Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1287/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1, art. 58 § 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G., na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego A. O.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G. otrzymał do realizacji tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-W. wobec A. O., a obejmujący należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G. zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] dokonał zajęcia m.in. wierzytelności pieniężnej zdeponowanej w Sądzie Rejonowym w Ś. W. z tytułu sprzedaży nieruchomości zobowiązanego. W dniu [...] lutego 2014 r. dłużnik zajętej wierzytelności zrealizował zajęcie, a uzyskaną kwotę rozliczono w następujący sposób: na poczet należności głównej kwotę [...] zł oraz na poczet kosztów egzekucyjnych kwotę [...] zł. Po stwierdzeniu przez organ egzekucyjny, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki, Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Powyższe postanowienie zostało zobowiązanemu wysłane na adres miejsca zamieszkania, tj. ul. J. [...] w P. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę odebrał pełnoletni domownik (matka zobowiązanego). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. stawił się zobowiązany i oświadczył, że odebrał postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienia, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu, zobowiązany okazał. Jednocześnie zobowiązany wniósł o wydanie mu z akt sprawy kserokopii dokumentów stanowiących korespondencję Urzędu Skarbowego z Sądem Okręgowym w P. i Sądem Rejonowym w Ś. Przedmiotowe kserokopie dokumentów wydano zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2014 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nadanym w dniu [...] sierpnia 2014 r., zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. –G. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], jednocześnie wnosząc o zarządzenie prawidłowego doręczenia postanowienia na adres pełnomocnika zobowiązany. Uzasadniając prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik zobowiązanego wskazała, że przez cały czas trwania postępowania egzekucyjnego zobowiązany przebywał w Zakładzie Karnym w G., o czym organ egzekucyjny miał wiedzę już od 2012 r. Pomimo powyższego cała korespondencja dotycząca postępowania egzekucyjnego kierowana była na adres miejsca zamieszkania skarżącego, tj. P., ul. J. [...], co też uniemożliwiło zobowiązanemu złożenie stosownych środków prawnych. W ocenie pełnomocnika skarżącego, skoro kserokopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy egzekucyjnej wydane zostały skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2014 r., od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia na przedmiotowe postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P., na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a."), w związku z art. 18 i art. 59 § 3 u.p.e.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zobowiązany postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. posiadał już w dniu [...] sierpnia 2014 r., kiedy przybył do siedziby Urzędu Skarbowego P.-G. i które to okazał pracownicy Urzędu. W tym zatem dniu zobowiązany miał wiedzę o wydanym przez organ egzekucyjny postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i o jego treści. Zdaniem organu przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] sierpnia 2014 r. i od tego dnia należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

Zdaniem organu skoro w dacie [...] sierpnia 2014 r. zobowiązany był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia i miał możliwość zapoznania się z jego treścią to należy przyjąć w tym dniu domniemanie ustania przyczyny, o której mowa w art.58 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do żądania pełnomocnika zobowiązanego o prawidłowe doręczenie na adres pełnomocnika przedmiotowego postanowienia wskazać należy, że to na stronie lub pełnomocniku ciąży obowiązek powiadomienia organu administracji, iż w toku prowadzonego postępowania strona będzie reprezentowana przez pełnomocnika. Dopiero od chwili, kiedy organ uzyska taką informację ma obowiązek doręczania wszelkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.

Wobec zatem niespełnienia przez stronę przesłanki wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r.

W skardze z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie przyjęcia Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. do rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Ponadto, pełnomocnik skarżącego wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. rażące naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, kiedy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. w ciągu 7 dni od dnia otrzymania kopii dokumentów dotyczących jego sprawy z Urzędu Skarbowego P.-G. i J., w sytuacji, w której cała korespondencja w sprawie była doręczana pod niewłaściwy adres zamieszkania skarżącego;

2. rażące naruszenie art. 44 § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i doręczenie wszelkich zapadłych w sprawie postanowień, jak i postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na adres dotychczasowego miejsca zamieszkania skarżącego, kiedy organ już w dniu [...] stycznia 2013 r. powziął wiadomość, że skarżący przybywa w Zakładzie Karnym w G.;

3. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego należy liczyć od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomość o wydaniu postanowienia, a nie od dnia wydania mu dokumentów dotyczących jego sprawy i to w sytuacji, w której skarżący nie otrzymał żadnej korespondencji.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o przepis art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powyższej regulacji wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

1. złożeniu prośby przez zainteresowanego,

2. uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

3. prośbę należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

4. jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu organ orzekający w pierwszej kolejności powinien jednak ustalić, czy w danej sprawie termin został faktycznie uchybiony.

W niniejszej sprawie strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, powyższe postanowienie zostało skarżącemu wysłane na adres miejsca zamieszkania, tj. ul. J. [...] w P. (k. [...] akt adm.). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę odebrał w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnoletni domownik (matka skarżącego). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. stawił się skarżący i oświadczył, że odebrał postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. Przedmiotowe postanowienia, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu, skarżący okazał (k. [...] akt adm.). Jednocześnie, skarżący wniósł o wydanie mu z akt sprawy kserokopii dokumentów stanowiących korespondencję Urzędu Skarbowego z Sądem Okręgowym w P. i Sądem Rejonowym w Ś. (k. [...] akt adm.). Przedmiotowe kserokopie dokumentów wydano skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2014 r. (k. [...] akt adm.).

Kolejnym etapem rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, czy żądanie o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej zainteresowany wniósł we właściwym terminie oraz czy wraz z wnioskiem dopełnił czynności, dla której określony był termin. W rozpatrywanej sprawie skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie, dla którego określony był termin, a ponadto wskazał, że przyczyna uchybienia terminu, tj. doręczenie postanowienia na adres miejsca zamieszkania skarżącego, a nie do zakładu karnego, w którym skarżący w tamtym czasie przebywał, ustała w dniu [...] sierpnia 2014 r., kiedy to skarżącemu wydano z akt sprawy kserokopie dokumentów. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący przedmiotowe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. posiadał już w dniu [...] sierpnia 2014 r., kiedy przybył do siedziby Urzędu Skarbowego P.-G. i które to okazał pracownicy Urzędu (k. [...] akt adm.). W tym zatem dniu skarżący miał wiedzę o wydanym przez organ egzekucyjny postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r. i o jego treści. Zatem przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] sierpnia 2014 r. i od tego dnia należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

Prawidłowo zatem organ stwierdził, że skoro w dacie [...] sierpnia 2014 r. zobowiązany był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia i miał możliwość zapoznania się, z jego treścią to należy przyjąć w tym dniu domniemanie ustania przyczyny, o której mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W wyroku z dnia 24 marca 1999 (sygn. I SA /Gd 1664/98,lex nr 38681) Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w jakim strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Dotyczy to przypadków, kiedy strona dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie.

Wobec zatem niespełnienia przez stronę przesłanki wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu zasadnie Dyrektor Izby Skarbowi i w P. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r.

W tym miejscu wskazać również należy, że wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi co do błędu w ustaleniach faktycznych polegającemu na uznaniu, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia należy liczyć od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomości o wydaniu postanowienia, podkreślenia wymaga, że stawiając się w dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. skarżący był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia, z treścią którego mógł się zapoznać (k. [...] akt adm.). Zatem nie można tu mówić o powzięciu przez skarżącego wiadomości o wydaniu postanowienia, lecz o jego posiadaniu w tym dniu. Zaznaczenia również wymaga, że termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, na co powołuje się w treści skargi pełnomocnik skarżącego, został przez organ przywrócony postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało zobowiązanemu wydane dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną wniesiony został w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Powyższego jednakże, z uwagi na inne okoliczności faktyczne, nie można odnieść do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. W tym bowiem wypadku skarżący był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. już w dniu [...] sierpnia 2014 r., a nie powziął wiadomość o jego wydaniu, jak twierdzi pełnomocnik skarżącego.

Ponadto, nie można podzielić twierdzeń strony skarżącej, że skarżący w ogóle nie posiadał wiedzy co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organ egzekucyjny doręczył skarżącemu w Zakładzie Karnym w G. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę m.in. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-W., obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej (k. [...],[...] akt adm.), czy postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (k. [...],[...]). Świadczy to zatem o tym, że skarżący miał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G.

W ocenie Sądu organ rzeczowo wyjaśnił zasady przywracania terminu do dokonania czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym, realizując zasadę informowania i przekonywania o zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.