Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 105/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 36, art. 61a par. 1, art. 233, art. 237 par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku skarżącego A. D. z dnia 14 marca 2019 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie grzywny; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta wpłynęła skarga A. D. (skarżący) na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta (organ) w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej samowoli budowlanej.

Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wpłynęło pismo skarżącego, w którym podał on, że jest współwłaścicielem działki ew. nr [...] obr. [...] w [...] (przed modernizacją działka ew. nr 46/8 obr. [...]) na podstawie załączonego do pisma Aktu Poświadczenia Dziedziczenia Rep. A Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

Skarżący podał, że na powyższej działce zrealizowano samowolę budowlaną. Znajdują się bowiem na niej następujące obiekty budowlane: asfaltowa droga pożarowa, chodnik z płytek betonowych, miejsca parkingowe wykonane z płyt typu jumbo, zawór o średnicy 52 mm, który jest częścią instalacji wodnej p.poż., czyli obiekt budowlany liniowy. Zdaniem skarżącego wszystkie wymienione wyżej obiekty budowlane wymagały projektu budowlanego, pozwolenia na budowę, zgłoszenia rozpoczęcia i zakończenia prac budowlanych, odbioru oraz oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane. Skarżący wskazał, że droga pożarowa, instalacja wodociągowa p.poż oraz plac manewrowy dla samochodów p.poż. dla budynków 18d i 18e przy ul. K. w [....] zostały wykonane w związku z decyzją Nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2007 r. Wskazane obiekty budowlane stanowią elementy osiedla, zaś droga pożarowa, instalacja wodna p.poż., i place manewrowe to wymagane prawem obiekty, bez których osiedle nie mogłoby funkcjonować. Tymczasem plan realizacyjny osiedla K. nie przewidywał żadnego z obiektów, które znajdują się obecnie na działce [...], albowiem działka ta leżała poza tym planem. Dalej skarżący wskazał, że skutkiem zatwierdzenia planu realizacyjnego osiedla K było zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, w wyniku której Skarb Państwa w dniu [...] marca 1985 r. nabył od jego matki – A. D. - działkę o dawnym nr [...] i pow. 9a i 30m2 niezbędną pod budowę osiedla. Powstała w wyniku podziału działka nr [...] (aktualnie nr [...]), której skarżący jest współwłaścicielem ma kształt trójkąta i pow. 50 m2, więc nie powinno dojść do powstania takiej działki, bo nie da się jej wykorzystać w żaden racjonalny sposób. Skarb Państwa miał obowiązek wykupić taki grunt, bo kształt i powierzchnia ograniczają prawo własności od momentu powstania.

W związku z powyższym skarżący stwierdził, że inwestycję zrealizowano w ramach samowoli budowlanej i wniósł o zobligowanie inwestora do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i wykupienia tego gruntu, a także o pilne wezwanie inwestora, którym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, by przedstawiła wymagane prawem dokumenty niezbędne do zrealizowania obiektów, które znajdują się na działce nr [...] oraz obiektów zrealizowanych w związku z decyzją Komendanta Straży Pożarnej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ poinformował skarżącego, że w sprawie zostaną przeprowadzone czynności kontrolne. Ze względu na konieczność przygotowania dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli oraz z uwagi na fakt, iż czynności kontrolne będą przeprowadzone według kolejności wpływających interwencji, przewidywany termin zakończenia kontroli to [...] września 2019 r.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ zwrócił się do Prezydenta Miasta o udzielenie informacji, w jakim terminie zostały zinwentaryzowane na mapach usytuowane na działce nr [...] obr. [...] w [...]: fragment drogi, chodnik, sieci wodociągowa oraz energetyczna.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową, aby osoba upoważniona do jej reprezentowania stawiła się w dniu [...] września 2019 r. w siedzibie organu, w celu złożenia wyjaśnień odnośnie wykonania drogi, miejsc postojowych, chodnika, sieci wodociągowej oraz energetycznej na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. K. oraz okazania dokumentów dotyczących budowy w/w obiektów (pozwolenie na budowę , projekt budowlany).

Pismem z dnia [...] września 2019 r. zastępca Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej poinformował organ, że posiada wiedzę o toczącej się sprawie, jak również że w wyznaczonym dniu będzie przebywał na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym i w związku z tym nie będzie mógł uczestniczyć w wyznaczonym posiedzeniu. Jednocześnie poinformował, że dokumentację projektową związaną z zagospodarowaniem działek w rejonie ul. K. 18d, 18e i 18f w [...] posiadał "Inwestprojekt" i prawdopodobnie uległa likwidacji. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada kopii jakichkolwiek dokumentów związanych z tą sprawą, o czym informowała w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ zwrócił się do Prezydenta Miasta o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych Wydziału Architektury Urzędu Miasta zalega pozwolenie/zgłoszenie na budowę, przebudowę, rozbudowę drogi, miejsc postojowych, chodnika, sieci wodociągowej oraz sieci energetycznej na działce nr [...] obr. [...] w [...], a jeśli tak, o przesłanie uwierzytelnionych kopii lub oryginału do wglądu.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ ponownie wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową, aby osoba upoważniona do jej reprezentowania stawiła się w dniu [...] października 2019 r. w siedzibie organu, w celu złożenia wyjaśnień odnośnie wykonania drogi, miejsc postojowych, chodnika, sieci wodociągowej oraz energetycznej na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. K. 18f oraz okazania dokumentacji budowy zabudowy działki nr [...] obr. [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny w [...] przy ul. K. (pozwolenie na budowę, projekt budowlany).

Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] organ poinformował skarżącego, że w sprawie prowadzone są czynności kontrolne- wyjaśniające. Do zakończenia czynności kontrolnych konieczne są niezbędne informacje, o które wystąpiono do Urzędu Miasta oraz zarządcy i współwłaściciela budynku przy ul. K. w [....]. Obecnie nie otrzymano niezbędnych informacji na złożone zapytania. W związku z powyższym przewidywany termin zakończenia czynności kontrolnych to [...] listopada 2019 r.

W dniu [...] października 2019 r. do organu wpłynęło pismo Kierownika Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiące odpowiedź na pismo organu z dnia [...] września 2019 r.

W dniu [...] października 2019 r. do organu wpłynęło pismo Dyrektora Wydziału Architektury Urzędu Miasta stanowiące odpowiedź na pismo organu z dnia [...] września 2019 r., w którym poinformowano, że w zasobach archiwalnych Wydziału Architektury Urzędu Miasta nie znaleziono żądanych przez organ dokumentów.

W dniu [...] października 2019 r. osoby reprezentujące Spółdzielnię Mieszkaniową w siedzibie organu złożyły oświadczenia w przedmiocie: daty budowy dróg, chodników oraz sieci wokół budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. K. 18d, 18e, 18f w [...]; podmiotu, który był inwestorem zastępczym dla Spółdzielni Mieszkaniowej, który następnie uległ likwidacji; nieprzekazania przez inwestora zastępczego dokumentacji projektowej związanej z zagospodarowaniem działek w rejonie ww. budynków mieszkalnych wielorodzinnych; braku archiwalnej dokumentacji zabudowy działek nr [...] i [...] obr. [...] w [...] Jednocześnie ww. osoby okazały projekt techniczny "drogi i chodników Budynków Mieszkalnych – K." z 1981 r., z którego organ wykonał kserokopię.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]organ poinformował skarżącego, że w sprawie prowadzone są czynności kontrolne- wyjaśniające. Do zakończenia czynności kontrolnych konieczne jest przeprowadzenie weryfikacji uzyskanej archiwalnej dokumentacji od zarządcy i współwłaściciela budynku przy ul. K. [...] w [...] W związku z powyższym przewidywany termin zakończenia czynności kontrolnych to [...] luty 2020 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]organ zwrócił się do Prezydenta Miasta o wypożyczenie akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...]lub przesłania uwierzytelnionych kopii w/w dokumentów.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]organ poinformował skarżącego, że do organu nie została przesłana archiwalna dokumentacja, o którą wystąpiono. W związku z powyższym przewidywany termin zakończenia czynności kontrolnych to 1 miesiąc od daty otrzymania archiwalnych akt sprawy.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Wydziału Architektury Urzędu Miasta w odpowiedzi na pismo z dnia [...] lutego 2020 r. poinformował, że akta sprawy dotyczące zabudowy działki nr [...] w obr. [...] w [...] nr decyzji [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. (Nr spisu [...], poz. [...]) zostały przekazane do archiwum zakładowego. Wobec powyższego należy wystąpić do archiwum celem udostępnienia przedmiotowych dokumentów.

W dniu [...] września 2020 r. do organu wpłynęło skierowane do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego ponaglenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. organ zwrócił się do [...] S.A. z siedzibą w [....] o przedłożenie w terminie 10 dni od daty otrzymania wezwania, dokumentów dotyczących budowy kabla ziemnego energii elektrycznej na działce nr [...] obr. [...] w [...].

Pismem z dnia [...] września 2020 r. organ zwrócił się do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przedłożenie w terminie 10 dni od daty otrzymania wezwania, dokumentów dotyczących budowy sieci wodociągowej na działce nr [...] obr. [...] w [...].

Organ przedłożył Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wraz z pismem z dnia [...] września 2020 r. ponaglenie skarżącego z dnia [...] września 2020 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ponaglenie za nieuzasadnione, gdyż w jego ocenie organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w załatwieniu skargi w sprawie zabudowy działki nr [...] obr. [...] w [...], prowadzonej pod sygnaturą:.

W skardze na bezczynność organu, która wpłynęła do organu w dniu [...] października 2020 r., skarżący zażądał wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia zwrotu wpisu sądowego od skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ znacząco przekroczył terminy, jakie na załatwienie sprawy przewiduje art. 35 § 3 k.p.a. oraz naruszył art. 36 k.p.a., poprzez przekazanie informacji, że sprawa zostanie załatwiona w terminie jednego miesiąca od otrzymania bliżej nieokreślonych dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy. Od otrzymania tej informacji ([...] lutego 2020 r.) minęło 8 miesięcy. Skarżący zarzucił, że organ występuje po kilka razy, do tych samych organów z zapytaniami i prośbami, które nie przynoszą żadnych efektów. Zdaniem skarżącego jest to spowodowane brakiem zainteresowania Gminy Miasta jak i Spółdzielni Mieszkaniowej w wyjaśnieniu sprawy, z uwagi na toczącą się przed sądem powszechnym z wniosku Gminy Miasta sprawę o zasiedzenie zabudowanej nielegalnie działki.

Skarżący stwierdził, że zgłaszając w dniu [...] marca 2019 r. samowolę budowlaną oczekiwał, że inwestor zostanie wezwany o przedłożenie wymaganych przez prawo dokumentów, na podstawie których zrealizował obiekty budowlane, znajdują się na działce skarżącego, tj. pozwolenia na budowę, planu realizacyjnego, ewentualnie projektu budowlanego. Skarżący wyraził wątpliwości co do niezbędności dokumentów, o które zwraca się organ, do załatwienia sprawy i stwierdzenia samowoli budowlanej, skoro przepisy nigdy nie przewidywały sytuacji, w której inwestor mógł otrzymać pozwolenie na budowę jeżeli nie był stanie wykazać prawa do gruntu.

W dniu [...] października 2020 r. do organu wpłynęło pismo [...] S.A. z siedzibą w [...] stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia [...] września 2020 r., do którego dołączono żądaną przez organ dokumentację.

W dniu [...] października 2020 r. do organu wpłynęło pismo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia [...] września 2020 r., do którego załączono posiadaną przez organ część dokumentacji projektowej dotyczącej budowy sieci wodociągowej na działce nr [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] listopada 2020 r. organ poinformował skarżącego, że w związku z pismem dotyczącym zabudowy działki nr [...] prowadzono czynności kontrolno-wyjaśniające. Na przedmiotowej działce usytuowana jest infrastruktura techniczna związana z pobliskimi budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi. Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...] zatwierdzony został dla Kombinatu Budownictwa Komunalnego w [...], plan realizacyjny zespołu trzech budynków mieszkalnych z hydrofornią i urządzeniami towarzyszącymi w granicach określonych na planie literami od A do M w [...] przy ul. K. Decyzja ta obejmowała m. in. komunikację kołową, w tym drogę asfaltową od strony północnej budynków mieszkalnych, obecnie m. in. na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...]. Ponadto ze zgromadzonej archiwalnej dokumentacji przekazanej przez m. in. Spółdzielnię Mieszkaniową oraz obecnych dysponentów sieci: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [....], [...] S.A. wynika, że dla budynków tych zrealizowana została infrastruktura techniczna (urządzenia budowlane), w latach 1981-1986. Na podstawie przekazanej archiwalnej dokumentacji obejmującej m. in. projekty techniczne, protokoły uzgodnień dokumentacji, protokoły z przeglądów, brak jest podstaw do stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego wybudowania w/w infrastruktury technicznej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i podejmowania działań w tej sprawie na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.b., w oparciu o przesłanki o których mowa w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismo skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. zostało potraktowane jako skarga z art. 227 k.p.a., w wyniku czego organ prowadził czynności kontrolne w trybie art. 81a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) "w sprawie zabudowy działki nr [...] obr. [...] w [...]". Skarżącemu udzielona została odpowiedź na skargę na podstawie art. 238 k.p.a. Organ wskazał, że na skutek ponaglenia skarżącego na niezałatwienie skargi, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał to ponaglenie za nieuzasadnione. Orzeczenie to oparte zostało na art. 37 § 3 pkt 1 i § 6 pkt 1 w zw. z art. 237 § 4 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że czynności organu ocenione zostały jako te, które zmierzały do załatwienia sprawy. Skarżący każdorazowo zawiadamiany był o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia czynności kontrolnych, tym samym wypełniano dyspozycję art. 36 k.p.a. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 237 § 1 k.p.a. organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. Zgodnie z art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego. Zgodnie z art. 237 § 4 k.p.a. w razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 36-38. W pierwszej kolejności organ zauważył, że postępowanie kontrolne prowadzone w trybie art. 81a u.p.b. nie jest równoznaczne z wszczęciem jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Sygnał obywatela w przedmiocie naruszenia przepisów u.p.b. daje podstawę organowi nadzoru budowlanego do przeprowadzenia czynności kontrolnych, natomiast dopiero stwierdzenie w wyniku tych czynności naruszenia przepisów prawa budowlanego obligują ten organ do wszczęcia postępowania z urzędu. Organ wskazał, że aktualnie obowiązujący przepis art. 53a u.p.b. stanowi o zasadzie oficjalności w postępowaniach regulowanych w Rozdziale 5a ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom skarżącego, pismo z dnia [...] marca 2019r. nie zawierało żądania "stwierdzenia samowoli budowlanej". Następnie organ przytoczył fragment uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...], w tym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2013 r., sygn. akt [...], LEX nr [...], oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2568/12, LEX nr 1247150)". Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący poinformowany został o sposobie załatwienia skargi z dnia [...] marca 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. [...] tut. Sąd odrzucił skargę skarżącego na pismo skarżonego organu z dnia [...] listopada 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie niezależnie od oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Sąd nie będąc jednak związany granicami skargi, wziął pod rozwagę z urzędu wszystkie stwierdzone naruszenia prawa i stojącą u podstaw uwzględnienia skargi argumentację.

Przedmiotem skargi jest bezczynność skarżonego organu w zakresie rozpoznania pisma skarżącego z dnia [...] marca 2019 r., w którym zawarto żądanie usunięcia skutków samowoli budowlanej dokonanej na działce nr [...] obr. [...] w [...], objętej współwłasnością skarżącego (zob. s. 2 ww. pisma: "wnoszę o zobligowanie inwestora do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem"). Wbrew twierdzeniu organu żądanie skarżącego było jasne i precyzyjne. Nie jest również prawidłowa ocena, że powyższe pismo doprowadziło jedynie do wszczęcia postępowania skargowego.

Skarżony organ uznał powyższe pismo za skargę złożoną w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. Kwalifikacja ta była prima facie dopuszczalna, jednak okazała się niepełna jako nieodpowiadająca treści regulacji normatywnej wynikającej z przepisów k.p.a.. Skutkowało to wadliwością oceny skutków prawnych złożenia tego rodzaju skargi. W przedmiotowej sprawie pominięto przede wszystkim treść art. 233 k.p.a. Jakkolwiek więc skarżony organ miał prawo przeprowadzić czynności kontrolne w trybie art. 81a ust. 1 pkt 1 u.p.b., to jednak czynności te mają charakter wstępny lub pomocniczy, nie mogąc zastąpić właściwej procesowej reakcji na żądanie podmiotu, któremu przysługują prawa strony we właściwym postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie bowiem z art. 233 zd. 1 k.p.a. skarga w indywidualnej sprawie, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Zgodnie z jedynie prawidłowym stanowiskiem, skutek wszczęcia postępowania w takim przypadku dotyczy tak postępowań wszczynanych z urzędu, jak i na wniosek. W przedmiotowej sprawie żądanie skarżącego dotyczyło postępowania w sprawie legalności samowolnie wykonanych robót budowalnych. Jeżeli przyjąć, że tego rodzaju postępowanie jest wszczynane z urzędu, to i tak zgodnie z kategoryczną treścią art. 233 zd. 1 k.p.a. skarżony organ miał obowiązek, po dokonaniu niezbędnych czynności kontrolnych, niezwłocznie wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie legalności przedmiotowych robót budowlanych (art. 233 zd. 1 w zw. z art. 61 § 1 i § 4 k.p.a.), albowiem pismo będące skargą w rozumieniu art. 233 k.p.a. zostało złożone przez skarżącego będącego stroną tego postępowania (skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, na której posadowione są budowle, które – jak wynika z już zgromadzonego materiału dowodowego – wykazują cechy samowoli budowlanej). W tej sytuacji zastosowanie przepisu art. 61a § 1 k.p.a. również nie mogło mieć miejsca.

Organ pierwszej instancji powinien był zatem nie później niż przed upływem 1 miesiąca od dnia otrzymania żądania skarżącego zawiadomić go o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie – jeśli zakończenie postępowania w tym terminie nie było możliwe – powinien był przed jego upływem zawiadomić skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazując nowy termin jej załatwienia i pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżony organ – błędnie prowadząc nadal postępowanie skargowe (także z naruszeniem terminu z art. 237 § 1 k.p.a. i z obrazą art. 36 § 1 w zw. z art. 237 § 4 k.p.a.), dopiero pismem z dnia 30 września 2019 r. zawiadomił skarżącego o nowym terminie rozpoznania skargi, wskazując datę 30 listopada 2019 r. jako "przewidywany termin". Takie działanie organu skutkowało powstaniem stanu bezczynności organu w sprawie legalności spornych obiektów budowlanych, niezależnie od podejmowanych przez ten organ czynności kontrolnych lub dowodowych (m.in. związanych z pozyskaniem dokumentów związanych z realizacją robót budowlanych na działce skarżącego). Kolejne czynności nie tylko nie usunęły – co oczywiste – stanu bezczynności, lecz dodatkowo go pogłębiły. Stan ten mogło usunąć jedynie wydanie właściwego orzeczenia administracyjnego (w tym decyzji załatwiającej sprawę). W związku z tym pismo organu pierwszej instancji z dnia 29 listopada 2019 r., wskazujące nowy termin załatwienia sprawy na dzień 29 lutego 2020 r., nie mogło zmienić tej oceny.

Na zdecydowanie negatywną ocenę Sądu zasługuje natomiast długotrwały, dalszy okres bezczynności skarżonego organu w okresie od grudnia 2019 r. do listopada 2020 r. Po wielu miesiącach braku aktywności procesowej organu skarżący pismem z dnia 14 września 2020 r. wniósł ponaglenie, które postanowieniem organu wyższego stopnia z dnia [...] października 2020 r. zostało uznane za bezzasadne. Ocena organu odwoławczego nie jest dla Sądu wiążąca.

Ostatecznie skarżony organ pismem z dnia [...] listopada 2020 r. poinformował skarżącego o ustaleniach wynikających z dokonanych "czynności kontrolno-wyjaśniających" podjętych w związku z pismem skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. Jest oczywiste, że ww. pismo nie może zostać uznane za załatwienie sprawy legalności robót budowlanych związanych z samowolnie zrealizowanymi na nieruchomości skarżącego budowlami.

Wobec powyższego Sąd – działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzekł w punkcie pierwszym wyroku o zobowiązaniu skarżonego organu podmiotu do procesowego załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł w punkcie drugim wyroku, że bezczynność skarżonego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na taką ocenę Sądu zasadniczy wpływ miały nie tylko znaczna i odbiegająca od typowej długotrwałość prowadzonego postępowania (okres ok. 18 miesięcy, od chwili złożenia żądania skarżącego do momentu przesłania skarżącemu pisma z dnia [...] listopada 2020 r.), lecz także nieznajdujące żadnego racjonalnego uzasadnienia długotrwałe "przerwy" w podejmowaniu jakichkolwiek aktywności procesowych przez skarżony organ oraz ignorowanie statusu skarżącego nie tylko jako strony postępowania administracyjnego, ale również jako podmiotu wnoszącego skargę (art. 237 § 4 w zw. z art. 36 k.p.a.).

Uwzględniając jednak, że skarżony organ zgromadził w aktach określony i istotny materiał dowodowy i w związku z tym ma realną możliwość załatwienia przedmiotowej sprawy w wyznaczonym przez Sąd terminie, a tym samym usunięcia negatywnych skutków błędnego stanowiska prawnego co do trybu załatwienia pisma skarżącego z dnia z dnia [...] marca 2019 r., Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania nie istnieją dostatecznie uzasadnione podstawy, aby wymierzyć skarżonemu organowi sankcję w postaci grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd oddalił w punkcie trzecim wyroku wniosek skarżącego o wymierzenie skarżonemu organowi grzywny.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie czwartym wyroku zasądzono od skarżonego organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.