Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 282/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem datowanym na dzień 20 stycznia 2014 r., uzupełnionym poprzez złożenie wypełnionego i podpisanego urzędowego formularza PPF w dniu 5 lutego 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 11 lutego 2014 r.), skarżący B. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy

w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej

w wysokości 100 zł.

Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną.

Z kolei z oświadczenia o majątku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną posiadają dwie nieruchomości oraz dwa samochody osobowe.

Wnioskodawca - zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu PPF – generuje dochód w wysokości 1.900 zł brutto miesięcznie.

Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy a odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2014 r. (doręczonym w dniu 10 marca 2014 r. – vide: k. 85 akt sprawy) wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia:

a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków lokat terminowych oraz rachunków dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy;

b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków maklerskich obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy;

c) oświadczenia czy żona wnioskodawcy jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; jeżeli tak wnioskodawca winien był przedstawić stosowne zaświadczenie wydane przez właściwy miejscowo powiatowy urząd pracy;

d) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy i jego żony (utrzymanie domu, opłaty

za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, lekarstwa, inne).

Zgodnie bowiem z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie,

w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Do dnia wydania niniejszego postanowienia ww. zarządzenie nie zostało wykonane. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty bądź oświadczenia wymagane ww. zarządzeniem referendarza sądowego.

W tym stanie należało wskazać, co następuje:

Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc jedną

z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak – Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w;] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077).

Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W świetle powołanej regulacji normatywnej to podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy winien wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z kolei rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Mając na uwadze powyższą regulację jak i ww. okoliczności faktyczne stwierdzić należy, że wnioskodawca nie udowodnił, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowo określonych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać,

że w ukierunkowanym na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2014 r. wskazano precyzyjnie jakie dodatkowe dokumenty źródłowe oraz jakie oświadczenia wnioskodawca winien przedstawić.

Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który jako podstawa ww. zarządzenia miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por.: B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawachadministracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).

Z uwagi na fakt, iż na stosowne wezwanie referendarza z dnia 21 lutego 2014 r. wnioskodawca w żaden sposób nie odpowiedział referendarz nie jest w stanie ustalić jak wygląda zestawienie uzyskiwanych dochodów w relacji do ponoszonych rzeczywiście wydatków oraz jak kształtują się posiadane przez wnioskodawcę i jego żonę ewentualne zasoby pieniężne.

Przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie może mieć z kolei miejsce, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Oznacza to, że rozpoznający wniosek referendarz nie może domniemywać sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy oraz osób pozostających

z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r.; sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei istniejące rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że udowodniła ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r.; sygn. akt II FZ 91/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.