Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 244/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty w związku ze stwierdzeniem wyłączenia z produkcji niezgodnie z przepisami 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego S. N. kwotę 13.300 (trzynaście tysięcy trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a." oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 z późn. zmian.), dalej "uogril", po rozpatrzeniu odwołania S. N. i K. N., od decyzji nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...]. (zwanego w dalszej części Dyrektorem RDLP, organem I instancji), z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], ustalającej S. N. opłatę w wysokości dwukrotnej należności w kwocie [...] zł, w związku ze stwierdzeniem wyłączenia przez Niego z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntów leśnych o powierzchni 0,6300 ha, obecnie będących własnością Pani K. N., wchodzących w skąd działki nr [...], obręb ew. [...] [...]., gmina [...], utrzymał ją w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Organ pierwszej instancji ustalił, że na działce ew. nr [...], obręb ew. [...], [...]., gmina [...] doszło do faktycznego wyłączenia przez S. N. 0,6300 ha gruntu z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. S. N., prowadził w momencie wyłączenia działalność gospodarcza, pod firmą: [...] w J.. Nieruchomość była w dacie wyłączenia i obecnie własność pani K. N..

W związku z powyższym Dyrektor RDLP w dniu [...] lipca 2017 r., wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2017 znak: [...], ustalającą sprawcy wyłączenia S. N. opłatę w wysokości dwukrotnej należności tj. w kwocie [...] zł.

K. N. oraz S. N., złożyli odwołania od przedmiotowej decyzji.

K. N. uznana jako Strona w przedmiotowym postępowaniu, zarzuciła naruszenie przepisów art. 28 k.p.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji umarzającej postępowanie w stosunku do jej osoby jako bezprzedmiotowe.

S. N. uznany jako Strona i sprawca wyłączenia wobec, którego było prowadzone przedmiotowe postępowanie, zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 8, 11, 75§1, 77§1, 80, 107§3, K.p.a., art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 68§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Organ II instancji oceniając zarzuty uznał je za niezasadne.

Wskazał, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Ustalenie kręgu stron należy do obowiązków Organu prowadzącego postępowanie w tym przypadku Pani K. N. zostatała uznana za Stronę postępowania, ponieważ zgodnie z przywołanym wyżej art. 28 k.p.a posiada ona interes prawny. W momencie jego wszczęcia jak w dacie wydania przedmiotowej decyzji byłą właścicielką nieruchomości na której dokonano wyłączenia gruntów z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami uogirl.

Tymczasem wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie wyłączenia z produkcji leśnej było prowadzone przeciwko sprawcy wyłącznie gruntu z produkcji leśnej – S. N..

Z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie nie było prowadzone wobec K. N. o czym świadczy treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] lutego 2016 r., K. N. nie posiada podstaw prawnych do występowania o umorzenie wobec niej postępowania.

Zarzuty S. N. również, nie zasługują na uwzględnienie.

Wskazane przez Niego naruszenie art. 7, 8,11, art. 77§1, art. 80 oraz art. 107 §3 kpa poprzez niedokonanie wyjaśniania okoliczności istotnych dla sprawy oraz i ich wyjaśniania w ramach uzasadnienia oraz niedokonania analizy dowodów dostarczonych przez Stronę mających udowodnić, że skarżący nie jest odpowiedzialny za wskazane wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, nie mają potwierdzenia gdyż na podstawie przeanalizowanych dokumentów organ uznał, że Dyrektor RDLP prawidłowo zebrał i zbadał materiał dowodowy w wyniku którego ustalono sprawcę niezgodnego z przepisami wyłączenia 0,6300 ha gruntów leśnych. Organ działał na podstawie przepisów prawa, podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Grunt o powierzchni 0,6300 ha wchodzący w skład działki nr [...] obręb ew. [...] [...]., gmina [...], według zebranej dokumentacji stanowił grunt leśny do czasu rozpoczęcia na przedmiotowej części gruntu eksploatacji złoża, w wyniku czego powstało wyrobisko górnicze.

Załączone przez Stronę kopie zdjęć przedstawiających profile odsłonięć naturalnych nie stanowią dowodu na okoliczność wskazywaną w odwołaniu, że grunt o powierzchni 0.6300 ha wchodzący skład działki nr [...] nie stanowił lasu. Takie rozumowanie jest błędne, potwierdzają to dokumenty zebrane na etapie prowadzonego postępowania. Zgodnie z informacją uzyskaną od Starosty [...] od momentu założenia rejestru gruntów (1963 r.) do dnia wydania niniejszej decyzji tj 2017 r., a zatem i w momencie faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji w roku tj. 2006, grunt o którym mowa w niniejszej decyzji wg operatu ewidencji gruntów stanowił las. Wypis z ewidencji gruntów stanowi dokument urzędowy (art. 76 k.p.a.) i jest potwierdzeniem tego, co faktycznie zostało stwierdzone.

O tym czy dany teren stanowi las lub nie stanowi lasu, decyduje wypis z rejestru gruntów, a nie sposób użytkowania. Potwierdzeniem istnienia na przedmiotowej działce lasu są również mapy ewidencyjne i mapy gospodarcze, zebrane w ramach prowadzonego postępowania, potwierdzające istnienie na przedmiotowym terenie użytku Ls.

Istotnym dowodem w sprawie jest obowiązujący od czerwca 1994 r. uproszczony plan urządzenia lasu wsi [...]. położonej w gminie [...] (dowód Nr [...]), który zakładał dla przedmiotowych gruntów leśnych wskazania gospodarcze -melioracje agrotechniczne, odnowienia buka, modrzewia, świerka, pielęgnowanie uprawy, cięcia sanitarne oraz trzebieże późne. Wydzielenie 1 f opisane zostało, jako grunt leśny z drzewostanem bukowym w wieku 95 lat o zadrzewieniu 0.5. Dopiero w obecnie obowiązującej (od dnia 1 sierpnia 2007 roku) inwentaryzacji stanu lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa obrębu [...]), przedmiotowy grunt opisano jako powierzchnie pozrębowa (oddz. [...]) i nakazano odnowienia i pielęgnacje.

Po przeanalizowaniu sprawy Organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora RDLP, zawartym w piśmie z dnia 11 sierpnia 2017r, iż w świetle zebranych dowodów nie można zarzucić organowi I instancji, że prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 77§1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a., i należy uznać, że "materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest spójny, uzupełnia się nawzajem. Uzasadnienie decyzji również odpowiada wymogom prawa. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ wyciągnął logiczne wnioski i dał im wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Strona odwołująca się od decyzji nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających inną klasyfikację użytków gruntowych na omawianym terenie w okresie realizacji inwestycji, które podważałyby ustalenia organów i potwierdzałyby brak lasu na przedmiotowym terenie. Skoro część działki nr [...] została zakwalifikowana jako użytek leśny i oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako las (Ls) musiała spełniać definicję lasu określoną w przywołanym przepisie. Skoro zaś wypełniła ustawową definicję lasu określoną w ustawie o lasach została zakwalifikowana jako działka leśna i w taki sposób została oznaczona w ewidencji gruntów i budynków. Nadto, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowany jest pogląd, że "nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np.: drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru (...). Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenie np, do odtworzenia leśnego charakteru gruntu" ('por. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 18 maja 2011r., sygn. akt IV SAAA/a 541/2011 i 18 maja 2011r" sygn. akt IV SA 540/2011).

W świetle zebranego materiału dowodowego Organ prawidłowo uznał, że przedmiotowy teren stanowi las

Rozpatrując zarzut "niewyjaśnienia przez Organ I instancji na jakiej podstawie ustalono rok rzekomego wyłączenia z produkcji gruntów leśnych o pow. 0,63 ha" nie wskazując konkretnej daty, Dyrektor RDLP ustalając datę faktycznego wyłączenia oraz sprawcę wyłączenia uzyskał na tyle spójne dowody, że mógł jednoznacznie określić rok 2006 jako rok rozpoczęcia wyłączenia gruntu z produkcji leśnej.

W przedmiotowej sprawie ustalono że :

• Zgodnie z pismem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...], jako organ właściwy w sprawach wydawania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża poinformował, iż zgodnie z informacją dotyczącą opłaty eksploatacyjnej za wydobytą kopalinę, eksploatacja złoża została rozpoczęta w IV kwartale 2006 r.

• Okręgowy Urząd Górniczy we [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. o znaku [...] poinformował, iż na wskazanej części działki nr [...], obręb [...] (użytek leśny o powierzchni 0,63 ha) wykonywana jest działalność górnicza tj. prowadzenie eksploatacji złoża, zwałowanie nadkładu, w wyniku której powstało wyrobisko górnicze. Ponadto Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w przywołanym piśmie potwierdził, iż przedsiębiorca ruchu zakładu górniczego na wskazanej części działki nr [...], obręb [...], prowadzi co najmniej od grudnia 2006 r. tj. po zatwierdzeniu decyzją Dyrektora OUG we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2006 r. uproszczonego planu ruchu ważnego na okres od dnia 28 listopada 2006 roku do dnia 27 listopada 2011 roku).

• Pan E. N. jako poprzedni właściciel przedmiotowej działki będący świadkiem w sprawie, w piśmie z dnia 14 października 2016 r. potwierdził ww. ustalenia informując, iż "działalność przy eksploatacji złoża została podjęta w okresie wiosennym 2007 r., po zatwierdzeniu przez Okręgowy Urząd Górniczy [...], Planu ruchu zakładu górniczego w listopadzie 2006 r."

Wyjaśnienia złożone przez: organ właściwy w sprawach nadzoru górniczego, organ właściwy w sprawach dotyczących wydawania koncesji jak również wyjaśnienia świadka postępowania Pana E. N. - uznał jako zgodne i wiarygodne.

Wyżej wskazane wyjaśnienia Marszałka Województwa [...] jak i Okręgowego Urzędu Górniczego we [...] są dokumentami urzędowymi. Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów leży po stronie osoby, która zaprzecza jego treści, potwierdza to wyrok NSA II OSK 3021/13 z dnia 15 lipca 2015 r. Strona postępowania nie przedstawiła dowodów, które mogłyby te dowody podważyć.

W związku z powyższym zebrane dokumenty potwierdzają, iż pan S. N. był właścicielem działki nr [...] od dnia 1 lipca 2005 r. do dnia 25 listopada 2014 r., tak więc w roku 2006 tj. dacie faktycznego wyłączenia również władał przedmiotowym gruntem leśnym.

W piśmie Marszałka Województwa [...] z dnia 2.11.2015 r. wskazano datę faktycznego wyłączenia na IV kwartał 2006 roku. Wskazanie konkretnego dnia jest niemożliwe, jednocześnie określenie konkretnej daty w przedmiocie rozpatrywanej sprawy nie ma znaczenia, gdyż przy ustalaniu opłat z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji leśnej (w tym wypadku dwukrotnej należności) przyjmuje się średnią ceną drewna ogłaszaną co roku przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim, stosowaną przy wymiarze podatku leśnego wg Komunikatu Prezesa GUS.

W przedmiotowej sprawie ustalono, że S. N. wyłączył grunt z produkcji leśnej w 2006 r., w związku z powyższym przyjęto cenę drewna stosowaną przy wymiarze podatku na rok 2006 tj. 131.35 zł/ m3. Ustalenie dokładnej daty kiedy doszło do wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, w żaden sposób nie zmieniłoby wysokości naliczonej opłaty, gdyż istotne jest ustalenie roku wyłączenia gruntu z produkcji leśnej. Tym samym stwierdzenie, że do wyłączenia doszło w IV kwartale 2006 r. jest prawidłowe i wystarczające. Brak wskazania konkretnego dnia dokonania wyłączenia gruntów leśnych z produkcji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu "art. 75 §1 k.p.a. poprzez wezwanie Pana E. N. do złożenia jedynie pisemnych wyjaśnień w charakterze świadka, zamiast przesłuchania go w charakterze świadka", organ uznał, że wskazany zarzut jest bezpodstawny ponieważ wyjaśnienia w sprawie mogą być składane pisemnie i stanowią taką samą moc dowodową, jakby zostały złożone ustnie.

Zgodnie z art. 50§1 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

Ponadto stosownie do art. 50§2 k.p.a. organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe. Organ nie znalazł podstaw aby nie uznać za prawdziwe wyjaśnienia złożone w postępowaniu przez wstępnego pan S. N. tj. Pana E. N..

Pismo Pana E. N. nie stanowiło podstawy zebranych dowodów w ustaleniu sprawcy i określeniu daty. Przedłożone przez niego w dniu [...].10.2016 r., pisemne wyjaśnienie stanowi jedynie potwierdzenie już uzyskanych dowodów w sprawie. W związku z powyższym wniosek Strony o dopuszczenie i przeprowadzanie kolejnego dowodu z zeznań Pana E. N. w ramach uzupełninia jest nieuzasadniony gdyż na podstawie zebranych materiałów dowodowych jednoznacznie ustalono zarówno sprawcę i rok w którym doszło do wyłączenia,

Odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 1 ogril w związku z art. 68§2 Ordynacji podatkowej, że termin wymagalności opłat nałożonych na Stronę z tytułu wyłączenia gruntu leśnego z produkcji w roku 2006 r., wygasłby po upływie 5 lat tj. w 2011 r. a decyzja Dyrektora RDLP z została wydana [...] lipca 2017r., co według strony było już po terminie, informuję, że w rozpatrywanej sprawie dyrektor RDLP we [...] uzyskał informację od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] o zaistnieniu wyłączenia w dniu [...] października 2015 r., a rozstrzygnięcie nastąpiło [...] lipca 2017 r. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne trwało niespełna dwa lata.

Jednocześnie Organ II instancji wskazał że w prawie administracyjnym obowiązuje zasada, według której o przedawnieniu roszczeń, można mówić jedynie wtedy, gdy konkretny przepis wyraźnie tak stanowi. Skoro żaden przepis ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie stanowi o przedawnieniu prawa do ustalenia należności decyzją za niezgodne z przepisami ustawy wyłączenie gruntu leśnego z produkcji, to tym samym roszczenie to nie ulega przedawnieniu. Z uwagi na powyższe, organ uznał ten zarzut za nieuzasadniony.

Dochody związane z wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych są nadal dochodami Funduszu Leśnego, o którym mowa w ustawie o lasach (art. 32 ust. 2 ogril).

Przychody Funduszu Leśnego nie są wpłacane na konto Województwa i nie stanowią nieopodatkowanej należności budżetowej. W konsekwencji nie ma do nich zastosowana Ordynacja podatkowa.

W związku z tym właściwe było zastosowanie przepisu art. 28 ust. 1 uogril, w którym sankcją za faktyczne wyłączenie gruntów z produkcji niezgodnie z przepisami uogril są opłaty wynikające ze wskazanego przepisu "w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, Sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.

W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego ( zgodnie z wnioskiem Strony) oraz do niewydania decyzji administracyjnej ustalającej opłatę w wysokości dwukrotnej należności w wysokości [...] zł, ( przepisy ogril nie przewidują takiej możliwości). Decyzje wydawane na podstawie art. 28 ust. 1 uogril nie są decyzjami zezwalającymi na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, czy też decyzjami "legalizującymi" takie wyłączenie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł S. N..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 2 § 2, art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (dalej: o.p.) oraz w związku z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych poprzez nałożenie na Stronę opłaty w wysokości dwukrotnej należności w kwocie 248.251,50 zł, mimo że zgodnie z art. 68 § 2 o.p. możliwość ustalenia istnienia zobowiązania przez Organ wygasałaby z upływem 5 lat od końca 2006r. (przyjęty przez Organ rok wyłączenia z produkcji gruntów leśnych) tj. z końcem 2011 r. natomiast decyzja o wymierzeniu opłaty została wydana przez Organ I instancji w dniu 18 lipca 2017 r. i doręczona Skarżącemu w dniu 24 lipca 2017 r., a więc po upływie terminu, w którym Organ miał prawo do ustalenia istnienia zobowiązania.;

2) naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy i wyjaśnienia ich w ramach uzasadnienia decyzji, gdyż mimo ustalenia, że Skarżący na podstawie decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005r. o znaku [...] przenoszącej na jego rzecz prawa i obowiązki wynikające z koncesji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2002r. prowadził działalność gospodarczą od roku 2006, Organ nie uwzględnił dostarczonych przez Skarżącego dowodów w trakcie postępowania - profile odsłonięć naturalnych (fotografie) stanowiące załącznik do Uproszczonej Dokumentacji Geologicznej w kategorii Cl złoża łupków łyszczykowych "[...]" w [...], potwierdzających iż działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] [...], gmina [...], o powierzchni 0,63 ha nie była pokryta drzewostanem, w związku z czym nie była gruntem leśnym już w roku 2001, a w latach 2002-2006 na ww. obszarze działalność gospodarczą prowadził poprzedni Koncesjonariusz – E. N., na skutek czego Organ błędnie przyjął, że to właśnie Skarżący jest odpowiedzialny za rzekome wyłączenie gruntów leśnych z produkcji i że nastąpiło ono dopiero w 2006 roku, podczas gdy miało miejsce już wcześniej;

3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 8 i 11 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Organ w decyzji, dlaczego i na jakiej podstawie jako rok rzekomego wyłączenia z produkcji gruntów leśnych o pow. 0,63 ha, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] [...], gmina [...] niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przyjął rok 2006 i jednocześnie błędne przyjęcie, że wystarczy wskazanie roku wyłączenia, mimo że zgodnie z art. 12 ust. 1 o.g.r.l. Organ jest zobowiązany do wskazania konkretnej daty (dzień, miesiąc, rok) w której nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntów leśnych;

4) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie E. N. w charakterze świadka, mimo że koncesja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2002 r. została udzielona właśnie E. N. i to właśnie on ma największą wiedzę o ewentualnym wyłączeniu z produkcji gruntów leśnych o pow. 0,63 ha, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] [...], i przyjęcie że pisemne wyjaśnienia E. N. mogą zastąpić jego zeznania w charakterze świadka;

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Organ Odwoławczy w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., która została wydana z naruszeniem przepisów prawa;

6) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez kompletne niezrozumienie jego treści przez Organ Odwoławczy, w konsekwencji czego Organ Odwoławczy podobnie jak Organ I instancji skierował decyzje do Fani K. N. - osoby niebędącej strona w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w całości jak również decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we [...], która została nią utrzymana w mocy i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem Skarżącego, decyzja Organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji, narusza przede wszystkim art. 28 ust. 1 uogrl. w związku w związku z art. 2 § 2, art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 68 § 1 i 2 o.p., gdyż uprawnienie Organu do wydania decyzji ustalającej - zobowiązującej do uiszczenia określonej kwotowo opłaty wygasałoby z upływem 5 lat od końca 2006 (przyjęty przez DRDLP rok wyłączenia z produkcji gruntów leśnych) r. tj. z końcem 2011 r. Wynika to z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, zgodnie z którą należności i opłaty związane z wyłączeniem gruntów z produkcji stanową dochód województwa i są gromadzone przez zarząd województwa na wyodrębnionym rachunku, ponieważ są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Jednocześnie Marszałek Województwa jest organem egzekucyjnym uprawnionym do egzekucji należności za zobowiązania z tytułu tych dochodów. W związku z czym zgodnie z treścią art. 2 § 2 o.p. "Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy.", do opłat wymierzonych przez DRDLP mają zastosowanie przepisy działu III o.p. Opłatę bowiem wymierza DRDLP a więc podmiot inny, niż wymieniony w § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej i stanowi ona niepodatkową należność budżetu państwa - uiszczana jest na konto Województwa, którego dochody stanowią dochody Skarbu Państwa. Tym samym zakres przedmiotowy Ordynacji Podatkowej, a w tym, zawarte tam przepisy o przedawnieniu obejmują należności Skarbu Państwa pochodzące z tytułu opłat za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej jako niepodatkowych należności budżetu Państwa.

Przepisy działu III Ordynacji Podatkowej kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie regulują w art. 68 § 1 z którego wynika, że: "Zobowiązania podatkowe o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Z § 2 natomiast wynika, że: "Jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa to zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Z kolei z art. 21 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wynika, że: "zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: 1. zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania; 2. doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającego wysokość tego zobowiązania". W przypadku opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej ustawodawca nakaz uiszczenia tej opłaty wiąże z faktem wyłączenia. Ustawodawca nie pozostawił w tym wypadku uprawnionemu do nałożenia opłaty tzw. luzu decyzyjnego. Decyzja o jej wymierzeniu ma charakter decyzji konstytutywnej. (wyrok NSA w Warszawie z 20 listopada 2012 r. o sygn. II FSK 623/11). Sąd stwierdził, że: "przepis art. 68 § 1 i 2 o.p. nie mówi o "niepowstaniu obowiązku podatkowego", ale o "niepowstaniu zobowiązania podatkowego". Skoro nie wygasł obowiązek podatkowy, istnieje w dalszym ciągu przedmiot opodatkowania, jak również istnieje podatnik. Nie można w związku z istnieniem wskazanego w art. 6 ust. 4 ustawy o spadkach i darowiznach momentu powstania obowiązku podatkowego twierdzić, że kompetencja organu podatkowego wygasła bezpowrotnie i nieodwracalnie". W uzasadnieniu wyroku NSA jasno wskazał, że przedawnienie prawa do wydania decyzji konstytutywnej nie wiąże się z wygaśnięciem obowiązku podatkowego z racji tego, że ustawodawca takiej możliwości nie przewidział ani w ustawie o zobowiązaniach podatkowych ani ordynacji podatkowej. Wyrok ten jednak wskazuje różnice pomiędzy "obowiązkiem podatkowym", którym jest bliżej nieokreślona powinność przymusowego świadczenia pieniężnego wynikająca z zaistnienia zdarzenia, z którym wiąże się powstanie tego obowiązku podatkowego, od "zobowiązania podatkowego " czyli powinności uiszczenia określonej kwoty. Zarówno obowiązek podatkowy jak i jego wygaśnięcie musi wynikać z ustawy. Brak uregulowania w prawie podatkowym co do możliwości wygaśnięcia obowiązku podatkowego, w szczególności, gdy do jego skonkretyzowania dochodzi w wyniku wydania konstytutywnej decyzji, prowadzi do wniosku, że co najwyżej można mówić o wygaśnięciu kompetencji organu do wydania decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Mając na uwadze powyższe, wbrew twierdzeniu Organu Odwoławczego - DGLP w W., w przedmiotowej sprawie doszło do utraty kompetencji przez DRDLP we Wrocławiu do nałożenia na Skarżącego – S. N. przedmiotowej opłaty, gdyż kompetencja do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie do uiszczenia określonej kwotowo opłaty wygasałoby z upływem 5 lat od końca 2006 (przyjęty przez Organ I instancji rok wyłączenia z produkcji gruntów leśnych) r. tj. z końcem 2011 r.

Opłata za niezgodne z ustawą wyłączenie gruntów z produkcji leśnej jest niepodatkową należnością budżetu państwa oraz że zastosowanie do tej opłaty mają przepisy działu Ordynacji podatkowej, w szczególności, że nastąpiła utrata przez organ kompetencji do wydania decyzji ustalającej wysokość tej opłaty, stwierdzić trzeba, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie był uzasadniony. Opłata za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych powinna być traktowana jak niepodatkowa należność budżetowa o charakterze publicznoprawnym, do której zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. Abstrahując od naruszenia art. 28 ust. 1 uogrl. w związku z art. 2 § 2, art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 68 § 1 i 2 o.p. w ocenie Skarżącego DGLP w Warszawie naruszył również zasadę prawdy obiektywnej, gdyż nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób pobieżny, nie uwzględniając między innymi dowodów dostarczonych przez Skarżącego w trakcie postępowania dowodowego prowadzonego przez Organ I instancji. W ocenie Skarżącego zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do podjęcia decyzji, natomiast niewłaściwa ocena zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie skutkowała wydaniem decyzji naruszającej prawo materialne.

Nie ulega żadnej wątpliwości, iż zgodnie z ustaleniami Organu działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] [...], gmina [...] nie jest pokryta drzewostanem i prawdopodobnie, o ile informacje zawarte w rejestrze gruntów założonym dla obrębu [...] w 1963 roku są prawdziwe, kiedyś ww. działka była pokryta drzewostanem i stanowiła grunt leśny. Wbrew jednak założeniom Organu grunty leśnie nie mogły zostać wyłączone niezgodnie z przepisami u.o.g.r.l. w wyniku działania S. N. prowadzącego działalność "[...]" od roku 2006. Organ Odwoławczy natomiast w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że: "Organ działał na podstawie przepisów prawa, podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Grunt ten według zebranej dokumentacji stanowił grunt leśny do czasu rozpoczęcia na przedmiotowej części gruntu eksploatacji złoża, w wyniku czego powstało wyrobisko górnicze".

Skarżący bowiem pismem z dnia 14 kwietnia 2017 r. dostarczył DRDLP we Wrocławiu profile odsłonięć naturalnych (fotografie) stanowiące załącznik do Uproszczonej Dokumentacji Geologicznej w kategorii Cl złoża łupków łyszczykowych "[...]" w [...]. Dokumentacja ta została sporządzona w grudniu 2001 r. Doręczona Organowi dokumentacja fotograficzna przedstawiała obszar, na którym prowadzona jest działalność wydobywcza (przygotowania do jej rozpoczęcia związane z wystąpieniem o koncesję), a co za tym idzie przedstawiała te same tereny, które zostały sfotografowane w trakcie kontroli terenowej przeprowadzonej przez M. S. - specjalistę ds. stanu i posiadania geodezji leśnej, przedstawiciela Nadleśnictwa [...] w dniu 9 września 2015 r. Dokumentacja fotograficzna z roku 2015 przedstawiająca działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] [...], gmina [...] potwierdza fakt, iż tereny te nie są pokryte drzewostanem, podobnie z resztą jak dokumentacja fotograficzna z roku 2001. Jeśli zatem doszło do wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, to nastąpiło to już w owym czasie, w ramach czynności, które ostatecznie doprowadziły do udzielenia E. N. koncesji.

Organ Odwoławczy - DGLP w W. nie uznał tych dowodów za wiarygodne i dokonał odmiennej oceny zebranych dowodów.

Organ Odwoławczy posłużył się obowiązującym od czerwca 1994 r. uproszczonym planem urządzenia wsi [...] położnej w gminie [...] (dowód Nr [...]), który zakładał dla przedmiotowych gruntów leśnych wskazania gospodarcze - melioracje agrotechniczne, odnowienia buka, modrzewia, świerka, pielęgnowanie uprawy, cięcia sanitarne oraz trzebieże późne. Wydzielenie lf opisane zostało, jako grunt leśny z drzewostanem bukowym w wieku 95 lat o zadrzewieniu 0,5. Dopiero w obecnie obowiązującej (od dnia 1 sierpnia 2007 roku) inwentaryzacji stanu lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa obrębu Jawornica, przedmiotowy grunt opisano jako powierzchnię pozrębową (oddz. [...]) i nakazano odnowienia i pielęgnację". W ocenie Skarżącego taka argumentacja DGLP w W. po raz kolejny pokazuje, że brak jest jakiegokolwiek sensu logicznego w toku rozumowania Organu, ponieważ dokumenty dostarczone przez Skarżącego z nieuzasadnionych przyczyn nie zostały uznane za dowody, natomiast uproszczony plan urządzenia wsi [...] z 1994 r. w ocenie Organu stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Organ natomiast nie wziął pod uwagę faktu, iż plan ten został sporządzony na 7 lat przed kupnem działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] [...], gmina [...], przez poprzedniego Koncesjonariusza E. N., oraz 12 lat przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego. W związku z czym należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a nadto pominął korzystne dla Strony dowody, które wprost potwierdzają fakt wyłączenia gruntów z produkcji leśnej jeszcze przed tym, gdy Skarżący na przedmiotowym gruncie prowadził swoją działalność gospodarczą.

Abstrahując od pominięcia przez Organ w trakcie postępowania dowodowego części materiału dowodowego, który w przypadku rozpatrzenia miałby istotny wpływ na treść wydanej decyzji, równie niezrozumiałe jest uznanie przez Organ Odwoławczy stanowiska DRDLP we [...] za prawidłowe, iż na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...][...] doszło do wyłączenie z produkcji gruntów w wyniku prowadzenia działalności przez Skarżącego. Co prawda, w treści uzasadnienia Organ przytacza dowody, na których oparł swoją decyzję, przy czym zdaje się, że dla ustalenia momentu wyłączenia z produkcji gruntów leśnych w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie miała treść pisma Okręgowego Urzędu Górniczego we [...] z dnia [...] października 2016 r., z którego wynika, iż pierwszy plan ruchu zakładu górniczego został zatwierdzony decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we [...] w dniu [...] listopada 2006 r., w związku z czym Organ doszedł do wniosku, że jest to wystarczający dowód na przyjęcie, że skoro eksploatacja złoża mogła rozpocząć się dopiero pod koniec roku 2006, to odpowiedzialnym za wyłączenie gruntu z produkcji leśnej jest Skarżący, ponieważ decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. koncesja udzielona E. N w 2002 r. została przeniesiona na Skarżącego. Zgodnie z treścią art. 11 k.p.a. Organ administracji publicznoprawnej powinien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, jednak w treści uzasadnienia decyzji z dnia 18 lipca 2017 r. ewidentnie brakuje wyjaśnienia, które uzasadniałoby przyjęte przez Organ założenie, że dopiero działalność Skarżącego doprowadziła do wyłączenia z produkcji grunty leśne na działce ewidencyjnej nr [...]. Mając na uwadze treść art. 8 k.p.a. zgodnie z którym: "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.", należy jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie prowadzone przez DRDLP we [...] było prowadzone w sposób naruszający tę zasadę. Dlatego nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem DGLP w W., iż: "Brak wskazania konkretnego dnia dokonania wyłączenia gruntów leśnych z produkcji nie miało wpływu na wynik sprawy". Bowiem w sytuacji, w której Skarżący dostarcza Organowi dowody, iż fakt wyłączenia gruntów leśnych z produkcji miał miejsce prędzej niż w okresie prowadzenia działalności przez Skarżącego, a Organ dowody te wbrew art. 77 i 107 § 3 k.p.a. pomija, a nawet wręcz ignoruje, pojawiają się uzasadnione wątpliwości czy Organ jest bezstronny oraz w sposób rzetelny przeprowadził postępowanie dowodowe, a co za tym idzie nie może być mowy o tym, iż takie działanie Organu w jakimkolwiek stopniu przyczynia się do budzenia zaufania wśród jego uczestników do władzy publicznej.

Organ w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego to plan ruchu zakładu, a nie już sama koncesja, stanowi o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej, tym bardziej, że faktyczne wyłączenie - o jakim pisze Organ - musiało nastąpić już przecież w ramach działań przygotowawczych do uzyskania koncesji, związanych z odsłonięciem i udokumentowaniem złoża, czego dowodzi niezbicie przedłożona przez Skarżącego dokumentacja zdjęciowa.

Stosownie do treści art. 12 ust. 1 uogrl. Organ był obowiązany do podania konkretnej daty (dzień, miesiąc, rok) w której nastąpiło faktyczne wyłączenie gruntów leśnych, a nie do ograniczenia się jedynie do wskazania roku, w którym owo wyłączenie nastąpiło: Przepis art. 12 ust. 1 uogril, który stanowi podstawę do ustalenia daty wyłączenia gruntów z produkcji i powstania obowiązku uiszczenia należności z tego tytułu jasno wskazuje, że dniem powstania obowiązku uiszczenia należności jest dzień faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W związku z tym obowiązkiem organu było ustalenie nie roku, w którym doszło do wyłączenia, ale konkretnej daty (dzień, miesiąc, rok). Zaniechanie w tym zakresie stanowi o naruszeniu, obok wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, naruszenie art. 7,77 §1 i 80 K.p.a". Mając na względzie treść wyżej wskazanych orzeczeń, należy jednoznacznie stwierdzić, że Organ - DRDLP we [...] - dopuścił się uchybienia, polegającego na pominięciu w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji istotnych elementów, które zdaniem Skarżącego i w świetle orzeczeń sądów administracyjnych powinny się w niej znaleźć. Tych samych uchybień dopuścił się Organ Odwoławczy, który decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem ww. przepisów, obrażając tym samym art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a.

Niezrozumiały jest również w świetle art. 75 § 1 k.p.a. brak przesłuchania w charakterze świadka w przedmiotowej sprawie Pana E. N. - byłego właściciela nieruchomości i pierwszego Koncesjonariusza, któremu koncesja została przyznana na mocy decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2002 r. oraz przyjęcie przez Organ Odwoławczy, iż że pisemne wyjaśnienia E. N. mogą zastąpić jego zeznania w charakterze świadka. Co prawda DRDLP we [...] wezwał Pana E. N. do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka, jednak jedynie na piśmie. Zdaniem Skarżącego, zdając sobie sprawę, że pierwsze prace geologiczne były prowadzone już 2001 r. na działce nr [...], obręb [...] [...] na polecenie E. N. - między innymi na podstawie dostarczonych przez Stronę dowodów w toku postępowania, DRDLP we [...] winien był wysłuchać zeznań w charakterze świadka Pana E. N., przede wszystkim z uwagi na fakt, iż to on był pierwotnie właścicielem ww. działki, aby ustalić w jakim stanie była ona na moment nabycia jej przez S. N.. Mimo to, zarówno Organ I instancji, jak również DGLP w W. uznał przesłuchanie Pana E. N. za zbędne. Jest to niezrozumiałe, w szczególności mając na uwadze fakt, iż Pan E. N. w piśmie z dnia 19 sierpnia 2016 r., wprost przyznał, że na przedmiotowej działce prowadził działalność od momentu uzyskania koncesji, tj. lipca 2002 r roku, jednak z uwagi na problemy zdrowotne, przekazał prowadzenie działalności gospodarczej "[...]" synowi – S. N.. Tym bardziej dziwi fakt, że zarówno DRDLP we [...] oraz DGLP w W. znające treść pisemnych wyjaśnień E. N. oraz mając wiedzę, iż koncesja na mocy decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2002 r. została przyznana w pierwszej kolejności E. N., nie zdecydował się wezwać i przesłuchać w charakterze świadka osoby, która miała największe wiedzę na temat działki nr [...], obręb [...] [...], w szczególności dotyczącej ewentualnego występowania na jej terenie lasu i momentu wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że brak przesłuchania w charakterze świadka Pana E. N., świadczy o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było przeprowadzone w sposób pobieżny, z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Poza tym organ skierował decyzję do K. N. w sytuacji w której nie była ona stroną postępowania. W ocenie Skarżącego, zarówno Organ I instancji jak i Organ II instancji kierując decyzję również do Pani K. N. - osoby niebędącą stroną w sprawie - dopuściły się naruszenia prawa o jakim mowa w art. 156 § pkt 4) k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.").

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakładająca na skarżącego należność za wyłączenia z produkcji terenu niezgodnie z przepisami uogril.

Zgodnie z tą regulacją w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.

Jak ustalił organ do wyłączenia doszło w 2006 r.

Podstawowy zarzut skargi dotyczy przedawnienia możliwości wymierzenia opłaty oraz kwestii związanych z datą faktycznego wyłączenia.

Na gruncie prawa administracyjnego, o przedawnieniu roszczenia ustalonego decyzją administracyjną można mówić wówczas gdy przepis prawa tak stanowi (por. wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r.; IV SA/1118/97, Lex 47350).

Do 31 grudnia 2010 r. kiedy utracił moc art. 31 ww ustawy w pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, świadczenia pieniężne o jakich mowa w art. 23 a więc należności związane z wyłączaniem z produkcji przedawniały się z upływem 5 lat od dnia wymagalności a tą datą była data ostateczności decyzji o wymierzeniu opłaty. Ustawą z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (D.U. Nr 157, poz.1241) z dniem 1 stycznia 2011 r. uchylony został art. 31 a nadto zmieniono art. 22b, 5 ust.3, 15 ust 2,3 i 5, 20 ust 2, 28 ust. 4 i 33 uooril. Należności i opłaty związane z wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych stanowią obecnie, zgodnie z art. 57 ustawy o lasach, środki funduszu leśnego, który z punktu widzenia finansów publicznych jest funduszem celowym. Wynika to z tego, że fundusz ten utworzony został na podstawie ustawy a prawodawca określił w sposób enumeratywny na jakie cele mają być przeznaczone środki zebrane przez ten fundusz tj. na cele ściśle wskazane w ustawie o lasach (art. 58 tej ustawy - por. Komentarz do art. 56 ustawy o lasach Bartosz Rakoczy w LEX) W ocenie Sądu należności te są nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.

W związku z tym, to do tych należności mają zastosowanie, zgodnie z art. 2 § 2, dział III Ordynacji Podatkowej (D.U. 2012, poz. 749). Dochody z tego tytułu stanowią nieopodatkowaną należność budżetu państwa uiszczaną na konto Funduszu Leśnego.

Tym samym zakres przedmiotowy ordynacji podatkowej i zawarte w niej przepisy o przedawnieniu mają odniesienie do należności wynikających z wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Przepisy działu III ordynacji podatkowej kwestie dotyczące przedawnienia regulują w art. 68 z którego wynika że zobowiązania podatkowe o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 o.p. nie powstają gdy decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy. Z § 2 natomiast wynika, że jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa, to zobowiązanie podatkowe o którym mowa w § 1 nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy. Z art. 21 § 1 pkt 2 op. wynika, że obowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania lub doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającego wysokość takiego zobowiązania.

W przypadku wyłączenia gruntów z produkcji leśnej ustawodawca wiąże nakaz uiszczenia tej opłaty z faktem wyłączenia a decyzja o jej wymierzeniu ma charakter konstytutywny.

Na tle powoływanego wyżej art. 68 o.p. mowa jest albo o niepowstaniu obowiązku podatkowego albo o niepowstaniu zobowiązania podatkowego. Przedawnienie prawa do wydania decyzji konstytutywnej nie wiąże się z wygaśnięciem obowiązku podatkowego, bo takiej możliwości nie przewidział ustawodawca w ustawie. Jednakże nastąpiła utrata przez organ kompetencji do wydania decyzji ustalającej wysokość takiego zobowiązania. (por. wyroki NSA: z 4 listopada 2016 r., sygn. II OSK 224/15, z 20 listopada 2012r., II FSK 623/11, z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2913/14 – w CBOSA).

W niniejszej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty powstał w 2006 r. kiedy to, jak wywodzi sam organ, doszło do wyłączenia gruntu z produkcji leśnej. Zgodnie z art. 68 § 2 ordynacji podatkowej zobowiązanie do uiszczenia opłaty (wydania decyzji w przedmiocie jej nałożenia) wygasłby z upływem 5 lat licząc od końca 2006 r. Decyzja o wymierzeniu opłaty została w I instancji wydana [...] lipca 2017 r. a więc po upływie ponad 10 lat od wyłączenia, co w świetle wyżej powołanych przepisów było niedopuszczalne.

W związku z tym trafnie wywodzi skarga, że organ wydał decyzję o nałożeniu opłaty po upływie terminu do jej nałożenia, co stanowi o naruszeniu przez organ art. 28 ust. 1 uoogril w zw. z art. 2 § 2, 21 § 1 pkt 2 i art. 68 § 2 o.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie można jedynie wskazać, że 1 czerwca 2017 r. r weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie kodeksu postępowania administracyjnego i niektórych innych ustaw (D.U. 2017, poz. 935). Zgodnie z nią do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Nie mają zatem w niniejszej sprawie zastosowania przepisy obowiązujące obecnie a dotyczące kar pieniężnych ponieważ postępowanie administracyjnej w niniejszej sprawie zostało wszczęte [...] lutego 2016r. czyli przed wejściem w życie nowelizacji. Obecnie obowiązujące przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – art. 189g § 1 w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. (opłata o jakiej mowa w art. 28 ust. 1 uoogril jest w rozumieniu art. 189 b k.p.a. karą pieniężną gdyż stanowi "sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej".

Kwestie związane w podnoszonymi przez skarżącego zarzutami dotyczącymi wadliwego ustalenia terminu wyłączenia (2001 r.) pozostają bez znaczenia skoro i tak, przyjmując wersję organu doszło do wyłączenia możliwości nałożenia na stronę opłaty. Poza tym, w ocenie Sądu, w warstwie faktologicznej, organ w sposób rzetelny zebrał materiał dowodowy i wskazał na jakiej podstawie uznał, że do wyłączenia doszło właśnie w 2006 r. W tym zakresie wiążące są ustalania wynikające z danych ewidencyjnych. Dokument ten jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim zaświadczone. Trafnie w związku z tym organ wskazał, że przedstawione profile odsłonięć nie stanowią dowodu na okoliczność, że działka o nr ew. [...] nie stanowiła lasu.

Po drugie stwierdzenie, w art. 12 ust. 1 uoogril, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej nie powoduje uznania wadliwości decyzji w zakresie ustalenia daty faktycznego wyłączenia w sytuacji w której organ utracił prawo do wymierzenia sankcji pieniężnej za niegodne z prawem działanie. Zgodnie z art. 68 ust. 2 termin od którego należy liczyć upływ terminu przedawnienia liczy się od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy a więc w tym wypadku od końca 2006 r. Nie ustalenie zatem konkretnej daty tego roku nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Biorąc pod uwagę powyższe nieprzesłuchanie E. N. również nie ma wpływu na ocenę braku podstaw do ustalania wysokości opłaty. Poza tym, jak słusznie wskazał organ, w toku postępowania administracyjnego organ może wykorzystać wszelkiego rodzaju dowody uzyskane zgodnie z prawem w tym ocenić wyjaśnienia danej osoby. Przyjęcie ich jako dowodu nie stanowi o istotnym naruszeniu przez organ art. 75 § 1 K.p.a., choć istotnie w przypadku zeznań świadków – powinny one być przeprowadzone przez organ w trybie art. 83 K.p.a.

Organ nie naruszył art. 28 K.p.a. gdyż, K. N., jako współwłaścicielka gruntu miała interes prawny w toczącym się postępowaniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie powyżej zaprezentowaną ocenę prawną i wyda rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku .

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 P.p.s.a.

Na koszty te składa się wpis w wysokości 2483 zł określony na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 221, poz. 2193) koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804) i 17 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty od pełnomocnictwa na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz pkt IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej.

Sąd błędnie ustalił koszty postępowania gdyż zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 a w zw. z § 2 pkt 7 ww rozporządzenia przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego w sytuacji w której mamy do czynienia z należnością pieniężną wynagrodzenie to zależne jest od wartości przedmiotu zaskarżenia. W tym wypadku wysokość przedmiotu zaskarżenia wynosi ponad 200 000 zł a zatem należne wynagrodzenie wynosi 10 800 zł. Błąd ten ma charakter oczywistej omyłki rachunkowej i będzie konwalidowany odrębnym postanowieniem czy to na wniosek strony czy z urzędu.