Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2209/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 7
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5,  art. 35, art. 34, art. 32
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla [...] S.A. obejmującego budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażem podziemnym przy ul. P. (P.) w Dzielnicy [...] w W. na części dz. [...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] ([...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...].

Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] wyjaśnił, że od decyzją z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], Prezydenta [...], którą organ ten zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] S.A., obejmującego budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażem podziemnym przy ul. P. (P.) w Dzielnicy [...] w W. odwołał się W. P.

Wojewoda [...], postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie projektu budowlanego o projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej, sporządzony na mapie do celów projektowych i prawidłowe autoryzowanie wszystkich, dokonanych dotychczas zmian w projekcie budowlanym.

Prezydent [...] w dniu 30 maja 2017 r. przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego uzupełnionego zgodnie z ww. postanowieniem. Wojewoda [...], pismem z dnia 6 czerwca 2017 r., zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Zastrzeżenia w sprawie nie wpłynęły.

Wojewoda [...] następnie stwierdził, że zobowiązany jest ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz również pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Wyjaśnił treść art. 32 ust. 4 Pr. bud. i art. 33 ust. 2 tej ustawy. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Pr. bud, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji i zaświadczeń i innych dokumentów, wymienionych w ww. przepisie. Organ sprawdza też sporządzenie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. bud..

W przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 cyt. ustawy organ powinien wydać postanowienie zobowiązujące inwestora do usunięcia wskazanych w tym postanowieniu nieprawidłowości, w określonym terminie. Możliwość wezwania inwestora do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym nie jest zarezerwowana wyłącznie dla organu I instancji. Organ odwoławczy również może skorzystać z tego uprawnienia, gdyż zgodnie z art. 136 k.p.a. może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydal decyzję, o ile nie zostały naruszone przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.

W przedmiotowej sprawie, na etapie postępowania odwoławczego Wojewoda [...] stwierdził niewielkie braki w dokumentacji projektowej i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu doprowadzenie dokumentacji projektowej do zgodności z przepisami.

Organ I instancji dnia 30 maja 2017 r. przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego uzupełnionego zgodnie z postanowieniem Wojewody [...].

Wojewoda [...] stwierdził, iż inwestor spełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisami art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, a przedłożona do zatwierdzenia dokumentacja projektowa spełnia wymogi art. 35 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 Pr. bud. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przez powyższe prawo należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Pr. bud.). Inwestor przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek objętych inwestycją.

Projektowane przedsięwzięcie, objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę, a zatwierdzone zaskarżoną decyzją jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część II, w gminie [...] (uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r.).

Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Do projektu budowlanego dołączono oświadczenia projektantów, potwierdzające, iż projekt budowlany został sporządzony zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz z zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, w szczególności został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Projekt zawiera również informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

W ocenie Wojewody [...] inwestor spełnił więc wszelkie wymogi formalne, tj. złożył wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego. Natomiast, po dokonanej przez Wojewodę [...] analizie dokumentacji projektowej, stwierdzić należało, że spełnia ona wymogi prawa określone art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 35 ust. 4 Pr. bud. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji brak było merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda [...]wskazał, że są one bezpodstawne.

Organ II instancji wyjaśnił, że skarżący w odwołaniu zarzuca naruszenie przepisów dotyczących posadowienia projektowanych budynków zbyt blisko działki o nr ew. [...], będącej współwłasnością skarżącego, a budowa budynków została zaplanowana w odległości 4 - 4,5 m od granicy sąsiedniej działki, co wymusza posadowienie budynków na dz. nr ew. [...] w odległości minimum 8-9 m od granicy, tym samym możliwość zabudowy działki sąsiedniej nie uzyska podobnych parametrów, co planowana inwestycja.

Wojewoda krytycznie ocenił stanowisko skarżącego, stwierdzając, że "nie sposób zaaprobować też stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego (...). Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może bowiem prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego".

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda [...] uznał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponadto, z treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. wywieść należy, iż poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz jedynie uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić tylko wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy.

W art. 4 Pr. bud. została sformułowana zasada wolności budowlanej, zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami obowiązującego prawa. Zatem zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa i posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to w świetle art. 4 Prawa budowlanego jedyne warunki ograniczające tą wolność budowlaną.

Decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, będąca podstawowym środkiem reglamentacji prawnobudowlanej, to typowy przykład decyzji o charakterze związanym tj. decyzji, której przesłanki wydania są ściśle określone przepisami prawa, co wyłącza działanie organu w warunkach luzu decyzyjnego na etapie rozstrzygania. Potwierdzeniem powyższej tezy jest treść art. 35 ust. 4 Pr. bud., zgodnie z którym, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Inwestor ma zapewnione uzyskanie pozwolenia na budowę wówczas, gdy przedłożony przez niego projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 Pr. bud. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymogami ochrony środowiska w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi, projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, opracowania, sprawdzenia, a także wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia – stosownym zaświadczeniem.

Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza materiału dowodowego wykazała, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część II, w gminie [...]; projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przedłożony projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opnie, uzgodnienia i pozwolenia, został wykonany i sprawdzony przez uprawnione osoby.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy nie miał innej możliwości, jak utrzymać w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla [...] S.A. budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażem podziemnym przy ul. P. (P.) w Dzielnicy [...] w W.

Z tą decyzją nie zgodził się skarżący, wnoszą pismem datowanym na 24 sierpnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. poprzez brak sprawdzenia przez organ I i II instancji zgodności projektu z przepisami, w tym techniczno- budowalnymi, oraz

2) art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż nie wyjaśnił stopnia ograniczenia dostępu światła dziennego dla całej powierzchni nieruchomości skarżącego, wskutek wykonania inwestycji, a dodatkowo oparł w całości swoje stanowisko jedynie na prywatnym dokumencie dostarczonych przez inwestora;

3) art. 5 ust. 1 pkt. 9 Pr. bud. w zw. z art. 34 oraz 64 Konstytucji R.P. i art. 144 k.c. – poprzez ich niezastosowanie;

4) art. 4 Pr, bud. w związku z art. 32 i art. 64 Konstytucji poprzez uniemożliwienie realizacji na nieruchomości skarżącego inwestycji odpowiadającej inwestycji inwestora, a więc niezgodnie z prawem do równego traktowania przez władze publiczne i równej dla wszystkich ochronie prawnej własności.

Skarżący wnosił tez o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że od początku prowadzonego postępowania wskazywał (jak i inni współwłaściciele), że planowana inwestycja w sposób znaczący oddziałuje na jego nieruchomość nr [...]. Ani inwestor ani organ I i II instancji nie przeanalizowali tej kwestii w toku prowadzonego postępowania. Przedmiotowe nieruchomości objęte są planem miejscowym obszaru [...] - część II, a ich przeznaczenie w tym planie jest identyczne - tj. umożliwia zabudowę mieszkaniowo-usługową do 4 kondygnacji (oznaczenie MU). Oddziaływanie to powoduje, że część nieruchomości skarżącego nie będzie mogła być zabudowana w dopuszczalny planem sposób, co spowodowane jest przysunięciem planowanej zabudowy inwestora maksymalnie do granicy nieruchomości. Powoduje to brak możliwości zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia i naświetlenia, oraz przysłanianie i zacienianie planowanej zabudowy na działce skarżącego i działce inwestora zgodnie z warunkami technicznymi.

Analizę tej kwestii oba organy oparły jedynie na prywatnych opracowaniach inwestora, nie przeprowadziły zaś same odpowiedniej analizy, czego wymaga art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. W uzasadnieniu decyzji Prezydent [...] wskazał, że strony nie składały własnych analiz, przy czym to na organie architektoniczno-budowlanym leży obowiązek odpowiedniej weryfikacji projektu budowlanego. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii i w ogóle nie poddał jej odpowiedniej ocenie.

Podnoszone argumenty, dotyczące możliwości zabudowy działki sąsiedniej w sposób podobny do terenu inwestycji, nie są związane, jak wskazuje w uzasadnieniu decyzji Wojewoda, z chęcią "rezerwacji" możliwości realizacji inwestycji na działce skarżącego, ale wynikają z przepisów prawa - w szczególności w zakresie konstytucyjnej ochrony prawa własności, zasady równego traktowania oraz szczegółowych przepisów dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego i warunków technicznych dotyczących wznoszenia budynków.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca były prawidłowe i nie naruszały prawa.

Jak słusznie wyjaśnił Wojewoda [...], zakres kontroli sprawowanej przez organ architektoniczno budowlany w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę sprowadza się do ustalenia, czy inwestor nie przekroczył granic swobody budowlanej, wyrażonej w art. 4 Pr. bud. Granice te wyznaczone zostały przez ustawodawcę i określone, jako "zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami obowiązującego prawa". W celu doprecyzowania, na czym powinna polegać owa zgodność, ustawodawca określił w art. 34 ust. 1 i 2 Pr. bud. szczególne warunki, jakim powinien odpowiadać projekt budowlany, jako dokument opisujący zamierzenie budowlane. Zgodnie z tym przepisem, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), zaś zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Szczegółowe wymagania odnośnie projektu budowlanego zamieszczone zostały w art. 34 ust. 3 pkt. 1 – 5 Pr. bud.

Waga projektu budowlanego, jako tego dokumentu, z którego wynika zgodność zamierzenia z prawem (lub jej brak) potwierdzona została w art. 34 ust. 4 Pr. bud., zgodnie z którym taki projekt podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. W kolejnym przepisie (w art. 35 Pr. bud.) ustawodawca określił tzw. zakres kognicyjny organu administracji architektoniczno budowlanej, a więc zakres niezbędnej kontroli zamierzenia budowlanego. Kontrola ta dotyczyć może zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu), a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ kontroluje również zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność tego projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji; wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem.

W szczególnych wypadkach, kontroli organu podlega także spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości.

Ustawodawca w sposób stanowczy określił także (art. 35 ust. 4 i 5 Pr. bud.) treść rozstrzygnięcia organu architektoniczno budowlanego, w zależności od wyników przeprowadzonej kontroli zgodności zamierzenia inwestycyjnego z prawem. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 art. 35 Pr. bud. organ administracji architektoniczno budowlanej nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 art. 35 Pr. bud. oraz w art. 32 ust. 4 Pr. bud. organ administracji architektoniczno budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia natomiast, że organ w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontroluje rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie projekt zagospodarowania terenu, co wyraźnie wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud., gdyż ustawodawca wyraźnie zastrzegł takie granice kontroli w art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., ograniczając je do zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu albo z decyzją o warunkach zabudowy.

Należy zauważyć, że podnoszony przez skarżącego zarzut nadmiernego ograniczenia nasłonecznienia stanowiącej przedmiot jego współwłasności działki, mógłby być brany pod uwagę przez organa obu instancji, gdyby na nieruchomości skarżącego istniał budynek lub inny obiekt budowlany. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (t. jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) prawnie regulowana jest jedynie odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów. Przepis ten reguluje więc odległość budynku od innych obiektów. Dlatego też organ I i II instancji nie mogły badać "ograniczenia dostępu światła dziennego" do działki skarżącego, gdyż ww. § 13 rozporządzenia nie miał zastosowania. Tym samym, organa nie naruszyły ani art. 7, ani tym bardziej art. 77 k.p.a., gdyż – o czym była już mowa – badały zgodność zamierzenia budowlanego z prawem, a nie z pozaprawnymi okolicznościami. Należy też wskazać, że organ II instancji prawidłowo zastosował art. 136 § 1 k.p.a., zlecając dodatkowe postępowanie wyjaśniające organowi I instancji w celu prawidłowego ustalenia stanu sprawy, w sposób umożliwiający merytoryczne rozstrzygnięcie.

Co więcej, w zatwierdzonym kwestionowaną decyzją projekcie budowlanym (analiza nasłonecznienia, analiza przesłaniania i analiza zacieniania - t. I cz. 1 projekt zagospodarowania terenu) – inwestor przedstawił stosowne analizy w tym zakresie, pomimo braku budynków na działce skarżącego.

Zacienienie działek lub ograniczenie dostępu słońca do działek, na których zamierzenia inwestycyjne nie zostały skonkretyzowane decyzją o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą projekt budowlany, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę.

Jak wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej dokumentów (w tym ww. projektu zagospodarowania terenu, dodatkowych oświadczeń inwestora) niewykluczonym jest to, że skarżący chcąc budować na swej działce obiekt budowlany będzie zmuszony do zachowania odległości ok. 8 m od granicy z działką [...] S.A., zamiast odległości przewidzianej w § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia z 2002 r. Wbrew jednak stanowisku skarżącego, okoliczność taka nie uniemożliwiała organowi I instancji wydania kwestionowanej decyzji.

Podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego, określa art. 5 ust. 1 Pr. bud, z którego wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska należy uwzględniać także występujące w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr, bud.). Prawo budowlane spełnia zatem także istotną rolę w zakresie regulacji stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich, czyli w zakresie tak zwanego prawa sąsiedzkiego. Podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotne znaczenie dla prawa sąsiedzkiego ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, a każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Tym niemniej, ten interes prawny musi być aktualny i istnieć w dniu, w którym podmiot domaga się jego ochrony; nie może być hipotetyczny.

Tut. Sąd w pełni podziela stanowisko, wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2621/13 (CBOSA), zgodnie z którym: "(...) w wyniku realizacji inwestycji, może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych. (...) jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Nie sposób zaaprobować też stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego". Słusznie więc organ II instancji powołał się na ww. stanowisko sądu.

Rozpoznając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, organa administracji publicznej zobowiązane są uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron, unormowany w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy zasadniczej, własność, inne prawa rzeczowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, ale zasada równej dla wszystkich ochrony praw majątkowych nie rzutuje bezpośrednio na treść chronionych praw. "Owa treść określana jest każdorazowo w ustawach szczegółowych. Ograniczenia dotyczące wykonywania prawa własności wynikają m. in. z przepisów prawa administracyjnego rangi ustawowej. Tak więc treść przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...) ma tu decydujące znaczenie. Konstatacja ta dotyczy również art. 140 k.c. W myśl ww. przepisu korzystanie przez właściciela z rzeczy (nieruchomości) zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jego prawa, jest możliwe w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Do takich ustaw należy w szczególności ustawa – Prawo budowlane, która określa zasady działania administracji publicznej m.in. w sprawach budowy obiektów budowlanych. Pamiętać jednak należy, iż ochrona wynikająca z treści art. 140 k.c. w takiej samej części dotyczy osób trzecich w stosunku do osoby inwestora, jak również samego inwestora. Zarówno sąsiedzi inwestora, jak i on sam, mają prawo do korzystania ze swojej nieruchomości, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa" (por. wyrok z dnia 16 listopada 2005 r., sygn.. akt NSA II OSK 672/05, CBOSA).

Jak ponadto wyjaśnił NSA w ww. wyroku, w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli natomiast kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza ani ustawy Prawo budowlane, ani przepisów wykonawczych, to "spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy – właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1563/02, niepubl.). Eksponowana przez skarżących okoliczność zacienienia ich działki przez sporną budowę nie może być uznana za naruszenie ich interesu prawnego, skoro posadowienie spornego obiektu jest dokonane w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami. (...) ewentualne zamierzenie inwestycyjne skarżących dotyczy bliżej nieokreślonej przyszłości, zaś realizacja kwestionowanej inwestycji planów tych w żaden sposób nie przekreśla. Nie sposób zaaprobować natomiast stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego" (op. cit.).

Zgodzić się zatem należy z organami obu instancji, że zgromadzona w sprawie dokumentacja pozwala ocenić, że wszystkie zakreślone przepisami wymagania w kontrolowanym przedsięwzięciu inwestycyjnym zostały spełnione - nie stwierdzono naruszeń mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w postaci naruszenia Prawa budowlanego lub rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W tym zakresie organy obu instancji dokonały poprawnej analizy zgodności projektu z przepisami cyt. rozporządzenia, stwierdzając słusznie, że odpowiada on prawu. Również poprawnie przeanalizowały organa zgodność spornej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana z zachowaniem prawa miejscowego i warunków technicznych przewidzianych w § 12 ww. rozporządzenia. W związku z zarzutem skarżącego odnośnie naruszenia art. 144 k.c. wyjaśnić należy, ze przepis ten reguluje kwestie immisji. Zgodnie z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Skarżący nie wskazał jednak, o jakie immisje mu chodzi. Uciążliwości związane z procesem budowlanym (jako przejściowe) nie mogą mieć wpływu na odmowę wydania pozwolenia na budowę lub zatwierdzenie projektu budowlanego; oczywistym jest bowiem, że każda budowa pociąga za sobą dolegliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Ustalanie zakresu dopuszczalnych oddziaływań na sąsiednie nieruchomości musi być dokonywane z uwzględnieniem przeznaczenia tych nieruchomości. Jeżeli więc zarówno nieruchomość skarżącego, jak i inwestycyjna mają charakter budowlany, to wyłącznie wówczas można poszukiwać ochrony przed immisjami pośrednimi, wywołanymi procesem budowlanym, jeżeli zakłócałyby ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości – ale właściciel nieruchomości sąsiedniej może żądać zakazania immisji na podstawie art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c., a nie poprzez kwestionowanie pozwolenia na budowę.

Ewentualne ograniczenie dostępu światła, jako rodzaj immisji, może być również wykazywane przez właściciela nieruchomości, ale w procesie o zakaz takich immisji w postepowaniu przed sądem powszechnym, zmierzającym bezpośrednio do ochrony własności.

Prawdą jest twierdzenie skarżącego, że prawo własności podlega ochronie prawa cywilnego, a ochrona własności zagwarantowana jest także w art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Tym niemniej własność w polskim systemie prawnym nie jest prawem absolutnym. Granice tego prawa wyznaczać mogą jednostce prawa innych osób. W sytuacji kolizji praw własności różnych osób może okazać się niezbędnym poddanie sporu kognicji sądowej. Co do zasady jednak spory takie rozstrzygane są przez sady powszechne – zgodnie z art. 1 w zw. z art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Kodeks ten bowiem normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, a do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Wyjątkowo nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów (art. 2 § 3 k.p.c.).

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Działanie jednostki zgodne z prawem i zaakceptowanie takiego działania przez organ administracji publicznej – jak w sprawie niniejszej – nie narusza jednakże tej zasady. Po raz kolejny należy przypomnieć, że skarżący nie doznał od organu nierównego traktowania – gdyż po prostu nie domagał się wydania takiej decyzji, jaką otrzymał inwestor. Wobec braku działania organu w tym zakresie nie można skutecznie twierdzić o nierównym traktowaniu.

Należy ponadto wyraźnie stwierdzić, że w chwili obecnej nie jest przesądzone po pierwsze, czy w ogóle skarżący będzie się starał o pozwolenie na budowę, po drugie jakie będzie jego ewentualne zamierzenie budowlane, po trzecie zaś dopiero w trakcie postępowania o udzielenie takiego ewentualnego pozwolenia organ będzie badał zgodność z prawem ewentualnego zamierzenia skarżącego. Wszelkie więc twierdzenia skarżącego w tym zakresie są przynajmniej przedwczesne.

Konkludując, jeszcze raz wskazania wymaga, że stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 - organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie wymagania dotyczące spornej inwestycji odpowiadają przepisom prawa, co zobowiązywało organ do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a organ odwoławczy do utrzymania w mocy takiej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skarżącego z przyczyn powyżej wymienionych za niezasadne. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.