Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 909/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 1  pkt 2  i  ust.  3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 120, 121 par. 1,  127,  180 par. 1, 187 par. 1,  188,  191,  240  par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że w/w decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

R. U., działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) - tj. w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję - zgłosił żądanie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy O. (z [...] lutego 2006 r., nr [...], ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego), domagając się uchylenia tej decyzji w całości, orzeczenia co do istoty sprawy oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2006 r.

W uzasadnieniu autor wniosku wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w B. O., która w decyzji objętej wznowieniem postępowania została zaklasyfikowana jako wykorzystywana przez niego na cele działalności gospodarczej a następnie opodatkowana według stawek właściwych dla tego rodzaju nieruchomości. Podniósł, iż na w/w nieruchomości - w 2006 r. - nie prowadził on działalności gospodarczej i nie wykorzystywał jej w żaden inny sposób. Poinformował, że w okresie, którego wniosek dotyczy, na wskazanej nieruchomości, działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu piasku prowadził - bez jego zgody, czyli bez zgody właściciela - podmiot działający pod firmą A sp. z o. o.

Wnioskodawca stwierdził, iż - naruszając art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) - organ podatkowy podatkiem od nieruchomości za rok 2006 obciążył bezpodstawnie właściciela nieruchomości, podczas gdy to firma A, będąc w tym czasie jej posiadaczem samoistnym, stała się podatnikiem tego podatku.

Z treści wniosku wynika, że w sprawie bezprawnego korzystania ze spornej nieruchomości i kradzieży piasku przez spółkę A wszczęto postępowanie karne.

Na potwierdzenie faktu, iż w/w spółka, w latach 2003-2006 r., wydobywała piasek z należącej do strony nieruchomości, a w konsekwencji była posiadaczem samoistnym tej nieruchomości, będąc zobowiązaną - w myśl art. 3 ust. 3 u.p.o.l. - do regulowania

z tego tytułu należności podatkowych, wnioskodawca wskazywał na wyniki ekspertyzy przeprowadzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w O. na okoliczność ustalenia, "czy w latach 2003-2007 była dokonywana eksploatacja pisaku z działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w B. O.."

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [...] września 2010 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., Wójt Gminy O. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] lutego 2006 r. (nr [...]), z uwagi na brak przesłanek wznowienia, o jakich mowa w art. 240 § 1 O.p.

Odnosząc się do kwestii posiadania samoistnego spornej nieruchomości przez spółkę A organ podatkowy uznał, że spółka ta nie spełniała kryteriów ustawowych do uznania jej za posiadacza samoistnego nieruchomości położonej w B. O., określonych w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej: KC). Przesłanki posiadania samoistnego nie wynikają w szczególności, jak wskazywał organ, z powoływanej we wniosku ekspertyzy. Zdaniem organu, dla uznania stanu posiadania za posiadanie samoistne, oprócz faktycznego władztwa nad rzeczą, niezbędna jest uzewnętrzniona wola posiadacza do władania rzeczą, której spółka A nie ujawniła (pomimo wiedzy

o konieczności legitymowania się tytułem prawnym do eksploatowanej nieruchomości nie zwróciła się ona do właściciela nieruchomości o przyznanie jej takiego tytułu).

Decyzją z [...] listopada 2010 r. (decyzję omyłkowo datowano na [...] r.), po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO/Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z określonych

w art. 240 § 1 O.p. przesłanek wznowienia postępowania podatkowego.

Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania wskazanej przez stronę organ drugiej instancji podkreślił, że nowe okoliczności, o jakich mowa w treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p., aby mogły zostać uznane za przesłankę wznowienia, muszą istnieć

w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowieniem a jedynie nie mogą być znane organowi wydającemu tę decyzję. Zaakcentował, iż nie wznawia się postępowania, gdy istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej. Taka właśnie sytuacja zaistniała, w opinii organu, w rozpatrywanej sprawie. Kolegium wskazało, że przedłożona przez stronę ekspertyza została opracowana

w 2008 r. natomiast wyroki karne zapadły w 2010 r., a zatem już po wydaniu decyzji ostatecznej Wójta Gminy O. z [...] lutego 2006 r.

SKO wyraziło pogląd, iż nowe fakty i dowody mogą prowadzić do uchylenia decyzji ostatecznej o ile w sposób istotny podważają przyjęte uprzednio ustalenia faktyczne. W ocenie organu II instancji, takiego znaczenia nie mają dowody powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania.

W skardze R. U. wniósł o uchylenie wydanych w obu instancjach decyzji (ewentualnie uznanie uzasadnienia decyzji organu II instancji za wadliwe)

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuty skargi obejmowały naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności:

1. art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l. w związku z art. 336 KC poprzez błędną interpretację tych przepisów i uznanie skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości, podczas gdy to spółka A była w okresie badanym posiadaczem samoistnym (w złej wierze) spornej nieruchomości, a przez to również podatnikiem podatku od nieruchomości;

2. art. 121 § 1 O.p. (zasady zaufania do organów podatkowych) na wskutek oparcia rozstrzygnięcia o dane z ewidencji nieruchomości przy istnieniu dowodów przeciwnych;

3. art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w wyniku braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

4. naruszenie interesu strony, jako właściciela, wskutek obciążenia jej podatkiem od nieruchomości pomimo wiedzy o posiadaczu samoistnym;

5. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez uznanie, że w sprawie nie zaistniała określona

w tym przepisie przesłanka wznowienia postępowania, mimo iż wnioskodawca okazał dowody potwierdzające ziszczenie się tej przesłanki;

6. art. 210 § 4 O.p. poprzez posiłkowanie się w uzasadnieniu decyzji uchylonym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego we W. (sygn. akt [...]) oraz bezpodstawne przyjęcie, że skarżący działał w "cichym" porozumieniu

z posiadaczem samoistnym w złej wierze, a także czerpał z tego stanu korzyści, podczas kiedy sytuacja taka nie miała miejsca, co przesądził Sąd Apelacyjny we W. uchylając w/w wyrok (sygn. akt [...]).

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie jakkolwiek z powodów innych niż powołane w skardze.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych

w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając kontrolę legalności skarżonej decyzji, wychodząc poza zarzuty skargi, Sąd uznał, że kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie SKO narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone przez Sąd - z urzędu - naruszenia procedury podatkowej dotyczyły przede wszystkim realizacji przez organ podatkowy norm z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 127 O.p.

Zainicjowany złożeniem przez stronę wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. spór sprowadzał się do oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka statuowana tym przepisem, tj. - jak postanowił ustawodawca - "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję".

Treść przywołanego przepisu, pozornie nie budząca większych kłopotów interpretacyjnych, sprawiła jednak organowi odwoławczemu, czego dowodzi lektura decyzji tego organu, widoczną trudność we właściwym odczytaniu wynikającej

z niego normy prawnej, prowadząc w konsekwencji do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. już w konfrontacji z samą tylko językową (gramatyczną) wykładnią tego przepisu.

Z uwagi na powyższe, wywody Sądu należy rozpocząć od analizy powołanej regulacji prawnej, pozostawiając dalszym rozważaniom - zasadniczą dla toczonego sporu - kwestię jej zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

Treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności lub (podkreślenie Sądu) nowe dowody; 2) okoliczności te nie były znane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania; 3) są one istotne dla sprawy.

Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703). W nawiązaniu do treści decyzji organu odwoławczego zwrócenia uwagi wymaga przede wszystkim jednak fakt, iż przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie stanowi jednorodnej przesłanki wznowienia, w tym sensie, że ustawodawca wyraźnie odróżnia przesłankę "nowych okoliczności faktycznych" od przesłanki "nowych dowodów". Jak trafnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 682/10, dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl), użycie w analizowanym przepisie funktora alternatywy nierozłącznej "lub" wskazuje, że podstawą wznowienia postępowania jest ujawnienie istnienia jednej z wymienionych przesłanek albo obu ich łącznie. Powyższe oznacza, iż na gruncie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem.

Tymczasem, jak wynika to z treści zaskarżonej decyzji, SKO tak skonstruowanej podstawy wznowienia w ogóle nie różnicował, czyniąc za wyłącznie zasadniczą dla sprawy okoliczność, że ekspertyza biegłego sądowego, jak i wyroki karne zostały wydane w latach odpowiednio 2008 i 2010 r., a więc już po wydaniu decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.

Jakkolwiek skarżący istotnie powoływał w/w dowody, tak we wniosku

o wznowienie, jak i na etapie odwołania, niemniej, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest nie do zaakceptowania z dwóch powodów. Po pierwsze, posiadanie samoistne przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą, który to stan jest stosunkowo łatwy do ustalenia i nie wymaga, w odróżnieniu od własności, jakiś szczególnych dowodów, w tym skomplikowanego postępowania sądowego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 567/07; dostępny j/w). Po drugie, należy odróżnić dowód w sensie procesowym od obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych, jedynie takim dowodem stwierdzonych, na co wydaje się wskazywać sam ustawodawca przy formułowaniu podstaw wznowienia w oparciu o sporny w sprawie przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Z uwagi na powyższe, nie ma racji organ II instancji zakładając a priori, iż

w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie

z tego tylko powodu, że powoływane przez stronę jako dowody - ekspertyza oraz wyrok karny - powstały po dacie wydania decyzji objętej analizowanym wnioskiem. Nie przesądzając na tym etapie o kierunku rozstrzygnięcia w sprawie należy jednocześnie podnieść, że powinnością organu odwoławczego było rozważenie faktów płynących

z ekspertyzy a także prawna ocena okoliczności faktycznych wskazywanych przez samego wnioskodawcę, który dowód z ekspertyzy, jak również fakt prowadzonych przeciwko członkom zarządu spółki A postępowań karnych powoływał niejako "przy okazji", jako uzasadnienie swoich twierdzeń o posiadaniu opodatkowanych gruntów przez w/w spółkę. W kontekście tym należy podkreślić, iż przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. mówi ogólnie o ujawnieniu nowych okoliczności faktycznych, co oznacza dowolny katalog środków dowodowych okoliczność tę potwierdzających. Rzeczą organu jest natomiast ocena, na ile same twierdzenia strony uzasadniają przekonanie

o ich prawdziwości. Uzupełniająco trzeba ponadto dodać, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, aczkolwiek prowadzone w trybie nadzwyczajnym, stanowiącym wyłom w zakresie zasady stabilności decyzji ostatecznych, podlega tym samym regułom co każde postępowanie podatkowe. W pełni zatem znajdują w nim zastosowanie reguły nakazujące organowi podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt I SA/GL 576/08; LEX nr 488108).

Na marginesie należy nadmienić, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, przesłuchując członków zarządu spółki A na okoliczność władania przez tę spółkę gruntami należącymi do R. U. Odrębną kwestią pozostaje natomiast ocena, na ile przeprowadzone dowody wniosły coś do sprawy,

z uwagi na odmowę zeznań przesłuchiwanych świadków z powołaniem na toczące się przeciwko nim postępowania karne w związku ze stawianymi im zarzutami kradzieży piasku z działek stanowiących własność R. U.

W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na powyższe, wskazane było sięgnięcie do akt prowadzonego wobec członków zarządu spółki A postępowania karnego, co słusznie podnosi strona. Zaniechanie w tym zakresie stanowi niewątpliwie o naruszeniu przepisów art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i 188 a w konsekwencji art. 120 O.p.

Abstrahując od powyższego podkreślenia wymaga, iż niedopuszczalnym jest posiłkowanie się uchylonym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego we W.

i przyjęcie tez tego wyroku, że skarżący działał w "cichym" porozumieniu z posiadaczem samoistnym w złej wierze, a także czerpał z tego stanu korzyści, w sytuacji, kiedy wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Apelacyjnego, w którym jednoznacznie zakwestionowano w/w tezy, o czym organ odwoławczy wiedział (oba w/w wyroki stanowią materiał aktowy sprawy). Powyższe, tj. oparcie się o dowód potwierdzający stanowisko organu podatkowego i pominięcie dowodu potwierdzającego racje strony, stanowi o naruszeniu przez SKO powołanych wyżej regulacji a ponadto naruszeniu art. 191 oraz art. 121 § 1 O.p.

W ramach kontroli zaskarżonej decyzji nie sposób przy tej okazji nie wspomnieć także o samej technice sporządzenia uzasadnienia kontrolowanej decyzji, które nie jest logicznie spójne. SKO bowiem, przyjmując tezę (jakkolwiek błędną), że decyzja objęta wnioskiem o wznowienie nie może zostać uchylona w tym trybie z uwagi na fakt, iż dowody, które miałyby stanowić podstawę jej uchylenia powstały dopiero po jej wydaniu, z niezrozumiałych powodów prowadzi jednocześnie rozważania co do istotności tych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. czy mogły one mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, kwestia braku cechy istotności nowego dowodu czy nowej okoliczności faktycznej stanowi przesłankę o charakterze wtórnym do wymogu bardziej zasadniczego na gruncie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a mianowicie tego, że nowy dowód czy okoliczność faktyczna muszą istnieć w dniu wydania decyzji objętej wznowieniem. Ten brak korelacji w sposobie argumentowania przez organ odwoławczy wynikał najprawdopodobniej z faktu powołania w uzasadnieniu licznego orzecznictwa sądowego (wypracowanego na kanwie ustawowych przesłanek wznowienia postępowania), którego dorobek jakkolwiek - co do zasady - przydatny jest w procesie stosowania prawa, to jednak powołany bez ścisłego związku z tezą, na poparcie której jest przywoływany, wprowadza niepotrzebny zamęt myślowy, odnosząc skutek odwrotny do zamierzonego.

Wreszcie, nie sposób pominąć, że decyzja SKO, jakkolwiek utrzymuje w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wójta Gminy O. (w końcowej części uzasadnienia znajduje się nawet fragment, z którego wynika, iż organ odwoławczy podziela ocenę przyjętą przez ten organ), stoi w oczywistej sprzeczności ze stanowiskiem przyjętym

w decyzji organu pierwszej instancji. Trudno bowiem nie zwrócić uwagi, iż Wójt Gminy O. "poszedł" w sprawie dalej aniżeli uczynił to organ odwoławczy, w tym znaczeniu, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego o odmowie uchylenia przesądził brak po stronie spółki A cech posiadania samoistnego. Organ odwoławczy tymczasem, koncentrując uwagę na kwestii dowodu w sensie procesowym, tak dalece sprawy nie analizował, uznając, że nie wystąpiła niezbędna przesłanka wznowienia, określona

w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a mianowicie wymóg, by nowo powołany dowód czy okoliczność faktyczna istniały w dniu wydania decyzji objętej wznowieniem.

Pomimo wskazanych sprzeczności, uszło uwadze SKO, iż orzeczenia organów obu instancji, jakkolwiek zgodne co do samego kierunku rozstrzygnięcia (odmowy uchylenia decyzji), wynikają jednak z odmiennych podstaw prawnych. Organ odwoławczy, w ramach przysługujących mu kompetencji instancyjnych, oczywiście może nie podzielić poglądu organu I instancji i - przyjmując dostateczność materiału dowodowego - orzec odmiennie merytorycznie, albo tylko inaczej uzasadnić rozstrzygniecie co do zasady odpowiadające temu, jakie wydał organ I instancji (jak to miało miejsce w analizowanej sprawie), ale nie powinien zapominać, że zasada dwuinstancyjności postępowania zakłada nie tylko ponowne, merytoryczne badanie sprawy, ale - w równym stopniu - także kontrolę instancyjną, która nie może sprowadzać się tylko do sentencji "utrzymuje w mocy", ale powinna przynajmniej zdawkowo odnosić się do oceny kontrolowanej decyzji.

Skoro zatem w sprawie, przesłanki, w oparciu o które organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Wójta Gminy O. z dnia [...] lutego 2006 r., były odmienne od tych, którymi kierował się organ I instancji, to winien dać organ odwoławczy temu wyraz poprzez przeprowadzenie merytorycznej poprawności uzasadnienia decyzji organu niższej instancji, które to uzasadnienie stanowi przecież integralną część decyzji. Zaniechanie temu obowiązkowi przez organ odwoławczy naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w treści art. 127 O.p., jak również ogólną zasadę zaufania do organów (art. 121 § O.p.). Jak trafnie ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r., utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wskazuje nie tylko na formalne utrzymanie w mocy bytu decyzji tego organu, ale również na to, że treść rozstrzygnięcia organu II instancji jest tożsama z rozstrzygnięciem organu I instancji, co stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ II instancji postępowania (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 57/09; LEX nr 594060).

Działając w granicach wyznaczonych treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd jednocześnie zauważa, że błędne jest stanowisko organu I instancji, który brak cechy samoistności posiadania łączy z wiedzą spółki A o braku tytułu prawnego do nieruchomości stanowiących własność R. U. Nie przesądzając na tym etapie sprawy o rodzaju posiadania, a tym samym, nie rozstrzygając kwestii kogo

winien obciążać podatek od nieruchomości za rok 2006 należy - w ramach prerogatywy sądowej kontroli - wyjaśnić, iż o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli władanie we własnym imieniu i dla siebie, jest posiadaniem samoistnym, władanie natomiast w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy

w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby, jest posiadaniem zależnym (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Go 408/08; LEX nr 566596). Przy czym, ani okoliczności uzyskania władania rzeczą nie mają znaczenia dla oceny tego władania jako posiadania samoistnego (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt I CK 162/05; LEX nr 187002), ani też posiadanie nie traci cech samoistności wskutek tego, że posiadacz wie, iż właścicielem nie jest (jeżeli tylko posiada tak, jakby był właścicielem). Świadomość posiadacza co do przysługującego mu prawa do posiadania nie decyduje bowiem o jego samoistnym, czy zależnym charakterze, ma natomiast znaczenie przy ocenie dobrej lub złej wiary.

Trzeba dodać, że jakkolwiek słusznie dostrzegają organy podatkowe obu instancji, iż postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i nie może prowadzić do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym, nie mniej, kwestia charakteru posiadania gruntów przez spółkę A, mimo że istotnie związana z procesem wykładni art. 3 ust. 3 u.p.o.l., stanowiła w sprawie nieodłączny element oceny, czy powoływane przez skarżącego okoliczności nosiły cechę istotności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., innymi słowy, czy miały wpływ na zmianę treści decyzji objętej wznowieniem

w kwestiach zasadniczych. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi swoistą normę kolizyjną, rozstrzygającą, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel, pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku od danej nieruchomości (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 983/07; LEX nr 413607).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu, ważąc, czy w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej Wójta Gminy O. nieznane temu organowi, tj. czy w roku badanym posiadaczem samoistnym,

w rozumieniu art. 336 KC (art. 339 KC), spornej nieruchomości była faktycznie spółka A.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO (pkt I sentencji wyroku). Orzeczenia dotyczące wstrzymania wykonania decyzji (pkt II sentencji wyroku), jak i w zakresie kosztów postępowania sądowego (pkt III sentencji wyroku), znajdują uzasadnienie odpowiednio w treści art. 152 i art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania sądowego składały się: 1) uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł (wyznaczony na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.); 2) koszty zastępstwa prawnego w kwocie [...] zł (ustalone na podstawie

§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1348); 3) opłata skarbowa w kwocie [...] zł za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz część IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz. U. Nr 225, poz. 1635).