Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2205/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 127 ust 4
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skarg Spółki Wodnej Z. z siedzibą w Z. oraz R. Spółka Jawna z siedzibą w Z. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności postępowania - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia[...] stycznia 2014 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...], w sprawie udzielenia L. R. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie przy pomocy drenażu rozsączającego wód opadowych pochodzących z terenu Zakładu [...] w Z.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Starosta T. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. udzielił L. R. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie, przy pomocy drenażu rozsączającego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] w miejscowości Z., wód opadowych pochodzących z terenu Zakładu [...] w Z.

W piśmie z dnia 6 lutego 2012 r. profesjonalny pełnomocnik działając w imieniu [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...] wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, z uwagi na rażące naruszenie prawa i naruszenie przepisów o właściwości. W związku z powyższym organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T., a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., umorzył to postępowanie. Od decyzji tej [...] Spółka Jawna wniosła odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, że podstawową kwestią w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie, czy [...] Spółka Jawna oraz Spółka Wodna [...] są stronami postępowania zwykłego zakończonego decyzją Starosty T. z dnia [...] lutego 2011 r., przy uwzględnieniu czy podmioty te są właścicielami powierzchni ziemi zlokalizowanej w zasięgu oddziaływania planowanego przez L. R. korzystania z wód bez względu na fakt, czy oddziaływanie to będzie pozytywne czy negatywne.

W związku z powyższym Dyrektor RZGW w K., po uzupełnieniu materiału dowodowego i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], ponownie umorzył w całości postępowanie.

Rozpatrując odwołanie [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...], Prezes Krajowego zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że stwierdzenie nieważności ostatecznego aktu administracyjnego, np. decyzji, jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 kpa i może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy orzeczenie to dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W sytuacji wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie ustalenia wystąpienia wad decyzji mieszczących się w katalogu uchybień wymienionych w art. 156 § 1 kpa, organ wyższego stopnia jest obowiązany wyeliminować z obrotu prawnego decyzję dotkniętą taką wadą.

Zdaniem organu drugiej instancji, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. rzetelnie przeanalizował wskazane przez wnioskodawców przesłanki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a następnie dokonał prawidłowej oceny w zakresie możliwości jej dalszego funkcjonowania w obrocie prawnym. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w zakresie ustalenia, czy [...] Spółka Jawna oraz Spółka Wodna [...] były stronami w postępowaniu prowadzonym przez Starostę T., a także czy przysługuje im status stron w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym tej decyzji. W myśl art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji, stronami postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego byli: wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Zdaniem organu odwoławczego krąg stron w postępowaniu nieważnościowym jest określany na podstawie art. 28 kpa - "stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92). Określenie "interesu prawnego lub obowiązku" stanowi ogólną normę procesową, zaś materialnoprawne podstawy interesu prawnego strony mogą wynikać z różnych podstaw prawnych, zamieszczonych w różnych aktach normatywnych. Organ drugiej instancji wskazał, że art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne zawęża formułę strony i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 kpa.

Organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor RZGW w K. wezwał podmioty wnioskujące o stwierdzenie nieważności decyzji do przedłożenia wypisu z rejestru gruntów wraz z mapą działek, a następnie przeprowadził analizę zebranych w sprawie dokumentów w celu określenia, czy wnioskodawcy są właścicielami istniejących urządzeń wodnych bądź władającymi powierzchnią ziemi znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanego przez L. R. korzystania z wód. Z treści operatu wodnoprawnego przywołanego w zaskarżonej decyzji wynika, że zasięg oddziaływania projektowanego odprowadzania wód opadowych i roztopowych ograniczy się do działek, na których zostanie zlokalizowany przedmiotowy drenaż, tj. do działek o numerach ewidencyjnych: [...], stanowiących własność uprawnionego. Skarżący w trakcie postępowania podnieśli, że założone rozwiązania techniczne spowodują, iż odprowadzane wody będą w sposób grawitacyjny spływały do rowu zarządzanego przez Spółkę Wodną i prowadzącego wody przez działki należące do podmiotu [...] Spółka Jawna. Z faktu tego skarżący wywodzą, iż na podstawie art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne są stronami postępowania, jako właściciele urządzeń wodnych i władający powierzchnią ziemi, znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego korzystania z wód. Organ pierwszej instancji po przeanalizowaniu dokumentacji sprawy nie znalazł potwierdzenia dla wymienionych twierdzeń skarżących.

Zdaniem organu odwoławczego projektowany system odprowadzania wód opadowych i roztopowych zakłada zbieranie wód przy pomocy kanalizacji deszczowej i odprowadzanie ich do zbiornika retencyjnego o pojemności 150 m3, co umożliwi przetrzymanie wód opadowych powstałych w wyniku deszczu miarodajnego, a następnie odprowadzanie ich w sposób kontrolowany do gruntu przy pomocy przedmiotowego drenażu.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego [...] Spółka Jawna oraz Spółka Wodna [...] nie były stronami postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, ani też postępowania specjalnego mającego na celu stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku podjęcia przez Dyrektora RZGW w K. decyzji o wszczęciu z urzędu postępowania, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że do organu należy ocena przesłanek wszczęcia postępowania. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 126 lipca 2014 roku, sygn. akt I SA/Ol 35/14: "To organ jest (...) gospodarzem postępowania, decydującym o zasadniczym kierunku postępowania oraz zgromadzeniu materiału dowodowego". W związku z tym organ powziąwszy wiedzę na temat potencjalnych przesłanek dokonuje indywidualnej oceny, czy są one wystarczające do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Skarżący wywodzą, że dla inwestycji tej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być wymagana z uwagi na fakt, że "(...) jest konieczna dla uzyskania pozwolenia wodnoprawnego". Organ drugiej instancji wskazał na treść art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Katalog przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej został wyszczególniony w art. 72 ww. ustawy, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozpatrywanego pozwolenia) uzyskanie decyzji środowiskowej następowało m.in. przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych. Analizowana decyzja Starosty T. dotyczy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do ziemi, a działanie to nie zostało wymienione jako wymagające uzyskania decyzji środowiskowej zgodnie z art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że skarżący domniemaną właściwość marszałka województwa w zakresie wydania pozwolenia wodnoprawnego wywodzą z konieczności uzyskania dla danej instalacji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem właściwość marszałka została zdefiniowana w art. 140 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z punktem 1 ww. przepisu marszałek województwa jest właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego w sprawach:

- przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.);

- przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wyżej wymienione.

Przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zostały enumeratywnie wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, z późn. zm.). Przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zostały ujęte w § 2 ww. rozporządzenia, natomiast skarżący jako podstawę do wydania decyzji środowiskowej podają § 3 ust. 1 pkt 35, w którym zostały wymienione instalacje mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym domniemana właściwość Marszałka Województwa [...] i wywodzona stąd nieważność decyzji Starosty T. z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości jest – zdaniem organu odwoławczego – nieuzasadniona.

Odnosząc się do kwestii niekompletności złożonego przez wnioskodawcę operatu wodnoprawnego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 132 ust. 9 ustawy Prawo wodne organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odstąpić od niektórych wymagań dotyczących operatu, z wyłączeniem wymagania dotyczącego przedstawienia opisu urządzenia wodnego, w tym położenia za pomocą współrzędnych geograficznych oraz podstawowych parametrów charakteryzujących to urządzenie i warunki jego wykonania. Tymczasem prowadzone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności ostatecznego aktu administracyjnego jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczeń administracyjnych wynikającej z art. 16 kpa i może znaleźć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy orzeczenie to dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w ww. przepisie. W związku z tym organ był zobowiązany rozpatrzyć wymienione w tym przepisie przesłanki nieważności decyzji, nie zaś poddać analizie sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez Starostę T.

Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzję w imieniu [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez dokonanie postępowania wyjaśniającego w zakresie rozważenia zasadności wszczęcia postępowania nieważnościowego pomimo, że nie odniósł się do powyższego organ pierwszej instancji;

2. błędne uznanie, że spółka i spółka wodna nie posiadają statusu strony – naruszenie przepisów art. 127 ust. 7 ustawy prawo wodne i art. 28 kpa. Tytuł prawny spółki i spółki wodnej do działek leżących w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji L. R. został wystarczająco udowodniony w trakcie przedmiotowego postepowania. Spółka i spółka wodna swój interes prawny wywodzą z art. 222 § 2 kc, zgodnie z którym przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Zdaniem skarżących rozsączanie z terenu działek L. R.będzie przechodzić do rowu zarządzającego przez spółkę wodną w związku z podniesioną okolicznością, że wielkość zbiornika jest zbyt mała i nadmiar wody będzie spływał do rowu. Inwestycja oddziałuje na sąsiednie działki spółki i spółki wodnej, tym samym spełniona jest przesłanka z art. 127 § 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne;

3. naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez nie odniesienie do merytorycznych zarzutów dotyczących operatu wodnoprawnego. Skarżący wskazali, że należało zbadać prawidłowość sporządzonego operatu wodnoprawnego w sposób niezależny od starosty. Organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę, że L. R. zwracał się do spółki wodnej z prośbą o wyrażenie zgody na odprowadzanie wód opadowych z terenu Zakładu [...] do rowu melioracyjnego eksploatowanego przez spółkę wodną, co dodatkowo wskazuje, że przedmiotowy rów zarządzany przez spółkę znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji L. R., z którego woda spływa do rowu;

4. naruszenie art. 156 § 1 kpa poprzez brak wydania decyzji środowiskowej, naruszenie właściwości rzeczowej i prawidłowości sporządzonego operatu. Skarżący wskazali, że na dzień wydania pozwolenia wodnoprawnego, L. R. nie posiadał urządzeń wodnych wskazanych w pozwoleniu. Skoro pozwolenie wodnoprawne dotyczyło budowli urządzeń wodnych, to tym samym zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie konieczne było uzyskanie decyzji środowiskowych.

W przedmiotowej sprawie doszło również do naruszenia właściwości rzeczowej ponieważ decyzję w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego powinien wydać marszałek, a nie starosta. Skoro pozwolenie wodnoprawne obejmowało swoim zakresem ścieki ze stacji paliw to tym samym są to instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych, a to wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego powinien być marszałek (art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo wodne w zw. z art. 378 ust. 2a ustawy prawo ochrony środowiska).

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2675/12 oddalił skargę L. R. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2012 r., uchylającą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. w dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie udzielenia L. R. pozwolenia wodnoprawnego.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał m.in. "(...) należy odpowiedzieć na pytanie czy wnioskujący o stwierdzenie nieważności władają powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, czy też nie. Od tej bowiem okoliczności zależy przyznanie im przymiotu strony we wszelkich postępowaniach dotyczących omawianego pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy uchylił z tego powodu decyzję organu pierwszej instancji bowiem zasadnie przyjął, że przepis nie stanowi o tym, czy oddziaływanie w rozumieniu art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne ma mieć charakter negatywny, czy pozytywny".

Po wydaniu powyższego wyroku, po uchyleniu decyzji o umorzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. ponownie rozpatrywał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2011 r. i ponownie w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania, którą organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] września 2014 r., będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie.

Zasadniczą kwestią jest więc to, czy zaskarżona decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2014 r. została wydana zgodnie z wytycznymi wyrażonymi w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r.

Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 ppsa, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r., I SA/Wa 1597/06, LEX nr 320090).

W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 219-225).

Zgodnie z art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2005 roku, Nr 239, poz. 2019 z późn. zm. ) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2011r.: "Stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych." Ustalenie w oparciu o powyższy przepis kręgu stron w postępowaniu zwykłym nie oznacza, że wyłącznie te podmioty będą stronami w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji wydanej w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Mając na uwadze treść art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, wnioskodawcy domagając się przyznania im w postępowaniu administracyjnym statusu strony winni byli wykazać, że posiadają interes prawny wynikający bezpośrednio z przepisów ustawy Prawo wodne.

W ocenie Sądu, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. prawidłowo ocenił status [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...] w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Starosty T. z dnia [...] lutego 2011 r.

O legitymacji powyżej wymienionych podmiotów do kwestionowania w postępowaniu nieważnościom powyższej decyzji mogło decydować wyłącznie to, czy zakres rozstrzygnięcia obejmuje bezpośrednio sferę ich interesu prawnego lub obowiązku. Skarżący mogliby być traktowani jako strona postępowania tylko wtedy, gdy ich własny interes prawny lub obowiązek podlegał konkretyzacji w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawcy nie wykazali, że omawiane pozwolenie wodnoprawne dotyczy ich "własnej" sprawy. Decyzja ta nie nakłada na wnioskodawców żadnych obowiązków, ani nie nadaje im jakichkolwiek uprawnień.

W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć strona skarżąca w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. Pojęcie "interesu prawnego", na co już wyżej Sąd zwrócił uwagę, trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki. Jeżeli, tak jak w niniejszym postępowaniu, akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99).

Oceniając interes prawny [...] Spółka Jawna oraz Spółki Wodnej [...] organ badał przede wszystkim czy są władającymi powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Z części operatu wodnoprawnego pod nazwą "Stan nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód" wynika, że zasięg oddziaływania drenażu rozsączającego i odprowadzanych nim wód jest ograniczony do granic działek na których zostanie wykonany tj. działek nr [...] należących do L. R.

Przede wszystkim podkreślić należy, że kwestionowane pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie szczególnego korzystania z wód poprzez odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu Zakładu [...]. Jak wynika z operatu wodnoprawnego planowane jest odprowadzanie wód deszczowych przez rozsączanie w gruncie za pomocą drenażu rozsączającego. Projektowany odcinek kanalizacji przejmować będzie wody deszczowe z istniejącej sieci kanalizacyjnej do zbiornika retencyjnego.

Od powyższego należy odróżnić ścieki sanitarne i poprodukcyjne, które stanowią niezależny system, odprowadzane są do szczelnego dołu i stamtąd wywożone do utylizacji i które nie są przedmiotem kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego. Ścieki przemysłowe posiadają odrębną kanalizację.

Przede wszystkim podkreślić należy, że kwestionowane pozwolenie wodnoprawne dotyczy odprowadzania wód deszczowych za pomocą drenażu rozsączającego, zatem przewidziane rozwiązanie nie pozwoli na grawitacyjny spływ wody do rowu. Słusznie wskazał organ pierwszej instancji, że zarzuty dotyczące odprowadzania wód do rowu melioracyjnego wiążą się z wykonywaniem uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli inwestor zmienia zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień, to taka okoliczność może stanowić ewentualnie podstawę cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, a więc zarzuty spółek dotyczące wykonywania uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego nie mają znaczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego.

Organ pierwszej instancji zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał spółki o przedstawienie wypisu z rejestru gruntów dla działek potencjalnie mogących znajdować się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Działki o nr [...] znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej inwestycją. Właścicielem powyższych działek jest [...] Spółka Jawna, a z oświadczenia pełnomocnika wynika, że włada nimi Spółka Wodna [...]. Nie można jednakże stwierdzić, że odległość stanowi w tym przypadku przesłankę do uznania, że nieruchomości skarżących znajdują się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód i wyprowadzać z tych twierdzeń własny interes prawny, tym bardziej, że jak wynika z operatu wodnoprawnego zasięg oddziaływania planowanej inwestycji ograniczony jest do działek nr [...] należących do L. R., na której realizowana będzie inwestycja.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż uzasadniona była odmowa przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu nieważnościowym i organ prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności. Podkreślić należy, że jeżeli na jakimkolwiek etapie postępowania administracyjnego okaże się, że w istocie żądanie nie pochodziło od strony (odpadła przesłanka podmiotowa), wówczas organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 kpa. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie i prawidłowo organ pierwszej instancji jako podstawę wydania decyzji wskazał art. 105 § 1 kpa, a organ drugiej instancji prawidłowo zaaprobował to stanowisko.

W tym miejscu wskazać należy, że nie zasadny jest wskazany w skardze zarzut nie odniesienia się przez organ pierwszej instancji do kwestii wszczęcia postępowania z urzędu bowiem odniesienie się do powyższego jedynie przez organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności. Powyższa kwestia została w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., który wskazał "[...] Spółka Jawna i Spółka Wodna [...] złożyły wspólny wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia wodnoprawnego. W tym zakresie kwalifikacja tego pisma dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa, co oznacza, że wytyczne zawarte w zaskarżonej decyzji (str. 5), aby zwracać się do wnioskodawców o sprecyzowanie żądań jest pozbawione podstaw. Wniosek bowiem o stwierdzenie nieważności został złożony w piśmie pełnomocnika z dnia 6 lutego 2012 r. i pismo jest na tyle precyzyjne, że nie pozostawia wątpliwości co do jego intencji oraz zamierzonego celu".

Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne, organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa wart. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska.

W niniejszej sprawie przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 378 ust. 2a powyższej ustawy, to właściwym organem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego był starosta. Powyższego nie zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., który zgodnie z art. 134 ppsa nie jest związany granicami skargi i dokonuje kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Nie zasadne są zarzuty dotyczące braku wydania decyzji środowiskowej poprzedzającej wydanie pozwolenia wodnoprawnego bowiem orzekając o umorzeniu postępowania organ nie odnosił się do prawidłowości operatu wodnoprawnego, badając go jedynie w kontekście czy wnioskodawcy mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Nie zasadne są zarzuty naruszenia przepisów postepowania. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Wskazane obowiązki zostały przez organ prawidłowo wykonane. Organ jednoznaczne ustalił stan faktyczny sprawy.

Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.