Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 315/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Przyznano pełnomocnikowi od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134 par. 1, art. 135, art. 152, art. 153, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 76 par. 1 i 3, art. 77 par. 1, art. 97 par. 1pkt 4, art. 100 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, par. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. nr [...] , II. przyznaje radcy prawnemu M.D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (w tym 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług).


UZASADNIENIE

W dniu 25 listopada 2011 r. G. L. złożyła w P. Centrum Świadczeń wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wniosek złożony na urzędowym formularzu został w punktach 2-5, 7-9, 12 potwierdzony przez zarządcę budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny zamieszkiwany przez G. L. W punkcie 4 wniosku zarządca potwierdził, iż wnioskodawczyni przysługuje tytuł prawny do zajmowanego lokalu na podstawie umowy najmu. Wnioskodawczyni do wniosku załączyła umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 1 położonego w P. na Oś. P. w pawilonie nr [...]. Stroną umowy zawartej z dnia 1 kwietnia 1997 r. była G. L. (najemca) i Przedszkole Nr [...] w P. (wynajmujący).

W trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 2 grudnia 2011 r. z pracownikiem P. Centrum Świadczeń, Dyrektor Przedszkola nr [...] poinformowała, iż G. L. z uwagi na rozwiązanie umowy najmu od dnia 1 lipca 2011 r. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu na oś. P. [...] w P. (notatka służbowa – k. 24 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. (data wpływu do organu: 30 grudnia 2011 r.) Dyrektor Przedszkola nr [...] w P. poinformował organ, iż G. L. otrzymała wypowiedzenie najmu lokalu na os. P. [...] w P. z dniem 1 lipca 2011 r. i wypowiedzenie to pozostaje mocy.

W trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 10 stycznia 2011 r. przez pracownika P. Centrum Świadczeń z pracownicą Przedszkola nr [...] M. S. potwierdziła ona, iż G. L. nie posiada tytułu prawnego do lokalu na os. P. [...] w P., bowiem umowa najmu uległa rozwiązaniu z dniem 30 czerwca 2011 r. Wypowiedzenie to jest skuteczne, a G. L. nie posiada prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego, a na dzień rozmowy nie toczyło się w sądzie jakiekolwiek postępowanie w tej sprawie (notatka służbowa z dnia 10 stycznia 2012 – k. 49 akt administracyjnych) .

W dniu [...] 2012 r. Prezydenta Miasta P. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 734 z zm.) odmówił przyznania G. L. dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że G. L. nie posiada tytułu prawnego do lokalu nr 1 na os. P. [...] w P.. Umowa najmu tego lokalu została skutecznie wypowiedziana wnioskodawczyni. Organ stwierdził także, iż w sprawie nie zachodzi okoliczność określona w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

W odwołaniu z dnia 29 stycznia 2012 r. G. L. podniosła, iż nadal posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na os. P. [...] w P.. Nie został wydany żaden wyrok sądowy czy inna decyzja pozbawiająca ją prawa do tego lokalu. Strona wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego celem opłacenia czynszu za mieszkanie. Zdaniem G. L. Dyrektor Przedszkola nr [...] w P. uniemożliwia jej otrzymanie dodatku mieszkaniowego i tym samym pozbawia możliwości opłacenia czynszu. Wskazała ponadto, iż przed sądem toczy się sprawa dotycząca niewywiązywania się przez dyrekcję przedszkola z umowy najmu.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzje w sprawie dodatków mieszkaniowych wydawane na gruncie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z przepisów. Jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi posiadanie tytułu prawnego do lokalu.

Dalej Kolegium zauważyło, iż materiału zawartego w aktach sprawy wynika, że z G. L. rozwiązana została umowa najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku mieszkalnym na Osiedlu P. [...] ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2011 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest uprawniony do kwestionowania informacji zarządcy budynku zawartej w pismach z dnia 4 lipca 2011 r. oraz z dnia 22 grudnia 2011 r. dotyczących skutecznego wypowiedzenia G. L. umowy najmu zajmowanego mieszkania. Rozstrzyganie sporów na tle umowy najmu należy do drogi sądowej.

Zdaniem Kolegium analiza akt wykazała, że od dnia 1 lipca 2011 r. G. L. zajmuje lokal nr 1 w budynku na Osiedlu P. [...] w P. bez tytułu prawnego. Z akt nie wynika, żeby przed sądem toczyła się sprawa o eksmisję.

Ponadto organ zauważył, ze zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. O uprawnieniu do lokalu socjalnego orzeka sąd rozpatrując pozew o eksmisję (nakazanie opróżnienia lokalu).

Jednocześnie podkreślono, iż dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego, osoba zamieszkująca w lokalu bez tytułu prawnego, ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy będzie spełniała przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. L. podniosła, iż traci mieszkanie służbowe, oświatowe wskutek niepłacenia czynszu spowodowanego odmową przyznania zasiłku mieszkaniowego. Skarżąca wskazała, iż zasiłek ten był płacony do września 2011 r. w tej samej sytuacji mieszkaniowej. Dalej skarżącą podniosła, iż utrzymuje się z pomocy społecznej (zasiłek okresowy) i nie ma możliwości płacenia czynszu, a sprawę skierowała do Trybunału w Strasburgu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż z uwagi na treść art. 7 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wypłacano skarżącej do listopada 2011 r. dodatek mieszkaniowy przyznany decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., mimo, iż od 1 lipca 2011 r. utraciła tytuł prawny do lokalu.

W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2012 r. G. L. podniosła, iż Dyrektor Przedszkola nr [...] jako administrator mieszkania działa z naruszeniem prawa – sam decyduje o braku uprawnień do lokalu socjalnego i innego. Dyrektor swoim działaniem uniemożliwia otrzymanie przez skarżącą dodatku mieszkaniowego i w ten sposób celowo doprowadza do zadłużenia mieszkania.

W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2012 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych przez jego błędne zastosowanie, a także naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób szczegółowy stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ nie ustalił na jakiej podstawie i czy w ogóle Dyrektor Przedszkola wypowiedział umowę najmu skarżącej. Ponadto Dyrektor Przedszkola przez ponad rok od rzekomego wypowiedzenia umowy nie podjął czynności w celu eksmisji skarżącej, a skarżąca nadal zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.

W ocenie strony skarżącej, nawet gdyby przyjąć, iż umowa najmu została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Przedszkola, to fakt niepodejmowania przez wynajmującego jakichkolwiek kroków do eksmitowania skarżącej pozwala domniemywać, iż G. L. posiada uprawnienie do korzystania z zajmowanego lokalu wynikające z dorozumianej zgody obu stron.

Zdaniem strony skoro uprawnienie do dodatku mieszkaniowego przysługuje osobie, co do której zapadł wyrok eksmisyjny, w którym orzeczono o prawie do lokalu zamiennego lub socjalnego to nie można gorzej traktować osoby, która regularnie płaci należności czynszowe, po to właśnie by uniknąć eksmisji i mieć możliwość ponownego nawiązania stosunku najmu.

W piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2012 r. skarżąca poinformowała, iż administrator lokalu wezwał ją do podania stanu licznika energii elektrycznej, co w ocenie skarżącej świadczy o tym, iż umowa najmu lokalu nadal obowiązuje i tym samym posiada ona tytuł prawny do zajmowanego lokalu.

W kolejnym piśmie z dnia 17 lipca 2012 r. G. L. powtórzyła dotychczasowe zarzuty i argumentację oraz wyjaśniła, iż płaciła czynsz regularnie w czasie gdy otrzymywał dodatek mieszkaniowy. Dyrektor Przedszkola wskazuje na nieuregulowane zaległości od 2003 r. mimo, iż wcześniej nie informował ani skarżącej ani Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o tych zaległościach, a czynsz w tym czasie był płacony terminowo.

Pismem z dnia 27 lipca 2012 r. (złożonym w sądzie w dniu 1 sierpnia 2012 r.) Dyrektor Przedszkola nr [...] poinformował o złożeniu w Sądzie Rejonowym P. [...] pozwu przeciwko G. L. o eksmisję z zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Występujący na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze i pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie okazały się trafne wszystkie zarzuty i argumenty podnoszone w skardze i kolejnych pismach procesowych skarżącej i jej pełnomocnika.

Odnosząc się do jedynego argumentu podniesionego w samej skardze podzielić bowiem należy stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 z 2001 r. ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z 2001 r. ze zm.) w sprawie dodatków mieszkaniowych nie przewidują możliwości uznaniowego przyznawania dodatków mieszkaniowych w przypadku niespełnienia kryteriów określonych w ustawie i to niezależnie od sytuacji materialnej osób ubiegających się o taki dodatek.

Jak trafnie wskazał organ II instancji dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych, w tym w szczególności posiadającym tytuł prawny do lokalu.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje:

1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Analiza przytoczonej powyżej regulacji pozwala na stwierdzenie, iż ustawodawca nie pozostawił organowi orzekającemu w przedmiocie dodatku mieszkaniowego jakiegokolwiek marginesu swobody uznania, uzależniając prawo do dodatku mieszkaniowego wyłącznie od spełnienia określonych w ustawie kryteriów, w tym od wykazania się tytułem prawnym do lokalu określonym w ustawie, względnie w braku takowego tytułu orzeczeniem o przysługiwaniu lokalu zamiennego lub socjalnego.

Niezależnie od powyższego zauważyć jednakże należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, trafnie wskazanym przez pełnomocnika skarżącej.

Nie można bowiem zgodzić się z tezą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. jakoby z materiału zawartego w aktach sprawy wynikało, iż ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2011 r. z G. L. rozwiązana został umowa najmu zajmowanego lokalu nr 1 w budynku na oś. P. [...] i co za tym idzie od dnia 1 lipca 2011 r. G. L. lokal ten zajmuje bez tytułu prawnego oraz z poglądem że skład orzekający Kolegium nie jest uprawniony do kwestionowania informacji zarządcy budynku dotyczącej skutecznego wypowiedzenia G. L. umowy najmu zajmowanego mieszkania.

Takie stanowisko organu odwoławczego sprowadza się bowiem de facto do zakwestionowania jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego – to jest zasady prawdy obiektywnej i co za tym idzie stanowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie wyłączają stosowania w postępowaniu w przedmiocie przyznania takiego dodatku przepisów k.p.a. oraz co do zasady nie modyfikują na potrzeby postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego zasad postępowania dowodowego określonych w przepisach k.p.a., a jedyne wyjątki dotyczą:

- ustalenia urzędowego wzoru podania o przyznanie dodatku,

- ustalenia urzędowego wzoru deklaracji o dochodach,

- nałożenia na właścicieli domów jednorodzinnych ubiegających się o dodatek mieszkaniowy obowiązku dołączania do wniosku, dokumentów albo oświadczenia o wielkości powierzchni użytkowej, w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni, oraz o wyposażeniu technicznym domu, zawierającego klauzulę o wskazanej w ustawie treści zastępującej pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,

- wprowadzenia zasady, iż jedynym środkiem dowodowym służącym wykazaniu, iż w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.).

Co za tym idzie w postępowaniu w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego stosuje się przepis art. 7 k.p.a. stanowiący, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowiący, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zastosowanie w tego rodzaju sprawach znajdzie także przepis art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W świetle wskazanych powyżej przepisów oczywistym jawi się, iż wbrew sugestiom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. organy administracji nie są związane informacją zarządcy nieruchomości, lecz winny każdą istotną dla sprawy okoliczność faktyczną ustalić samodzielnie w oparciu o kompletny (czyli wyczerpująco zebrany i rozpatrzony) materiał dowodowy, w szczególności gdy informacje przekazywane przez zarządcę budynku są przez stronę kwestionowane w szeregu pism procesowych, a jednocześnie informacje podawane w poszczególnych pismach sygnowanych przez zarządcę są wzajemnie sprzeczne, na co wskazuje chociażby porównanie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 25 listopada 2011 r., gdzie zarządca potwierdził fakt dysponowania przez G. L. tytułem prawnym do lokalu (najem) z kolejnymi pismami tegoż zarządcy i informacjami udzielanymi pracownikom organu I instancji telefonicznie.

Jednocześnie zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się wprawdzie umowa najmu lokalu przez G. L., to jednak brak jest dokumentu wypowiedzenia tej umowy jak i potwierdzenia, iż takowe oświadczenie woli wynajmującego dotarło w ogóle do najemcy.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż zarówno informacja pochodząca od zarządcy nieruchomości, jak i umowa najmu lokalu nie mają waloru dokumentów urzędowych, a więc nie podlegają domniemaniu określonemu w art. 76 § 1 k.p.a., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zarówno umowę najmu lokalu jak i wszelkie informacje zarządcy nieruchomości uznać zatem należy za dokumenty prywatne. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera wprawdzie przepisów o dokumentach prywatnych, to jednak przyjąć należy, iż dokument taki stanowi w postępowaniu administracyjnym (nie inaczej niż w postępowaniu cywilnym) dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokumenty prywatne stanowią zatem jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w nich oświadczenia pochodzą od wystawcy, lecz nie przesądzają o zgodności zawartych w nich twierdzeń ze stanem faktycznym. Pamiętać przy tym należy, że wiarygodność zawartych w dokumentach oświadczeń winna być oceniania tak samo, jak innych dowodów w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 107/08, publ. LEX nr 549314).

Wskazać nadto trzeba, iż tam gdzie ustawodawca zamierza wprowadzić zamknięty katalog środków dowodowych służących wykazaniu danej okoliczności faktycznej wskazuje to wprost w treści przepisu, czego przykładem jest art. 5 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych stanowiący, iż o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten przesądza tym samym, iż jedynym dowodem służącym do wykazania powyższej okoliczności w postępowaniu w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest dokument urzędowy w postaci odpowiedniego orzeczenia powyższej komisji.

W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż organ administracji wobec kwestionowania przez G. L. informacji zarządcy nieruchomości o wypowiedzeniu jej umowy najmu lokalu winien z urzędu ustalić i procesowo udokumentować fakt, czy takie wypowiedzenie, a jeśli tak to w jakiej formie, o jakiej treści i kiedy zostało do G. L. skierowane oraz czy zostało poprzedzone pisemnym upomnieniem bądź uprzedzeniem o jakim mowa w § 12 ust. 1 pk1 2 lub pkt 2 umowy najmu.

O ile w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania okazałoby się, iż wypowiedzenie umowy najmu faktycznie zostało do skarżącej skierowane, a kwestionuje ona jedynie jego skuteczność w sprawie winien natomiast znaleźć zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 100 § 1 i 3 k.p.a.

Ustalenie skutków prawnych oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy najmu i co za tym idzie istnienia bądź nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego wynikającego z umowy najmu lokalu stanowi bowiem niewątpliwie zagadnienie należące do właściwości sądu powszechnego, a jednocześnie prejudykat od którego zależeć będzie rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji, którą to okoliczność organ administracji będzie mógł samodzielnie ustalić jedynie w przypadku spełnienia się przesłanek określonych w art. 100 § 3 k.p.a., to jest gdy strona mimo wezwania nie wystąpi o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd powszechny.

Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej skargą, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy postępowania dowodowego co dom istoty sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta P. winien - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zastosować się do wytycznych Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w tym w szczególności ustalić czy istnieją dokumenty związane z wypowiedzeniem G. L. umowy najmu lokalu mieszkalnego, a jeśli tak to pozyskać do akt sprawy ich kopie, uzyskać od G. L. stanowisko co do jej oceny skuteczności ewentualnego wypowiedzenia, poczynić ustalenia czy toczą się przed sądem powszechnym postępowania w których sąd ten zmuszony będzie do dokonania oceny skuteczności tegoż wypowiedzenia i w zależności od poczynionych ustaleń rozważyć zasadność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Dopiero zrealizowanie powyższych czynności pozwoli na prawidłowe rozpoznanie podania G. L. o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Podkreślić bowiem trzeba, iż przedwczesne negatywne rozpoznanie wniosku podania strony doprowadzić może do sytuacji, w której pomimo uzyskania orzeczenia sądu powszechnego potwierdzającego posiadanie uprawnienia do lokalu mieszkalnego nie będzie ona mogła uzyskać - ze względu na powagę rzeczy - osądzonej należnego jej dodatku.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu, który nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p.p.s.a.

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek każdorazowego orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu, to użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla strony skarżącej z urzędu Sąd orzekł w punkcie II sentencji stosownie do treści art. 250 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).