Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 314/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie lub zarządzenie art. 260 § 1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1 i 3 w zw. z  art. 245 par. 3 art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Sp. z o.o. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie ze skargi Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. (obecnie : Dyrektora Izby Skarbowej) z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, strona skarżąca – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynami gry. W sprawach tych dyrektorzy izb celnych wydali ok. 40 decyzji, które są egzekwowane, co z kolei doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku skarżącej. Spółka obecnie nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, który wynosi [...] zł.

Do skargi skarżąca załączyła także (m.in.) sprawozdanie finansowe za rok [...], sprawozdanie z działalności zarządu oraz deklarację CIT-2 za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] lipca 2016 r.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie [...]zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w [...] Banku [...] S.A., na którym saldo jest ujemne (-[...] zł).

Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu orzeczenia referendarz sądowy wskazał, iż wnioskująca jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, która jako podmiot tego rodzaju winna w procedurze planowania wydatków, uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Ponadto wskazał, że z analizy dokumentów wynika, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego. Przedłożone dokumenty świadczą, zatem o prowadzeniu przez Spółkę działalności na dużą skalę.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy oraz przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie, stan finansowy skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Uzasadniając złożony sprzeciw pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że przeciwko skarżącej prowadzone są liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry, w których wydano już około 40 ostatecznych decyzji, co powoduje, iż przeciwko skarżącej są prowadzone liczne postępowania egzekucyjne. W postępowaniach tych został zajęty niemal cały majątek strony skarżącej, co uniemożliwia jej pokrycie choćby części opłaty od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.

Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy.

Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie ponoszenia przez nią strat w pewnym okresie czasu, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje, bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Jak zaś wynika z dokumentów przedłożonych przez Skarżącą jej sytuacja finansowa w roku [...], pomimo notowania strat w latach poprzedzających, nie została całkowicie pozbawiona środków finansowych. Należy bowiem wskazać, iż po dwóch latach w których notowała straty (odpowiednio w [...] r. – [...] zł, i w [...] r. - [...] zł), Spółka uzyskała w pierwszych siedmiu miesiącach [...] r. dochód w kwocie [...]zł. W okresie tym odnotowała również przychód w znacznej wysokości [...] zł, który porównany z kwotą przychodów ujawnionych w bilansie za lata [...] i [...] ([...] r. – [...] zł, [...] r. – [...] zł), potwierdza iż pomimo złej sytuacji finansowej Skarżąca utrzymała płynność finansową.

W takim zaś stanie rzeczy uzasadnionym był wniosek referendarza sądowego, iż Strona nie wykazała, iż w stosunku do niej zachodzą przesłanki udzielenia prawa pomocy. W przypadku bowiem, gdy dokumenty dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy w istocie wskazywały na korzystną zmianę sytuacji finansowej Skarżącej, to na niej spoczywał ciężar dokładnego zobrazowania swojej aktualnej sytuacji majątkowej, tak aby umożliwić orzekającemu w przedmiocie jej wniosku pełną ocenę jej sytuacji finansowej. W takim zaś stanie rzeczy, w ocenie Sądu, uprawnionym był wniosek referendarza sądowego, iż Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uzyskanie środków na uiszczenie należnych kosztów sądowych. Sąd podziela, bowiem stanowisko wyrażone w orzecznictwie, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podmiot tego rodzaju powinien bowiem przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki i poprawiającej się jej sytuacji finansowej udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby jej swoistego rodzaju uprzywilejowanie.

Odnosząc się natomiast do podniesionej w sprzeciwie kwestii wielości postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej prowadzonych przeciwko Spółce zaznaczyć należy, iż zarówno sama liczba prowadzonych przeciwko spółce, jak i już egzekwowanych kar nie stanowi wyłącznej podstawy do oceny możliwości płatniczych spółki. Ocena ta nie może być, bowiem przeprowadzana w oderwaniu od pełnych danych na temat jej bieżącej sytuacji finansowej, których w niniejszej sprawie, Spółka nie przedstawiła.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza również, że z treści art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, że w przypadku osób prawnych rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, o czym wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 201/11, dostępne w CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.