Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2461/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 173 ust 1 pkt 3, art 174, art 175 ust 2-4, art 177 ust. 1, ust. 3-5, art 181 ust 1, ust 1a, ust 3-6, art 184
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [..] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 148/18 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [..] z dnia [..] grudnia 2017 r., nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 148/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi K. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [..] z dnia [..] grudnia 2017 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [..] października 2017 r. nr [..] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [..], dalej OKS, odmówiła przyznania K. G. stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2017/2018. Komisja stwierdziła, że uzyskana przez skarżącą liczba punktów tj. 46,60 nie uprawnia do przyznania wnioskowanego stypendium.

Zwracając się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uwzględnienie liczby punktów za udział w projektach badawczych. Wskazała, że do wniosku dołączyła zaświadczenie o prowadzonych badaniach naukowych.

Decyzją z dnia [..] grudnia 2017 r., nr [.] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [..] utrzymała w mocy dotychczasową decyzję. Komisja stwierdziła, że podstawą rozpoznania wniosku była dokumentacja przedłożona przez skarżącą w pierwotnym wniosku. Komisja II instancji uwzględniła wskazane przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dodatkowe osiągniecia, za które przyznano skarżącej dodatkowe 13 punktów, a których łączna suma ( 56, 6 punktów) kwalifikowała ją do przyznania wnioskowanego stypendium. Z uwagi jednak na fakt rozdysponowania środków FPM na przyznanie stypendiów Rektora w roku akademickim 2017/2018, utrzymano w mocy dotychczasową decyzję.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że skarżąca wnioskiem z dnia 3 października 2017 r. zwróciła się do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu[..] o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2017/2018 wraz z załącznikiem 6 - A pt. "osiągnięcia naukowe w roku akademickim 2016/2017) oraz zaświadczeniem z dnia 24 lipca 2017 r. o działalności w Studenckim Kole Naukowym Pielęgniarstwa. Z treści zaświadczenia wynika, że skarżąca brała czynny udział w pracach Studenckiego Kola Naukowego Pielęgniarstwa (dalej SKNP) od 1 października 2016 r., a nadto, że jest w trakcie realizacji projektu badawczego pt. "Wiedza i zachowania zdrowotne dzieci i młodzieży w zakresie profilaktyki próchnicy zębów".

Skarżąca otrzymała punkty tylko za działalność w SKNP, tj. za działalność wykazaną w załączniku nr 6-A. W dacie podejmowania decyzji przez OKS znana była jej też informacja zawarta w zaświadczeniu z dnia 24 lipca 2017 r. o realizowanym projekcie badawczym. Z tabeli zawartej we wniosku na str. nr 1 wynika, że skarżąca otrzymała łącznie 46,6 pkt.

Z listy rankingowej wniosków o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów- zał. nr 4 do protokołu nr [..] z 23.10.2017 wynika, że stypendium otrzymało kolejno 53 osoby według liczby punktów przyznanych przez OKS. Z uzasadnienia decyzji z dnia [..] października 2017 r. wynika, że Komisja zgodnie z § 20 Regulaminu przyznawania świadczeń z pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [..] ustaliła listę rankingową i na jej podstawie wyłoniono grupę 10 % najlepszych studentów kierunku. Uzyskana przez skarżącą liczba punktów 46,6 i uzyskana lokata na liście rankingowej nie uprawniała do przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia 5 grudnia 2017 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [..] utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium naukowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Komisja zweryfikowała ilość punktów za osiągnięcia naukowe o 10 punktów, co łącznie dało skarżącej 56,6 punktów. Z uzasadnienie decyzji wynika, że pozytywna weryfikacja punktowa nastąpiła na podstawie dokumentów dołączonych do pierwotnego wniosku. Według listy rankingowej z dnia 23 października 2017 r. z punktami przyznanymi przez Komisję II instancji skarżąca uplasowałaby się pomiędzy 19 a 20 lokatą. Z pkt. 7 uzasadnienia wynika, że zgodnie z informacją Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia z dnia 20 listopada 2017 r. o rozdysponowaniu środków dla 10 % najlepszych studentów na kierunku studiów Pielęgniarstwo rozdysponowano już środki FPM przeznaczone na stypendia dla najlepszych studentów w roku akademickim 2017/2018.

Sąd wskazał, że brzmienie art. 181 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wskazuje na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium. Jednocześnie, uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w trakcie podejmowania rozstrzygnięcia, a wydanie decyzji odmownej wymaga przede wszystkim szczególnie starannego i rzetelnego oraz szczegółowego wykazania przesłanek warunkujących nieprzyznanie określonego prawa oraz przedstawienia w taki sam sposób, że przesłanki te nie zostały spełnione przez stronę, albo że wystąpiły okoliczności uzasadniające jego odmowę.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 cyt. ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3 ustawy, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Wskazany w art. 207 ust. 1 ustawy obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli.

Z § 17 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [..] wynika, że stypendium Rektora dla najlepszych studentów może otrzymać nie więcej niż 10% wszystkich studentów danego kierunku studiów, a w przypadku, gdy liczba studentów na kierunku jest mniejsza niż dziesięć, stypendium Rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Natomiast z § 18 ust. 1 w/w Regulaminu wynika, że do wniosku o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów, studenci II roku studiów i wyżej oraz I roku studiów II stopnia, mają obowiązek dołączyć: a. -potwierdzenie zaliczenia ostatniego roku studiów oraz średniej ocen obliczonej zgodnie z zasadami zakreślonymi w zał. nr 10 do Regulamin; b. - (w zależności od rodzaju przedstawionych osiągnięć) odpowiednio: - zał. nr 6-A - osiągnięcia naukowe, - zał. 6-B - osiągnięcia artystyczne, zał. nr 6-C - osiągnięcia sportowe oraz określić kategorię osiągnięcia, jego zasięgu lub rodzaju zgodnie z kryteriami zawartymi w zał. nr 10 do regulamin; c. - zaświadczenia (załączniki) potwierdzające uzyskane osiągnięcia, ponumerowane i przypisane do poszczególnych osiągnięć. Zgodnie z § 28 ust. 3 Regulaminu, jeżeli wniosek o przyznanie świadczeń pomocy materialnej nie spełnia wymogów określonych w niniejszym Regulaminie, Komisja lub upoważniony członek Komisji wzywa studenta do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W przypadku nieuzupełnienia braków wniosku w terminie, o którym mowa wyżej, Komisja pozostawia wniosek bez rozpoznania, o czym informuje studenta.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dacie złożenia wniosku w dniu 3.10.2017 r. okoliczność udziału w projekcie badawczym, za udział w którym, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy skarżącej przyznano 10 punktów, była znana Komisji. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem OKS było należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, co potwierdza treść § 28 ust. 3 i § 18 ust. 1 lit. c regulaminu, w którym jest mowa o dołączaniu do wniosku zaświadczeń. Uwzględnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmiany na liście rankingowej skutkujące zaliczeniem do 10% puli studentów nie spowodowało jednak przyznania prawa do stypendium z uwagi na brak środków finansowych, które rozdysponowano 20 listopada 2017 r., czyli przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym i przed rozpatrzeniem tego wniosku, co nastąpiło 5 grudnia 2017 r. Podkreślenia wymaga fakt, że w dacie złożenia wniosku z dnia 3 października 2017 r. działalność naukowa skarżącej była potwierdzona stosownym zaświadczeniem opiekuna SKNP, co należy uznać za niestaranne odczytywanie, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a to stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a.

Sąd I instancji uznał, iż decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [..] października 2017 r. o rozdysponowaniu środków przed rozpatrzeniem wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy była przedwczesna. Organ w uzasadnieniu wskazał, że rozdysponowanie środków na stypendia implikowało przy ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymanie w mocy decyzji odmownej, nie tyle z powodu zbyt niskiego miejsca na liście rankingowego, lecz z powodu braku środków na stypendium. Takie działanie, zdaniem Sądu I instancji, należy uznać za nierówne traktowanie studentów ubiegających się o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów i z tego względu nie mieści się też w ramach instytucji uznania administracyjnego.

Sąd stwierdził, że organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno bowiem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Adresując zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie wymogów stawianych uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście działania w ramach uznania administracyjnego Sąd stwierdził, że argumenty w nim zawarte nie stanowią skutecznej obrony podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności, nie podano ilu studentów z kierunku pielęgniarstwa składało wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i czy wszystkie zostały załatwione odmownie i czy nie zmieniono decyzji poprzez podwyższenie kwoty stypendium, co na rozprawie podniosła skarżąca. Te wady decyzji i postępowania uczyniły zasadną skargę w zakresie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że niezależnie od naruszenia przepisów postępowania, skarżąca studentka spełniła wszelkie przesłanki do przyznania jej prawa do stypendium Rektora za najlepsze wyniki w nauce i spełniając je miała pełne prawo oczekiwać od uczelni realizacji tego prawa, bowiem znalazła się w liczbie 10 % studentów uprawnionych do przyznania takiej pomocy materialnej. Z tego względu doszło też do naruszenia art.173 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy, gdyż skarżąca została wyłączona przez błędne działania OKS z kręgu podmiotów, którym przyznano stypendium. Wadliwe działania organu, stanowiące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego nie mogą być tłumaczone instytucją uznania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [..], zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1) Przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 207 § 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., podczas gdy prawidłowo rozpoznały wnioski skarżącej, w tym organ I instancji prawidłowo ustalił liczbę punktów przysługujących skarżącej zgodnie z treścią jej wniosku o przyznanie stypendium, która domagała się uwzględnienia w punktacji wyłącznie średniej ocen oraz osiągnięcia naukowego w postaci aktywnego uczestnictwa w kole naukowym (Studenckie Koło Naukowe Pielęgniarstwa). Powyższe uchybienie w ocenie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Sąd I instancji się go nie dopuścił, wówczas treść wyroku byłaby inna i Sąd stwierdziłby, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium, w tym postępowanie wyjaśniające

2) Przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 207 § 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędne uznanie, że decyzja organu nie została należycie uzasadniona, podczas gdy z powyższej decyzji czytelnie wynika dlaczego organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania stypendium, pomimo że skarżąca w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spełniła wymogi punktowe co do jego otrzymania, co w konsekwencji powoduje, że uzasadnienie decyzji organu było sporządzone w sposób należyty. Powyższe uchybienie w ocenie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby sąd I instancji się go nie dopuścił wówczas treść wyroku byłaby zupełnie inna i Sąd stwierdziłby, że organ prawidłowo sporządził uzasadnienie swojej decyzji,

3) Prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 28 ust. 3 i 18 ust. 1 lit. c Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [..] z dnia 1 maja 2016 r. wprowadzonego zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [..] nr 15/2016 z 11 kwietnia 2016 r. ze zm. polegające na niesłusznym przyjęciu, że przepisy te stanowią podstawę do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, podczas gdy nie stanowią takiej podstawy,

4) Prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 173 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca została wyłączona z kręgu podmiotów, którym przyznano stypendium na skutek błędnego działania organu,

5) Prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 174 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 17 ust. 1 Regulaminu – polegające na niezastosowaniu w/w przepisów w stanie faktycznym niniejszej sprawy i pominięciu okoliczności, że przyznanie skarżącej stypendium Rektora dla najlepszych studentów doprowadzi do naruszenia w/w przepisów,

6) Przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie zaskarżonym wyrokiem decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [..] z dnia [..] grudnia 2017 r. podczas gdy Sąd powinien był oddalić skargę. Powyższe potwierdza, że omawiane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć – a nawet w ocenie skarżącej kasacyjnie Komisji miało – istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby się go Sąd I instancji nie dopuścił, wówczas treść wyroku byłaby inna.

Wskazując na powyższe, wniesiono u uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy w tej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że treść decyzji organu I instancji została oparta o dokumenty złożone przez skarżąca i na tej podstawie ustalono stan faktyczny. Skarżąca we wniosku żądała uwzględnienia w punktacji jedynie średniej ocen oraz aktywności w kole studenckim. Skarżąca w pierwotnym wniosku nie zawarła wniosku o uwzględnienie badań naukowych, które to argumenty podniosła dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie może ponosić odpowiedzialności za to, że skarżąca nie złożyła w pierwotnym wniosku wszystkich dokumentów pozwalających jej na zajęcie jak najkorzystniejszej pozycji na liście rankingowej. W ten sposób niewłaściwie zostaliby potraktowani inni studenci, którzy w odpowiednim czasie złożyli stosowne dokumenty. Warunkiem skutecznego ubiegania się o stypendium jest złożenie wszystkich dokumentów potwierdzających punktowane osiągnięcia w terminie. Sąd błędnie uznał, że w dacie złożenia wniosku ( 3.10.2017 r.) okoliczność udziału skarżącej w projekcie badawczym była znana Komisji. Ponadto, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mógł zakończyć się decyzją przyznającą świadczenie stypendialne, wskazywać powinien przyczyny, dla których nie przedłożono stosownych dokumentów w pierwotnym wniosku. Wobec tego, że takich informacji zabrakło, organ nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Z uwagi na powyższe oraz dysponowanie przez organ ograniczonymi zasobami finansowymi, nie doszło do przekroczenia uznania administracyjnego przy wydawaniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, K. G. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna oparta została w niniejszej sprawie na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszym rzędzie, co do zasady, rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż uchybienia te, jeśli mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, prowadzą do błędnych ustaleń faktycznych. Ocena zaś zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).

Zarzuty skarżącej kasacyjnie oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt p.p.s.a. sprowadzają się najogólniej rzecz ujmując do kwestionowania naruszeń przepisów postępowania, które wytknął organowi Sąd I instancji, a które przesądziły o wyniku postępowania. Organ administracyjny stoi bowiem na stanowisku, iż przeprowadził postępowanie prawidłowo, ustalił prawidłowo stan faktyczny i wydał w oparciu o ten stan faktyczny decyzję administracyjną odpowiadającą przepisom regulującym jej formę oraz decyzję zgodną z przepisami prawa materialnego.

Skarga kasacyjna oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie jest zasadna (zarzuty sformułowane w punktach 1.-2.). Słusznie Sąd I instancji zarzucił organowi administracyjnemu, iż w toku postępowania administracyjnego uchybił elementarnym przepisom k.p.a. i w sposób nieuprawniony pominął jeden z kluczowych dowodów w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Dowodem tym było zaświadczenie z dnia 24 lipca 2017 r. wystawione przez Instytut Pielęgniarstwa i Nauki o Zdrowiu Uniwersytetu [..] na rzecz skarżącej K. G., w którym poświadczono, iż studentka jest członkiem Studenckiego Koła Naukowego Pielęgniarstwa (dalej SKNP) i w jego ramach realizuje projekt badawczy pt. "Wiedza i zachowania zdrowotne dzieci i młodzieży w zakresie profilaktyki próchnicy zębów". Dowód ten został załączony do wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, który skarżąca złożyła w dniu 3 października 2017 r. Nie został on wymieniony w załączniku nr 6-A Osiągnięcia naukowe. W tabeli tego załącznika w rubryce rodzaje osiągnięć skarżąca wpisała tylko aktywną działalność w SKNP. Załączenie tego zaświadczenia do wniosku o przyznanie stypendium rektora należało odczytywać jako wyraz woli strony postępowania administracyjnego do uwzględnienia tego dokumentu w toku prowadzonego postępowania dowodowego. Obowiązkiem organu administracyjnego, działającego zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. było dokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, z czym wiązał się obowiązek uwzględnienia tego dowodu i ustalenia przy jego pomocy stanu faktycznego istotnego z punktu widzenia kryteriów przyznawania stypendium wraz z przyznaniem skarżącej odpowiedniej liczby punktów, tj. 10 punktów. Przyznanie tej ilości punktów spowodowałoby zaliczenie K. G. do grupy 10% studentów i uzyskanie wnioskowanego stypendium. Zwrócić należy uwagę, iż obowiązkiem organu było zbadanie całego wniosku, w tym także jego załączników. Wskazanie w załączniku nr 6-A udziału w SKNP nie zwalniało organu z obowiązku zapoznania się z całością dokumentacji przedkładanej przez wnioskodawcę. Analiza całości wniosku i załączników pozwoliłaby organowi na dostrzeżenie kolejnego rodzaju osiągnięcia naukowego istotnego z punktu widzenia podstaw materialnoprawnych orzekania przez organ. Nieuprawnione pominięcie tego dowodu w sprawie doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. i błędnego ustalenia stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż skarżącej nie doliczono dodatkowych 10 punktów, dzięki którym znalazłaby się w puli 10% studentów i otrzymałaby wnioskowane stypendium. Doliczenie tych punktów przy ponownym rozpoznaniu wniosku nie wpłynęło jednak na zmianę decyzji. Organ oparł bowiem swoją decyzję na treści § 21 ust. 3 zd. 2 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów UR z dnia 1 maja 2016 r., zwany dalej Regulaminem, zgodnie z którym "świadczenia przyznaje się w przypadku nierozdysponowania środków FPM przeznaczonych na ten cel". Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny do uzasadnienia swojej decyzji użył kluczowego argumentu w postaci rozdysponowania wszystkich środków przeznaczonych na ten cel. Rozdysponowanie tych środków było działaniem sprzecznym z prawem, gdyż obowiązkiem organu było powstrzymanie się z tymi działaniami do czasu, gdy wszystkie decyzje odmowne staną się przynajmniej ostateczne.

Organ dokonał niewłaściwego zastosowania przepisu § 21 ust. 3 zd. 2 Regulaminu. Z § 17 ust. 1 Regulaminu wynika, iż stypendium Rektora dla najlepszych studentów może otrzymać nie więcej niż 10% wszystkich studentów danego kierunku. Wypłacenie stypendiów studentom, którzy zgodzili się z pozytywnymi dla siebie decyzjami, przed rozpatrzeniem spraw studentów, którzy otrzymali decyzje negatywne i złożyli wnioski o ponowne rozpoznanie ich spraw, doprowadziło do naruszenia zasady sprawiedliwości i zasady zaufania do władzy publicznej. Obie zasady znajdują podstawę w przepisach Konstytucji RP, w tym w pierwszym rzędzie w art. 2 Konstytucji RP i są powtórzone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (pierwszą zasadę wywodzimy z kilku przepisów k.p.a., a druga ma wyraźną podstawę w art. 8 k.p.a.). Szczególne znaczenie w ramach obu zasad ma zasada sprawiedliwości proceduralnej, która jest warunkiem koniecznym dla realizacji obu zasad na gruncie prawa materialnego. Treścią zasady sprawiedliwości proceduralnej jest jednakowe traktowanie podmiotów prawa należących do tych samych kategorii, co wiąże się z koniecznością zapewnienia realizacji przez organ kilku wartości procesowych w toku rozpatrywania każdej sprawy administracyjnej: gwarancji wysłuchania, równości, możliwości obrony, poufności i zaskarżalności. W niniejszej sprawie organ naruszył w pierwszym rzędzie zasadę równości, możliwości obrony i zaskarżalności. Rozdysponowanie puli środków finansowych na stypendia Rektora dla 10% studentów przed ostatecznym załatwieniem wszystkich wniosków studentów doprowadziło do przyznania stypendiów studentowi/om, którzy ze względów na treść § 17 ust. 1 Regulaminu nie powinni znaleźć się w tej grupie, co naruszyło prawa studentów, którzy ze względu na swoje osiągnięcia powinni znaleźć się w gronie 10% studentów o największych osiągnięciach. Skarżąca kasacyjnie została w ten sposób potraktowana nierówno. Przyjęta wykładnia i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów było również sprzeczne z zasadą sprawiedliwości proceduralnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywatela do organów administracyjnych, gdyż pozbawiało ją świadczenia, które należało się jej zgodnie z przepisami prawa materialnego.

Zarzut naruszenia § 28 ust. 3 i § 18 ust. 1 lit. c Regulaminu (zarzut sformułowany w punkcie 3.) przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut ten nie poddaje się kontroli kasacyjnej, gdyż oparty został na przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaś w swej treści- wedle woli kasatora - odnosi się on do naruszenia przepisów procesowych. Jeśli skarżąca kasacyjnie uważa, iż przepisy te mają charakter materialny to podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać powinna, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać powinna, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W przypadku podniesienia zaś zarzutu naruszenia przepisów postępowania rolą kasatora jest wskazanie przepisów tego prawa naruszonych przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1560/11, opubl. CBOSA). Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2011 r. sygn. akt II OSK 151/12; z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, opubl. CBOSA). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Z obowiązków tych skarżąca kasacyjnie nie wywiązała się, stąd też zarzut ten jest bezskuteczny.

Zarzut naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polegający na niewłaściwym zastosowaniu art. 173 ust. 1 pkt 1-3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (zarzut sformułowany w punkcie 4.) z podobnych co powyżej przyczyn także nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten wskazuje na rodzaje świadczeń, które może otrzymać student i ma charakter blankietowy, gdyż nie określa przesłanek materialnoprawnych ich uzyskania. Stąd też nie był on podstawą rozstrzygania przez organ, a następnie orzekania przez Sąd I instancji. Skarżąca kasacyjnie nie określiła bliżej na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów, co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu i czyni go bezskutecznym.

Jest również bezzasadny zarzut naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polegający na niezastosowaniu art. 174 ust. 4 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 17 ust. 1 Regulaminu (zarzut sformułowany w punkcie 5.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowany jest pogląd o niedopuszczalności, w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15). Należy się do tego stanowiska przychylić, z tym zastrzeżeniem, że nie dyskwalifikowałoby zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia.

W konsekwencji bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej uznać należało, iż Sąd I instancji wydał wyrok odpowiadający przepisom prawa, a tym samym zarzuty naruszenia przez ten Sąd przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. (zarzut sformułowany w punkcie 6.) nie są usprawiedliwione.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.