Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 240/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie Jan Grabowski (spr.) NSA Jerzy Sulimierski Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2401/05 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Legnicy na decyzje Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2401/05 oddalił skargi Prokuratora Okręgowego w . na decyzje Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2002 r. o numerach [...] w przedmiocie umorzenia postępowań odwoławczych w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie Minister Środowiska) decyzjami z dnia 3 grudnia 1998 r. ustalił dla K.G.H.M. "P." S.A. w L. (zwanej dalej: KGHM) opłaty eksploatacyjne za III kwartał 1998 r. z tytułu wydobycia kopalin (kopaliny rudy miedzi) ze złóż: M., P., S. oraz R. W następstwie złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Środowiska utrzymał w mocy wspomniane decyzje o ustaleniu dla KGHM "P." S.A. w L. opłat eksploatacyjnych. Ostateczne decyzje Ministra Środowiska zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prokurator Okręgowy w L., jednakże Sąd wyrokiem z dnia 15 lutego 2000 r. oddalił jego skargi.

Od tego wyroku Prokurator Generalny złożył rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, który wyrokiem z 18 stycznia 2002 r. (III RN 190/00) uchylił powyższy wyrok NSA i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny po ponownym rozpatrzeniu wyżej wymienionych spraw wyrokiem z dnia 29 maja 2002 r. (sygn. akt II SA 656/02) uchylił zaskarżone decyzje, uznając za wadliwy sposób uzasadnienia decyzji w części dotyczącej obniżenia wysokości opłaty eksploatacyjnej.

Minister Środowiska ponownie rozpatrując sprawy decyzjami z dnia 18 listopada 2002 r. umorzył postępowania odwoławcze z wniosków Prezydenta Miasta L., Burmistrza Gminy P., Wójta Gminy L. i Wójta Gminy J. W uzasadnieniach tych decyzji organ stwierdził, że postępowanie odwoławcze zainicjowane przez gminę należy umorzyć, ponieważ organy gmin nie są stronami postępowań w sprawie wymierzania opłat eksploatacyjnych. Posiadają jedynie interes faktyczny w uzyskaniu najwyższych wpływów z opłat eksploatacyjnych, a nie interes prawny, uzasadniający przypisanie im statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Prokurator Okręgowy w L. zaskarżył powyższe decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że Minister Środowiska wadliwie przyjął, że brak było wniosku pochodzącego od uprawnionego podmiotu, podczas gdy w postępowaniu udział swój zgłosił i uczestniczył w nim prokurator. W ocenie prokuratora, z chwilą wniesienia pierwszej skargi w sprawie włączył się do postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego i przysługiwały mu prawa strony. W odpowiedziach na skargi Minister Środowiska wniósł o ich oddalenie podnosząc, że prokurator nie zgłosił udziału w postępowaniach z wniosków organów Gmin.

Po połączeniu spraw ze skarg Prokuratora Okręgowego w L. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, Sąd I instancji postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 1801/03, odrzucił skargi ze względu na nie wniesienie ich w 30 dniowym terminie. Od tego postanowienia Prokurator Okręgowy w L. wniósł skargę kasacyjną do NSA. W uzasadnieniu stwierdził, że nie zgłaszał swego udziału w którymkolwiek z postępowań administracyjnych, a zatem przysługiwał mu 6-miesięczny termin do wniesienia skargi, przewidziany w art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

NSA wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II GSK 12/05 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że udział prokuratora w danym postępowaniu należy do kategorii obiektywnych. To prokurator w ramach swoich kompetencji decyduje, czy weźmie udział w konkretnym postępowaniu w całości czy w określonym jego stadium. Nie można przyjąć udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na skutek kasacyjnego wyroku sądu administracyjnego jedynie na podstawie stwierdzenia, że określony podmiot (prokurator) brał udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym wydano wspomniany wyrok kasacyjny. Aby wymagać od prokuratora zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianego dla strony postępowania, trzeba wykazać, że brał on udział w tym postępowaniu administracyjnym, w którym wydano decyzję, zaskarżoną następnie przez prokuratora do sądu administracyjnego. W sprawie niniejszej prokuratora obowiązuje 6-miesięczny termin do wniesienia skargi, przewidziany dla prokuratora, a nie termin 30-dniowy, przewidziany dla strony.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2401/05 oddalił skargi Prokuratora Okręgowego w L. na decyzje Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2002 r. w przedmiocie umorzenia postępowań odwoławczych w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że NSA w wyroku z dnia 29 maja 2002 r. uchylając decyzje Ministra Środowiska nie odniósł się do kwestii procesowych, poprzedzających merytoryczne rozpatrzenie sprawy; do wspomnianych kwestii formalnoprawnych nie odwoływał się również rozpoznający rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy w swym orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 190/00.

Odnosząc się do związania sądu oceną prawną Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie.

Zdaniem Sądu I instancji, dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma wyłącznie ocena prawna sądu administracyjnego, której logiczną konsekwencją było pozbawienie mocy wiążącej zaskarżonego aktu lub czynności i która to ocena zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie.

Sąd stwierdził również, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia tezy, że w przypadku dokonania przez NSA wyłącznie wykładni przepisów prawa materialnego (tj. wyrażenia oceny prawnej w zakresie wykładni samego prawa materialnego) i dokonania wskazań, co do dalszych czynności w tym zakresie, organy administracji pozbawione są możliwości uwzględnienia okoliczności faktycznych niebędących przedmiotem wcześniejszych rozważań i oceny sądu, a w konsekwencji zastosowania przepisów postępowania administracyjnego, celem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem Sądu I instancji brak jest podstaw do przyjęcia, że skoro NSA poddał ocenie prawnej wyłącznie przepisy prawa materialnego, to tym samym uznał, iż nie mogą zachodzić jakiekolwiek przeciwwskazania (wady) o charakterze formalnoprawnym (proceduralnym), które nakazywałyby wydanie innego rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena sądu jest dla organu wiążąca tylko wtedy, gdy dana kwestia (np. zarzut braku przymiotu strony) była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu albo w inny sposób w aktach sprawy.

Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone decyzje z dnia 18 listopada 2002 r. nie dopuścił się naruszenia obowiązującego wówczas przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelny Sądzie Administracyjnym, albowiem nie dokonał oceny formalnoprawnej, wbrew wytycznym sądu administracyjnego orzekającego w sprawie, ponieważ ten w ogóle nie wypowiedział się w zakresie legitymacji procesowej organów samorządowych.

Sąd I instancji stwierdził w konkluzji, że wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy pochodziły od organów gmin, a więc od podmiotów nieuprawnionych do ich złożenia. Prokurator do żadnego z omawianych postępowań administracyjnych nie wstąpił i nie działał na prawach strony. Skoro Minister Środowiska prawidłowo stwierdził, że podmioty (organy samorządu terytorialnego), które wniosły środki zaskarżenia od decyzji organu administracji publicznej ustalających opłaty eksploatacyjne - nie są stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a., zobowiązany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej Prokurator Okręgowy w . zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 112 k.p.a. polegające na tym, że wbrew wynikającemu z tego przepisu obowiązkowi rozstrzygania w granicach danej sprawy, Sąd nie uwzględnił faktu, że kwestionowane decyzje Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2002 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego wydane zostały w następstwie tego, że to organ administracji błędnie pouczył gminy o ich prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w konsekwencji czego zaszkodziło to stronom, albowiem w obrocie prawnym pozostały decyzje wadliwe, ustalające zaniżone opłaty eksploatacyjne od ilości rudy miedzi, zamiast od koncentratu miedzi, z nieprawidłowym uzasadnieniem (wbrew ocenie prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02).

II. naruszenie przepisów postępowania, a w zakresie pkt 2 rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 8, art. 50 § 1 i 53 § 3 p.p.s.a. (poprzednio: art. 33 ust. 2 i art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. 95, Nr 74, poz. 368 ze zm./) w zw. z art. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. 2002 r. Nr 21, poz. 206) w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że Prokurator nie może skutecznie zaskarżyć decyzji ostatecznej, utrzymującej w mocy decyzję pierwotną, z powodu jej niezgodności z prawem, w sytuacji gdy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wskutek błędu organu w oznaczeniu stron postępowania, złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie, podczas gdy zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami Prokuratorowi przysługuje prawo do wniesienia w określonym terminie, skargi na każdą decyzję w sprawie indywidualnej, w tym decyzję ostateczną i nie ma żadnego znaczenia wskutek czego została ona wydana.

2. art. 153 p.p.s.a. (poprzednio: art. 30 ustawy o NSA) w zw. z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w zw. z art. 51, art. 52 i art. 21 ustawy o NSA (obecnie: 134 § 1, art. 133 § 1 oraz art. 1 i 3 p.p.s.a.) i w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02 i poprzedzającym go wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 190/00, mimo że oceny te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wskutek niczym nieuzasadnionego uznania, że organ i Sąd nie są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, albowiem NSA rozpoznał sprawę tylko merytorycznie, dokonując wykładni prawa materialnego, podczas gdy z w/w przepisów, obowiązujących w dniu rozpatrywania skargi, wynika, że NSA nie był związany granicami skargi, że orzekał na podstawie akt sprawy, z których wynikało wskutek czego wydana została decyzja ostateczna i że był powołany do badania zgodności z prawem (legalności) przedmiotu zaskarżenia (decyzji) w jego całokształcie.

3. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, z przyczyn opisanych w pkt 1 i 2, że decyzje umarzające postępowanie odwoławcze są prawidłowe, podczas gdy organ winien wydać prawidłowe decyzje ustalające opłaty eksploatacyjne dla uczestnika ad. 1 zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z wyroku NSA, a nie umarzać postępowanie odwoławcze albowiem przedmiotem postępowania było naprawienie niezgodnych z prawem decyzji, wydanych w sprawie indywidualnej, dot. uczestnika ad. 1 w zw. z zaskarżeniem jej przez podmiot uprawniony jakim jest Prokurator.

III. rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 84 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 i art. 134 p.p.s.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym niezgodnych z prawem decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy niezgodność ta została stwierdzona wyrokami SN i NSA uchylającymi decyzje ostateczne utrzymujące w mocy decyzje ustalające opłaty eksploatacyjne.

W odpowiedziach na skargę kasacyjną Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, natomiast Gmina P. i Gmina J. wniosły o uwzględnienie zarzutów i wniosków zawartych w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji zarówno naruszenie wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Istota problemu na gruncie rozpoznawanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd I instancji oddalając skargę Prokuratora Okręgowego w . zaakceptował wadliwe rozstrzygnięcia Ministra Środowiska, który rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r., nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku, w którym NSA uznał za wadliwy sposób uzasadnienia decyzji, w części dotyczącej obniżenia wysokości opłaty eksploatacyjnej.

Stwierdzić na wstępie należy, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2000 r. oddalający skargi Prokuratora Okręgowego w . został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Prokuratora Generalnego RP do Sądu Najwyższego, który wyrokiem z 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 190/00 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Mając na uwadze wyrażoną przez SN ocenę prawną dotyczącą opłat eksploatacyjnych, NSA po ponownym rozpatrzeniu wyżej wymienionych spraw wyrokiem z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02 uchylił zaskarżone decyzje, uznając za wadliwy sposób uzasadnienia decyzji w części dotyczącej obniżenia wysokości opłaty eksploatacyjnej.

Stosownie do treści art. 30 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonych decyzji ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy również stwierdzić, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Granicą obowiązywania tego związania jest tożsamość istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz brak zmiany stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 90/05, opubl. w: ONSAiWSA 2006/6/155).

Wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażoną w orzeczeniu sądowym, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej, a obecnie skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie nastąpiła w stosunku do stanu z dnia wydania wyroku zmiana stanu faktycznego lub zmiana przepisów prawnych. Orzeczenie NSA z dnia 29 maja 2002 r. nie zostało też wzruszone w drodze rewizji nadzwyczajnej, dopuszczalnej pod rządami obowiązującej wówczas ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że ocena prawna w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA to wypowiedź sądu o prawnej wartości kontrolowanego aktu (czynności), dotycząca wykładni oraz zastosowania prawa materialnego i procesowego, dotycząca w wyroku uchylającym tych przepisów, których błędna wykładnia, czy też niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) spowodowało istotną wadliwość kontrolowanego aktu.

Odnosząc powyższe rozważanie ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy, NSA orzekający w niniejszej sprawie uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 153 p.p.s.a. (poprzednio art. 30 ustawy o NSA) w związku z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 51, art. 52 i art. 21 ustawy o NSA (obecnie: 134 § 1, art. 133 § 1 oraz art. 1 i 3 p.p.s.a.) i w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02 i poprzedzającym go wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 190/00. Z treści powoływanych przepisów art. 153 p.p.s.a. (poprzednio art. 30 ustawy o NSA) wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przedmiotem oceny przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie była kwestia dopuszczalności umorzenia postępowania odwoławczego, jako postępowania wywołanego wnioskami pochodzącymi od podmiotów nieposiadających – w ocenie organu odwoławczego –legitymacji do występowania w tym postępowaniu w charakterze stron. Podkreślenia wymaga, że zarówno Sąd Najwyższy w wyroku z 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 190/00, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02 nie odnosił się do kwestii legitymacji gmin do składania wniosków w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Ocena prawna wyrażona przez Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła wyłącznie kwestii dotyczących wymierzenia opłat eksploatacyjnych, nie odnosiła się natomiast do problematyki legitymacji do złożenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Za nietrafny należy więc uznać pogląd Sądu I instancji, że ocena sądu jest dla organu wiążąca tylko wtedy, gdy dana kwestia (np. zarzut braku przymiotu strony) była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu, albo w inny sposób w aktach sprawy. Fakt, że Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionowały legitymacji procesowej Prezydenta Miasta L., Burmistrza Gminy P., Wójta Gminy L. i Wójta Gminy J. w niniejszym postępowaniu, nie dały temu wyrazu w uzasadnieniu wyroku nie oznacza, że Sądy te nie rozważały powyższej kwestii.

W ocenie NSA rozpatrującego sprawę w niniejszym składzie, Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska. Rozstrzygnięcia te zostały bowiem wydane z pominięciem oceny prawnej, wyrażonej w wyżej wymienionych wyrokach SN z dnia 18 stycznia 2002 r. i NSA z dnia 29 maja 2002 r. Sąd I instancji błędnie zatem zaakceptował rozstrzygnięcie Ministra Środowiska, który umorzył postępowania odwoławcze, a tym samym nie zastosował się do dokonanej w niniejszej sprawie wykładni prawa. Wykładnia ta musi być uznana za jedynie słuszną w rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby organ i Sąd orzekający w tej sprawie miały odmienne stanowisko.

Treść art. 30 ustawy o NSA, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Minister Środowiska orzekający w niniejszej sprawie powtórnie – na skutek uchylenia poprzedniej decyzji wyrokiem NSA z dnia 29 maja 2002 r., pozostawał związany oceną prawną zawartą w tym wyroku. Zgodnie z treścią art. 99 ustawy – Przepisy wprowadzające... oceną tą pozostawał także związany Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Stwierdzić bowiem należy, że nie uległ zmianie stan prawny sprawy, a tylko taka

okoliczność niwelowałaby obowiązek zastosowania się do oceny prawnej. Nie zmienił się także stan faktyczny. Taka zmiana powodowałaby powstanie sprawy nowej, do której ocena prawna już nie przystawałaby. W zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez Ministra Środowiska przepisów prawa, dotyczących związania oceną prawną i w konsekwencji również dopuścił się ich naruszenia.

W ocenie NSA, należy zatem stwierdzić, że w obrocie prawnym pozostały decyzje wadliwe, ustalające zaniżone opłaty eksploatacyjne od ilości rudy miedzi, zamiast od koncentratu miedzi (wbrew ocenie prawnej zawartej w wyroku SN z dnia 18.01.2002 r. oraz NSA z dnia 29 maja 2002 r., sygn. akt II SA 656/02).

W sytuacji uznania zasadności wyżej wymienionych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, poprzez pominięcie oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r., nie zachodzi potrzeba odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż już wyżej opisana wada wyroku Sądu I instancji spowodowała jego uchylenie. Nie jest tym bardziej możliwa ocena przez NSA na obecnym etapie postępowania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji obejmowało zakresem kontroli legalność zaskarżonej decyzji, w której Minister Środowiska nie rozstrzygał niniejszej sprawy merytorycznie - wbrew zaleceniom zawartym w wyroku NSA z dnia 29 maja 2002 r. (sygn. akt II SA 656/02) – tylko decyzjami z dnia 18 listopada 2002 r. ponownie rozpatrując sprawy dotyczące ustalenia opłat eksploatacyjnych, umorzył postępowania odwoławcze, a tym samym nie stosował powoływanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego – art. 84 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze NSA działając na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.