Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 669/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzenia ze służbą postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL") orzeczeniem z [...] grudnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm.) utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej: "[...] RKL") z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby oraz związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

[...] RKL wskazanym wyżej orzeczeniem rozpoznała u B. P. (dalej: "Skarżąca") przewlekły zespół bólowy korzeniowy z częstymi zaostrzeniami na podłożu zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa, zespół jelita drażliwego, przebyte zaburzenia adaptacyjne typu depresyjnego, początkowe stadium choroby zwyrodnieniowej prawego stanu kolanowego, otyłość alimentacyjną. Skarżącej ustalono zdolność do służby – kat. "B", a także wskazano, że jest zdolna do służby z ograniczeniem, oraz że związek poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje.

CKL wskazanym na wstępie orzeczeniem, rozpoznając wniesione odwołanie, utrzymała w mocy orzeczenie [...] RKL podzielając przedstawioną tam ocenę oraz ustalony stan zdrowia Skarżącej. Orzeczenie zawierało pouczenie o możliwości jego zaskarżenia w zakresie ustalenia zdolności do służby, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Korespondencja zawierająca odpis orzeczenia doręczono Skarżącej w dniu 25 stycznia 2022 r.

Pismem z 11 marca 2022 r. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie CKL z [...] grudnia 2021, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej i wydanie nowego – z właściwym pouczeniem. W uzasadnieniu powołała się na dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego, z którego wywiodła, że skarżone orzeczenie zostało wydane dla celów ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego, co oznacza, że należy do tzw. "drugiej grupy orzeczeń" wydawanych przez komisje lekarskie, tj. orzeczeń podlegających kontroli przez sądy powszechne, w ramach wniesionych odwołań od decyzji wydanych przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Skarżąca wyjaśniła, że po zwolnieniu ze służby od marca 2020 r. otrzymuje świadczenie emerytalne i w zw. ze stanem zdrowia została skierowana na badania lekarskie w celu określenia uszczerbku na zdrowiu, w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Jednocześnie osobnym pismem z 11 marca 2022 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na konieczność przebywania w izolacji z powodu pozytywnego wyniku testu na COVID-19.

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej odrzucenie wskazując, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto CKL wskazała, iż w zakwestionowanym zakresie Skarżącej przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora ZER MSWiA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuję:

Sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.)

W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy.

Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723).

Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 93/10 oraz 220/10, II OSK 667/08, uchwała SN z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała NSA sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Będące przedmiotem skargi orzeczenie z [...] grudnia 2021 r. orzeczenie wydano na podstawie skierowania wystawionego przez Dyrektora ZER MSWiA z [...] maja 2021 r. w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Komisje Lekarskie obu instancji ustaliły zdolność do służby – kat. "B", a także wskazały, że Skarżąca jest zdolna do służby z ograniczeniem, oraz że związek poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie istnieje.

Orzeczenie to należy zatem do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Równocześnie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby na zajmowanym stanowisku ani kandydata ani funkcjonariusza. Skarżąca nie została poddana badaniu jako kandydat do służby. Skarżąca nie została poddana badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę, gdyż skarżąca jest byłym funkcjonariuszem. Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, które to nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych.

Tożsamą argumentację z resztą zawarła Skarżąca we wniesionej skardze wskazując, że skarżone orzeczenie zostało wydane dla celów ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego, co oznacza, że należy do tzw. "drugiej grupy orzeczeń". Należy zwrócić uwagę, że pouczenie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu odnosiło się wyłącznie do możliwości jego zaskarżenia w zakresie ustalenia zdolności do służby, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, toteż było ono prawidłowe, nie zawierało bowiem pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego orzeczenia w zakresie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Należy także wskazać, że wobec odrzucenia skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, Sąd nie znajduje potrzeby szczegółowego odnoszenia się, jak i rozpoznawania wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.