Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 528/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.146 ust.1, art.145 ust.1, art.57
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art.7, art.77  § 1, art.107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia V. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie V. z siedzibą w Z. (zwane dalej "Stowarzyszeniem" lub "Skarżącą") jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (zwanego dalej "Ministrem") z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...), na mocy której uchylono decyzję z dnia (...) maja 2011 r. i zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej na realizację zadania pn. "Z, Inkubator Pozarządowy", zleconego w ramach otwartego konkursu ofert na dofinansowanie organizacji pozarządowych ze środków Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2009-2013 w kwocie łącznej 37.621,85 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w tym:

- 16.856,27 zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków,

- 20.765,58 zł z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) Minister zobowiązał Stowarzyszenie V. do zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji udzielonej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich w kwocie 81.000,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków.

Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzuciło Ministrowi niewłaściwe zastosowanie art. 145 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej "u.f.p.") "przez zobowiązanie odwołującego się do zwrotu całej przekazanej dotacji (...) podczas gdy zwrotowi podlegają tylko te środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, które są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a nie wszystkie przekazane". Stowarzyszenie zarzuciło ponadto, że organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych przyjmując, że niewskazanie przez Stowarzyszenie kosztów osobowych oznacza w tym zakresie wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy Stowarzyszenie posiada dokumenty ujawniające poniesione koszty osobowe i dokumenty takie może przedstawić.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, w dniu (...) października 2011 r. Minister wydał decyzję nr (...), na mocy której uchylił w całości decyzję z dnia (...) maja 2011 r. i zobowiązał Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej na realizację zadania pn. "Z. Inkubator Pozarządowy", zleconego w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich w kwocie:

- 60.234,42 zł z tytułu wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem,

- 20.765,58 zł z tytułu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

W dniu 27 sierpnia 2014 r. do organu wpłynął wniosek Stowarzyszenia o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Wskazano, że decyzja Ministra z dnia (...) października 2011 r. nie została przez Stowarzyszenie nigdy odebrana i wydano ją "w sytuacji gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy".

Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r. Minister, z uwagi na fakt, iż decyzja z dnia (...) października 2011 r. została wysłana jedynie na adres siedziby Stowarzyszenia V., mimo że Strona ustanowiła wcześniej w niniejszej sprawie pełnomocnika, wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W ramach postępowania wszczętego na skutek wznowienia, Minister wydał decyzję z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...), na mocy której uchylił w całości decyzję z dnia 27 maja 2011 r, uzasadniając, że istniała podstawa wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tej samej decyzji, rozstrzygając merytorycznie sprawę, Minister zobowiązał Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej na realizację zadania pn. "Z. Inkubator Pozarządowy", zleconego w ramach otwartego konkursu ofert na dofinansowanie organizacji pozarządowych ze środków Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2009-2013 w kwocie łącznej 37.621,85 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w tym:

- 16.856,27 zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków,

- 20.765,58 zł z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu Minister podkreślił, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oznacza nie tylko wykorzystanie jej na cel inny niż ten, który w świetle umowy miał być zrealizowany, ale również wykorzystanie dotacji niezgodnie z warunkami określonymi w umowie. Minister wyjaśnił, że z powodu nieprzedstawienia przez Stowarzyszenie kompletnej dokumentacji realizacji zadania nie jest możliwa weryfikacja działań podjętych w ramach realizowanego działania. W związku z tym uznano, że w zakresie w którym zadanie nie zostało udokumentowane prawidłowo, nie zostało również wykonane.

Decyzja została doręczona w dniu 7 września 2015 r.

Z uwagi na błędne pouczenie co do środka zaskarżenia rozstrzygnięcia, Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem o sprostowanie decyzji, zawierając w tym samym piśmie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r. Mimo zawartego w decyzji błędnego pouczenia, strona skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła terminowo wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia (...) października 2015 r. Minister dokonał sprostowania decyzji z dnia (...) sierpnia 2015 r. w zakresie udzielonego pouczenia o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę w II instancji Minister decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Minister nie uznał celowości przeprowadzania wnioskowanych przez stronę dowodów. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na upływ czasu (od 2009 r.) przesłuchanie świadków w celu ustalenia dokonania konkretnych przelewów musiało być uznane za nieadekwatne, zwłaszcza wobec nieuprawdopodobnienia przez Stowarzyszenie tych faktów innymi bardziej adekwatnymi dowodami (np. umowami, potwierdzeniami przelewów itp.). Stowarzyszenie, mimo składanych deklaracji o posiadaniu dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów związanych z realizacją zadania, do dnia wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2015 r. nie dołączyło ich do akt sprawy.

Odnosząc się do omyłkowego udzielenie błędnego pouczenia co do sposobu odwołania od decyzji, Minister wyjaśnił, iż zaistniałe uchybienie nie poskutkowało pozbawieniem Stowarzyszenia możliwości obrony swoich praw. Przeciwnie, strona na każdym etapie postępowania w drugiej instancji miała możliwość uczestnictwa w nim i była informowana o przysługujących jej uprawnieniach. Również pozostałe zarzuty natury procesowej organ uznał za niezasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...). Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 145 ust. 5 pkt 1 i 2 oraz art. 146 ust. 1 u.f.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez błędne przyjęcie, że wykorzystanie środków z dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ma miejsce również w przypadku naruszenia procedur obowiązujących na podstawie umowy o udzielenie dotacji, a w konsekwencji błędne ustalenie, że strona postępowania dopuściła się wykorzystania środków z dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz błędne określenie daty początkowej naliczania odsetek od należności podlegających zwrotowi;

przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy;

przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 78 § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów, które strona postępowania powołała w piśmie z dnia 22 lipca 2015 r.

przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...), pomimo że zasługiwała ona uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, skarga w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 145 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 146 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Dyspozycja wskazanych przepisów jest sformułowana jasno i nie wymaga wykładni. Dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi, a w razie niezwrócenia w terminie, organ obowiązany jest wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu.

Wyjaśnienia natomiast wymaga, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oznacza nie tylko wykorzystanie jej na inny niż określony w umowie cel, ale także wykorzystanie środków niezgodnie z warunkami określonymi w umowie. Dotacjami zaś pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 145 ust. 2 u.f.p.).

Zgodnie z przepisem art. 145 ust. 1 u.f.p., dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

W przypadku nie dokonania zwrotu w tym terminie, dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, zgodnie z treścią art. 146 ust. 1 u.f.p., wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu oraz termin, od którego nalicza się odsetki. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że w ramach umowy nr (...) nr rej. (...) z dnia 14 sierpnia 209 r. Stowarzyszenie zobowiązało się do terminowej realizacji zadania publicznego określonego szczegółowo w ofercie stanowiącej załącznik do umowy, oraz do wykorzystania przekazanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki je uzyskano i na warunkach określonych umową. Minister zobowiązał się do przekazania na realizację zadania dotacji w kwocie 81.000,00 zł.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach 23 - 27 sierpnia 2010 r. przez Biuro Kontroli Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w zakresie prawidłowości wykorzystania środków finansowych przez Stowarzyszenie w 2009 r. ustalono następujące nieprawidłowości:

- brak zwrotu na rachunek MPiPS niewykorzystanej części dotacji wykazanej w części finansowej sprawozdania końcowego,

- rozbieżności między kwotami wynikającymi z przedłożonych do kontroli dokumentów finansowo-księgowych a kwotami wykazanymi w sprawozdaniu z wykonania wydatków ,

- brak trwałych opisów na przedstawionych do kontroli dowodach księgowych,

- brak dokumentacji potwierdzającej poniesione koszty osobowe administracji i obsługi projektu oraz koszty osobowe merytoryczne osób zaangażowanych w realizację zadania.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że spośród 30 faktur tylko 4 posiadały trwały opis zawierający nr umowy (...), tytuł projektu, nazwę zadania, kwotę kwalifikowaną oraz opis (w formie pieczęci) projekt jest współfinansowany ze środków europejskiego Funduszu Społecznego oraz ze środków budżetu państwa, ale nawet i te 4 dokumenty nie zawierały podpisów osób odpowiedzialnych za rozliczenie umowy. Na podstawie natomiast § 8 ust. 1 umowy z dnia 14 sierpnia 2009 r. Stowarzyszenie zobowiązało się do prowadzenia wyodrębnionej dokumentacji finansowo-księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych.

Również w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie wzoru oferty realizacji zadania publicznego, ramowego wzoru umowy o wykonanie zadania publicznego i wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania (pkt 3 pouczenia do wzoru sprawozdania) oraz w dokumencie "Zasady przyznawania i rozliczania dotacji w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich w 2009 r." wyraźnie określono, że warunkiem koniecznym rozliczenia umowy jest właściwe prowadzenie dokumentacji księgowej zadania - tak aby możliwe było precyzyjne rozliczenie środków publicznych przyznanych w umowie.

Regulacja taka służyć ma realizacji zasady jawności i przejrzystości finansów publicznych oraz umożliwiać szczegółową kontrolę wykonania umowy dotacyjnej. Oznaczanie dokumentów księgowych pozwala uniknąć posługiwania się przez beneficjentów dotacji jedną fakturą na udokumentowanie realizacji różnych zadań publicznych (a tym samym - wydatkowania różnych dotacji). Oznaczanie rachunków i faktur ma zatem istotne znaczenie dowodowe.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika ponadto, że przedstawione przez Stowarzyszenie 13 faktur zawierało opis "Sfinansowano w ramach projektu Regionalny Ośrodek Europejskiego Funduszu Społecznego, umowa nr (...) ", co wskazuje, że pochodzą z wydatków współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej, a zatem z całą pewnością nie zostały przeznaczone na realizację zadania w ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich (środki Funduszu Inicjatyw Obywatelskich, w ramach których zawarta została umowa z dnia 14 sierpnia 2009 r. są bowiem środkami krajowymi). Łączna kwota faktur posiadających taki opis wyniosła 12.473,37 zł.

Ponadto Stowarzyszenie nie okazało dokumentacji potwierdzającej wskazane w sprawozdaniu koszty osobowe administracji i obsługi zadania; nie przedłożyło rachunków dotyczących wynajmu sal w grudniu 2009 r. (poz. 62 i 90 części II sprawozdania), nie przedłożyło rachunków dotyczących druku gazety (poz. 82 część II sprawozdania) i nie przedłożyło rachunku dotyczącego kolportażu gazety L. (poz. 110 części H sprawozdania). Stowarzyszenie nie udokumentowało także kosztów wyjazdów służbowych na kwotę 2.000,00 zł oraz wydatków związanych z działaniami promocyjnymi na kwotę 2.925,00 zł, a także nie przedłożyło umów na wynajem sal na szkolenia w ramach kosztów związanych z uczestnictwem bezpośrednich adresatów projektu (poz. III kosztorysu pkt 2 i 5) oraz umów najmu będących podstawy do poniesienia kosztów funkcjonowania organizacji związanych z realizacją projektu (poz. IV kosztorysu).

Słusznie zatem Minister przyjął, że powyższe ustalenia jednoznacznie wskazują, iż sposób dokumentowania wydatków przez Stowarzyszenie nie pozwalał przyjąć, że dany koszt (określony w dokumencie księgowym) został faktycznie poniesiony na realizację zadania dotowanego w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. W niniejszej sprawie ze zgromadzonych dowodów wynika wprost, że część wydatków była realizowana w ramach zupełnie innego zadania, co oznacza, że nie mogło być w żadnym razie uznane za realizację zadania zleconego przez Ministra. Część zaś nie miała żadnego wymaganego opisu. Takie niezgodne z obowiązującymi regułami prowadzenie dokumentacji finansowo-księgowej działań objętych umową dotacyjną umożliwia wielokrotne użycie tych samych dowodów księgowych przy realizacji różnych zadań, finansowanych z różnych źródeł, co jest niedopuszczalne. Skoro Skarżąca prowadziła w tym czasie także inne projekty, co wynika z przedstawionego materiału dowodowego (13 faktur opisanych jako sfinansowanych w famach projektów ze środków europejskich), a nadto usiłowała tymi fakturami dokumentować zadanie zlecone przez Ministra w ramach FIO, to dokonując oceny znaczenia tych dowodów w ustaleniu stanu faktycznego Minister miał prawo wyprowadzić wnioski, że co do tych wydatków, których nie udokumentowano prawidłowo, lub w ogóle w żaden sposób (brak nie tylko opisanych faktur ale także potwierdzeń przelewów bankowych, wyciągów z rachunków itp.) nie zostały one poniesione zgodnie z przeznaczeniem,

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, to na beneficjencie spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów. Tymczasem Skarżąca nie udowodniła w żaden sposób prawidłowego wykorzystania kwestionowanej części dotacji.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd uznaje je za bezpodstawne.

W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten zawiera zasady ogólne postępowania administracyjnego: tzw. zasadę prawdy materialnej (obiektywnej) oraz zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Ministrowi naruszenia powyższych zasad, ponieważ wszelkie niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego dowody zostały zebrane (w tym akta kontroli, stanowiska Strony) i poddane analizie. Natomiast zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli znajduje zastosowanie do decyzji wydawanych w warunkach uznania administracyjnego, nie ma jednak zastosowania do decyzji deklaratoryjnych, a taka została wydania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 146 ust. 1 u.f.p. organ uznając dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz w nadmiernej wysokości, ma obowiązek wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu kwoty dotacji w wysokości w jakiej została ona wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrana w nadmiernej wysokości.

W zaskarżonej decyzji podano prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia. Minister szczegółowo uzasadnił przy tym zastosowanie poszczególnych przepisów w sprawie. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone było dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego oraz zebraniem i rozpatrzeniem całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Minister rozpoznał sprawę wnikliwie.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wniosku Strony z dnia 22 lipca 2015 r. o przesłuchanie osób związanych z realizacją umowy nr (...) nr rej. FIO (...), wystąpienie do właściwego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze w celu ustalenia faktu odprowadzenia składek za wynagrodzenia wypłacone personelowi projektu, wystąpienie do PEKAO S.A., gdzie prowadzony był rachunek bankowy Stowarzyszenia, w celu ustalenia prawidłowej realizacji projektu pod kątem finansowym oraz o przedłużenie o 30 dni terminu na dostarczenie kolejnych dowodów w sprawie, to słusznie Minister uznał, że został on złożony po czasie i w celu przedłużenia toczącego się postępowania. Do przedstawienia dowodów potwierdzających prawidłową realizację zadania publicznego wynikającego z umowy dotacyjnej organ wzywał Stronę już od lutego 2015 r. (pismo z dnia (...) lutego 2015 r., sygn. (...)) oraz ponownie w kwietniu 2015 r. (pismo z dnia (...) kwietnia 2015 r. (sygn. (...)). Stowarzyszenie, mimo składanych deklaracji o posiadaniu dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów osobowych związanych z realizacją zadania, nigdy nie przedłożyło ich Ministrowi.

To przede wszystkim Skarżąca miała możliwość przedstawienia Ministrowi dowodów w postaci chociażby potwierdzenia przelewów z obsługującego ją banku. Także fakt odprowadzania składek mógł zostać udowodniony bezpośrednio przez Stronę odpowiednim zaświadczeniem z urzędu skarbowego, potwierdzeniami przelewów itp. Pozyskanie tych dokumentów przez Stronę byłoby znacznie łatwiejsze i szybsze niż przez Ministra. Strona nie wyjaśniła w żaden sposób przyczyn, dla których nie może sama przedłożyć przedmiotowych informacji o płatnościach. Warto przy tym zauważyć, że nawet analiza tych dokumentów mogłaby okazać się niewystarczające do wykazania, że dotacja została wydatkowana na cele związane z realizacją zadania pośredniego. Nie wiadomo bowiem, jak szczegółowo byłyby sformułowane tytuły przelewów bankowych i czy zawarte w nich opisy dawałyby podstawę do połączenia danego wydatku z realizowanym zadaniem publicznym, zleconym przez Ministra.

Jednocześnie nieprzedstawienie przez Stowarzyszenie wskazanych wyżej dowodów spowodowało, że wydatkowanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem nie zostało nawet uprawdopodobnione. W tej sytuacji, wobec nieprzedstawienia przez Stowarzyszenie w toku postępowania jakichkolwiek dowodów w formie dokumentowej co do kwestionowanych wydatków, także dowody z zeznań świadków, musiały zostać uznane za przedstawione jedynie dla zwłoki. Co więcej, Stowarzyszenie nie wskazało jaką konkretnie wiedzę mogliby mieć w sprawie wskazani świadkowie.

Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji został zebrany w toku kontroli przeprowadzonej przez Biuro Kontroli MPiPS. Wystąpienie pokontrolne było adekwatnym dowodem dla stwierdzenia stanu faktycznego. Strona nie przedstawiła dowodów, które wiarygodnie podważałyby powyższe nieprawidłowości wynikające z wystąpienia pokontrolnego. Organ nie ma obowiązku uwzględniania każdego wniosku dowodowego strony postępowania.

Skarżąca w toku postępowania wyjaśniającego podnosiła wprawdzie, że jest w stanie udokumentować poniesione koszty osobowe administracji i obsługi projektu oraz koszty osobowe merytoryczne osób zaangażowanych w realizację zadania, jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji żadnych dowodów nie przedstawiła pomimo, że miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn.akt II GSK 711/12 Sąd wyjaśnia, iż wskazane orzeczenie zapadło na gruncie odmiennego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie stwierdzone uchybienia nie są bowiem jedynie formalne. W każdym razie formalny aspekt tych uchybień nie stanowi samoistnej przesłanki dochodzenia zwrotu dotacji. Choć niewątpliwie same w sobie stanowią naruszenie umowy, to ponadto stanowią równocześnie dowód tego, że dotacja nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Znaczenie tego konkretnego środka dowodowego, na które strony się umówiły zgodnie z rozporządzeniem (prawidłowo opisane dokumenty księgowe) jest w przedmiotowej sprawie tym większe, że siedziba organu znajduje się w Warszawie, a zlecone zadanie publiczne było realizowane w Z.. Minister nie miał możliwości bieżącej obserwacji faktycznych działań Stowarzyszenia. W tej sytuacji właściwe udokumentowanie prawidłowego wydatkowania dotacji zadania było szczególnie ważne.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu. Minister zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Z przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.