Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1141/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 203 pkt. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36, art. 12, art. 37, art. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 621/13 w sprawie ze skargi K. D. i M. W. – P. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1/ uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2/ zasądza solidarnie od K. D. i M. W. – P. na rzecz Ministra Infrastruktury i Rozwoju kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2014 r., I SAB/Wa 621/13 w sprawie ze skargi K. D. i M. W.-P. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] grudnia 1960 r. nr [...] oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; a także zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

K. D. i M. W.-P. reprezentowane przez adwokata pismem z dnia [...] października 2013 r., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. (wpływ wniosku do organu w dniu [...] lipca 2011 r.) o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 1960 r., nr [...] odmawiającego dotychczasowym właścicielom, tj. [...] przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po złożeniu przedmiotowego wniosku przystąpiono do gromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Jednocześnie poinformowano skarżące o przewidywanym terminie rozpatrzenia sprawy do dnia [...] stycznia 2012 r., mając na uwadze fakt, że w postępowaniu niniejszym należy ustalić wszystkie jego strony, tzn. wszystkich właścicieli nieruchomości lub ich wszystkich spadkobierców. Następnie, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., organ poinformował strony o przyczynach zwłoki oraz wskazał nowy termin rozstrzygnięcia sprawy, tj. do dnia [...] czerwca 2012 r. Organ podniósł, że przede wszystkim podejmowane są czynności zmierzające do ustalenia następców prawnych J. J. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., Minister poinformował strony o wyznaczeniu kolejnego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] listopada 2012 r. Tym razem organ podniósł, że zwłoka spowodowana jest ustalaniem następców prawnych J. G. W dniu 26 lipca 2013 r. adw. I. R. zgłosił swój udział w postępowaniu jako pełnomocnik stron: [...], zaś pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformował organ, że wstępuje do przedmiotowego postępowania w charakterze kuratora dla nieobecnych: [...] – spadkobierców współwłaściciela nieruchomości warszawskiej, tj. J. G., oraz przyłącza się do wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. Na dowód ustanowienia kurateli pełnomocnik dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 31 lipca 2012 r., sygn. akt II Rns 381/12. Następnie, pismem z dnia [...] września 2013 r., Minister wezwał pełnomocnika do nadesłania stosownych dokumentów potwierdzających spadek po [...]. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin rozstrzygnięcia sprawy, tj. do dnia [...] grudnia 2013 r. W dniu [...] września 2013 r. pełnomocnik stron złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że od dnia złożenia wniosku z dnia [...] lipca 2011 r., po ponad dwóch latach prowadzonego postępowania, organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia [...] września 2013 r., organ poinformował pełnomocnika stron, że w aktach sprawy brak jest nadal dokumentu potwierdzającego nabycie spadku po H. K., które pełnomocnik zobowiązał się dołączyć do akt sprawy w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. W dniu [...] października 2013 r. do akt sprawy złożono brakujące postanowienie spadkowe. W konsekwencji, zdaniem organu, dopiero w dniu [...] października 2013 r. został ustalony pełny krąg spadkobierców współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia. Minister podniósł, iż nie można zgodzić się z zarzutem skarżących, że organ nie podejmował czynności zmierzających do rozpatrzenia wniosku. Świadczy bowiem o tym obszerny materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu, w szczególności w zakresie ustalenia stron tego postępowania. Jednocześnie, organ podkreślił, że o przyczynach niemożności rozpoznania sprawy w terminie prawem przepisanym, Minister informował skarżące i wyznaczał nowy termin rozpoznania sprawy.

Na rozprawie - w dniu [...] stycznia 2014 r. - przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pełnomocnik organu przedłożyła postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] grudnia 1960 r. do czasu ustalenia następców prawnych po G. G., ewentualnie również po jego zmarłych następcach prawnych. Odpis postanowienia Sąd doręczył pełnomocnikowi strony skarżącej. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2011 r. Archiwum Państwowe m. st. Warszawy nadesłało dokumenty postępowania spadkowego po J. G. Z dokumentów tych wynika, że J. G. urodził się w dniu [...] czerwca 1902 r. W dniu [...] stycznia 2012 r. Archiwum Państwowe nadesłało postanowienie Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 1949 r., z którego z kolei wynika, że spadek po zmarłym - w dniu [...] maja 1946 r. – J. G., nabyli: ojciec – [...], siostra – [...], oraz bracia przyrodni – [...] i [...]. W chwili śmierci [...] miał więc 44 lata. Dalej organ wskazał, że Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., ustanowił adw. I. R. kuratorem dla nieobecnego z miejsca pobytu G. G. (ojca J. G.). Oznacza to, że w 2012 r. ustanowiono kuratora dla nieobecnej osoby, która w chwili ustanowienia kurateli liczyła co najmniej 132 lata (44 lata [...] + 20 lat jego ojciec [...] + 66 lat od chwili nabycia spadku). Wobec tego, jak stwierdził Minister, decyzja wydana w tym postępowaniu obarczona byłaby wadą nieważności, gdyż niewątpliwym jest, że G. G. nie żyje, a zatem ustanowiona kuratela nie może wywoływać skutków prawnych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., pełnomocnik skarżących złożył załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2014 r., wskazując, że zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było ze strony organu bezzasadne, a tym samym nie może skutkować oddaleniem skargi strony ją wnoszącej. Zdaniem strony skarżącej, w tym postępowaniu, organ administracji nie może kwestionować prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego jakim jest postanowienie Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 31 lipca 2012 r. o ustanowieniu kuratora. Ponadto, dla poparcia twierdzeń na okoliczność zasadności skargi, strona skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych, mające w jej ocenie zastosowanie w sprawie. Następnie, swoje stanowisko, strona skarżąca poparła w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2014 r.

Załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2014 r., pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., wniósł także Minister Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego wskazując w nim, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim o uchylenie kurateli dla nieobecnego G. G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność organu w postępowaniu. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie, na dzień orzekania, tj. w dniu [...] stycznia 2014 r. postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku K. D. i M. W., złożonego w dniu [...] lipca 2011 r. - zostało przez organ zawieszone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Stosownie do art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, czyli postanowienie o zawieszeniu postępowania formalnie przerywa stan bezczynności organu. Nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu, że zaistniały podstawy do oddalenia skargi strony skarżącej, bowiem Sąd ma możliwość skontrolowania czy do daty zawieszenia postępowania w sprawie (do daty przerwania potencjalnego stanu bezczynności lub przewlekłości) zachodziła bezczynność lub przewlekłość w działaniu organu, oraz oceny czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w tym zakresie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, zdaniem sądu, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, ale tylko częściowo, bowiem Sąd nie może w sprawie niniejszej (wobec zawieszenia postępowania administracyjnego po dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego) zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., tj. - zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. W konsekwencji, skutkowało to rozstrzygnięciem sądu jak w pkt 1 sentencji wyroku, tj. umorzeniem postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 1960 r. Oceniając działanie organu w powyższym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że wraz z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność Ministra w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia [...] lipca 2011 r. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z przekazanych do Sądu akt, wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 1960 r. wpłynął do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu [...] lipca 2011 r. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a., termin (wynoszący maksymalnie 2 miesiące) do załatwienia sprawy nim objętej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie uniemożliwiało przede wszystkim ustalenie wszystkich stron postępowania, nie mniej jednak analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Minister wykonywał czynności w pewnych odstępach czasowych - co jest niewątpliwie naganne. I tak, ustalanie stron postępowania, wystąpienie do właściwych organów o stosowne informacje, jak: decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] obejmująca sporny teren, mapka z zaznaczeniem granic przedmiotowej nieruchomości, informacje z rejestru gruntów - organ rozpoczął dopiero po ponad miesiącu od dnia złożenia wniosku (pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r.). Kolejne czynności organ podjął pismami z dnia [...] września 2011 r., jednakże, zdaniem Sądu, nie było żadnych przeszkód aby np. o żądane informacje zawarte w piśmie do Archiwum Państwowego m.st. Warszawy (nr [...]) organ wystąpił w terminie wcześniejszym. Dalsza analiza postępowania organu prowadzi do wniosku, iż niewątpliwie działania Ministra były konsekwencją otrzymywanych od organów administracji odpowiedzi w sprawie (dotyczy to zarówno kwestii merytorycznych jak i ustaleń w zakresie stron postępowania) - co bez wątpienia wpłynęło na czas trwania postępowania, jednakże na uwagę Sądu zwraca pewna niekonsekwencja w działaniu Ministra, która miała zasadniczy wpływ na ocenę postępowania organu. Otóż, z jednej strony sam Minister stwierdza, że w dniu [...] października 2013 r. został ustalony pełen krąg stron postępowania umożliwiający wydanie stosownego rozstrzygnięcia, wobec czego organ wyznacza piąty już termin załatwienia sprawy (do dnia [...] grudnia 2013 r.), a następnie niedochowując tego terminu - w dniu [...] stycznia 2014 r. Minister zawiesza postępowanie administracyjne, informując o tym Sąd i stronę skarżącą w dniu rozprawy, tj. [...] stycznia 2014 r. Jako przyczynę zawieszenia postępowania Minister podaje konieczność ustalenia następców prawnych po [...], ewentualnie po jego zmarłych następcach prawnych, która to konieczność powstała po analizie dokumentów nadesłanych przez Archiwum Państwowe m. st. Warszawy w dniu [...] listopada 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. Z dokumentów tych wynika bowiem, że spadek po [...] urodzonym się w dniu [...] czerwca 1902 r. a zmarłym w dniu [...] maja 1946 r. nabyli: m.in. ojciec – [...]. W chwili śmierci [...] miał 44 lata. Tak więc, zdaniem organu, Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, postanowieniem z dnia 31 lipca 2012 r., nieprawidłowo ustanowił adw. I. R. kuratorem dla nieobecnego z miejsca pobytu [...] (ojca [...]), który w chwili ustanowienia kurateli bez wątpienia już nie żył. Ta okoliczność, w ocenie Ministra, czyni niemożliwym prowadzenie dalszego postępowania. W tym miejscu Sąd zauważa, że powyższą wiedzę organ posiadał już w dniu [...] sierpnia 2012 r., kiedy to pełnomocnik strony skarżącej wstąpił do przedmiotowego postępowania w charakterze kuratora dla nieobecnych [...]. Pomimo tego, Minister zawiesił postępowanie administracyjne z uwagi na powyższą okoliczność dopiero po około 1,5 roku (postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...] stycznia 2014 r.), a następnie - pismem z dnia [...] stycznia 2014 r.– Minister wystąpił do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim o uchylenie kurateli dla nieobecnego [...]. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że oceniana bezczynność organu jest naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Z ogólnych zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika bowiem, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.

Od tego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenia:

a) błędne zastosowanie art. 35 § 1 i 3 kpa polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ rażąco naruszył przepisy dotyczące terminowości postępowania (art. 35 kpa),

b) niewłaściwe zastosowanie art. 36 kpa, poprzez uznanie, że na ocenę rażącego naruszenia prawa nie ma wpływu zastosowanie przez organ obowiązku sygnalizacyjnego,

c) niewłaściwe zastosowanie art. 35 § 5 kpa poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy niemożność wydania rozstrzygnięcia i wynikające stąd opóźnienie nie jest spowodowane z winy strony,

d) naruszenie przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 1 i § 5 i art. 36 kpa poprzez przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że zaistniała przewlekłość i że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

e) naruszenie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 100 kpa poprzez przyjęcie, w okolicznościach niniejszej sprawy, bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego i wezwanie domniemanych spadkobierców do przeprowadzenia postępowania spadkowego,

f) naruszenie art. 133 § 1 ppsa poprzez wydanie wyroku z pominięciem wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy,

g) naruszenie art. 141 § 4 ppsa poprzez istotne braki w uzasadnieniu dotyczące analizy podejmowanych przez organ czynności i wynikających z nich następstw wpływających na możliwość wydania rozstrzygnięcia.

Wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wskazał, że od chwili wszczęcia postępowania organ zbierał niezbędny materiał, podejmował wręcz natychmiastowe działania wynikające z wpływających kolejno informacji i wywiązywał się z obowiązku określonego w art. 36 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Istota problemu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy wywołanej wnioskiem wniesionym w dniu 11 lipca 2011r. przez K. D. i M. W.-P.

Na wstępie należy podnieść, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie (art. 35 k.p.a.) wymieniony organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Co do zasady organ administracji publicznej pozostaje więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a.

Bezczynność organu, czy też przewlekłe prowadzenia postepowania stanowi zaprzeczenie zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a., która ściśle związana jest z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a.. Jednak zasada szybkości postepowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy

Sąd I instancji rozpoznając powyższą skargę na bezczynność organu uznał, że organ pozostawał w bezczynności, a bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Fakt, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art.35 k.p.a. jest bezsporny jak również bezsporna jest okoliczność, że organ dopełniał czynności określonych w art.36 §1 k.p.a. Jednak o braku bezczynności nie świadczy sam fakt podejmowania czynności stosowanie do treści art.36 §1 k.p.a., ale przede wszystkim analiza przebiegu postępowania administracyjnego od daty złożenia wniosku w dniu [...] lipca 2011r. do daty wniesienia skargi na bezczynność w dniu [...] października 2013r.. Oceniając bowiem, czy organ pozostawał w bezczynności należy mieć na uwadze, nie tylko czas trwania postępowania, ale przede wszystkim charakter, rodzaj i przedmiot prowadzonego postępowania, albowiem one determinują ile i jakich czynności należy podjąć w ramach wszczętego postępowania. Wniosek z [...] lipca 2011r. dotyczył wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] grudnia 1960r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. Sam fakt, że przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem współwłasności sześciu współwłaścicieli, a przedmiotowy wniosek złożyli następcy prawni jednego współwłaściciela, a także upływ ponad 50 lat od wydania orzeczenia w 1960r. powodował, że zebranie materiałów w sprawie zarówno tych dotyczących samej nieruchomości jak i ustalenie stron postępowania, czyli następców prawnych byłych współwłaścicieli wymagało podejmowania szeregu różnorodnych czynności. Nadto możliwość podjęcie kolejnych czynności była niejednokrotnie uzależniona od uzyskanych wcześniej informacji. Stąd też w tego rodzaju postępowaniu administracyjnym z uwagi na jego przedmiot i charakter zachowanie terminów określonych w art.35 k.p.a. jest po prostu niemożliwe. Dlatego też organ prowadząc przedmiotowe postępowanie korzystał z możliwości prawnej jakie daje art.36 § 1 k.p.a., ostatni raz w piśmie z dnia [...] września 2013, w którym wskazano termin załatwienia sprawy na dzień [...] grudnia 2013r.. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji organ w czasie prowadzonego postępowania podejmował czynności w sposób sprawny i szybki. Nie ma racji Sąd I instancji twierdząc, że pierwsze czynności organ rozpoczął dopiero ponad miesiąc od dnia złożenia wniosku tj pismem z dnia [...] sierpnia.2011r.. Albowiem pierwsze czynności po złożeniu wniosku ([...] lipiec 2011) zostały podjęte w dniu [...] lipca 2011r. poprzez wystąpienie do właściwych organów o nadesłanie akt własnościowych. Przedmiotowe akta wpłynęły w dniu [...] sierpnia 2011r., a pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. organ wystąpił o materiały geodezyjne. Analiza akt z uwzględnieniem dat wszystkich podejmowanych czynności przez organ wskazuje, że organ nie pozostawał w bezczynności, a podejmowane czynności były konieczne i niezbędne dla zebrania materiału dowodowego w sprawie, podejmowane bezpośrednio po otrzymaniu kolejnej informacji, czy też dokumentów. Należy również wrócić uwagę, że pełnomocnik wnioskodawczyń w dniu [...] września 2013r. składa do akt sprawy postanowienie spadkowe po [...] ( które wówczas nie było prawomocne, uprawomocniło się w dniu [...] września 2013r.) i w tym samym dniu składa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mimo, że do akt sprawy nie zostało jeszcze doręczone postanowienie spadkowe po [...], której spadkobierców również reprezentował. W dniu [...] września 2013r. organ udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Natomiast w dniu [...] października 2013r. pełnomocnik składa prawomocne postanowienie spadkowe po [...], oraz brakujące postanowienie spadkowe po [...], a w dniu [...] października 2013r. wpływa do organu skarga na bezczynność. Sekwencja zdarzeń i czynności podejmowanych w niniejszej sprawie w czasie prowadzonego postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że w dacie składania skargi na bezczynność organ nie pozostawał w bezczynności. Stwierdzenie zaś przez organ, że na dzień [...] października 2013r. zostały zebrane wszystkie wymagane dokumenty oznaczało, że z tym momentem można było przystąpić do ich analizy i rozpatrzenia sprawy. Organ powinien wówczas w trybie art.10 k.p.a zawiadomić wszystkie strony o zebranym materiale dowodowym, celem umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W takich okolicznościach faktycznych wpływająca w dniu [...] października 2013r. skarga na bezczynność organu jest oczywiście nie zasadna.

Natomiast Sąd I instancji rozpoznając sprawę w dniu [...] stycznia 2014r. (publikacja wyroku w dniu [...] stycznia 2014r.) zdaje się upatrywać bezczynności przede wszystkim w okolicznościach związanych z zawieszeniem postępowania przez organ, co miało miejsce w dniu [...] stycznia 2014r..i wezwaniem do stwierdzenia nabycia spadku po [...]. Zawieszenie tego postępowania związane było z uzasadnionymi wątpliwościami jakie powziął organ, co do prawidłowości ustanowienia przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z dnia 31 lipca 2012r. kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu [...], który w tej dacie powinien mieć ponad 130 lat. W konsekwencji czego organ wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014r. wystąpił do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim o uchylenie kurateli dla [...], a postanowieniem tego Sądu z dnia 4 marca 2014r. uchylone zostało postanowienie z dnia 31 lipca 2012r. w części dotyczącej ustanowienia kuratora dla nieobecnego [...].

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla oceny, czy bezczynność organu miała miejsce, a tym samym, czy zasadna jest skarga na bezczynność istotna jest data wniesienia skargi na bezczynność, to w dacie wnoszenia skargi na bezczynność organ ma pozostawać bezczynny, natomiast Sąd orzekając w sprawie bezczynności musi na datę orzekania ustalić, czy bezczynność nadal trwa, wówczas zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, a w przypadku gdy w czasie orzekania organ nie jest już bezczynny Sąd umarza postepowanie w tym zakresie. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji.

Tym samym podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się zasadne, mając nadto na uwadze, że istota naruszeń polegała na niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisów materialnoprawnych dotyczących bezczynności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.188 p.p.s.a w związku z art.151 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a.