Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 589/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skarg J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2022 r., nr [...]; z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia świadczeń rodzinnych oddala skargi w całości


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27.07.2022 r. J. S. (dalej również jako: "skarżąca") wniosła skargi na 2 decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchylenia prawa do świadczenia rodzinnego: decyzję z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] oraz decyzję z dnia 27 maja 2022 r., nr [...]

Postanowieniem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 589/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył wskazane sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

1) Odnośnie decyzji SKO z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022r., w sprawie uchylenia w od 1 listopada 2018 r. decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. przyznającej świadczenia rodzinne, należy wskazać, że:

Burmistrz Miasta i Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku J. S., złożonego dnia 26 października 2018 r. przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczeń rodzinnych w formie:

1. Zasiłku rodzinnego na M. S. S., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.

2. Zasiłku rodzinnego na O. K., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.

3. Zasiłku rodzinnego na J. K., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.

4. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020, na O. K. w kwocie [...]zł jednorazowo,

5. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020 na J. K., w kwocie [...]zł jednorazowo,

6. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. S. S., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. Wojewoda W. poinformował organ I instancji, że w sprawie J. S., od 1 sierpnia 2018 r., mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ A. S. od dnia 1 sierpnia 2018 r. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium [...].

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. uchylił więc od 1 listopada 2018 r. prawo J. S. do świadczeń rodzinnych przyznanych decyzją z dnia 12 grudnia 2018 r., ponieważ od sierpnia 2018 r. w stosunku do J. S. zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podstawą wydania przez organ I instancji decyzji w sprawie był art. 104, art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2021 r. poz. 735 z późń. zm.) oraz art. 20 ust. 3, art. 21, art. 23a ust. 5 i 9, art. 32 ust.1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2022r. poz.615).

2) Odnośnie decyzji SKO z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r., w sprawie uchylenia od 1 sierpnia 2018 r. decyzji nr [...] z dnia 13 sierpnia 2018 r. przyznającej świadczenia rodzinne, należy wskazać, że Burmistrz Miasta i Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku J. S., złożonego dnia 3 sierpnia 2018 r. przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczeń rodzinnych w formie:

1. Zasiłku rodzinnego na M. S. S., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r.

2. Zasiłku rodzinnego na O. K., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r.

3. Zasiłku rodzinnego na J. K., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r.

4. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...], na O. K. w kwocie [...]zł jednorazowo,

5. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na J. K., w kwocie [...]zł jednorazowo,

6. Dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. S. S., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. Wojewoda W. poinformował organ I instancji, że w sprawie J. S., od 1 sierpnia 2018 r., mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ A. S. od dnia 1 sierpnia 2018 r. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium [...].

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. uchylił od 1 sierpnia 2018 r. prawo J. S. do świadczeń rodzinnych przyznanych wyżej opisaną decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r. tj. począwszy od dnia zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podstawą wydania przez organ I instancji decyzji w obydwu sprawach był (m.in.) art. 104, art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2021 r. poz. 735 z późń. zm.) oraz art. 20 ust. 3, art. 21, art. 23a ust. 5 i 9, art. 32 ust.1 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2022r. poz.615).

W uzasadnieniach decyzji organu I instancji wskazano, że w dniu 07.04.2022 r. wyszły na jaw nowe okoliczności mające wpływ na prawo do przyznanych w/w decyzjami ostatecznymi świadczeń rodzinnych. Do organu I stopnia wpłynęło pismo Wojewody W. z informacją, iż w okresie od 01.08.2018 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ponieważ A. S. od dnia 01.08.2018 r. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium [...]. W związku z powyższym Burmistrz Miasta i Gminy S. nie był organem właściwym do wydawania decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych właściwym do wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego jest Wojewoda W., dlatego na podstawie art. 23a ust. 5 organ I instancji uchylił obie decyzje własne o przyznaniu świadczeń rodzinnych, tj. decyzję nr [...] z dnia [...].12.2018 r. od dnia 01.11.2018 r. oraz decyzję nr [...] z dnia [...].08.2018r. od dnia 01.08.2018 r.

Decyzje organu II instancji - SKO w P. zostały wydane w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 202lr., poz. 735 ze zm.) w zw. z art. 23a ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz.U. z 2022r., poz. 615).

W uzasadnieniach obu decyzji SKO w P. wskazało, że stosownie do treści art. 23a ust. 1 - 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. roku o świadczeniach rodzinny, zwanej dalej ustawą: 1. W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie.

2. W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy.

2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w celach turystycznych, leczniczych łub związanych z podjęciem ; przez dziecko kształcenia.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej I sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie.

4. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają f zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję j w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust, 3.

4a. W przypadku gdy decyzja wojewody, o której mowa w ust. 4, nie obejmuje całego f okresu, na który ustalane jest prawo do świadczenia rodzinnego, wojewoda przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres nieobjęty decyzją, o której mowa w ust. 4.

5. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznająca świadczenia rodzinne za okres, o którym mowa w ust. 3.

6. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3.

Organ II instancji wyjaśnił, że wobec ustalenia, że w sprawie prawa J. S. do świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 sierpnia 2018 r., organ I instancji zobowiązany był do uchylenia prawa do tychże świadczeń począwszy od 1 sierpnia 2018 r. tj. od dnia, od którego mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Mając powyższe na uwadze, według SKO, organ I instancji prawidłowo uchylił prawo do świadczeń rodzinnych od 1 sierpnia 2018 r., ponieważ od tego dnia zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. SKO wyjaśniło, że oznacza to, że do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych i wydania decyzji, w przypadku, za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018, oraz w przypadku okresu od 01 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. organem właściwym jest Wojewoda W. a nie Burmistrz Miasta i Gminy S.. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium należało przyjąć, iż zaskarżone decyzje nie zawierają wad, które mogłyby podważać zasadność zapadłego rozstrzygnięcia. Kolegium wyjaśniło także stronie, że argumenty przedstawione w odwołaniu nie zostały uwzględnione, ponieważ w przedmiotowym postępowaniu najistotniejsze jest ustalenie przez Wojewodę W., że w sprawie wystąpiła koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.

W skargach (które mają identyczną treść w każdej ze spraw) skarżąca wskazała, że decyzje zaskarża w całości. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów prawa mające wpływ na wynik sprawy i wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do przedmiotowego świadczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że Decyzją Wojewody W. [...] która została jej doręczona później zostały wstrzymane zasiłki; nie było możliwości odwołania się od decyzji, nie było też żadnych pouczeń. Według skarżącej obowiązkiem organu powinno być działanie. Skarżąca dodała, że od 4 miesięcy jej sprawa jest w tak zwanym zawieszeniu i jest odsyłana z urzędu do urzędu. Wskazała również, że w roku 2018 i 2019 jej mąż prowadził działalność gospodarczą w Polsce. W tym okresie nie były pobierane żadne zasiłki z [...]. W Polsce był płacony ZUS i podatek. Od 2020 roku mąż skarżącej prowadzi działalność na terenie [...]. Od sierpnia 2020 roku był pobierany zasiłek [...] w [...] ale pomniejszony o kwotę [...]. S. dokumenty w [...] i w Polsce poinformowano skarżącą i jej męża, że zasiłek w [...] jest wypłacany tylko i wyłącznie po potrąceniu [...] (nie ma całości), a także, że nie ma różnicy czy ktoś pracuje zawodowo czy nie. W podsumowanie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji lub umorzenie z powodu złego doinformowania skarżącej lub wprowadzenia skarżącej w błąd.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło o oddalenie skarg.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w obu sprawach) argumentowało, że po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazło podstaw do zmiany swojej decyzji i uważa, że skarga nie może być uwzględniona. SKO wskazało, że w uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na podstawie jakich przepisów prawa zaskarżona decyzja została wydana. Uzasadnienie powyższe zawiera również wskazanie motywów, którymi kierowało się Kolegium podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. SKO w P. podtrzymało, że w przedmiotowej sprawie najistotniejsze jest ustalenie przez Wojewodę W., iż w sprawie wystąpiła koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenie to stanowiło natomiast podstawę do uchylenia prawa do świadczenia za okres, w którym członek rodziny podlegał ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Mając powyższe na względzie według Kolegium brak jest podstaw do uwzględnienia skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skargi nie okazały się zasadne i podlegały oddaleniu.

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem o zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842) w brzmieniu obowiązującym od dnia 02 lipca 2021 r. rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów z uwagi na potrzebę szybkiego rozpoznawania tego rodzaju spraw z zakresu pomocy społecznej oraz trudności w przeprowadzaniu rozprawy na odległość.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej p.p.s.a.

Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ją decyzji wydanych przez organ I instancji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, by naruszały one prawo. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie są: decyzja SKO z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022r., w sprawie uchylenia w od 1 listopada 2018 r. decyzji nr [...] z dnia 12 grudnia 2018 r. przyznającej świadczenia rodzinne oraz decyzja SKO z dnia 27 maja 2022 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r., w sprawie uchylenia od 1 sierpnia 2018 r. decyzji nr [...] z dnia 13 sierpnia 2018 r. przyznającej świadczenia rodzinne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) Przepis art. 23a ust. 1- 5 u.ś.r. stanowi:

1. W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie.

2. W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

4. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21.

5. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W przypadku gdy Wojewoda, ustali, że w danym przypadku mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, to skutkiem tego jest uchylenie przez organ właściwy (Burmistrza Miasta i Gminy S.) decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w art. 23a ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W orzecznictwie wskazuje się, że z art. 23a ust. 2 u.ś.r. nie wynika, by ustawodawca nałożył na "organy właściwe" obowiązek czynienia jakichkolwiek innych ustaleń, poza tym, czy osoba uprawniona lub członek jej rodziny przebywał w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. To do wojewody należy ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy ustawy nie dają ani organowi właściwemu, o jakim mowa w przywołanym przepisie, ani organowi odwoławczemu - samorządowemu kolegium odwoławczemu jakichkolwiek kompetencji do weryfikowania prawidłowości stanowiska wojewody, ani też organy te nie zostały wyposażone przez ustawodawcę w narzędzia uprawniające do dokonywania takiej kontroli. Prawidłowość poczynionych przez wojewodę ustaleń, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie, może być poddana ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. III SA/Gd 858/19, CBOSA). To wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2020 r., II SA/Ol 204/20, dostępne w CBOiS). W przypadku uchylenia decyzji w trybie art. 23a ust. 5 u.ś.r. ustawodawca wyraźnie więc wskazał, że to wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 marca 2021 r., II SA/Op 354/20).

Wyjaśnienia wymaga również, że uchylenie decyzji przez Burmistrza w trybie art. 23a ust. 5 u.ś.r., nie niesie ze sobą skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczeń rodzinnych na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu. Z art. 23a ust. 6 u.ś.r. wynika bowiem, że w przypadku, o którym mowa w ust. 5, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że od dnia, w którym osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem do orzekania w sprawie świadczeń rodzinnych jest wojewoda. Oznacza to, że osoba otrzymująca świadczenie rodzinne nie zostaje ich definitywnie pozbawiona, jedynie kompetencja do orzeczenia w ich zakresie zostaje przeniesiona na inny organ (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 633/17 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 522/17, CBOSA).Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 marca 2020 r., II SA/Bd 982/19, CBOiSA) – w tym przypadku kompetencja do wydania decyzji w sprawei świadczeń rodzinnych została przeniesiona z Burmistrza Gminy i Miasta S. do Wojewody W..

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. Wojewoda W. poinformował organ właściwy - Burmistrza Miasta i gminy S., że w okresie od 1 sierpnia 2018 r., mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ A. S. od dnia 1 sierpnia 2018 r. podlega ustawodawstwu [...] z tytułu wykonywania pracy na własny rachunek na terytorium [...].

Burmistrz Miasta i Gminy S. był więc zobligowany do uchylenia decyzji własnych o przyznaniu zasiłku rodzinnego, co prawidłowo uczynił za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018, oraz w przypadku okresu od 01 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. SKO w P. zasadnie utrzymało więc w mocy dwie decyzje organu I instancji. Obie wydane w sprawie decyzje SKO odpowiadają prawu i nie mogły ulec uchyleniu.

Pozostałe zarzuty skarg dotyczące braku możliwości odwołania się (należy zauważyć, że skarżąca złożyła odwołania), braku pouczenia jak i przede wszystkim te związane z ustaleniem czy mąż skarżącej prowadził działalność gospodarczą w Polsce nie zasługiwały na uwzględnienie (przy czym należy również zauważyć, że treść zarzutów skargi odnosi się do świadczenia "500 plus" tj. świadczenia wychowawczego, a nie świadczeń rodzinnych, które są przedmiotem niniejszych spraw). Jak już wyżej wskazano obligatoryjny charakter art. 23a ust. 5 u.ś.r. nie pozwala organom (tu: Burmistrzowi Miasta i Gminy S.) na dokonanie własnych ustaleń co do zasadności stwierdzenia przez Wojewodę zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Konsekwencją uchylenia przez Burmistrza pierwotnych decyzji w sprawie ustalenia prawa skarżącej do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem będzie przeprowadzenie od nowa przez Wojewodę W. postępowania co do prawa skarżącej do rzeczonego zasiłku. Jak już wyżej podniesiono, kwestionowanie ustaleń Wojewody W. odbywać się może przez skarżącą poprzez kontrolę decyzji Wojewody W., a nie na etapie niniejszego postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i w konsekwencji skargi oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.