Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 2/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1, art. 35 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego wykonanych robót budowlanych 1. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do dokonania czynności, 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłości, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. orzeka o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny w wysokości 2.000 zł (słownie złotych: dwa tysiące), 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 lutego 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) orzekł o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej przy ulicy [..] w P.

Pismem z 24 czerwca 2013 r. J. G., właściciel działki nr [..], sąsiadującej z działką nr [..], zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wyżej opisaną decyzją.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 8 sierpnia 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku J. G. odmówił wznowienia postępowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lutego 2014 r.. Wskazane postanowienia organów obu instancji zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 224/14. Akta sprawy wraz z ww. prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 26 września 2014 r.

Postanowieniem z 11 grudnia 2014 r. PINB wznowił postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ul. [..] zakończonego ostateczna decyzją z 8 lutego 2013 r.

Na skutek zażalenia J. G. z 19 listopada 2014 r. na bezczynność PINB Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem odpowiednio z dnia 28 listopada 2014 r. oraz z dnia 22 grudnia 2014 r. zwrócił się do PINB o informację, jakie działania zostały podjęte w przedmiotowej sprawie. W dniu 14 stycznia 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do PINB monity wskazujące, że nie zostały udzielone odpowiedzi na powyższe pisma.

Pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. PINB poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na działce nr [..], położonej w P. przy ul. [..], zakończonego opisaną na wstępie decyzją z dnia 8 lutego 2012 r.

W dniu 23 stycznia 2015 r. PINB zawiadomił strony postępowania, że zamierza wydać decyzję w sprawie wznowionego postępowania zakończonego ww. decyzją, a ponadto że nowe ustalenia i uwagi można wnosić do sprawy oraz że istnieje możliwość zapoznania się aktami sprawy zgromadzonymi w toku prowadzonego postępowania w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W dniu 15 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło kolejne zażalenie J. G. na bezczynność PINB w sprawie wznowionego postępowania zakończonego ww. decyzją.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po bezskutecznym wezwaniu PINB do udzielenia informacji o działaniach podjętych w sprawie, postanowieniem z 3 czerwca 2015 r. uznał skargę J.G. za uzasadnioną i wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego termin zakończenia postępowania wznowieniowego w sprawie robót budowlanych wykonanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] w P. do dnia 3 lipca 2015 r.

W dniu 18 czerwca 2015 r. J.G. i M. M. wnieśli skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegającą na niezałatwieniu sprawy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z 8 lutego 2013 r. zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżący wnieśli o zobowiązanie PINB do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, zobowiązanie organu drugiej instancji do ukarania dyscyplinarnego PINB winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokiem z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Gd 131/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do dokonania czynności; orzekł, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł; zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. G. kwotę 135 zł ( tytułem zwrotu kosztów postępowania; zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z 30 czerwca 2015 r. PINB odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej przy ulicy [..] w P.

Decyzja ta została w toku postępowania uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z 5 października 2016 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w tym po dokonaniu oględzin nieruchomości, PINB decyzją z 20 lipca 2017 r. orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej przy ulicy [..] w P.

Wskutek odwołania M. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 21 grudnia 2017 r. u chylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. PINB wznowił postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ul. [..] zakończonego ostateczna decyzją z 8 lutego 2013 r.

W dniu 11 maja 2018 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości w P. przy ul. [..] z udziałem J. G.

Decyzją z 13 grudnia 2018 r. PINB odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w sprawie wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ulicy [..].

W dniu 5 grudnia 2018 r. J. G. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o:

1) zobowiązanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ukarania dyscyplinarnego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winnego niezałatwienie sprawy w terminie,

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

1) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

2) zasądzenie kosztów postępowania.

W treści skargi skarżący zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie i podkreślił, że PINB dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza, że od dnia 21 grudnia 2017r. do dziś nie została wydana decyzja. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a.. W ocenie skarżącego skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę PINB wskazał, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż w dniu 13 grudnia 2018 r. została wydana decyzja w sprawie.

Podkreślił organ, że wydanie przedmiotowej decyzji kończącej wznowione postępowanie poprzedzane było wcześniejszą analizą i przyznaniu skarżącemu w oparciu o przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. praw strony w zakończonym postępowaniu. Dlatego w miesiącach poprzedzających wydanie ww. decyzji kończącej wznowione postępowanie organ dokonał szeregu czynności aby zapewnić stronom skorzystanie ze swoich praw i czynny udział w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym.

Dotyczyły one m.in. oględzin nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, zebrania i analizy dodatkowych dokumentów w tym archiwalnej dokumentacji Starostwa Powiatowego dotyczącej zgłoszenia właściciela budynku zlokalizowanym na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ulicy [..] z 8 czerwca 2012 r. zamiaru zmiany sposobu użytkowania.

Stronom umożliwiono wgląd do akt i wniesienia uwag lub wniosków w prowadzonym postępowaniu.

Czynności te, jak i charakter skomplikowania sprawy powodował, że nie było możliwe wydanie orzeczenia w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a. i powiadomiono o tym strony w oparciu o wymogi art. 36 k.p.a. pismem tutejszego organu z 5 lipca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący zwalcza bezczynność PINB w sprawie wznowienia postępowanie dotyczącego wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ul. [..] zakończonego ostateczną decyzją z 8 lutego 2013 r.

Na wstępie zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 13 grudnia 2018 r., nr [..], po rozpoznaniu wniosków M. M. i J. G., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 8 lutego 2013 r. Wniosek skarżącego został zatem rozpatrzony zaś organ nie pozostaje w bezczynności, przy czym załatwienie sprawy nastąpiło po wniesieniu skargi, jednakże przed rozpoznaniem skargi przez sąd.

Rozstrzygnięcie sprawy skutkuje brakiem podstaw do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w określonym terminie. Czyni to postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym, co uzasadniało jego do umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – punkt 1 sentencji wyroku.

Wydanie ww. rozstrzygnięcia nie zwalniało Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd w pierwszej kolejności bada spełnienie wymogów formalnych takiej skargi. W niniejszej sprawie zostały one spełnione, bowiem skarżący przed wniesieniem skargi, wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie

z art. 52 § 1 p.p.s.a. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. stanowiącym, że jeżeli sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), albo postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź też do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać trzeba, że w myśl definicji ustawowych określonych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa ani w terminie wyznaczonym dodatkowo zgodnie z art. 36 tej ustawy. Natomiast art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. definiuje przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

W orzecznictwie wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., II OSK 1903/15, z dnia 2 czerwca 2016 r., II OSK 1156/16, z dnia 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12, dostępne na stronie https://orzecznia.nsa.gov.pl).

W świetle tego, Sąd kontrolujący legalność działań administracji zobowiązany jest zatem, przy ocenie zarzutu przewlekłości postępowania rozważyć, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie. Natomiast przy ocenie zarzutu bezczynności organu sąd winien zbadać, czy organ załatwił sprawę w określonym prawem terminie.

Sąd rozpoznający niniejszą skargę doszedł do wniosku, że PINB w sprawie wznowienia postępowanie dotyczącego wykonanych robót budowlanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] położonej w P. przy ul. [..] zakończonego ostateczną decyzją z 8 lutego 2013 r. prowadził postępowanie w sposób przewlekły jak również pozostawał w bezczynności.

Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego określa zasady rządzące tym postępowaniem, których celem jest wyrównanie relacji między organem, a stronami postępowania. Szczególne znaczenie ma natomiast zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażona w art. 8 k.p.a., przy czym jej realizacji służy także zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., II GSK 2294/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo), stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Nadto, zasada załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynika z art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.). Ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga Nr 51837/99, ST 2008, nr 11, s. 84).

Z kolei realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić więc postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis ten należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne.

Przy czym długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie bowiem z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów). Natomiast stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa.

W związku z tym należy podkreślić, że nie każde przekroczenie przez organ ustalonych przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Przy czym nie ulega wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko. (zob. np. wyroki NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt

I OSK 711/11 oraz z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17 – dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie sądu prowadzenie przez PINB postępowania w sposób przewlekły oraz w warunkach bezczynności potwierdza chronologia czynności procesowych podejmowanych w niniejszej sprawie.

W dniu 16 listopada 2016 r. PINB otrzymał akta sprawy po rozpoznaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania M. M. od decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2015 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych wykonanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] w P. przy ul. [..]. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 19 grudnia 2016 r. organ I instancji dokonał oględzin nieruchomości. Dopiero jednak 20 lipca 2017 r. PINB wydał kolejną decyzję w sprawie, odmawiając uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych wykonanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] w P. przy ul. [..]. W międzyczasie jak wynika z akt sprawy, nie dokonywano jakichkolwiek czynności dowodowych oraz nie informowano stron o niezałatwieniu sprawy w terminie stosownie do art. 36 k.p.a.

Po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 grudnia 2017 r. powyższej decyzji PINB, akta niniejszej sprawy wpłynęły do organu I instancji w dniu 12 lutego 2018 r. PINB dopiero 6 kwietnia 2018 r. zawiadomił strony o zaplanowanej na 11 maja 2018 r. wizji w sprawie wykonania robót budowlanych. PINB również wówczas nie informował stron o niezałatwieniu sprawy w terminie zgodnie z art. 36 k.p.a.

Po dokonaniu oględzin w dniu 11 maja 2018 r. PINB zawiadomieniem z dnia 5 lipca 2018 r. poinformował strony, iż sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nie wskazano tam jednakże stosownie do art. 36 § 1 k.p.a., zarówno przyczyn zwłoki jak i nowego terminu załatwienia sprawy. Nie pouczono także o prawie do wniesienia ponaglenia.

W dniu 13 grudnia 2018 r. PINB wydał decyzję odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 8 lutego 2013 r. orzekającej o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych wykonanych wewnątrz budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [..] w P. przy ul. [..].

Zauważyć należy, iż pomiędzy podejmowanymi przez PINB czynnościami procesowymi w sprawie następowały znaczne - kilkumiesięczne okresy, w których organ nie podejmował jakichkolwiek działań, a przyczyny tego stanu nie wynikają z akt sprawy. PINB nie informował stron o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie załatwienia sprawy. Tym samym w ocenie sądu organ pozostawał w bezczynności przekraczając znacznie terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a., a bezczynność ta miała charakter rażący. Ze względu na to, iż ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami oraz podejmowanie czynności nieefektywnych. Przesłanki te niewątpliwie zostały spełnione w niniejszej sprawie.

W świetle tych okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie 2 sentencji orzekł o przewlekłości PINB oraz że bezczynność tego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - punkt 3 sentencji wyroku.

Powyższa ocena skutkowała orzeczeniem w pkt 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzenia PINB grzywny w wysokości 2.000 zł, która to kwota jest w ocenie sądu wystarczająca i spełni funkcję przewidzianą w tym przepisie. Wymierzając wysokość grzywny sąd miał również na uwadze, iż w przedmiocie tego samego postępowania administracyjnego został uprzednio wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 131/15, którym orzeczono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa wymierzając PINB grzywnę w wysokości 500 zł. Pomimo tego organ dalej prowadził postępowanie w sposób przewlekły i rażąco bezczynny. Stwierdzić zatem należy, iż grzywna w tej wysokości nie wywarła zamierzonego skutku, to jest dalszego prowadzenia postepowania z zachowaniem terminów określonych w k.p.a.

Sąd nie mógł uwzględnić wniosku skarżących o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika, ponieważ takiego orzeczenia nie przewiduje przywołany art. 149 p.p.s.a.

O kosztach postępowania należnych od PINB na rzecz skarżącego sąd orzekł w pkt 5 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. na którą składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.