Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 560/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 151, art. 133 par. 1, art. 106 par. 3 i 5
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 278
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi E. M. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wójt Gminy na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001r. nr 115 poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał M. D. oraz E. M. - współwłaścicielom działki Nr [...] położonej w O. usunięcie nawiezionej ziemi z naturalnego zagłębienia terenu na tej działce na odcinku o długości 47 m od granicy z drogą gminną w kierunku wschodnim, szerokości od 8 do 22m i głębokości od 1m w początkowym, do 3,4m w końcowym odcinku, zgodnie z załączoną do decyzji mapą (załącznik Nr 1), na której to kolorem czerwonym zaznaczono obrys nawiezionej ziemi.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podał, iż decyzją z dnia 13 marca 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości uprzednio wydaną decyzję Wójta Gminy Strawczyn znak: [...] nakazującą S. D. usunięcie nawiezionej ziemi z naturalnego zagłębienia terenu działki nr [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Przeprowadzone ponownie postępowanie w sprawie pozwoliło na ustalenie, że pierwotnie na nieruchomości S. D., oznaczonej jako działka nr [...] położonej w O. istniał wąwóz jako naturalne zagłębienie terenu. Wąwozem tym w sposób naturalny spływały wody opadowe z wyżej położonych terenów. S. D. zasypał przedmiotowy wąwóz zmieniając tym samym stosunki wodne na gruncie. Zasypanie naturalnego wąwozu uniemożliwiło odpływ wód opadowych, przez co powstały zastoiska wodne i spiętrzania się wód - czyli zjawiska nie występujące przed jego zasypaniem. Zmiana stosunków wodnych spowodowała szkody na gruntach rolnych oraz w budynkach P. Z. i J. S. Organ podniósł, iż zebrany materiał dowodowy wskazuje, że została wypełniona przesłanka z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Z tych względów należało nakazać aktualnym właścicielkom nieruchomości przywrócenie stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionej ziemi z naturalnego zagłębienia terenu na działce Nr [...], zgodnie z załączoną do decyzji mapą.

Od decyzji tej odwołanie złożyły M. D. oraz E. M. - współwłaścicielki działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., powyższą decyzję utrzymało w mocy.

Podzielając w całości ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną organu I-szej instancji, Kolegium podniosło, iż fakt zasypania naturalnego zagłębienia terenu znajduje potwierdzenie w opracowanej w miesiącu maju 2007r. opinii, w której wskazano, że w wyniku zasypania wąwozu jest niemożliwy odpływ wód dnem wąwozu. Obecnie wody spływają od wzgórza (418,6) poprzez wąwozy oraz obszar pól uprawnych J. S., dopływając do wlotu wąwozu na działce nr [...] ulegają spiętrzeniu. Piętrzenie się wody powoduje wzrost prędkości tej wody, a w konsekwencji prowadzi do wymywania i transportu gleby. Przed nawiezieniem ziemi do naturalnego zagłębienia terenu na działce nr [...]- kierunek naturalnego odpływu wód z terenów rezerwatu [...] i działki nr [...] będącej własnością J. S. przebiegał do granicy działki z drogą 639 na wysokości przepustu drogowego, a następnie przepustem pod drogą gminną do wąwozu na działce nr [...] i wąwozem. Fakt istnienia na działce nr [...] wąwozu, którym spływały wody z ulewnych opadów z terenów wyżej położonych, jak również fakt jego zasypania, potwierdziło trzech świadków składając oświadczenia do protokołu z dnia 28.08.2008r. W ocenie organu odwoławczego organ I-szej instancji dołożył wszelkich starań, aby w sposób jednoznaczny określić gabaryty zasypanego wąwozu zlecając uprawnionemu geodecie wykonanie pomiarów sytuacyjno -wysokościowych.

Z treści mapy opracowanej przez geodetę, przyjętej do zasobów Powiatowego Ośrodka Geodezyjnego i Kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 8.07.2008r. i zaewidencjonowanej pod nr 2271-106/2008, wynikają aktualne rzędne terenu działki nr [...]. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się także mapa zasadnicza w skali 1:1000, nr mapy 143.243024 - z treści której wynika, iż na działce nr [...] istniało zagłębienie w terenie. Celem ustalenia zakresu szkód powstałych na nieruchomości J. S. oraz P. Z. organ I instancji przeprowadził w dniu 26.09.2008r. oględziny oraz zostały odebrane wyjaśnienia od wyżej wymienionych osób. Z treści oświadczenia J. S. wynika, iż dotychczasowe użytkowanie działki nr [...] tj. jako grunty orne stało się niemożliwe z uwagi na fakt, i na skutek większych opadów tworzą się zastoiska wody, a spływająca woda rozmywa grunt. Ograniczenie odpływu wód opadowych przed zasypaniem wąwozu spowodowało przesiąkanie wód opadowych do piwnic budynku inwentarskiego na działce nr [...] , co spowodowało wyłączenie tej piwnicy z użytkowania. Z kolei P. Z. wskazuje, iż na działce będącej jego własnością w maju i czerwcu 2005r. wody opadowe poprzez zmianę kierunku ich spływu spowodowały zniszczenie upraw polowych oraz zamulenie stawu rybnego. Natomiast wiosną 2008r. w wyniku ograniczenia i zmiany kierunku odpływu wód opadowych, woda opadowa dostała się do piwnic budynku mieszkalnego położonego w sąsiedztwie zasypanego "wąwozu". Do wypompowywania wody dwukrotnie wzywana była straż pożarna. Z kolei wiosną 2008r. gromadząca się woda opadowa zniszczyła "przyczółek" mostka niszcząc jednocześnie wejście na posesję. Zebrane dowody wskazują, iż przed zaspaniem ziemią istniejącego zagłębienia na działce nr [...] szkody na nieruchomości będącej własności J. S. i P. Z. nie występowały.

W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy wskazuje, że została wypełniona przesłanka art.29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne. Z tych względów organ I instancji zasadnie nakazał aktualnym właścicielom nieruchomości przywrócenie stanu poprzedniego poprzez usunięcie nawiezionej ziemi z naturalnego zagłębienia terenu na działce nr [...], zgodnie z załączoną do decyzji mapą.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniosły E. M. i M. D., zarzucając temu rozstrzygnięciu:

1/ naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne;

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne;

3/ nieważność decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. (decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, a w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą).

Wskazując na te podstawy zaskarżenia wniosły o:

uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,

ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości,

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji z uwagi na fakt, iż wykonanie tych decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Nadto skarżące wniosły o dopuszczenie dowodów z dokumentów: wyrysu z mapy ewidencyjnej działki nr [...], opinii hydrologicznej oraz dokumentacji fotograficznej w ilości 3 sztuk.

W uzasadnieniu skargi w zakresie pkt. 2 zarzutów podniesiono w szczególności, iż działka nr [...] J. S. i działka nr 502/1 P. Z., na których powstały rzekomo w skutek działania S. M. D. szkody w maju 2005 r. nie są działkami sąsiadującymi z działką nr [...], na której miało dojść w ocenie organów obu instancji do zmiany stanu wody na gruncie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Szkody na działkach nr [...] J. S. oraz na działce nr 502/1 P. Z. powstały przed zasypaniem wąwozu przez ówczesnego właściciela działki nr [...] S. M. D. Skarżące podniosły, iż J. S. podczas rozprawy administracyjnej w dniu 14 czerwca 2006 r. (k. 34 akt), w maju 2005r,.oświadczył, iż w imię wyższych celów olbrzymie ilości wody zostały skierowane przez strażaków na jego pole w celu zabezpieczenia przed osunięciem się skarpy na której stoi Pałac - muzeum. Dodatkowo wskazuje on, iż przeszkodę dla odpływu wody z jego działki w kierunku działki nr [...] stanowi przede wszystkim droga nr 639, która wskutek podnoszenia jej, wykonania asfaltu, znajduje się wyżej niż jego działka i powoduje spiętrzenie wody na działce nr [...]. Winy za powstanie szkód na działkach nr [...] i 502/1 w maju 2005 r. nie można przypisać działaniu poprzednika prawnego skarżących, gdyż szkody te powstały w znacznym oddaleniu od działki nr [...], na obszarze działek nr [...] i 502/1. W aktach sprawy brak jest jednak właściwej dokumentacji dotyczącej tych szkód. W szczególności nie została sporządzona żadna mapa lub szkic przedstawiający miejsce powstania tych szkód. Co istotne większość map, które znajdują się w aktach sprawy, a które mają dotyczyć zmiany stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...] nie obejmuje swoim zasięgiem miejsc, w których powstały te szkody.

W ocenie skarżących to nie działanie S. M. D., a działanie strażaków, wcześniejsze działania zarządcy drogi nr 639 stanowiło w tym przypadku naruszenie naturalnych stosunków wodnych i powstanie szkód na działkach J. S. i P. Z. oznaczonych nr [...] i 502/1. Skarżące podkreśliły także, iż szkody, jakich doznali J. S. i P. Z. miały charakter jednorazowy. Z kolei podniesienie drogi i wybudowanie przepustu jest ewidentną ingerencją w naturalność przepływu wód i powinno być przedmiotem projektu budowlanego w momencie ich wykonania, a odprowadzenie tak skoncentrowanych wód opadowych na działkę nr [...] powinno być uzgodnione z właścicielem tej działki. W sprawie brak jest dowodów na to kiedy, przez kogo i za czyją zgodą powstał przepust pod drogą nr 639.

W sprawie niniejszej brak jest dowodów wskazujących na szkodliwe, a tym bardziej długotrwałe oddziaływanie zmian dokonanych przez S. M. D., nie tylko na grunty sąsiednie, ale również na gruntu dalej położone tj. działki nr [...] i 502/1, a pomiędzy szkodami powstałymi na tych dwóch działkach w maju 2005 r., a działaniami właściciela działki nr [...] brak jest jakiegokolwiek związku przyczynowego. W zakresie naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne skarżące podniosły, iż rozwiązania pozwalające na uniknięcie ostatecznego rozwiązania, jakim jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego, analizowane przez organ administracyjny nie są jedynymi możliwym w zaistniałej sytuacji, a przeprowadzona przez organy obu instancji analiza dwóch rozwiązań dotyczących dróg nr 637 i 638 jest niewystarczająca i oparta jedynie na twierdzeniach, a nie faktach i dowodach przeprowadzonych w sprawie.

Odnośnie zarzutów zawartych w pkt 1 skargi podniesiono w szczególności, iż organy w toku postępowania:

- pominęły opinię wykonaną przez biegłego, która jest częścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

- oparły ustalenia dotyczących zasypania przez S. M. D. wąwozu na działce nr [...] na ustaleniach dokonanych w czasie oględzin z udziałem biegłego bez wchodzenia na przedmiotową działkę (k. 99),

Skarżące podniosły, iż sporządzenie przez biegłego dokładnych przekrojów poprzecznych wąwozu, stanowiących załącznik do aneksu od opinii tego biegłego, nastąpiło w sytuacji, gdy biegły ten nie był na działce nr [...] i nie przeprowadzał na niej żadnych pomiarów, w związku z czym przekrojów tych, które posłużyły biegłemu do wykonania obliczeń nawiezionej przez S. M. D. ziemi, nie można uznać za wiarygodne,

- oparły ustalenie odnośnie szkód powstałych w 2005 r. na działkach J. S. i P. Z. na oględzinach (k. 296-298) przeprowadzonych w dniu 26 września 2008 r. (po ponad 3 latach od ich wystąpienia), co również nie może być uznane za wiarygodne,

- uznały podtopienia budynku na działce P. Z., za szkodę wywołaną działaniami S. M. D., w sytuacji gdy w informacji Straży Pożarnej ze zdarzenia jakie miało miejsce w dniu 19 stycznia 2008 r. (k. 170), widnieje jako prawdopodobna przyczyna zdarzenia - gwałtowne opady deszczu i topnienie śniegu,

- ustalenie w oparciu o opinię biegłego wielkości zasypanego wąwozu w sytuacji gdy świadkowie zeznają, że wąwóz zaczynał się w pewnej odległości od drogi, a wyznaczając ten pas organ nie wziął pod uwagę istniejących na gruncie, a nie zaznaczonych na mapie elementów krajobrazu w postaci trzech drzew znajdujących się przy granicy działki z drogą oraz zaznaczonych na mapie elementów infrastruktury w postaci słupa elektrycznego i wodociągu.

W uzasadnieniu pkt 3 zarzutów skargi skarżące podniosły, iż wykonanie decyzji zmusza je do odkopania znajdującego się na działce słupa linii elektrycznej, co skutkować będzie, w zależności od tego, na jakiej głębokości znajdują się fundamenty słupa, w najlepszym wypadku do osłabienia jego podstawy, a w konsekwencji "grozić jego przewaleniem się w przyszłości i zerwaniem linii".

Podobnie sprawa wygląda jeżeli chodzi o znajdujące się na działce wieloletnie drzewa. Również w okolicach oznaczenia przekroju 25 widnieje na mapie oznaczenie nitki wodociągu. W sprawie nie zostało ustalone na jakiej głębokości biegnie ten wodociąg, z całą pewnością można jednak stwierdzić, że wykonanie prac jakich wymaga usunięcie tak dużej ilości ziemi, do czego jest potrzebny ciężki sprzęt, doprowadzi do uszkodzenia tego wodociągu.

Zaskarżona decyzja nie obejmuje również płotu. W tej sytuacji wykonanie prac ziemnych polegających na wykopaniu wąwozu naruszy ten płot, co do którego legalności nie zostały przez organ poczynione żadne ustalenia. W przypadku, gdyby prace ziemne nie obejmowały tego ogrodzenia, pozostanie ono w stanie nienaruszonym, co oznaczać będzie dalszą niemożność spływu wód w tym kierunku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Podkreślić przede wszystkim trzeba, że sytuacji gdy w skardze zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności kontroli Sądu zostaje poddana ocena zastosowania przez organy przy załatwianiu sprawy przepisów procedury administracyjnej. Zastosowanie się przez organy do zawartych w niej zasad w istotny bowiem sposób rzutuje na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego. Nie może budzić wątpliwości, że tylko należycie ustalony stan faktyczny pozwala ocenić zasadność zastosowanych przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie podniesiony przez skarżące zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny.

Otóż, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co pozwoli dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie jego odniesienia do konkretnej normy prawnej. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne w sprawie mogą być wykazane.

Konkretyzację tej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujący organ prowadzący postępowanie do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wbrew zarzutom skargi w sprawie niniejszej organy obu instancji uczyniły zadość tym wymogom.

Materiał dowodowy w oparciu o który organy poczyniły ustalenia faktyczne stanowiły w szczególności:

1/ oględziny nieruchomości przeprowadzone przez organ I instancji,

2/ zeznania świadków,

3/ opinia wraz z aneksem sporządzona przez biegłego posiadającego kwalifikacje do wykonywania dokumentacji hydrologicznych,

4/ dokumentacja geodezyjno- kartograficzna,

5/ informacja straży pożarnej.

W ocenie Sądu materiał ten jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy. Uprawniał też organy do przyjęcia, iż na działce nr [...] położonej w O. stanowiącej współwłasność skarżących istniało naturalne zagłębienie terenu nazywane "wąwozem" i doszło do jego zasypania przez poprzednika prawnego skarżących – S. M. D. Fakt istnienia na przedmiotowej działce wąwozu, którym spływały wody z ulewnych opadów z terenów położonych wyżej, jak też fakt jego zasypania znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków Z. P., H. Z., A. D. (do protokołu z dnia 28.08.2008r.), jak również opinii biegłego z zakresu hydrologii z maja 2007r. z załączoną mapką z dnia 11.05.2007r. Na istnienie naturalnego zagłębienia terenu na działce nr [...] wskazują również wykonane w dniu 25.06.2008r. przez uprawnionego geodetę pomiary kontrolne sytuacyjno – wysokościowe przedstawione na mapie z dnia 10 lipca 2008r., zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym pod numerem 2271-106/2008. Dokonane pomiary geodezyjne, jak również aneks do opinii biegłego z zakresu hydrologii potwierdziły nawiezienie ziemi do "wąwozu" oraz podwyższenie terenu na działce skarżących, przy czym wysokość nawiezionej ziemi wynosi od 1 do 3,4 m na długości 47m i szerokości od 8 do 22m.

W świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, iż na działce skarżących istniało naturalne zagłębienie terenu "wąwóz" , który został zasypany przez S. M. D. Gabaryty tego zagłębienia zostały przez organy ustalone prawidłowo w oparciu o dokumentację geodezyjno - kartograficzną przyjętą do zasobu geodezyjno- kartograficznego. Wymiary tego zagłębienia obrazuje mapa zaewidencjonowana pod nr 2271-106/2008r., przyjęta do zasobu w dniu 8.07.2008r., sporządzenie której zlecił uprawnionemu geodecie organ I-szej instancji. Z opracowania tego wynikają aktualne rzędne terenu działki nr [...]. Z kolei z treści mapy zasadniczej nr 143.243024 (w skali 1:1000 ) wynika, iż na działce skarżących istniało zagłębienie.

Trzeba podnieść, iż z opinii biegłego z maja 2007r. (oraz z zawartej w niej mapy z zaznaczonym kierunkiem spływu wód) wynika, iż przed zasypaniem naturalnego zagłębienia terenu na działce skarżących kierunek naturalnego odpływu wód z terenów rezerwatu [...] i działki będącej własnością J. S. ( działka nr [...]) przebiegał do granicy działki z drogą 639 na wysokości przepustu drogowego, a następnie przepustem pod drogą gminną do "wąwozu" na działce nr [...] i wąwozem. Z kolei z mapy sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:1000 oraz mapy sytuacyjno – wysokościowej sporządzonej przez geodetę z dnia 8.07.2008r. wynika, iż poziom gruntów J. S. był wyższy, natomiast poziom gruntów S. D. był niższy. W opinii biegłego z zakresu hydrologii wskazano, iż w wyniku zasypania "wąwozu" jest niemożliwy odpływ wód dnem tego "wąwozu". Obecnie wody spływają od wzgórza (418,6) poprzez wąwozy oraz obszar pól uprawnych J. S., dopływając do wlotu " wąwozu" na działce nr [...] ulegają spiętrzeniu. Piętrzenie wód na działce nr [...] i 502/1 powoduje wzrost prędkości wody, a w konsekwencji dochodzi do wymywania i transportu gleby. W ten sposób dochodzi także do zamulania niżej położonego stawu.

Prawidłowo także organy orzekające ustaliły zakres szkód powstałych na działkach J. S. i P. Z., opierając ustalenia nie tylko o oświadczenia tych osób, ale także na oględzinach przedmiotowych nieruchomości z dnia 26.09.2008r., materiale fotograficznym oraz informacji Straży Pożarnej ze stycznia 2008r. Analiza całego materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, a omówionego szczegółowo w uzasadnieniach decyzji, jednoznacznie wskazuje, iż zasypanie "wąwozu" zmieniło stosunki wodne na gruncie - uniemożliwiło bowiem odpływ wód opadowych, przez co powstały zastoiska wodne i piętrzenie wody na działce nr [...] i 502/1, a przez to wymywanie gleby. Zamiana stosunków wodnych spowodowała szkody na gruntach rolnych J. S. i P. Z. oraz w ich budynkach. Ograniczenia odpływu wód opadowych przez zasypanie "wąwozu" spowodowało przesiąkanie wód gruntowych do piwnicy budynku inwentarskiego na działce nr [...]. Z kolei w maju i czerwcu 2005r. na działce nr 502 wody opadowe powyrywały doły na długości ok. 30m,szerokości 5-6 m i około 2 m głębokości. Zniszczeniu uległy warzywa, uprawa ziemniaków. Doszło także do zamulenia stawu rybnego. Wiosną 2008r. poprzez brak odpływu wód roztopowych i opadowych z działki nr 547/9 sąsiadującej z działką nr [...] woda dostała się do piwnicy budynku mieszkalnego P. Z.

Z akt sprawy wynika także, iż szkody te nie wystąpiły jednokrotnie, ale miały miejsce kilkukrotnie. Nie wystąpiły tylko w 2005r. ale miały miejsce także w 2008r., przy czym co wymaga podkreślenia, właściciele działek sąsiednich z działką skarżących stwierdzili w toku postępowania, iż przed zasypaniem " wąwozu" szkody nie powstawały.

Tak ustalony stan faktyczny dawał organom podstawę do zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1/ zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2/ odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 tej ustawy jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz, prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Przepis ten zatem precyzyjnie wskazuje jakie okoliczności należało ustalić w celu rozstrzygnięcia sprawy. Zastosowanie tego przepisu wymagało więc uprzedniego ustalenia, czy właściciele działki nr [...] swoim działaniem spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, a następnie ustalenia czy może zachodzić związek przyczynowy pomiędzy spowodowaną zmianą a szkodą dla gruntów sąsiednich, przy czym ustawodawca wyraźnie wskazuje, iż chodzi o grunty sąsiednie, a nie sąsiadujące ( np. bezpośrednio) z działkami podmiotu, który dopuszcza się zmiany stanu wody na gruncie.

Na gruncie sprawy niniejszej zadaniem organów orzekających było ustalenie czy istotnie na działce skarżących istniało naturalne zagłębienie " wąwóz", czy doszło do jego zasypania, a jeśli tak to wpływu tych prac na stosunku wodne na działkach sąsiednich. Trzeba podkreślić, iż przepis art. 29 ustawy Prawo wodne nie zobowiązuje organu do ustalania wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie, ale wyjaśnienia, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu na gruncie sąsiednim. Wymaga także podkreślenia, iż postępowanie prowadzone w oparciu o art. 29 tej ustawy ma wykazać zasadność nakazania właścicielowi danej nieruchomości przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Ustawa Prawo wodne nie zawiera wprawdzie definicji " zmiany stanu wody na gruncie", niemniej jednak formułując ją można posiłkować się treścią art. 29 ust. 1 i 2 . Nadto na właścicielu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Analiza przepisu art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie , dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakich mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Działanie takie to przykładowo zmiana naturalnego ukształtowania terenu w skutek zasypania naturalnego zagłębienia " wąwozu", którym dotychczas spływała woda z terenów wyżej położonych.

W sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Materiał dowodowy omówiony powyżej jednoznacznie wskazuje, iż zasypanie naturalnego wąwozu przez poprzednika prawnego skarżących uniemożliwiło odpływ wód opadowych, przez co powstały zastoiska wodne i spiętrzania się wód - czyli zjawiska nie występujące przed jego zasypaniem. Z kolei ta zmiana stosunków wodnych spowodowała szkody na gruntach rolnych P. Z. i J. S. oraz w budynku J. S. i P. Z.

Co zaś się tyczy zarzutu sformułowanego w pkt 3 skargi, to wskazać należy, że jest on także bezzasadny.

W orzecznictwie sądowym jak również w doktrynie wskazuje się, iż "niewykonalność decyzji" obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną, przy czym niewykonalność decyzji musi mieć charakter trwały. Decyzja trwale niewykonalna to taka, której adresat pozbawiony jest możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków ( por. M.Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 917). Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie jej wydania istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji trudności techniczne związane z jej wykonaniem. Nie można także mówić o niewykonalności decyzji administracyjnej, jeżeli obowiązki z niej wynikające mieszczą się w granicach prawa (por. wyrok NSA z 15.03.2000r. sygn. akt. IV SA 144/98, niepubl.).

Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności decyzji w tym znaczeniu można mówić także wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. ( por. B. Adamiak, J. Borkowski , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 735).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej nie mamy w niej do czynienia z niewykonalnością decyzji. Kwestie zabezpieczenia elementów linii elektrycznej (słupów elektrycznych), drzew itp. w trakcie realizacji obowiązków nakazanych zaskarżoną decyzją należą do wykonawcy obowiązków zawartych w decyzji. To zatem na skarżących jako zobowiązanych do przywrócenia działki do stanu poprzedniego ciąży obowiązek takiego jej wykonania, by w trakcie prac zostały zabezpieczone elementy linii elektrycznej oraz rosnące drzewa, tak by nie doszło do ich zniszczenia czy też uszkodzenia. Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, iż trudności techniczne, przeszkody ekonomiczne, finansowe, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji do jej wykonania - nie stanowią powodu niewykonalności decyzji.

Odnosząc się natomiast do wniosku o dopuszczenie dowodu z wyrysu z mapy ewidencyjnej działki nr [...], opinii hydrologicznej oraz dokumentacji fotograficznej dołączonych do skargi, wyjaśnienia wymaga, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Sąd bada zatem legalność zaskarżonej decyzji w stanie faktycznym istniejącym w dacie jej wydania. Innymi słowy, Sąd dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego przez organ, nie dokonując własnych ustaleń faktycznych, ale kontrolując ustalenia poczynione przez organ w kontekście tego materiału dowodowego, który został przez te organy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego. Wyjątkowo Sąd stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., może na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: 1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 2) nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przed Sądem Administracyjnym możliwe jest zatem jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zarówno urzędowego jak i prywatnego. Przeprowadzenie dowodu z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Przedłożona opinia hydrologiczna sporządzona przez geologa ma z formalnego punktu widzenia charakter dokumentu prywatnego, ale z punktu widzenia art. 278 k.p.c. ( które to przepisy Sąd stosuje odpowiednio zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a.), ma charakter opinii biegłego, bowiem zawiera wiadomości specjalne z dziedziny hydrologii. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepis art. 106 § 3 p.p.s.a nie daje jednak podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentów, który w istocie ma charakter opinii biegłego ( por. wyrok składu 7 sędziów NSA z 25.09.2000r.,FSA 1/00, ONSA 360/05,LEX nr 209137). Zatem działanie skarżących zmierzające do podważenia opinii biegłego sporządzonej na zlecenie organu orzekającego poprzez przedłożenie Sądowi opinii sporządzonej na ich zlecenie, nie mogło odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w istocie rzeczy skarżące żądały przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a nie z dokumentu. Co zaś się tyczy dopuszczenia jako dowodu w sprawie przedłożonego przy skardze wyrysu z mapy ewidencyjnej działki nr [...], to w świetle zebranych w aktach administracyjnych materiałów dowodowych i prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy stwierdzić wypada, iż nie zachodzą okoliczności o jakich mowa art. 106 § 3 p.p.s.a. uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżących.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.