Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 521/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia Asesor WSA Krzysztof Targoński, Sędzia Asesor WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §1, §7 i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u S. Z. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przesłanką warunkującą stwierdzenie choroby zawodowej jest rozpoznanie danej jednostki chorobowej przez właściwą placówkę służby zdrowia a równocześnie wykazanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a warunkami pracy.

Zdaniem organu I instancji, przedstawiony wymóg nie został w sprawie zachowany. Skarżący w latach 1963 – 1964, 1976- 1983 i 1990 – 2003, to jest w okresie wykonywania pracy w zawodzie nauczyciela [...], był bowiem wprawdzie narażony na obciążenie aparatu głosowego, jednak w wydanym po przeprowadzeniu stosownych badań lekarskich orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Następnie przeprowadzono badania lekarskie w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] r. również orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W odwołaniu złożonym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. S. Z. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji wywodząc, iż jest ono krzywdzące gdyż zostało podjęte z pominięciem okoliczności mających znaczenie dla istoty sprawy. Podkreślił bowiem, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie dokonano wystarczająco wnikliwej analizy wyników badań lekarskich, które zostały przez niego przedłożone.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. podnosząc, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

W tym miejscu organ II instancji przyznał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż S. Z. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu. Podkreślił jednak, że lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych – pierwszego i drugiego szczebla – nie rozpoznali u wyżej wymienionego choroby wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. W wyniku szczegółowych, specjalistycznych badań lekarskich, które wykonane zostały przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznano, że charakter schorzenia występującego u skarżącego (przewlekły, prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani oraz czynnościowe zaburzenia emisji głosu o typie hyerfunkcji) nie jest typowy dla ograniczonej patologii związanej z działaniem czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni wysiłek głosowy.

W tych okolicznościach organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę akt stanowiącego przedmiot odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. Z. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wywodząc, iż jest ona "krzywdząca i nieobiektywna". Strona raz jeszcze podniosła zarzut nieuwzględnienia wyników i opinii lekarskich wydanych przez specjalistów foniatrii zatrudnionych w Przychodni Laryngologicznej w D., Wojewódzkiej Poradni Foniatrycznej w Z., Poradni Foniatrycznej przy Szpitalu [...] w Z. i Przychodni Laryngologicznej przy Szpitalu [...] w D.. Nadto skarżący dał wyraz swemu niezadowoleniu z pracy lekarzy zatrudnionych w placówkach właściwych do orzekania o chorobach zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji, która w jego ocenie wydana została zgodnie z obowiązującym prawem. Z kolei ustosunkowując się do treści skargi zwrócił uwagę, że w myśl uregulowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., chorobą zawodową rozpoznają wyłącznie lekarze zatrudnieni w wymienionych w tym rozporządzeniu placówkach służby zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa.

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że choć decyzja organu pierwszej instancji oznaczona jest datą [...] r., to zgodnie z §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w rozporządzenia w życie, prowadzone jest na podstawie dotychczasowych przepisów. Rzeczone rozporządzenie weszło w życie z dniem 3 września 2003 r., a z przekazanych do Sądu akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u S. Z. zostało rozpoczęte przed tą datą.

W tym stanie rzeczy w sprawie należało zastosować uregulowania zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.).

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia określone zostały zatem w §1 ust. 1 przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli została ona spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

O uznaniu choroby zawodowej decydują, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obu instancji, dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Oznacza to, iż dopiero pozytywne ustalenie wystąpienia obu wskazanych wyżej przesłanek skutkuje domniemaniem związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.

W przedmiotowej sprawie przesłanki te nie wystąpiły łącznie. Bo choć S. Z. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu zamieszczonej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych to jednak ta nie została u niego rozpoznana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia).

W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego – zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w charakterze nauczyciela pracował na stanowiskach, gdzie był narażony na nadmierny wysiłek głosowy, to jest w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w poz. 7 wykazu chorób zawodowych.

Tym niemniej stosownie do §10 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, w których rozpoznane zostało schorzenie o zawodowej etiologii. W związku z powyższym skarżący badany był w dwóch jednostkach medycznych, to jest w poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Z uwagi na charakter schorzenia lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie u S. Z. choroby narządu głosu o charakterze zawodowym. W orzeczeniu wydanym przez lekarza Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. określono jedynie, że wyżej wymieniony uskarża się na przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani oraz czynnościowe zaburzenia emisji głosu o charakterze hiperfunkcji. Wskazano jednak, że przedmiotowe zmiany nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych – jako organiczna patologia powodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Organy te były bowiem związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły istnienie choroby zawodowej wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych.

W tym stanie rzeczy argumentacja podniesiona przez S. Z. w skardze nie mogła odnieść skutku. Należy bowiem podkreślić, że tylko rozpoznanie zawodowego uszkodzenia narządu głosu przez właściwą do tego placówkę służby zdrowia upoważnia organy sanitarne obu instancji do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie przy tym z §7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. do placówek takich należą poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, w odniesieniu do pracowników kolejowych – oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Mogą to również być jednostki wymienione w §7 ust. 2 i 3 cytowanego rozporządzenia.

Tymczasem z akt sprawy nie wynika aby skarżący przedstawił w toku postępowania orzeczenie lekarskie wydane przez placówkę medyczną, która spełniałaby kryteria wymienione w przywołanych unormowaniach. Równocześnie nie ulega wątpliwości, że kryteria te spełniają zarówno Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. jaki i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S., czyli placówki, których orzeczenia stanowiły podstawę rozstrzygnięć podjętych przez organy administracyjne obu instancji.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej podjęcia i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.