Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 433/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2017 poz 1383
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, Protokolant, referent stażysta Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi małoletniej Z. D. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego P. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz przedstawiciela ustawowego małoletniej Z. D. – P. C. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. P. D. - przedstawiciel ustawowy małoletniej Z. D., reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu - K. D.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ojciec małoletniej zmarł tragicznie w wieku [...] lat. Zmarły posiada udokumentowany 1 rok i 13 dni łącznego okresu ubezpieczenia. W trakcie drogi zawodowej nie posiadał większych przerw w ubezpieczeniu. Wymagany ustawą okres składkowy i nieskładkowy dla ubezpieczonych między 22 a 23 rokiem życia wynosi 3 lata. W przypadku ubezpieczonego, który przed śmiercią - pod koniec kwietnia 2017 r. skończył 22 lata - okres ten wynosi nie 2, lecz 3 lata. Istotną przeszkodą w zdobyciu przez ubezpieczonego wymaganych ustawą okresów składkowych było nadużywanie przez ostatnie lata [...]. Nieleczona "depresja" i stan załamania nerwowego doprowadziły do jego śmierci. Pomimo choroby [...] ubezpieczony w okresie przed śmiercią pracował, zgon nastąpił w trakcie ubezpieczenia. Gdyby nie targnięcie się na własne życie z powodu załamania nerwowego, miałby więc szanse wypracować wymagane okresy składkowe.

Wnioskodawczyni podniosła również, że nie posiada żadnego majątku. Utrzymuje się wraz z małoletnią córką ze świadczeń otrzymywanych z GOPS w [...]. Otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 95,00 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 193,00 zł oraz świadczenie wychowawcze w kwocie 500,00 zł. Zaznaczyła, że nie pracuje, w roku poprzednim, tj. 2016 r., również nie osiągnęła żadnego dochodu, bowiem w tym czasie urodziła i opiekowała się małoletnią córką. Obecnie jest w ciąży z drugim dzieckiem zmarłego K. D. Nadto studiuje zaocznie, co wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Prezes ZUS decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], stosując art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.), odmówił przyznania małoletniej Z. D. renty rodzinnej w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu organ powołał art. 83 ust. 1 ww. ustawy wskazując, że wymienione w nim przesłanki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania tego rodzaju świadczenia. Zaznaczył, że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega spełnienie powyższych warunków przez osobę zmarłą, a następnie przez wnioskodawcę - członka rodziny osoby zmarłej.

Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 22 lat życia ojca dziecka udokumentowano tylko 1 rok i 13 dni łącznych okresów składkowych, zamiast wymaganych ustawą 3 lat. Ponadto, ojciec dziecka z dniem [...] kwietnia 2015 r. zakończył kontynuowanie nauki, natomiast pierwsze objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi po zakończeniu nauki nastąpiło w dniu [...] marca 2016 r., tj. po upływie 10 miesięcy i 7 dni. Zmarły zarejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna poszukująca pracy dopiero w dniu [...] listopada 2015 r., tj. po upływie 6 miesięcy i 22 dni od zaprzestania nauki.

Zdaniem Prezesa ZUS, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w zaistniałych przerwach w ubezpieczeniu wobec ojca dziecka nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy i nie zostały wykazane żadne inne szczególne okoliczności uniemożliwiające wykonywanie zatrudnienia oraz objęcie ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Tym samym brak jest podstaw do przyznania małoletniemu dziecku renty rodzinnej na mocy przepisu art. 83.

Końcowo organ wskazał, że przy rozpatrywaniu uprawnień do ww. świadczenia ocenie podlegała również sytuacja materialna małoletniej, jednak nie stanowi ona wyłącznego kryterium przesądzającego o przyznaniu renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. pełnomocnik P. D. złożył do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie:

a) art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez odmowę prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku pomimo istnienia przesłanek, tj. szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie renty,

b) art. 65 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, tj. pominięcie, że osobę zmarłą traktuje się jako całkowicie niezdolną do pracy,

c) art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez:

- niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz dowolne przyjęcie, że nie zachodzą szczególne okoliczności, pomimo, iż zmarły nie miał wpływu na stan choroby psychicznej, ani możliwości zapobieżenia jej skutkom,

- wyprowadzenie błędnego wniosku, iż zmarły nie był całkowicie niezdolny do pracy i na tej podstawie zanegowanie szczególnych okoliczności występujących w niniejszej sprawie,

- wydanie decyzji bez oparcia w materiale dowodowym.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uwzględnienie wniosku w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji poprzez przyznanie wnioskodawczyni prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezes ZUS, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, iż z dokumentacji emerytalno-rentowej wynika, że na przestrzeni 22 lat życia ojca dziecka - zamiast wymaganych 3 lat okresów składkowych i nieskładkowych - udokumentowano 1 rok i 13 dni okresów składkowych.

Zaznaczył, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. Przy czym przez szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS rozumie się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę w kontynuowaniu zatrudnienia. Niespełnienie przez ojca dziecka powyższego warunku powoduje, że nie można skutecznie domagać się renty rodzinnej w drodze wyjątku, jako że prawo do tego świadczenia jest pochodną prawa przysługującego ubezpieczonemu.

Dalej organ wskazał, że w okresach od dnia [...] kwietnia 2015 r. do [...] lutego 2016r. oraz od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] lipca 2016 r., ojciec dziecka nie wykonywał żadnej pracy ani innej działalności potwierdzonej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. We wskazanych przerwach nie była wobec ojca dziecka orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od jego woli, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne z niezdolnością do pracy. Wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, że ojciec dziecka ze względu na stan zdrowia nie mógł podjąć zatrudnienia.

Organ zaznaczył, że uzależnienie ojca dziecka od [...] nie może zostać uznane za okoliczność usprawiedliwiającą bezczynność zawodową. Poprzez podjęcie leczenia miał on możliwość przezwyciężenia skutków tego uzależnienia, bowiem uzależnienie nie stanowi nie dającej się usunąć przeszkody, która uniemożliwiałaby świadczenie pracy. Nie jest też zdarzeniem skutkującym niezdolnością do pracy i nie może być uznane za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ww. ustawy.

Podsumowując, organ zaznaczył, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Podnoszone trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z przepisu art. 83 ww. ustawy nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.

Pismem z dnia 18 lutego 2018 r. pełnomocnik P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] stycznia 2018 r. zarzucając naruszenie:

a) art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez odmowę prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku pomimo istnienia przesłanek, tj. szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie renty,

b) art. 65 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, tj. pominięcie, że osobę zmarłą traktuje się jako całkowicie niezdolną do pracy,

c) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 180 § 1 k.p.a. poprzez:

- niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz zupełnie dowolne przyjęcie, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, pomimo że zmarły nie miał wpływu na stan choroby psychicznej, ani możliwości zapobieżenia jej skutkom,

- wyprowadzenie błędnego wniosku, iż zmarły nie był całkowicie niezdolny do pracy i na tej podstawie zanegowanie szczególnych okoliczności występujących w niniejszej sprawie,

- wydanie decyzji bez oparcia w materiale dowodowym, tj. w oparciu jedynie o postawioną tezę niepopartą żadnymi dowodami,

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.

Z związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi pełnomocnik wskazał, że okoliczność nieleczonej depresji oraz nagłej, tragicznej śmierci ojca małoletniej Z. D. - jest szczególną okolicznością z art. 83 ust. 1 ww. ustawy, która spowodowała, że ubezpieczony nie udokumentował wymaganych ustawą okresów składkowych i nieskładkowych. [...] jak wiele innych chorób stanowi dolegliwość, do powstania której człowiek nie zawsze przyczynia się w sposób świadomy. Jednak skutki tej choroby nie zależą już od jego woli. W pewien sposób natomiast wykluczają aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności ich przezwyciężenia. Pełnomocnik podkreślił, że pomimo choroby [...] ubezpieczony w okresie przed śmiercią pracował, a zgon nastąpił w trakcie ubezpieczenia. Gdyby nie załamanie nerwowe i jego tragiczne konsekwencje, ubezpieczony miałby szanse zdobyć wymagane okresy składkowe.

Pełnomocnik zaznaczył również, że sytuacja materialna Z. D. jest bardzo trudna. Jej matka P. D. nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Obecnie urodziła drugie dziecko po ojcu K. D. Ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dwojgiem dzieci, nie może podjąć pracy zarobkowej.

Matka utrzymuje się wraz z małoletnimi dziećmi ze świadczeń otrzymywanych z GOPS w [...]. Otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 95,00 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 193,00 zł oraz świadczenie wychowawcze. Nie pracuje, w latach poprzednich, tj. 2016 r. i 2017 r., również nie osiągnęła żadnego dochodu, bowiem wówczas urodziła i opiekowała się małoletnią córką. Obecnie studiuje zaocznie, co wiąże się z dodatkowymi kosztami.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2017 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017, poz. 1383), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, jest finansowane z budżetu państwa, a jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Możliwość orzekania według uznania administracyjnego nie oznacza pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie. Z przepisu art. 83 ust. 1 ww. ustawy wynikają przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego, przy czym dopiero łączne spełnienie wszystkich przesłanek może stanowić podstawę przyznania przedmiotowego świadczenia.

Zgodnie z art. 124 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w postępowaniach w sprawach o świadczenia w drodze wyjątku Prezes ZUS ma obowiązek stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem podejmując decyzję w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, organ jest związany rygorami procedury administracyjnej w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania.

Prowadząc postępowanie organ winien realizować zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a związku z tym winien wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz starannie uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, że uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o uznanie administracyjne, ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zasada ta stanowi, iż organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwianiu sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezes ZUS uchybił wskazanym powyżej obowiązkom procesowym, bowiem nie rozpatrzył w sposób pełny i wnikliwy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w świetle przesłanki "szczególnych okoliczności" w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Decyzja z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymana następnie w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., została więc wydana co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bez należytego rozważenia okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W sprawie nie jest kwestionowane, że Z. D. jest córką osoby ubezpieczonej, przy czym ze względu na wiek nie może podjąć pracy ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Ponadto nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Jak wynika z akt sprawy na osobę w rodzinie przypada 144,00 zł miesięcznie, a więc kwota znacznie niższa od wysokości najniższej emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, której wysokość w dacie orzekania przez organ wynosiła 1000,00 zł (art. 85 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.).

Ocenie Sądu podlegają zatem ustalenia organu pod kątem "szczególnych okoliczności" dla zbadania, czy przesłanka ta w sprawie niniejszej została spełniona.

Podkreślić w tym miejscu należy, że za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania przepisu art. 83 ust. 1 ww. ustawy uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków, przy czym zdarzenie to bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby.

Z akt sprawy wynika, że zmarły ojciec małoletniej Z. D. był uzależniony od [...]. Wprawdzie uzależnienie od [...] samo w sobie nie może stanowić okoliczności szczególnej, o jakiej mowa w art. 83 ust. 1 ww. ustawy, jednak podlegać musi ocenie w całokształcie wszystkich innych okoliczności, charakteryzujących określony przypadek i składających się na przebieg drogi życiowej określonej osoby w kontekście uprawnień do ubezpieczenia społecznego. Z tego powodu, że jak wiele innych chorób jest to dolegliwość, do powstania której człowiek, w mniejszym lub większym stopniu, przyczynia się świadomie bądź nie. Jednak skutki tej choroby nie zależą już w pełni tylko od jego woli. Sam fakt uzależnienia od [...] ojca małoletniego dziecka, mający wpływ na nieuzyskanie przez niego uprawnień rentowych w trybie zwykłym, nie może więc być traktowany niejako automatycznie jako sankcja wykluczająca jego małoletnią córkę z grona adresatów normy zawartej w art. 83 ust. 1 ww. ustawy. Rozróżnić bowiem należy sytuację, kiedy osoba uzależniona od [...] podejmuje, bądź nie podejmuje, próby leczenia i w tym pierwszym przypadku, nawet nieskutecznym w zakresie rokowania, można ją traktować jako usprawiedliwiającą brak wymaganego okresu ubezpieczenia. Z jednym wszakże zastrzeżeniem, a mianowicie indywidualnego podejścia do każdego z tych przypadków. Powyższy pogląd, który podziela w pełni Sąd w składzie orzekającym, został zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2126/11 (publ. LEX nr 1110206). Wprawdzie stanowisko Sądu dotyczyło skarżącego cierpiącego na chorobę alkoholową, jednak pozostaje w pełni aktualne w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy.

W sprawie niniejszej organ nie poczynił jednoznacznych ustaleń, czy zmarły K. D. podejmował próby leczenia uzależnienia od [...], czy też nie. Motywując decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. organ w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził jedynie, że uzależnienie od [...] nie może zostać uznane za okoliczność usprawiedliwiającą bezczynność zawodową, oraz że poprzez podjęcie leczenia ojciec dziecka miał możliwość przezwyciężenia skutków choroby. Organ nie wystąpił jednak do pełnomocnika wnioskodawczyni o przedstawienie dowodów (dokumentów) potwierdzających, że zmarły ojciec dziecka takie leczenie podejmował. Wprawdzie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik wzmiankował o "nieleczonej depresji" zmarłego ojca dziecka, jednak w ocenie Sądu użycie takiego sformułowania nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia przez organ, że zmarły nie podejmował leczenia uzależnienia od [...], a związku z tym, że w sprawie nie istnieją szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby brak okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania świadczenia w tzw. zwykłym trybie.

Ponadto zauważyć należy, że w dacie śmierci, tj. w dniu [...] maja 2017 r., ojciec dziecka pozostawał w ubezpieczeniu. Powyższe jednoznacznie wynika z akt postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie została w ogóle przez organ uwzględniona przy badaniu spełnienia przesłanki szczególnych okoliczności. Tymczasem w aktach postępowania administracyjnego okres od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] maja 2017 r. (ponad dziewięć miesięcy) organ odnotowuje jako okres zatrudnienia zmarłego K. D., co odzwierciedla "Karta przebiegu zatrudnienia". W ocenie Sądu, śmierć, a co za tym idzie powstanie u ojca dziecka całkowitej niezdolności do pracy w trakcie pozostawania w ubezpieczeniu, stanowi w niniejszej sprawie okoliczność szczególną w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Można bowiem założyć, że gdyby ojciec małoletniej Z. D. nie zmarł, nadal wykonywałaby pracę i miałby możliwość wypracowania okresu niezbędnego do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona właściwej oceny przesłanki "szczególnych okoliczności", o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Organ zwróci się do pełnomocnika wnioskodawczyni o przedstawienie informacji (dokumentów), które mogłyby potwierdzać, że zmarły ojciec dziecka podejmował leczenie uzależnienia od [...]. Weźmie również pod uwagę fakt, który ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, a mianowicie, że w dacie śmierci - mając zaledwie 22 lata - ojciec dziecka pozostawał w ubezpieczeniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania - obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).