Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 414/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Bank [...] S.A. (dalej: "skarżący" lub "Bank") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej; "organ odwoławczy" lub "DIS") z [...] grudnia 2012r. nr [...], którą to decyzją po rozpatrzeniu odwołania i uchyleniu decyzji organu I instancji, to jest decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] czerwca 2010r., organ odwoławczy określił Bankowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2004r. do 31 grudnia 2004r. w kwocie 16 200 160 zł. Jako podstawę materialnoprawną tej decyzji wskazano przepisy art. 12 ust. 3, art. 16 ust. 1 pkt 8, art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.p."), oraz art. 11 ust. 1, 5, 7, art. 24 ust. 1 lit d) umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1994r. Nr 38 poz. 139 – dalej "u.u.p.o." lub "umowa polsko-singapurska"). Wskazano też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 grudnia 1011r. sygn. akt III SA/Wa 692/11 uchylający poprzednią decyzję DIS w sprawie odwołania od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] czerwca 2010r.

Do wydania decyzji przez organ I instancji doszło w wyniku przeprowadzenia kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2004. Po przeprowadzeniu tej kontroli podatkowej decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił Bankowi zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. w wysokości 17.082.984 zł. W wyniku kontroli ustalono, iż Bank w 2004r. zawyżył koszty uzyskania przychodów łącznie o kwotę 64.790.097,57 zł, w tym:

a) o kwotę 446.124,40 zł, stanowiącą wydatki poniesione z tytułu opłaty notarialnej za sporządzenie aktu notarialnego zawierającego uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego (Rep. [...]) oraz z tytułu opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od podwyższonego kapitału zakładowego,

b) o kwotę 18.973,17 zł, stanowiącą nieudokumentowane spisane wierzytelności kredytowe,

c) o kwotę 64.325.000 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy ceną nominalną obligacji [...] a ceną ich wykupu przez Emitenta, oraz zawyżył odliczenie od podatku, dokonane na podstawie art. 20 u.p.d.o.p, o kwotę 27.005,21 zł - nieudokumentowanego podatku zapłaconego w obcym państwie od dochodów osiągniętych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził:

- w odniesieniu do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 446.124,40 zł, iż zgodnie z przepisem art. 12 ust. 4 pkt 4 i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na powiększenie kapitału zakładowego, a co za tym idzie koszty jego uzyskania, poniesione przez Bank - związane z emisją akcji, w wyniku której został podwyższony kapitał zakładowy, również nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów,

- w odniesieniu do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 18.973,17 zł, stanowiąca nieudokumentowane spisane wierzytelności kredytowe, Bank nie przedłożył dokumentu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p. czym naruszył ten przepis jak również przepisy art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.o.p.,

- w odniesieniu do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 64.325.000 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy ceną nominalną obligacji [...] a ceną ich wykupu przez Emitenta, nie będzie miał zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., na który powołał się Bank uzasadniając zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty 64.325.000 zł związanej z nabyciem obligacji. Wynikało to z faktu, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. przy ustalaniu podstawy opodatkowania w ocenie organu podatkowego nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów odnoszących się do przychodów ze źródeł wolnych od podatku dochodowego.

W związku z tym, przychodów - uzyskanych ze źródła, którym są obligacje generujące dochody wolne od podatku (odsetki) - tj. kwoty 185.675.000 zł uzyskanej z tytułu wykupu tych obligacji przez emitenta nie uwzględnia się (na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.) przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie mogą być również uwzględnione (na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.) koszty uzyskania tych przychodów, tj. koszty nabycia obligacji [...] w wysokości 250.000.000 zł, ani też kwota 64.325.000 zł będąca wynikiem rozliczenia tych obligacji i stanowiąca nadwyżkę kosztów nabycia ponad kwotę uzyskaną z wykupu,

- w odniesieniu do zawyżenia odliczenia od podatku o kwotę 27.005,21 zł stanowiącą nieudokumentowany podatek zapłacony w obcym państwie do dochodów osiągniętych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Bank nie przedłożył dokumentów potwierdzających zapłatę podatku od dochodów uzyskanych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od Priori Banku [...] oraz jego wysokość, w związku z czym brak jest podstaw do uznania za zasadne dokonane przez Bank odliczenie od podatku za 2004r. kwoty 27.005,21 zł.

Od wyżej wymienionej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. przez uznanie, że kwoty 185.675.000 zł uzyskanej przez Bank z tytułu wykupu obligacji wyemitowanych przez [...] D. z siedzibą w S. nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania,

2) art. 7 ust. 3 pkt 3 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. przez nieuznanie, że kosztu nabycia obligacji w wysokości 250.000.000 zł nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania oraz poprzez uznanie, że Bank zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 64.325.000 zł stanowiącą różnicę między ceną nabycia przez Bank obligacji, a ceną wykupu obligacji przez Emitenta.

W związku z powyższym Bank wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. w części dotyczącej zakwestionowania jako kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Bank w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego oraz w części dotyczącej zakwestionowania jako kosztu uzyskania przychodów różnicy między ceną nabycia obligacji a ceną ich wykupu przez Emitenta. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż po pierwsze wydatki poniesione w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego skutkują uzyskaniem przez Bank przychodu w postaci wkładów wniesionych na pokrycie podwyższenia kapitału zakładowego. Przychód ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy. Nieuzasadnione jest zdaniem Banku stanowisko organu pierwszej instancji, który stwierdził, że jednoznaczne powiązanie wydatków na podwyższenie kapitału zakładowego z przysporzeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. wyklucza ocenę tych wydatków w kontekście możliwości pośredniego wpływu na przychody.

Odnosząc się do drugiej kwestii spornej, tj. rozliczenia inwestycji w obligacje emitowane przez emitenta prowadzącego działalność gospodarczą w S., Skarżąca podniosła, iż obligacje, jako papiery wartościowe inkorporujące określone prawa majątkowe, nie stanowią źródła przychodów. Za źródło przychodów należy uznać realizację praw wynikających z obligacji oraz czynności prawne rozporządzające takimi obligacjami. W ocenie Strony nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu I instancji, że całość przychodów z tytułu obligacji stanowią odsetki. Nieuzasadnione jest także twierdzenie, zgodnie z którym przychód z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta nie jest uwzględniany przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy. Zwolnienie z opodatkowania odsetek od obligacji pozostaje bowiem bez wpływu na zasady opodatkowania przychodów z tytułu wykupu tych obligacji przez Emitenta. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionego braku opodatkowania przychodów ze zbycia papierów wartościowych (obligacji, akcji itp.), jak również naruszałoby zasadę powszechności opodatkowania, poprzez wyłączenie z podstawy opodatkowania określonych przychodów bez wyraźnej podstawy prawnej w ustawie podatkowej. Przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy nie może być bowiem uznany za stanowiący samodzielną podstawę do wyłączania określonych przychodów z opodatkowania. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, wydatki na nabycie obligacji są wydatkami związanymi z przychodem z tytułu sprzedaży tych obligacji, w tym z tytułu ich wykupu przez emitenta i są rozpoznawane jako koszt podatkowy w momencie ustalania dochodu z tytułu odpłatnego zbycia tych obligacji. Wynikająca z powyższego przepisu zasada rozpoznawania wydatków poniesionych na nabycie obligacji jako kosztów uzyskania przychodów przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia tych obligacji, w tym ich wykupu przez emitenta potwierdza, że koszty te powinny być traktowane jako związane z przychodami ze sprzedaży obligacji. Zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym odsetek od obligacji pozostaje bez wpływu na prawo Banku do rozpoznania jako kosztu uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie obligacji. Bank uzyskał przychód z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta w związku z tym, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., był uprawniony do rozpoznania wydatków poniesionych na nabycie tych obligacji jako kosztu uzyskania przychodów przy ustalaniu dochodu z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Banku nieuzasadnione było uznanie przez organ pierwszej instancji, że kwoty 185.675.000,00 zł uzyskanej przez Bank z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta nie uwzględnia się przy ustaleniu podstawy opodatkowania, jak również nieuzasadnione jest uznanie przez organ I instancji, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się wydatków na nabycie obligacji oraz kwoty 64.325.000,00 zł, stanowiącej różnicę między wydatkami poniesionymi przez Bank na nabycie obligacji a kwotą uzyskaną przez Bank z tytułu wykupu obligacji przez emitenta.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej " Ordynacja podatkowa") w związku z art. 7 ust. 1 i 2, ust. 3 pkt 1 i 3, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 8, art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. oraz art. 11 ust. 1, 2 i 7, art. 24 ust. 1 lit. d) umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1994r. Nr 38, poz. 139), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż opłata notarialna i podatek od czynności cywilnoprawnych zostały poniesione przez Spółkę w związku z otrzymaniem przychodów na podwyższenie kapitału zakładowego, których na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. nie zalicza się do przychodów w rozumieniu prawa podatkowego, to w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wydatki te nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Odnosząc się do kwestii zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 64.325.000 zł stanowiącą różnicę pomiędzy ceną nominalną obligacji [...] a ceną ich wykupu przez Emitenta stwierdził, iż, zgodnie z Warunkami Ogólnymi z dnia 25 listopada 2003r. i Załącznikiem Cenowym dotyczących obligacji o stałym oprocentowaniu gwarantowanych przez [...], jedyną formą wynagrodzenia dla nabywcy było oprocentowanie w wys. 7,31% rocznie, płatne z dołu w każdej Dacie Płatności Odsetek, tj. 28 listopada każdego roku, począwszy od 28 listopada 2004r. do terminu zapadalności włącznie. Bank z tytułu nabytych w dniu 25 listopada 2003r. za kwotę 250.000.000 zł obligacji [...] otrzymał od Emitenta: kwotę 74.398.694 zł tj. wypłaconą w dniu 29 grudnia 2003r. i nazwaną odsetkami przez strony umowy oraz kwotę 185.675.000 zł, za jaką Emitent wykupił obligacje w dniu 15 września 2004r. W wyniku przeprowadzenia powyższej transakcji Bank uzyskał dochód w kwocie 10.073.694,00 zł (tj. 74.398.694,00 zł + 185.675.000,00 zł = 260.073.694,00 zł - 250.000.000,00 zł = 10.073.694,00 zł).

W ocenie organu odwoławczego, biorąc pod uwagę definicję odsetek zawartą w art. 11 ust. 5 umowy z dnia 23 kwietnia 1993r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, tylko kwota 10.073.694 zł może być traktowana jako odsetki pochodzące od obligacji. Zgodnie bowiem z tą definicją odsetkami pochodzącymi z obligacji jest kwota wypłacona przez instytucję emitującą obligacje wyższa od kwoty zapłaconej przez subskrybenta. W tym wypadku nadwyżkę tę stanowi kwota 10.073.694 zł, a nie kwota 74.398.694 zł umownie nazwana "odsetkami", która definicji tej nie spełnia. W konsekwencji obligacje nabyte przez Bank stały się źródłem dochodu (odsetki w wysokości 10.073.694 zł) wolnego od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. i przychodu w postaci m.in. kwoty, po jakiej Emitent wykupił przedmiotowe obligacje. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, że strona dokonuje sztucznego rozdzielenia samego papieru wartościowego, jakim jest obligacja, od czynności prawnych rozporządzających obligacjami oraz realizacji praw wynikających z takich obligacji. Za oczywiste uznano, że czynności prawne rozporządzające obligacjami czy realizacja praw wynikających z papieru wartościowego, nie mogą być dokonane bez samego dokumentu obligacji. Zdaniem organu odwoławczego bez wyemitowania obligacji niemożliwa byłaby realizacja praw wynikających z tego dokumentu, czy rozporządzanie samym dokumentem. Obligacja nie jest tylko dokumentem, ale de facto stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym i tym samym źródłem przewidywanych przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż Bank uzyskał dochody w postaci odsetek od obligacji, które są wolne od podatku dochodowego na mocy art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. i umowy międzynarodowej, której Rzeczpospolita Polska jest stroną (art. 24 u.u.p.o.). Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1) i 3) u.p.d.o.p. przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawą opodatkowania nie uwzględnia się przychodów (przychody uzyskane z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta) ze źródeł położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą (źródłem tym są singapurskie obligacje [...]), jeżeli dochody z tych źródeł są wolne od podatku (dochodami tymi w rozumieniu art. 11 ust. 5 ww. umowy międzynarodowej są odsetki od ww. obligacji). Organ odwoławczy wskazał, że uzyskana przez Bank kwota 185.675.000 zł z tytułu wykupu obligacji przez emitenta nie podlegała uwzględnieniu przy ustaleniu podstawy opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. jako przychodów ze źródła przychodów (obligacji) generujący dochód wolny od podatku. Ponadto na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie uwzględnia się kwoty 250.000.000 zł wydatkowanej na zakup obligacji.

W konsekwencji spornej kwoty 64.325.000 zł, będącej wynikiem rozliczenia przedmiotowych obligacji i stanowiącej nadwyżkę kosztów ich nabycia ponad kwotę uzyskana z wykupu obligacji, nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzające zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 64.325.000 zł, pomimo odmiennej oceny co do kwoty odsetek stanowiącej dochód z obligacji.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2010r. Bank zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię przepisu zawartego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., przez uznanie, że Bank zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 446.124,40 zł stanowiącą wydatki poniesione przez Bank z tytułu opłaty notarialnej za sporządzenie aktu notarialnego zawierającego uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego (Rep. [...]) oraz z tytułu zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. przez uznanie, że kwoty 185.675.000 zł uzyskanej przez Bank z tytułu wykupu obligacji wyemitowanych przez [...] D. z siedzibą w S. nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 3 pkt 3 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. przez uznanie, że kosztu nabycia obligacji w wysokości 250.000.000 zł nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania oraz przez uznanie, że Bank zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 64.325.000 zł, stanowiącą różnicę między ceną nabycia przez Bank obligacji, a ceną wykupu tych obligacji przez Emitenta; naruszenie art. 120, art. 121 § 1 oraz § 2, art. 122, art. 124, art. 210 § 1 pkt 5 oraz pkt 6 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 grudnia 2011r., sygn. akt III SA/Wa 692/11, uchylił zaskarżoną decyzję DIS podzielając część argumentacji skargi. Za niezasadne uznał zarzuty dotyczące wydatków na podwyższenie kapitału zakładowego, wskazując na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2011r., sygn. akt II FPS 6/10. W uchwale tej wyrażono pogląd, że tylko wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, nie są kosztami uzyskania przychodów, stosownie do reguł wyrażonych w treści art. 12 ust. 4 pkt 4 i art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. w zw. z art. 15 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że do tego rodzaju wydatków należy zaliczyć opłaty notarialne, sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, a w przypadku podwyższenia kapitału w drodze emisji akcji będących przedmiotem oferty publicznej objętych prospektem emisyjnym dodatkowo ponoszone w związku z tym opłaty giełdowe, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzenia, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji oraz koszty oferowania papierów wartościowych. Natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostałe wydatki stanowiąc koszty ogólne funkcjonowania spółki kapitałowej stanowią zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. koszty uzyskania przychodów.

W rozpoznawanej sprawie do spornych wydatków należały wydatki w postaci kosztów opłat notarialnych i podatku od czynności cywilnoprawnych, a więc wydatki, których poniesienie było konieczne dla podwyższenia kapitału. Tego rodzaju wydatki nie są kosztami uzyskania przychodów, gdyż związane są bezpośrednio z podwyższeniem kapitału, tj. przychodem wskazanym w art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p.

Odnosząc się do grupy podniesionych w skardze zarzutów dotyczących wykładni art. 7 ust. 3 pkt 1 oraz art. 7 ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.d.o.p. Sąd uznał, iż zasługiwały one na uwzględnienie.

Jako trafne Sąd przyjął stanowisko Skarżącego, który wskazał, iż nie można uznać, że źródłem przychodu jest sama obligacja i jednocześnie przyjąć, iż obligacja jest źródłem dochodu z tytułu odsetek i przychodu z tytułu wykupu obligacji przez emitenta a tym samym przyjąć, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych co do zastosowania przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. było nieracjonalne i niezgodne z wykładnią systemową ww. przepisu. Dla uzasadnienia wadliwości wykładni dokonanej przez organ, Sąd wskazał na przykład dywidendy. Akcje bowiem przynoszą przychód w postaci dywidendy, który po spełnieniu warunków określonych w art. 22 u.p.d.o.p. jest wolny od opodatkowania. Przyjmując zatem stanowisko zgodnie z którym w przypadku zwolnienia odsetek od obligacji z podatku dochodowego, przychód ze sprzedaży takich obligacji nie powinien być uwzględniany w podstawie opodatkowania należałoby odpowiednio uznać, że w przypadku zbycia akcji przez podatnika, który uzyskiwał z tych akcji dywidendy wolny od podatku przychód uzyskany ze sprzedaży tych akcji na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Sąd w pełni zgodził się ze Skarżącą, iż taka interpretacja powyższego przepisu skutkowałaby nieracjonalnym wyłączeniem niektórych przychodów z podstawy opodatkowania. Zdaniem Sądu powyższego przepisu nie można zastosować gdyż zbycie obligacji stanowi odrębny rodzaj źródła przychodu związany z innym stosunkiem prawnym, niż stosunek zawiązywany pomiędzy emitentem obligacji a ich subskrybentem, w wyniku którego subskrybent uzyskuje przychód podatkowy z tytułu oprocentowania obligacji. Sąd w całości podzielił stanowisko zaprezentowane w opinii prof.r. M. załączonej do skargi, iż zbycie obligacji przez podmiot krajowy ich zagranicznemu emitentowi oraz osiąganie przychodów z odsetek od tych obligacji stanowią dwa odrębne, niezależne od siebie, rodzaje źródeł przychodów, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Powstają one bowiem w oparciu o odmienne stosunki cywilnoprawne dotyczące zbycia papierów wartościowych oraz korzystania z praw z nich wynikających. Efekty gospodarcze tych stosunków prowadzą do powstania na gruncie prawa podatkowego dwóch różnych rodzajów źródeł przychodów. W sytuacji zatem, gdy odsetki od obligacji są zwolnione z opodatkowania, przychody z nich uzyskane nie mogą być uwzględniane przy ustalaniu podstawy opodatkowania oraz kosztów uzyskania przychodów. Ograniczenia te nie dotyczą jednak zbycia obligacji, jeżeli przychody powstające w wyniku tego zbycia podlegają opodatkowaniu.

Sąd w wyroku z 11 grudnia 2011r. nakazał organom podatkowym przyjęcie jednolitego stanowisko dotyczące rozliczenia zakupionych obligacji z uwzględnieniem powyższego stanowiska oraz całości argumentacji Skarżącej i orzecznictwa sądowego zapadłego w analogicznych sprawach.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie.

Na wstępie organ odwoławczy ustosunkował się do kwestii przedawnienia wyjaśniając, że skarżąca przed upływem terminu przedawnienia zapłaciła po otrzymaniu decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2010r. podatek wraz z odsetkami za zwłokę, tak więc wygaśnięcie zobowiązania z powodu zapłaty spowodowało niemożność jego wygaśnięcia na skutek przedawnienia. DIS podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko co do odmowy zaliczenia w koszty uzyskania przychodów:

a) kwoty 446.124,40 zł, stanowiącej wydatki poniesione z tytułu opłaty notarialnej za sporządzenie aktu notarialnego zawierającego uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego (Rep. [...]) oraz z tytułu opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od podwyższonego kapitału zakładowego,

b) kwoty 18.973,17 zł, stanowiącej nieudokumentowane spisane wierzytelności kredytowe,

c) kwoty 27 005,21 zł stanowiącej nieudokumentowany podatek zapłacony w obcym państwie od dochodów osiąganych poza terytorium Polski.

Co do pierwszej z tych kwot organ wskazał, że WSA w Warszawie w wyroku z 22 grudnia 2011r. uznał stanowisko organu za prawidłowe, zaś odmowa zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu pozostałych dwóch kwot nie była przez Bank kwestionowana.

W kwestii obligacji "singapurskich" DIS powołał się na przepisy umowy polsko-singapurskiej o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności na definicję odsetek zawartą w art. 11 ust. 5 tej umowy, które w ocenie organu jest tożsame z art. 11 ust. 3 Modelowej Konwencji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W oficjalnym komentarzu do tej Konwencji wskazano, że "odsetkami pochodzącymi z obligacji podlegającymi opodatkowaniu w państwie źródła jest kwota wypłacona przez instytucję emitująca obligacje wyższa od kwoty zapłaconej przez subskrybenta, tzn. narosłe odsetki oraz premie i nagrody zapłacone przy wykupie lub emisji obligacji". Organ powołał się też na inne komentarze do konwencji modelowej, oraz komentarze do Kodeksu cywilnego wskazujące na zasadniczą funkcję odsetek, jaką jest funkcja wynagrodzenia za udostępnienie kapitału. Specyfiką świadczenia odsetkowego jest to, że wysokość odsetek uzależniona jest od sumy pieniężnej w dyspozycji dłużnie oraz czasu korzystania przez niego z tej sumy. Biorąc pod uwagę te definicje organ odwoławczy uznał, że wypłacona w dniu 29 grudnia 2003r. przez emitenta kwota 74 398 694 zł, nazwana przez strony odsetkami, nie może być w całości uznana za odsetki, ponieważ okres użytkowania kapitału przez emitenta faktycznie wynosił tylko 294 dni (data nabycia - 25.11.2003r., data wykupu przez Emitenta – 15.09.2004r.). Zatem skoro Bank w wyniku przeprowadzenia transakcji na obligacjach uzyskał kwotę 260 073 694 zł (74 398 694 zł z tytułu "odsetek" oraz 185 675 000 zł z tytułu wykupu obligacji), zaś wydatkował 250 000 000 zł na zakup obligacji, to tym samym uzyskał dochód w kwocie 10 073 694 zł. Organ wyliczył kwotę odsetek za faktyczny okres korzystania z kapitału (od 25.11.2003 do 15.09.2004r.) w wysokości 14 720 136,99 zł, która w jego ocenie spełnia definicję odsetek określona w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD i odsetki w tej kwocie uznał za korzystające ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. oraz art. 11 ust. 5 w związku z art. 24 ust. 1 lit d u.u.p.o. Kwotę 59 678 557,01 zł, to jest część z wypłaconej kwoty tytułem odsetek wypłaconych przez emitenta w dniu 29 grudnia 2003r. nie spełniającej tej definicji, organ uznał za przychód z tytułu wykupu obligacji przez emitenta podlegający opodatkowaniu łącznie z kwotą wykupu w wysokości 185 675 000 zł, co doprowadziło go do wniosku o zaniżeniu przychodu o tę właśnie kwotę (59 678 4557 zł) na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. Dyrektor Izby Skarbowej w W. doszedł do wniosku, że wobec zaliczkowego wypłacenia odsetek za cały przewidziany umową emisyjną maksymalny okres do wykupu obligacji, uzasadnieniem wypłaty za wcześniejszy wykup obligacji kwoty niższej od ich wartości nominalnej, jest potrącenie przez emitenta kwoty przepłaconych odsetek, za okres od dnia dokonania opcji wykupu (w tym przypadku 15.09.2004r.) do dnia wykupu określonego w umowie (28.11.2008r.)

Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy dokonał następującego rozliczenia transakcji nabycia i wykupu obligacji na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:

1) przychód z tytułu odsetek za okres faktycznego korzystania z kapitału przez Emitenta – 14 720 136,99 zł podlegający zwolnieniu od podatku,

2) przychód z tytułu wykupu obligacji z łącznej kwocie 245 353 557,01 zł (wypłata z 29.12.2003r. kwoty 59 678 557,01 zł oraz 15.09.2004r. – kwoty 185 675 000 zł) podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.,

3) wydatek na nabycie obligacji w kwocie 250 000 000 zł stanowiący koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. jako koszt uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, wykupu przez emitenta papierów wartościowych.

Organ wskazał, że to rozstrzygniecie jest analogiczne do decyzji dotyczących tego samego podmiotu i tych samych kwestii za lata 2006 i 2007 oraz uwzględnia stanowisko WSA z wcześniejszego wyroku. Co do załączonych przez skarżącego ekspertyz prawnych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie można ich traktować jako dowodów z opinii biegłego, a tylko jako wyjaśnienia stanowiące poparcie stanowiska strony.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę ostatnią decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1) art. 121, art. 122 oraz art. 191 O.p., poprzez subiektywną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego,

2) art. 122 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie jako rzeczywistego stanu faktycznie sprzecznego,

3) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 O.p. przez uznanie płatności tytułem odsetek za świadczenie częściowo nienależne oraz płatności tytułem wykupu obligacji za świadczenie innej sumy niż rzeczywiście zapłacona, bez podstawy prawnej,

4) art. 121 O.p. poprzez prezentowanie odmiennej oceny prawnej analogicznych stanów faktycznych w znanych Bankowi sprawach,

5) art. 122 O.p. poprzez przedstawienie, jako prawidłowego, sposobu rozliczenia dokonanych transakcji nieznajdującego podstawy w przepisach prawa ani stanie faktycznym popartym zgromadzonym materiałem dowodowym, uwzględniającego obliczenia oparte na arbitralnie ustalonych danych,

II. prawa materialnego, to jest:

6) art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 2 i art. 12 ust. 3 i 3a u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że przychód z tytułu odsetek należy oceniać w powiązaniu z przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji jako przychód będący w całości przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji, oraz poprzez przyjęcie, że przychód ten pomimo uzyskania w roku 2003 miałby podlegać opodatkowaniu w roku 2004,

7) art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 24 ust. 1 lit. d) u.u.p.o. poprzez uznanie, że przedpłacone odsetki nie stanowią w całości odsetek w rozumieniu umowy o upo, a w konsekwencji, że nie podlegają one przewidzianemu dla odsetek w umowie o upo zwolnieniu z opodatkowania w Polsce,

8) art. 27 ust. 1 u.u.p.o. poprzez jego niezastosowanie,

9) art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że Bank nie ma prawa do ujęcia otrzymanych odsetek w całości jako zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Wyrokiem z dnia 31 października 2013r. o sygn. akt III SA/Wa 419/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2012r.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, który wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego prawem przepisanych.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej zarzucił naruszenie:

1) art. 11 ust. 5 u.u.p.o., poprzez jego błędną wykładnię,

2) art. 199a Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 27 ust. 1 u.u.p.o. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2015r. o sygn. akt II FSK 354/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.

NSA wyjaśnił, że analogiczny, jak w niniejszej sprawie, problem prawny był przedmiotem oceny NSA wyrażonej w wyroku z dnia 17 listopada 2015r. o sygn. akt II FSK 2575/13. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił wyrażone w tym wyroku stanowisko oraz wspierającą je argumentację.

Według NSA istotę wykładni art. 11 ust. 5 u.u.p.o. stanowi to, czy przedpłacone odsetki, to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w czasie. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, przez jaki okres kapitał był wykorzystywany i za jaki okres powstały "odsetki" wynikające z przedpłaty. NSA podkreślił, że nie można uznać za odsetki, jako wynagrodzenia za okres korzystania z kapitału, kwoty zaliczek wypłacanych odsetek za okres, w którym emitent w niniejszej sprawie nie korzystał z kapitału wskutek wykonania opcji wcześniejszego wykupu obligacji i wcześniejszego zwrotu kapitału. Zatem na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. i art. 11 ust. 5 u.u.p.o. kwota wolna od podatku, to kwota 14.720.136,99 zł, bowiem spełnia wymóg definicji odsetek. Natomiast kwota 59.678.557,01 zł nie może być uznana jako odsetki.

Odnosząc się do kwestii oceny dokumentów z Singapuru uzyskanych przez Bank, NSA podzielił w pełni pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 6 sierpnia 2015r. o sygn. akt II FSK 1769/13, w którym podkreślono, że przedłożony dokument z Urzędu Skarbowego Singapuru nie może mieć dla sprawy (a więc kwalifikacji prawnej "przedpłaconych odsetek" w świetle art. 11 ust. 5 u.u.p.o.) przesądzającego znaczenia. Ponadto w ocenie NSA rację miał Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając, iż art. 199a O.p. ma zastosowanie, gdy organy podatkowe powezmą wątpliwości co do charakteru czynności prawnej.

Pełnomocnik Banku w piśmie procesowym datowanym na 7 kwietnia 2016r. wskazał, że w ocenie Banku kwestia prawidłowości kalkulacji kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji może być przedmiotem sporu na obecnym etapie postępowania, ponieważ NSA wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie nie rozstrzygał co do zasadności zarzutów podnoszonych na wcześniejszych etapach postępowania. W konsekwencji Bank stwierdził, że pozostają aktualne i powinny być rozpatrzone na obecnym etapie postępowania następujące zarzuty:

1) zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 4 pkt 2 i art. 12 ust. 3 i 3a u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że przychód będący częścią kwoty otrzymanej tytułem odsetek należy oceniać w powiązaniu z przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji jako przychód będący w całości przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji, oraz poprzez przyjęcie, że przychód ten pomimo uzyskania w 2003r. miałby podlegać opodatkowaniu w roku 2004r.,

2) zarzut naruszenia art. 121 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez przedstawienie, jako prawidłowego, sposobu rozliczenia dokonanych transakcji w oparciu o kalkulację kwot, które w ocenie organu mogą być traktowane jako odsetki, która jest sprzeczna z przyjętą przez organ argumentacją, co stanowi naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz powoduje, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne;

3) zarzut naruszenia art. 121 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez popełnienie przez organ błędu matematycznego przy kalkulacji kwot, które w ocenie organu mogą być traktowane jako odsetki, co stanowi naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej – według Banku od dnia nabycia obligacji przez Bank, to jest od dnia 25 listopada 2003r., do dnia ich wykupu przez Emitenta, to jest do dnia 15 września 2004r., upłynęło 295 dni, a nie 294 dni, jak ustalił organ;

4) zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 u.u.p.o., poprzez jego niezastosowanie.

Pełnomocnik Banku w piśmie procesowym datowanym na 22 kwietnia 2016r. wskazał, że K. Lasiński-Sulecki oraz W. Morawski w krytycznej glosie do wyroku NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II FSK 2575/13, (tekst glosy został dołączony do pisma procesowego) potwierdzili argumentację i stanowisko Banku, że rozstrzygając o charakterze odsetek należy posługiwać się prawem singapurskim i w tym zakresie polskie organy podatkowe powinny zwrócić się do singapurskich władz podatkowych z pytaniem o przedstawienie stosownych wyjaśnień.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. w piśmie procesowym datowanym na 25 kwietnia 2016r. stwierdził, że nie zaistniały określone w art. 190 p.p.s.a. przesłanki pozwalające na odstąpienie od wykładni przepisów prawa dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego, w związku z czym polemika Banku z przyjętym przez sąd kasacyjny poglądem, którego istotą jest wykładnia prawa materialnego w zakresie dopuszczalnego zwolnienia przedmiotowego, jest bezprzedmiotowa (bezzasadna).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa ta była przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku tut. Sądu dnia 31 października 2013r. o sygn. akt III SA/Wa 419/13. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 października 2010r., sygn. II GSK 808/09, Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny, niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej.

Powołany wyżej przepis art. 190 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Sądu wyższej instancji.

Ratio legis tego unormowania sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy.

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z 9 lipca 1998r., I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak - Molczyk [w:] H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Na gruncie przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna ze wskazanych przesłanek.

Ponadto zauważyć należy, że wyroki NSA objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uw. 2, 4 i 9 do art. 153).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany jest zatem wykładnią prawa i oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011r., sygn. akt III SA/Wa 692/11, jak również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2015r. o sygn. akt II FSK 354/14.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że istotę wykładni art. 11 ust. 5 umowy stanowi kwestia, czy przedpłacone odsetki, to wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w czasie. Kwestia ta, jak się wskazuje w Komentarzu do Modelowej Konwencji, jak i w piśmiennictwie (zob. wersja komentarza do art. 11 ust. 3 z 2005 r., tł. K. Bany, Warszawa 2006, pkt 20 oraz J. Banach, Polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Warszawa 2006 r. str. 217, a także Z. Kukulski i W. Nykiel [w:] Model Konwencji OECD, Komentarz, red. B. Brzeziński, Gdańsk, str. 787-788) stanowi istotę odsetek. Zgodnie z tymi poglądami za odsetki w rozumieniu art. 11 ust. 5 umowy należy uważać każdą kwotę (wszelkiego rodzaju roszczenia wynikające z długów) wypłaconą z tytułu posiadania papierów wartościowych (obligacji), która jest wypłacona przez emitenta tych papierów ponad kwotę zapłaconą przez subskrybenta, tzn. narosłe odsetki oraz premie i nagrody zapłacone przy wykupie lub przy emisji obligacji. W przypadku zaś odkupienia (przed upływem okresu, na jaki zostały wyemitowane) tego rodzaju papierów przez emitenta, odsetkami jest różnica między ceną emisyjną, a ceną odkupu. Wskazuje się przy tym, że dla definicji odsetek z art. 11 ust. 5 umowy istotne są dwie cechy charakterystyczne. Pierwsza, to istnienie nadwyżki (kwota wpłacona przez emitenta musi przewyższać wysokość nominalną obligacji) i istnienie roszczenia, by zaistniała podstawa do wypłaty wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Obie te przesłanki mogą zaistnieć łącznie, aby dany przychód uznać za odsetki. Potwierdzeniem zależności odsetek od okresu korzystania z kapitału jest określenie procentowe stawki odsetek w odniesieniu do czasu korzystania z kapitału (stawki miesięczne, roczne). W związku z tym nie można uznać za odsetki, jako wynagrodzenie za okres korzystania z kapitału, kwoty zaliczek wypłacanych odsetek za okres, w którym emitent w niniejszej sprawie nie korzystał z kapitału wskutek wykonania opcji wcześniejszego wykupu obligacji, wcześniejszego zwrotu kapitału. Działania podejmowane przez emitenta (opcja przedpłaty odsetek, opcja wykupu obligacji przed terminem zapadalności) wynikają z treści umowy. Zawarte w tej umowie uregulowania, jak i podjęte przez emitenta działania w ramach tych zapisów, skutkujące w przypadku wcześniejszego wykupu obligacji (przed terminem zapadalności), przy wcześniejszym zrealizowaniu opcji zaliczkowej wypłaty odsetek (opcja przedpłaty odsetek) za cały okres subskrypcji, ustalenia i zapłaty kwoty wykupu obligacji w kwocie niższej, niż kwota główna – wartość nominalna (niższa niż 100.000.000 zł) wynikały z konieczności potrącenia z kwoty wykupu należnej subskrybentowi obligacji kwoty odpowiadającej zaliczkowo wypłaconej kwocie odsetek za czas, w którym emitent korzystał z kapitału.

To oznacza, że na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. i art. 11 ust. 5 u.u.p.o kwota wolna od podatku, to kwota 14 720 136,99 zł, bowiem spełnia wymóg definicji odsetek. Natomiast kwota 59 678 557,01 zł nie może być uznana jako odsetki.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011r., sygn. akt III SA/Wa 692/11, stwierdzono, że zbycie obligacji przez podmiot krajowy ich zagranicznemu emitentowi oraz osiąganie przychodów z odsetek od tych obligacji stanowią dwa odrębne, niezależne od siebie, rodzaje źródeł przychodów, o których mowa w art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p.

Konsekwencją przyjęcia powyższego stanowiska jest uznanie, że kwota 59 678 557,01 zł w istocie rzeczy stanowi zaliczkę na poczet wykupu obligacji przed maksymalnym terminem zapadalności. Przedmiotowa kwota została wypłacona Bankowi przez Emitenta w dniu 29 grudnia 2003r. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. zaliczki nie stanowią przychodu podatkowego. Wykup obligacji nastąpił w dniu 15 września 2004r. Zasadnie zatem uznały organy podatkowe, że przedmiotowa kwota podlega opodatkowaniu w 2004r.

Na marginesie należy zauważyć, że u podstawy zarzutu Banku, iż od dnia nabycia obligacji przez Bank, to jest od dnia 25 listopada 2003r., do dnia ich wykupu przez Emitenta, to jest do dnia 15 września 2004r., upłynęło 295 dni, a nie 294 dni, jak ustalił organ, leży błąd popełniony przez Bank. Mianowicie Bank dokonując wyliczeń dotyczących liczby dni między tymi datami uwzględnił również dzień, w którym doszło do nabycia obligacji przez Bank. Tymczasem zasadą jest, że dnia, w którym nastąpiło określone zdarzenie stanowiące początek terminu oznaczonego w dniach, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu (art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego oraz art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej).

W odniesieniu do oceny dokumentów z Singapuru uzyskanych przez Bank, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w pełni w tym zakresie pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1769/13, w którym podkreślono, że przedłożony przez skarżącą dokument z Urzędu Skarbowego Singapuru nie może mieć dla sprawy (a więc kwalifikacji prawnej "przedpłaconych odsetek" w świetle art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej) przesądzającego znaczenia.

NSA wyraźnie i jednoznacznie podzielił ocenę dokonaną przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie był obowiązany uwzględnić te ocenę prawną, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi z uwagi na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.