Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2045/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Wybudowanie instalacji kanalizacyjnej na działce stanowiącej współwłasność kilku osób, które nie wyraziły zgody na dysponowanie przez inwestora tą nieruchomością na cele budowlane, stanowi naruszenie prawa własności. Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma charakter rażący. Jest ono bowiem nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które trzeba chronić kosztem trwałości decyzji.

TEZY

Wybudowanie instalacji kanalizacyjnej na działce stanowiącej współwłasność kilku osób, które nie wyraziły zgody na dysponowanie przez inwestora tą nieruchomością na cele budowlane, stanowi naruszenie prawa własności. Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma charakter rażący. Jest ono bowiem nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które trzeba chronić kosztem trwałości decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jacka K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30.04.2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26.02.2001 r. - Wojewoda Ś., po rozpatrzeniu wniosku Renaty P. i Piotra P., stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Starosty Powiatu L. z dnia 7.09.1999 r. - (...), w przedmiocie pozwolenia na budowę kanalizacji deszczowej.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że Starosta Powiatu L. wydając kwestionowana, w trybie nadzoru decyzję z dnia 7.09.1999 r. nie uwzględnił faktu, iż nieruchomość nr ew. 771/45 /droga/, na której miał być realizowany kanał deszczowy stanowi współwłasność kilku osób, które nie wyraziły zgody na dysponowanie przez inwestora ww. nieruchomością na cele budowlane. Stąd też decyzja zezwalająca na budowę kanalizacji deszczowej wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Naruszenie ww. przepisu ma rażący charakter, wobec czego należało stwierdzić nieważność kontrolowanej decyzji.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu inwestor - Jacek K. wnosząc o jej uchylenie powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. III AZP 23/93 - stwierdzającą, że "zrealizowanie inwestycji, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji, mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 par. 1 Kpa".

Ponadto dodał, że zrealizowana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ przedmiotowy teren przeznaczony jest pod budownictwo jednorodzinne. Wykonanie kanalizacji deszczowej "jest więc koniecznością i konsekwencją realizacji tej inwestycji. Inwestycja ta nie spowodowała szkody w nieruchomości sąsiadów, odblokowała przejazd do nieruchomości sąsiednich, dała możliwość podłączenia się do kanalizacji deszczowej okolicznym sąsiadom (...)".

Decyzją z dnia 30.04.2001 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał zaskarżona, decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentu wykazującego, iż właściciele działki nr ew. 771/45 wyrazili zgodę na budowę na jej obszarze kanalizacji deszczowej. Tak więc mimo zawartego w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego wymogu, inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. "Powyższy warunek stanowi jedną z podstawowych przesłanek uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Niedopełnienie go należy uznać za rażące naruszenie prawa. (...)".

Wyjaśnił też, że powołana w odwołaniu uchwała Sądu Najwyższego wiązała organy tylko w sprawie, w której została wydana.

Stanowisko identyczne zaprezentował w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 24 listopada 1993 r. /IV SA 1536/92/, 22 maja 1995 r. /IV SA 163/94/.

Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił inwestor - Jacek K.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że w niniejszej sprawie organ nadzoru nie ustalił kto jest współwłaścicielem działki nr ew. 771/45. Powinien tego dokonać w oparciu o odpis z księgi wieczystej a nie na podstawie wyciągów z rejestru gruntów, które zresztą różnią się treścią.

Inne bowiem osoby zostały wymienione jako współwłaściciele działki w wypisie z rejestru gruntów z dnia 17.03.2000 r., a inne wymieniono w wypisie z dnia 19.09.2000 r.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuję na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a do tych tylko kwestii sprowadza się sądowa kontrola decyzji administracyjnych.

Zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu L. z dnia 7.09.199 r. i jako podstawę prawną wskazuje art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest czy badana w trybie nadzoru Starosty wydana została z naruszeniem przepisów prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter /pkt 2 art. 156 par. 1 Kpa/.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja pozwalająca na budowę kanalizacji deszczowej nie tylko narusza przepisy prawa budowlanego ale naruszenie to ma rażący charakter. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 - Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie inwestorowi, który wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z dołączonego do akt sprawy wypisu z księgi wieczystej nr 15586 dotyczącej działki nr 771/45 wynika, że współwłaścicielami ww. działki byli w tym czasie Paweł I., Maria I., Cecylia S., Gabriela K. oraz występujący z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji pozwalającej na budowę Renata i Piotr P.

Jest poza sporem, że skarżący nie uzyskał zgody wszystkich ww. osób na przeprowadzenie przez ich działkę sieci kanalizacyjnej. Powyższa okoliczność nie została przez skarżącego zakwestionowana. Zatem fakt naruszenia przez kontrolowaną decyzję art. 32 ust. 4 pkt 2 - Prawa budowlanego jest oczywisty.

Należy również podzielić stanowisko organów nadzoru, że naruszenie ww. przepisu ma charakter rażący. Wybudowanie przez skarżącego instalacji kanalizacyjnej na działce nr 771/45 - wbrew woli właścicieli przedmiotowej działki stanowi naruszenie zagwarantowanego w Konstytucji prawa własności. Nie sposób więc uznać, iż tego rodzaju naruszanie przepisów prawa nie ma charakteru rażącego. Jest ono bowiem nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które trzeba chronić kosztem trwałości decyzji.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji.