Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 198/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u W. G. choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia oskrzeli - wymienionej w pozycji 4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

W uzasadnieniu uchylonej decyzji wskazano, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, a nadto wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy i rozpoznaną chorobą, a mianowicie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał to schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem. W tym kontekście organ drugiej instancji podniósł, że wyżej wymieniony podczas zatrudnienia w latach 1957-1979 w Kopalni Węgla Kamiennego "A" na stanowisku maszynisty lokomotywy pod ziemią a następnie w latach 1980-1985 w Kopalni Węgla Kamiennego "B" na podobnym stanowisku, pracował w narażeniu na działanie pyłów węgla kamiennego o stężeniu przekraczającym dopuszczalne normy. Następnie ponownie podjął zatrudnienie w Kopalni "B" jako ślusarz oraz monter c.o. i świadcząc na tych stanowiskach pracę na powierzchni w okresie od 1987 do 1997 r. był narażony na działanie szkodliwego czynnika w postaci pyłu azbestowo-cementowego i dymu spawalniczego, jednak miało to miejsce sporadycznie (przez jeden miesiąc w ciągu roku). Równocześnie z wydanych w zakresie niniejszej sprawy orzeczeń lekarskich wynika, że właściwe jednostki diagnostyczne, a mianowicie [...] Centrum Medyczne - Przychodnia Chorób Zawodowych w K. (orzeczenie z dnia [...] r.) oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z [...]r.) zdiagnozowały u strony przewlekłe zapalenie oskrzeli, jednak z uwagi na znaczny upływ czasu (14 lat) od ustania narażenia na działanie szkodliwego czynnika nie rozpoznały choroby zawodowej. Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., wobec braku uznania przez kompetentne placówki diagnostyczne zawodowej etiologii schorzenia oraz z uwagi na przebieg zawodowego narażenia nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W motywach wymienionego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, uchylającego rzeczoną decyzję z dnia [...] r. wskazano przede wszystkim, że niniejsza sprawa była ponownie rozstrzygana przez organ odwoławczy. Zarówno bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylały już poprzednie decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., zawierając w uzasadnieniach swoich wyroków konkretne wskazania dla organu. W uzasadnieniu ostatniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wydanego w dniu 20 października 2006 r. - sygn. akt IV SA/Gl 719/06) stwierdzono, że zalecenia i sugestie zawarte w poprzednim wyroku (z dnia 19 października 2004 r. - sygn. akt 3II/Ka 3139/02), zmierzające do jednoznacznego wyjaśnienia sprawy nie zostały wykonane. Przede wszystkim organ drugiej instancji nie udzielił odpowiedzi na wyraźnie sformułowane pytanie: "jakie znaczenie miał upływ czasu na możliwość zachorowania skarżącego na chorobę zawodową i dlaczego stwierdzone schorzenie nie mogło być wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy". W konsekwencji zaniechał on wyjaśnienia w sposób całkowity i ostateczny powodów wykluczenia przez placówki diagnostyczne związku przyczynowego pomiędzy istniejącą chorobą, a warunkami pracy skarżącego oraz ustalenia, jakie znaczenie miał upływ czasu na możliwość zachorowania przezeń na chorobę zawodową a także dlaczego rozpoznana dolegliwość nie mogła być wywołana przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy (wynikało to wprost z poprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2006 r., a także z wcześniejszych wyroków wydanych przez ten Sąd oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny).

Mając na względzie powyższe, skład orzekający we wspomnianej sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 72/08 zaakcentował, że przy zaistnieniu obu przesłanek niezbędnych do stwierdzenia choroby zawodowej domniemuje się istnienie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy i rozpoznaną chorobą. Tymczasem zarówno placówki diagnostyczne, jak i orzekające w sprawie organy sanitarne odrzuciły istnienie takiego związku przyczynowego, nie obalając równocześnie omawianego domniemania. Wobec powyższego Sąd dobitnie powtórzył, że sam upływ czasu nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Powoływanie się w opiniach medycznych na fakt braku dowodów potwierdzających istnienie schorzenia w okresie 5 lat od ustania narażenia zawodowego, czyli odwoływanie się w istocie do wytycznych metodologicznych Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z 1987 r. nie ma uzasadnienia ani umocowania w żadnym obowiązującym przepisie prawa i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej dla pracownika. Dlatego, w przypadku kwestionowania związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a warunkami pracy należy wyraźnie wskazać, jakie są tego przyczyny. W rezultacie trzeba w sposób pełny i jasny wykazać, dlaczego występującego schorzenia biologicznego nie można uznać za chorobę zawodową.

W dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia [...] r. podniesiono, że jednoznaczne stwierdzenia placówek medycznych niepoparte przekonującymi argumentami jawią się w niniejszej sprawie jako autorytarne i gołosłowne. Wskazano również na potrzebę oceny, czy kliniczny obraz spornego schorzenia jest inny w swej istocie dla zawodowego i niezawodowego przewlekłego zapalenia oskrzeli. Przyjmując bowiem, że W. G. pracował do 1987 r. w warunkach narażenia na pył węglowy w stężeniach przekraczających wartości normatywów higienicznych, to w dalszym zatrudnieniu - jako ślusarz i monter centralnego ogrzewania przy obsłudze wymienników ciepła - także pracował w narażeniu na czynnik szkodliwy w postaci pyłu azbestowo-cementowego. Zdaniem Sądu niezbędne jest tu sprecyzowanie sformułowań: "sporadyczny kontakt", "praca bez istotnego narażenia na czynniki uszkadzające układ oddechowy" oraz wyjaśnienie wątpliwości, czy rzeczywiście nawet niewielki kontakt z tymi czynnikami nie ma wpływu na zdrowie osoby pracującej w takich warunkach i czy nie jest to związane na przykład z predyspozycjami osobniczymi. Stosowane w niniejszym postępowaniu rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie rozróżnia pracy w warunkach istotnie czy nieistotnie szkodliwych, zatem wszystkie okoliczności zatrudnienia powinny być wnikliwie przeanalizowane pod kątem szkodliwego wpływu na ogólny stan zdrowia pracownika.

W tym miejscu Sąd podkreślił, że przedłożone w niniejszym postępowaniu opinie medyczne, to jest: uzupełniająca opinia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł. w dalszym ciągu nie dają jednoznacznych odpowiedzi i są powieleniem już wcześniej zajętego stanowiska. Według lekarzy pierwszej z wymienionych placówek, przyczyn przewlekłego zapalenia oskrzeli należy upatrywać w nałogu palenia tytoniu, który trwał aż do 2000 r. oraz dodatkowo w nawracających infekcjach dróg oddechowych. Tymczasem infekcje te, jak wynika z dołączonych kserokopii badań, miały także miejsce w czasie zatrudnienia pod ziemią, a jak dotąd nie wykluczono w sposób kategoryczny aby nie pozostawały w związku z warunkami pracy, bowiem nie można przyjąć za takie uzasadnienie braku związku z pracą ze względu na upływ czasu. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. przyjmuje przy tym, że tylko praca pod ziemią, czyli w latach 1975-1987 to czas narażenia na szkodliwe pyły powyżej dopuszczalnych normatywów higienicznych, a wobec podjęcia przez stronę starań o stwierdzenie choroby zawodowej dopiero w 1999 r., upłynął zbyt długi okres upoważniający do wykluczenia zawodowej etiologii choroby. Lekarze orzecznicy stwierdzili przy tym, że W. G. wykonywał prace zarobkowe bez istotnego narażenia na czynniki uszkadzające układ oddechowy. Potwierdzili więc dalszą pracę zainteresowanego w warunkach narażenia, tyle tylko że "bez istotnego narażenia". Tymczasem jest powszechnie wiadomym, że praca w kontakcie z azbestem, pyłem azbestowym jest szkodliwa, stąd bez wnikliwego i jednoznacznego uzasadnienia nie można tak kategorycznie wykluczyć, bez przekonującego uzasadnienia, aby nawet stosunkowo niewielki kontakt z tym czynnikiem mógł wpływać na stan i kondycję skarżącego z uwagi na jego jednostkowe, osobnicze predyspozycje.

Zważywszy zaprezentowaną wyżej argumentację Sąd podniósł, iż wskazania co do dalszego postępowania, to uzupełnienie materiału sprawy w wyżej naprowadzonym kierunku, w szczególności wyjaśnienia (udzielenia konkretnej odpowiedzi) na pytanie: "jakie znaczenie miał upływ czasu na możliwość zachorowania skarżącego na chorobę zawodową i dlaczego stwierdzone schorzenie nie mogło być wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy", a następnie wydanie w sprawie decyzji uwzględniającej zalecenia wynikające z powyższych (oraz zawartych w poprzednich wyrokach) rozważań Sądu.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał cały przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

Następnie wskazał, że pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Kierownika Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o udzielenie wyjaśnień uwzględniających zarzuty i wskazania zawarte w treści wyroku Sądu z dnia [...] r.

W odpowiedzi na powyższe, wspomniana placówka orzecznicza nadesłała pismo datowane na [...] r., w którym stwierdziła, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko wyrażone we wcześniejszym orzeczeniu z [...] r. oraz wyjaśniła, iż kumulacyjne działanie pyłu węglowego, na który W. G. był narażony w okresie zatrudnienia w KWK "B" polega przede wszystkim na jego działaniu zwłókniającym oraz słabym działaniu drażniącym, co powoduje, że odległe skutki ekspozycji na tego rodzaju pył mogą spowodować wystąpienie zmian o charakterze pyliczym, których u wyżej wymienionego nie rozpoznano. Równocześnie stwierdziła, że przewlekłe zapalenie oskrzeli u skarżącego jest wynikiem drażniącego a nie zwłókniającego działania rzeczonego pyłu, natomiast skutki działania drażniącego nie kumulują się w czasie i nie mogą ujawnić się wiele lat po zakończeniu ekspozycji zawodowej na ten czynnik W konsekwencji, rozpoznanie u skarżącego wspomnianej choroby w roku 1999, to jest po upływie 12 lat od ustania narażenia zawodowego wyklucza możliwość uznania jej zawodowej etiologii. Nadto w treści cytowanego pisma podano, iż z dokumentacji medycznej oraz z informacji uzyskanej od strony wynika, że istotnym czynnikiem ryzyka wystąpienia omawianego schorzenia - istniejącym zarówno w trakcie narażenia zawodowego w miejscu pacy jak i wiele lat po jego ustaniu - było nałogowe palenie tytoniu.

Mając na uwadze zaprezentowane wyżej wnioski płynące z opinii placówki orzeczniczej, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego, w tym zwłaszcza orzeczeń [...] Centrum Medycznego w K., Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania W. G., gdyż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia u niego choroby zawodowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, W. G., działający przez pełnomocnika - adwokata J. P. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 6 akt sprawy) domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, celem wydania decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie uregulowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. Nadto podniósł zarzut, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest sprzeczne z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Gliwicach z dnia [...] r., jak również z trzema wcześniejszymi wyrokami, które zostały w niniejszej sprawie wydane.

Dodatkowo powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. (sygn. III RN 36/98), który przesądza, że dla uwolnienia się od obowiązku świadczeń związanych ze stwierdzeniem choroby zawodowej konieczne byłoby wykazanie, iż dane schorzenie nie ma związku z rodzajem pracy wykonywanej przez osobę nim dotkniętą, natomiast wytyczne Ministra Zdrowia o rozpoznawaniu chorób zawodowych, które ustalają surowsze niż rozporządzenie Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. kryteria kwalifikowania schorzeń, są pozbawione mocy prawnej. W tym miejscu W. G. zakwestionował stanowisko, jakoby upływ kilkunastu lat od ustania narażenia zawodowego wykluczał zawodową etiologię stwierdzonej u niego choroby wywodząc, iż obowiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują przesłanki polegającej na upływie określonego czasu.

Zważywszy powyższe zaakcentował, że skoro wykryto u niego schorzenie oskrzeli, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, zaś organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, to okoliczności sprawy nie uzasadniały odmowy stwierdzenia spornej choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji podtrzymał w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodząc, że w świetle wszystkich orzeczeń lekarskich oraz opinii wydanych przez właściwe placówki medyczne brak jest podstaw do stwierdzenia u W. G. choroby zawodowej oskrzeli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W punkcie wyjścia należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego nie może ono pozostać w obrocie prawnym.

W pierwszej kolejności trzeba zaakcentować, że wydając omawianą decyzję z dnia [...] r., organ sanitarny miał obowiązek zastosować się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 72/08. Z mocy art. 153 p.p.s.a. był bowiem związany oceną prawną, która została w tym orzeczeniu sformułowana.

W treści przywołanego wyroku organ sanitarny zobligowano zatem do wyjaśnienia, jakie znaczenie miał upływ czasu na możliwość zachorowania skarżącego na chorobę zawodową i dlaczego w związku z tym stwierdzone schorzenie nie mogło być wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy.

W tym zakresie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzyskał opinię sporządzoną w dniu 30 grudnia 2008 r. przez lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Ł. im. [...], w treści której podano, że przewlekłe zapalenie oskrzeli jest wynikiem drażniącego a nie zwłókniającego działania pyłu węglowego. Skutki drażniącego działania tego pyłu nie kumulują się natomiast w czasie i dlatego nie mogą ujawnić się wiele lat po ustaniu ekspozycji zawodowej na wspomniany czynnik. W konsekwencji, skoro zmiany pozwalające na rozpoznanie u W. G. spornej choroby stwierdzono dopiero podczas badań przeprowadzonych w roku 1999, to nie mogły one stanowić rezultatu oddziaływania pyłu węglowego, na które skarżący nie jest narażony już od kilkunastu lat.

Zdaniem składu orzekającego argumentacja ta wyjaśnia wprawdzie w sposób dostatecznie przekonujący brak związku przyczynowego pomiędzy spornym schorzeniem a zatrudnieniem W. G. w narażeniu na pył węglowy (w okresie od 1975 do 1985 roku), jednak nie usuwa wszystkich istotnych wątpliwości zasygnalizowanych w wyroku z dnia [...] r.

Trzeba bowiem zaakcentować, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia, jaki wpływ na powstanie tej choroby mogły mieć warunki związane z pracą świadczoną przez skarżącego w okresie późniejszym, a mianowicie w latach od 1987 do 1997, kiedy był on zatrudniony jako ślusarz i monter c. o. mając sporadyczny (1 miesiąc w ciągu roku) kontakt z pyłem azbestowo-cementowym i dymem spawalniczym w trakcie remontów wymienników.

W tym miejscu należy podkreślić, że w treści przywołanego wyroku wyraźnie zwrócono uwagę, że jakkolwiek W. G. pracował początkowo w narażeniu na pył węglowy w stężeniach przekraczających wartości normatywów higienicznych, to w dalszym zatrudnieniu (od 1987 roku) na stanowiskach ślusarza i montera c.o. przy obsłudze wymienników ciepła także był narażony na sporadyczny kontakt z czynnikiem szkodliwym - tym razem w postaci pyłu azbestowo-cementowego.

Wobec powyższego Sąd wskazał na konieczność udzielenia odpowiedzi na pytania, co oznaczają sformułowania: "sporadyczny kontakt", "praca bez istotnego narażenia na czynniki uszkadzające układ oddechowy" oraz wyjaśnienia wątpliwości, czy rzeczywiście nawet niewielka styczność z tymi czynnikami nie ma wpływu na zdrowie osoby pracującej w takich warunkach i czy nie jest to związane na przykład z predyspozycjami osobniczymi. Rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych nie rozróżnia bowiem pracy w warunkach istotnie czy nieistotnie szkodliwych, stąd wszystkie okoliczności zatrudnienia powinny być wnikliwie przeanalizowane pod kątem szkodliwego wpływu na ogólny stan zdrowia pracownika.

Równocześnie w rzeczonym wyroku z dnia [...] r. zaakcentowano, że w toku postępowania organ sam potwierdził dalszą (to jest świadczoną po 1987 roku) pracę skarżącego w warunkach narażenia, tyle tylko że "bez istotnego narażenia". W konsekwencji wskazano na konieczność udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ na zdrowie wyżej wymienionego miały te warunki. Zaznaczono bowiem, iż powszechnie wiadomo, że praca w kontakcie z azbestem, pyłem azbestowym jest wysoce szkodliwa. Dlatego bez wnikliwego i jednoznacznego uzasadnienia nie można tak kategorycznie pomijać tego czynnika, jako szkodliwego ani wykluczyć, aby nawet stosunkowo niewielki kontakt z nim mógł wpływać na stan i kondycję zainteresowanego z uwagi na jego jednostkowe, osobnicze predyspozycje.

Pomimo to Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie dokonał analizy rzeczonego zagadnienia i w ogóle nie odniósł się do kwestii związanych z pracą świadczoną przez skarżącego w okresie od 1987 do 1997 roku ani nie podjął jakichkolwiek czynności mogących potwierdzić lub wykluczyć związek przyczynowy pomiędzy warunkami, w jakich był on wówczas zatrudniony a powstaniem spornego schorzenia.

Warto dodać, że wspomniane uchybienie jest tym bardziej istotne, że skarżący w toku postępowania wyraźnie akcentował okoliczność świadczenia pracy w szkodliwych warunkach w omawianym okresie.

Jak więc wynika z powyższego, wbrew obowiązkowi nałożonemu przez Sąd, już kolejny - czwarty raz - nie wyjaśniono i nie ustalono dostatecznie wszystkich istotnych okoliczności, niezbędnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.

Dlatego w toku ponownego rozpoznania tej sprawy niezbędne będzie zastosowanie się do wskazań płynących wprost z niniejszego wyroku, które stanowią w znacznej części powtórzenie wytycznych sformułowanych w poprzednim wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] r.

Konieczne będzie zatem uzupełnienie materiału dowodowego o kolejną opinię uzupełniającą właściwej jednostki medycznej, która powinna udzielić szczegółowej i precyzyjnej odpowiedzi na pytanie, czy praca świadczona przez skarżącego w okresie od 1987 do 1997 roku związana ze "sporadycznym" narażeniem na działanie pyłu azbestowo-cementowego pozostaje w związku przyczynowym ze zdiagnozowaną chorobą. Opinia lekarzy powinna zawierać dokładne i wyczerpujące uzasadnienie zajętego stanowiska (w miarę możliwości z powołaniem się na stosowne źródła naukowe), poparte argumentacją czytelną dla organu, a przede wszystkim dla strony, która nie dysponuje stosowną wiedzą medyczną.

Następnie organ drugiej instancji podda wnikliwej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 §3 K.p.a.

Należy dodać, że niniejsza sprawa powinna zostać rozstrzygnięta przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zarówno bowiem w §10 późniejszego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) jak i w §11 ust. 2 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) określono bowiem wyraźnie, że postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed 3 września 2002 r. (a sytuacja taka występuje w niniejszym przypadku) są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 oraz 205 §2 p.p.s.a. Obejmują one wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł, co odpowiada minimalnej stawce określonej w §18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa uiszczoną w wysokości 17 zł, zgodnie z dowodem jej zapłaty (karta nr 7 akt sprawy).

Równocześnie Sąd odstąpił od orzekania w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, albowiem jest ona rozstrzygnięciem odmawiającym stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a tym samym nie podlega wykonaniu.