Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 226/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 107 §3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: §1 ust. 2, §4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
article: § ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 265
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wójcik Asesor sądowy Marzena Łozowska (spr.) Protokolant sekr. sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2008r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z siedzibą w L.B. z dnia [...]. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pani J. R. wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z siedzibą w L. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W sekcji VI. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych zadeklarowała siedem działek ewidencyjnych, których powierzchnia gruntów rolnych ogółem (kolumna 10 sekcja VI. wniosku) wynosiła w sumie 12,18 ha. W sekcji VII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych J. R. zadeklarowała jedenaście działek rolnych oznaczonych literami od "A" do "K" o łącznej powierzchni 12,18 ha. Wśród zadeklarowanych działek - sześć - oznaczonych literami "C", "D", "E", "F", "H" i "K" o powierzchni, odpowiednio 2,13 ha, 1,33 ha, 0,19 ha, 0,60 ha, 1,10 ha, 0,70 ha zgłoszone zostały do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, tzw. płatność zwierzęca (PZ), działki rolne "B" i "J" zgłoszone zostały tylko do jednolitej płatności obszarowej (JPO), natomiast pozostałe działki zgłoszono do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO).

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. z siedzibą w L. przyznał J. R. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 6.869,69 zł, w tym tytułu: jednolitej płatności obszarowej w wysokości 3.672,76 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1.055,78 zł, płatności cukrowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 2.141,15 zł.

Organ I instancji, uzasadniając przyznanie płatności zwierzęcej wskazał, iż stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007 roku w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2007 rok (Dz. U. Nr 204, poz. 1479), do 1 h uprawy w 2007 roku wynosiła 438,76 zł. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosiła 6,05 ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni - roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosiła 6,05 ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 6,05 ha.

Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 45,80 DJP.

Organ I instancji powołując treść § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) – dalej rozporządzenie - stwierdził, że skoro powierzchnia trwałych użytków rolnych, do której przyznana została Pani J.R. płatność w roku 2006 wyniosła 4,88 ha, to mając na względzie wymieniony przepis płatność została naliczona również do areału 4,88 ha, a wyliczona kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosi 2.141,15 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zakwestionowała wysokości przyznanej płatności zwierzęcej jako odnoszącej się tylko do powierzchni 4,88 ha pomimo tego, iż zadeklarowana przez skarżącą, jak i stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej, powierzchnia na rok 2006 i 2007 wyniosła 6,05 ha. Strona stwierdziła również, iż z uwagi na prowadzoną hodowlę bydła, od dziesięciu lat uprawia na działce ew. nr x mieszanki traw.

Podniosła, iż nie przyznanie jej płatności zwierzęcej do pełnej powierzchni użytków zielonych jest krzywdzące finansowo.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44 poz. 262) - dalej: [nowela] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ ten nawiązał w pierwszej kolejności do wniosku skarżącej z dnia [...] o przyznanie płatności bezpośrednich na 2006 r., w którym strona zadeklarowała w sekcji VII (Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych dwanaście działek ewidencyjnych użytkowanych rolniczo, których powierzchnia wykorzystywana pod trwałe użytki zielone (kolumna 10 sekcja VII wniosku) wyniosła w sumie 4,88 ha. W sekcji VIII wniosku (Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) zadeklarowała trzynaście działek rolnych oznaczonych literami od "A" do "M" o łącznej powierzchni 15,46 ha, w tym działki rolne z oznaczeniem "I" i "K" o łącznej powierzchni 1,70 ha, które zostały zadeklarowane przez skarżącą jako mieszanki traw.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. z siedzibą w L. przyznał J. R. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 7.957,46 zł, w tym: JPO - 2006 (4.271,29 zł) i UPO – inne (3686,17 zł) oraz oddzielną płatność z tytułu cukru.

Decyzja nie zawierała uzasadnienia wobec stwierdzenia, że w całości uwzględniono wniosek strony.

W dalszej części organ przedstawił stan prawny sprawy wyjaśniając, że mają w niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lutego 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.) – dalej: [ustawa o płatnościach] w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz. U. Nr 44 poz. 262), a to z uwagi na treść art. 4 noweli nakazującego stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji i niezakończonych do tej daty decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 23 tej ustawy, jak również § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44 poz. 265), uzupełniającą płatnością obszarową są objęte rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym wyliczone enumeratywnie w punktach od 1 do 13. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (zwaną dalej płatnością zwierzęcą - PZ) są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem wymienionych w pkt 12, a rodzaje roślin wymienionych w punktach 1-5 i 10 obejmuje się płatnością także wówczas, gdy uprawiane są w formie mieszanek (ust. 3).

Organ odwoławczy wskazał, że w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Z kolei według ust. 2 tego przepisu płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni TUZ zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przeliczonych na DJP i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia TUZ lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, do których została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan prawny (regulacje krajowe i unijne) w zakresie pozostałych dopłat przyznanych decyzją organu pierwszej instancji, co przez stronę nie było kwestionowane.

Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że choć we wniosku na 2007 r. zadeklarowana przez skarżącą powierzchnia gruntów rolnych do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych lub powierzchni traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych (PZ) wyniosła 6,05 ha, to jednak zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia płatność zwierzęca nie może być większa niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę, do której została przyznana płatność w 2006 r. We wniosku na 2006 r. J. R. zadeklarowała do tejże płatności trzynaście działek rolnych, w tym działki rolne z oznaczeniem "B", "F", "G", "H", "M" o łącznej powierzchni 4,88 ha, dla których wskazana została grupa upraw "łąki trwałe" oraz "pastwiska trwałe" oraz działki z oznaczeniem "I" i "K" o łącznej powierzchni 1,70 ha, które zostały zadeklarowane jako "mieszanki traw". W związku z tym w 2006 r. powierzchnia, co do której została naliczona płatność zwierzęca wyniosła 4,88 ha. Zatem ta powierzchnia była wyznacznikiem płatności zwierzęcej w 2007 r.

Równocześnie organ zauważył, iż otrzymanie płatności uzupełniającej - UPO w roku 2006 i w latach poprzednich, do zadeklarowanej powierzchni mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, a tak należy traktować deklarację działek rolnych "I" i "K" (mieszanka traw) nie uprawnia do otrzymania płatności zwierzęcych w roku 2007, bowiem aby je uzyskać wnioskodawca musi spełnić przesłanki określone w przepisach § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku. Ustawodawca nie przewiduje możliwości przyznania płatności PZ rolnikowi, któremu na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 roku przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, mimo, iż uprawy te przeznaczył na paszę w związku z prowadzoną hodowlą bydła. Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem rolnikowi przysługuje płatność (PZ) do powierzchni trwałych użytków zielonych oraz do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast mieszanki roślin motylkowatych zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 13 cytowanego rozporządzenia objęte są płatnością uzupełniającą (UPO).

Na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 111/08.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca powołując treść art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku w płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazała, iż na posiadanych gruntach ornych uprawia mieszanki traw przeznaczone na paszę, ponieważ część posiadanych gruntów jest podmokła, gdyż jest często zalewana przez rzekę. Podniosła, iż co roku składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych zaznacza grupę upraw - mieszanki traw. Ponadto w wyniku przeprowadzonej kontroli gospodarstwa rolnego powierzchnia gruntów rolnych, na których znajduje się mieszanka traw została zmierzona. Strona skarżąca zarzuciła, iż wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. decyzja jest krzywdząca, gdyż ustawa gwarantuje płatności tzw. (PZ) do powierzchni uprawianych mieszanek traw na gruntach ornych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, albowiem kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że podjęto ją z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej: [p.p.s.a.] daje podstawę do uwzględnienia skargi.

Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie stała się wysokość przyznanej skarżącej decyzjami właściwych organów ARiMR dopłaty z tytułu płatności uzupełniającej do upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, tzw. płatności zwierzęcej (PZ). Wynikało to z pominięcia – przy przyznawaniu tej płatności – dwóch działek wykazanych we wniosku na 2006 r. oznaczonych jako "I" i "K" o łącznej powierzchni 1,70 ha, zajętych pod uprawę, "mieszkanek traw", nie zadeklarowanych przez stronę we wniosku na rok 2006 jako trwałe użytki zielone.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego powołanego w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wynikało, iż skarżąca w 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych, deklarując 13 działek rolnych, przy czym działki oznaczone: "B", "F", "G", "H", "M" o łącznej powierzchni 4,88 ha dla których wskazana została grupa upraw: "łąki trwałe" oraz działki z oznaczeniem "I" i "K" o łącznej powierzchni 1,70 ha, na których zostały zadeklarowane "mieszanki traw". Równocześnie organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana przez stronę powierzchnia wykorzystywana pod trwałe użytki zielone wyniosła 4,88 ha i odpowiadała areałowi działek rolnych wykazanych przez beneficjenta pod trwałe użytki zielone w tabeli VIII wniosku. Jednocześnie wskazano, ze działki rolne z oznaczeniem "I" i "K" nie zostały wykazane jako wykorzystywane pod trwałe użytki zielone.

Stwierdzono, iż zgodnie z żądaniem strony skarżącej do działek z oznaczeniem "I" i "K" przyznano uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy uprawa podstawowych. Natomiast powierzchnią uprawnioną do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze, uprawianych na trwałych użytkach zielonych jest areał 4,88 ha. Podsumowując organ stwierdził, iż otrzymanie płatności uzupełniającej - UPO w roku 2006 i w latach poprzednich, do zadeklarowanej powierzchni mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, a tak należy traktować deklarację działek rolnych "I" i "K" (mieszanka traw) nie uprawnia do otrzymania płatności zwierzęcych w roku 2007 z uwagi na przepisy § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku.

Podniesiono, że ustawodawca nie przewiduje możliwości przyznania płatności PZ rolnikowi, któremu na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 roku przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi mimo, iż uprawy te przeznaczył na paszę w związku z prowadzoną hodowlą bydła.

W ocenie Sądu tak ustalony stan faktyczny sprawy budzi uzasadnione wątpliwości.

Przede wszystkim nie wyjaśniono dlaczego działki rolne z oznaczeniem "I" i "K" na których skarżąca zadeklarowała uprawy oznaczone jako "mieszanka traw" należy traktować jako mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Organ odwoławczy nie podał okoliczności faktycznych, które legły u podstaw takiego stanowiska.

Przedstawiając stan prawny sprawy wskazać należy, że płatność zwierzęca, jako uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) została wprowadzona w 2007 r., a szczegółowe zasady jej przyznawania zostały określone najpierw w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. 46 poz. 309) obowiązującym do 13 marca 2008 r., a następnie w rozporządzeniu tegoż Ministra z dnia 15 marca 2008 r. w tej samej sprawie (Dz. U. Nr 44 poz. 265). W rozpatrywanej sprawie, zainicjowanej dnia 8 maja 2007 r., która nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 29 lutego 2008 r., czyli przed 15 marca 2008 r., słusznie zastosowano przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2006 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, co wprost wynika z art. 4 noweli, nakazującego stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (t.j. do dnia 15 marca 2008 r.). Sformułowanie "przepisy dotychczasowe" w ocenie Sądu oznacza, że należy stosować nie tylko dotychczasowe przepisy ustawy, lecz również przepisy rozporządzeń wykonawczych. Gdyby ustawodawca chciał ograniczyć zakres stosowania tego przepisu tylko do przepisów nowelizowanej ustawy, nadałby art. 4 noweli inne brzmienie. Tym samym organ odwoławczy winien rozstrzygać na podstawie rozporządzenia wykonawczego z dnia 13 marca 2007 r. Ponieważ jednak istota regulacji zawarta w obu rozporządzeniach, odnoszona do spornego zagadnienia jest prawie tożsama, to wadliwość powyższa nie miała zasadniczego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin (...) płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, z tym zastrzeżeniem, że nie może ona przekroczyć powierzchni ustalonej jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do których została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. W myśl tego przepisu (§ 4 ust. 1 pkt 2) płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. przyznano mu płatność uzupełniającą do powierzchni TUZ lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w 2007 r. zarówno nabycie prawa (§ 4 ust. 1 pkt 2) jak i wysokość płatności zwierzęcej w danym roku kalendarzowym (§ 4 ust. 2) uzależnione były od powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych w 2006 r., do których została przyznana dopłata. W tym sensie płatność zwierzęca ma charakter tzw. płatności historycznej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r. ISA/Ol 257/08).

Słuszne jest w związku z powyższym stanowisko organu odwoławczego, że dla przyznania płatności zwierzęcej istotny jest fakt zadeklarowania/posiadania powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę, do których przyznano płatność w 2006 r. (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 29.09.2008 r., sygn. akt I SA/Op 199/08, baza orzeczeń WSA dostępna w Internecie)).

W realiach rozpoznawanej sprawy oznaczało to konieczność wyjaśnienia, czy wykazane przez stronę w 2006 r. dwie działki: "I" i "K" zajęte pod uprawę: "mieszanki traw" mogły być uznane za trwałe użytki zielone lub za powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

O ile można przyjąć za zasadne twierdzenia organu, iż powyższe dwie sporne działki w 2006 r. nie zaliczone zostały do trwałych użytków zielonych - strona nie wykazała we wniosku spornych działek jako TUZ (również nie kwestionowała tego w skardze), to organ odwoławczy nie uzasadnił, dlaczego nie należało ich zakwalifikować jako powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Organ drugiej instancji arbitralne stwierdził, że "mieszankę traw" należy traktować jako mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, przez co nie mieści się w pojęciu trwałych użytków zielonych.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w 2006 r. nie były przyznawane płatności do powierzchni TUZ lub powierzchni upraw traw uprawianych na gruntach ornych. Przepisy § 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia formułują zatem przesłanki wiążące się z ukształtowanym już stanem faktycznym, ocenianym jednak przez pryzmat pojęć wprowadzonych od 1 stycznia 2007 r. w ramach ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach oraz rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt ISA/Op 89/08, baza orzeczeń WSA dostępna w Internecie).Takie unormowanie prawne wymaga szczególnej staranności organów rozpatrujących sprawę, gdyż ciężar prawidłowości rozstrzygnięcia leży w sferze dokładnych ustaleń faktycznych, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Chodzi bowiem o to, aby jednoznacznie wykazać, jaka była powierzchnia TUZ lub upraw traw na gruntach ornych, do której przyznano płatność uzupełniającą w 2006 r., a przede wszystkim, co jest podstawą takich ustaleń.

Organ odwoławczy orzekając ponownie jako organ merytorycznie rozpoznający sprawę, kwestii tej nie poświęcił żadnej uwagi, choć było to niezbędne również z tej przyczyny, iż organ pierwszej instancji nie poddał analizie stanu sprawy w kontekście przepisów obowiązujących po 18 kwietnia 2007 r. Przepisy w stanie prawnym sprzed 18-go kwietnia 2007 r. uniemożliwiały uzyskanie płatności zwierzęcych przez rolników, którzy we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonym w 2006 r. zadeklarowali trawy przeznaczone na paszę uprawiane na gruntach ornych. Znowelizowane przepisy ww. rozporządzenia umożliwiły przyznanie płatności zwierzęcych również tym rolnikom, którzy m.in. we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonym w 2006 roku zadeklarowali trawy przeznaczone na pasze uprawiane na gruntach ornych, co pominął w sowich rozważaniach organ I instancji.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymagało jej uzasadnienie. Uzasadnienie jest jednym ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art.11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (zob. wyrok WSA z dnia 01.10.2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1448/08 baza orzeczeń WSA dostępna w Internecie). Uchybienie temu obowiązkowi narusza nie tylko normę art. 107 § 3 k.p.a., lecz także zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Obowiązek organu w tym zakresie nie został zmodyfikowany przepisami ustawy o płatnościach.

Brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w części odmawiającej stronie wnioskowanej płatności, stanowi oczywiste naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozpatrzenie tej samej sprawy, z naprawieniem błędów popełnionych przez organ I instancji. Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązany był w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. miał obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zmiana art. 3 ustawy o płatnościach uzależniająca ten obowiązek od wniosku strony nie miała w niniejszej sprawie zastosowania ze względu na treść art. 4 noweli).

Reasumując, w ocenie Sądu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie dopuścił się naruszenia prawa polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu, rozpatrzeniu i ocenie stanu faktycznego w zakresie spornej między stronami kwestii kwalifikacji uprawy "mieszanki traw" jako mieszanki traw z motylkowatymi drobnonasiennymi oraz zaniechał rozważań, czy uprawiana przez stronę na spornych działkach "mieszanka traw" mieści się w pojęciu "powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych".

Dodać również należy, że taki sposób uzasadnienia spornej kwestii utrudnia sprawowanie sądowej kontroli działalności organów administracji publicznej, skoro w uzasadnieniu nie przedstawiono w wyczerpujący sposób przesłanek, jakimi kierował się organ. Samo tylko powtórzenie treści obowiązujących przepisów, bez wskazania na stan faktyczny i jego subsumcję pod określoną normę prawną narusza nie pozwala bowiem na odtworzenie przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jest to naruszenie przepisów procesowych, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ prawidłowo zredaguje pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji, gdyż ma to zasadnicze znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego.

W szczególności uzasadni i dokona oceny kwalifikacji spornych działek w aspekcie rozważonych przesłanek wynikających z norm prawa materialnego, wynikających z § 1 ust. 2 i § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r.

Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy, a o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku – na podstawie art. 152 tej ustawy.