Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1539/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 104
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., w skrócie k.p.a.), w związku z art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947, ze zm.- dalej P.g.g.), Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., znak: [...], zakazującą A.B. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej – maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 24 miesięcy, tj. od dnia 16 sierpnia 2010 r. do dnia 16 sierpnia 2012 r.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku przeprowadzenia badań przyczyn i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego oraz wypadku zbiorowego ([...] wypadków śmiertelnych, [...] wypadków ciężkich i[...] wypadków lekkich), zaistniałego w dniu [...]r. o godzinie [...] w A S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. C w R., Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. stwierdził liczne nieprawidłowości oraz naruszenie przez A.B. dyscypliny i porządku pracy, a w szczególności obowiązujących przepisów.

W związku z powyższym, w dniu [...] r., Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. , jako organ pierwszej instancji wydał decyzję, znak: [...], na podstawie art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 104 k.p.a., w której zakazał A.B. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, na czas 24 miesięcy, tj. od 16 sierpnia 2010 r. do dnia 16 sierpnia 2012 r.

Od powyższej decyzji A.B. złożył odwołanie. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. jako organ drugiej instancji, decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ ten, uwzględnił stanowisko organu odwoławczego i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 113 ust. 1 pkt 3 P.g.g oraz na podstawie art. 104 kpa ponownie zakazał A.B. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej – maszyn i rządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na czas 24 miesięcy, tj. od dnia 16 sierpnia 2010 r. do dnia 16 sierpnia 2012 r., a to w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez niego porządku i dyscypliny pracy, a w szczególności obowiązków określonych w § 9 ust. 1, § 10 pkt 1, § 40 ust. 1, § 428 i § 624 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm. – zw. dalej "rozporządzeniem"), pkt 2 załącznika nr 2 "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r., pkt 3 "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia 16 lutego 2009 r. oraz w związku z naruszeniem pkt II: 1 i 5 zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności A.B. z dnia 1 stycznia 2007 r.

W uzasadnieniu Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. szczegółowo określił treść ciążących obowiązków, których nie dopełnił A.B. . Zaznaczył że, naruszenie dyscypliny i porządku pracy, polegało na tym, że A.B. jako nadsztygar elektryczny do spraw urządzeń powierzchniowych i dołowych w A S.A., Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. , C w R., będąc wyznaczonym w dniu 16 lutego 2009 r. przez głównego elektryka do nadzoru nad robotami eksploatacyjnymi i przygotowawczymi elektrycznymi oraz organizacji i prowadzenia prac:

1) w okresie od 1 czerwca 2009 r. do 18 września 2009 r. nie przeprowadzał kontroli urządzeń zainstalowanych w ścianie [...] z częstotliwością raz w miesiącu (nie dokumentował w oddziałowej książce raportowej) wymaganych ustaleniami projektu technicznego, w wyniku, czego nie sprawował właściwego nadzoru nad eksploatacją instalacji w ścianie [...], przez co dopuścił do nieprawidłowości w instalacjach ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowej, które polegały na braku posiadania własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej [...] tych instalacji, co stwarzało zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego i stanowiło naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 1.,5. zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r. w związku z pkt 3 "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia 16 lutego 2009 r. oraz § 10 pkt 1 i § 40 ust. 1 rozporządzenia;

2) w dniu 8 czerwca 2009 r. zatwierdził nieprawidłowo sporządzoną aktualizację "Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna" i wobec braku jakichkolwiek zastrzeżeń do jej ustaleń od dnia 8 czerwca 2009 r. do dnia 18 września 2009 r. spowodował, że:

- a) kruszarka zabudowana w chodniku badawczym [...] na trasie przenośnika podścianowego, zasilana była poprzez wyłącznik typu OWS-OI08K, zamiast poprzez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3, co było niezgodne z Projektem technicznym eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] "[...]" i rozwiązaniem przyjętym w wariancie dokumentacji "Zintegrowany System Sterowania Kompleksu Wydobywczego nr EH-DT 04-141.0 dla KWK B " oraz stanowiło naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 5. Zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r. oraz § 40 ust 1 i § 428 rozporządzenia,

- b) w eksploatowanej instalacji ścianowych chłodnic powietrza w ścianie [...], dobrane nastawy zabezpieczeń przed skutkami przeciążeń, znacznie przekraczały wartości prądów znamionowych zabezpieczanych silników i dla rozruszników stycznikowych typu: RS 125 wynosiły 10A, zamiast 3A, a RS 63D wynosiły 18A, zamiast 3A, przez co nie zapewnił odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa, co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 5. zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r. oraz § 10 pkt 1 i § 624 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia;

3) w dniu 7 sierpnia 2009 r. zatwierdził aktualizację "Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna", w której nie była uwzględniona istniejąca i eksploatowana instalacja elektryczna urządzenia chłodniczego typu CP-300, zabudowanego w chodniku badawczym [...], niezbędnego dla prawidłowego prowadzenia robót w ścianie [...] i wobec braku jakichkolwiek zastrzeżeń do jej ustaleń od 7 sierpnia 2009 r. do 18 września 2009 r. spowodował eksploatację tego urządzenia chłodniczego, niezgodnie z aktualizacją dokumentacji, co stanowiło naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 5. zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r. oraz § 428 rozporządzenia;

4) od dnia 16 lutego 2009 r. do dnia 18 września 2009 r. nie przeprowadzał obowiązkowych kontroli okresowych, wynikających z "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r., z częstotliwością raz na kwartał stacji transformatorowej o numerze kopalnianym 115 w lutym, maju i sierpniu 2009 r. Nie wykonywał takich samych kontroli stacji o numerach kopalnianych 306 i 307 w kwietniu i lipcu 2009 r. oraz stacji transformatorowej o numerze kopalnianym 201 w sierpniu 2009 r., przez co dopuścił do wystąpienia nieprawidłowości oraz powstania zagrożenia podczas eksploatacji tych stacji i naruszył postanowienia § 9 ust. 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 1., 5. zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r., w związku z pkt 2 w załączniku nr 2 "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r. i pkt 3 "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia 16 lutego 2009 r. oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia.

Opisane nieprawidłowości, organ pierwszej instancji, stwierdził badając przyczyny i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego, oraz wypadku zbiorowego ([...] wypadków śmiertelnych, [...] wypadków ciężkich i [...] wypadków lekkich), zaistniałego w dniu [...] r. w A S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. , C w R..

Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. A.B. , reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od tej decyzji.

W odwołaniu tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto, zarzucił organowi szereg nieprawidłowości, które były związane z wadliwym prowadzeniem postępowania i wadliwym orzekaniem w ponownym postępowaniu prowadzonym po uchyleniu poprzedniej decyzji z dnia [...] r. decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. Zarzucił w szczególności:

1) naruszenie art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.-dalej zw. k.p.a.), w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak szczegółowej i wszechstronnej analizy Protokołu Nr [...] Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., sprzeczne z oceną prawną zawartą w decyzji drugiej instancji ustalenie, że "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia 23 maja 2005 r. oraz "Ustalenia kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r. znajdują zastosowanie do oddziału elektrycznego do spraw urządzeń przodkowych. Zarzucił przy tym organowi nieprzeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) i niedokonanie koniecznych ocen prawnych w zakresie konieczności przypisania części zarzutów dotyczących nieprawidłowej eksploatacji maszyn i urządzeń, wyłącznie osobom odpowiedzialnym za ich użytkowanie, obsługę oraz bieżące kontrole, zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego o analizę wewnętrznych uregulowań zakładu górniczego w kwestii oddawania do ruchu maszyn, urządzeń i instalacji oraz wydawania zezwoleń na oddanie do ruchu, zaniechanie dokonania oceny na czym polega czynność zatwierdzania aktualizacji dokumentacji i nie dokonanie oceny, jakie działania składają się na taką czynność, zaniechanie dokonania analizy i wyciągnięcia wniosków z akt osobowych odwołującego się w zakresie analizy dotychczasowego stosunku do pracy odwołującego, połączone z nieuzasadnionym stwierdzeniem, że przyczyną powołania odwołującego na stanowisko wyższego dozoru nie był wynik pozytywnej oceny wiedzy i kompetencji odwołującego, lecz jedynie "konieczność jego powołania na to stanowisko",

2) naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokonanie w oparciu o badanie awaryjności urządzeń w ścianie[...] pokładu [...] i o raport rejestracji dziennych dotyczący czasu pracy, oraz w oparciu o stan zatrudnienia w kopalni, żadnej analizy, czy stan zatrudnienia w kontekście obciążenia pracą odwołującego oraz innych osób dozoru, pozwalał na pełną realizację obowiązków przez te osoby, w szczególności w zakresie dokonywania wpisów dotyczących kontroli okresowych urządzeń elektrycznych,

3) naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń co do dat powstania uszkodzeń urządzeń elektrycznych i kabli, których istnienie zostało stwierdzone na podstawie opinii dopuszczonych jako dowody w trakcie ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji, w celu ustalenia czy usterki te istniały, a w związku z tym były możliwe do wyeliminowania podczas kontroli okresowych, czy też mogły powstać po tych kontrolach bądź po dacie, w której kontrole te powinny być przeprowadzone, a to w celu dokonania koniecznego ustalenia ewentualnego związku przyczynowego pomiędzy zarzucanymi przez organ brakami kontroli okresowych a istnieniem tych usterek,

4) naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie odwołującemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, w okresie od końcowego zapoznania się z materiałami postępowania do wydania decyzji w dniu [...] r. - pomimo, że jak wynika z pisma z dnia 30 marca 2011 r. po zapoznaniu się odwołującego z materiałami postępowania, organ pierwszej instancji podejmował czynności zmierzające do "uzupełnień w zakresie dotyczącym ustalenia stanu faktycznego". W szczególności organ ten wymienia jako podstawę do ustaleń dokument "Karta charakterystyki komórki organizacyjnej", który nie był przedstawiony odwołującemu podczas zapoznania z materiałami postępowania,

5) naruszenie art. 6 kpa, wymagającego od organów administracji publicznej działania na podstawie przepisów prawa, poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji określeń obraźliwych i naruszających dobra osobiste odwołującego: "naiwny" i "nieporadny", które wykraczają poza ramy uzasadnione przedmiotem niniejszego postępowania i wskazują na fakt, że organ pierwszej instancji rozpatrując sprawę kieruje się w znacznej mierze emocjami i nie potrafi zachować wymaganej rzeczowości i obiektywizmu.

W odwołaniu skarżący zarzucił również organowi w zakresie nieprawidłowości, które pojawiają się zarówno w decyzji z dnia [...] r., jak i w zaskarżonej decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. naruszenie przepisów "Projektu technicznego eksploatacji ścianą [...] pokładu [...]" wraz z aneksami do tego projektu, przepisów "Instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r. oraz przepisów "Rejonizacji (...)", polegające na błędnej i sprzecznej z przepisami wykładni, że osobami wyłącznie uprawnionymi i zobowiązanymi do dokonywania kontroli urządzeń elektrycznych w ścianie nr [...] były osoby którym powierzono nadzór nad robotami w tym rejonie kopalni w "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" i że kontrole dokonywane przez inne osoby dozoru wyższego bądź średniego nie stanowią wypełnienia wymagań zawartych w tym projekcie i instrukcji, i w rezultacie naruszenie § 9 ust 1 rozporządzenia, w związku z pkt II: 1, 12, 15, 16 zakresu obowiązków służbowych uprawnień i odpowiedzialności z dnia 3 września 2008 r. w związku z pkt 2 załącznik nr 2 "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r. oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia,

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów "Ustaleń (...)" z dnia 12 lutego 2009 r. polegające na ich błędnej wykładni, co do terminów kontroli stacji transformatorowych, i przyjęcie, że wymagane przez te przepisy kontrole raz na kwartał muszą być realizowane inaczej niż w kwartałach kalendarzowych, tzn. styczeń - marzec, kwiecień - czerwiec, lipiec - wrzesień i październik - grudzień i będąca wynikiem takiej wykładni błędna ocena, że stacja transformatorowa nr 201 powinna być poddana kontroli okresowej przez dozór wyższy w sierpniu 2009 r., w sytuacji, gdy kontrola tej stacji za drugi kwartał została przeprowadzona, zaś termin kontroli za trzeci kwartał tego roku upływał we wrześniu 2009 r.,

Dalej zarzucił naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zakresie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i obowiązku oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całego materiału dowodowego, czego przejawem i skutkiem powyższych naruszeń były uchybienia w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych, tj.:

- błędne ustalenie faktyczne polegające na sprzecznym z zapisami książek raportowych i okresowych dotyczących urządzeń elektrycznych oraz książek kontroli stacji transformatorowych i zabezpieczenia upływowego ustaleniu, że kontrole miesięczne urządzeń elektrycznych przewidziane przepisami Projektu eksploatacji ścianą nr [...] pokładu [...] oraz kontrole okresowe i bieżące urządzeń w ścianie [...], w tym stacji transformatorowych, nie były przeprowadzane, pomimo, że w tych książkach znajdowały się wpisy dotyczące regularnego przeprowadzania takich kontroli przez osoby, których funkcje odpowiadały wymogom przepisów przewidujących obowiązek kontroli,

- błędna ocena zgromadzonego w sprawie materiału związana z pominięciem przy orzekaniu faktu prowadzenia kontroli urządzeń elektrycznych, w tym stacji transformatorowych, w innych rejonach niż ściana [...] pokładu [...] przez osoby pełniące wymagane funkcje, niezależnie od "Rejonizacji (...)" i nie wyciągnięcie z powyższego faktu wniosku, że nie tylko w tym ale i w innych rejonach kopalni, przyjęta była praktyka, że dokonanie kontroli przez osobę pełniącą wymaganą funkcję decydowało o ważności takiej kontroli,

- nie uwzględnienie przy orzekaniu faktu regularnego i zgodnego z przepisami dokonywania kontroli stacji transformatorowej nr 115,

- błędne ustalenie faktyczne, że przy zmianie konfiguracji zasilania sieci, podczas której wyłączana jest sieć, nie jest możliwe dokonanie wszystkich czynności składających się na kontrolę okresową urządzenia,

- błędne ustalenie faktyczne, że całkowity zakres czynności kontrolnych przy wykonywaniu kontroli okresowych wykluczał ich przeprowadzenie podczas zmian konfiguracji sieci elektroenergetycznych,

- błędne ustalenie faktyczne polegające na przyjęciu, że odwołujący tolerował nieprawidłowości polegające na: eksploatowaniu urządzeń - rozruszników stycznikowych RS 125 - niezgodnie z dokumentacją oraz niewłaściwie dobranymi wartościami nastaw zabezpieczeń; chłodziarki CP 300 - niezgodnie z dokumentacją oraz kruszarki zasilanej przez wyłącznik typu OWS-OIO8K zamiast przez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3 niezgodnie z dokumentacją, dokonane tylko na podstawie zatwierdzenia nieprawidłowo sporządzonej aktualizacji "Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] część elektryczna",

- naruszenie zasady obiektywizmu poprzez całkowite pominięcie faktu, że niezgodne z dokumentacją eksploatowanie rozruszników stycznikowych RS 125, którego tolerowanie zarzuca się odwołującemu było wcześniej tolerowane przez Dyrekcję Kopalni,

- błędne ustalenie faktyczne, że z zapisów ujętych w protokole Okręgowego Urzędu Górniczego wynika, że nie objęto kontrolą rozruszników stycznikowych typu RS 125 i RS 630 podczas tej inspekcji,

- naruszenie zasady obiektywizmu poprzez oparcie dokonywanych przez organ ustaleń na selektywnie wybranych fragmentach zeznań sztygara zmianowego A. M. i przyjęcie w oparciu o te zeznania generalnej tezy, że kontrole urządzeń elektrycznych, jeżeli nie zostały odnotowane w książkach raportowych to nie zostały dokonane,

- dokonanie nieprawidłowej i nieuzasadnionej oceny twierdzeń odwołującego, skutkującej wyciąganiem przez organ wniosków nieadekwatnych do treści twierdzeń odwołującego,

- błędne ustalenia faktyczne, będące rezultatem wyżej wskazywanych uchybień w zakresie oceny dowodów, polegające na przyjęciu:

- że odwołujący świadomie nie przeprowadzał kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych w rejonie ściany[...] oraz, że nierzetelnie nadzorował stan techniczny tych instalacji,

- że odwołującemu można zarzucić świadome tolerowanie niezgodności z dokumentacjami techniczno-ruchowymi w sytuacji, gdy nie można mu zarzucić żadnych uchybień w procesie zatwierdzania aktualizacji dokumentacji,

- że odwołującemu można zarzucić elementarną nieznajomość przepisów, stwarzającą możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa pracowników i ruchu zakładu górniczego,

Następnie zarzucił naruszenie zasady obiektywizmu i związanego z nią obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy poprzez nie dokonanie oceny stopnia zaangażowania odwołującego w wykonywanie obowiązków związanych z pełnioną przez niego funkcją w kopalni, oceny dotychczasowej pracy odwołującego, wyższego niż wynikający z przepisów prawa pracy zakresu pracy przez odwołującego - na podstawie dostępnych organowi akt osobowych odwołującego oraz Raportu z rejestracji dziennych odwołującego oraz analizy awaryjności z I, II i III kwartału 2009 r.,

Dalej zarzucił naruszenie art. 7, 75, 76 a § 1, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie szeregu dowodów zawnioskowanych przez odwołującego, gdyż nie stanowiły one oryginałów bądź poświadczonych urzędowo kopii,

Zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 113 ust 1 pkt 3 Pgg, poprzez pominięcie wymogu kierowania się przy rozstrzyganiu sprawy interesem społecznym i słusznym interesem obywateli,

Ponadto zarzucił naruszenie art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 7 k.p.a. oraz art. 113 ust 1 pkt. 3 Pgg, poprzez zastosowanie przez organ zasad odpowiedzialności obiektywnej z całkowitym pominięciem przez organ rozpatrzenia kwestii związanych z zawinieniem odwołującego,

Na koniec zarzucił naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: R. K., M. S. i A. M.

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., znak: [...].

W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że przeprowadzając ponownie postępowanie organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący i wszechstronny wyjaśnił stan faktyczny. Ponadto, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, odpowiedni i wskazywał jednoznacznie na zasadność postawionych odwołującemu zarzutów. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że dowody powołane przez organ pierwszej instancji, stanowiące uzasadnienie dla treści poszczególnych zarzutów, wskazywały wyraźnie, że odwołujący nie dopełnił ciążących na nim obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej-maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny w zakresie objętym tymi zarzutami.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ drugiej instancji zauważył, że zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia szczegółowej analizy protokołu Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 1 września 2008 r. był bezzasadny, bowiem organ pierwszej instancji dopuścił dowód z tego protokołu i dołączył go do akt sprawy, a w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do ustaleń zawartych w tym protokole i wyjaśnił powody, dla których uznał, że nie miał on jednak istotnego znaczenia dla sprawy. Wskazał, że stwierdzenia zawarte w tym protokole odnoszą się do innego okresu czasu i nie dotyczą okresu późniejszego.

Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że udokumentowany protokołem stan techniczny urządzeń i instalacji zabudowanych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] , stwierdzony podczas kontroli w dniach 30 sierpnia oraz 1 września 2008 r., nie mógł być uznany za miarodajny z uwagi na odległy horyzont czasowy, dzielący termin kontroli i czas zdarzenia w ścianie [...]. W związku z tym organ podkreślił, że stwierdzenie prawidłowości przeprowadzanych kontroli urządzeń elektrycznych budowy przeciwwybuchowej, zawarte w tym protokole, nie mogło być odnoszone do okresu późniejszego, gdyż protokół odnosił się wyłączenie do stanu stwierdzonego w dniach przeprowadzania kontroli.

Zauważył ponadto, że z zawartych w protokole ustaleń nie wynika, aby Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zaakceptował nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego urządzeń i instalacji zabudowanych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] , istniejące podczas kontroli w dniach 30 sierpnia oraz 1 września 2008 r.

Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w sposób szczegółowy wyjaśnił, dlaczego "Instrukcja przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych na dole kopalni" z dnia 23 maja 2005 r. obowiązywała również A.B. .

Ponadto podzielił stanowisko organu pierwszej instancji wobec faktu, że w Kopalni Węgla Kamiennego "B ", C, nie było innej instrukcji w zakresie przeprowadzania bieżących i okresowych kontroli maszyn, urządzeń i instalacji; zgodnie z zakresem obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r., odwołujący miał obowiązek dopilnowania wyposażenia wszystkich stanowisk pracy w obowiązujące instrukcje i technologie oraz kontrolowania ich przestrzegania, a zatem ponosił odpowiedzialność za brak - jego zdaniem - właściwej instrukcji, gdyż osoby dozoru ruchu zostały z instrukcją zapoznane, co udokumentowały własnoręcznymi podpisami.

Ponadto w okresie poprzedzającym zdarzenie osoby dozoru ruchu stosowały instrukcję nie podnosząc żadnych zastrzeżeń. Zgodnie z postanowieniami tej instrukcji, osoby dozoru ruchu miały kontrolować i dokumentować kontrole instalacji elektrycznych w oddziałach wydobywczych w zakresie kontroli okresowej elementów tj.: stacji transformatorowych, urządzeń budowy przeciwwybuchowej, sieci kablowych, systemu uziemiających przewodów ochronnych, które znajdują się m.in. w instalacjach i sieciach elektroenergetycznych przedmiotowej ściany [...].

Poza tym, organ odwoławczy uznał zarzut braku indywidualizacji odpowiedzialności za nieuzasadniony wobec faktu, że odwołujący nie był jedyną osobą, której postawiono zarzuty w związku z badaniem przyczyn okoliczności zdarzenia. Zasada indywidualizacji odpowiedzialności odwołującego została zachowana i udowodniona poprzez wskazanie i wykazanie odwołującemu, że nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków przypisanych indywidualnie jego osobie w związku z zajmowanym stanowiskiem nadsztygara do spraw elektrycznych. Zebrany materiał dowodowy wskazywał, że oprócz odwołującego, organ pierwszej instancji postawił zarzuty również innym osobom, każdej z nich w zakresie obowiązków. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do postawienia zarzutów wyłącznie osobom odpowiedzialnym za użytkowanie, obsługę i kontrole.

Rozpatrując kolejny zarzut, organ drugiej instancji podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji została uzupełniona o kwestie oddania do ruchu urządzenia chłodniczego CP-300. W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono m.in. najważniejsze dla prowadzenia ruchu zakładu górniczego daty, w których kierownik ruchu zakładu górniczego zezwolił na oddanie do ruchu tego urządzenia po zabudowie, tj. 20 maja 2008 r. Aktualizacje dokumentacji podpisane zostały w dniach 5 marca 2009 r., 8 maja 2009 r., 8 czerwca 2009 r. oraz 7 sierpnia 2009 r. (w tej aktualizacji nie uwzględniono CP-300). Daty aktualizacji wskazywały, że miały one miejsce zdecydowanie później niż doszło do zabudowy urządzenia.

Nadto, organ drugiej instancji zauważył, że sposób sporządzania oraz zatwierdzania dokumentacji w zakładzie górniczym był określony przez kierownika ruchu zakładu górniczego. Podkreślił również, że odwołującemu nie postawiono zarzutu w zakresie stosowanej procedury sporządzania dokumentacji.

W stosunku do zarzutu zaniechania analizy i wyciągnięcia wniosków z akt osobowych A.B. organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji organu pierwszej instancji analiza ta została przeprowadzona. W jej wyniku stwierdzono, że we wniosku o nominację/przeszeregowanie skarżącego z dnia 6 grudnia 2006 r., w uzasadnieniu nie odniesiono się do jego kompetencji zawodowych, tylko uzasadniono wniosek jako pozostający "w związku ze zmianami personalnymi na stanowiskach osób wyższego dozoru ruchu elektrycznego C (odejście nadsztygara mgr. inż. G. L.)". Z kolei, w uzasadnieniu wniosku o jego przeszeregowanie z dnia 9 grudnia 2008 r. wskazano, że przeszeregowanie następuje "w związku z długoletnią i rzetelną pracą". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w dalszej części tego uzasadnienia określono A.B. jako "fachowca najwyższej klasy i który może stanowić wzór do naśladowania". Zaznaczył również, że w swoich decyzjach ani organ pierwszej instancji, ani organ drugiej instancji, nie podważają wiedzy i kompetencji odwołującego, a zarzuty przedstawione odwołującemu w decyzji organu pierwszej instancji odnosiły się do stanu faktycznego ustalonego w wyniku badania przyczyn i okoliczności zdarzenia.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokonanie w oparciu o analizę awaryjności urządzeń w ścianie [...] pokładu [...] oraz o raport rejestracji dziennych - dotyczący czasu pracy odwołującego w zakresie objętym zarzutami, oraz w oparciu o stan zatrudnienia w kopalni, żadnej analizy, czy stan zatrudnienia w kontekście obciążenia pracą odwołującego oraz innych osób dozoru, pozwalał na pełną realizację obowiązków przez te osoby, w szczególności w zakresie dokonywania wpisów dotyczących kontroli okresowych urządzeń elektrycznych, organ drugiej instancji zauważył, że plan ruchu zakładu górniczego (część podstawowa), sporządzony przez przedsiębiorcę, określał ilościowe obłożenie osób dozoru ruchu w zakładzie górniczym.

W uzasadnieniu decyzji, organ porównał ilości osób dozoru, wynikające z planu ruchu, ze stanem osobowym na dzień 18 września 2009 r. W wyniku tego porównania w odniesieniu do osób wyższego dozoru ruchu stwierdził, że takich osób było zatrudnionych 8 zamiast wymaganych 7. Wysoka awaryjność w ścianie, jak sugeruje odwołujący, spowodowała, że częstotliwość jego obecności w ścianie [...] winna była być wyższa od przeciętnej, to zaś skutkowało dodatkowymi możliwościami w zakresie przeprowadzenia kontroli okresowych urządzeń. Argument odwołującego, że stan zatrudnienia w połączeniu z czasem pracy oraz awaryjność nie pozwoliły na pełną realizację obowiązków, w szczególności w zakresie dokumentowania kontroli, budzi wątpliwości. Wśród wielu obowiązków zawodowych odwołującego, znajdował się również obowiązek dokonywania kontroli. Organ drugiej instancji podkreślił, że przyjęcie przez osoby kierownictwa oraz dozoru ruchu zakładu górniczego określonego zakresu obowiązków nie zwalniał ich z pełnej realizacji tych obowiązków, nawet w sytuacji awaryjności urządzeń i niezależnie od stanu zatrudnienia. W tym zakresie stan zatrudnienia oraz awaryjność nie stanowiły czynnika zwalniającego A.B. od tego obowiązku.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń co do dat powstania uszkodzeń urządzeń elektrycznych i kabli, organ drugiej instancji zauważył, że w trakcie postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji nie określił czasu powstania uszkodzeń kabli i urządzeń, gdyż nie są znane techniki pozwalające to jednoznacznie ustalić. Ustalenie takich faktów mogło odbyć się jedynie w oparciu o analizę dokumentacji ruchowej zakładu górniczego, a ta wykazała w tym zakresie jedynie lapidarne zapisy zawarte w książkach raportowych, które nie umożliwiły w danej dacie określenia, które z kabli czy przewodów lub też urządzeń oraz przez kogo były naprawiane, książki kontroli okresowych również nie wykazały w tym zakresie istotnych danych. Dopuszczone, jako dowody dokumentacje sporządzone przez [...] Kopalnię D w M. oraz przez Przedsiębiorstwo E Sp. z o.o w S., wskazywały usterki w stanie technicznym urządzeń elektrycznych i kabli oraz dokumentowały skalę nieprawidłowości w tym zakresie. Zarzuty stawiane odwołującemu dotyczą stanu technicznego w aspekcie wykonywania kontroli oraz dokonywania wpisów potwierdzających ich przeprowadzenie, a nie odpowiedzialności za stan techniczny kontrolowanych urządzeń. Analiza materiału dowodowego, zdaniem organu drugiej instancji, nie potwierdziła naruszenia art. 10 k.p.a.. Jak wynika z dokumentów odwołujący i jego pełnomocnik, zapoznali się w siedzibie Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w dniu 25 marca 2011 r. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym jednakże nie wskazali jakie dokumenty zostały im udostępnione. Dokonując analizy daty uwierzytelnienia dokumentu "Karta charakterystyki komórki organizacyjnej", czyli 21 marca 2011 r. oraz datę zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ stwierdził, że dokument ten znajdował się w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym "w okresie od końcowego zapoznania się z materiałami postępowania do wydania decyzji w dniu 11 kwietnia 2011 r."

W ocenie organu drugiej instancji kolejny zarzut dotyczący naruszenia art. 6 k.p.a. był nietrafny, bowiem organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, działał na podstawie przepisów prawa, o czym świadczyły zarówno treść samej decyzji, jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie stanowiło o przedmiocie tego postępowania i naruszeniu art. 6 k.p.a. użycie w zaskarżonej decyzji "określeń obraźliwych i naruszających dobra osobiste". Zdaniem organu drugiej instancji ocena czy zwroty te były dla skarżącego obraźliwe, czy być może użyto ich niezręcznie, nie należy do istoty tego postępowania i nie stanowiły one o naruszeniu tego przepisu.

W dalszej części organ odwoławczy podkreślił, że powołane przez odwołującego dokumenty i przepisy nie zabraniały przeprowadzania kontroli przez inne osoby, natomiast wskazywały na osoby odpowiedzialne za to, aby kontrole te były faktycznie przeprowadzane i dokumentowane. Jeżeli wymagana kontrola została przeprowadzona, to fakt jej przeprowadzenia i wynik tej kontroli miały być potwierdzone odpowiednim wpisem do odpowiedniej książki kontroli przez osobę, która tę kontrolę przeprowadziła. Brak takich wpisów świadczył o tym, że osoby odpowiedzialne za kontrolę terminowego przeprowadzania przedmiotowych kontroli, wyznaczone w "Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka" z dnia 16 lutego 2009 r. dopuściły się w tym zakresie zaniedbań.

W kwestii twierdzenia odwołującego, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z 12 lutego 2009 r. poprzez błędną wykładnię, co do terminów kontroli stacji transformatorowych i przyjęcie, że wymagane przez te przepisy kontrole raz na kwartał muszą być realizowane inaczej niż w kwartałach kalendarzowych tzn. styczeń - marzec, kwiecień - czerwiec, lipiec - wrzesień i październik - grudzień i błędną ocenę, że stacja transformatorowa nr 201 powinna była być poddana kontroli okresowej przez dozór wyższy w sierpniu 2009 r., organ drugiej instancji zauważył, że przepis o kontroli kwartalnej został doprecyzowany przez kierownika działu energomechanicznego w "Ustaleniach (...)" z dnia 12 lutego 2009 r., poprzez zatwierdzony harmonogram kontroli i konserwacji urządzeń, z którego wynikało, że dla stacji transformatorowych ustalono wymagania przeprowadzenia kontroli okresowej w określonym tygodniu oznaczonego w tym harmonogramie miesiąca. Stacja transformatorowa nr kopalniany 201 powinna być, więc poddana kontroli okresowej kwartalnej w czwartym tygodniu miesiąca lutego, maja i sierpnia 2009 r. W związku z tym zarzut ten był również nietrafny.

Ponadto zwrócił uwagę, że nawet, jeżeli okresowa kontrola została przeprowadzona częściowo w czasie zmian konfiguracji sieci, a częściowo w innym czasie, to fakt ten miał zostać udokumentowany w odpowiednich książkach kontroli.

Na koniec organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu błędnego ustalenia faktycznego, polegającego na sprzecznym z zapisami książek raportowych oraz książek kontroli okresowych urządzeń elektrycznych oraz książek kontroli stacji transformatorowych i zabezpieczenia upływowego ustaleniu, że kontrole miesięczne urządzeń elektrycznych przewidziane przepisami Projektu eksploatacji ścianą nr [...] pokładu [...] oraz kontrole okresowe i bieżące urządzeń w ścianie [...], w tym stacji transformatorowych, nie były przeprowadzane, pomimo, że w wyżej wymienionych książkach znajdowały się wpisy dotyczące regularnego przeprowadzania takich kontroli przez osoby, których funkcje odpowiadały wymogom przepisów przewidujących obowiązek kontroli w ocenie organu drugiej instancji jest nietrafny. Zapisy osób dozoru w książkach kontroli stacji transformatorowych nie potwierdziły przeprowadzenia ich kontroli. Zawarte zapisy w książkach raportowych oraz w książkach kontroli stacji transformatorowych były jedynie udokumentowaniem prowadzenia nadzoru nad pracą podległych służb elektrycznych w zakładzie górniczym.

Ponownie przytoczone przez odwołującego fakty dotyczące prowadzenia kontroli urządzeń elektrycznych, w tym stacji transformatorowych, w innych rejonach niż ściana [...] pokładu [...] przez osoby pełniące wymagane przez przepisy przewidujące obowiązek kontroli funkcje, niezależnie od "Rejonizacji pionu głównego elektryka" i postawiony w związku z tym zarzut, nie znalazły uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dokumentacja zakładu górniczego oraz obowiązujące przepisy nie zabraniają przeprowadzania kontroli przez inne osoby, niż wyznaczone do tego celu, natomiast wskazywały osoby odpowiedzialne za to, aby kontrole były przeprowadzane i dokumentowane. Twierdzenie odwołującego, że "Jak wynika z książek kontroli stacji transformatorowych nr kopalniany 215, 100, 291, 185, 244 i 209 (...), kontrole były przeprowadzane przez niemal wszystkie osoby dozoru elektrycznego", jest słuszna. Gdyby jednak wymagane kontrole zostały przeprowadzone przez inne osoby, to miały one zostać potwierdzone odpowiednimi wpisami w książkach kontroli wraz z opisem wyników kontroli. Wpisu takiego winna była dokonać osoba kontrolująca, bez względu na personalia. Ponieważ takich zapisów nie było, właśnie osoby odpowiedzialne za terminowe przeprowadzanie tych kontroli a wyznaczone w "Rejonizacji (...) " z dnia 16 lutego 2009 r. dopuściły się w tym zakresie zaniedbań.

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji zauważył, że zachowana książka kontroli zabezpieczenia upływowego stacji transformatorowej nr kopalniany 115 potwierdziła brak kontroli codziennej elektromonterów w okresie od 11 września 2009 r. do dnia zdarzenia. Widniejące podpisy osób dozoru ruchu w tej książce nie stanowiły o fakcie przeprowadzenia kontroli okresowej stacji, a jedynie potwierdziły obecność tych osób w rejonie i udokumentowały prowadzenie nadzoru nad pracą podległych elektromonterów.

Odnośnie zarzutów błędnych ustaleń faktycznych, że przy okazji zmiany konfiguracji zasilania sieci, podczas której wyłączana jest sieć, nie jest możliwe dokonanie wszystkich czynności składających się na kontrolę okresową urządzenia oraz że całkowity zakres czynności kontrolnych przy wykonywaniu kontroli okresowych wykluczał ich przeprowadzenie podczas zmian konfiguracji sieci elektroenergetycznych, organ drugiej instancji wskazał, że w decyzji nie ma argumentacji odnoszącej się do takich ustaleń faktycznych. Ustalenie faktu nieprzeprowadzenia kontroli okresowej stacji transformatorowych nr kopalniany 306 i 307 wynikał z braku odpowiednich zapisów w książkach kontroli.

Organ drugiej instancji wskazał, że odwołujący był osobą, która dla "Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna" z dnia 11 kwietnia 2008 r. sprawdzała całą dokumentację. Z kolei aktualizacje do tej dokumentacji - odpowiednio z dnia 23 lutego 2009 r., 5 marca 2009 r., 8 maja 2009 r., 8 czerwca 2009 r. oraz 7 sierpnia 2009 r. zostały sprawdzone przez sztygara (G. lub F.) natomiast A.B. był osobą zatwierdzającą te aktualizacje. Schematy ideowe sieci objętych tymi aktualizacjami, stanowiące podstawę do ich wykonania, nie określały podziału kompetencyjnego pomiędzy sprawdzającego a zatwierdzającego. Widniejące tam podpisy sztygara (G. lub F.) oraz odwołującego były więc równoważne. W związku z tym, odwołujący w swoim zakresie obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności miał obowiązek właściwego opracowania dokumentacji oraz jej aktualizację.

W ocenie organu drugiej instancji zarzut dotyczący błędnego ustalenia faktycznego, polegający na przyjęciu, że odwołujący tolerował nieprawidłowości polegające na eksploatowaniu rozruszników stycznikowych RS-125 oraz kruszarki niezgodnie z dokumentacją, był nieuzasadniony, bowiem z jego zeznania wynikało, że wiedział on o eksploatacji rozruszników RS-125. Udział w "tolerowaniu" niewłaściwej ich eksploatacji miał również A. L., co znalazło się w sentencji decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zakazującej A. L. wykonywania osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej maszyny i urządzenia dołowe. Ponadto brak było dokumentów potwierdzających, że Okręgowy Urząd Górniczy został poinformowany o tych nieprawidłowościach.

Organ drugiej instancji podkreślił, że kontrola, przeprowadzona przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. nie obejmowała instalacji ścianowych chłodnic oraz rozruszników RS-125 i RS-63D. Wyrywkowy charakter przeprowadzonej kontroli został poświadczony zapisem w pkt. III.B.3 protokołu nr [...], w którym wskazano, że kontrolą objęto sieci elektroenergetyczne zasilane ze stacji transformatorowych o nr kopalnianych 282, 251 i 307.

Organ drugiej instancji nie podzielił argumentów odwołującego dotyczących naruszenia zasady obiektywizmu w zakresie dokonania "ustaleń na selektywnie wybranych fragmentach zeznań sztygara zmianowego A. M. i przyjęciu w oparciu o te zeznania generalnej tezy, że kontrole urządzeń elektrycznych, jeżeli nie zostały odnotowane w książkach raportowych to nie zostały dokonane". Przeprowadzenie kontroli okresowej jakiejkolwiek maszyny, urządzenia czy instalacji wobec braku odpowiednich zapisów w książkach kontroli było niesprawdzalne. Przeprowadzenie kontroli bez jej właściwego udokumentowania było niespełnieniem wymagań obowiązujących przepisów oraz "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji przeprowadzania kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych".

Biorąc pod uwagę argumentację organu pierwszej instancji oraz praktykę w ruchu podziemnego zakładu górniczego, organ drugiej instancji podzielił pogląd tego organu co do przeprowadzania kontroli podczas zmian konfiguracji sieci elektroenergetycznych. Organ odwoławczy ponownie zauważył, że nawet jeżeli okresowa kontrola została przeprowadzona częściowo w czasie zmian konfiguracji sieci, a częściowo w innym czasie, to fakt ten miał zostać udokumentowany w odpowiednich książkach kontroli, czego nie uczyniono.

Organ drugiej instancji ponownie wskazał, że niedokonywanie wpisów w książce kontroli, do czego był zobowiązany odwołujący, świadczył o nierzetelnym wypełnianiu obowiązków, bo jeżeli wymagana kontrola została przeprowadzona, to fakt jej przeprowadzenia i wynik tej kontroli miały być potwierdzone odpowiednim wpisem do odpowiedniej książki kontroli przez osobę, która tę kontrolę przeprowadziła. Brak takich wpisów świadczy o tym, że osoby odpowiedzialne za kontrolę terminowego przeprowadzania przedmiotowych kontroli, wyznaczone w "Rejonizacji (...)" dopuściły się w tym zakresie zaniedbań. Należy mieć ponadto na uwadze, że ocena ta została dokonana w świetle doświadczenia zawodowego pracowników organu I instancji, w związku z wyjaśnianiem przyczyn i okoliczności zdarzenia.

W kontekście zarzutów stawianych odwołującemu nie jest jasne, czego dotyczy zarzut odwołującego co do twierdzeń organu pierwszej instancji o niestwarzaniu zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego oraz bezpieczeństwa pracowników przez instalacje, których niezgodność z dokumentacją jest objęta zarzutem stawianym odwołującemu, jako że w swojej decyzji organ pierwszej instancji kilkakrotnie podkreślał, że nieprawidłowości podczas przeprowadzania kontroli urządzeń i instalacji, zarzucone m.in. odwołującemu, stwarzały zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego oraz bezpieczeństwa pracowników.

Zdaniem organu drugiej instancji odwołujący, będący osobą doświadczoną, o wieloletniej praktyce w ruchu podziemnego zakładu górniczego, z określonym zakresem powinności służbowych, poprzez brak właściwego dokumentowania kontroli, nadzorowania i sporządzania dokumentacji dopuścił się zaniedbań wobec obowiązku spełnienia wymagań obowiązujących przepisów oraz ustaleń wewnętrznych zakładu górniczego, co upoważnia do postawienia zarzutu świadomego nie przeprowadzania kontroli oraz świadomego tolerowania nieprawidłowości w dokumentacjach.

Zaangażowanie odwołującego, stan zatrudnienia w połączeniu z czasem pracy oraz analiza akt osobowych odwołującego, dokonane przez organ drugiej instancji, zdaniem tego organu zostały obiektywnie rozważone i poddane analizie oraz ocenie.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy i uwzględnił jako dowody w sprawie kolejne dokumenty dopuszczone przez organ drugiej instancji oraz wziął pod uwagę zalecenia tego organu i dokonał ich wnikliwej oceny. W wyniku tych czynności organ pierwszej instancji poczynił swe ustalenia na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i dokładnie przeanalizowanego materiału dowodowego, w stopniu niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Odwołujący również ma świadomość faktu, że zgłaszane przez niego wnioski dowodowe, o których przeprowadzenie wnioskował, wydłużyłyby niewątpliwie postępowanie wyjaśniające, pozostając bez wpływu na rozpatrzenie sprawy.

Zdaniem organu drugiej instancji, po dokonaniu analizy decyzji zaskarżonej decyzją oraz materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, zarzuty postawione odwołującemu znalazły pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i stanowiły o naruszeniu przepisów dotyczących ruchu zakładu górniczego. Organ pierwszej instancji wykazał, że odwołujący naruszył przepisy rozporządzenia oraz aktów wewnętrznych dotyczących prowadzenia ruchu zakładu górniczego, dlatego też organ odwoławczy podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie słuszności orzeczonego zakazu. Organ drugiej instancji uznał, że wymiar zakazu nałożonego na odwołującego uwzględnia podstawowe zasady wynikające z obowiązującego prawa, zarówno tę z art. 111 Kodeksu pracy, jak i zasadę dotyczącą adekwatności kary do przewinienia i jego skutków.

W ocenie organu odwoławczego orzeczony wymiar stanowił adekwatną sankcję wystarczającą dla wdrożenia u skarżącego poszanowania przepisów i ich przestrzegania w przyszłości. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, orzeczonego wymiaru 24 miesięcy zakazu wykonywania określonych czynności przez odwołującego nie można było rozpatrywać w "kontekście potrzeb kadrowych", co sugerowane było w treści odwołania.

W ramach prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji do akt sprawy dołączył protokoły przesłuchania świadków R. K., M. S. i A.M. Wykorzystał więc te protokoły jako dowody z dokumentu. Odwołujący, po zapoznaniu się z aktami sprawy miał możliwość wypowiedzenia się i wniesienia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, a więc i do tych dowodów z dokumentu, co oznacza, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 79 § 1 k.p.a..

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji.

W konkluzji organ ten podkreślił, że do zakresu kompetencji organów nadzoru górniczego w sprawach o wydanie decyzji w trybie art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze nie należy rozstrzyganie kwestii związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi naruszeniami dyscypliny i porządku pracy, a zaistniałym w dniu 18 września 2009 r. zdarzeniem - zapaleniem i wybuchem metanu, z udziałem pyłu węglowego oraz wypadkiem zbiorowym w A S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. , C w R..

Zarzuty postawione między innymi odwołującemu w wyniku badania przyczyn i okoliczności wyżej wymienionego zdarzenia, nie stanowią o związku z tym zdarzeniem. Postawienie zarzutów było wynikiem stwierdzenia w toku badania przyczyn i okoliczności tego zdarzenia nieprawidłowości w pracy odwołującego (oraz innych osób), naruszenia przez te osoby porządku i dyscypliny pracy związanego z tym naruszeniem obowiązujących w ruchu zakładu górniczego przepisów.

W dniu 8 sierpnia 2011 r., na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., A.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze tej skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego do ponownego rozpoznania, zarzucił organowi naruszenie w szczególności:

1) art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 7 k.p.a. oraz art. 113 ust. 1 P.g.g., poprzez zaakceptowanie przez organ drugiej instancji zastosowania przez organ pierwszej instancji zasad odpowiedzialności obiektywnej z całkowitym pominięciem rozpatrzenia kwestii związanych z zawinieniem strony nawet przy założeniu istnienia określonych naruszeń, w szczególności nie rozpatrzenie kwestii, czy przy tak ograniczonej liczbie osób zatrudnionych w pionie elektrycznym Kopalni B , osoby dozoru wyższego, którym postawiono zarzuty, miały faktyczną możliwość realizowania wszystkich obowiązujących je przepisów, zwłaszcza w sytuacji, gdy i tak ich czas pracy i zaangażowanie, było ponadnormatywne, i związane z powyższym naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niedokonanie w oparciu o analizę awaryjności urządzeń w ścianie [...] pokładu [...] oraz o raport rejestracji dziennych - dotyczący czasu pracy skarżącego w okresie objętym zarzutami oraz w oparciu o stan zatrudnienia w kopalni, żadnej analizy, czy stan zatrudnienia w kontekście obciążenia pracą strony oraz innych osób dozoru wyższego, pozwalał na pełną realizację obowiązków przez te osoby, w szczególności w zakresie dokonywania wpisów dot. kontroli okresowych urządzeń elektrycznych;

2) art. 7 i 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego pozwalającego na ocenę, czy stan zatrudnienia osób dozoru wyższego w zakładzie górniczym w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 września 2009 r. w świetle potrzeb zakładu pracy, awaryjności urządzeń był adekwatny do potrzeb tego zakładu i czy pozwalał na pełną i niezakłóconą realizację wszystkich obowiązków przez te osoby, organ żadnej instancji nie dokonał nawet próby przeprowadzenia takiej analizy;

3) art. 7, 77 § 1 w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie wzięcie przez organ drugiej instancji podczas orzekania pod uwagę, że organ pierwszej instancji w trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie zastosował się do wiążących wskazań co do tego, jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy zawartych w poprzedniej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r.;

4) art. 77 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie faktu istnienia w książkach kontroli okresowych urządzeń elektrycznych oraz w książkach raportowych, jak również w książkach kontroli stacji transformatorowych i zabezpieczenia upływowego, zapisów wskazujących na regularne i zgodne z przepisami dokonywanie kontroli urządzeń elektrycznych (...);

5) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie i odmowę dokonania analizy i wyciągnięcia wniosków odnośnie jakichkolwiek - innych niż wpisy w książkach kontroli okresowych urządzeń elektrycznych - faktów i dowodów mogących stanowić podstawę do ustalenia, że kontrole okresowe stacji transformatorowych były dokonywane w okresie objętym zarzutami (...);

6) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę, że skarżący był osobą sprawdzającą całą dokumentację "Dokumentację techniczno-ruchową eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna ’ oraz jej aktualizacje, w sytuacji, gdy z treści dokumentów dotyczących aktualizacji wynika jednoznacznie, że do zakresów obowiązków skarżącego należało wyłącznie zatwierdzanie - a nie sprawdzenie - aktualizacji tej dokumentacji;

7) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez akceptację przez organ drugiej instancji faktu niedokonania ustaleń co do dat powstania uszkodzeń urządzeń elektrycznych i kabli (...) a to w celu koniecznego ustalenia ewentualnego związku przyczynowego pomiędzy zarzucanymi przez organ brakami kontroli okresowych, a istnieniem tych usterek (...);

8) art. 79 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez organ drugiej instancji wadliwego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków: R. K. i M. S., bez przesłuchania ich w ramach postępowania, w którym te zeznania zostały wykorzystane i w konsekwencji bez zawiadomienia stronny o miejscu i terminie prowadzenia tego dowodu oraz bez umożliwienia strome zadawania świadkom pytań (...);

9) art. 10 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez organ drugiej instancji uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, w okresie od końcowego zapoznania się z materiałami postępowania do wydania decyzji przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w dniu [...] r.;

10) art. 77 k.p.a. w związku z art. 130 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zdecydowanej większości zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 27 kwietnia 2011 r. (...).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona. Przede wszystkim wskazał, że organ drugiej instancji działał zgodnie z art. 6 k.p.a. i nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, w szczególności procesowego.

Biorąc pod uwagę, fakt, że we wniesionej skardze A.B. nie wskazał żadnych nowych zarzutów, dowodów oraz argumentów ponad te, które zostały zawarte w odwołaniu, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. podtrzymał argumentację, zasadność oraz prawidłowość stanowiska podjętego w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie, w dniu 4 kwietnia 2012 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.

Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz że sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w katalogu aktów lub czynności mogących podlegać zaskarżeniu. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

W rozpoznawanej sprawie podstawą orzeczenia wobec skarżącego zakazu wykonywania czynności na stanowisku osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny był art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze stanowiący, iż przy wykonywaniu nadzoru i kontroli organ nadzoru górniczego może zakazać, na czas nieprzekraczający dwóch lat, wykonywania określonych czynności w ruchu zakładu górniczego osobom, o których mowa w art. 68 ust. 1 oraz w art. 70 ust. 1, albo wykonywania określonych czynności osobom, o których mowa w art. 75 a ust. 1, w razie stwierdzenia naruszenia przez te osoby dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych ustawą i wydanymi na jej podstawie przepisami.

Cytowana norma prawna ma charakter fakultatywny i decyzje wydawane w tych sprawach mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego i wymaga szczegółowego uzasadnienia. Przy dokonywaniu takich ustaleń organy państwowego nadzoru górniczego powinny szczególnie rygorystycznie przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.).

Postępowanie dotyczące orzeczenia zakazu wykonywania czynności na podstawie art. 113 Prawa geologicznego górniczego wszczynane jest z urzędu. Czynność zawiadomienia została poprawnie dokonana przez organ pierwszej instancji w formie pisemnej. W toku postępowania, organ poinformował skarżącego o przysługujących mu prawach i obowiązkach strony, określonych w przepisach k.p.a., zawiadomił o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami. Tym samym zapewniono A.B. czynny udział w postępowaniu, realizując zasady określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ dozoru górniczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy oraz oceny, jednoznacznie wskazał, że A.B. zatrudniony w A S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. , C w R. jako nadsztygar elektryczny do spraw urządzeń powierzchniowych i dołowych, naruszył porządek i dyscyplinę pracy określone w powołanych regulacjach prawnych.

W szczególności skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z wskazanych niżej przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169), a mianowicie:

- § 9 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności,

- § 10 pkt 1, który nakazuje osobom kierownictwa i dozoru ruchu oraz innym osobom kierującym zespołami pracowników organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska,

- § 40 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą,

- § 428 - zgodnie z którym, maszyny, urządzenia i instalacje eksploatuje się, konserwuje i naprawia w sposób określony w dokumentacji techniczno-ruchowej,

- § 624 ust. 1 i 3 – które stanowią, że maszyny, urządzenia i instalacje elektroenergetyczne zabezpiecza się przed skutkami zwarć doziemnych, zwarć międzyfazowych i przeciążeń w sposób zapewniający bezpieczeństwo osób oraz zakładu górniczego (ust.1) oraz, że dobór zabezpieczeń i ich nastaw w instalacjach elektroenergetycznych dokonuje się zgodnie z zasadami techniki górniczej, dotyczącymi środków ochronnych i zabezpieczających w elektroenergetyce kopalnianej w sposób zapewniający odpowiedni poziom bezpieczeństwa (ust.3),

Ponadto skarżący naruszył obowiązki określone w przepisach wewnętrznych, a to:

- pkt 2 załącznika nr 2 "Ustaleń kierownika działu energomechanicznego w sprawie instrukcji prowadzenia kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych" z dnia 12 lutego 2009 r.,

- pkt 3 " Rejonizacji Pionu Głównego Elektryka " z dnia 16 lutego 2009 r.,

- pkt II 1 i 5 zakresu obowiązków służbowych, uprawnień i odpowiedzialności z dnia 1 stycznia 2007 r. przyjętego do wiadomości i stosowania.

Przywołane wyżej regulacje prawne zostały wskazane w decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, a dodatkowo w opisach poszczególnych zarzutów stawianych skarżącemu.

Należy w tym miejscu odnieść się do zarzutów naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo przeprowadzone postępowania i prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy może stanowić podstawę do merytorycznego załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu, z akt administracyjnych wynika, że postępowanie dowodowe prowadzone było prawidłowo, zmierzało do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone. Organ odwoławczy odnosząc się do poszczególnych zarzutów, wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy zebrany w sprawie. Wszystkie dowody w sprawie zostały powołane w decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego, a organ ten odniósł się szczegółowo do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Z zebranego materiału dowodowego wyprowadzone zostały poprawne logicznie i zgodne z doświadczeniem życiowym wnioski. Sąd przyjmuje ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy za własne, stanowiące podstawę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W pełni podziela także stanowisko organów oparte na obszernie zebranym materiale dowodowym niniejszej sprawy: m.in. na zeznaniach świadków przesłuchanych w ramach postępowania prowadzonego przez Komisję powypadkową, której celem było ustalenie przyczyn wybuchu metanu, przesłuchaniach skarżącego, protokołu oględzin miejsca wypadku, projektu technicznego eksploatacji ścianą [...] pokładu [...] oraz pozostałych dokumentów wymienionych w uzasadnieniach decyzji obu instancji i dołączonych, podobnie jak protokoły zeznań świadków, do akt postępowania administracyjnego. Dodatkowo ustalone przez organy górnicze nieprawidłowości potwierdzili w protokołach przesłuchań konkretni świadkowie, których zeznania zostały omówione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z przepisem art. 77 k.p.a., organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:

- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,

- materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,

- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustała istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376-378). Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego. Dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, uwzględniając w pełni unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej.

Podkreślić należy, że organ orzekający w sprawie zajął stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnił jasno i należycie swoje zdanie. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (tak: J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

Odnosząc się do zarzutu skargi opartej na naruszeniu zdaniem skarżącego art. 10, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że jest on chybiony, gdyż rozpatrując odwołanie skarżącego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego oparł się nie tylko na materiale dowodowym, zebranym w sprawie w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia i wybuchu metanu, z udziałem pyłu węglowego, oraz wypadku zbiorowego, zaistniałego w dniu 18 września 2009 r. w A S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B " w K. , C w R.. Dokonał starannej analizy całego materiału dowodowego i szczegółowo odniósł się do wszystkich zgromadzonych dowodów, dokonując ich oceny pod względem wiarygodności. Organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji kasacyjnej uzupełnił materiał dowodowy i dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności. Zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 107 k.p.a.). Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest pełny i nie wymagał uzupełnienia. Skarżący wskazuje o jakie braki postępowania dowodowego mu chodzi (brak opinii biegłego, analizy obciążenia obowiązkami, analizy awaryjności urządzeń) ale są to okoliczności, które dla przypisanych skarżącemu naruszeń nie mają znaczenia. Mają wykazać brak zawinienia w popełnieniu przypisanych mu uchybień, co dla odpowiedzialności z art. 113 P.g.g. nie ma znaczenia. Generalnie natomiast jego zarzuty opierają się na odmiennej ocenie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności wykazywaniu wątpliwości, które należy interpretować na korzyść skarżącego.

Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na zasadność postawionych skarżącemu zarzutów, z których wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że nie dopełnił on ciążących na nim obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny szczegółowo opisanych w decyzji organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego. Tak więc w kontekście powyższego, zarzut dotyczący nie rozpatrzenia kwestii stanu zatrudnienia, czasu pracy, obciążenia pracą oraz awaryjności urządzeń, w odniesieniu do treści zarzutów i przyjętych przez skarżącego obowiązków osoby wyższego dozoru ruchu nie znajduje żadnego uzasadnienia. Podobnie jak bezzasadny jest zarzut dotyczący braku powołania biegłego, celem przeprowadzenia dowodu na okoliczność prawidłowego obłożenia pracownikami wykonywanych w danym dniu robót. W tym zakresie organ nie znalazł potrzeby uzyskania wiadomości specjalnych, gdyż raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący przyjmując na siebie określone obowiązki zdawał sobie sprawę z zakresu tych obowiązków, a postawione zarzuty świadczą właśnie, że nie dopełnił on ciążących na nim obowiązków. Poza sporem jest, że skarżący przed wypadkiem nie sygnalizował swoim przełożonym okoliczności, które świadczyłyby o niewystarczającym stanie zatrudnienia czy awaryjności urządzeń.

Dla odpowiedzialności administracyjnej skarżącego nie mają znaczenia okoliczności, dla których żąda on przeprowadzenia z urzędu opinii biegłego, bowiem podkreślić należy, że odpowiada on za własne działania lub zaniechania, wynikające z jego "Zakresu czynności". Nie ma też wątpliwości, że obowiązki z niego wynikające były jasne, czytelne i jednoznaczne. Sąd nie ma wątpliwości, iż organ wykazał, że skarżący nie przeprowadzał wymaganych przepisami wewnętrznymi kontroli maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych w ścianie [...]. Brak wpisów potwierdzających przeprowadzenie kontroli, z racji ich celu, prawidłowo został uznany za brak ich przeprowadzenia. Przeprowadzenie kontroli oraz potwierdzenie jej wpisem w Książce są elementami, które muszą być spełnione łącznie, aby można uznać, że zostały dokonane a pracownik wykonał ciążące na nim obowiązki. W takiej sytuacji, istotnie wtórne znaczenie może mieć okoliczność, że kontrolę przeprowadziła osoba inna niż wskazana w harmonogramie. Dokonanie wpisu przez taką osobę stanowiłoby także potwierdzenie jej przeprowadzenia. Brak wpisów dowodzi zaniechania wykonania obowiązków i dopuszczenia do nieprawidłowości. Ponadto skarżący zatwierdził nieprawidłowo sporządzoną aktualizację " Dokumentacji tech-niczno-ruchowej eksploatacji ściany[...] w pokładzie [...] - część elektryczna. Nie można zgodzić się z zarzutem, że skarżący jedynie parafował ową dokumentację, bowiem właśnie podpis skarżącego stanowił akceptację i zatwierdzenie nieprawidłowej dokumentacji. Dopuszczenie się tych naruszeń stwarzało możliwość powstania zagrożenia bezpieczeństwa. Brak wpisu rodzi wątpliwości, co do przeprowadzenia kontroli, nawet jeżeli pracownik ustnie potwierdzi jej przeprowadzenie. Tylko i wyłącznie imienny podpis osoby, która ją przeprowadziła może być uznany za dowód jej przeprowadzenia i rodzić konsekwencje prawne w przypadku nieprawdziwości wpisu lub niedostrzeżeni usterek czy innych nieprawidłowości. Również za udowodniony Sąd uznał zarzut niewłaściwej kontroli wykonywanych robót z przepisami i dokumentacją techniczno-ruchową oraz nadzoru nad prawidłowym użytkowaniem maszyn i urządzeń na dole kopalni (eksploatacja kruszarki i ścianowych chłodnic powietrza). Tolerowanie odstępstw od Projektu technicznego czy dokumentacji techniczno-ruchowej, zwłaszcza w kwestiach zabezpieczeń elektrycznych dowodzi braku zapewnienia odpowiedniego poziomu zabezpieczeń.

Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 27 kwietnia 2011 r., dając temu wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Również organ pierwszej instancji poczynił swoje ustalenia na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i wszechstronnie zbadanego materiału dowodowego, w stopniu niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stosując art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dopuścił w przedmiotowej sprawie wszelkie dowody, jakie mogły przyczynić się do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, m.in. protokoły z przesłuchań skarżącego, dowody z szeregu opisanych w zaskarżonej decyzji dokumentów i zeznań świadków oraz uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego zawartych w decyzji kasacyjnej. Ponadto organ ten rozpatrzył wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy w ich wzajemnej łączności. Skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami, w tym również przesłuchaniami świadków, w szczególności R. K. i M. S. Zapewniono tym samym skarżącemu czynny udział w postępowaniu, realizując zasady określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. Dowód na powyższe stanowią potwierdzenia skarżącego się o zapoznaniu się z materiałami dowodowymi, jak również jego pisma ustosunkowujące się do zgromadzonego materiału dowodowego czy treść skargi. Wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Zgodnie z art. 138 k.p.a organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale ponownie rozstrzygnął sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności sprowadzającą się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej, w której granice rozpoznania i rozstrzygnięcia w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji pierwszej instancji. Nie rozszerzył zakresu sprawy i odniósł się do każdego podniesionego w odwołaniu zarzutu mając na uwadze zasadę odpowiedzialności indywidualnej.

W ramach postępowania odwoławczego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego ocenił materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji i w granicach sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu, dokonał własnych ustaleń faktycznych, które przedstawił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Miał też na względzie, że organ pierwszej instancji wziął pod uwagę okoliczność, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego wszystkie zarzuty odnoszą się do zaniedbań skarżącego, w aspekcie zadań powierzonych mu jako osobie wyższego dozoru ruchu specjalności elektrycznej - maszyn i urządzeń dołowych. Wykazywanie niewystarczającego stanu zatrudnienia czy awaryjności urządzeń nie usprawiedliwia i nie zwalnia z odpowiedzialności skarżącego.

Ustalenia dokonane przez organ odwoławczy, w zakresie zastosowania w stosunku do skarżącego art. 113 § 1 pkt 3 P.g.g. znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały poczynione w oparciu o ich wszechstronną analizę, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala w sposób niebudzący wątpliwości na przyjęcie, iż skarżący dopuścił się naruszeń dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych w przepisach rozporządzenia, uzasadniających zastosowanie wobec niego zakazu określonego w art. 113 § 1 pkt 3 Pg.g. i wskazanych przepisów aktów wykonawczych.

Wbrew zarzutom skarżącego przeprowadzone postępowanie wykazało, że skarżacy niedopełnił obowiązków związanych z kontrolami:

- maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych - w wyniku czego instalacje ścianowych chłodnic powietrza i oświetleniowa nie posiadały własności budowy przeciwwybuchowej oraz stopnia ochrony co najmniej IP54 i stwarzały zagrożenie dla pracowników oraz ruchu zakładu górniczego oraz stacji transformatorowych

- stancji transformatorowych o numerach kopalnianych 115, 201, 306 i 307, co miało skutkować powstaniem zagrożenia przy eksploatacji tych stacji, przeprowadzanych przez niego samego lub podległych mu pracowników.

Ponadto skarżący w dniach 8 czerwca 2009 r. i 7 sierpnia 2009 r. zatwierdził nieprawidłowo sporządzoną aktualizację " Dokumentacji techniczno-ruchowej eksploatacji ściany [...] w pokładzie [...] - część elektryczna" przez co tolerował pracę niesprawnych urządzeń:

- eksploatacji kruszarki zasilanej przez wyłącznik typu OWS-0108K zamiast przez wyłącznik wielostycznikowy typu EH-KKA3;

- eksploatacji ścianowych chłodnic powietrza z nastawami zabezpieczeń przekraczającymi wartości prądów znamionowych zabezpieczanych silników - związanymi z użyciem rozruszników stycznikowych RS 125 i RS 63D,

jak również tolerował pracę urządzenia nie uwzględnionego w zatwierdzonej dokumentacji tj.

- eksploatacji urządzenia chłodniczego typu CP-300

Jak wskazano wyżej skarżący przyznał się częściowo do przypisanych mu przez organ zaniechań, jednakże wykazywał, że były one przez niego niezawinione i nie miały negatywnych następstw. Podnosił brak związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi uchybieniami, a zaistniałym wypadkiem. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie orzeczony zakaz wykonywania czynności w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny nie jest wynikiem nieprawidłowości, które doprowadziły do zaistniałego wypadku lecz wynikiem nieprawidłowości stwierdzonych w czasie ustalania przyczyn tego tragicznego zdarzenia. Skarżący jako usprawiedliwienie wskazywał nadmiar obowiązków służbowych, małą liczbę pracowników w stosunku do wykonywanych prac, braki środków finansowych na zakup nowego lub lepszego sprzętu czy części zamiennych. Podkreślał, że uchybienia w zakresie niewłaściwego rejestrowania kontroli okresowych stacji transformatorowych nie były zawinione, bowiem wynikały z ogromnego przeciążenia pracą i braku faktycznej możliwości realizowania wszystkich obowiązków. Z drugiej jednak strony nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek działania mające zmienić istniejący stan rzeczy. Nie zgłaszał tych uwag przełożonym, nie składał żadnych wniosków, co więcej podpisał, a zatem zatwierdził i zaakceptował w dniu 8 czerwca 2009 r. i w dniu 7 sierpnia 2009 r. nieprawidłowo sporządzone aktualizacje dokumentacji technicznej ściany, nie wykonywał obowiązkowych kontroli lub nie dokonywał koniecznych adnotacji o przeprowadzeniu kontroli.

Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego, że organy obu instancji błędnie przyjęły, iż dopuścił się naruszenia dyscypliny i porządku pracy w sytuacji braku wykazania jego winy. W niniejszej sprawie wystarczające było wykazanie naruszenia dyscypliny i porządku pracy, w tym podstawowych obowiązków pracowniczych, w stopniu znacznym. W konsekwencji wymierzenie skarżącemu 24-miesięcznego okresu zakazu wykonywania określonych czynności, jest odpowiednim w odniesieniu do poważnego oraz realnego zagrożenia dla życia i zdrowia pracowników i ruchu zakładu górniczego. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zbadał wszystkie aspekty sprawy, "zarówno na korzyść jak i niekorzyść strony", czego wynikiem były zamieszczone w zaskarżonej decyzji ustalenia i wnikliwa ocena stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreśla, że zarzuty podniesione w skardze stanowią w rzeczywistości różne warianty wykazywania braku winy skarżącego lub deprecjonowanie znaczenia stanowiska nadsztygara elektrycznego zajmowanego przez skarżącego i powierzonych obowiązków.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył zarówno prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.