Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2437/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1, art. 109 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na:

- nadaniu lub przewozie towaru niebezpiecznego środkiem transportu, w cysternie, pojeździe - baterii, kontenerze, MEGC lub pojeździe MEMU, niezaopatrzonych

w wymagane i prawidłowe oznakowanie, w zakresie nalepki lub nalepek ostrzegawczych - za każdy brakujący element,

- nadaniu lub przewozie towaru niebezpiecznego środkiem transportu, w cysternie, pojeździe - baterii, kontenerze, MEGC lub pojeździe MEMU, niezaopatrzonych w wymagane i prawidłowe oznakowanie, w zakresie innego wymaganego oznakowania - za każdy brakujący element,

tj. naruszenia opisane w przepisach: lp. 3.4 pkt 2 i lp. 3.4 pkt 3 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej

w dniu [...] kwietnia 2017 r. w O. W. przy ul. W. kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował A. K.. Kierujący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z O. W. do J. w imieniu przedsiębiorcy [...] Spółka Akcyjna. Kierujący przewoził towary niebezpieczne UN 1202 Paliwo do silników diesla, 3, III, D/E i UN 1203 Paliwo silnikowe lub benzyna, 3, II, D/E. Nadawcą wymienionych towarów był przedsiębiorca P. [...] [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w P. przy ul. C. [...]. Podczas kontroli ustalono, że ww. zespół pojazdów nie został prawidłowo oznakowany, ponieważ nie posiadał nalepki nr 3 na tyle pojazdu. Przeprowadzona kontrola wykazała również, że wymieniony zespół pojazdów na tyle pojazdu nie posiadał znaku dla materiałów zagrażających środowisku. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.

W dniu [...] lipca 2017 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od wyżej wymienionej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie

i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego organ I instancji dokonał błędnych ustaleń będących podstawą do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą spółkę,

- art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez ich zastosowanie, mimo iż pojazd do chwili kontroli znajdował się w obrębie terminala paliwowego skarżącej spółki, a nie na drodze publicznej lub ogólnodostępnej,

- art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, mimo iż skarżąca spółka nie miała wpływu i nie godziła się na powstanie naruszeń,

- art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że postępowanie administracyjne wszczęte

w niniejszej sprawie dotyczyło skarżącej spółki.

Powołując się na część art. 2 ust. 5 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych pełnomocnik strony podniósł, że w chwili zatrzymania do kontroli pojazd wraz z ładunkiem nie znajdował się na obszarze drogi publicznej lub ogólnodostępnej. Fakt ten potwierdza także protokół kontroli, gdzie wpisano, że miejscem przeprowadzenia kontroli była baza P[...] [...] w O. W.., a kategorię drogi określono jako "inna". Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki organ I instancji nie mógł także wykluczyć, że kierowca pojazdu przed wjazdem na drogę publiczną/ogólnodostępną zapewniłby stosowne oznaczenia pojazdu wymagane przez umowę ADR. Jednak organ I instancji nie odniósł się do tej kwestii w wydanej decyzji. Pełnomocnik strony wskazał również, że zgodnie z pkt 4.1 załącznika do umowy o świadczeniu usług transportu drogowego nr [...] zawartej przez stronę z przewoźnikiem, to na przewoźniku spoczywał obowiązek oznakowania pojazdu według przepisów ADR, w tym także w zakresie przedmiotowych tablic i nalepek. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki taka regulacja umowna nie jest sprzeczna z przepisami umowy ADR, co potwierdza postanowienie zawarte w "uwagach" przepisu 1.4.2 umowy ADR. Z treści uwagi 1 wynika, że obowiązki w zakresie bezpieczeństwa, przypisane w niniejszym rozdziale do kilku uczestników przewozu, mogą być wykonywane przez jedno przedsiębiorstwo. Również umowa operacyjna zawarta przez stronę z przewoźnikiem wskazuje, że ze względu na stosowany system samoobsługowy przy odbiorze produktów na terenie terminala strony, odbioru produktów dokonywał przewoźnik, a strona jedynie udostępniła odbiór określonej ilości produktu za pomocą systemu teleinformatycznego. Pełnomocnik strony podkreślił również, że art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym pozwala na nałożenie kary pieniężnej za popełnione naruszenie także na nadawcę towaru, ale jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, ze podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółki te przesłanki nie zostały spełnione, bowiem skarżąca spółka zawierając z przewoźnikiem umowy dotyczące ich współpracy dołożyła należytej staranności, aby zapobiec powstawaniu naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów umowy ADR. Z uwagi na powyższe spółce nie przysługiwał status strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jednak gdyby uznać, że skarżąca spółka status strony miała w tym postępowaniu,

to organ I instancji powinien zastosować wobec niej art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy

o transporcie drogowym, ponieważ nie miała ona żadnego wpływu na powstanie naruszeń i dlatego postępowanie powinno zostać umorzone.

Decyzją z dnia [...] września 2017r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 16 ustawy z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 4, art. 11, art. 13, art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1834 ze zm.), przepisów 1.4.1.1, 1.4.2.1.1, 5.2.1.8.3, 5.3.1.1.1, 5.3.1.7.1, 5.3.1.7.3, 5.3.6, załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1119) oraz lp. 3.4 pkt 2 i lp. lp. 3.4 pkt 3 załącznika do ustawy

o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych), utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 4 ustawy

o przewozie towarów niebezpiecznych, w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu

i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, R1D lub ADN. W myśl art. 11 ww. ustawy, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Według art. 13 ustawy

o przewozie towarów niebezpiecznych, uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów

w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie, oraz odpowiednio w ADR.

Zgodnie z art. 59 ww. ustawy, środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane, zgodnie

z ADR, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych.

Stosownie do treści przepisu 1.4.1.1 załącznika A do umowy ADR, uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni podejmować środki bezpieczeństwa odpowiednie do natury i zakresu dających się przewidzieć zagrożeń, w celu zapobieżenia szkodom i urazom oraz, jeżeli jest to wskazane, w celu zminimalizowania ich skutków. Uczestnicy przewozu powinni, w każdym przypadku, stosować się do odpowiednich wymagań ADR.

W myśl przepisu 1.4.2.1.1 załącznika A do umowy ADR, nadawca towarów niebezpiecznych zobowiązany jest dostarczyć do przewozu tylko takie przesyłki, które spełniają wymagania ADR. W zakresie podanym pod 1.4.1, powinien

w szczególności: (a) upewnić się, że towary niebezpieczne są sklasyfikowane

i dopuszczone do przewozu zgodnie z ADR;

(b) zaopatrzyć przewoźnika w informacje i dane w formie możliwej do odczytania oraz, jeżeli to konieczne, w wymagane dokumenty przewozowe oraz dokumenty towarzyszące (zezwolenia, dopuszczenia, powiadomienia, świadectwa itd.), uwzględniając w szczególności wymagania podane w dziale 5.4 oraz w tabeli

w części 3;

(c) używać wyłącznie opakowań, dużych opakowań i dużych pojemników do przewozu luzem (DPPL) oraz cystern (pojazdów-cystern, cystern odejmowalnych, pojazdów-baterii, MEGC, cystern przenośnych i kontenerów-cystern), które są dopuszczone i odpowiednie do przewozu danych materiałów oraz posiadają oznakowanie wymagane przez ADR;

(d) stosować się do wymagań dotyczących sposobów nadania i ograniczeń wysyłkowych;

(e) zapewnić, aby nawet próżne nieoczyszczone i nieodgazowane cysterny (pojazdy-cysterny, cysterny odejmowalne, pojazdy-baterie, MEGC, cysterny przenośne

i kontenery-cysterny), a także próżne nieoczyszczone pojazdy oraz duże i małe kontenery do przewozu luzem, były odpowiednio oznakowane i zaopatrzone

w wymagane nalepki ostrzegawcze, a próżne nieoczyszczone cysterny były tak samo zamknięte i szczelne jak w stanie ładownym.

Odnosząc się do naruszenia przez stronę Ip. 3.4 pkt 2 załącznika do ustawy

o przewozie towarów niebezpiecznych, organ wskazał, że zgodnie z przepisem 5.3.1.1.1 załącznika A do umowy ADR, jeżeli wymagają tego przepisy niniejszego rozdziału, nalepki powinny być umieszczone na zewnętrznej powierzchni kontenerów, MEGC, MEMU, kontenerów-cystern, cystern przenośnych i pojazdów. Nalepki te powinny odpowiadać wzorom, których numery podano w kolumnie (5)

i odpowiednio w kolumnie (6) tabeli A w dziale 3.2, dla towarów niebezpiecznych znajdujących się w kontenerze, MEGC, MEMU, kontenerze-cysternie, cysternie przenośnej lub pojeździe oraz powinny odpowiadać wymaganiom podanym pod 5.3.1.7. Nalepki powinny być umieszczone na podłożu o kolorze kontrastującym lub otoczone linią przerywaną lub ciągłą.

Organ wskazał, że stosownie do treści przepisu 5.3.1.7.1 załącznika A do umowy ADR, z zastrzeżeniem przepisu 5.3.1.7.2 dotyczącego nalepki dla klasy 7, nalepka powinna:

(a) mieć wymiary co najmniej 250 mm na 250 mm; wewnątrz nalepki, w odległości 12,5 mm od jej krawędzi powinna przebiegać linia równoległa do tych krawędzi.

W górnej połowie nalepki linia ta powinna mieć taki sam kolor jak kolor symbolu,

a w dolnej połowie nalepki powinna mieć taki sam kolor, jak kolor cyfr w dolnym narożu;

(b) odpowiadać wzorowi nalepki wymaganemu dla danych towarów niebezpiecznych w zakresie koloru i symbolu (patrz 5.2.2.2); oraz

(c) zawierać numery (oraz literę grupy zgodności dla towarów klasy 1) wymagane pod 5.2.2.2 dla danych towarów niebezpiecznych i odpowiednich wzorów nalepek, zapisane cyframi o wysokości nie mniejszej niż 25 mm.

Według przepisu 5.3.1.7.3 załącznika A do umowy ADR, w przypadku cystern o pojemności nie większej niż 3 m3 oraz w przypadku małych kontenerów, mogą być użyte nalepki zgodne z 5.2.2.2. Jeśli nalepki te nie są widoczne z zewnątrz pojazdu to nalepki zgodne z 5.3.1.7.1 powinny być zamieszczone na obu bokach i z tyłu pojazdu.

Organ podkreślił, że zgodnie z lp. 3.4 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, nadanie lub przewóz towaru niebezpiecznego środkiem transportu, w cysternie, pojeździe - baterii, kontenerze, MEGC lub pojeździe MEMU, niezaopatrzonych w wymagane i prawidłowe oznakowanie, w zakresie nalepki lub nalepek ostrzegawczych - za każdy brakujący element, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdy brakujący element.

W ocenie organu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika również, że skontrolowany zespół pojazdów składający się

z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie posiadał także znaku dla materiałów zagrażających środowisku zamieszczonego na tyłu pojazdu. Ww. zespołem pojazdów były przewożone towary niebezpieczne UN 1202 Paliwo do silników diesla, 3, III, D/E w ilości [...] kg i UN 1203 Paliwo silnikowe lub benzyna, 3, II, D/E w ilości [...] kg. Taki zespół pojazdów należało oznakować zgodnie z przepisami rozdziału 5.3.1 załącznika A umowy ADR. Natomiast wymóg oznakowania pojazdu zgodnie z przepisami rozdziału 5.3.1 załącznika A umowy ADR nakłada na uczestnika przewozu obowiązek oznakowania pojazdu także znakiem dla materiałów zagrażających środowisku, określonym pod 5.2.1.8.3. Taki wymóg nakłada na uczestnika przewozu przepis 5.3.6 załącznika A do umowy ADR. Do wskazanego znaku mają zastosowanie przepisy rozdziału 5.3.1 dotyczące nalepek i dlatego taki znak powinien zostać zamieszczony w taki sam sposób jak nalepki. Skontrolowany zespół pojazdów nie posiadał na tyle pojazdu znaku dla materiałów zagrażających środowisku, określonego w przepisie 5.2.1.8.3. Powyższe okoliczności potwierdzają protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz dokumentacja fotograficzna.

Z uwagi na powyższe naruszenia organ I instancji nałożył na stronę łączą karę pieniężną w wysokości [...]zł stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 3.4 pkt 3 załącznika do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu należy organ wskazał,

że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony przewóz drogowy z dnia kontroli był przewozem drogowym towarów niebezpiecznych, bowiem przepis art. 2 pkt 5 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych dotyczy nie tylko przemieszczania towarów niebezpiecznych pojazdem po drogach publicznych lub po innych drogach ogólnodostępnych. Przepis ten nakazuje uwzględnić także postoje pojazdów

z towarami niebezpiecznymi wymagane podczas przewozu oraz czynności związane z tym przewozem. Z treści protokołu kontroli wynika, że zatrzymanie pojazdu do kontroli nastąpiło przy ul. W. w O. [...]. Także przy tej ulicy przeprowadzono kontrolę. Zatem wymienione czynności zostały przeprowadzone na drodze publicznej i skontrolowany pojazd poruszał się po drodze publicznej, a nie po terenie bazy przedsiębiorstwa P.[...].

Zdaniem GITD również podnoszony przez pełnomocnika skarżącej spółki zarzut braku podstaw do obciążenia jej odpowiedzialnością za naruszenia dokonane w dniu kontroli również nie jest zasadny. Z odpowiedzialności za wykonywanie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa przewozu nie zwalnia skarżącej spółki także zawarcie umowy operacyjnej, zgodnie z którą spółka nie uczestniczyła fizycznie przy załadunku. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki, mimo iż podmiotem napełniającym cysternę był przewoźnik, to jednak w świetle prawa, to nie przewoźnik był nadawcą towaru niebezpiecznego, lecz skarżąca spółka.

Również zarzut pełnomocnika skarżącej spółki dotyczący jej statusu strony nie jest zasadny. Dokument przewozowy - dowód wydania ATEST - [...]

z dnia [...] kwietnia 2017 r. jednoznacznie wskazuje, że nadawcą towarów niebezpiecznych UN 1202 i UU 1203 była skarżąca spółka. Forma wydania towaru przewoźnikowi nie spowodowała zmiany charakteru jaki strona miała jako uczestnik przewozu wykonywanego w dniu kontroli. Dlatego jako nadawca ww. towarów powinna była wykonać ciążące na niej obowiązki.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń

i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określonych w przepisie art. 109 ust.1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych należy przyjąć, iż to na uczestniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że powstania naruszeń stwierdzonych w dniu kontroli nie doszło na skutek nadzwyczajnych okoliczności, niezależnych od strony postępowania. Przeciwnie, skarżąca spółka za wypełnienie ciążących na niej obowiązków nadawcy uznała za wystarczające zawarcie umowy przewozowej nr [...], w której zobowiązała przewoźnika m. in. do zapewnienia właściwego oznakowania pojazdu i zaopatrzenia go we właściwe nalepki ostrzegawcze. Takie postępowanie strony nie świadczy o należytej staranności. Powierzając innemu podmiotowi wykonanie swoich obowiązków należy upewnić się czy te obowiązki zostały wykonane, aby nie narazić się na odpowiedzialność za ich niewykonanie. Dlatego strona powinna była przy każdym wydawaniu towarów przewoźnikowi, z którym zawarła ww. umowę, sprawdzać czy stosuje się do zapisów umowy. Zatem w niniejszej sprawie nie miały miejsca przesłanki wymienione w powołanym przepisie i dlatego brak jest podstaw do zastosowania wskazanego przepisu. Powołany przez pełnomocnika strony art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie może zostać zastosowany w niniejszej sprawie, ponieważ w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych kwestie w nim uregulowane, reguluje przepis art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Pismem z dnia [...] października 2017r. P.[...][...] S.A. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając jej:

1) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niezrealizowanie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie,

w wyniku czego organ I Instancji błędnie przyjął, iż:

- że kontrola odbywała się na drodze publicznej, tymczasem w treści dokumentacji pokontrolnej wskazano, że kontrola nie odbyła się w obrębie drogi publicznej. Wskazano bowiem Terminal P[...][...], droga "inna" (w rubryce, gdzie można było wskazać drogę publiczną, ale tego nie zrobiono),

- skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia, pomimo że nie uczestniczył on fizycznie przy załadunku, zaś jego udział ograniczał się jedynie do udostępnienia za pomocą systemu teleinformatycznego określonej ilości produktu do cystern do samodzielnego nalania, przewoźnik byt zaś podmiotem napełniającym,

a w konsekwencji:

2) naruszenie art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o przewozie materiałów niebezpiecznych

z dnia 19 sierpnia 2011 r. poprzez ich zastosowanie w sprawie, pomimo że pojazd do momentu kontroli nie znajdował się ani przez chwilę na drodze publicznej lub ogólnodostępnej, zaś kontrola miała miejsce w obrębie terminala paliwowego skarżącego.

3) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż postępowanie administracyjne wszczęte w niniejszej sprawie z urzędu przez organ I Instancji dotyczyło obowiązku skarżącego;

4) naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie materiałów niebezpiecznych

z dnia 19 sierpnia 2011 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo

że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osoby trzeciej (przewoźnika), którym skarżący nie mógł zapobiec, pomimo zawarcia z przewoźnikiem umowy przewozowej nr [...], w ramach której Skarżący zobowiązał drugą stronę między innymi do zapewnienia właściwego oznakowania pojazdu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca spółka rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając że stosownie do art. 2 ust. 5 ustawy, za przewóz drogowy towarów niebezpiecznych uważa się każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych. Analizowany przewóz materiałów niebezpiecznych miał odbyć się na trasie O. [...] (terminal paliwowy P[...] [...]) – J., przy czym Pojazd wraz z ładunkiem nie znajdował się od momentu wyjazdu do czasu kontroli ani przez chwilę w obszarze drogi publicznej tub ogólnodostępnej. Powyższe znajduje potwierdzenie między innymi

w treści protokołu kontroli drogowej przewozu towarów niebezpiecznych (ADR)

z dnia [...] kwietnia 2017 r. W rubryce "miejsce przeprowadzenia kontroli" oznaczono "O. [...]. baza P[...] [...]". W protokole napisano, że kategoria drogi na jakiej doszło do kontroli: "inna". Organ II Instancji nie mógł przy tym wykluczyć, że kierowca Pojazdu przed wjazdem na drogę publiczną/ogólnodostępną zapewniłby Pojazdowi stosowne oznaczenia wymagane przez Umowę ADR.

Nie jest prawdziwe stwierdzenie organu II Instancji, jakoby z treści protokołu kontroli wynikało, by zatrzymanie pojazdu do kontroli oraz przeprowadzenie kontroli odbyło się na drodze publicznej z uwagi na fakt, że w treści protokołu kontroli rzekomo wskazano jako miejsce kontroli ul. W. w O. [...]. Tymczasem do zatrzymania i kontroli pojazdu doszło na wewnętrznym obszarze Terminala Paliwowego zarządzanego przez skarżącego, zanim wspomniany pojazd wjechał w obszar ul. W.. Fakt ten znajduje potwierdzenie właśnie w treści protokołu kontroli, w którym oznaczono kategorię drogi, na jakiej doszło do kontroli jako "inna", a nie zaś krajowa, wojewódzka, powiatowa czy gminna. Ustalenie, że terminal paliwowy znajdował się przy ul. W. [...] nie mogło doprowadzić do stwierdzenia, że pojazd będąc w obrębie tego terminala znajdował się na drodze publicznej.

Niezależnie od powyższego skarżąca spółka stwierdziła, że organ li Instancji powinien zastosować powinien wobec niej konstrukcję prawną przewidzianą w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Stosownie do postanowienia pkt. 1.4.2.2.1 lit. a Umowy ADR przewoźnik realizujący przewóz powinien w szczególności upewnić się, że towary niebezpieczne przeznaczone do przewozu są dopuszczone do przewozu zgodnie z ADR oraz czy na pojazdach umieszczone zostało wymagane oznakowanie oraz nalepki.

Na gruncie wykonywanego przewozu towarów niebezpiecznych przewoźnikiem była OTP Spółka Akcyjna, skarżący był zaś nadawcą przesyłki (zleceniodawcą). Przewóz ten wykonywany byt na podstawie zawartej między tymi stronami umowy o świadczeniu usług transportu drogowego nr [...]która przewidywała, że pojazdy przewoźnika powinny posiadać odnośną dokumentację

i oznakowania przypisane do pojazdów przewożących materiały niebezpieczne zgodne przepisami ADR lub innymi regulacjami prawnymi obowiązującymi w danym kraju. Z dyspozycji przedstawionego zapisu wynika więc, iż to na przewoźniku spoczywał obowiązek prawidłowego oznakowania pojazdu według przepisów ADR - w tym w zakresie przedmiotowych tablic i naklejek. Co istotne, taka regulacja umowna nie stoi w sprzeczności z przepisami Umowy ADR. Wręcz przeciwnie -

w tzw. "uwagach" znajdujących się w Umowie ADR wyrażone jest postanowienie 1.4.2. Uwagi 1, z której to wynika, iż obowiązki w zakresie bezpieczeństwa, przypisane w niniejszym rozdziale do kilku uczestników przewozu, mogą być wykonywane przez jedno przedsiębiorstwo.

Skarżąca wskazała również na umowę operacyjną, która przewiduje system samoobsługowy w zakresie odbioru produktów na terenie terminalu skarżącego. Produkty te miały być załadowane przez przewoźnika z terminala, a następnie dostarczane do poszczególnych odbiorców. Skarżący nie uczestniczył fizycznie przy załadunku, jego udział ograniczał się jedynie do udostępnienia za pomocą systemu teleinformatycznego określonej ilości produktu do cystern do samodzielnego nalania, przewoźnik był zaś podmiotem napełniającym. Powyższe wynika z faktu, iż terminal paliwowy skarżącego jest terminalem samoobsługowym.

Podkreślić trzeba przy tym, iż z przepisu pkt. 1.4.3.3. lit h Umowy ADR wynika, że to właśnie podmiot napełniający jest zobligowany do zapewnienia tablic barwy pomarańczowej oraz nalepek ostrzegawczych dla materiałów zagrażających środowisku oraz materiałów o podwyższonej temperaturze.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności trudnym do wyobrażenia jest ustalenie, w jaki sposób skarżący mógł zapobiec naruszeniom dokonanym przez przewoźnika. Niezrozumiałe w tym kontekście jest stwierdzenie organu II Instancji, jakoby powierzając innemu podmiotowi wykonanie swoich obowiązków Skarżący powinna każdorazowo sprawdzać, czy przewoźnik stosuje do się do zapisów zawartej umowy przewozowej. Skarżący nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, wobec czego organ i Instancji nie powinien obciążyć go karą pieniężną za uchybienia poczynione przez przewoźnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skontrolowanym

w dniu [...] kwietnia 2017r. zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]był wykonywany transport drogowy towarów niebezpiecznych UN 1202 Paliwo do silników diesla, 3, III, D/E w ilości [...] kg i UN 1203 Paliwo silnikowe lub benzyna, 3, II, D/E w ilości [...] kg. Nadawcą wymienionych towarów była strona skarżąca P. [...] [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w P. przy ul. C. [...].

Podczas kontroli ustalono, że ww. zespół pojazdów nie został prawidłowo oznakowany, ponieważ nie posiadał nalepki nr 3 na tyle pojazdu. Przeprowadzona kontrola wykazała również, że wymieniony zespół pojazdów na tyle pojazdu nie posiadał znaku dla materiałów zagrażających środowisku. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...]z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Zgodnie z wykazem towarów niebezpiecznych zawartym w dziale 3.2 cysterna, którą wykonywano przewóz powinna zostać oznakowana nalepkami wskazanymi w tym wykazie. Kolumna 5 i kolumna 6 tego wykazu jednoznacznie wskazują, że cysterna powinna posiadać nalepkę nr 3, tj. nalepkę informującą o przewozie materiałów ciekłych zapalnych, na której widniej symbol płomienia i cyfra 3 w kolorze czarnym lub białym zamieszczone na czerwonym tle. Przepis 5.2.2.2.2 załącznika A umowy ADR określa również wymogi takiej nalepki. Natomiast przepis 5.3.1.7.3 załącznika A do umowy ADR wskazuje gdzie nalepki powinny zostać zamieszczone. Zgodnie z tym przepisem nalepki powinny zostać zamieszczone na obu bokach i z tyłu pojazdu.

Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że cysterna nie posiadała nalepki nr 3 z tyłu pojazdu. Zatem oznakowanie ww. zespołu pojazdów nie spełniało wymogów ADR.

Wobec stwierdzonego naruszenia obowiązujących przepisów w ocenie Sądu zasadnie organ nałożył na stronę łączą karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 3.2 pkt 2 załącznika do tej ustawy.

Ponadto zgodnie z przepisem 5.3.6 załącznika A umowy ADR, jeżeli wymagane jest umieszczenie oznakowania, zgodnie z przepisami rozdziału 5.3.1, to kontenery, MEGC, kontenery-cysterny, cysterny przenośne i pojazdy zawierające materiały zagrażające środowisku spełniające kryteria określone pod 2.2.9.1.10 powinny być oznakowane znakiem dla materiałów zagrażających środowisku, określonym pod 5.2.1.8.3. Do znaku tego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 5.3.1 dotyczące nalepek. Stosownie do treści przepisu 5.2.1.8.3 załącznika A umowy ADR, wymiary znaku powinny wynosić 100 mm x 100 mm, z wyjątkiem przypadków, gdy ze względu na wymiary sztuk przesyłki możliwe jest umieszczenie tylko znaków zmniejszonych.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika również, że skontrolowany zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie posiadał także znaku dla materiałów zagrażających środowisku zamieszczonego na tyłu pojazdu. Ww. zespołem pojazdów były przewożone towary niebezpieczne UN 1202 Paliwo do silników diesla, 3, III, D/E w ilości [...] kg i UN 1203 Paliwo silnikowe lub benzyna, 3, II, D/E w ilości [...] kg. Taki zespół pojazdów należało oznakować zgodnie z przepisami rozdziału 5.3.1 załącznika A umowy ADR. Natomiast wymóg oznakowania pojazdu zgodnie z przepisami rozdziału 5.3.1 załącznika A umowy ADR nakłada na uczestnika przewozu obowiązek oznakowania pojazdu także znakiem dla materiałów zagrażających środowisku, określonym pod 5.2.1.8.3. Taki wymóg nakłada na uczestnika przewozu przepis 5.3.6 załącznika A do umowy ADR. Do wskazanego znaku mają zastosowanie przepisy rozdziału 5.3.1 dotyczące nalepek i dlatego taki znak powinien zostać zamieszczony w taki sam sposób jak nalepki. Skontrolowany zespół pojazdów nie posiadał na tyle pojazdu znaku dla materiałów zagrażających środowisku, określonego w przepisie 5.2.1.8.3.

Powyższe okoliczności potwierdzają protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz dokumentacja fotograficzna.

Wobec stwierdzonego naruszenia obowiązujących przepisów w ocenie Sądu zasadnie organ nałożył na stronę łączą karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i lp. 3.4 pkt 3 załącznika do tej ustawy.

Jednocześnie za bezzasadne Sąd uznał zarzuty strony skarżącej. W pierwszej kolejności strona skarżąca podnosi, że przewóz drogowy z dnia kontroli nie był przewozem drogowym towarów niebezpiecznych, bowiem przepis art. 2 pkt 5 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych dotyczy on przemieszczania towarów niebezpiecznych pojazdem po drogach publicznych lub po innych drogach ogólnodostępnych. Strona skarżąca wskazała na rozbieżności w zapisach protokołu z czynności kontrolnych. Z treści protokołu kontroli wynika, że zatrzymanie pojazdu do kontroli nastąpiło przy w O. [...], baza P[...][...], natomiast

w opisie stwierdzonych naruszeń wskazano, że była to ul. W., która w istocie graniczy z bazą P[...] [...]. W ocenie Sąd rozbieżności te pozostają bez wpływu na wynik sprawy, albowiem w świetle powołanej definicji z art. 2 pkt 5 ustawy

o przewozie towarów niebezpiecznych dotyczy on przemieszczania towarów niebezpiecznych pojazdem po drogach publicznych lub po innych drogach ogólnodostępnych, ale jednocześnie przepis ten nakazuje uwzględnić także postoje pojazdów z towarami niebezpiecznymi wymagane podczas przewozu oraz czynności związane z tym przewozem. W tej sytuacji czynności związane z załadunkiem towaru t jak najbardziej czynności związane z przewozem.

Za bezpodstawny uznać należy także zarzut braku podstaw do obciążenia jej odpowiedzialnością za naruszenia dokonane w dniu kontroli, z uwagi na zawartą

z przewoźnikiem [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w P. przy ul. C. [...] umowę przewozową nr [...], z której wynikały obowiązki przewoźnika

w zakresie m. in. oznakowania pojazdów na przewoźnika w swoim imieniu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że takie rozwiązanie nie zwalnia strony

z odpowiedzialności za naruszenia dokonane w dniu kontroli, bowiem wskazywany przez pełnomocnika strony przepis 1.4.2 załącznika A do umowy ADR jedynie umożliwia wykonywanie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa przewozu należących do kilku uczestnikom przewozu przez jednego z tych uczestników przewozu, ale nie zwalnia z odpowiedzialności za wykonanie tych obowiązków. Zatem strona zobowiązując przewoźnika do wykonywania obowiązku odpowiedniego oznakowania pojazdu także w jej imieniu powinna kontrolować wywiązywanie się przewoźnika z postanowień zawartej umowy. Nie kontrolując przewoźnika czy wypełnia zobowiązania wynikające z ww. umowy skarżąca spółka godziła się na powstanie naruszenia. Dlatego tez w sprawie nie mógł znaleźć zastosowanie Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.

Również zarzut pełnomocnika skarżącej spółki dotyczący jej statusu strony nie jest zasadny, albowiem dokument przewozowy - dowód wydania ATEST - [...]z dnia [...] kwietnia 2017 r. jednoznacznie wskazuje, że nadawcą towarów niebezpiecznych UN 1202 i UU 1203 była skarżąca spółka. Forma wydania towaru przewoźnikowi nie spowodowała zmiany charakteru jaki strona miała jako uczestnik przewozu wykonywanego w dniu kontroli. Dlatego jako nadawca ww. towarów powinna była wykonać ciążące na niej obowiązki. Obowiązki nadawcy określa przepis 1.4.2.1.1 załącznika A do umowy ADR. Lit. e) tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że strona miała obowiązek zapewnić właściwe oznakowanie i zaopatrzenie w wymagane nalepki ostrzegawcze pojazdu, którym były przewożone towary przez nią nadane. Strona tego obowiązku nie wypełniła i słusznie organ I instancji nałożył na nią karę za naruszenia popełnione w dniu 21 kwietnia 2017 r.

W tej sytuacji Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.