Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1286/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Dokonując zabezpieczenia na podstawie art. 21 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ organ podatkowy bada jedynie, czy zachodzą przesłanki /warunki/ ich zastosowania /uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego oraz przybliżona - na podstawie posiadanych przez organ danych - wysokość zobowiązania podatkowego/.

W postępowaniu tym organ orzekający nie bada więc istnienia obowiązku podatkowego.

Zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego może być podnoszony i w konsekwencji badany w postępowaniu egzekucyjnym.

TEZY

Dokonując zabezpieczenia na podstawie art. 21 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ organ podatkowy bada jedynie, czy zachodzą przesłanki /warunki/ ich zastosowania /uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego oraz przybliżona - na podstawie posiadanych przez organ danych - wysokość zobowiązania podatkowego/.

W postępowaniu tym organ orzekający nie bada więc istnienia obowiązku podatkowego.

Zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego może być podnoszony i w konsekwencji badany w postępowaniu egzekucyjnym.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z 16.4.1994 r. wydaną na podstawie art. 104 par. 1 Kpa i art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ zabezpieczył na majątku Sp. z o.o. z siedzibą w W. jej zobowiązania podatkowe za lata 1991-1994 r. w wysokości 3.200.000.000 zł. W motywach tej decyzji podano, że w czasie prowadzonej kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej stwierdzono, że obroty Spółki systematycznie spadają, zaś jej właściciel, mieszkający w Hongkongu, nie dostarcza towarów, co rodzi uzasadnioną obawę, iż Spółka zaprzestanie działalności bez uregulowania zobowiązań podatkowych.

W odwołaniu od tej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ oraz art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/ przez to, że zabezpieczono zobowiązania podatkowe, które z mocy prawa nie istnieją. Spółka korzysta bowiem z trzyletniego zwolnienia od podatków i dopóki Minister Przekształceń Własnościowych nie ograniczył ani nie cofnął zezwolenia na utworzenie Spółki - nie można wymierzyć podatków, a tym samym dokonać ich zabezpieczenia. W odwołaniu podano ponadto, że Spółka ma zamiar nadal prowadzić działalność gospodarczą i inwestować w Polsce.

Izba Skarbowa decyzją z 11.10.1994 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Wprawdzie motywy decyzji organu I instancji nie zawierają omówienia wszystkich przesłanek zastosowania art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, to jednak materiał zebrany w sprawie, a w tym wynik kontroli wykazał, że Spółka nie odprowadziła do budżetu w latach 1991-1993 r. około 6 mld zł, co przy uwzględnieniu spadku obrotów i niedostarczania towarów z zagranicy uzasadnia obawę, iż zobowiązania te nie będą zrealizowane.

W skardze do sądu Spółka podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podała, że tryb wydania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę nie był zgodny z prawem. Niedopuszczalne bowiem było wydawanie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej pod warunkiem zainwestowania w infrastrukturę handlową 1 miliona USD.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Celem postępowania zabezpieczającego jest zapewnienie warunków do przeprowadzenia przyszłej egzekucji należnych Skarbowi Państwa podatków. Podstawą dokonania zabezpieczenia jest m.in. decyzja o zabezpieczeniu przyszłego zobowiązania podatkowego wydana na podstawie art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, której niezbędną przesłanką jest uzasadniona obawa, że podatnik uchyli się od wykonania obowiązku podatkowego. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie obawa taka istnieje, należy do właściwego organu podatkowego, który swe stanowisko w tej kwestii powinien uzasadnić. Sam sposób /tryb/ dokonania zabezpieczenia uregulowany jest w art. 154 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161/.

Niesporne jest w sprawie, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w lutym, marcu i kwietniu 1994 r. stwierdzono wstępnie, że Spółka ma zaległości podatkowe szacowane na ponad 3 mld zł, które ostatecznie określono na około 6 mld zł /wynik kontroli z 10.8.1994 r. na k. 21/. Z powyższych danych wynikało również, że w ostatnim czasie spadają obroty Spółki, zaś jej właściciel mieszkający za granicą nie dostarcza towarów handlowych.

W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego i faktycznego sprawy, skarga jest bezzasadna. Całkowicie chybiony jest przede wszystkim zarzut kwestionujący istnienie obowiązku podatkowego. Przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, określającym również zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji dokonywanej przez sąd, jest wyłącznie zasadność zabezpieczenia należności podatkowych na podstawie art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Dokonując zabezpieczenia na podstawie powyższych przepisów organ podatkowy bada jedynie, czy zachodzą przesłanki /warunki/ ich zastosowania /uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego oraz przybliżona - na podstawie posiadanych przez organ danych - wysokość zobowiązania podatkowego/. W postępowaniu tym organ orzekający nie bada więc istnienia obowiązku podatkowego. Zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego może być podnoszony i w konsekwencji badany w postępowaniu egzekucyjnym.

Jak już powiedziano podstawą zabezpieczenia jest decyzja wydana na podstawie art. 21 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, lecz samo zabezpieczenie następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny /art. 154 i art. 155 ustawy o egzekucji w administracji/, na które służą zarzuty /art. 158 par. 3/, których podstawą jest m.in. nieistnienie obowiązku /art. 33 pkt 1/. Na postanowienie zaś o rozstrzygnięciu zarzutów służy z kolei skarga do NSA /art. 196 par. 3 pkt 2 Kpa/. Podatnik ma więc możliwość ochrony swych interesów w przypadku nieistnienia obowiązku podatkowego, lecz w innym postępowaniu. Bezzasadny jest również zarzut - i to w stopniu tak oczywistym, że nie wymaga odrębnego ustosunkowania się - kwestionujący w rozpoznawanej sprawie tryb wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej przez Ministra Przekształceń Własnościowych.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i doszedł do słusznego wniosku, że istnieje uzasadniona obawa, że skarżąca Spółka nie wywiąże się ze swych zobowiązań podatkowych, co uzasadniało dokonanie zabezpieczenia.

Z wyżej podanych względów skargę należało oddalić na mocy art. 207 par. 5 Kpa.