Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 766/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 67b § 1 pkt 2, art. 165a § 1 zd. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. i Gminy R. C. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].MS, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. i Gminy R. C. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...].MS, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] maja 2020 r. zatytułowanym "wniosek o przeniesienie funduszu de minimis na drugą ratę podatku rolnego z [...] maja 2020 r. w kwocie [...]zł" skierowanym do Burmistrza M. i Gminy R. C. (dalej także Burmistrz) S. Z. (dalej także Skarżący) wskazał, że wnosi o przeniesienie funduszu de minimis, którego jest beneficjentem, na drugą ratę podatku rolnego z [...] maja 2020 r. w kwocie [...]zł, ponieważ nie posiada środków finansowych (gotówki), a fundusz de minimis "ma prawie w całości niewykorzystany". Wskazał, że chce zapłacić tę ratę podatku tylko w innej formie (de minimis).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Burmistrz M. i Gminy R. C. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek Strony.

Po rozpatrzeniu złożonego przez Stronę zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium, SKO) postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, że treść odpowiedzi udzielonej przez Stronę pismem z dnia [...] listopada 2020 r. na postanowienie z dnia [...] października 2020 r. w powiązaniu z argumentacją zaprezentowaną w złożonym zażaleniu, powinna zostać odczytana (pomimo posługiwania się przez Stronę sformułowaniem "wnioskuję o przeniesienie funduszy de minimis na drugą ratę podatku rolnego z dnia [...] maja 2020 r.") jako wniosek o zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2021 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym z tytułu II raty podatku za 2020 rok w kwocie [...]zł.

W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powołując się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 462/19 wskazał m.in. na przesłanki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił, że decyzja o przyznaniu ulgi ma charakter uznaniowy oraz podkreślił, że składając wniosek podatnik powinien go właściwie uzasadnić. W interesie podatnika leży bowiem podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności i dowodów potwierdzających te okoliczności.

Dalej Kolegium podniosło, że wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu organ podatkowy pierwszej instancji nie odczytał źle wniosku Strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] marca 2021 r. wskazało, że treść odpowiedzi udzielonej przez Stronę pismem z dnia [...] listopada 2020 r. na postanowienie z dnia [...] października 2020 r. w powiązaniu z argumentacją zaprezentowaną przez Stronę, powinna zostać odczytana (pomimo posługiwania się przez Stronę sformułowaniem "wnioskuję o przeniesienie funduszy de minimis na drugą ratę podatku rolnego z dnia [...] maja 2020 r.") jako wniosek o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań. Gdyby, tak jak chce Strona organ miał zastosować się do tytułu wniosku, musiałby wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, stosownie do treści art. 165a Ordynacji podatkowej, żaden bowiem z przepisów prawa nie przewiduje takiej instytucji jak "przeniesienie funduszy de minimis."

Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił analizę i ocenę ustalonych okoliczności z perspektywy możliwości wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu społecznego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy, w kontekście wymienionych w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przesłanek ustawowych.

Organ podał, że w złożonym wniosku z dnia [...] maja 2020 r., piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. oraz w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. Podatnik wskazał na powstały w ciągu kilku ostatnich lat łańcuch klęsk. Podniósł, że klęski żywiołowe występujące w gospodarstwie w 2012, 2015, 2016 i 2017 roku, w którym występowały susze, ciągłe opady deszczu, spowodowały trzy bardzo duże, nieodwracalne straty w gospodarstwie tj.: nie pozwoliły zebrać ziarna zboża z przeznaczeniem na konsumpcję lub paszę, ponieważ ziarno porosło, stęchło i spleśniało; kukurydza została zebrana w wodzie i błocie a następnie zakiszona w pryzmie. Kiszonka nie nadawała się na paszę dla bydła ponieważ zawierała w sobie duże ilości piachu, ziemi i pleśni, co nawet w małych ilościach powoduje rozstrojenie zdrowotne zwierząt. Co za tym idzie nastąpił bardzo duży spadek produkcji mleka. Dalszy ciąg opadów deszczu doprowadził do braku możliwości zasiania pszenicy, a na polach do dnia dzisiejszego stoi woda, wszystkie łąki są całkowicie zalane. Ponadto Podatnik wskazał na swój stan zdrowia (Orzeczenie Rzeczoznawcy KRUS o uznaniu za całkowicie niezdolnego do pracy w rolnictwie jak również orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności ZUS), utrzymywanie się wyłącznie z renty chorobowej od kwietnia 2020 r. w kwocie [...]zł, zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...]zł miesięcznie oraz około [...] zł za jedno półrocze za zwrot akcyzy od paliwa. Strona wskazała również, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m2, który ma [...] lat, oborę, która stoi pusta o powierzchni [...] m2, garaż prawie [...]-letni o powierzchni [...] m2, budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2, którego współwłaścicielką jest była żona oraz własne grunty rolne o powierzchni [...] h oraz przedstawiła sytuację osobistą związaną z rozwodem i trwającym postępowaniem o podział majątku. Strona wskazała również, że ponosi: rocznie koszt ubezpieczenia pojazdów w wysokości [...] zł, koszt ubezpieczenia płodów rolnych około [...] zł rocznie (polisy znajdują się w Sądzie), opłaty za samochody około [...] zł na rok, (utrzymanie łącznie z olejem i paliwem to około [...] zł rocznie), zakup napędu [...] zł rocznie, podatek rolny około [...] zł, różnego rodzaju opłaty na rok [...] zł, zakup węgla [...] zł, zakup: środków do produkcji rolnej około [...] zł, części do pojazdów i maszyn około [...] zł, środków czystości na miesiąc około [...] zł, leków na miesiąc około [...] zł, artykuły spożywcze potrzebne do życia około [...] zł, dojazdy do specjalistów medycznych do kliniki w G. i do tego prywatne wizyty to przeciętnie [...] zł, remonty domu mieszkalnego podstawowe około [...] zł rocznie, opłaty sądowe około [...] zł rocznie. Ponadto Podatnik wskazał na długi u sąsiada i rodziny na około [...] zł (w odwołaniu kwota [...]zł).

Odnośnie pożyczek u sąsiada i rodziny S. Z. oświadczył, że nie posiada dowodów na ich potwierdzenie, że jest to załatwiane poprzez umowy ustne, a warunkiem spłaty są uzyskane dopłaty bezpośrednie z ARiMR. Wskazał, że po jakimś czasie pożycza na nowo od tych ludzi, żeby przeżyć kolejny rok.

Organ zauważył, że kwestia pożyczek u sąsiada i członków rodziny w żaden sposób nie została udokumentowana przez Stronę stosownymi umowami pożyczek.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaległości cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwo przed zaległościami wynikającymi ze zobowiązań podatkowych.

W toku prowadzonego postępowania Podatnik oświadczył również, że przez ostatnie dwa lata dokonywał ubezpieczenia płodów rolnych, a więc był zabezpieczony przed ewentualnymi złymi warunkami atmosferycznymi, które miałyby wpływ na zebrane plony.

Organ ustalił, że w 2020 roku Podatnik złożył wniosek o dopłaty bezpośrednie do ARiMR, w którym zadeklarował między innymi działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], położone w miejscowości J. gmina R. C.. Jak wskazał, łączna powierzchnia wyżej wymienionych działek stanowi [...] ha fizycznych tj. [...] ha przeliczeniowych.

Organ podał również, że w aktach sprawy znajduje się wniosek Strony z [...] lutego 2021 r. o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w którym oświadczył, że jest posiadaczem użytków rolnych o powierzchni [...] ha i załączył faktury za zakup oleju napędowego w okresie od [...].08.2020 r. do [...].01.2021 r. - w ilości [...] litrów za kwotę [...]zł). Organ zauważył, że Strona zakupuje olej napędowy wykorzystywany do produkcji rolnej, ponosi koszty związane z utrzymaniem i eksploatacją maszyn rolniczych, świadczy to o prowadzeniu działalności rolnej.

Kolegium podkreśliło, że powstanie zaległości nie było następstwem żadnych szczególnych czy nieprzewidzianych zdarzeń. Strona posiada majątek w postaci nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne, nadal dokonuje zakupu oleju napędowego w celu uprawy posiadanych gruntów rolnych, które generują przychody z posiadanego gospodarstwa, składa do ARiMR wnioski o dopłaty bezpośrednie.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego ilość posiadanych przez podatnika hektarów przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z jednego hektara powinna pozwolić na wygospodarowanie środków na zapłacenie raty podatku w kwocie [...]zł. Ponadto Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego jest przesłanką obowiązku zapłaty podatku. Nie do zaakceptowania jest bowiem przyjęcie założenia, że posiadając majątek, Podatnik będzie uiszczał podatek tylko z bieżącej nadwyżki przychodów nad wydatkami. W ocenie organu, okoliczność, że Strona przy uzyskiwanych dochodach jest w stanie zaspakajać swoje potrzeby, jak też regulować bieżące zobowiązania cywilnoprawne wynikające z prowadzonej działalności rolniczej, świadczy o tym, że ma zdolność płatniczą, a w takiej sytuacji umorzenie zaległości podatkowej w postaci zaległości podatkowej byłoby działaniem przedwczesnym.

Organ podkreślił, że umorzenie należności stanowi bowiem wyjątek od zasady równości i powszechności ponoszenia ciężarów publicznoprawnych, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP. Jej zastosowanie oznacza rezygnację Skarbu Państwa (jednostki samorządu terytorialnego) z należnych wpływów do budżetu państwa (jednostki samorządu terytorialnego). W związku z powyższym, przesłanek zastosowania omawianej ulgi nie można interpretować w sposób rozszerzający, lecz przeciwnie - w sposób ścisły, zawężający zastosowanie tej instytucji jedynie do sytuacji szczególnych, a więc odbiegających od przyjętych standardów.

Organ zaznaczył, że takiemu stanowisku nie sprzeciwia się występowanie klęsk pogodowych, która dotyka większość rolników. Prowadzenie gospodarstwa rolnego łączy się bowiem z ryzykiem nieuzyskania spodziewanych plonów. Jednakże występowanie skrajne niekorzystnych warunków pogodowych rekompensowane jest środkami wypłacanymi przez ARiMR i wyższymi cenami skupu w przypadku niższych plonów.

Występowanie niekorzystnych "warunków atmosferycznych dla upraw rolnych nie może w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadniać udzielenia ulgi w postaci umorzenia rzeczonego podatku. W związku z tym, że umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją wyjątkową, zaś zasadą jest ponoszenie przez wszystkich obywateli ciężarów publicznoprawnych, w tym podatków, wystąpienie okoliczności, na które podatnicy nie mieli co prawda wpływu, jednakże z którymi musieli się liczyć przy wykonywaniu określonej działalności i którym mogli przeciwdziałać zawierając stosowną umowę ubezpieczenia, nie może stanowić przesłanki do uzyskania ulgi przy wykonywaniu powszechnych obowiązków podatkowych. Przeniesienie na wspólnotę samorządową, jaką jest gmina, skutków niepowodzeń gospodarczych jednego z jej członków, nie może w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego być uznane za dopuszczalne, mając na względzie zasadę sprawiedliwości społecznej (w rozpatrywanym przypadku przybierającą postać powszechności opodatkowania) i zasadę zaufania do organów podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że organ podatkowy nawet jeżeli ustalali, iż została wypełniona choć jedna z kierunkowych dyrektyw wyboru w postaci "ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego", ma ciągle prawo, a nie zaś obowiązek udzielić podatnikowi ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem jego decyzja oparta jest na uznaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, z którego wynika, że Podatnik uznany został za trwale, całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od [...] października 2018 r. Jednakże z Decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2020 r. o przyznaniu renty rolniczej z tytułu niezdolności wynika, że Stronie przyznano rentę rolniczą z tytułu niezdolności w kwocie zł, jednak wysokość do wypłaty wynosi [...] zł miesięcznie, natomiast pozostała kwota (część uzupełniająca) wynosząca [...] zł ulega zawieszeniu, z powodu prowadzenia działalności rolniczej. Organ podał, że z przedłożonego przez Stronę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2020 r. Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w G. wynika, że po rozpoznaniu wniosku Strony o zmianę ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2020 r. w zakresie zapisu dotyczącego okresu powstania niepełnosprawności S. Z. został zaliczony do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego, z datą powstania od 9-tego roku życia. Ponadto organ powołał się na argumentację WSA w Bydgoszczy zawartą w wyroku z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 518/19, w myśl której Skarżący nie musi osobiście wykonywać czynności związanych z gospodarką rolniczą, może zlecać ich wykonanie podmiotom trzecim, może również wynająć lub wydzierżawić, całość lub część gospodarstwa, wreszcie może sprzedać część gruntów.

Odnośnie sytuacji osobistej Strony, w tym trwającego postępowania o podział majątku Kolegium stwierdziło również, że nie jest to sytuacja nadzwyczajna. Rozwody, a w konsekwencji postępowania o podział majątku wspólnego w dzisiejszych czasach są na porządku dziennym, o czym świadczy liczba rozwodów w Polsce. Na chwilę obecną postępowanie to jest w toku i Strona w pełni może korzystać z całego areału gospodarstwa rolnego.

Zdaniem organu odwoławczego, rację ma również organ podatkowy, że w ustalonych okolicznościach, za udzieleniem ulgi nie przemawia także interes publiczny. Skarżący mógł korzystać z pomocy państwa, którą są objęci producenci rolni w formie np.: dopłat do ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, pomocy udzielanej przez ARiMR na podstawie posiadanych protokołów strat, możliwości z tytułu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, możliwości uzyskania dedykowanych dla rolników kredytów preferencyjnych na wznowienie produkcji rolnej, otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego itp. Wskazane możliwości w znacznym stopniu zapobiegają i rekompensują ryzyko związane z prowadzoną działalnością rolniczą, w sytuacji ich wykorzystania przez rolnika starannego, należycie dbającego o swoje interesy. Organ uwypuklił również, że stosunkowo niewielka w porównaniu z potencjałem gospodarstwa rolnego Skarżącego kwota raty podatku rolnego, jest jednym ze znaczących źródeł finansowania budżetu Gminy, z którego zaspokajane są m.in. wydatki służące jej mieszkańcom.

W skardze do tut. Sądu Skarżący zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów i pogwałcenie tych przepisów w postępowaniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

a) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która winna być wyeliminowana z obrotu prawnego;

b) poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny i zupełny materiału dowodowego, niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy;

c) poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r.

i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. i Gminy R. C. z dnia [...] czerwca 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powyżej wskazany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Obowiązek ten powstaje w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy i jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] maja 2022 r. (k. 28 akt sądowych). Wcześniej Skarżący został poinformowany także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na jej wynik, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją rozstrzygnięć.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosków Skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. oraz z dnia [...] lipca 2020 r, w których żąda on przeniesienia funduszu de minimis, którego jest beneficjentem na drugą ratę podatku rolnego z [...] maja 2020 r. w kwocie [...]zł.

Przedmiotem zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] września 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza była odmowa umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2020 r. Organ pierwszej instancji do takiego określenia przedmiotu postępowania był zobligowany wcześniejszym postanowieniem SKO z dnia [...] marca 2021 r., w którym Kolegium uchylając postanowienie Burmistrza, że przedmiotem żądania Skarżącego jest umorzenie zaległości podatkowej w podatku rolnym. Organ odwoławczy w uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że treść udzielonej przez Skarżącego odpowiedzi w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. w powiązaniu z argumentacją zaprezentowaną w złożonym zażaleniu (z dnia [...] grudnia 2020 r.) powinna zostać odczytana jako wniosek o zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, pomimo użytego sformułowania o przeniesieniu funduszy de minimis na drugą ratę podatku rolnego z dnia [...] maja 2020 r. Na marginesie należy zauważyć, że w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych sprawy brakuje wspomnianego zażalenia z dnia [...] grudnia 2020 r.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy błędnie ocenił istotę wniosku Skarżącego. Przede wszystkim wskazać należy, że Skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania utrzymuje, że żąda przeniesienia funduszu de minimis, którego jest beneficjentem na drugą ratę podatku rolnego. Także w skardze skierowanej do sądu podkreśla, że składając wniosek z dnia [...] maja 2020 r. nie żądał umorzenia drugiej raty podatku rolnego z 2020 r. tylko wnioskuje o przeniesienie funduszu de minimis, którego jest beneficjentem i który ma niewykorzystany w całości i chce zapłacić tę ratę podatku w innej formie. Analogicznie Skarżący podnosi w odwołaniu z dnia [...] lipca 2021 r.

Wprawdzie Skarżący w trakcie postępowania podaje szereg informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej, uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach, a ponadto o stanie zdrowia, jednakże czyni to będąc do tego zobowiązanym przez organy podatkowe w ramach sprecyzowania wniosku. W postanowieniu z dnia [...] października 2020 r. (zawierającym błędne oznaczenie roku wydania) Burmistrz zawarł nieuzasadnioną sugestię, że przedmiotem wniosku jest ulga, o której mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej. Trudno w tej sytuacji wywodzić, że pismo Skarżącego z dnia [...] listopada 2020 r. (doręczone organowi pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2020 r.) modyfikuje żądanie wniosku i pozwala przyjąć, że jego przedmiotem jest umorzenie zaległości w podatku rolnym. Strona wykonała jedynie wezwanie organu podatkowego w sposób możliwie dokładny, niemniej jednak w treści pisma jednoznacznie podkreśla, że "ja chcę tą ratę zapłacić tylko w innej formie, czyli w (de minimis) ponieważ jestem beneficjentem tych środków, praktycznie w całości niewykorzystanych a gotówki nie posiadam". W tym kontekście należy mieć także na uwadze fakt, że skutkiem umorzenia zaległości jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, natomiast Skarżący deklaruje chęć zapłaty podatku, ale środków pochodzących z "funduszu de minimis".

Dodatkowo należy zauważyć, że art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, na który powołało się Kolegium w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. nie kreuje samodzielnego rodzaju ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, ale odwołuje się do tych, które zostały określone w art. 67a Ordynacji podatkowej, tyle tylko, że w odniesieniu do podatników prowadzących działalność gospodarczą.

W świetle powyższego nie było podstaw do przyjęcia, że wniosek Skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. dotyczy umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2020 r. Wezwanie do sprecyzowania treści wniosku nie może prowadzić do jego zmiany i dostosowywania przez organ jego przedmiotu do przepisów regulujących określoną instytucję prawną, wbrew konsekwentnie podtrzymywanemu stanowisku strony.

Zgodnie z art. 165a § 1 zd. 1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie przyjmuje się, że inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1, to w szczególności brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, sytuacja, w której w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też sytuacja, w której wydana już została decyzja podatkowa (por. R. Hauser [w:] S. Babiarz i inni, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2019, s. 1074).

Analiza treści pierwotnie złożonego przez Skarżącego wniosku, co było przez niego permanentnie podtrzymywane na kolejnych etapach postępowania włącznie ze skargą do sądu administracyjnego, prowadzi do wniosku, że jego zamiarem było przeprowadzenie przez Burmistrza czynności polegającej na wykorzystaniu mających mu przysługiwać środków w ramach "funduszu de minimis, którego jest beneficjentem" na pokrycie zaległej należności z tytułu raty w podatku rolnym za 2020 r.

W związku z powyższym należy zauważyć, że w obowiązujących przepisach ustaw podatkowych brak jest podstaw do uczynienia zadość takiemu żądaniu.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy zobowiązany będzie, po uzupełnieniu materiału dowodowego, do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem rozważań Sądu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, stosownie do art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Sąd nie orzekł w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, ponieważ pełnomocnik nie złożył wniosku o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu wraz z oświadczeniem, że nie zostały one zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnik Skarżącego został zawiadomiony pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2022 r.) m.in. o możliwości rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. bądź w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. W zawiadomieniu Sąd poinformował również pełnomocnika o możliwości pisemnego wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia tego pisma. Do dnia posiedzenia niejawnego, tj. do dnia [...] maja 2022 r. do Sądu nie wpłynęło żadne pismo pełnomocnika z urzędu.

Mając powyższe uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na objęcie Skarżącego prawem pomocy w całkowitym zakresie, na podstawie art. 206 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.

T. Wójcik L. Kleczkowski A. O.