Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 742/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "L." Sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy O. - Z. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie podwyższonej opłaty drogowej oddala skargę /-/ M.Dybowski /-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski


UZASADNIENIE

Dnia 21 listopada 2001 r. uprawnieni kontrolerzy celni Urzędu Celnego Rzepinie - Oddziału w O. przeprowadzili kontrolę pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W trakcie kontroli dokonano ważenia ciągnika marki VOLVO FH12A 4B2A nr rej. [...] wraz z naczepą typu SCHMITZ S 01 nr rej. [...] wraz z przewożonym ładunkiem. Pojazd ów kierowany był przez S. P.. Dopuszczalny nacisk osi pojedynczej pojazdu wynosił 100 kN. W wyniku ważenia, przeprowadzonego o godzinie 2141 stwierdzono, że na drugiej osi pojazdu przekroczono dopuszczalny nacisk ( o 6,04 kN). Wynik tej kontroli utrwalono w protokole nr [...]z godziny 2227 dnia 21 listopada 2001 r. W protokole tym odnotowano nadto, iż pojazd jest nienormatywny, wymaganego zezwolenia przewoźnik nie posiada. Protokół i dokument o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej podpisał bez zgłaszania uwag i zastrzeżeń kierowca przedmiotowego pojazdu (k. 8,10 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...]na podstawie § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. 51/00/607- dalej rozporządzenie RM) w zw. z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 44/99/432-dalej rozporządzenie) Dyrektor Urzędu Celnego obciążył spółkę L. sp. z o.o. O.- Z. (dalej Spółka) karą pieniężną w wysokości 1087,79 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu Dyrektor Urzędu stwierdził, że zgodnie z art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm.- dalej prd), przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono na podstawie kontroli pojazdu przeprowadzonej dnia [...] listopada 2001 r. o godz. 2227, potwierdzonej zapisem protokołu nr [...], czyniąc ów protokół integralną częścią decyzji. Odpis decyzji doręczono kierowcy S. P. dnia 21 listopada 2001 r., a Spółce dnia 26 listopada 2001 r. (k. 7, 9 akt administracyjnych).

Odwołanie od owej decyzji złożyła L. sp. z o.o. podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie był załadowany prawidłowo i z zachowaniem niezbędnych parametrów; podczas załadunku towar został rozłożony równomiernie. Wątpliwości budzi stawka naliczona w protokole, która nie znajduje odzwierciedlenia w rozporządzeniu RM. Protokół nie odzwierciedla szybkości, z jaką ciągnik przejeżdżał przez wagę, co zgodnie z warunkami dokonywania pomiarów, ma istotne znaczenie dla wyników ważenia pojazdu na wadze dynamicznej. Dokonany w Niemczech pomiar kontroli jest rozbieżny z protokołem [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm.-dalej udp), § 2 ust. 2, § 9 ust. 1 pkt 2, ust. 4 pkt 2, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. 51/00/607) i komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2001 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2000 r. (M.P. 2/01/63) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Prezes Głównego Urzędu w szczególności wskazał, że kara pieniężna została nałożona dnia [...] listopada 2001 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi ciągnika Volvo nr rej. [...] z naczepą Schmitz S 01 o nr rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa L. sp. z o.o. i stwierdzeniu przekroczenia o 6,04 kN na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu. Prezes Głównego Urzędu stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze stacjonarnej, posiadającej ważne do dnia 31 października 2003 r. świadectwo legalizacji nr 95/3146/01 wydane dnia 9 października 2001 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. Uzyskany wynik dowiódł, że dopuszczalne normy nacisku ustalone rozporządzeniem zostały przekroczone o 6,04 kN przypadku drugiej osi pojazdu, zatem przewóz towarów odbywał się pojazdem nienormatywnym, na co przewoźnik nie przedstawił wymaganego prawem zezwolenia.

Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40b ust. 1 i 2 i art. 13 ust. 4 udp, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ II instancji szczegółowo ukazał techniczne etapy procesu ważenia i system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie było podstaw do jego powtarzania. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że dla zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe, zmontowane są specjalne oznaczenia wskazujące na sposób wykonania czynności. W przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość, przerywając proces ważenia i komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. Nie ma potrzeby umieszczania w protokole kontroli informacji o tym, z jaka prędkością samochód przejechał przez punkt ważenia- gdyby prędkość była wyższa od dopuszczalnej, waga zasygnalizowałaby to, przerywając proces ważenia. Brak sygnalizacji oznacza, że pomiar przeprowadzono prawidłowo, a otrzymany wynik ważenia jest wiarogodny. Wynik ważenia dynamicznego, będącego podstawą do wydania decyzji o podwyższonej opłacie drogowej, odzwierciedla stan faktyczny pojazdu bezpośrednio po zjechaniu z drogi publicznej i wskazuje, z jakim faktycznym obciążeniem osi przemieszczał się po drodze. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje wynik ważenia uzyskany na wadze niemieckiej. Ważenie to odbywało się [...] listopada 2001 r., a załączony do odwołania wynik z wagi niemieckiej nie uwzględnia stanu pojazdu na dzień dokonywania pomiaru przez organ celny I instancji.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia RM, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN dla osi pojedynczej, opłata za 1 km w przypadku przekroczenia nacisku osi ponad 105 kN do 115 kN wynosi 1,30 zł. Zgodnie z § 10 rozporządzenia RM wysokość opłat drogowych o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia RM podlega zmianom odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, licząc od następnego miesiąca po miesiącu, w którym wskaźnik ten został ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ów średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłoszony komunikatem Prezesa GUS z 15 stycznia 2001 (MP 2/01/63) wyniósł 10,1 % (dalej wskaźnik). W niniejszej sprawie organ przeliczył kwotę 1,30 zł x 10,1 %, otrzymując 1,4312 zł. Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia RM, opłatę za przejazd bez zezwolenia przy zastosowaniu podwyższonej wysokości opłat, o których mowa w ust. 1, obliczono wg zryczałtowanej długości trasy przejazdu wynoszącej 400 km. Stosownie do art. 13 ust. 2a udp za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 ustawy, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się opłaty podwyższone. Organ I instancji wymierzył opłatę drogową podwyższoną o 90 % (§ 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM). W przypadku przekroczenia ustalonych przepisami parametrów takich jak nacisk osi, masa całkowita czy wymiary pojazdu, organy celne mają obowiązek pobierania opłaty drogowej. Pobór opłaty ma charakter obligatoryjny. Odwołująca się podniosła, że towar na pojeździe rozmieszczono równomiernie. Jednakże otrzymany wynik ważenia, którego nie ma podstaw kwestionować, wskazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś. Wobec sprawności technicznej urządzeń pomiarowych i nie wykazywania przez nie żadnych nieprawidłowości w procesie ważenia, organ celny był obowiązany wymierzyć opłatę drogową.

Skargę na powyższą decyzję wniosła L. Sp. z o.o., zarzucając decyzji naruszenie: art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 kpa; naruszenie prawa materialnego- § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM, popełnione skutkiem podwyższenia wymierzonej opłaty drogowej w sposób sprzeczny z treścią tego przepisu. Skarżąca- reprezentowana w postępowaniu skargowym przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (k. 57)- w skardze i w pismach uzupełniających z dnia 7 maja 2003 i 5 grudnia 2005 r. wskazała w szczególności, że Dyrektor Izby Celnej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] zgodził się z argumentem Skarżącej, że dodanie gazu przez kierowcę w trakcie przejeżdżanie przez wagę ma wpływ na wynik ważenia osi napędowej; kierowca pojazdu ważącego brutto w granicach 40 ton, w celu utrzymania żądanej prędkości, musi dodawać gazu; nie jest argumentem ewentualne sygnalizowanie przez urządzenie pomiarowe prawidłowości w trakcie ważenia, bo kierowca- trzymając samochód na gazie- jedzie zgodnie z żądanymi parametrami procesu ważenia. We wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znacznie większy nacisk niżby wynikało to z wagi położonego nań ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Skarżąca podniosła, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach. Spółka wniosła o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, gdyby upoważnienie do wydania decyzji nie określało precyzyjnie zakresu wydawania decyzji i nie zostało podpisane przez uprawnioną osobę. Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisaną czyli dla Kierownika Zmiany oraz dopuszczenie dowodu z tego dokumentu. W postępowaniu skargowym przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy, zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 30 czerwca 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej (na którego przeszły kompetencje zniesionego organu- Prezesa GUC) podtrzymał w całości dotychczasową argumentację Prezesa Głównego Urzędu Ceł podkreślając szczególności, że odpis decyzji I instancji doręczono dnia [...] listopada 2001 r. kierowcy, lecz dnia [...] listopada 2001 r. doręczono odpis decyzji zgodnie z art. 45 kpa w siedzibie Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

1. 1.Skarżąca zakwestionowała w piśmie z dnia 5 grudnia 2005 r. umocowanie Kierownika Zmiany do podpisania w imieniu Dyrektora Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...]. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, gdyż skutkujący ewentualnym stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Nie ulega wątpliwości kompetencja dyrektora urzędu celnego do wydana takiej decyzji, a organ ten mógł na podstawie art. 268a kpa upoważnić pracownika kierowanej przezeń jednostki do załatwiania w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 41/02/365 ze zm.) z dniem 30 kwietnia 2002 r. zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - Prezesa Głównego Urzędu Ceł (art. 2 pkt 1 i art. 39) i utworzono organ- dyrektora izby celnej (art. 3 pkt 1), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje Prezesa GUC w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 4 ust. 1). W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 grudnia 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Dyrektora Urzędu Celnego dla kierownika zmiany, którego podpis widnieje pod decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień Kierownika Zmiany jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 30 grudnia 1997 r. nr 16/97 i art. 283 i 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. 23/97/117 ze zm.) i decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia 10 czerwca 2002 r. nr [...] (§§ 2 obu decyzji). Zgodnie z art. 106 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej upsa) podstawą orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest- co do zasady- materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy administracyjnej. Na podstawie art. 106 § 3 i 5 upsa Sąd przeprowadził dowody uzupełniające z odpisów dokumentów: decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]i decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], którym to urzędowym odpisom dokumentów Sąd dał wiarę w całości, bowiem nie zostały one zakwestionowane skutecznie przez strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności ( art. 106 § 5 upsa w zw. z art. 244 § 1 i 252 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2002 t. 1 s. 514 uw. 26, s. 515 uw. 32 zd. 4). Z uwagi na datę wydania decyzji I instancji, istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]. W decyzji określono, że Zastępcy Dyrektora i Kierownicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. określił, iż Kierownik Zmiany był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.D Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego. W zakresie ustalonym dla kierownika zmiany w punkcie IV Karty, funkcjonariusz celny posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Tym samym nie doszło do nieważności decyzji I instancji na skutek podpisania jej przez kierownika zmiany R. S. , bowiem działał on w granicach upoważnienia dyrektora urzędu celnego ( art. 40b ust. 1 i 2 udp).

2. Zgodnie z art. 13 ust. 1udp- w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji ( w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy)- korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 udp mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. W dacie wydania decyzji przez organ I instancji, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobierało się opłaty podwyższone, określone w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów ( art. 13 ust. 2a i ust. 4 udp- j.t. Dz.U. 71/00/838, zm. 86/00/958). Z kolei w dacie orzekania przez organ odwoławczy, art. 13 ust. 2a udp- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym pobiera się kary pieniężne, których wysokość - w myśl ust. 2b powołanego artykułu - określał załącznik do ustawy. W ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 125/01/1371), brak odpowiednika art. 104 ust. 2 w stosunku do postępowań administracyjnych wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie owej ustawy, przeto- uwzględniwszy zasadę racjonalnego ustawodawcy- należało do tych postępowań stosować przepisy dotychczasowe ( o pobieraniu opłat podwyższonych, określonych w rozporządzeniu RM). Za taką wykładnią przemawia również to, że na skutek zmiany delegacji ustawowej, zawartej w art. 13 ust. 4 udp i wyeliminowania z zakresu rozporządzenia opłat podwyższonych, określonych w ust. 2a, Rada Ministrów w § 8 rozporządzenia z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. 8/02/60) wskazała, że do spraw wszczętych przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym stanie rzeczy również organ odwoławczy obowiazany był rozpatrzyć sprawę w świetle przepisów rozporządzenia RM.

Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 rozporządzenia, w związku z czym Dyrektor Urzędu Celnego nałożył na Skarżącą -zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 5 ppkt 1 lit. b rozporządzenia RM- opłatę podwyższoną w wysokości 1,30 zł/km. Zgodnie z § 10 rozporządzenia owa wysokość opłaty uległa zmianie o wskaźnik 10,1 %- do kwoty 1,4313 zł/km- w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, licząc od następnego miesiąca po miesiącu, w którym wskaźnik ów ogłosił Prezes Głównego Urzędu Statystycznego (komunikat Prezesa GUS z 15 stycznia 2001- MP 2/01/63. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM opłata ta podlegała podwyższeniu o 90 %- do wysokości 2,71947 zł- wobec stwierdzenia, że przejazd ponadnormatywny odbywał się bez właściwego zezwolenia i wobec przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia prawa materialnego- § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM- przez podwyższenie opłaty drogowej w sposób sprzeczny z owym przepisem. Wykładnia prawa nie ogranicza się bowiem jedynie do wykładni językowej jednego przepisu, lecz do dekodowania normy prawnej czestokroć szeregu przepisów- w tym znajdujących się w różnych aktach prawnych. Użyty przez normodawcę spójnik "i" w sformułowaniu "w przypadku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi" (§ 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM) nie stanowi przykładu użycia funktora nazwotwórczego w znaczeniu koniunkcyjnym (wskazującym, że wysokość opłaty podlega podwyższeniu o 90 %, gdy jednocześnie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz przekroczenia nacisków osi, lecz jedynie w znaczeniu enumeracyjnym (wskazującym, że wysokość opłaty podlega podwyższeniu o 90 %, z osobna- gdy doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, jak i gdy doszło do przekroczenia nacisków osi; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" 1998 s. 86; M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W.Pr. 2002 s. 305 wskazówka 3). Za taką wykładnią przemawia także systematyka rozporządzenia RM. Opłatę ustalało się za każde przekroczenie oddzielnie, w przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru; jeśli zaś przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występowały na kilku osiach pojedynczych lub składowych osi wielokrotnej pojazdu, opłatę ustalało się dla każdego przekroczenia oddzielnie ( § 2 ust. 3 i 4 rozporządzenia RM). Taką samą konstrukcję przyjął normodawca w § 9 ust. 4 rozporządzenia RM, wskazując- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- że opłatę za przejazd bez zezwolenia przy zastosowaniu podwyższonych wysokości opłat ( ust. 2), ustala się i pobiera oddzielnie za każde przekroczenie parametru. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której przewoźnikom "opłacałoby się" dokonywać przewozów pojazdami ponadnormatywnymi, bez uzyskania stosownego zezwolenia. Podwyższona opłata za przejazd pojazdem ponadnormatywnym pełniła rolę swoistej kary administracyjnej. Taką też konstrukcję przyjął ustawodawca w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych ( art. 13c ust. 2 i art. 13g ust. 1 i 2), wskazując w załączniku nr 2 do ustawy wysokość kary za każde z naruszeń. Do takiego samego wniosku prowadzi także wykładnia historyczna, oparta na § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. 123/96/578 ze zm.). Oba rozporządzenia uznane zostały za niezgodne z Konstytucją ( wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r.- sygn. P 7/98- OTK 4/99/72- § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w 14 października 1996 r. uznany został za niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 udp przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowi przepis o charakterze represyjnym; wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn P 6/02- OTK 7/02/91- § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia RM uznany został za niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz że nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji), lecz nie z powodu przewidzianych w tych rozporządzeniach rozwiązań, lecz z powodu przekroczenia delegacji ustawowej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie zachodziła przesłanka uchylenia decyzji opartej na rozporządzeniu RM, bowiem Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia RM ze skutkiem ex tunc, nie dopatrzył się niezgodności z wzorcem kontroli z art. 2 Konstytucji a nadto orzekł, że pobrane w oparciu o owe przepisy nie podlegają zwrotowi. Trybunał wskazał, że z punktu widzenia konstytucyjnego porządku prawnego i celu ustawodawcy, wynikającego z ustawy o drogach publicznych, sama zasadność ponoszenia ujemnych konsekwencji za przejazdy nienormatywnych pojazdów bez zezwolenia nie budzi wątpliwości. Trybunał przytoczył obszernie racje ( część V pkt 9 uzasadnienia wyroku z 10.12.2002- P 6/02; które Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela) wskazujące na zmianę kontekstu normatywnego wobec wejścia w życie ust. 2b art. 13 udp i że naprawianie prawa nie może służyć legitymizowaniu zachowań naruszających prawo.

Skarżąca naruszyła dyspozycję art. 13 ust. 2 pkt 3 i ust. 2a prd, zgodnie z którym- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przedsiębiorcy wykonujący przejazd po drogach publicznych pojazdem zarejestrowanym w kraju, o masie, naciskach osi przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobiera się opłatę w podwyższonej wysokości. Powyższe stanowi bezpośrednią ingerencję w wolność działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wyrażał pogląd, że z samej istoty art. 22 Konstytucji wynika możliwość ograniczenia wolności gospodarczej i poddania jej w konstytucyjnie określonych sytuacjach interwencji państwa (np. polegającej na uiszczaniu opłaty za korzystanie z dróg publicznych) w celu ochrony interesu publicznego i praw innych jednostek, co w niniejszej sprawie może oznaczać pokrycie zwiększonych kosztów eksploatacji dróg publicznych. Wolność gospodarcza nie może mieć bowiem charakteru absolutnego, więc możliwe i potrzebne jest ustanawianie różnego rodzaju jej ograniczeń ( wyroki TK z 8.04.1998r., K 10/97, OTK ZU 1998/3/228, s. 162; z 28.01.2003, K 2/02, OTK ZU 2003/1/4, s.62; z 17.12.2003, SK 15/02, OTK ZU 2003/9/103, s. 1195).

W świetle powyższego dopuszczalne było wprowadzenie podwyższonej opłaty z art. 13 ust. 2a udp. Celem tego przepisu było bowiem nakłonienie podmiotów korzystających z dróg publicznych do uiszczania opłaty drogowej, gdyż sankcja ekonomiczna ma znaczenie przede wszystkim prewencyjne i zmierza do nakłonienia tych podmiotów do wypełniania ustawowych obowiązków. Nie ulega wątpliwości, że nałożenie na Skarżącą podwyższonej opłaty niższej niż półtorakrotność najniższej płacy w gospodarce narodowej ( 760 zł miesięcznie- § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników- Dz.U. 16/98/74, zm. 64/98/1189, 91/99/1037, 13/00/174, 121/00/1308), nie stanowiło nadmiernego obciążenia i było adekwatne do celu, jaki ustawodawca pragnął osiągnąć.

3. Zasadniczy nurt argumentacji Skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.

Z akt sprawy wynika, że pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Warszawie dnia 15 lutego 2001 r. nr dziennika zgłoszeń 551/2001 (k. 11-13 akt administracyjnych). Ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT 97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze w dniu 9 października 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 kwietnia 1997 r. nr ZT 314/97. Warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.

Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa 6/00/40- dalej zarządzenie), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a nie zakwestionowany przez Skarżącą opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia) a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez Skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym opinii prawnej z dnia 14 października 2002 r., dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy. Owa opinia prawna nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, a jedynie mającą status dokumentu prywatnego ekspertyzą rzeczoznawcy, będącą w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński- op. cit. s. 517 uw. 15). Zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia, prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi ( wyrok NSA z dnia 12.2.1998r. sygn. II SA 1409/97). Nadto na mocy art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz.U. 53/93/248 ze zm.) zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM- pomiarów na wadze można dokonywać do 31 października 2003 r.- póki waga ma ważne świadectwo legalizacji.

Wyników ważenia na legalizowanej w trybie ustawowym wadze, Skarżąca nie mogła skutecznie podważyć przy pomocy dwu kopii niemieckojęzycznych, nie podpisanych dokumentów prywatnych, opatrzonych numerami [...] i [...] (k. 4, 5 akt administracyjnych). Kopie tych dokumentów nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego i nie mogą być skutecznie przywoływane w postępowaniu, toczącym się w oparciu o polską ustawę procesową (art. 27 Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319; art. 4 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim- Dz.U. 90/99/999 ze zm.; wyrok NSA z 9.2.2001 r.- III SA 2339/99- Prz. Pod. 11/01/63; wyrok WSA w Warszawie z 16.1.2004- III SA 2719/02- POP 4/05/91). Z pieczęci "Rhenus AG & Co" wynika, że dokumenty te nie są dokumentami urzędowymi ( art. 76 § 1 kpa), lecz kopiami niepodpisanych dokumentów prywatnych, pochodzących od spółki akcyjnej (AG= Aktiengesellschaft; W. Skibnicki "Słownik terminologii prawniczej i ekonomicznej niemiecko- polski" WP 1990 s. 10, 27). W doktrynie prawa cywilnego (której dorobek jest aktualny na tle kpa; Z. Janowicz "Kpa. Komentarz" PWN 1999 uw. 1d do art. 75; uw. 1- 5 do art. 76) powszechnie przyjęte jest, że elementem konstytuującym dokumentu jest podpis wystawcy (K. Knoppek- op. cit. s. 36 i n.; T. Ereciński op. cit. s. 513 uw. 19; 516 uw. 1). W prawie niemieckim dokument prywatny nie musi być podpisany, lecz nie korzysta on wówczas z żadnych domniemań prawnych, podlegając swobodnej ocenie sądu jako tzw. wolny dowód ( § 286 I ZPO: J. Teske "Der Urkundenbeweis im franzosischen und deutschen Zivil- und Zivilprozessrecht" Gottingen 1990 s. 21- cyt. za K.Knoppkiem- ibidem s. 38). Mimo zatem, że art. 76 § 3 kpa dopuszcza możliwość prowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, to nie przetłumaczone na język polski, nie podpisane przez wystawcę wolne dowody w postaci kopii niemieckich dokumentów prywatnych, nie zawierających w swej treści wskazań co do nacisków na osie pojazdu (a jedynie wartości: brutto, tara, netto, wyrażone w kilogramach- k. 4, 5 akt administracyjnych), nie mogły podważyć prawidłowych ustaleń organów administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie nie stanowiło naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów uznanie przez organ odwoławczy, że owe kopie nie podpisanych dokumentów niemieckich nie prowadziły do odmowy dania wiary dokumentowi urzędowemu o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej, powstałemu w skutek ważenia na legalizowanej wadze. Wbrew ocenie Skarżącej (k. 11 akt administracyjnych), z uwagi na merytoryczną treść dokumentów niemieckich, pomiar dokonany dnia [...] listopada 2001 r. w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, nie jest rozbieżny w protokołem nr [...].

Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru.

W dokumencie zatytułowanym Wynik ważenia na wadze dynamicznej ani w protokole nie ma żadnych zastrzeżeń kierowcy do przebiegu czynności. Protokół ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 76 kpa). Protokół ów nie uległ sprostowaniu ani nie przeprowadzono przeciw temu dokumentowi dowodów. Należy zatem uznać, że protokół kontroli nr [...]słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.

Zasada praworządności, określona w art. 6 kpa, podobnie jak inne zasady ogólne, dotyczy postępowania jurysdykcyjnego ( Z. Janowicz- op. cit. s. 59 uw. 1a). Nie oznacza ona, że przebieg wszystkich czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej, musi być drobiazgowo uregulowany przepisami prawa. Przepisy prawa zawierające w szczególności normy kompetencyjne mają jedynie stanowić podstawę do podjęcia danej czynności przez organ oraz być podstawą obowiązku poddania się przez obywatela (osobę prawną) danej czynności organu ( S. Wronkowska "Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa" cz. 1 s.19 Poznań 2002; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 1998 s. 235). Nawet w silnie sformalizowanym postępowaniu sądowym rozpoznawczym nie reguluje się drobiazgowo szeregu czynności procesowych (np. okazania dowodu stronom, przeprowadzenia oględzin, przeprowadzenia dowodu z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięki czy eksperymentu procesowego- art. 244- 257, 292-295, 308 kpc; art. 211- 212 kpk), pozostawiając sposób ich przeprowadzenia organowi procesowemu, w oparciu o utrwalone reguły postępowania, bazujące na kulturze prawnej mającej wielopokoleniową tradycję. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji i decyzji z [...] listopada 2001 r. nie były ( i być nie musiały) jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w podstawach prawnych obu decyzji przepisy materialnoprawne. Jedynie zatem na marginesie należy wskazać , że już pod rządem ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o miarach (Dz.U. 53/93/248 ze zm.) utrwalonym był pogląd, że ówczesny normodawca- Główny Dyrektor Dróg Publicznych- nie miał kompetencji ustawowych do określania zasad ważenia pojazdów w celu ustalenia masy pojazdu i nacisków osi ( wyrok NSA z 17.2.1998- II SA 1489/97). W tej sytuacji szereg regulacji zawartych w zarządzeniu nr 39 ma charakter dyrektyw celowościowych, wskazujących co należy czynić, by osiągnąć zamierzony rezultat- in casu- prawidłowego zadziałania wagi ( S. Wronkowska- op. cit. s. 8). W niniejszej sprawie organy celne realizowały wypracowane wcześniej- w tym pod rządem zarządzenia nr 39- utrwalone reguły postępowania.

Spółka dokonuje błędnej wykładni fragmentu uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]kwietnia 2003 r.- nr [...] i wyciąga zeń błędne wnioski. W istocie "prędkość lub ewentualne dodanie gazu przez kierowcę ma bezpośredni wpływ na wynik pomiarów" jedynie w tym znaczeniu, że gdy dojdzie do przekroczenia granicznych prędkości określonych w zarządzeniu, wówczas dojdzie do zasygnalizowania nieprawidłowości pomiaru. Legalizowana waga działa w pewnych granicach tolerancji, bowiem w zarządzeniu Prezes GUM wskazuje, że waga winna umożliwiać ważenie pojazdu poruszającego się z prędkością w zakresie od 2 km/h do 6 km/h lub większym ( § 2 ust. 2 zarządzenia). Sformułowanie "Jednakże, gdyby przejazd przez wagę odbył się w nieprawidłowy sposób, co już wcześniej wyjaśniono, waga sygnalizowałaby nieprawidłowości i ważenie zostałoby powtórzone" należy zatem rozumieć w ten sposób, że gdyby przejazd odbywał się poza przedziałem prędkości określonym w § 2 ust. 2 zarządzenia, wówczas doszłoby do zasygnalizowania nieprawidłowości; sama zmiana prędkości w przedziale tolerancji wagi nie zakłóca wyników pomiaru. Skoro kierowca wiedział, że nie może przekroczyć prędkości 5 km/h, to przejazd odbył się w granicach tolerancji wagi, a wynik pomiaru był prawidłowy.

4. Skarżąca podniosła, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki. Skarżąca jest spółką prawa handlowego i jako podmiot gospodarczy- profesjonalistą. Utrwalonym jest pogląd Sądu Najwyższego (wyrażony pod rządem rozporządzenia Prezydenta RP z 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy- Dz.U. 57/34/502 ze zm., a pozostający aktualnym pod rządem ustawy z dnia 15 września 2000 r.- Kodeks spółek handlowych- Dz.U. 94/00/1037 ze zm.), że osoby obejmujące funkcje członków zarządu spółki, deklarują w szczególności dokładanie staranności sumiennego kupca (art. 292 § 2 kh), a objęcie tego stanowiska w danej spółce mimo braku wykształcenia lub wiadomości potrzebnych do prowadzenia jej spraw jest naruszeniem wymaganej staranności i sumienności ( odpowiednio- uzasadnienie wyroku SN z 6.6.1997 r.- III CKN 65/97- OSNC 11/97/181 s. 75). Skoro zatem Spółka wiedziała, na podstawie powszechnie obowiązującego i należycie ogłoszonego prawa, że przy przekraczaniu granic Rzeczypospolitej Polskiej wszystkie samochody ciężarowe poddawane są w postępowaniu administracyjnym kontroli co do przestrzegania warunków określonych art. 13 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 40b ust. 1 i 2 udp, to rzeczą organów Spółki było zadbać, by w każdym samochodzie ciężarowym przekraczającym granicę państwa znajdowała się osoba, posiadająca upoważnienie do reprezentowania Spółki w owym postępowaniu administracyjnym. Udzielenie pełnomocnictwa na piśmie w postępowaniu administracyjnym nie jest czynnością skomplikowaną ani kosztowną, bowiem pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych ( art. 33 § 1 i 2 kpa). Nie było zatem żadnych przeszkód, by Spółka- precyzując należycie zakres pełnomocnictwa- udzieliła go np. zatrudnionemu u siebie kierowcy pojazdu bądź osobie mu towarzyszącej, stosownego pełnomocnictwa przed wyruszeniem pojazdu w trasę, bowiem w sferze doświadczenia życiowego mieściła się świadomość, że długim okresie oczekiwania w kolumnie pojazdów na granicy ( od kilku godzin do kilku dni), udzielenie takiego pełnomocnictwa ad hoc nie będzie realne. Udzielenie takiego pełnomocnictwa pozwoliłoby na pełną realizację art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 45 w zw. z art. 40 § 2 kpa już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Organ I instancji nie zawiadomił Strony o wszczęciu postępowania ( art. 61 § 4 kpa), nie umożliwił Spółce wzięcia czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (art. 10 § 1 kpa), doręczając odpis decyzji I instancji kierowcy, nie doręczył jej osobie uprawnionej do odbioru pism w lokalu siedziby Spółki ( art. 45 i art. 40 § 2 kpa). Jednakże owe uchybienia formalne, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa.

W szczególności brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynikał z istoty i specyfiki owego postępowania- w ciągu doby na dużym przejściu granicznym w O. odprawiane są setki pojazdów ciężarowych, oczekujących często w długich kolejkach. Zarówno w interesie przewoźników, jak i właścicieli pojazdów, kierowców i służb celnych jest, by ważenie pojazdów i ich odprawa, toczyły się sprawnie. Dopełnienie wymogu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przy uwzględnieniu kilkudniowego obrotu pocztowego, wiązałoby się z praktycznym paraliżem ruchu pojazdów, a kilkudniowe oczekiwanie godziłoby przede wszystkim w interes samych przewoźników i podmiotów, dokonujących transgranicznego obrotu towarowego. Z tychże zatem względów, skoro Spółka nie zadbała, by w pojeździe była osoba legitymująca się pełnomocnictwem do reprezentowania Jej w owym postępowaniu, obiektywnie niemożliwym stało się doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ( art. 10 § 1 kpa). Już jednak błędne doręczenie odpisu decyzji kierowcy dnia [...] listopada 2001 r. (i jako takie- nieskuteczne wobec Spółki) uległo sanowaniu dnia [...] listopada 2001 r., skutkiem prawidłowego doręczenia w lokalu siedziby Spółki (k. 7, 9 akt administracyjnych).

Od tej daty- skutecznego doręczenia Stronie odpisu decyzji- zaczął biec dla Spółki termin do złożenia odwołania. Strona mogła wszelkie zarzuty podnieść w odwołaniu i zostały one wnikliwie rozpatrzone przez organ II instancji. Nadto w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałej sytuacji nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia ruchu przewoźników na granicy i funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny. Okoliczności faktyczne utrwalone w protokole nr 464/2001 i dokumencie o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej (k. 8, 10 akt administracyjnych) mogły być przez organ I instancji uznane za udowodnione- z uwagi na ww okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa ( art. 81 in fine kpa). Wobec możliwości zgłaszania wniosków i prezentacji dowodów w merytorycznym postępowaniu odwoławczym, Prezes GUC należycie ocenił dowody w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów ( art. 80 kpa), a uchybienia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uległy sanowaniu.

W sprawie nie doszło także do uchybienia art. 9 kpa. Skarżąca nie przedkłada żadnego dowodu, wskazującego na nieprawidłowość pouczeń udzielanych kierowcy na stanowisku pomiarowym. Charakter urządzenia, jakim jest waga z wysoko wyspecjalizowanym oprogramowaniem, posiadająca właściwe świadectwo legalizacji, stacjonarny charakter wagi i umieszczenie na dojeździe do wagi właściwych znaków i specjalnych oznaczeń, pozwala na przyjęcie, że sposób przeprowadzenia ważenia był prawidłowy.

Brzmienie art. 13 ust. 2a udp nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie podwyższonych opłat za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu ( wyrok NSA z: 23.4.1999 r.- II SA 1838/98, 13.5.1998 r.- II SA 358/98, 15.1.1998 r.- II SA 1189/97, 23.1.1998 r.- II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku ( wyrok NSA z 22.4.1998 r.- II SA 1421/97). W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.

Wskazane uchybienia organu I instancji nie były uchybieniami, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; w sprawie nie doszło do naruszeń prawa materialnego, w związku z czym- zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak było przesłanek do uchylenia decyzji.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

/-/ M.Dybowski /-/ P.Miładowski /-/ J.Stankowski

jf