 r. z podpisem notarialnie poświadczonym, w którym stwierdzono, że "(...) wiosną 1944 roku byłam w Warszawie wraz z moją Matką R. i rodzeństwem J. i A. Oglądaliśmy budowę naszego domu (rozpoczętą

w 1938 r. przez mojego Ojca) na działce nr [...] przy [...], obecnie przy zbiegu ulic [...] i [...]. Budowla była z cegły - doprowadzona do

1-go piętra. Ojciec kupił tę działkę w 1937 roku od A. B. Mieliśmy zamieszkać w Warszawie żeby móc kształcić się na odpowiednim poziomie. (...) stryjeczny brat mojej Matki, A. N. (pracownik Mennicy Państwowej), zamieszkały przy ul. [...] na Z., zabrał nas do siebie - do Warszawy i w czasie tego pobytu oglądałam nasz przyszły dom. Było to dla nas ogromne wydarzenie bo nie mieliśmy niczego swojego. Do dziś mam przed oczami obraz murów tego domu. (...) Z W. wyjechaliśmy w lipcu 1944 roku i znaleźliśmy schronienie u mojej Babki B. N.";

2) A. S. z [...] kwietnia 2013 r. z podpisem notarialnie poświadczonym,

w którym, stwierdzono, że "(...) Wuj A. wczesną wiosną 1944 roku zabrał moją mamę z dziećmi: J., E. i ja A. do W. Pamiętam wyjazdy na naszą w/w działkę przy ul. [...] róg [...] z rozpoczętą budową domu jednorodzinnego. Z całą odpowiedzialnością stwierdzam (miałam 5 lat) i do dzisiaj mam przed oczami dół z wapnem i mury wystające ponad moją wysokość. Snute były plany, że po wojnie będziemy kończyć budowę i zamieszkamy w W. Nie pamiętam jak długo przebywaliśmy u Wuja A., ale zaraz po powrocie do domu Babci B. w D. wybuchło Powstanie [...]. W późniejszych rozmowach moja mama R. często wspominała iż mieliśmy wiele szczęścia wracając tuż przed Powstaniem do D. (...)".

Zaznaczył, że zgodnie z utrwalonym poglądem w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, poprzedni właściciele są uprawnieni do uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 214 u.g.n., jeżeli w dacie wejścia życie ww. dekretu, tj. w dniu 21 listopada 1945 r., istniał na gruncie jeden z budynków, o którym stanowi ten przepis - a więc dom jednorodzinny, mały dom mieszkalny i dom, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz dom, w których przed dniem [...] listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także dom, który stanowił przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.

Wskazał, że z powyższych oświadczeń E. N. i A. S. oraz z ww. odwołania A. S., E. N., A. D. i J. P. z [...] kwietnia 2008 r. od ww. decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2008 r., nie wynika, aby w dniu [...] listopada 1945 r. na gruncie ww. nieruchomości znajdował się budynek, o którym stanowi przepis art. 214 ust. 2 u.g.n.

Także z reprodukcji fragmentu fotoplanu W., przekazanych przy pismach Archiwum Państwowego [...] z [...] czerwca 2007 r. oraz z [...] września 2010r. wynika, że w czerwcu 1945 r. ww. nieruchomość była niezabudowana (APW, zesp. 2078/IV Kolekcja materiałów teledetekcyjnych, sygn. F3/S5O1; rok 1945; fotoplan zawiera opis "stan z czerwca 1945 r.").

Zgodnie z kopią akt lustracji stanu zabudowy W., 1945 r. (APW, zesp. [...] Biuro Odbudowy Stolicy, sygn. [...], k. 18, rok 1945 (fragment planu), przesłaną przy ww. pismach Archiwum Państwowego [...], lustracja przeprowadzona przez pracowników Biura Odbudowy Stolicy w 1945 r. nie wykazała istnienia budynku na ww. gruncie.

Również z wydruku z mapy zniszczeń powojennej W. wynika, iż powyższy grunt był niezabudowany.

Poza tym [...] Urząd Wojewódzki w W. poinformował, że w zasobie jego archiwum zakładowego nie odnaleziono dokumentacji nieruchomości położonej w Warszawie przy [...] ozn. hip. "[...]".

W dalszej części uzasadnienia Prezydent podniósł, że [...] września 2013 r. została sporządzona ekspertyza dotycząca nieruchomości położonej w Dzielnicy [...] [...], przy [...] - dawny nr hipoteczny "[...] nr [...] i [...]",

W ekspertyzie tej stwierdzono, że: "według mapy inwentaryzacji zniszczeń na dzień [...] marca 1945 roku na działkach nie istniał żaden budynek, nie było śladów zniszczonego budynku, ani też nie było adnotacji o rozpoczętej budowie. Sprawdzono w ramach tej kolekcji karty lustracji nieruchomości z analizowanej okolicy. Lustracje były przeprowadzane przez pracowników BOS w dniach [...] marca 1945 roku oraz [...] sierpnia 1945 roku. Dnia [...] marca 1945 roku pracownicy BOS dokonali opisu zniszczeń z wyróżnieniem budynków bez uszkodzeń, budynków zniszczonych, niezamieszkałych, oraz budynków starych. Dodatkowo przeprowadzili kwalifikację budynków nadających się do odbudowy poprzez zamieszczenie znaku (+). Na kartach lustracji z [...] marca 1945 roku nie odnotowano opisu dotyczącego działek analizowanych. (...) Według lustracji z dnia [...] sierpnia 1945 r. odnotowano przy Placu Służewskim trzy zabudowane posesje:

- [...] - budynek 3 kondygnacje, kategoria zniszczeń II, zamieszkały,

- [...] - budynek 3 kondygnacje, kategoria zniszczeń I, zamieszkały,

- [...] - budynek 4 kondygnacje, kategoria zniszczeń I, zamieszkały,

(...) Według kolejnej karty lustracji z dnia [...] sierpnia 1945 roku odnotowano w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości zabudowane posesje:

- [...] (narożny budynek in. [...]) - budynek 3 kondygnacje, kategoria zniszczeń V, niezamieszkały, zmiana kategorii z V na II,

- [...] budynek 3 kondygnacje, kategoria zniszczeń V niezamieszkały, zmiana kategorii z V na II.

Na planszach z sierpnia 1945 roku przy ul. [...] i [...], gdzie wcześniej na mapie inwentaryzacji zniszczeń istniał opis budynków w trakcie budowy został opis "ślady budynku"(...).

Wniosek: Według lustratorów BOS na dzień [...] sierpnia 1945 roku na działkach [...] hip. [...] i [...] (prawdopodobnie nr policyjny posesji [...] i [...]) nie został opisany żaden budynek, ani jako "zniszczony" ani "bez uszkodzeń".

Sprawdzono kolekcje teledetekcyjne zachowane w Archiwum Państwowym, zarówno z 1939 roku, jak też z 1945 roku. Na zdjęciach lotniczych wykonanych w dniach [...] września 1939 roku (kolekcja [...]), stanowiących kolekcję materiałów teledetekcyjnych - na nieruchomości hipotecznej brak jest śladów jakichkolwiek zabudowań, jak też jakichkolwiek gruzów po zabudowaniach. Istnieją natomiast cienie dachów budynków bezpośrednio sąsiadujących z posesją. (...) Na zdjęciach lotniczych (kolekcja [...]), stanowiących kolekcję materiałów teledetekcyjnych obrazujących stan na czerwiec 1945 roku - na nieruchomości hipotecznej brak jest śladów jakichkolwiek zabudowań, jak też jakichkolwiek gruzów po zabudowaniach. Istnieją natomiast wyraźne obrysy budynków bezpośrednio sąsiadujących od strony wschodniej i zachodniej. Widoczne są poniżej Placu Służewskiego okopy, jak też leje po bombach, czy pojedyncze drzewa. Cienie padające od budynków sąsiednich nie zasłaniają działek analizowanych (...)

Wniosek: Na zdjęciach lotniczych według stanu na wrzesień 1939 roku oraz na czerwiec 1945 roku na działkach [...] hip. [...] i [...] nie jest widoczny żaden budynek, brak jest śladów po budowie czy zburzeniu części budynku.

Sprawdzono dokumenty z Biura Administracyjno-Gospodarczego Wydziału Archiwum przy ul. [...] w W. Pod adresem [...] odnaleziono korespondencję z lat 1948-1959, ale dotyczyła innej działki hipotecznej. (...)

Również w zasobach Archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. nie odnaleziono dokumentacji nieruchomości analizowanej.

Wniosek: Autorka opinii nie potwierdza w dokumentach archiwalnych faktu istnienia nawet części budynku wznoszonego na działkach hipotecznych. Jeżeli były gromadzone materiały na dom, to prawdopodobnie działo się to przed wybuchem wojny. Zdjęcia z 1939 roku nie wskazują na obrys budowy. Brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia przez służby BOS w lustracjach z dnia [...] marca 1945 roku, czy też [...] sierpnia 1945 roku śladów budowy na działce. Należy podkreślić, że w trakcie tej lustracji budynki w trakcie budowy, czy "ślady budynków" były odnotowywane na innych posesjach. Jeżeli budynek był wznoszony w 1944 roku, to powinny istnieć ślady na zdjęciach lotniczych z czerwca 1945 roku. Jeżeli budynek był realizowany w 1944 roku, a następnie zburzony i teren został uporządkowany, to także na listopad 1945 roku nie można było stwierdzić zabudowany na działce.

Zatem według analizy przeprowadzonej na bazie istniejących dokumentów, jak też oświadczeń opisanych w ekspertyzie, oraz własnym doświadczeniu inżynierskim, na datę wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 roku na nieruchomości nie istniał dom mieszkalny jednorodzinny, ani żaden inny budynek.

Wnioski końcowe: W wyniku przeprowadzonej analizy dokumentów historycznych, w szczególności mapy inwentaryzacji zniszczeń BOS, lustracji nieruchomości z rejonu [...], [...] z [...] marca 1945 roku, czy też [...] sierpnia 1945 roku, oraz zdjęć lotniczych z 1939 roku i czerwca 1945 roku, stwierdzono, że: na nieruchomości gruntowej Hip. [...] nr [...] i [...] w W. na dzień [...] listopada 1945 roku, tj. na dzień wejścia w życie Dekretu z dnia 26.10.1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) nie istniał dom mieszkalny jednorodzinny, w którym łączna ilość izb - nie przekraczała 20, ani żaden inny budynek.".

Prezydent zauważył, że do akt sprawy nie zostały złożone dokumenty, z których wynikałoby, iż w okresie od dnia [...] sierpnia 1945 roku (data lustracji terenu obejmującego ww. nieruchomość przez pracowników Biura Odbudowy Stolicy) do dnia [...] listopada 1945 r., na ww. gruncie został wybudowany budynek, o którym stanowi przepis art. 214 ust. 2 u.g.n.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdził, że w dacie wejścia w życie dekretu w., tj. w dniu [...] listopada 1945 r., na gruncie przedmiotowej nieruchomości nie istniał budynek spełniający wymogi art. 214 ust. 2 u.g.n. - zatem ww. nieruchomość nie spełnia warunku przyznania prawa użytkowania wieczystego, przewidzianego w art. 214 ust. 2 u.g.n.

Ponadto ustalił, że umową z [...] grudnia 1987 r., Rep. A nr [...], zawartą w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] przed p.o. notariusza P. S., w wykonaniu decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] w Nr [...] z [...] grudnia 1987 r., część gruntu ww. nieruchomości wchodząca w skład działki nr [...] z obrębu [...], została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W.

Aktualnie grunt wchodzący w skład działki nr [...] z obrębu [...] (KW nr [...]), znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W.

W związku z powyższym zauważył, że w świetle postanowień art. 214 ust. 5 u.g.n. przeszkodą do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłych właścicieli lub ich następców prawnych, jest oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste lub użytkowane innym osobom niż byli właściciele.

Ponieważ część gruntu ww. nieruchomości, wchodząca w skład działki nr [...] z obrębu [...], została oddana w użytkowanie wieczyste osobom innym niż jego byli właściciele - zatem zgodnie z postanowieniami art. 214 ust. 5 u.g.n., w odniesieniu do tego gruntu nie stosuje się przepisu art. 214 ust. 2 ug.n., przewidującego możliwość oddania określonych kategorii nieruchomości w użytkowanie wieczyste, na rzecz ich dawnych właścicieli.

Podsumowując stwierdził, że brak jest możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu ww. nieruchomości, na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli.

Od powyższej decyzji Prezydenta [...] odwołanie złożyły A. S. i E. N., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niepoczynienie przez organ rzetelnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wobec pominięcia pisemnego oświadczenia z podpisem notarialnie poświadczonym E. N. z [...] marca 2013 r. oraz A. S. z [...] kwietnia 2013 r., wobec których to dowodów organ nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. nie wskazał czy dał im wiarę, czy odmówił wiarygodności i z jakich względów, a w konsekwencji pominął przy rozstrzygnięciu sprawy;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy administracyjne wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, z uwagi na brak podjęcia przez organ działań z urzędu, który stwierdzałby stan przedmiotowej nieruchomości na moment wejścia w życie dekretu, tj. na 21 listopada 1945 r., a w konsekwencji – błędne uznanie okoliczności nieistnienia na dzień 21 listopada 1945 r. na przedmiotowym gruncie budynku, o którym mowa w art. 214 u.g.n. za udowodnione, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem spowodowało nierzetelne ustalenie stany faktycznego;

3) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów oraz uznanie okoliczności nieistnienia w dacie wejścia w życie dekretu w. budynku spełniającego wymogi art. 214 ust. 2 u.g.n. za udowodnioną, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nie wynika

w sposób niebudzący wątpliwości, że na dzień 21 listopada 1945 r. na przedmiotowym gruncie nie istniał budynek, o którym stanowi art. 214 ust. 2 u.g.n., a w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego nie można wykluczyć, że w okresie od dnia 22 sierpnia 1945 r. do 21 listopada 1945 r. na tym terenie został wybudowany budynek lub dokończono budowę domu – a w konsekwencji czego należy uznać, że stan faktyczny będący podstawą zaskarżonej decyzji nie został dokładnie wyjaśniony, co czyniło niemożliwym prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotu sprawy;

4) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu

I instancji, uznając, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.

W uzasadnieniu wskazało, że oświadczenia odwołujących się wskazują na stan zagospodarowania nieruchomości wiosną 1944 r. Z treści tych oświadczeń wynika, że budowa domu została rozpoczęta w 1938 r. Jednakże akta lustracji BOS stanu zabudowy W. z 1945 r. nie zawierają dokumentów potwierdzających istnienie choćby śladów zburzonego budynku czy fragmentów murów, które - gdyby treść złożonych oświadczeń była wiarogodna - powinny znajdować się na tej nieruchomości. A. S. wiosną 1945 r. liczyła 5 lat (rok urodzenia 1939), E. N. 10 lat, (rok urodzenia 1934), trudno zatem przyjąć treść złożonych oświadczeń, których zgodności ze stanem faktycznym nie potwierdzają żadne dokumenty, za dowody posiadające konkurencyjną wartość w odniesieniu do zdjęć lotniczych, planów i akt lustracyjnych zgromadzonych w sprawie.

Podniosło, że organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy dotyczący stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w formie reprodukcji fragmentu fotoplanu Warszawy pochodzącego z zasobów Archiwum Państwowego [...], kopii akt lustracji Biura Odbudowy Stolicy stanu zabudowy W. w roku 1945, wydruku mapy zniszczeń powojennej W., informacji [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz ekspertyzy nieruchomości wykonanej [...] września 2013 r. i dokonał jego oceny - ustalając ponad wszelką wątpliwość, że grunt nieruchomości położonej pod dawnym adresem [...] ozn. Hip. "[...] nr [...] i [...]" nie był zabudowany w dacie wejścia w życie dekretu w.

Natomiast twierdzenie odwołujących się, że w okresie od [...] sierpnia 1945 r. - kiedy przeprowadzono lustrację BOS do [...] listopada 1945 r. - data wejścia w życie dekretu w., mogła powstać przynajmniej częściowa zabudowa budynku, jest gołosłowne. Doświadczenie życiowe i logika, na które powołano się w uzasadnieniu odwołania, nie wskazują na możliwość zrealizowania w tak krótkim czasie zabudowy - murów budynku do wysokości I piętra - o jakiej brak jest jakiejkolwiek wzmianki w dokumentach. Ponadto możliwość realizacji zabudowy w tym okresie jest także wątpliwa z tego powodu, że W. D. zginął w 1944 r., a R. D. wraz z dziećmi mieszkała w znacznej odległości od W.

Kolegium zauważyło, że z treści wykonanej ekspertyzy, na którą powołano się

w uzasadnieniu decyzji wynika, iż przeprowadzona analiza dokumentów historycznych, w szczególności mapy inwentaryzacyjnej zniszczeń Biura Odbudowy Stolicy, lustracji nieruchomości z rejonu [...], [...] z [...] marca 1945 r. i [...] sierpnia

1945 r., zdjęć lotniczych z 1939 r. i czerwca 1945 r. dowodzi, że na nieruchomości gruntowej [...] nr [...] i [...] w W. na dzień wejścia w życie dekretu w. nie istniał dom mieszkalny jednorodzinny, w którym liczba izb nie przekraczała 20 ani też żaden inny budynek.

Aby zaś możliwe było ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu na postawie art. 214 u.g.n. konieczne było ustalenie, że grunt był zabudowany budynkiem mieszkalnym - co w tym przypadku nie miało miejsca.

Ponadto, część gruntu tej nieruchomości została oddana w użytkowanie wieczyste SM "[...]" umową zawartą w dniu [...] grudnia 1987 r w wykonaniu decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Fakt ten także stoi na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości.

Kolegium nie zakwestionowało faktów podanych w odwołaniach - że grunt od czasów przedwojennych pozostawał własnością poprzedników prawnych odwołujących się oraz, że odwołujący się uważają zaistniałą sytuację za bardzo dla nich krzywdzącą.

Jednakże wskazało, iż ze względu na aktualnie obowiązującą regulację prawną nie jest możliwe uwzględnienie żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu.

Stwierdziło także, że w postępowaniu przed organem I instancji zasada praworządności została zachowana - zatem argumentacja odwołania nie mogła zostać uwzględniona w postępowaniu odwoławczym.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły A. S. i E. N., zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez:

- uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zdjęć lotniczych, planów i akt lustracyjnych potwierdza, że w dacie wejścia w życie dekretu w. na gruncie nieruchomości w. położonej przy [...], ozn. nr hip. "[...] nr [...] i [...]", nie istniał budynek, o którym mowa w przepisie art. 214 ust. 2 u.g.n. - podczas gdy dowody te nie obejmują okresu relewantnego dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem nie potwierdzają stanu ww. nieruchomości w dniu 21 listopada 1945 r.;

- odmówienie wiarygodności materiałowi dowodowemu sprawy w postaci oświadczenia A. S. z [...] kwietnia 2013 r. oraz oświadczenia E. N. z [...] marca 2013 r. mimo, że dowody te mają takie samo znaczenie dla sprawy i moc dowodową, jak dowody z dokumentów przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na poparcie stanowiska SKO w [...], a co więcej oświadczenia te są jedynymi, zgromadzonymi w sprawie dowodami, potwierdzającymi stan ww. nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu, tj. na dzień [...] listopada 1945 r.

- nieuwzględnienie, przy ocenie materiału dowodowego sprawy, okoliczności, że akta nieruchomości w., w tym przedmiotowej, z uwagi na znaczny upływ czasu oraz przekazywanie ich na przestrzeni kilkudziesięciu lat pomiędzy różnymi urzędami

(i urzędnikami) są niekompletne, wobec czego brak w nich dokumentów potwierdzających rozpoczęcie i budowę budynku na przedmiotowym gruncie, w okresie relewantnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie oznacza, że zdarzenia te nie miały miejsca;

powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegających na bezzasadnym przyjęciu, że w dacie wejścia w życie dekretu, tj. w dniu [...] listopada 1945 r., na gruncie nieruchomości w. położonej przy [...], ozn. nr hip. "[...] nr [...] i [...]" nie istniał budynek spełniający wymogi określone w przepisie art. 214 ust. 2 u.g.n.; uchybienie to - w dalszej konsekwencji - doprowadziło do odmowy oddania tego gruntu w użytkowanie wieczyste w trybie art. 214 u.g.n.;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 214 ust. 5 u.g.n., poprzez przyjęcie, że wobec oddania części gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], ozn. nr hip. "[...] nr [...] i [...]" na podstawie umowy z [...] grudnia 1987 r., w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", brak jest podstaw do oddania tego gruntu w użytkowanie wieczyste, podczas gdy ustanowienie prawa użytkowania wieczystego co do części gruntu na rzecz podmiotów innych niż byli właściciele nie wyłącza oddania pozostałej części

w użytkowanie wieczyste w ramach postępowania prowadzonego w trybie przepisu

art. 214 u.g.n.;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie, mimo uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do przyznania na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], położonej przy [...], ozn. nr hip. "[...] nr [...] i [...]" wchodzącego obecnie w skład działek nr [...] i nr [...], z obrębu [...];

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 214 ust. 5 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że oddanie w użytkowanie wieczyste części nieruchomości objętej wnioskiem, na rzecz podmiotów innych niż byli właściciele, wyłącza oddanie pozostałej części gruntu w użytkowanie wieczyste.

Skarżące podnosząc powyższe zarzuty wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi - w całości podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

W szczególności podkreśliło, że żadne dokumenty zgromadzone w trakcie postępowania - przeprowadzonego starannie i niezwykle dokładnie przez organ I instancji - nie potwierdzają, jakoby przed dniem wejścia w życie dekretu na nieruchomości były prowadzone jakiekolwiek prace budowlane.

Zauważyło, że E. N. oświadczyła, iż prace były prowadzone w czasie wojny i doprowadzono budowę do pierwszego piętra. Natomiast w skardze postawiono tezę, jakoby budynek powstał między [...] sierpnia a [...] listopada 1945 r. - istnieje więc w tych twierdzeniach sprzeczność.

Dodało, że gdyby prace budowlane toczyły się w czasie wojny, to nawet w przypadku zburzenia czy wypalenia istniejącej budowli, pozostałby na nieruchomości ślad, który uwidoczniłyby zdjęcia lotnicze. Ujawniłaby to także wizytacja pracowników BOS. Natomiast wybudowanie budynku w czasie trzech miesięcy - zwłaszcza biorąc pod uwagę okres tuż powojenny i dostępne w owym czasie technologie i materiały - jest oczywiście niemożliwe.

Odniosło się też do zarzutu nierównomiernego potraktowania dowodu z oświadczenia i z dokumentów - wskazując, że zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. w swojej decyzji dokonało oceny wszystkich dowodów i uzasadniło, z jakiej przyczyny niezależnie powstałe dowody materialne (zdjęcia lotnicze, dokumentacja BOS) uznało za wiarygodne i uzasadniające decyzję odmowną. Przy czym argumenty skargi nie zmieniły oceny zawartej w skarżonej decyzji.

Postanowieniem z 17 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie odrzucił skargę E. N.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2018 r. orzekającą o odmowie oddania w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy [...] (obecnie ul. [...] i [...]) ozn. hip. "[...] Nr Nr [...] i [...]", wchodzącego w skład działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], na rzecz A. S., E. N., J. P. i M. P.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 214 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako u.g.n., zgodnie z którym - poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność (ust. 1).

Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste osobom innym niż byli właściciele oraz do gruntów oddanych w użytkowanie (ust. 5).

Sąd w całości podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji i przyjmuje je za swoje. Oznacza to, że Sąd nie będzie powtarzał ustaleń organów w zakresie zebranego materiału dowodowego.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy orzekające obu instancji prawidłowo odmówiły oddania w użytkowanie wieczyste gruntu przedmiotowej nieruchomości na rzecz A. S., E. N., J. P. i M. P. Jak wynika bowiem z ustaleń poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego - na przedmiotowej nieruchomości nie stwierdzono istnienia budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 214 ust. 2 u.g.n.

Ustalenia te znajdują oparcie w zebranym obszernym materiale dowodowym pozyskanym z zasobów Archiwum Państwowego [...], kopii akt lustracji Biura Odbudowy Stolicy stanu zabudowy W. w roku 1945, wydruku mapy zniszczeń powojennej W., informacji [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz ekspertyzy nieruchomości sporządzonej przez mgr inż. M. S. w dniu [...] września 2013 r.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dokumentacyjny w formie zdjęć lotniczych

z [...] września 1939 r. oraz z czerwca 1945 r. nie wskazuje, aby na spornej nieruchomości istniały jakiekolwiek ślady budynku mieszkalnego, jak również aby istniały ślady po jego budowie, czy też jego zburzeniu. Natomiast zgromadzony materiał potwierdza fakt istnienia na innych, sąsiadujących działkach, budynków będących

w trakcie budowy, czy też ślady istnienia budynków.

Istnienia budynku, czy też jego gruzów, nie potwierdzają także żadne inne dokumenty znajdujące się w Archiwum Państwowym [...] z lat 1939 – 1945. Również zasoby archiwum [...] Urzędu [...] w W. nie potwierdzają istnienia jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej tejże nieruchomości,

a zwłaszcza dokumentacji dotyczącej budowy domu mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości.

W tych warunkach pisemnym oświadczeniom skarżących E. N. z [...] marca 2013 r. i A. S. z [...] kwietnia 2013 r. o tym, że wiosną 1944 r. oglądały budowę ich domu mieszkalnego (zrealizowanego w tym okresie do pierwszego piętra) nie można przyznać walorów wiarygodności, chociażby z tego powodu, że skarżące w tym czasie miały one odpowiednio 10 i 5 lat, a ponadto od tamtego okresu upłynęło już ponad siedemdziesiąt lat, co też mogło mieć istotny wpływ na ocenę złożonych oświadczeń.

Ponadto, ani w toku postępowania przed organami administracyjnymi, jak również w postępowaniu sądowo-administracyjnym, skarżące nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń dotyczących tego, że w 1938 r. ich ojciec W. D. rozpoczął budowę domu mieszkalnego na tej działce, jak również, że wiosną 1944 r. budynek był trakcie budowy bądź też uległ on zniszczeniu w wyniku działań wojennych, ani żadnych przeciwdowodów na ustalenia poczynione przez organy obu instancji. Tym samym skarżące nie obaliły ustaleń faktycznych poczynionych przez organy.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego trafnie stwierdził organ odwoławczy, że zasady logiki i doświadczenie życiowe nie dają podstawy do przyjęcia, aby w okresie od [...] sierpnia 1945 r. do [...] listopada 1945 r. było możliwe zrealizowanie zabudowy w postaci murów budynku do wysokości pierwszego piętra - jak to twierdzą skarżące. Słusznie bowiem organ zwrócił uwagę na to, że w warunkach powojennych trudna do realizacji byłaby budowa budynku mieszkalnego we wskazanym wyżej zakresie w okresie trzech miesięcy przez matkę skarżących R. D. (ich ojciec W. D. zginął w 1944 r.) i to w sytuacji, gdy ich matka wraz z małoletnimi dziećmi mieszkała w znacznej odległości od W.

Jak ustaliły organy część gruntu przedmiotowej nieruchomości wchodząca

w skład działki nr [...] z obrębu [...] na podstawie umowy - aktu notarialnego z [...] grudnia 1987 r., Rep. A nr [...], została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. Oznacza to, że w świetle

art. 214 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 214 ust. 2 u.g.n., brak jest obecnie możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu - do tej części nieruchomości - na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli.

Innymi słowy, okoliczność oddania w użytkowanie wieczyste części gruntu na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W., stanowi przeszkodę prawną do uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości - co do tej części.

Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia ani przepisów prawa procesowego ani przepisów prawa materialnego.

Podsumowując Sąd uznał, iż organy orzekające w sprawie wszechstronnie, bardzo starannie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji wyroku.