Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1295/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, , po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP, strona, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) z [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US) z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku [...] sp. z o.o. w W. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] wystawionych przez PARP, obejmujących zwrot środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny przeprowadził czynności egzekucyjne, m.in. dokonał zajęcia rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, które to zajęcie ze względu na brak środków okazało się nieskuteczne.

Wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: upea), Naczelnik US postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...] sp. z o. o. w W. na podstawie ww. tytułów wykonawczych stwierdzając, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska kwoty wyższej niż koszty egzekucyjne.

Mając to na uwadze Naczelnik US zawiadomieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] poinformował wierzyciela o wysokości obciążających go kosztów postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec zobowiązanej spółki w kwocie [...] zł, które dostarczono wierzycielowi 18 lipca 2018 r.

Pismem z [...] lipca 2018 r. PARP wystąpiła do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik US, działając w trybie art. 64c § 4 i 7 upea, wydał postanowienie z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na mocy którego obciążył wierzyciela - PARP kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec dłużnika ([...] sp. z o.o.), na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] w kwocie [...] zł.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia i uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ odwoławczy (postanowienie Dyrektora IAS z [...] października 2018 r. nr [...]) Naczelnik US wydał postanowienie z [...] listopada 2018 r. nr [...], którym obciążył PARP kosztami postępowania egzekucyjnego wobec [...] sp. z o.o. w W. w kwocie [...] zł.

Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora IAS postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi PARP na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] stycznia 2019 r. nr jw. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddalił skargę (wyrok prawomocny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 409/19).

Pismem z [...] grudnia 2019 r. PARP wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych określonych postanowieniem Naczelnika US z [...] listopada 2018 r. nr jw. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in. na przepisy art. 64e § 3, art. 64e § 2 pkt 1 oraz 64e § 2 pkt 2 upea, w których ustawodawca zawarł przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, w myśl których w przypadkach gospodarczo uzasadnionych lub ważnego interesu publicznego koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone.

Wnioskodawca podkreślił też, że środki objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i nr [...] są środkami pochodzącymi z programu finansowania z udziałem środków europejskich podlegających zwrotowi, z uwagi na wykorzystanie ich w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Środki te nie są egzekwowane na rzecz PARP lecz są odprowadzane do budżetu państwa. Wskazano ponadto, że w sprawie zachodzą obiektywne przesłanki istnienia ważnego interesu publicznego, uzasadniające pozytywne rozstrzygnięcie wniosku PARP o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego.

W wyniku rozpoznania wniosku Naczelnik US postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr jw. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Naczelnik US wyjaśnił, że przesłanek określonych w art. 64e § 1 pkt 2 oraz 64e § 3 u.p.e.a. nie można oceniać z perspektywy funkcji społecznych spełnianych przez podmiot, na wniosek którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Przesłanką przemawiającą za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie może być bowiem szczególny obszar realizacji zadań państwa, wykonywanych przez PARP. Na gruncie ustawy egzekucyjnej nie jest to okoliczność uznana za wyjątkową. Ustawodawca przyznając PARP określony status i wyposażając Agencję w uprawnienia wierzycielskie miał świadomość, iż będzie się z tym wiązał obowiązek uiszczania kosztów egzekucyjnych. Mimo to nie wprowadzono ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby z tego organu obowiązek ponoszenia kosztów egzekucji. W tym zakresie pozycja wnioskodawcy nie różni się od pozycji innych wierzycieli. Oznacza to, że przekazując tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, czyli naczelnika urzędu skarbowego (art. 19 § 1 w zw. z art. 26 § 1 upea), PARP, jako wierzyciel, powinna była liczyć się z możliwością obciążenia kosztami prowadzonej na jej rzecz egzekucji. Od obowiązku ponoszenia tych kosztów PARP, jako wierzyciel, nie została bowiem zwolniona (art. 64c § 1 i 3 upea).

W tym zakresie pozycja PARP nie różni się od pozycji innych wierzycieli, a szczególny status wnioskodawcy i jego funkcje, jak również źródła finansowania nie mogą oznaczać, że organ egzekucyjny zobowiązany jest w każdym przypadku do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Z tej przyczyny, w ocenie organu, status Agencji ukształtowany przepisami ustawy o utworzeniu PARP nie mógł zostać uznany za wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego", pozwalająca na umorzenie w całości przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych. Rezygnacja przez państwo z opłat i kosztów związanych z egzekucją administracyjną nie jest uzasadniona, z uwagi na pośrednie zmniejszenie środków budżetowych wykorzystywanych na potrzeby całego społeczeństwa.

Ponadto podkreślono, że PARP jak każdy inny wierzyciel musi ponosić ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nie ściągniętymi od zobowiązanego. Akceptacja stanowiska, że w sprawie za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny, prowadziłaby do przyjmowania realizacji tej przesłanki w każdym przypadku z udziałem PARP i doprowadzałaby do umarzania kosztów egzekucyjnych względem tego podmiotu w każdej analogicznej sprawie, a zatem statuowałaby pozanormatywne nieobciążanie go kosztami egzekucyjnymi.

Z uwagi na to nie można uznać, że w sprawie spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego", pozwalająca na umorzenie w całości przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu egzekucyjnego z tych samych względów trudno również uznać, by obciążenie PARP jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, było gospodarczo nieuzasadnione, a zatem w analizowanej sprawie nie została również spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, określona w art. 64e § 3 upea.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor IAS postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr jw. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w całości, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie PARP wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 w zw. z art. 64c § 4 upea poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną i opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 upea z Konstytucją w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej "kpa") oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat przepisów art. 64 § 1 pkt 4. art. 64 § 6 upea ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

- art. 7 i 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 7 § 2 upea poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nieuprawnione przyjęcie przez organ, że stosowanie art. 29 § 2 pkt 2 upea jest uzasadnione wyłącznie, gdyby organ przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dysponował wiarygodnymi danymi na temat kondycji finansowej zobowiązanego w sytuacji, gdy celem tego przepisu jest racjonalizowanie kosztów tak, aby postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych, a tym samym nie można ograniczyć się wyłącznie do wskazanej okoliczności przez Dyrektora IAS w W.;

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea w zw. z art. 18 upea poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego a w konsekwencji obciążenie skarżącego maksymalną wysokością kosztów bezskutecznej egzekucji;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18 upea.

W motywach skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty w sposób obszerny je argumentując.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS w W. wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2019 r., poz. 2176 ze zm.).

Rolą sądu jest ocena, czy organ nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa).

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa oraz art. 120 ppsa, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 18 upea, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności sąd zauważa, że kwestia istnienia oraz wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają wierzyciela nie może być przedmiotem kontroli dokonywanej w tej sprawie przez sąd administracyjny.

Sąd wskazuje, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2020 r. nr jw. wydane zostało w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] sp. z o.o. w W.. Natomiast zarzuty podniesione w skardze nie odnoszą się do art. 64e upea, na którym organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, lecz do art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 w zw. z art. 64c § 4 upea, które to odnoszą się do obciążenia PARP kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] sp. z o.o. w W., które zostały określone w postanowieniu Naczelnika US z [...] czerwca 2018 r., nr jw. utrzymanego w mocy postanowieniem Dyrektora IAS z [...] stycznia 2019 r., nr jw., które skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dyrektor IAS w uzasadnieniu postanowienia z [...]stycznia 2019 r. nr jw. wypowiedział się co do wysokości kosztów egzekucyjnych jakimi został obciążony PARP oraz przedstawił wyczerpujące uzasadnienie. Organ wyjaśnił dokładnie, w jaki sposób zostały obliczone koszty egzekucyjne. Dodatkowo dokonał miarkowania kosztów egzekucyjnych porównując art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 upea. Prawomocnym wyrokiem z 29 października 2019 r. sygn. akt. V SA/Wa 409/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie obciążenia PARP kosztami postępowania egzekucyjnego.

Tym samym podnoszona przez stronę kwestia wysokości kosztów egzekucyjnych, poparta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt 31/14 (art. 64 § 6 upea na mocy ww. wyroku, częściowo został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji z dniem 16 sierpnia 2016 r., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej), czy też kwestia kosztów, które w ocenie strony nie znajdują odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach - nie miała zasadniczego znaczenia w tym postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek PARP o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kontekście dwóch podstaw prawnych, a mianowicie art. 64e § 2 pkt 2 i § 3 upea.

Zgodnie z art. 64e § 1 upea stanowi, że organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Natomiast w myśl art. 64e § 2 upea koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W art. 64 § 3 upea wskazano dodatkowo, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie o umorzeniu kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak pozostawienia Dyrektorowi IAS pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji (postanowienia) uznaniowej, tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczone są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć zarzutu dowolności decyzji, organ musi wyjaśnić przyczyny z powodu których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia. Wyjaśnienie to musi przy tym nastąpić z uwzględnieniem zarówno ważnego interesu publicznego, jak i nawiązywać do uzasadnienia gospodarczego. Organ zatem obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania postanowienia o charakterze uznaniowym. W przypadku decyzji (postanowień) uznaniowych szczególne znaczenie ma wyrażona w art. 11 kpa zasada przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji (postanowienia), np. odstąpi od uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego aktu.

W przypadku badania legalności decyzji (postanowień) uznaniowych, kompetencje sądu są znacznie ograniczone. Kontrola sądu administracyjnego dotyczy w istocie przestrzegania przez organ podejmujący rozstrzygnięcie dyrektyw wyboru między możliwościami zawartymi w powołanej w decyzji (postanowieniu) normie uznaniowej. Rola sądu ogranicza się więc do zbadania, czy postępowanie przebiegło prawidłowo, czy strona była należycie informowana o przysługującej jej prawach i obowiązkach, czy organ należycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Ponadto sąd bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwych podstawach prawnych oraz czy zawiera wyczerpujące i właściwie skonstruowane uzasadnienie. Sprawy o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, w których dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacenia kosztów egzekucyjnych naruszają zasadę równego traktowania wierzycieli. Rozważenie zatem interesów wierzyciela i interesu publicznego, powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia, spełniającego wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie sądową.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy orzekające przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, a także dokonały wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dały wyraz w uzasadnieniu postanowień, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa i nie przekraczając przy tym granic uznania.

Skarżąca wskazała, że za uzasadnieniem wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych przemawia po pierwsze, jej status jako jednostki sektora finansów publicznych, co powoduje, że umorzenie uzasadnione jest ważnym interesem publicznym. Nadto, ze względu na finansowanie PARP dotacjami z budżetu państwa, obciążanie strony kosztami egzekucyjnymi będzie tożsame z obciążeniem budżetu państwa, co z kolei powoduje, że obciążanej jej kosztami jest gospodarczo nieuzasadnione.

Mając powyższe na względzie sąd wyjaśnia, że istotnie PARP jest jednostką sektora finansów publicznych, jednakże z tego tytułu stronie nie przysługują w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych jakiekolwiek dodatkowe uprawnienia, inne niż pozostałym wierzycielom. Zgodnie bowiem z art. 64c § 4d upea nie obciąża się kosztami egzekucyjnymi oraz kwotą, o której mowa w § 2 (dotyczy zwrotu wydatków, jeśli tytuł wykonawczy ma wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego), wierzyciela będącego naczelnikiem urzędu skarbowego, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych albo ministrem właściwym do spraw budżetu, jeżeli organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie był naczelnik urzędu skarbowego. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny są pokrywane z budżetu państwa. Zatem w powołanym przepisie upea, ani też w innych przepisach nie ma zwolnienia od kosztów egzekucyjnych czy to jednostek sektora finansów publicznych, czy to wprost PARP. Słusznie zatem Dyrektor IAS stwierdził, że ustawodawca nie traktuje takich podmiotów jak PARP (jednostek sektora finansów publicznych), w sposób szczególny, gdyż gdyby tak było to, to niewątpliwie znalazłoby to wyraz w zwolnieniu tych jednostek z ponoszenia kosztów związanych z egzekucją. Ustawodawca nie wprowadził ani przedmiotowych, ani podmiotowych zwolnień lub innych regulacji, które zdjęłyby z jakiejkolwiek Agencji będącej państwową jednostką prawną obowiązek ponoszenia kosztów egzekucji administracyjnej. Tym samym zasadnie Dyrektor IAS stwierdził, że przesłanką umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być fakt specyficznej pozycji wierzyciela, jakim jest PARP. Sama okoliczność, że wierzyciel jest organem administracji rządowej, finansowanym ze Skarbu Państwa nie może być postrzegany jako wystąpienie ważnego interesu publicznego. Skoro wierzyciel przekazał tytuły wykonawcze do realizacji przez inny organ egzekucyjny, to powinien liczyć się, że może zostać obciążony kosztami prowadzonej na jego rzecz egzekucji. Oznacza to, że Agencja, tak jak inni wierzyciele ponosi ryzyko obciążenia kosztami egzekucyjnymi nieściągniętymi od zobowiązanego. Uznanie bowiem, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przypadających od PARP przemawia ważny interes publiczny statuowałoby pozanormatywne nieobciążanie kosztami egzekucyjnymi w każdej analogicznej sprawie z udziałem Agencji. W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "ważnego interesu publicznego" powinno być ocenione z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Interes ten nie może być zatem utożsamiony z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów. Interes publiczny musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (t. 5, s. 540, PWN) termin ważny należy rozumieć jako mający duże znaczenie lub wpływ na coś. Tym samym, ważny interes, to interes szczególny, wyjątkowy i tym samym nie może ta przesłanka odnosić się do statusu przysługującego poszczególnym wierzycielom, którymi przecież w przypadku egzekucji administracyjnej są przede wszystkim podmioty finansowane ze środków publicznych i wykonujące zadania publiczne.

Odnosząc się zaś do argumentu, że konieczność poniesienia przez PARP kosztów egzekucyjnych spowoduje w rzeczywistości obciążenie budżetu państwa, gdyż działalność strony jest finansowana dotacjami z budżetu państwa, należy zauważyć, że Agencja jest państwową osobą prawną (art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości; Dz.U. z 2018 r. poz. 110, dalej: ustawa o PARP), która realizuje zadania z zakresu administracji rządowej, które zostały określone dla niej w programach rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania przedsiębiorców (art. 4 ust. 1 ustawy o PARP), uczestniczy w realizacji programów operacyjnych (art. 4 ust. 1a), podejmuje działania nie nakierowane na osiąganie zysku (art. 4 ust. 2).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o PARP Agencja prowadzi samodzielną gospodarkę finansową (art. 15 ust. 1). Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o PARP przychodami Agencji są:

1) dotacje celowe z budżetu państwa przeznaczone na:

a) realizację zadań Agencji, w tym na współfinansowanie programów i projektów finansowanych z udziałem środków europejskich,

b) finansowanie lub dofinansowanie inwestycji Agencji;

2) środki pochodzące z funduszy przedakcesyjnych Unii Europejskiej, przeznaczone na realizację zadań Agencji, których obsługę księgową, na podstawie umów, prowadzi Agencja;

3) dotacje podmiotowe z budżetu państwa przeznaczone na pokrycie bieżących kosztów zarządzania realizowanymi przez Agencję zadaniami, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 1a, w tym kosztów ponoszonych przez regionalne instytucje finansujące;

4) odsetki od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami o finansach publicznych;

5) przychody z tytułu odpłatności za usługi świadczone przez Agencję lub wydawane przez nią publikacje;

6) przychody z tytułu przekazania środków, o których mowa w art. 34d ust. 4 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2022);

7) przychody z innych tytułów.

Prawidłowo organ II instancji wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo i poglądy doktryny, że wystąpienie przesłanki gospodarczego uzasadnienia w obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi odnosi się do sytuacji finansowej wierzyciela, ale skoro umorzenie jest instytucją nadzwyczajną, to należy to utożsamiać z sytuacją, gdy wierzyciel znajduje się w takiej pozycji finansowej, która uniemożliwia zapłatę należności, a jej wyegzekwowanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym wykazanie przesłanki znacznego uszczerbku ciąży na wnioskującym o umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Jednym ze źródeł przychodów PARP są dotacje podmiotowe. Jednak obok nich znajdują się również przychody z tytułu odpłatności za usługi świadczone przez Agencję (np. świadczenie usług doradczych, organizowanie szkoleń i seminariów (art. 6 ust. 1). Z powyższego wynika, po pierwsze, że obciążenie PARP kosztami egzekucji nie musi automatycznie spowodować konieczności poniesienia odpowiednio powiększonych wydatków przez Skarb Państwa, sfinansowanych z budżetu państwa. Prowadzi ona bowiem, jako osoba prawna, samodzielną gospodarkę finansową i poza dotacjami z budżetu państwa finansowana jest z innych jeszcze źródeł, w tym z przychodów z tytułu odpłatności za usługi. Po drugie natomiast, otrzymuje ona dotację podmiotową z budżetu państwa na pokrycie bieżących kosztów zarządzania realizowanymi zadaniami, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 1a, w tym kosztów ponoszonych przez regionalne instytucje finansujące. Finansowanie określonych wydatków Agencji z budżetu państwa (w formie dotacji podmiotowej) zostało założone przez ustawodawcę jako "zwyczajny", systemowy element jej gospodarki finansowej, a nie sytuacja szczególna wymagająca nadzwyczajnej interwencji organów egzekucyjnych poprzez umorzenie kosztów egzekucyjnych przypadających od Agencji w celu uniknięcia ich sfinansowania z budżetu państwa. Skarżąca nie wykazała, że zapłata kosztów egzekucyjnych spowoduje powstanie uszczerbku o charakterze istotnym, znacznym, szczególnie dotkliwym i doprowadzi do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków finansowych wierzyciela. Nie można zatem podzielić twierdzenia skarżącej, że obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi, ze względu na finansowanie wydatków Agencji z budżetu państwa, czy też specyficzny charakter Agencji jest gospodarczo nieuzasadnione.

Sąd podziela więc stanowisko organów, że status skarżącej, jako jednostki sektora finansów publicznych, nie mógł zostać uznany za wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego" pozwalająca na umorzenie w całości przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych. Okoliczność, że status ten nie został uwzględniony przez organy orzekające jako przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych nie stanowi naruszenia art. 64e § 2 pkt 1 i 2 upea (por. wyrok NSA dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 319/08). Nie powoduje również, że nałożenie na stronę obowiązku poniesienia kosztów egzekucyjnych, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, nie ma gospodarczego uzasadnienia. Interes publiczny przejawia się bowiem przede wszystkim w tym, aby środki publiczne stanowiące wsparcie dla przedsiębiorców przekazywane były tym beneficjentom, którzy wykorzystają je efektywnie oraz zgodnie z przeznaczeniem, tj. w sposób oraz terminach zgodnych z treścią zawieranych przez Agencję, jako instytucję wdrażającą, porozumień z beneficjentami. Do zadań Agencji, wynikających z § 9 i § 14 umowy zawartej w dniu 3 stycznia 2008 r. (zmienionej kilkoma aneksami) z Ministrem Gospodarki, należy bowiem m.in. monitorowanie realizowanych projektów oraz odzyskiwanie kwot wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanych z naruszeniem procedur oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej należy uznać je za całkowicie niezasadne. W sprawie bowiem uwzględniono informacje podane przez stronę we wniosku i w toku postępowania, zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, dokonano jego oceny, wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy, oraz poddano analizie przedstawione przez skarżącą argumenty. Także uzasadnienie postanowienia nie uchybia art. 107 § 1 i 3 kpa, gdyż w jego uzasadnieniu przywołano treść przepisów oraz sposób ich rozumienia, a także wskazano okoliczności uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, zdaniem sądu, w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80, a także 107 § 3 , 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 18 upea.

Reasumując, Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko Dyrektora IAS odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.