Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 475/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 96 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Agata Szlachetka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. Parku Narodowego na decyzję D. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. ([...]), podjętą na podstawie art. 37 pkt 1, art.122 ust. 1 pkt 1, art.127 ust. 1, ust. 2, art. 128, art.131 ust. 1, ust.2, ust.2b, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z roku 2005 Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 104 kpa, Starosta J.

I. udzielił na rzecz K. Systemu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych gminy P., w ilości łącznej:

Q śr.d = 533m3/d

Q max.h = 33,3 m3/h

Q max.d. = 800 m³/d

Q max.a = 292.000 m3/rok

z istniejącego ujęcia "M. S." w K. (N 50°45'24"÷ 50°45'40"; E 15°42'11"÷15°42'15"), w skład którego wchodzi:

a) ujęcie wód powierzchniowych zlokalizowane na potoku Ł. w km 18+400 jego biegu, na dz. o nr ew. [...] obręb [...] K., składające się z rurociągu czerpnego ø 150 mm umieszczonego bezpośrednio w nurcie potoku,

b) ujęcie wód podziemnych typu drenażowego, zlokalizowane na dz. o nr ew. [...]i [...] obręb [...] K., składające się z 8 studni szybowych o średnicy 0,8-1,0 m i głębokościach od 1,85m do 9,1m z podłączonymi drenażami poziomymi i połączonych ze sobą grawitacyjnym rurociągiem przesyłowym ø 200 mm.

II. udzielił pozwolenia wodnoprawnego w zakresie sformułowanym w punkcie I niniejszej decyzji na czas oznaczony tj. od dnia 01.07.2011 r. do dnia 31.12.2030 r.

III. w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym zobowiązał K. System Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z/s w B. do :

1. Utrzymania we właściwym stanie techniczno-eksploatacyjnym wszystkich urządzeń i obiektów wchodzących w skład ujęcia wody "M. S.".

2. Utrzymania w należytym stanie techniczno-eksploatacyjnym wszystkich urządzeń i obiektów wodociągowych współpracujących z ujęciem, służących do przesyłu, uzdatniania, retencji i pomiaru ilości wody.

3. Przestrzegania dopuszczalnej wielkości poboru wody ustalonej w pozwoleniu wodnoprawnym oraz zachowania przepływu nienaruszalnego poniżej ujęcia wody na potoku Ł., wynoszącego min. 0,053 m3/s.

4. Utrzymania porządku i naturalnego stanu otoczenia ujęcia powierzchniowego na potoku Ł. zgodnie z zasadami panującymi na terenie KPN.

5. Prowadzenia systematycznych pomiarów ilości pobieranej z ujęcia wody z częstotliwością min 1 x na miesiąc oraz prowadzenia ewidencji wyników.

6. Prowadzenia okresowych badań jakości wody w zakresie i z częstotliwością, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi w tym zakresie.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że K. Systemu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z/s w B. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych z zespołu dwóch ujęć wody pn. "M. S." zlokalizowanych na terenie K. Parku Narodowego w K., dla potrzeb komunalnych gminy P. Wniosek został złożony w związku ze zbliżającym się terminem upływu ważności (z dniem 30.06.2011 r.) dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z dnia 07.06.2011 r., udzielonego przez Starostę J. w tym samym zakresie. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny na pobór wody z ujęcia "M. S." spełniający wymogi art. 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz dokumentację hydrogeologiczną dla ujęcia wód podziemnych, wchodzącego w skład ujęcia "M. S.", opracowaną przez [...] z/s w J. S.

Dodatkowo do wniosku załączone zostało pismo K. Parku Narodowego z dnia 5 maja 2011 r., w którym wskazał on, że w myśl art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z p.zm.), uznał za konieczne przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia (poboru wody z ujęcia "M.S.") na obszar Natura 2000 "K." (kod PLB020006), wywodząc że wieloletni pobór wody z obszaru chronionego, a także przyszły pobór może wpłynąć negatywnie na stan siedlisk i gatunków chronionych na przedmiotowym obszarze..

W toku prowadzonego postępowania K. Park Narodowy wyraził swoje stanowisko w sprawie toczącego się postępowania wodnoprawnego i ponowił swoje uwagi zawarte już wcześniej w piśmie z dnia 5 maja 2011 r.

Mając na uwadze, że złożony wniosek o wydanie nowego pozwolenia nie zakłada zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód przez właściciela ujęcia, dotyczy istniejącego od wielu lat systemu urządzeń i nie zakłada jego rozbudowy, a zespół ujęć "M.S." funkcjonuje w warunkach przyrodniczych uformowanych w wieloleciu oraz dalszy pobór wody nie będzie wiązał się ze zmianą stosunków wodnych, organ I instancji kierując się dyspozycją z art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) rozważył i uznał, że skutki realizacji przedsięwzięcia objętego niniejszym pozwoleniem wodnoprawnym nie będą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a zatem przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko niniejszego przedsięwzięcia jest zbędne.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.Park Narodowy, wywodząc, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa, tj. art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jak też naruszeniem art. 125 pkt. 3 ustawy - Prawo wodne.

Uzasadniając powyższe, odwołujący się wskazał, że konieczność przeprowadzenia procedur ocennych przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, wskazywał już w piśmie z dnia 5 maja 2012 r., kierowanym do K. Systemu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. oraz z dnia 10 czerwca 2012 r. kierowanym do Starosty J. Konieczność ta wynika z położenia ujęcia wody "M.S." na terenie obszarów Natura 2000, w szczególności SOO "K." (kod PLH 020006), a ujmowanie wód może wpłynąć niekorzystnie na stan siedlisk i gatunków chronionych na przedmiotowym obszarze, w szczególności górskiego boru świerkowego (kod 9410), wysokogórskiego borówczyska bażynowego (kod 4010), torfowiska przejściowego i trzęsawiska (kod 7140), subalpejskich zarośli wierzbowych wierzby lapońskiej lub śląskiej (kod 4080) oraz świerczyna na torfie (kod 91 DO - siedlisko priorytetowe).

W opinii odwołującego się zarówno na etapie wykonywania operatu wodnoprawnego, jak i w procesie wydawania pozwolenia na pobór wody, nie przeprowadzono analizy wpływu tego poboru na przyrodę parku narodowego i obszaru Natura 2000, do czego obligują w/w przepisy obydwu aktów prawnych. Argumentacja zawarta w decyzji z dnia [...] r. wskazująca, że ujęcie funkcjonuje od wielu lat (dziesięcioleci) i nie oddziałuje negatywnie na siedliska i gatunki podlegające ochronie, nie jest poparta żadnymi wiarygodnymi danymi odnośnie wpływu poboru wody na składniki przyrody ożywionej, dlatego nie może być uznana za wiarygodną. Oddziaływanie negatywne poboru znacznych ilości wody jest w tym wypadku prawdopodobne, a zgodnie z zasadą przezorności wpływ ten winien być rozpoznany i rozpatrzony bardzo wnikliwie, zwłaszcza w kontekście bardzo długiego czasu obowiązywania wydanego pozwolenia (20 lat). Ponadto wskazano, że stanowisko K. Parku Narodowego w tym względzie jest zgodne z wytycznymi Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we W., który to organ wyraźnie wskazuje na potrzebę przeprowadzenia w tym przypadku procedur ocenowych, zgodnie z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta została jednak uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 716/11).

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] r. ([...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) D. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor K. Parku Narodowego pismem z dnia 19 marca 2012 r. ponownie przedstawił swoje stanowisko w niniejszej sprawie, w którym zarzucił m.in., że Starosta J. nie ma wiedzy o negatywnych oddziaływaniach poboru wód w przedmiotowym ujęciu na stan siedlisk w czasie obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, a zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że takich oddziaływań nie będzie w przyszłości. Poniósł przy tym, że organ I instancji nie zasięgnął opinii specjalistów, w szczególności nie skorzystał z przysługującemu mu prawa do oceny zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zdaniem K. Parku Narodowego działanie Starosty J. stanowi naruszenie zasady przezorności zawartej w art. 6 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, a ocenie oddziaływania na obszar Natura 2000, o ile zdecyduje o tym organ prowadzący postępowanie, powinno podlegać każde postępowanie, które odnosi się do ujęć już działających. Zmienność długookresowa warunków hydrologicznych zlewni oraz kumulowanie się skutków oddziaływań negatywnych były powodem, dla którego ustawodawca wyznaczył konieczność przeprowadzenia postępowania i wydania pozwolenia wodnoprawnego. Do powyższego strona dołączyła opinię hydrogeologiczną dotyczącą kształtowania się zasobów wodnych i ich ochrony w masywie K.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy związany był wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2011 r., w którym to Sąd nakazał zbadać czy ustalony w decyzji Starosty J. z dnia [...] r. cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, zwłaszcza w kwestii ewentualnych prac ingerujących w środowisko naturalne odbiegają od nałożonych poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym oraz udokumentować prawidłowość dokonanych obwieszczeń.

Zdaniem organu z przedłożonej dokumentacji, tj. operatu wodnoprawnego, stanowiącego podstawę techniczną wnioskowanych uprawnień, wynika, iż nie zakłada się zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód ujęcia oraz jego rozbudowy. Pobór wód nie zwiększy się w stosunku do poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Starosta J. w decyzji z dnia [...] r., udzielił bowiem na rzecz Związku Gmin K. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych i powierzchniowych w ilości:

Qmaxd = 800,0 m3/d,

Q śr.d = 533,0 m3/d,

Q śr.h =33,3m3/h.

Natomiast w decyzji z dnia [...] r., udzielającej na rzecz K.Systemu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych określono następujące ilości:

Qśr.d = 533,0 m3/d,

Qmax.h =33,3m3/h.

Qmax.d = 800,0 m3/d, .

Qmax.a = 292.000 m3/rok.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że również warunki wykonywania uprawnienia jak i nałożone na wnioskodawcę obowiązki nie odbiegają od tych nałożonych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 15 czerwca 2011 r. Różnicę można jedynie dostrzec w punkcie dotyczącym zachowania przepływu nienaruszalnego poniżej ujęcia wody na potoku Ł. W poprzednim pozwoleniu określono jego wartość na 26,6 l/s (co odpowiada 0,0266 m /s), natomiast w nowym - minimum 0,053 m3/s. Wskazał jednak przy tym, że przepływ nienaruszalny, niezbędny do utrzymania życia biologicznego w cieku wodnym jest obliczany empirycznie. Zwykle przyjmuje się, że w zależności od cieku może on wynosić od 0,5 do 1,5 SNQ, tj. średniego z najniższych rocznych przepływów wody w cieku w wieloleciu. Rozpatrywane pozwolenie wodnoprawne nakłada na wnioskodawcę obowiązek zachowania wyższego przepływu nienaruszalnego w potoku Ł., co jest korzystniejsze dla środowiska.

Następnie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wyjaśnił, że odstąpił od wezwania organu I instancji do udokumentowania obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wydruki potwierdzające umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej i ekoportalu zostały bowiem dostarczone przez stronę skarżącą wraz ze skargą na decyzję z dnia 8 sierpnia 2011 r. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż nie jest zasadnym, aby wzywać Starostę J. do przedłożenia jeszcze raz tych dokumentów. Ponadto sprawdził, iż dokumenty te w dalszym ciągu są dostępne w wykazach publicznych. Natomiast informacja o wszczęciu postępowania wodnoprawnego, zgodnie z art. 127 ust. 6 ustawy Prawo wodne została podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w J. G. w dniach od 24 maja do 14 czerwca 2011 r., a czynność ta została prawidłowa udokumentowana w aktach sprawy.

Reasumując, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W.., kierując się orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stwierdził, iż cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, określone w pozwoleniu wodnoprawnym, wydanym decyzją Starosty J. z dnia [...] r. nie odbiegają od wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty J. z dnia [...] r. Znajduje to swoje potwierdzenie w sporządzonym operacie wodnoprawny, stanowiącym podstawę techniczną wnioskowanych uprawnień. Wskazał także, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. zmuszony był przyjąć, iż dalsze szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru z ujęcia "M.S." o niezmienionych parametrach nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 96 ust. 1-3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie to zostało bowiem zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Według Sądu "zapis powyższy expressis verbis wskazuje na walor kreacji otoczenia (przekształcenie i zmiana) jako dominantę pojęcia "przedsięwzięcie", nie zaś kontynuację (przedłużenie, odnowienie) sytuacji zaistniałej". Skutkuje to niemożnością zastosowania zasady przezorności nakazującej rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Organ odwoławczy wskazał więc, że Starosta J. nie był zobligowany do rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, a więc tym bardziej do przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko poboru wody z ujęcia "M. S." na obszar Natura 2000 – "K." (kod PLB020006).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył K.Park Narodowy wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.) poprzez zaniechanie obowiązku rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura;

- art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy wymienionej w pkt 1 powyżej - przez przyjęcie, że nowe pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę J. decyzją z dnia [...] r nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 96 ust. 1 tej ustawy;

- art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 z późn. zm.) - przez zaniechanie obowiązku kierowania się przezornością w podejmowaniu działań administracyjnych;

- art. 7 k.p.a. - przez naruszenie zasady praworządności;

- art. 8 k.p.a. - przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Rozwijając w dalszej części zarzuty skargi skarżący wskazał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. nie miał podstaw do przyjęcia, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty J. z dnia [...]r. - wydane zostało w takich samych uwarunkowaniach jak poprzednie - udzielone decyzją z [...] r. Organ odwoławczy, nie wziął bowiem pod uwagę okoliczności, że przepis art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. nakładający na organ obowiązek - przed wydaniem decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony - rozważenia czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, które obowiązuje od 15 listopada 2008 r. Tak więc w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. udzielającej wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego organ administracji nie rozważał czy szczególne korzystanie z wód w zakresie udzielonego pozwolenia, czyli przy zachowaniu określonych parametrów, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Tym samym nie można podzielić stanowiska Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją z dnia [...] r., przy podobnych lub nawet niezmienionych parametrach korzystania z wód, nie będzie z pewnością znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, skoro nigdy wcześniej nie wykonano żadnych badań, które potwierdziłyby lub wykluczyły wpływu wieloletniego poboru wody na siedliska i gatunki chronione w obszarach Natura 2000. Nie można bowiem przyjąć za miarodajne badań hydrologicznych zlewni wykonanych w roku 1943 lub w roku 1949, o których mowa jest w "Operacie wodnoprawnym na pobór wody z ujęcia M. S.", gdyż nie odnoszą się one w najmniejszym stopniu do relacji pomiędzy stanem zasobów wodnych, a stanem środowiska przyrodniczego - w szczególności stanem cennych siedlisk roślinnych, gdyż oceniają jedynie potencjalną wydajność ujęcia. Ponadto budzą wątpliwość co swojej aktualności. Wobec więc braku jakichkolwiek badań, a zwłaszcza specjalistycznych badań zagrożonych siedlisk, za nieuprawnione należy uznać - przyjęcie przez organ odwoławczy - iż Starosta J. nie był zobligowany do rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000.

Odnosząc się do kwestii definicji i pojmowania terminu "przedsięwzięcia" w rozumieniu przepisu art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. skarżący wskazał, że mimo iż ustawodawca posługuje się pojęciem przedsięwzięcia, które jest definiowane w art. 3 ust. pkt 13 u.u.i.ś, to jednak z punktu widzenia prawa europejskiego oddziaływania na obszary Natura 2000 pojęcie przedsięwzięcia ma dużo szerszy zakres przedmiotowy. Na taki charakter wskazują również postanowienia art. 96 ust. 2 ustawy, w którym wymienione zostały decyzje związane z oddziaływaniem na środowisko, niekoniecznie zmierzającym do realizacji przedsięwzięcia w znaczeniu, jakie mu nadano w jego ustawowej definicji. Tak też przyjął ETS w wyroku z dnia 7 września 2004 r., C-127/02, LEX nr 210685, zwracając uwagę, że "Działalność taka jak mechaniczne połowy sercówek, wykonywane od wielu lat, na które jednakże każdego roku wydawane jest pozwolenie na czas określony, przy czym za każdym razem dokonuje się nowej oceny kwestii, czy działalność ta może być wykonywana i, jeżeli tak, na jakiej części terenu, wchodzi w zakres pojęcia plan lub przedsięwzięcie w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43 w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny o flory". Przy takim pojmowaniu "przedsięwzięcia" oraz przy uwzględnieniu okoliczności wskazanych w poprzednim akapicie należało – zdaniem skarżącego - przyjąć, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jako decyzji wymienionej w art. 96 ust. 2 pkt 3 - przez Starostę J.w aktualnym stanie faktycznym i prawnym wymagało rozważenia przez niego, czy przedmiotowe korzystanie z wód może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Kolejno skarżący wskazał, że jakkolwiek pojęcie "mogące znacząco oddziaływać" jest stwierdzeniem nieostrym i niejasnym to nie oznacza, że może być interpretowane dowolnie, gdyż wynik dokonania odpowiedniej oceny skutków przedsięwzięcia na siedliska i gatunki podlegające ochronie jest uzależniony od przesłanki istnienia prawdopodobieństwa zagrożenia, że będzie w istotny sposób oddziaływać na dany teren. Wynik dokonania odpowiedniej oceny skutków przedsięwzięcia na siedliska i gatunki podlegające ochronie jest uzależniony od przesłanki istnienia prawdopodobieństwa zagrożenia, że będzie w istotny sposób oddziaływać na dany teren. Uwzględniając w szczególności zasadę ostrożności i przezorności, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zagrożenie takie występuje wówczas, kiedy na podstawie obiektywnych okoliczności nie można wykluczyć, że przedsięwzięcie będzie oddziaływać na dany teren w istotny sposób. Jeżeli skutki takie są trudne do przewidzenia i hipotetycznie mogą być one znaczące, to przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko ma charakter obligatoryjny. W procesie tym należy kierować się dwoma podstawowymi kryteriami, po pierwsze, wynikającą z art. 6 prawa ochrony środowiska zasadą przezorności obligującą do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub będą je ograniczały do pewnego minimalnego stanu akceptowalnego z punktu widzenia ochrony środowiska. Po drugie, w trakcie dokonywania oceny co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko obszaru Natura 2000 organ powinien brać pod uwagę elementy środowiska przyrodniczego, z uwagi na występowanie, których zostały one wyznaczone (występujące siedliska lub gatunki objęte ochroną). W sytuacji gdy ze wstępnej oceny będzie wynikało, że istnieje możliwość potencjalnego (a zatem niekoniecznie jeszcze rzeczywistego) znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000, to zgodnie z postanowieniami art. 96 ust. 3 ustawy organ właściwy do wydania decyzji kończącej postępowanie powinien wydać postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w tym przepisie.

Zdaniem skarżącego zasada przezorności zobowiązuje do przyjęcia pierwotnej hipotezy o długoterminowym, negatywnym oddziaływaniu poboru wód, a następnie do podjęcia badań mających na celu ocenę (falsyfikację) tej hipotezy. Ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 byłaby z kolei odpowiedzią na tak postawioną hipotezę i pozwoliłaby na jednoznaczne określenie skali negatywnych oddziaływań w bardzo długim okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Następnie K. Park Narodowy wyjaśnił, że jedną z intencji ustawodawcy, który nakazuje w ustawie prawo wodne powtarzanie procesu wydawania pozwolenia wodnoprawnego, było uwzględnienie przy korzystaniu z wód obserwowanej powszechnie długoterminowej zmienności warunków hydrologicznych. Terminowość pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód chroni środowisko przed możliwym nadmiernym uszczerbkiem stanu wód i wszelkich składników biocenoz, mogącym się pojawić na skutek trwającego poboru wód.

Kolejno skarżący wyjaśnił, że w operacie wodnoprawnym na pobór wody z ujęcia "M.S." ustalono wydajność ujęcia w oparciu o dane "bardzo stare" (z 1943 i 1949 r.) albo dane poprzez pomiar wydajności ujęcia powierzchniowego, wykonany w 2009 r. Nie określono już jednakże, nawet w mocno przybliżony sposób, wpływu poboru na siedliska. Ponadto zamiar dokonywania pomiarów w 2009 r. przez wspomnianą firmę nie był zgłoszony w K. Parku Narodowym, tym samym zachodzi obawa, że obserwacje te prowadzono w bardzo krótkim okresie, co też oznacza, że trudno wyniki z takich obserwacji przyjmować za rzetelną podstawę do oceny skomplikowanych zjawisk hydrologicznych w zlewni Ł.

Wreszcie skarżący podkreślił, że nie ma również podstaw do uznania, że skoro ujęcie wody działało wiele lat, to nie oddziaływało negatywnie na obszary chronione. Trzeba bowiem pamiętać o kumulowaniu się efektów drobnych, negatywnych wpływów w okresie wieloletnim. Zmienność długookresowa warunków hydrologicznych zlewni oraz kumulowanie się skutków oddziaływań negatywnych były powodem, dla którego ustawodawca wyznaczył konieczność powtarzania postępowań wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód z częstotliwością nie przekraczającą 20 lat. Zdaniem skarżącego również w tym kontekście nie można, zaaprobować przyjętej interpretacji formuły "przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia" zawartej w treści art. 96 ust. 1 ustawy. Gdyby takie były intencje ustawodawcy, to jednoznacznie określiłyby w przepisie sytuację, kiedy to wznawia się pozwolenie wodnoprawne bez uwzględniania przepisów art. 96, a tego nie uczynił. W ocenie skarżącego przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego dla ujęcia już funkcjonującego, należy traktować dalszą działalność tak, jakby była ona rozpoczynana od nowa. Przyczyną takiego podejścia jest wspomniana wyżej sytuacja kumulowania się skutków oddziaływania negatywnego dotychczasowego poboru wody na chronione siedliska. W przeciwnym wypadku organ odpowiedzialny za stan tych siedlisk nie mógłby nigdy zweryfikować skutków poboru wody w środowisku, a ponawianie postępowania wodnoprawnego byłoby bezcelowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Uczestnik postępowania – K. System Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w B. – wniósł o oddalenie skargi, wywodząc, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie jest tożsamy, z tym rozstrzygniętym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2012 r., co skłania do przyjęcia per analogiem powyższego rozstrzygnięcia i dokonanej tam oceny prawnej przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zdaniem uczestnika należy podzielić stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie nie zostały "spełnione" przesłanki pozwalające na potraktowanie złożonego wniosku jako nowego przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów w/w ustawy oraz, że Starosta J. nie był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia ewentualnego oddziaływania na środowisko i obszar Natura 2000 w wyniku planowego wykorzystania wody z przedmiotowych ujęć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

Po myśli zaś art. 151 powyższej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja D. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty J. z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych Gminy P. z istniejącego ujęcia "M. S." w Ku. Rozstrzygnięcie to zapadło na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego – wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2012 r. – decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r., uchylającej decyzję Starosty J. z dnia [...] r.

Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przywołana regulacja oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki poza zakres postępowania sądowadministracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte bowiem zostaje przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, a także postępowanie sądowadministracyjne. Tym samym również skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. Mając powyższe na uwadze należało zatem rozważyć prawidłowość podjętej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. w kontekście sformułowanej uprzednio przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

W wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 716/11), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że w celu prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy, organ odwoławczy powinien zbadać, czy ustalony w decyzji Starosty J. z dnia [...] r. cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki odbiega od wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w aspekcie ewentualnych prac ingerujących w środowisko naturalne, a także wezwać organ I instancji do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zamieszczenie stosownych obwieszczeń.

W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę dostosował się do zawartych w powyższym wyroku wytycznych, a podjętym przez niego ustaleniom nie można zarzucić wadliwości. Przede wszystkim słusznie organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie planuje zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód ujęcia jak również jego rozbudowy. Ze sporządzonego operatu wodnoprawnego wynika bowiem, że nie zakłada się modyfikacji dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód ujęcia, jego rozbudowy czy modernizacji, czy też ingerowania w środowisko i ukształtowane stosunki wodne. Ponadto w operacie tym wskazano, że planowany pobór wód nie będzie większy od tego określonego we wcześniejszym pozwoleniu wodnoprawnym.

Także obowiązki nałożone na wnioskodawcę niezbędne ze względu na konieczność ochrony zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie odbiegają od tych określonych we wcześniejszym pozwoleniu wodnoprawnym. Wskazana natomiast różnica dotycząca zachowania przepływu nienaruszalnego poniżej ujęcia wody w potoku Ł. , pozwala przyjąć, że niniejsze pozwolenie wodnoprawne nadkłada na wnioskodawcę obowiązek zachowania wyższego przepływu nienaruszalnego, co jest korzystniejsze dla środowiska. W uprzednim pozwoleniu określono bowiem tę wartość na 0,0266m³/s, natomiast w nowym – minimum 0,053m³/s.

Ponadto z akt sprawy wynika, że organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w J. G. w dniach 24 maja do 14 czerwca 2011 r. W przedłożonej Sądowi dokumentacji znajdują się tam także wydruki potwierdzające umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej i ekoportalu.

Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w skardze, a kwestionujących zaniechanie rozważenia konieczności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania objętego wnioskiem K. Systemu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. przedsięwzięcia, na które wydane zostało pozwolenie wodnoprawne decyzją Starosty J. z dnia [...] r. na obszar Natura 2000 wskazać należy, że okoliczność ta została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2011 r. i tak organ odwoławczy jak również Sąd orzekając ponownie, nie mógł pominąć wyrażonej tam oceny prawnej, gdyż wiąże ona w sprawie. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1334/10, Lex 1132072). Z powyższych więc względów organ odwoławczy - wbrew twierdzeniom skarżącego – nie był uprawniony do rozważenia czy niniejsze przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura. W orzeczeniu z dnia 16 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bowiem, że "obowiązkowi rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie podlegają postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o które wnioskodawca ubiega się w związku z upływem okresu, na które było wydane poprzednie pozwolenie, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż ustalony cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie mogą odbiegać od dotychczasowego". Skoro więc organ odwoławczy uznał, że ustalony w decyzji z dnia 15 czerwca 2011 r. cel i zakres korzystania z wód oraz związane z tym warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki nie odbiegają od dotychczasowych, to zasadnie też przyjął, iż dalsze szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru ujęcia "M. S." o niezmiennych parametrach nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 96 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Tym samym nie ma do niego zastosowania przewidziana w tych przepisach zasad przezorności nakazująca rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać obszar Natura 2000.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Czynności organów właściwych instancyjnie orzekających w rozpoznawanej sprawie w omawianym powyżej zakresie zostały bowiem dokonane prawidłowo, a podjętym przez nie decyzjom nie można zarzucić wadliwości, skutkującej koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Organy w toku postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego, dokonały prawidłowego ustalenia, mającej zastosowanie normy prawno - materialnej. Sporządzone natomiast uzasadnienia odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.