Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 612/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 264 par. 1, art. 262 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2022r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. i M. K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących S. M. i M. K. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w części dotyczącej punktu 2 postanowienie Wójta Gminy Z. z [...] czerwca 2022 r. znak [...] i orzekło reformatoryjnie odnośnie poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego przez strony postępowania.

Postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W piśmie z 12 listopada 2020 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa Ł. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zwrócił się do Wójta Gminy Z. o przeprowadzenie rozgraniczenia działki nr [...] z obrębu P. z działkami sąsiednimi nr [...], [...] i [...] z obrębu K. oraz działki nr [...] z obrębu P. z działkami sąsiednimi nr [...] i [...] z obrębu K. Powyższe żądanie wnioskodawca zmodyfikował w piśmie z 16 grudnia 2020 r. w ten sposób, że zrezygnował z rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] z uwagi na uzgodnienie przebiegu granicy między właścicielami działek.

W postępowaniu rozgraniczeniowym czynności technicznych na gruncie dokonał upoważniony geodeta. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Z. 21 stycznia 2021 r. zawarł z geodetą D. A. umowę na wykonywanie do 31 grudnia 2021 r. rozgraniczeń zleconych przez Wójta. W § 3 ust. 1 umowy wskazano, że wartość brutto pojedynczego zlecenia strony określają na kwoty: 3000 zł za pierwsze dwa punkty granic podlegających rozgraniczeniu, 600 zł za każdy kolejny punkt granic podlegających rozgraniczeniu. W § 3 ust. 4 umowy zapisano, że wartość pojedynczego zlecenia będzie określana przez Zamawiającego na podstawie ilości punktów granic podlegających rozgraniczeniu zgodnie z obowiązującą ewidencją gruntów. Pojedyncze zlecenie należy rozumieć jako rozgraniczenie będące przedmiotem jednego postępowania administracyjnego.

W aktach sprawy znajduje się pismo Wójta Gminy Z. z 26 stycznia 2021 r. znak [...] "Zlecenie nr 3" obejmujące rozgraniczenie działek wskazanych w ww. wniosku Nadleśniczego o rozgraniczenie. W Zleceniu określono wartość wynagrodzenia geodety za sporządzenie operatu technicznego w kwocie 6 600 zł. Wartość zlecenia wyliczono w ten sposób, że za pierwsze dwa punkty graniczne ustalono wynagrodzenie w kwocie ryczałtowej 3000 zł, a za każdy następny punkt graniczny w kwocie 600 zł (wyznaczono łącznie osiem punktów granicznych, w tym dwa na granicy działki nr [...] z działką nr [...] należącą do M. i S. M. oraz sześć na granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] należącymi do D. i W. L.).

Z operatu technicznego sporządzonego w okresie 1 lutego – 17 marca 2021 r. wynika, że podczas czynności na gruncie w dniu 17marca 2021 r. obecni byli przedstawiciele właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (przedstawiciel Nadleśnictwa Ł., S. M. i W. L.), którzy zgodnie oświadczyli, że nie znali dokładnego przebiegu granicy.

Decyzją z [...] października 2021 r. znak [...] Wójt Gminy Z. ustalił jako prawnie obowiązujące granice nieruchomości wskazanych we wniosku o rozgraniczenie i operacie technicznym sporządzonym w sprawie, tj. granice działki nr [...] z działką nr [...] oraz granice działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...]. Decyzja stała się ostateczna 3 listopada 2021 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. znak [...], na podstawie art. 264 K.p.a. Wójt Gminy Z. orzekł o kosztach postępowania rozgraniczeniowego w ten sposób, że:

1) ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 6 600 zł;

2) obciążył strony kosztami postępowania w ten sposób, że:

- właściciela działek nr 1022 i 1023 Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. - kwotą 3 300 zł,

- właścicieli działki nr [...] M. i S. M. - solidarnie kwotą 1 650 zł,

- właścicieli działek nr [...], [...], [...] W. i D. L. - solidarnie kwotą 1 650 zł;

3) ustalił obowiązek wniesienia wymienionych w punkcie 2 kwot na wskazane konto i zakreślił termin 14 dni na dokonanie tej czynności.

Zdaniem organu pierwszej instancji, zasadą jest ponoszenie przez właścicieli gruntów sąsiednich po połowie kosztów rozgraniczenia oraz kosztów urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych (zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego). Rozgraniczenie pozostawało w interesie prawnym wszystkich stron postępowania, gdyż granica była sporna w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, natomiast w wyniku rozgraniczenia ustalono właściwy jej przebieg. Koszt postępowania rozgraniczeniowego został ustalony w wyniku przetargu ogłoszonego przez Urząd Gminy Z., w którym wybrano ofertę najtańszą na wykonywanie tego typu prac geodezyjnych. Przy obciążaniu kosztami postępowania organ pierwszej instancji, jak wskazał, kierował się zasadą ponoszenia kosztów utrzymania granicy po połowie, co w przedmiotowej sprawie skutkowało obciążeniem kosztami w połowie Skarbu Państwa Lasy Państwowe (3 300 zł) a pozostałym zakresie resztę stron postępowania (po 1650 zł, a więc po połowie z 3 300 zł).

Zażalenia od powyższego postanowienia złożyli:

- M. i S. M., zdaniem których koszty rozgraniczenia powinna ponieść strona zainteresowana rozgraniczeniem, powinno też dojść do poinformowania pozostałych stron o odpłatności za rozgraniczenie; nie zgodzili się z ponoszeniem kosztów rozgraniczenia w takiej samej wysokości (jako właściciele tylko jednej rozgraniczanej działki) jak inne strony będące właścicielami trzech rozgraniczanych działek. Wskazali, że nie zgadzali się na geodetę i na związane z tym koszty;

- D. i W. L., zdaniem których koszty rozgraniczenia powinny ponieść w całości Lasy Państwowe jako wnioskodawca rozgraniczenia, zwłaszcza że oni nie byli wcześniej informowani o jakichkolwiek kosztach.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. SKO w Ł. orzekło reformatoryjnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w ten sposób, że:

1) uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w części oznaczonej w sentencji punktem 2;

2) zobowiązało do poniesienia ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego strony tego postępowania, tj.:

- Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. w wysokości 3300 zł;

- D. L. i W. L. (właścicieli działek nr [...], nr [...] i nr [...]) w wysokości 1800 zł;

- M. M. i S. M. (właścicieli działki nr [...]) w wysokości 1500 zł,

3) w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem Kolegium, w sprawie istnieją podstawy do wydania – przy zastosowaniu art. 264 § 1 K.p.a. - postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu uiszczenia tych kosztów. Postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się na wniosek jednej ze stron (Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Ł. jako właściciela działek nr [...] i nr [...] obręb P.), doszło do wydania decyzji o rozgraniczeniu, czynności rozgraniczeniowych dokonał upoważniony przez Wójta Gminy Z. geodeta D. A. i zgodnie z wystawioną przez niego fakturą VAT nr [...] z dnia 23 marca 2021 r. koszt wykonania rozgraniczenia wyniósł 6600 zł.

Kolegium jako sporne uznało rozliczenie tych kosztów na strony postępowania. Wskazało, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy nr [...] z 21 stycznia 2021 r. zawartej między Gminą Z. a geodetą wynika, że geodeta zobowiązuje się do wykonywania rozgraniczeń zleconych przez Wójta Gminy Z. (§ 1 pkt 1 umowy); zgodnie z § 3 pkt 1 (tej umowy) "wartość brutto pojedynczego zlecenia została określona w wysokości: cena brutto za pierwsze dwa punkty granic podlegających rozgraniczeniu - 3000 zł; cena brutto za każdy kolejny punkt granic podlegających rozgraniczeniu 600 zł". Mając to na uwadze Kolegium ustaliło, że na granicy działek nr [...] i nr [...] wytyczono dwa punkty graniczne, zatem koszt ustalenia tej granicy, zgodnie z § 3 pkt 1 ww. umowy, wyniósł 3 000 zł. Natomiast na granicy działki nr [...] z działką nr [...] oraz na granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...] wytyczono jeszcze 6 punktów granicznych, czyli zgodnie z zapisem w § 3 pkt 1 umowy, koszt ustalenia tej granicy wyniósł 3600 zł. Skoro, jak wskazał organ odwoławczy, właściciele rozgraniczanych działek ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, to ustalenie tych kosztów w przedmiotowej sprawie powinno wynosić: działki nr [...] z działką nr [...] w wysokości 3000 zł, czyli po połowie tj. po 1500 zł Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. (właściciel działki nr [...]) oraz M. M. i S. M. (współwłaściciele działki nr [...]); działki nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] i nr [...] w wysokości 3600 zł, czyli po połowie tj. po 1800 zł Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. (właściciel działek nr [...] i nr [...]) oraz D. L. i W. L. (współwłaściciele działek nr [...], nr [...] i nr [...]).

Kolegium nie podzieliło zarzutów zażaleń, iż koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść w całości wnioskodawca, czyli Skarb Państwa Nadleśnictwo Ł. Przytoczyło treść art. 262 § 1 K.p.a. i wywiodło, że rozgraniczenie może nastąpić albo wtedy, gdy granice nie zostały ustalone (choćby nawet właściciele sąsiednich nieruchomości nie prowadzili sporu co do przestrzennego zakresu ich praw), albo wtedy, gdy granice zostały wprawdzie ustalone, ale następnie stały się sporne. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie wystąpiła druga z wymienionych sytuacji. Z protokołu granicznego sporządzonego 17 marca 2021 r. wynika, że obecne w terenie strony oświadczyły, że nie znają dokładnego przebiegu granic. Geodeta odszukał w punkcie 0-4231 rurę metalową, a w pozostałych punktach rozgraniczanych odcinków granicznych nie odnalazł stabilizacji. W związku z tym kontrolnie pomierzył punkty osnowy szczegółowej, drogi gruntowe oraz linię lasu i na tej podstawie wytyczył granice rozgraniczanych nieruchomości.

Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze I OPS 5/06 i wywiodło, że ustalenie spornych granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Wskazało na przepis art. 152 Kodeksu cywilnego, który ma zastosowanie w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w ten sposób, że koszty rozgraniczenia powinni ponosić właściciele rozgraniczanych nieruchomości po połowie. Dlatego, zdaniem Kolegium, należało uwzględnić zarzut M. M. i S. M. (współwłaścicieli działki nr [...]), bowiem Wójt Gminy Z. nieprawidłowo ustalił przypadającą na nich część kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skutkowało to koniecznością zmiany skarżonego postanowienia w części oznaczonej punktem 2. Kolegium poinformowało strony o treści przepisu art. 267 K.p.a.

Skargę na postanowienie Kolegium złożyli do sądu administracyjnego M. i S. M. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 152 Kodeksu cywilnego przez rozdzielenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego dokonanego przez geodetę w ten sposób, że obciążono ich kwotą 1500 zł, podczas gdy skarżący winni ponieść jedynie koszt rozgraniczenia jednego punktu granicznego, tj. 825 zł. Organ drugiej instancji dokonał błędnej wykładni i uznał, że skoro koszty rozgraniczenia za pierwsze dwa punkty wynoszą 3000 zł, to skarżący powinni ponieść ich połowę, podczas gdy powinni oni ponieść kwotę za liczbę rozgraniczanych punktów. W niniejszej sprawie z działką skarżących były rozgraniczane dwa punkty. Zatem skarżący winni ponieść koszt jednego punktu. Wskazali wyrok w sprawie III SA/Kr 927/19.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem sporu jest sposób obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego – uczestników tego postępowania, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji rozdzielił koszty w ten sposób, że ich połową obciążył wnioskodawcę a drugą połową pozostałych uczestników postępowania, zaś organ odwoławczy uzależnił wielkość kosztów obciążających każdą ze stron od liczby punktów granicznych, jakie miały być ustalone dla każdej z rozgraniczanych działek (uwzględniając fakt, że geodeta uzależnił wynagrodzenie za każde zlecenie od liczby punktów granicznych podlegających ustaleniu). Zdaniem sądu, kierunek rozumowania Kolegium co do zasady był trafny, jednak został nieprawidłowo zrealizowany. Natomiast orzeczenie organu pierwszej instancji odrywające rozdzielenie kosztów od sposobu, w jaki koszty zlecenia wyliczył biegły – nie podlega akceptacji.

Zgodnie z art. 262 § 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 K.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 §1 K.p.a.).

W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wywiedziono, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 K.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Wskazał, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 K.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania.

Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, który pozostaje związany stanowiskiem NSA zawartym w ww. uchwale na zasadzie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), brak jest więc uznaniowości organów w stosowaniu art. 152 K.c. Skoro bowiem w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ponoszenia kosztów przez strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przekazującą sprawę do rozpoznania sądowi rejonowemu). Za takim rozumieniem przemawia następujący fragment uzasadnienia powołanej uchwały: "Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych". Obowiązek współdziałania wiąże się z tym, że właściciele sąsiadujących nieruchomości mają własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego interes prawny w postępowaniu administracyjnym rozgraniczeniowym, a więc mają w nim legitymację materialną. Branie więc udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie tej strony postępowania. Jak wskazał NSA w sprawie I OSK 1563/20, twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, organ nie ma swobody w zakresie obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego (por. także wyrok w sprawie I OSK 2888/15). Innymi słowy, skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich. Jeszcze inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że ustalenie interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych towarzyszących rozgraniczeniu. Wyjątkowo jedynie, gdy faktycznie okoliczności sprawy wskazują, że nie było żadnych podstaw do złożenia wniosku o rozgraniczenie (spór powstał sztucznie) – istnieje możliwość rozważenia odstąpienia od obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Zdaniem sądu, prawidłowo więc organy obydwu instancji w sprawie niniejszej ustaliły, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinni ponieść wszyscy uczestnicy rozgraniczenia. Zwrócić należy uwagę, że w piśmie z 7 grudnia 2020 r. precyzującym wniosek o rozgraniczenie Nadleśniczy wskazywał na uprawianie rolne gruntów Lasów Państwowych z naruszeniem granicy. Trafnie też Kolegium zaakcentowało, że do protokołu granicznego obecne strony (przedstawiciele właścicieli wszystkich rozgraniczanych działek) oświadczyły, że nie znały dokładnego przebiegu granic. Wskazuje to, że obiektywnie rzecz ujmując wszystkie strony miały interes prawny w ustaleniu granic, które stały się sporne. Nie podlegały zatem uwzględnieniu zarzuty zażaleń, iż rozgraniczenie pozostaje wyłącznie w interesie Nadleśnictwa. Bezskuteczne były też zarzuty o braku wiedzy uczestników rozgraniczenia o konieczności poniesienia jego kosztów. Obowiązek poniesienia tych kosztów wynika z przepisów prawa, co wyżej wywiedziono. Nadto, faktura za czynności geodezyjne znajduje się w aktach administracyjnych postępowania rozgraniczeniowego, a strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy o rozgraniczenie zawiadomieniem z 19 kwietnia 2021 r. w trybie art. 10 § 1 K.p.a. (k. 20 akt adm. pierwszej instancji).

Nie mógł natomiast zostać zaakceptowany sposób rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzony w pierwszej oraz w drugiej instancji administracyjnej. Skoro przepis art. 152 K.c. stanowi expressis verbis o ponoszeniu ciężarów związanych z granicą po połowie przez właścicieli sąsiadujących nieruchomości, co przekłada się na rozliczanie kosztów postępowania rozgraniczeniowego – to niezasadne jest ich ustalenie w ten sposób, że skoro były trzy podmioty właścicielskie rozgraniczanych działek (Nadleśnictwo, małżonkowie M. i małżonkowie L.), to połowę tych kosztów powinien ponieść wnioskodawca a pozostałą połowę reszta uczestników (w równych częściach dwie rodziny) – jak ustalił organ pierwszej instancji. Można by rozważyć ten sposób rozliczenia w sytuacji, gdyby granice działek małżonków L. i M. wymagały identycznego nakładu pracy biegłego. Wówczas obciążenie połową kosztów Nadleśnictwo a pozostałą połową (w częściach równych) pozostałych właścicieli, odzwierciedlałoby stopień zaangażowania interesu prawnego każdego z nich. W sprawie niniejszej mamy jednak sytuację, gdy sposób wyliczenia kosztów rozgraniczenia przez geodetę uzależniony został od konkretnych przesłanek – poniesienia opłaty ryczałtowej za dwa pierwsze punkty graniczne (nie wskazał biegły, o jakie konkretnie punkty na tej konkretnie ustalanej granicy chodzi, tj. czy są to punkty granic nieruchomości małżonków M. czy L. – zatem kwotę 3000 zł należy traktować jak ryczałtową) a następnie w zależności od liczby kolejnych punktów. W tych okolicznościach niezasadnie więc Kolegium przyjęło, że skoro działka małżonków M. ma dwa sporne punkty graniczne, to powinni oni ponosić połowę z opłaty ryczałtowej 3000 zł a drugą połowę z tej opłaty wnioskodawca, resztę zaś kosztów należy rozliczyć po połowie między wnioskodawcę a pozostałych uczestników rozgraniczenia. Sąd nie znajduje uzasadnienia dla przypisania opłaty ryczałtowej akurat punktom granicznym granicy działek małżonków M. z działkami Nadleśnictwa, a nie np. dwóm innym punktom granicznym rozgraniczanych działek. Nie ma podstaw do takiego przypisywania, jak uczyniło to Kolegium, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Jeszcze raz należy wskazać, że umowa zawarta przez Gminę z geodetą nie wskazywała, że akurat dwa punkty graniczne działek małżonków M. to koszt 3000 zł. Z jej treści wynika natomiast, że geodeta przystępując do rozgraniczenia pobiera na początku ryczałtowo kwotę 3000 zł za dwa pierwsze punkty graniczne. To zaś oznacza, że w zasadzie każdy z uczestników rozgraniczenia powinien w tej kwocie partycypować, bowiem bez niej geodeta nie przystępuje do czynności. Wniosek ten znajduje umocowanie w treści § 3 ust. 1 i 4 umowy, zgodnie z którymi wartość pojedynczego zlecenia to 3000 zł za dwa pierwsze punkty i po 600 zł za kolejne, a pojedyncze zlecenie to "rozgraniczenie będące przedmiotem jednego postępowania administracyjnego". Inaczej obrazowo rzecz ujmując, gdyby rozgraniczenie działek Nadleśnictwa z działkami pozostałych stron postępowania przebiegało w dwóch odrębnych postępowaniach, w każdym z tych postępowań za przystąpienie do czynności należałoby zapłacić geodecie 3000 zł, a za każdy następny punkt graniczny – po 600 zł. Poniesienie tej kwoty w jednym postępowaniu oznacza więc z jednej strony, swego rodzaju ograniczenie wydatków dla uczestników rozgraniczenia (jeśli rozgraniczenie tak jak w sprawie niniejszej obejmuje 8 punktów), ale z drugiej, niedopuszczalne przypisanie tych ryczałtowo "kosztujących" punktów tylko do jednej wybranej granicy mającej dwa punkty objęte czynnościami geodety. Gdyby zaakceptować sposób rozdzielenia kosztów dokonany przez Kolegium, oznaczałoby to przyzwolenie na uznaniowość nieznajdującą oparcia w postępowaniu o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Zdaniem natomiast sądu, ze względu na przyjęty w sprawie przez geodetę i niekwestionowany przez żadną ze stron sposób wyliczenia jego wynagrodzenia (a także wysokość tego wynagrodzenia, która również nie była kwestionowana), należało w sprawie niniejszej rozliczyć koszty postępowania rozgraniczeniowego właśnie z uwzględnieniem sposobu ich wyliczenia przez geodetę, tzn. w zależności od punktów granicznych i uwzględniając udział każdej ze stron-uczestników rozgraniczenia w opłacie ryczałtowej 3 000 zł. W sytuacji zatem, gdy łączne koszty rozgraniczenia wyniosły 6600 zł i są one ściśle powiązane z ilością punktów granicznych niezbędnych do wytyczenia granic, należało ustalić cenę za jeden punkt graniczny (6600 zł : 8 punktów granicznych = 825 zł za punkt) i następnie w zależności od ilości punktów granicznych na każdej z granic rozliczyć te koszty po połowie między właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, tj. działka nr [...] i nr [...] – dwa punkty graniczne i dwie strony zainteresowane (małżonkowie M. i Nadleśnictwo); działki nr [...], [...] i [...] z działką nr [...] - sześć punktów granicznych i dwie zainteresowane strony (małżonkowie L. i Nadleśnictwo). Ten sposób rozliczenia uwzględnia okoliczności, które faktycznie miały wpływ na wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, tj. koszty geodety, które były uzależnione od ilości punktów granicznych, zaangażowanie geodety w każdą ze spornych granic (ilość koniecznych punktów uwzględniającą długość granicy), a także ilość stron i ich wspólną odpowiedzialność za każdą z ustalanych granic na zasadzie art. 152 K.c. Wymagana w tym przepisie wspólna odpowiedzialność właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (jak przepis stanowi "po połowie") odzwierciedlona zostanie jako połowa kosztów przypadająca na każdego ze współwłaścicieli za każdy punkt graniczny ich własnej granicy ustalony przez geodetę jako niezbędny do ustalenia tychże granic. Odmienne rozstrzygnięcie w stanie faktycznym sprawy niniejszej narusza art. 152 K.c.

Dodać należy, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego żadna ze stron nie kwestionowała ilości punktów granicznych, jakie geodeta wyznaczył (a organ zaakceptował) jako konieczne do prawidłowego wytyczenia spornych granic. Nieprawidłowości w tym zakresie nie stwierdza również sąd, biorąc pod uwagę długość granic i ich przebieg na rysunkach na k. 13 i 14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji oraz np. na k. 38 operatu technicznego.

W wyniku niniejszego wyroku organ pierwszej instancji ponownie rozliczy koszty postępowania rozgraniczeniowego uwzględniając ocenę prawną sądu (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a. W ich skład weszła wysokość wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.