Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 758/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 17 ust.1a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...]. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania L. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...].

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Z. odmówił L. K. przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego za okres I-VI/2013. Organ I instancji wskazał, że wobec stwierdzenia, iż osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, przedmiotowe świadczenie nie przysługuje.

W odwołaniu L. K. wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji organu I instancji, poprzez uwzględnienie żony opiekującej się własnym mężem i pobierającej w związku z tą opieką od dnia 1 września 2010 r. świadczenie pielęgnacyjne na stałe, jako osoby uprawnionej do uzyskania prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r. na mocy art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wypłatę należnego świadczenia za wskazany wyżej okres w kwocie po 100 zł za każdy miesiąc wraz z ustawowymi odsetkami od zaległości, licząc je od dnia upływu terminu comiesięcznej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przez MOPS do dnia przekazania środków na konto bankowe odwołującej. Strona zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych, wskazując iż - jej zdaniem - ustawodawca dokonał pominięcia legislacyjnego, dokonując zawężenia kręgu osób uprawnionych do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie do opiekunów, których niepełnosprawni podopieczni stali się niepełnosprawni przed ukończeniem 18 roku życia, bądź w przypadku osób uczących się do 25 roku życia. Zdaniem skarżącej ma miejsce niekonstytucyjność art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw w zakresie w jakim przepis ten uniemożliwia nabycie prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, a otrzymującej świadczenie pielęgnacyjne na podstawie dotychczas obowiązującej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przytoczyła również szereg argumentów uzasadniających twierdzenie, iż po stronie małżonka sprawującego opiekę nad wymagającym tego współmałżonkiem występuje uprawnienie do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium przywołując brzmienie norm prawnych stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wyjaśniło, że L. K. pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem na mocy decyzji Kierownika Działu Świadczeń i Usług w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Z. z dnia [...] nr [...]. Mąż świadczeniobiorczyni legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia 7 października 2005 r., na mocy którego zaliczono go do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe, wskazując, że niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia.

Jak stanowi art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie to przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Zdaniem Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie są spełnione wszystkie przesłanki dające możliwość przyznania L. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczenie o niepełnosprawności, którym legitymuje się mąż skarżącej, wskazuje, iż niepełnosprawność w jego przypadku powstała przed 16 rokiem życia. Nie stoi temu również na przeszkodzie fakt, iż opiekę nad wymagającym tego niepełnosprawnym sprawuje jego żona. Organ I instancji błędnie w tym zakresie wskazał na przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według Kolegium ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie, które pozostaje aktualne również po zmianie ustawy, pozwala na stwierdzenie, iż okoliczność, że skarżąca sprawuje opiekę nad małżonkiem nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem organu II instancji w tej sprawie występuje inna okoliczność, która nie pozwala na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla L. K. w związku ze sprawowaniem opieki nad P. K.. Mianowicie w aktach sprawy znajduje się oświadczenie P. K. z dnia 8 maja 2013 r. z którego wynika, iż jego rodzice żyją, zamieszkują w Z., żadne z nich nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto w Z. zamieszkuje także siostra niepełnosprawnego, która również nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Oznacza to, że w analizowanej sprawie występują okoliczności wskazane w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego L. K.. Ustalony stan faktyczny sprawy wyklucza więc przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało na brzmienie art. 6 K.p.a. i wyjaśniło, że nie jest organem uprawnionym do oceny uregulowań ustawowych dotyczących przesłanek, od których uzależnia się możliwość uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. K. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i przyznanie wnioskowanego świadczenia, powtarzając argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji. Rzeczona skarga została zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 648/13.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] sąd zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 458/13 "czy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wspomniane pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym za sygn. P 33/13.

W dniu 22 lipca 2014 r. sąd podjął zawieszone postępowanie, a sprawa została zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 758/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o odmowie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego za okres I-VI/2013 stwierdził, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa zmieniająca" lub "ustawa nowelizująca", w myśl którego osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1557).

Natomiast w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt P 33/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) w zakresie, w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559 i 567), jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (Dz. U. z 2014 r., poz. 946).

Problematyka świadczenia pielęgnacyjnego, do którego odsyła przywołany wyżej art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej, uregulowana została przez ustawodawcę w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) – przywoływanej dalej w skrócie jako "u.ś.r.". Wspomniany art. 17 u.ś.r. - za wyjątkiem art. 17 ust. 3 u.ś.r. ustalającego wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na kwotę 620 zł miesięcznie, który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2013 r. - na mocy art. 1 ust. 5 ustawy nowelizującej otrzymał z dniem 1 stycznia 2013 r., nowe brzmienie, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1).

Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 innym, niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1a).

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (ust. 1b).

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (ust. 5).

W tej sprawie spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy – jak twierdzi skarżąca L. K. – skoro spełnia ona jako opiekun męża podobnie jak i jej niepełnosprawny w stopniu znacznym mąż P. K. wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w świetle znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, to dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany wyżej okres powinien zostać jej przyznany, czy też – jak twierdziły organy obu instancji - brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego dodatku, przy czym organ I instancji jako przeszkodę przyznania dodatku powoływał art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., a mianowicie okoliczność, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, z kolei Kolegium przyznało wprawdzie, że skarżąca jako małżonka osoby niepełnosprawnej jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, jednak okolicznością wykluczającą prawną możliwość przyznania jej wspomnianego świadczenia jest świetle art. 17 ust. 1a u.ś.r. posiadanie przez niepełnosprawnego małżonka rodziców oraz rodzeństwa.

Zdaniem sądu zaprezentowana przez organ orzekający w sprawie wykładnia art. 17 ust. 1a u.ś.r. jest nie do zaakceptowania w państwie prawa.

Bezspornym jest, że L. K. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad mężem P. K. na okres od 1 listopada 2010 r. na stałe. Z mocy art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej – co do którego Trybunał Konstytucyjny wspomnianym na wstępie rozważań wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 stwierdził niezgodność z art. 2 Konstytucji RP – decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa po dniu 30 czerwca 2013 r.

Jednocześnie sądowi z urzędu wiadomo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania L. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem P. K.. L. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 791/13 uchylił decyzje organów obu instancji uznając, iż odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia nie jest zasadna i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W uzasadnieniu powołanego wyroku sąd stwierdził, że wykładnia art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaprezentowana w uzasadnieniach obu decyzji jest nie do przyjęcia. Objęcie tą regulacją także współmałżonków osoby niepełnosprawnej daje rezultat nie do pogodzenia z celami świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasadami państwa prawa i zasadami sprawiedliwości społecznej. Pozbawia bowiem prawa do świadczenia rodzinnego najbliższych członków rodziny, a niewątpliwie takim członkiem jest współmałżonek.

Skład orzekający w tej sprawie, podzielając w pełni stanowisko tutejszego sądu zaprezentowane w motywach wspomnianego wyroku dotyczące prawidłowej wykładni art. 17 ust. 1a u.ś.r. stwierdził, iż organ pominął milczeniem, że jednocześnie te same osoby spokrewnione (rodzice i rodzeństwo skarżącego), których istnienie w ocenie SKO sprzeciwia się przyznaniu skarżącej jako żonie świadczenia pielęgnacyjnego, wyłączone są z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego właśnie dlatego, że osoba niepełnosprawna, wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2b u.ś.r.). Zatem zaprezentowana przez organ w niniejszej sprawie interpretacja, aczkolwiek zgodna z literalnym brzmieniem art. 17 ust.1a u.ś.r., prowadzi do absurdalnej sytuacji, w której żaden z członków najbliższej rodziny - ani małżonek, ani rodzice czy rodzeństwo – nie mogliby otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem wykluczają taką możliwość art. 17 ust. 1a w stosunku do małżonka osoby niepełnosprawnej, zaś w stosunku do krewnych treść art. 17 ust.5 pkt 2b u.ś.r. Innymi słowy, małżonek osoby niepełnosprawnej nie ma prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego bo niepełnosprawny ma rodziców i rodzeństwo, zdolne do sprawowania opieki, jednocześnie jednak rodzice i rodzeństwo niepełnosprawnego nie mają prawa do tego świadczenia, bo niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim. Literalne odczytanie normy zawartej w art. 17 ust.1a u.ś.r. powoduje, że znakomita większość najbliższych członków rodziny osoby niepełnosprawnej, która w celu sprawowania należytej opieki zmuszona jest do rezygnacji (w tym także niepodejmowania) z zatrudnienia, zostałaby wykluczona spośród uprawnionych do tej formy pomocy państwa. Trudno przyjąć, że wniosek taki jest zgodny z zamierzeniem racjonalnego ustawodawcy i celami regulacji.

W ocenie sądu przepis art. 17 ust.1a u.ś.r. należy interpretować w ten sposób, że reguluje on uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla "innych osób", wymienionych w art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r., których obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa z osobą niepełnosprawną. Przepis ten zaś nie dotyczy małżonka osoby niepełnosprawnej, którego obowiązek alimentacyjny nie wynika z pokrewieństwa czy powinowactwa, jest związany immanentnie z węzłem małżeńskim i związanymi z tym obowiązkami wzajemnego wsparcia, troski i pieczy małżonków. Wszak z chwilą zawarcia związku małżeńskiego to w pierwszej kolejności na małżonkach (a nie na rodzicach czy rodzeństwie) spoczywa obowiązek wzajemnej pieczy i wsparcia. To małżonek w pierwszej kolejności a nie krewni zobowiązani są do świadczenia pomocy i do opieki nad współmałżonkiem. Z istoty małżeństwa wynika taka właśnie hierarchia relacji rodzinnych. Co więcej, skoro z mocy art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nawet z chwilą ustania małżeństwa obowiązek alimentacyjny małżonka względem drugiego małżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Tym bardziej więc ta hierarchia zobowiązań alimentacyjnych obowiązuje w czasie trwania małżeństwa. To z kolei oznacza, że jeżeli małżonek osoby niepełnosprawnej dla właściwego sprawowania pieczy musi zrezygnować z kontynuowania czy podjęcia pracy zarobkowej, to on w pierwszej kolejności uprawniony jest do skorzystania ze wsparcia, jeżeli państwo przewiduje jakąkolwiek jego formę osobom sprawującym pieczę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny.

Dodać w tym miejscu trzeba, że tożsame stanowisko w tej kwestii zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2860/13 (dostępny na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl) wywodząc, że adresatami przepisu art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy są osoby, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy (inne, niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-3 ustawy osoby, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności) inne, niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Przepis ten odnosi się zatem do osób powiązanych więzami krwi z osobą wymagającą opieki, będącymi w dodatku dalszymi krewnymi osoby wymagającej opieki (np. dziadkami, wnukami, rodzeństwem). Małżonkowie, będący przed zawarciem małżeństwa względem siebie osobami obcymi, nie są w stosunku do siebie krewnymi w rozumieniu art. 617 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ponieważ jeden z nich nie pochodzi od drugiego i nie mają wspólnego przodka.

W tej sprawie bezspornym jest, że z powodu znacznej niepełnosprawności męża skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne nieprzerwanie od 1 września 2010 r. Jak ustaliło Kolegium, niepełnosprawność P. K. powstała przed ukończeniem przez niego 16 roku życia. Organ nie kwestionuje również, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad mężem. Niewątpliwie miała taki status w dacie wygaśnięcia decyzji z [...] w świetle której otrzymywała świadczenie. Oczywistym jest tym samym, że osoba, która w dniu 30 czerwca 2013 r. nie pozostawała w zatrudnieniu z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i do tego dnia miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jest osobą która zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powyższego wynika więc, że L. K. spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a skoro tak, to spełnia również wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej. Błędne decyzje organów są następstwem wadliwej wykładni prawa materialnego - art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stwierdzone uchybienia obligowały sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organy zobligowane będą uwzględnić przedstawioną wykładnię regulacji dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego i w rezultacie wydać decyzję przyznającą skarżącej wnioskowany dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kończąc rozważania sąd odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego zauważył, że właściwe w tym przedmiecie są wyłącznie organy administracji publicznej, a nie sąd administracyjny, którego rolą jest wyłącznie ocena legalności wydawanych przez te organy rozstrzygnięć, co też zresztą tutejszy sąd uczynił.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

a.bł.