Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1287/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Wydział VI w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Protokolant: Aleksandra Macewicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2004 r., w Warszawie sprawy ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania złożonego przez p. W.B. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2001 r., znak [...], uchylającej decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2000 r. - dowód rejestracyjny serii [...], w sprawie rejestracji pojazdu marki [...], nr podwozia [...], nr silnika [...] oraz odmawiającej zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, orzekło utrzymać w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzono, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Prezydent Miasta R. zarejestrował na wniosek p. W.B. pojazd marki [...], nr podwozia [...], nr silnika [...], wydając numery rejestracyjne [...] oraz dowód rejestracyjny serii [...]. Rejestracji tej dokonano na podstawie aktu własności oraz dowodu rejestracyjnego serii [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r., Nr [...], Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 149 § Iw zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną w sprawie rejestracji w/w pojazdu na rzecz p. W.B.

W uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania podano, że wznowienie postępowania następuje w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy okoliczności nie znanych w dniu wydania decyzji. Z uzasadnienia wspomnianego postanowienia wynika, iż w dniu [...].12.2001 r. wpłynęła do Urzędu Miejskiego w R. prawomocna decyzja Starosty I. z dnia [...] października 2001 r., Nr [...], uchylająca z urzędu wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] października 1998 r. o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, oraz unieważniająca dowód rejestracyjny serii [...] i odmawiająca zarejestrowania w/w samochodu osobowego marki [...]. Z uzasadnienia decyzji Starosty I. wynika, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany na podstawie sfałszowanego dowodu odprawy celnej przywozowej.

Ponieważ przedmiotowy pojazd rejestrowany był w Urzędzie Miejskim w R. kolejno przez trzy osoby fizyczne, w tym przez skarżącego W.B. jako ostatniego nabywcę auta, Prezydent Miasta R. wydał w dniu [...] grudnia 2001 r. trzy postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie trzy decyzje uchylające wcześniejsze decyzje o rejestracji oraz odmawiające zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, w tym decyzję Nr [...] dotyczącą ostatniej rejestracji dokonanej na rzecz skarżącego W. B.

Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji podał, iż w związku z uzyskaną decyzją Starosty I. należy uznać, iż nie zostały spełnione warunki dotyczące rejestracji pojazdu wynikające z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - tj. nastąpił brak dowodu rejestracyjnego, który został unieważniony poprzednią decyzją.

Od decyzji organu I instancji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., podnosząc w uzasadnieniu, iż Urząd Celny w T., postanowieniem z dnia [...].01.2001 r., Nr [...], umorzył dochodzenie w przedmiocie niedopełnienia obowiązku celnego dotyczącego przedmiotowego pojazdu z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa. W.B. wskazał dodatkowo, iż Urząd Celny w T. w uzasadnieniu swego orzeczenia podniósł, iż przedmiotowy pojazd w ogóle nie może być uznany za towar celny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., nie uwzględniając argumentacji odwołującego, podniosło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2002 r., iż organ rejestrujący w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, ma za zadanie zbadać i wyjaśnić m.in. dowód własności pojazdu, a także dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz dowód odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest zarejestrowany po raz pierwszy. Zdaniem SKO tożsamość pojazdu identyfikują, obok jego marki, m.in. także numer jego nadwozia i silnika. Dane te objęte są treścią dowodu rejestracyjnego. W ocenie SKO w R. w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek niezbędny do rejestracji przedmiotowego pojazdu marki [...] wynikający z przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, albowiem brak jest - zdaniem organu odwoławczego - dowodu rejestracyjnego, tj. dowodu serii [...] stanowiącego podstawę rejestracji i wydania dowodu rejestracyjnego serii [...], bowiem został on unieważniony decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...].12.2001 r., Nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podniosło także w uzasadnieniu swojej decyzji, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie, a zwłaszcza z prawomocnej decyzji Starosty I. z dnia [...] października 2001 r., wynika, że dokument dotyczący sprowadzenia przedmiotowego pojazdu na polski obszar celny został sfałszowany. Fakt sfałszowania tego dokumentu został ujawniony i potwierdzony przez Urząd Celny w T. w toku postępowania w sprawie Nr [...]. Ponadto organ II instancji wskazał, iż w dniu [...].05.2001 r. Komenda Powiatowa Policji w I. wydała, zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w I., postanowienie umarzające dochodzenie w sprawie przerobienia numerów silnika w przedmiotowym pojeździe, tj. o czyn z art. 270 § 1 kk, wobec niewykrycia sprawców przestępstwa, sygn. akt [...]. W uzasadnieniu postanowienia Komenda Powiatowa Policji w I. wskazała, iż z opinii biegłego z dziedziny mechanoskopii wynika, iż numer silnika w przedmiotowym samochodzie [...] nosi ślady przerabiania i nie jest numerem fabrycznym, oraz że pierwotny numer identyfikacyjny silnika usunięto mechanicznie pola numerowego silnika, a na to miejsce nabito ręcznie nowy numer. W uzasadnieniu w/w orzeczenia organ ścigania podniósł, iż w toku dochodzenia nie zdołano ustalić czasu i miejsca przerobienia numerów przedmiotowego silnika, a wykonane czynności nie doprowadziły do wykrycia sprawców przestępstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu podniosło ponadto, iż jest związane prawomocnym rozstrzygnięciem innego organu - Starosty I., które potwierdza fakt sfałszowania dokumentu celnego SAD Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. stanowiącego podstawę pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu w Polsce. Z tej przyczyny SKO w R. stwierdziło, iż nie jest właściwe do weryfikowania tej decyzji, o co wnosi skarżący W.B. w swym odwołaniu.

Powyższą ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. W.B. zaskarżył w dniu [...] kwietnia 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz wnioskując o wstrzymanie wykonania decyzji o zwrocie tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Sąd. Zaskarżonej decyzji W.B. zarzucił obrazę prawa, jak również brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż poza sporem w niniejszej sprawie jest to, iż przedmiotowy pojazd nie może być w ogóle uznany za towar celny, co zostało stwierdzone w postanowieniu Urzędu Celnego w T. z dnia [...] stycznia 2001 r. o umorzeniu dochodzenia, zatwierdzonego przez Prokuratora Rejonowego w I.. W ocenie skarżącego z tej przyczyny całkowicie nieuzasadniony jest zarzut o zarejestrowaniu pojazdu po raz pierwszy w Polsce na podstawie sfałszowanych dokumentów celnych. W związku z tym - zdaniem W.B. - Starosta w I. nie powinien unieważniać pierwszego dowodu rejestracyjnego.

Skarżący nie zgodził się ponadto z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby Prezydent Miasta R. był związany decyzją Starosty w I., gdyż - w jego ocenie - jako organ I instancji miał on obowiązek dokonać oceny prawidłowości decyzji dotyczącej uchylenia pierwszej rejestracji pojazdu, gdyż była ona przesłanką przy wydaniu decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu w R.. Zdaniem skarżącego skoro decyzja Starosty I. była nieprawidłowa, to Prezydent Miasta R. nie powinien odmówić zarejestrowania pojazdu w R..

Skarżący uznał ponadto, iż organ II instancji bezpodstawnie odmówił zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w R. w przedmiocie zasiedzenia przez skarżącego przedmiotowego pojazdu marki [...], gdyż wynik sprawy cywilnej ma - w jego ocenie - zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w przypadku nabycia własności w/w samochodu w drodze zasiedzenia ustanie przeszkoda w jego zarejestrowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten stwierdził w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, iż z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy pojazd marki [...] został zarejestrowany na podstawie sfałszowanego dowodu odprawy celnej. Organ uznał również, iż z dowodów jednoznacznie wynika, że przerobione zostały numery silnika w w/w samochodzie, zaś podstawa umorzenia przez Komendę Powiatową Policji w I. dochodzenia nie świadczy o tym, iż przestępstwa z art. 270 § 1 kk nie było. Odnośnie zarzutu dotyczącego odmowy zawieszenia przez SKO w R. postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, iż nie zachodziła w sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 97 § 1 kpa, albowiem wniesienie przez skarżącego sprawy do sądu cywilnego o nabycie pojazdu przez zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym, uzasadniającym zawieszenie postępowania w sprawie. SKO w R. podniósł ponadto, iż nie jest organem właściwym do weryfikowania decyzji Starosty I., o co wniósł skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270)/.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga p. W.B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, oraz w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 1999 r. Nr 59, poz. 632 ze zm.), jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Nie doszło również do naruszenia normy wskazanej w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Jak wynika z akt sprawy zgromadzonych w toku postępowania, Urząd Celny w T. w toku postępowania w sprawie Nr [...] ujawnił i potwierdził fakt sfałszowania dokumentu odprawy celnej przywozowej. Bez znaczenia - zdaniem Sądu -jest to, iż organ celny uznał, że przedmiotowy pojazd nie może być uznany za towar celny, albowiem w uzasadnieniu postanowienia Urząd Celny w T. stwierdził jednoznacznie, że przedłożony do zarejestrowania samochodu dokument SAD z 1998 r. stwierdzający dopuszczalność pojazdu do obrotu oraz uregulowanie należności celno-podatkowych jest fałszywy.

Ponadto w wyniku postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu [...].05.2001 r. Komenda Powiatowa Policji w I. wydała, zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego, postanowienie umarzające dochodzenie w sprawie przerobienia numerów silnika w przedmiotowym pojeździe, tj. o czyn z art. 270 § 1 kk, wobec niewykrycia sprawców przestępstwa, sygn. akt [...]. Z uzasadnienia postanowienia Komendy Powiatowej Policji w I. jednoznacznie wynika, iż w opinii biegłego z dziedziny mechanoskopii numer silnika w przedmiotowym samochodzie [...] nosi ślady przerabiania i nie jest numerem fabrycznym, oraz że pierwotny numer identyfikacyjny silnika usunięto mechanicznie z pola numerowego silnika, a na to miejsce nabito ręcznie nowy numer. W uzasadnieniu w/w organ Policji podniósł, iż w toku dochodzenia nie zdołano ustalić czasu i miejsca przerobienia numerów przedmiotowego silnika, a wykonane czynności nie doprowadziły do wykrycia sprawców przestępstwa.

Zdaniem Sądu skoro w toku postępowania okazało się, iż samochód marki [...], nr silnika [...], został zarejestrowany w oparciu o sfałszowany dowód odprawy celnej przywozowej, a ponadto nieznani sprawcy dopuścili się występku określonego w przepisie art. 270 § 1 kk przerabiając oryginalny numer silnika, to brak było podstaw do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, a decyzje wydane przez organ I, jak i II instancji zostały orzeczone prawidłowo w oparciu o całokształt materiału dowodowego.

Zgodnie z art. art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie:

1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5,

2) karty pojazdu, jeżeli była wydana,

3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,

4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane,

5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z

zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.

W świetle przepisu § 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek w organie rejestrującym i dołącza do wniosku następujące dokumenty: dowód własności pojazdu, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany i kartę pojazdu, jeżeli była wydana oraz oddaje tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego Rozporządzenia w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy, jego właściciel dołącza do wniosku m.in. dowód odprawy celnej przywozowej.

Zdaniem Sądu należy stanowczo podkreślić, iż dokumenty przedstawione do zarejestrowania muszą być nie tylko sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie może być uznane za dopełnienie powyższych warunków przedstawienie dowodu rejestracyjnego, którego istotne elementy (vide: numer silnika) są niezgodne ze stanem faktycznym. Pogląd ten zgodny jest m.in. z wyrokiem NSA z dnia 14.10.1998 r., sygn. akt II SA 1093/98.

W ocenie Sądu należy przyjąć, iż nieoryginalność, a więc sfałszowanie numeru silnika, powoduje, że dokumenty w oparciu o które pojazd był uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności samochodu na rzecz skarżącego (tak również: np. /w:/ wyr. NSA z dnia 03.09.1998 r., sygn. akt II SA 927/98, czy też wyr. NSA z 23.07.1998 r., sygn. akt II SA 661/98 oraz wyr. NSA z dnia 17.06.1998 r., sygn. akt II SA 591/98). Należy zgodzić się z oceną wyrażoną przez SKO, iż organy rejestrujące pojazdy nie są właściwe do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej, albowiem ustalenie to należy wyłącznie do sądów powszechnych (vide: m.in. wyr. NSA z 11.08.1998 r., sygn. akt II SA 787/98 i cyt. tam wyr. SN z dnia 29.03.1995 r., sygn. akt III ARN 5/95). Sąd pragnie zauważyć, że okoliczność, iż postępowania prowadzone przez Urząd Celny w T. oraz Komendę Powiatową Policji w I. zostały umorzone jest w tej sprawie bez znaczenia, a więc organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zarejestrowania pojazdu (podobnie: NSA /w:/ wyr. z dnia 06.02.1998 r., sygn. akt II SA 1492/97 i wyr. z dnia 12.03.1998 r., sygn. akt II SA 32/98).

Mając na względzie powyższe należy uznać, iż stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszej sprawie znajduje uzasadnienie w dotychczasowej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego czego dowodem są m.in. cytowane orzeczenia.

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przez organ administracji przepisu art. 97 § 1 pkt 4, albowiem należy zgodzić się z poglądem SKO w R., iż wniesienie sprawy do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności pojazdu przez zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu powołanego przepisu k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.