Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 421/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] określającą Skarżącej M. K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 34.378 zł.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ wskazał, iż przepis art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 - dalej "u.p.d.o.f."), zwalniał od podatku dochodowego dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym obrocie publicznym. Zdaniem organu I instancji, zwolnienie wynikające z powołanego przepisu nie miało jednak zastosowania w przypadku zbywania akcji przez pracowników Banku [...] S.A. z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie, dotyczących nabycia przedmiotowych akcji.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącej podniósł:

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej "Op") oraz art. 52 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., w związku z przyjęciem, iż przychód uzyskany przez Skarżącą z tytułu sprzedaży akcji Banku [...] S.A. w roku 1999 w wysokości 77.290,00 zł stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na ogólnych zasadach, mimo iż przychód ten podlegał w całości zwolnieniu od podatku na podstawie art. 52 u.p.d.o.f.,

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239 ze zm., dalej - "ustawa o publicznym obrocie") poprzez przyjęcie, iż na podstawie tego przepisu sprzedaż akcji Banku [...] S.A. nabytych na podstawie publicznej oferty akcji w ramach tzw. transzy pracowniczej nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż dochody ze sprzedaży akcji nabytych przez pracowników Banku [...] nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., gdyż nabycie akcji przez tych pracowników nastąpiło w szczególnym trybie, który nie może być utożsamiany z ofertą publiczną lub nabyciem na rynku regulowanym. W ocenie organu odwoławczego, przychód z tego tytułu stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. i zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi w czasie prywatyzacji Banku [...] S.A. przepisami ustawy o publicznym obrocie, publiczny obrót papierami wartościowymi zdefiniowany był jako proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowanie nabycia skierowane jest do więcej niż trzystu osób albo do nieoznaczonego adresata (art. 1 § 1 tej ustawy). Z kolei w doktrynie prawa wyrażane są poglądy, iż oferta publiczna to proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Zdaniem organu odwoławczego, można zatem stwierdzić, iż definicja obrotu publicznego obejmuje swoim zakresem również pojęcie oferty publicznej. W konsekwencji, jeżeli jakiś stan faktyczny został przez ustawodawcę wyłączony spod pojęcia publicznego obrotu, to jednocześnie nie mógł być zakwalifikowany jako publiczna oferta papierów wartościowych. Do takich wyjątków, w ocenie organu II instancji, należało udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki oraz producentom rolnym, na trwałe związanym z przedsiębiorstwem.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie budzi wątpliwości, iż prywatyzacja Banku [...] S.A. została dokonana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm., dalej "ustawa prywatyzacyjna"). Jak bowiem wynika z uchwały Nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia akcji Banku [...] S.A. podstawą prywatyzacji tego banku były przepisy wskazanej wyżej ustawy. Organ II instancji zwrócił również uwagę, iż nabywanie akcji przez pracowników Banku [...] odbiegało w istotny sposób od przewidzianego w prospekcie emisyjnym trybu przewidzianego dla innych niż pracownicy osób. Z kolei sposób określenia kręgu uprawnionych do nabycia akcji, stosowanie preferencji cenowych oraz wprowadzenie w Regulaminie ograniczeń w zakresie zbywalności akcji nabywanych przez pracowników, wskazywał na tożsamość procesu udostępniania akcji pracownikom prywatyzowanego Banku [...] z procesami prywatyzacji innych podmiotów państwowych. Zdaniem organu odwoławczego skoro pracownikom banku udostępniono akcje w procesie prywatyzacji, ich nabywanie nie stanowiło publicznego obrotu, a w dalszej konsekwencji nie było nabyciem na podstawie oferty publicznej.

Organ II instancji wskazał również, że dodatkowym argumentem świadczącym o tym, iż nabycie akcji Banku [...] nastąpiło w innym niż oferta publiczna trybie jest porównanie treści ust. 1 i 2 art. 23 ustawy prywatyzacyjnej. W ustępie pierwszym art. 23 tej ustawy wskazano sposoby udostępnienia akcji w spółkach należących do Skarbu Państwa, a w tym również ofertę publiczną. Z kolei ustęp drugi stanowił, iż Rada Ministrów może wskazać inny niż w ustępie pierwszym tryb udostępnienia akcji. Z powyższego organ odwoławczy wyprowadził wniosek, iż gdyby akcje banku były udostępniane pracownikom w trybie oferty publicznej nie potrzeba byłoby korzystania z delegacji zawartej w ustępie drugim tego przepisu. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że udostępnienie pracownikom Banku [...] S.A. akcji nastąpiło w szczególnym, innym niż oferta publiczna trybie, a zatem dochody uzyskane z ich sprzedaży nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f.

Odnosząc się szerzej do argumentacji odwołania Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, iż fakt, że Bank [...] nigdy nie był przedsiębiorstwem państwowym, ani bankiem państwowym nie oznacza, że nie podlegał prywatyzacji na podstawie przepisów ustawy prywatyzacyjnej. Z zakresu podmiotowego wspomnianej ustawy wynika jednoznacznie, iż ustawa powyższa ma zastosowanie nie tylko do przedsiębiorstw państwowych, ale również do spółek prawa handlowego o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, za jaką został uznany Bank [...] S.A. Zdaniem organu odwoławczego, to że prywatyzacja Banku [...] odbywała się w trybie szczególnym nie zmienia faktu, iż jej podstawę prawną stanowiły przepisy wskazanej ustawy prywatyzacyjnej. Z kolei okoliczność, iż nabywanie akcji przez pracowników banku następowało w oparciu o Regulamin i przy okazji publicznej oferty innych akcji nie podważa faktu, iż normatywne podstawy takiego trybu stanowiła ustawa prywatyzacyjna. Organ II instancji wskazał, iż na podstawie jednej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd mogą - obok akcji przeznaczonych do sprzedaży w drodze publicznej oferty – zostać dopuszczone do publicznego obrotu akcje np. imienne uprzywilejowane lub inne, które nie są lub nie mogą być przedmiotem publicznej oferty. Można zatem stwierdzić, iż fakt dopuszczenia akcji do publicznego obrotu, nie przesądza sam przez się o trybie ich dalszego zbywania lub nabywania. Zdaniem organu odwoławczego, nie może być rozstrzygające w niniejszej sprawie również stanowisko Komisji Papierów Wartościowych wyrażone w postanowieniu z dnia [...] marca 2000 r., ponieważ nabywanie akcji przez pracowników odbywało się w szczególnym trybie, którego zasady były opisane w odrębnym dokumencie (Regulaminie), który stanowił jedynie załącznik do prospektu.

W skardze z 28 grudnia 2006 r. pełnomocnik Skarżącej zarzucił powyższej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Op oraz art. 52 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. pkt 6 u.p.d.o.f., polegające na ustaleniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, że dochód osiągnięty przez Skarżącą, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jest wyższy od dochodu zadeklarowanego w zeznaniu podatkowym za 1999 r. w związku z przyjęciem, iż przychód uzyskany przez Skarżącą z tytułu sprzedaży akcji Banku [...] S.A. w roku 1999 w wysokości 77.290,00 zł stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na ogólnych zasadach, mimo iż przychód ten podlegał w całości zwolnieniu od podatku na podstawie art. 52 u.p.d.o.f., ponieważ akcje zostały nabyte na podstawie publicznej oferty i zostały zbyte na giełdzie,

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 ustawy o publicznym obrocie, poprzez przyjęcie, iż na podstawie tego przepisu sprzedaż akcji Banku [...] S.A. nabytych na podstawie publicznej oferty akcji w ramach tzw. transzy pracowniczej nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż z art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. wynika, że zwolnienie od podatku dochodowego sprzedaży akcji uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie: akcje muszą być dopuszczone do obrotu publicznego oraz muszą być nabyte na podstawie oferty publicznej, lub na giełdzie papierów wartościowych, bądź na rynku regulowanym. W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z akcjami, które zostały dopuszczone do obrotu publicznego oraz zostały nabyte w drodze oferty publicznej. Pełnomocnik wskazał, iż dowodem spełnienia pierwszej z przesłanek jest treść decyzji Komisji Papierów Wartościowych nr [...] z [...] maja 1997 r., w której Komisja wyraziła zgodę na wprowadzenie do publicznego obrotu 65.000.000 akcji zwykłych na okaziciela serii A Banku [...]. W związku z tym, papiery wartościowe objęte "zgodą" nabrały statusu papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu. Akcje te zostały następnie wprowadzone do obrotu publicznego na podstawie decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 1997 r. i umieszczone w prospekcie emisyjnym. Pełnomocnik wyjaśnił, iż pracownicy Banku nabywali przedmiotowe akcje w ramach pierwszej publicznej oferty sprzedaży akcji na okaziciela w ramach tzw. "transzy pracowniczej". Dlatego też, zdaniem pełnomocnika, organ podatkowy błędnie uznał, iż nie zaistniała druga z przesłanek określonych we wskazanym przepisie, a mianowicie, że akcje nie zostały nabyte w ramach oferty publicznej. Pełnomocnik Skarżącej wskazał również, iż postanowieniem z [...] marca 2000 r., wydanym na podstawie art. 113 § 2 KPA na żądanie Banku [...], Komisja Papierów Wartościowych wyjaśniła, iż użyty termin "publiczna oferta" odnosi się do wszystkich akcji serii A Banku [...] S.A. w W. Powyższe, zdaniem pełnomocnika, oznacza iż także akcje w tzw. transzy pracowniczej były przedmiotem oferty publicznej. Pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na brak definicji legalnej terminu "oferta publiczna", interpretacja przyjęta przez Komisję Papierów Wartościowych w postanowieniu z dnia [...] marca 2000 r., zgodna z przyjętym powszechnie znaczeniem tego terminu funkcjonującym w obrocie gospodarczym, winna mieć zastosowanie także w sprawach należących do kompetencji organów podatkowych. Pełnomocnik stwierdził również, że skoro termin "oferta publiczna" jest znaczeniowo szerszy od pojęcia "obrót publiczny", to nie odnoszą się do niego ograniczenia definicyjne wynikającej z ustawy o publicznym obrocie.

W związku z powyższym, pełnomocnik stwierdził, iż wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej akcje zostały nabyte przez Skarżącą w ramach tzw. transzy pracowniczej na podstawie prospektu emisyjnego, stanowiącej element publicznej oferty sprzedaży akcji. Dlatego też, nie ma podstaw do przyjęcia, iż akcje zostały nabyte w trybie szczególnym, który nie może być utożsamiany z ofertą publiczną.

Pełnomocnik zauważył również, że Bank [...] S.A. w W. nie był nigdy przedsiębiorstwem państwowym, a zatem udostępnienie akcji z transzy pracowniczej następowało w ramach dopuszczenia akcji jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa do obrotu publicznego. Zdaniem pełnomocnika, przyjęty tryb sprzedaży uniemożliwia przyjęcie i zastosowanie do tej oferty publicznej, w odniesieniu do wszystkich transzy, w tym pracowniczej, ograniczenia definicyjnego zawartego w art. 1 § 1 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej, art. 2a ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej odnosi się jedynie do kwestii wyrażenia zgody na prywatyzację, w tym przypadku Banku [...] S.A. przez Radę Ministrów i nie powoduje automatycznie, że prywatyzacja została przeprowadzona w oparciu o przepisy w/w ustawy. Pełnomocnik podniósł dodatkowo, iż Skarżąca dysponuje kopią zaświadczenia wydanego przez Ministra Skarbu Państwa w dniu [...] grudnia 2005 r. potwierdzającego szczególny tryb zbycia akcji Banku [...]. Zgodnie z tym pismem "Regulamin nabywania akcji Banku [...] S.A." został ustanowiony na podstawie art. 385 KC oraz Uchwały Nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r.

W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do wyłączenia sprzedaży przedmiotowych akcji ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej zwana p.u.s.a.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Zasadniczy zarzut skargi dotyczył naruszenia prawa materialnego w postaci art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się przede wszystkim do znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy sprzedaż akcji Banku [...], nabytych przez pracownika Banku w związku z jego prywatyzacją, a ściślej w ramach puli pracowniczej akcji, była zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych, czy też ze zwolnienia nie korzystała.

Spór ten wiązał się z koniecznością prowadzenia rozważań także w płaszczyźnie przepisów dotyczących obrotu papierami wartościowymi (akcjami) oraz prywatyzacji.

Problematyka opodatkowania sprzedaży akcji Banku [...] nabytych uprzednio przez pracowników w ramach transzy pracowniczej była już przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących sytuacji takich podatników w latach 1999-2000 (por. np. wyroki: z 29 września 2000r., sygn. akt III SA 367/00, ONSA 2001/4/184, z 18 września 2001r., sygn. akt III SA 871/00 LEX nr 53611, z 13 grudnia 2001r., sygn. akt III SA 2037/00, LEX nr 53607, z 17 grudnia 2001r., sygn. akt III SA 1022/00, LEX nr 53610, z 28 grudnia 2001r., sygn. akt III SA 2204/00 LEX nr 53604, z 3 stycznia 2002r., sygn. akt III SA 2259/00, LEX nr 53865 i z 1 lutego 2002r., sygn. akt III SA 2485/00, LEX nr 53608). Sąd ten jednoznacznie i konsekwentnie przyjmował, niezależnie od pewnych różnić w prezentowanej argumentacji, iż akcje ww. Banku nabyte przez pracowników tego Banku w procesie jego prywatyzacji nie spełniają przesłanek określonych w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. do zwolnienia sprzedaży tych akcji od podatku dochodowego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje takie samo stanowisko w kwestii zakresu stosowania powołanego przepisu. W takim więc znaczeniu niniejsze orzeczenie kontynuuje dotychczasową linię orzeczniczą.

Dla ustalenia czy sprzedane akcje były objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też zwolnieniem przewidzianym w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. ważne było ustalenie: w jakim trybie odbywała się prywatyzacja Banku [...].

W ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości, iż prywatyzacji Banku [...] dokonano w ramach przepisów ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz w oparciu o możliwą do podjęcia na jej gruncie uchwałę nr 18.

Zgodnie z art. 45a tej ustawy przepisy art. 2a stosuje się również do spółek, których jedynym akcjonariuszem albo wspólnikiem jest Skarb Państwa, powstałych w trybie innym niż przewidziany w ustawie o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Takim podmiotem był właśnie Bank [...]. Przepis do którego odesłano stanowił w ust. 1, iż Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, przedsiębiorstwa państwowe oraz jednoosobowe spółki Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. W wyniku wykonania tej delegacji wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 157, poz. 792 ze zm.). W wykazie jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, zawartym w załączniku nr 2 do rozporządzenia w pkt 4 poz. 118 znalazł się Bank [...] SA w W. Z kolei w ust. 2 art. 2a ustawy prywatyzacyjnej ustawodawca przesądził, iż prywatyzacja takich spółek wymaga zgody Rady Ministrów. Natomiast w art. 45b ustawy prywatyzacyjnej postanowiono, iż do zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego mają zastosowanie przepisy art. 23 tej ustawy. Te ostatnie przepisy odnosiły się do trybów zbywania akcji należących do Skarbu Państwa.

Podkreślić też należy znaczenie kluczowej dla prywatyzacji Banku [...] uchwały nr 18, która dała początek i w ogóle możliwość przeprowadzenia tej prywatyzacji. W podstawie prawnej rozpatrywanego aktu prawnego powołano przepisy art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b ustawy prywatyzacyjnej. Bank [...], jak już wspomniano, został zaliczony przez Radę Ministrów w oparciu o przepis art. 2a ust. 1 ustawy prywatyzacyjnej do jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Skutkiem tego prywatyzacja Banku wymagała zgody Rady Ministrów. Wykonaniem omówionego przepisu była właśnie wskazana uchwała nr 18.

Do zbycia należących do Skarbu Państwa akcji Banku [...] miały zastosowanie przepisy art. 23 ustawy prywatyzacyjnej. Przepis ten w ust. 1 określał tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, który polegał na przetargu (pkt 1), ofercie ogłoszonej publicznie (pkt 2) oraz na rokowaniach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia (pkt 3). Trzeba podkreślić, że brzmienie art. 23 ust. 1 ustawy prywatyzacyjnej i użyte w nim sformułowanie "z zastrzeżeniem przepisów art. 24" wskazuje na to, że ustawodawca tryb zbywania akcji pracowniczych uznał za odrębny od innych trybów zbywania akcji wymienionych w tym przepisie, w tym i oferty ogłoszonej publicznie.

Sąd podkreśla jednocześnie, że art. 23 ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej upoważniał Radę Ministrów do zezwolenia na inny niż określony w ust. 1 art. 23 tryb zbycia akcji należących do Skarbu Państwa.

W świetle § 2 ust. 1 uchwały nr 18 innymi niż wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy prywatyzacyjnej trybami były: 1) rokowania podjęte na podstawie zaproszenia skierowanego do oznaczonych osób lub 2) oferta skierowana do oznaczonych osób. Wskazane formy zbycia dotyczyły nie więcej niż 73% akcji Banku [...] należących do Skarbu Państwa.

Z § 3 ust. 1 uchwały nr 18 wynikało, że w przypadku zbycia akcji osobom zatrudnionym w Banku, zastosowanie innego trybu niż przewidziany w ustawie o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych polegało na zmniejszeniu liczby akcji zbywanych pracownikom do nie więcej niż 7,14% i określeniu ceny zbywanych tej grupie osób akcji w wysokości ich wartości nominalnej. Określenie natomiast szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę Banku [...], zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.

Obowiązujący w 1999 r. przepis art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. uzależniał zwolnienie sprzedaży akcji z podatku dochodowego od dopuszczenia ich do obrotu publicznego oraz nabycia ich na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy o publicznym obrocie – publicznym obrotem jest proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie akcji skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata.

Publicznym obrotem nie jest (podkreślenie Sądu) natomiast - w świetle art. 1 § 1 pkt 1 ustawy o publicznym obrocie – udostępnianie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki. W przepisie tym mówi się wyłącznie o procesie prywatyzacji, nie precyzując czy ma ona miejsce na podstawie przepisów ustawy, czy również uchwały organu administracji państwowej. W § 1 uchwały nr 18 stwierdzono, że wyraża się zgodę na prywatyzację Banku [...], a w § 3 pkt 1 stwierdzono, że zezwala się Ministrowi Skarbu Państwa na zbycie nie więcej niż 7,14% ogólnej liczby akcji Banku [...] osobom zatrudnionym w tym Banku, po cenie odpowiadającej wartości nominalnej akcji. Szczegółowe zasady i warunki przydziału akcji pracownikom Banku miał określić, w świetle § 3 pkt 2 uchwały nr 18, regulamin uchwalony przez Radę Banku i zatwierdzony przez Ministra Skarbu Państwa.

Wspomnieć też można, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 2 ustawy prywatyzacyjnej przez udostępnienie akcji rozumie się w szczególności sprzedaż akcji i zbycie praw z akcji, a w art. 23 ust. 2, który znajdował zastosowanie w procesie prywatyzacji Banku [...], mówi się o zbywaniu akcji.

W ocenie Sądu należy zatem uznać, że procesowi prywatyzacji, w świetle powyższych uregulowań prawnych, podlegały akcje Banku [...] należące do Skarbu Państwa. Skoro trwał proces prywatyzacji tego Banku i w jego ramach Skarb Państwa, jako 100% akcjonariusz, udostępnił część akcji (nie więcej niż 7,14% ogólnej liczby akcji Banku) pracownikom tego Banku (doszło do zaproponowania ich nabycia - sprzedaży i następnie nabycia - zakupu), stan taki mieścił się w dyspozycji art. 1 § 1 pkt 1 ustawy o publicznym obrocie.

Zauważyć należy, że przepisy ustawy – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych nie podawały jednoznacznej definicji publicznej oferty. Wprawdzie art. 2 pkt 3a tej ustawy stanowił, co należy rozumieć przez używane w ustawie pojęcie "pierwszej oferty publicznej", jednak definicja ta w istocie niewiele wyjaśniała. Pierwsza oferta publiczna to oferowanie przez właściciela papierów wartościowych nabycia praw z emitowanych w serii papierów wartościowych, jeżeli oferta ma charakter publiczny. W tej sytuacji publiczny charakter oferty należało wywieść, tak jak uczyniły to organy podatkowe, z brzmienia początkowej części art. 1 § 1 ustawy o publicznym obrocie. Przepis ten formułuje wprost definicję publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz zawiera też kwestie dotyczące oferty publicznej. Cechami wyróżniającymi publiczny obrót jest proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata. Jest to więc oferta o charakterze publicznym, o której mowa w art. 2 pkt 3a ustawy o publicznym obrocie.

W świetle art. 1 § 1 pkt 1 ustawy o publicznym obrocie ustawodawca pozbawia jednak ofertę nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Tryb zbycia akcji pracowniczych jest odrębny od innych sposobów zbywania akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy prywatyzacyjnej, a więc i oferty ogłoszonej publicznie (pkt 2 tego artykułu). Pracownicy mogą mieć udostępniane akcje nie tylko w ramach art. 24, ale także w ramach art. 23 ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej.

Powyższe wystarcza do uznania, że akcje nabyte przez stronę skarżącą nie podlegały w 1999 r. zwolnieniu przewidzianemu w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia tego przepisu, jak również art. 1 § 1 ustawy o publicznym obrocie.

Niemniej jednak Sąd stwierdza, że za brakiem cechy nabycia spornych akcji w ramach oferty publicznej przemawia także wykładnia gramatyczna terminu "oferta publiczna". Jeżeli przez "ofertę" rozumieć "formalną propozycję zawarcia umowy zawierającą wszystkie istotne postanowienia tej umowy", a termin "publiczny" oznacza "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich", to przez publiczną ofertę należałoby rozumieć propozycję zawarcia umowy nabycia akcji skierowaną do ogółu ludzi, przeznaczoną, dostępną dla wszystkich (Słownik języka polskiego pod red. prof. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1979).

Akcje udostępniane uprawnionym pracownikom Banku [...] nie były ani przeznaczone, ani dostępne dla wszystkich, dlatego również w oparciu o wykładnię gramatyczną nie można uznać, iż akcje te nabywane były na podstawie publicznej oferty. Akcje pracownicze nabywane były po preferencyjnych cenach, zagwarantowanych jedynie dla pracowników w Regulaminie (ok. 4 zł za sztukę), w sytuacji, gdy cena sprzedaży osobom innym niż pracownicy wynosiła ok. 30 zł. Oznaczało to, iż zasady nabycia akcji dla pracowników zostały odmiennie uregulowane w Regulaminie i w sposób znaczący odbiegały od tych zawartych w prospekcie emisyjnym dostępnych publicznie – dostępnych ogółowi. Oznaczało to, iż każdy, kto nie był pracownikiem Banku [...] nie mógł nabyć akcji na preferencyjnych zasadach. Preferencja oznacza wyjątek od pewnego ogólnie przyjętego wzorca dostępnego dla wszystkich. Preferencja wskazuje również na niepubliczny charakter nabycia akcji pracowniczych.

Sąd w tym miejscu nie kwestionuje, że akcje pracownicze mogło nabyć więcej niż 300 osób z określonego kręgu osób – pracowników Banku [...] i w tym zakresie można mówić o publicznym nabyciu skierowanym do określonej kategorii nabywców. Nie oznacza to jednak, że w sprawie można pominąć treść art. 1 § 1 pkt 1 ustawy o publicznym obrocie i jego związek z art. 23 ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż sprzedaż akcji Banku [...] nabytych przez pracowników tego Banku w procesie jego prywatyzacji nie mogła korzystać w 1999 r. ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.

Takiej oceny nie zmienia też stanowisko Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, powoływane przez stronę skarżącą, które podlegało ocenie organu podatkowego drugiej instancji, jak również stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] marca 2000 r., wydanym na podstawie przepisu art. 113 § 2 k.p.a., czy też w nawiązującym do tego postanowienia zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2005 r., jak również informacje przekazywane przez Ministerstwo Skarbu Państwa, w tym także w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2005 r. Powyższe dokumenty podlegają bowiem takiej samej ocenie Sądu, jak każdy inny składnik materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy. Zdaniem Sądu, stanowisko w nich wyrażone abstrahuje się od kwestii podstawy prawnej prywatyzacji Banku [...], co miało niewątpliwy wpływ na konsekwencje prawnopodatkowe, jakie wynikają z obrotu akcjami Banku nabytymi przez jego pracowników od Skarbu Państwa w procesie prywatyzacji Banku.

Także informacje zawarte w regulaminie nabywania akcji przez pracowników oraz przewodniku po tym regulaminie nie mogły stanowić o tym, iż poprzez same zapisy w nich zawarte akcje będą miały przymiot prawny w postaci nabycia w ofercie publicznej. Powody odmiennej ich kwalifikacji Sąd już wyżej przedstawił.

Z uwagi na powyższe niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Op oraz art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.pd.o.f.

Sąd biorąc pod uwagę powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.