Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2439/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska / spr / Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Lubuskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego, uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia [...] . nr [...]. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ B.Popowska /-/ E. Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

[...] R [...] S [...] zwrócił się do Wójta [...] pismem z [...] r. o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżący wskazał, że po pięcioletniej przerwie w pracy w szkole - z powodu czasowej niezdolności do pracy (1.04.1997 - 31.10.2002) - lekarz orzecznik uznał, że może on wrócić do pracy w szkole. [...] podał, iż jest magistrem teologii i pracował jako nauczyciel religii w pełnym wymiarze godzin od 1.09.1979 do 31.08.1990 r., a w szkołach na terenie Gminy [...] od 1.09.1990 do 1.04.1997 r. kiedy to orzeczono niezdolność do pracy w szkole i przyznano rentę. Skarżący wyjaśnił, że w tym okresie pracujący w szkole z mocy ustawy otrzymali stopień nauczyciela mianowanego, a on sam mimo, że spełniał wymagany staż do awansu, nie mógł pracować wtedy w szkolnictwie.

Wójt [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 9b i 10 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 - dalej ustawa o zmianie KN) odmówił nadania [...] stopnia awansu zawodowego "nauczyciela mianowanego" z mocy prawa.

Uzasadniając organ wskazał, że z zebranych w w toku sprawy materiałów wynika, że [...] był zatrudniony jako nauczyciel katechezy w Szkole [...] w [...] w latach 1990 - 1997, w tym w pełnym wymiarze godzin pracy w roku szkolnym [...], w Szkole [...] w [...] w latach 1990 do 1993 w niepełnym wymiarze godzin pracy, w gimnazjum w [...] w okresie od [...] do [...] r. w wymiarze 3/18 etatu.

Od [...] do [...] r. skarżący przebywał na rencie. Stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy, księża i diakoni zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na stanowiskach nauczycieli religii, posiadający wymagane kwalifikacje oraz co najmniej trzyletni nieprzerwany okres pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, z dniem wejścia w życie ustawy mogą uzyskać stopień nauczyciela mianowanego. Organ podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku nie został spełniony warunek pracy w dniu wejścia w życie ustawy oraz trzyletniego nieprzerwanego okresu pracy w pełnym wymiarze godzin.

Rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Lubuski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając organ wskazał, że z dniem 6 kwietnia 2000 r. weszła w życie ustawa o zmianie KN. Możliwości uzyskania stopnia awansu zawodowego z mocy prawa określone zostały w art. 7 i 10 ustawy o zmianie ustawy. Księża i diakoni mogli uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5, jednakże pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. W ocenie organu odwoławczego, wobec faktu, iż skarżący nie był zatrudniony na stanowisku nauczyciela religii w dacie 6 kwietnia 2000 r., zaskarżoną decyzję należy uznać za słuszną.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu skarżący podniósł, iż spełnia warunki przewidziane dla nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oraz wniósł o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z dniem 1 września 2003 r., uznanie stażu pracy od dnia 1 września 1979 r. oraz wypłacenie wraz z odsetkami wyrównania utraconych poborów od 1 września 2003 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadną.

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, "oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze."(wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. I SA 863/00). Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie.

Na wstępie należy wskazać, że organ pierwszej instancji błędnie wskazał podstawę prawną wydanej decyzji. Zamiast art. 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1122 ze zm. - dalej KN) powołano nieistniejący art. 9b ustawy o zmianie KN. Błąd ten pozostał niezauważony przez organ odwoławczy.

Rozstrzygając w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przywołały treść art. 10 ust. 5 ustawy o zmianie KN, zgodnie z którym księża i diakoni zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy - z dniem 6 kwietnia 2000 r. - na stanowiskach nauczycieli religii, posiadający wymagane kwalifikacje oraz co najmniej 3-letni nieprzerwany okres pracy pedagogicznej w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami odpowiednio w przedszkolu, szkole, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Do 3-letniego nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej zalicza się okres prowadzenia przez księży i diakonów, nieodpłatnie, nauki religii w szkołach przed dniem 1 września 1997 r. Organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż możliwości uzyskania awansu zawodowego z mocy prawa określono w art. 7 i 10 ustawy o zmianie ustawy. Jak słusznie oba organy stwierdziły, cytowany art. 10 ust. 5 ustawy o zmianie KN nie miał zastosowania w odniesieniu do skarżącego, ponieważ we wskazanym okresie nie był on zatrudniony w szkole.

Nowelizacja dokonana ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw zmodyfikowała zasady nauczycielskiego awansu zawodowego, uzależniając go od indywidualnej aktywności, zaangażowania oraz zewnętrznie ocenianych efektów pracy nauczyciela w trybie postępowania administracyjnego. Ustawa KN przewidziała wyjątki wyłączające konieczność realizacji awansu zawodowego w trybie przepisów ogólnych.

Zasadniczo postępowanie w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym, kończącym się wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej (nadającej stopień lub odmawiającej jego nadania).Akt nadania stopnia awansu zawodowego jest wydawany w trybie decyzji administracyjnej, a zatem powinien odpowiadać powszechnym w tym względzie przepisom (A. Klawenek; Karta Nauczyciela - komentarz, ODDK Sp. z o. o., s. 48-59).

W toku rozpatrywanej sprawy organy założyły, że skarżący domaga się uzyskania awansu zawodowego z mocy prawa, podczas gdy takie żądanie nie wynika z treści wniosku złożonego [...] r. W takiej sytuacji do obowiązków organu należało ustalenie jaka jest rzeczywista wola osoby składającej wniosek. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia zakresu zgłoszonych przez stronę w toku postępowania żądań i wniosków wynika z zasady ogólnej postępowania zawartej w art. 7 k.p.a.(wyrok WSA z dn. 22 stycznia 2004 r. sygn. III SA 1503/03 (Lex nr 113578).

Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa.

Podkreślenia wymaga, że z żądaniem uznania stażu pracy od dnia 1 września 1979 r. i wypłacenia wraz z odsetkami wyrównania utraconych poborów od dnia 1 września 2003 r. skarżący wystąpił dopiero na etapie postępowania skargowego, gdy tymczasem sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonych decyzji wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu ich wydania. Oznacza to, że wskazane w skardze do Sądu nowe żądania, które nie były zgłoszone w trybie wznowienia postępowania administracyjnego nie są uwzględniane w postępowaniu sądowym i muszą być pomijane przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 97 § 1 uwupsa należało orzec, jak w sentencji wyroku.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 upsa, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.

E. Kręcichwost-Durchowska B.Popowska E. Makosz-Frymus

TZ/

Sygn. akt 4/II SA/Po 2439/03

Zarządzenie

1. Notować.

2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć stronom wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego (skargi kasacyjnej) i prawie pomocy (skarżącemu).

3. Akta przedłożyć za 30 dni od doręczenia.