Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 333/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 45 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w Ł. na informację Zarządu Powiatu K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kwoty dotacji przypadającej na jednego ucznia szkoły niepublicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 czerwca 2021 r., A sp. z o.o. (dalej jako skarżąca, spółka), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na czynność Zarządu Powiatu K. w przedmiocie błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej na słuchaczy: B w K. w kwocie 485,74 zł zamiast 489,88 zł, C w K. za kierunki [...] i [...] w kwocie 88,87 zł zamiast 94,82 zł, a za pozostałe kierunki 157,65 zł zamiast 163,29 zł oraz D w K. w kwocie 69,76 zł zamiast 73,75 zł na rok 2021 r. - wypłacanej po dokonaniu aktualizacji stawki stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 oraz art. 45 pkt 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych z dnia 27 października 2017 r. (Dz.U. z 2020 r., poz.2029, zwanej dalej u.f.z.o.) z uwagi na niedopuszczalne dokonanie potrąceń od właściwej stawki ustalonej według subwencji na rok 2021 tytułem wyrównania.

Zdaniem skarżącej organ dopuścił się naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 oraz art. 45 pkt 2 u.f.z.o. w zw. z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2021 (Dz.U.2020.2384, zwanym dalej: Rozporządzeniem z 18 grudnia 2020 r.) poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni i w konsekwencji ustalenie błędnej stawki dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28- 30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, podczas gdy organ winien ustalić stawkę dotacji przysługującą na jednego słuchacza obowiązującą po aktualizacji na podstawie przepisów u.f.z.o., czego nie uczynił przyjmując własne stawki dotacji, gdyż w sposób nieuprawniony organ wypłaca stawkę dotacji przysługującą na jednego słuchacza nie w wysokości wynikającej z aktualizacji stawki, tylko zawierającej cząstkowe potrącenie kwoty stanowiącej wyrównanie nadpłaconej dotacji w miesiącach styczeń-luty 2021 r., którą organ rozbił na 10 kolejnych części przypadających w miesiącach marzec - grudzień 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stawki dotacji przysługującej po aktualizacji stawek dotacji w roku 2021 r.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci błędnego ustalenia wysokości stawki należnej dotacji oświatowej i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. Jednocześnie spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentu załączonego do przedmiotowego pisma, tj. z dnia [...] ([...]) na okoliczność wykazania, iż organ w piśmie tym zawiadomił skarżącą o ustaleniu stawki dotacji na rok 2021 przysługującej po aktualizacji stawek dotacji.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, iż jest organem prowadzącym B w K., C w K. oraz D w K. tj. szkół niepublicznych dla których wypłacana jest dotacja oświatowa, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o.

Skarżąca wskazała, iż pismem z dnia 20 maja 2021 r. wystosowała do organu zapytanie o to, kiedy organ wypłaci wyrównanie, które przysługuje skarżącej z tytułu aktualizacji stawki dotacji w roku 2021 r.

Pismem z dnia [...] (data doręczenia 2 czerwca 2021 r.) znak: [...] organ zawiadomił skarżącą, iż w związku z Rozporządzeniem wysokość miesięcznej stawki dotacji oświatowej na jednego słuchacza zmniejszyła się, nie wskazując kiedy dokona wyrównania. Organ wskazał, że aktualne kwoty dotacji, w odniesieniu do subwencji oświatowej z 2021 r., są niższe w porównaniu do stawek z 2020 r. W miesiącach I-II 2021 r. szkoły otrzymywały dotację obliczaną na podstawie subwencji oświatowej z 2020 r., a od II-XII 2021 r. jednostkom oświatowym przekazuje się dotację zaktualizowaną. Aktualnie wypłacana kwota dotacji to miesięczna stawka dotacji z 2021 r. obliczona na podstawie subwencji oświatowej i pomniejszona o przekazaną nadpłatę w styczniu i lutym 2021 r., która została rozłożona "na raty" do końca roku budżetowego. Sposób obliczania rocznej i miesięcznej kwoty dotacji z wyrównaniem, obowiązującej w 2021 r. przedstawia Załącznik nr 1 do ww. wskazanego pisma.

Zdaniem skarżącej przedstawiony przez organ sposób ustalenia stawki dotacji przekazywanej z tytułu aktualizacji stawki dotacji jest dokonywany niezgodnie z przepisami. Organ w piśmie z dnia [...], na podstawie własnych wyliczeń ustalił, że stawki dotacji wynoszą dla słuchaczy B w K. w kwocie 485,74 zł zamiast 489,88 zł, C w K. za kierunki [...] i [...] w kwocie 88,87 zł zamiast 94,82 zł, a za pozostałe kierunki 157,65 zł zamiast 163,29 zł oraz, D w K. w kwocie 69,76 zł zamiast 73,75 zł.

Z wyliczeń organu wynika, że wyrównanie dotacji z tytułu aktualizacji odbywać się będzie w ten sposób, iż od sumy dotacji, jaka ma być przyznana za cały rok 2021 po aktualizacji na jednego słuchacza, odjął sumę dotacji, jakie były wypłacone na rzecz jednego słuchacza w miesiącach styczeń i luty 2021 r. (czyli kiedy obowiązywała stawka dotacji ustalona w 2020 r.) i podzielił uzyskany wynik na kolejne 10 miesięcy (marzec-grudzień 2021 r.). Skarżąca wskazała, iż organ nie dokonał jednorazowego wyrównania nadpłaconej dotacji za miesiące styczeń-luty 2021 r. (kiedy obowiązywała wyższa stawka dotacji z 2020 r.), a ustalił, iż będzie dokonywał miesięcznie potrącenia w częściach z dotacji przyznawanych w kolejnych miesiącach 2021 r. według stanu uczniów w danych miesiącach przyznawania bieżącej dotacji i na tej podstawie ustalił zaniżoną stawkę dotacji po aktualizacji, w sposób niedopuszczalny odejmując od niej wysokość nadpłaconej dotacji w miesiącach styczeń-luty 2021 r., co zdaniem skarżącej rodzi zagrożenie, iż w przypadku zwiększenia się liczby słuchaczy w kolejnych miesiącach organ dokonując potrąceń w ramach ustalonej stawki dotacji w sposób, o którym mowa powyżej, według stanu za bieżący miesiąc, może dokonać potrącenia w zawyżonej wysokości, a tym samym może wypłacać dotację w zaniżonej wysokości. Dlatego za błędny uznała przyjęty przez organ mechanizm wyrównania dotacji ze względu na aktualizację i niezgodny z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Skarżąca wskazała, iż zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 i art. 45 pkt 2 u.f.z.o. organ, w przypadku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, dokonuje aktualizacji stawki dotacji dla placówek oświatowych w pierwszym miesiącu zwanym "miesiącem pierwszej aktualizacji", a zmiana stawki obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji. Z tego wynika również, że organ obowiązany jest do ustalenia wysokości przyszłych części dotacji, tak aby suma wszystkich części dotacji była zgodna z ostateczną kwotą dotacji. W tym celu należy ustalić różnicę pomiędzy aktualną wysokością dotacji a sumą części dotacji przekazanej na słuchaczy do miesiąca, w którym nastąpiła aktualizacja włącznie. Tę różnicę należy potrącić w pozostałych częściach dotacji do końca roku budżetowego, jednak nie od stawek przysługujących na pojedynczych słuchaczy, tylko od całości kwoty wypłaconej z tytułu dotacji, tj. dokonać jednorazowego potracenia całości kwoty, która stanowiła nadpłatę z uwagi na obniżenie stawek po aktualizacji, przy najbliższej wypłacie dotacji bieżącej.

O tym, że różnica winna być zrealizowana jako wyrównanie, także w postaci potrącenia, a nie uwzględniana w zaktualizowanej stawce dotacji świadczy zdaniem skarżącej treść art. 26 ust, 2 u.f.z.o. Ponadto stawka dotacji ustalana jest zgodnie z rozporządzeniem. Ustawodawca zresztą wprost wskazuje, że chodzi o "wyrównanie" dotacji w treści art. 43 ust. 5 u.f.z.o.

Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na stanowisko Mateusza Pilicha (red.) wyrażone w komentarzu (Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, WKP 2020, LEX) do art. 43 u.f.z.o. "dla przykładu, jeśli w miesiącu pierwszej aktualizacji', który przypadł w kwietniu, kwota dotacji wzrosła z 6000 zł do 7200 zł, a do kwietnia włącznie wypłacono 4x500 zł, suma pozostałych 8 części (od maja do grudnia) musi wynosić: 7200 zł - 4x500 zł = 5200 zł. Pozostaje do określenia, czego ustawa nie precyzuje, czy pozostałe 5200 zł wypłacić w 8 równych częściach (po 650 zł) czy też może wypłacać co do zasady 1/12 aktualnej kwoty dotacji (w tym przypadku 7200/12 = 600), natomiast całą wartość wynikającą z różnicy kwot dotacji między aktualną a poprzednią, dla czterech poprzednich miesięcy (czyli 400 zł), wypłacić dodatkowo w jednym miesiącu, np. w maju. Ustawa nie precyzuje tej kwestii. W praktyce niektóre j.s.t. rozkładają efekt wyrównania na raty, a niektóre wyrównują jednorazowo w najbliższym miesiącu". Analogicznie zdaniem skarżącej można przyjąć, że gdyby dotacja została nadpłacona, to potrącenie kwoty nadpłaconej w miesiącach przed obowiązywaniem zaktualizowanej stawki dotacji również winno zostać dokonane poprzez jednorazowe potrącenie całości nadpłaty albo poprzez rozłożenie nadpłaty na 9 części i potrącanie uzyskanych kwot od całości kwoty stanowiącej dotację bieżącą, a nie od każdej pojedynczej stawki dotacji przysługujących na jednego słuchacza.

Ponadto skarżąca wskazała, że czynność polegająca na ustaleniu wysokości kwoty należnej dotacji jest czynnością administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. do kognicji sądów administracyjnych należą wszystkie czynności podejmowane przez organ dotujący dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji i stanowią czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądów administracyjnych.

Dodała, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dni 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/GI 279/20 zawiadomienie skierowane już bezpośrednio do samej skarżącej, o aktualizacji kwoty dotacji, stanowiłoby czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlegałoby kognicji sądu administracyjnego. Dopiero to zawiadomienie miałoby charakter zindywidualizowany i dotyczyłoby konkretnego uprawnienia skarżącej, tj. uprawnienia do otrzymania dotacji w określonej wysokości. Takim właśnie zawiadomieniem jest pismo organu z dnia [...], doręczone skarżącej w dniu 2 czerwca 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji w tym zakresie sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podał, że żądana wypłata dotacji dla szkół prowadzonych przez A sp. z o.o. w Ł. jest bezzasadna, gdyż kwoty dotacji w roku budżetowym w porównaniu do stawek z 2020 r. są niższe ze względu na mniejszy wskaźnik korygujący Di oraz zmianę zasad sposobu naliczania stawki dotacji na 1 -ego słuchacza szkół policealnych i liceum dla dorosłych (waga P9 nie przysługuje na ww. słuchaczy). Organ wskazał, że do pisma z [...] dodano Załącznik nr 1, w którym przekazano w tabeli mechanizm wyrównywania dotacji.

Zgodnie z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. mechanizm ustalania stawek dotacji do wypłaty polega na porównaniu kwot dotacji wypłaconych w miesiącu styczniu i lutym 2021 r., a następnie na ustaleniu średniej wysokości części dotacji w kolejnych miesiącach danego roku budżetowego, tak aby zgadzała się stawka roczna. Zgodnie z ww. przepisem, "podstawowa kwota dotacji jest kwotą roczną i jej aktualizacja dotyczy całego roku budżetowego, a w związku z tym, kolejne wypłacane części dotacji powinny zostać odpowiednio skorygowane (pomniejszone lub powiększone) tak, aby części podstawowej kwoty dotacji wypłacone od początku roku budżetowego sumowały się na roczną podstawową kwotę dotacji po zaktualizowaniu" (na podst. pisma MEN) Ponadto, techniczny sposób korygowania kolejnych części dotacji określa art. 43 ust. 5 u.f.z.o.

Przyjęty sposób wyrównania kwot dotacji dotyczy uczniów, którzy mieli wypłacane, przed aktualizacją, stawki dotacji z roku bazowego (tj. w miesiącu styczniu i lutym 2021 r.). Organ wyjaśnił, że te kwoty dotacji wyrównuje (w tym przypadku pomniejsza) do końca roku budżetowego, natomiast słuchacze, którzy przybędą po aktualizacji kwot dotacji, będą otrzymywać stawkę dotacji obowiązującą w 2021 r. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki zmieniającym Rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 z dnia 26 lutego 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 370), zaktualizowana kwota dotacji może obowiązywać od miesiąca pierwszej aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o. Zatem zgodnie z powyższym przepisem prawnym, nowe stawki dotacji, wraz z wyrównaniem, zaczęły obowiązywać w aktualnym roku budżetowym od m-ca marca.

Organ podniósł także, że art. 43 ust. 3 u.f.z.o. nie wskazuje jednoznacznie, że przekazana w 12 częściach kwota dotacji musi być równa w każdej z części. Nierówność części dotacji wynika z aktualizacji i wyrównania dotacji dokonywanych na podstawie art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Ponadto, przepisy prawa nie określają sposobu wyrównania dotacji po aktualizacji, zatem wyrównanie może zostać wypłacone jednorazowo lub rozłożone "na raty" do końca roku budżetowego.

W szkołach prowadzonych przez A z/s w K., liczba uczniów przed aktualizacją (miesiąc styczeń i luty 2021 r.) była wyższa, aniżeli w miesiącu marcu i kolejnych miesiącach (do lipca 2021 r.). W przypadku, gdy nastąpi wzrost liczby słuchaczy od miesiąca września/kolejnych miesięcy 2021 r., wówczas na zwiększoną liczbę uczniów organ prowadzący otrzyma kwotę dotacji obliczoną według podstawowej kwoty dotacji obowiązującej w roku budżetowym. Organ po uwzględnieniu liczby słuchaczy, którzy spełnili warunek otrzymania dotacji w miesiącach styczeń - czerwiec 2021 r. (na podstawie przekazanych przez Dyrektora szkół Sprawozdań z liczby uczniów) obliczył, iż A w Ł. posiada nadpłaconą kwotę dotacji w wysokości 28.398,59 zł.

Jednocześnie w odpowiedzi na skargę wskazano, że organ dotujący systematycznie (miesięcznie) kontroluje wysokość kwot dotacji należnych na uprawnionych słuchaczy, aby uniknąć sytuacji, w której organ prowadzący otrzyma łącznie niższą kwotę dotacji (na koniec roku budżetowego), aniżeli kwota przewidziana w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej JST w roku budżetowym.

W piśmie procesowym 16 sierpnia 2021 r. skarżąca podtrzymała skargę. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

a) informacji miesięcznych o faktycznej liczbie uczniów oraz liczbie uczniów spełniających wymóg 50% frekwencji za miesiąc maj 2021 r. składanych za szkoły prowadzone przez skarżącą na terenie miasta K. na okoliczność wykazania faktycznej liczby uczniów, którzy spełnili ustawowy warunek uzyskania 50% frekwencji na zajęciach dydaktycznych, za których skarżącej należy się dotacja oświatowa;

b) wyliczeń obrazujących różnicę między dotacją przekazaną a należną wysokością dotacji przysługujących według stawek przyjętych przez organ oraz stawek, które wynikają z podziału rocznej kwoty subwencji ogólnej w 2021 r.

c) potwierdzeń przelewów dotacji za maj 2021 r. na okoliczność, że organ wypłacał dotację według pomniejszonych stawek dotacji w sytuacji, gdy organ zapewnia, iż wypłacił dotację w prawidłowej wysokości.

Jednocześnie wskazała, iż powyższe nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zauważyła, że organ w piśmie z 26 lipca 2021 r. nie wskazał, na ilu ze zgłoszonych słuchaczy przekazał dotację według pomniejszonej stawki, a na ilu słuchaczy, którzy zostali zapisani po aktualizacji stawki, płaci nową zaktualizowaną stawkę obliczoną według podziału rocznej kwoty dotacji ustalonej według subwencji ogólnej w 2021 r. Jak już skarżąca podkreślała w skardze, takie działanie organu rodzi zagrożenie tego rodzaju, że organ może dokonać potrącenia w zawyżonej wysokości, a tym samym może wypłacać dotację w zaniżonej wysokości.

Skarżąca na dowód swoich twierdzeń załączyła do niniejszego pisma wyliczenia obrazujące różnicę między wysokością dotacji ustaloną według stawek organu a wysokością dotacji ustaloną przez skarżącą zgodnie ze stawkami obowiązującymi po aktualizacji w 2021 r. według podziału subwencji, a ponadto przedłożyła potwierdzenia przelewów oraz kopie informacji miesięcznych składanych za B, D oraz C w K. Organ wypłacając dotację w maju 2021 r., na podstawie złożonych przez skarżącą dokumentów, nie rozróżnił w żaden sposób słuchaczy, którzy byli zapisani do szkół przed dokonaniem aktualizacji i słuchaczy nowo zapisanych. Z wyliczeń skarżącej oraz analizy kwot wypłaconej dotacji wynika, że organ za wszystkich słuchaczy wypłacił dotację stosując stawkę pomniejszoną o potrącenie z tytułu aktualizacji stawki dotacji.

Dlatego też nie sposób zgodzić się z organem, że w sposób prawidłowy wypłaca dotację na słuchaczy szkół [...] prowadzonych na terenie miasta K. i należy z całą pewnością stwierdzić, iż organ ustalił mechanizm wyrównania dotacji ze względu na aktualizację w sposób błędny i niezgodny z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Odnosząc z kolei podniesioną przez organ kwestię nadpłaty, skarżąca wyjaśniła, że wskazywana kwota nadpłaty w wysokości 28 398,59 zł obejmuje wypłacenie dotacji za okres styczeń-czerwiec, gdyż nadpłata powstała w wyniku zaliczkowego wypłacania dotacji przez organ. Mechanizm wypłaty dotacji polega na wypłacie zaliczkowej dotację przez organ według liczby uczniów, po czym na podstawie składanych przez podmiot dotowany korekt dotyczących liczby uczniów, którzy spełnili opisany w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. warunek uzyskania 50% frekwencji na zajęciach dydaktycznych, organ dokonuje potrącenia od kwoty dotacji wypłacanej zaliczkowo za kolejny miesiąc. W związku z tym należy wskazać, że powstanie nadpłaty nie stanowi żadnego naruszenia przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i nie stanowi również sytuacji nadzwyczajnej. Dlatego też podnoszenie przez organ kwestii nadpłaty dotacji nie ma znaczenia w kontekście niniejszej sprawy i pozostaje bez związku z nią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ; dalej: p.p.s.a.).

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Z kolei na podstawie art. 146 § p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie zaś z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 4 p.p.s.a. zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądu stanowiła w niniejszej sprawie czynność dokonana przez organ w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej po aktualizacji, według skarżącej ustalonej w błędnym wymiarze.

W pierwszej kolejności analizy wymagała kwestia oceny dopuszczalności wniesionej skargi. W tym zakresie organ wniósł w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi, nie uzasadniając jednak w tym zakresie swojego stanowiska.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie uznał skargę za dopuszczalną i podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Dodać należy, że w podobnym stanie faktycznym orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z dnia z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 724/21). Skład orzekający w tej sprawie akceptuje i uznaje za własne argumenty zawarte w tym orzeczeniu. Stąd też uzasadniając rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd posłuży się argumentami i wywodami przedstawionymi w sprawie o sygn. akt II SA/Go 724/21.

Wskazać należy, że w art. 47 u.f.z.o. wymieniono podlegające kontroli sądu administracyjnego czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. U.f.z.o. reguluje obecnie materię, która przed reformą systemu oświaty przeprowadzoną w 2017 r. uregulowana była w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Do końca 2016 r. spory o dotacje oświatowe podlegały rozpoznawaniu przez sądy powszechne i dominowało w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko o niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r. II CSK 773/16, z 11 maja 2018 r. II CSK 477/17, z 3 stycznia 2007 r. IV CSK 312/06, z 27 marca 2019 r. V CSK 101/18, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z 13 grudnia 2019 r. I GSK 2128/19, z 11 kwietnia 2012 r. II GSK 563/12, postanowienie z 17 października 2014 r. II GSK 1700/14, postanowienie z 3 kwietnia 2012 r. II GSK 522/12). Jednak na mocy art. 1 pkt 78 lit. x) ustawy z 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1010), do art. 90 ustawy o systemie oświaty dodano ust. 11 o treści: przyznanie dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-8, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Regulacja ta zaczęła obowiązywać 1 stycznia 2017 r. i w podobnej postaci została zawarta w u.f.z.o., która w obecnym stanie prawnym reguluje zasadniczo kwestie związane z przyznawaniem szkołom, także niepublicznym (art. 26), dotacji oświatowych.

Według obowiązującego od 1 stycznia 2018 r. art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., które podlegają kontroli sądu administracyjnego. Przepis ten miał rozstrzygnąć istniejący od wielu lat spór w zakresie oceny charakteru prawnego czynności przyznania dotacji, a co za tym idzie rozsądzić, czy ewentualne spory powstałe na tej płaszczyźnie powinny rozstrzygać sądy powszechne czy administracyjne.

Skarżąca zakwestionowała w przedmiotowej sprawie prawidłowość ustalenia wysokości należnej jej dotacji oświatowej, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. (dla niepublicznej szkoły, w której nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki), w wyniku jej aktualizacji przeprowadzonej na podstawie art. 43 u.f.z.o. W ocenie Sądu zaskarżona czynność organu mieści się w dyspozycji art. 47 u.f.z.o.

Zauważyć należy, iż wszystkie czynności podejmowane przez organ dotujący, który został wymieniony w przepisach art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a u.f.z.o., w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a u.f.z.o., stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. W początkowej części przepisu ustawodawca przywołał bowiem przepisy, które wymieniają organy dotujące, a w drugiej części określające rodzaj dotacji. Przepis art. 47 u.f.z.o. nie zawiera zaś ograniczenia czynności podejmowanych w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, które stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Obejmuje on zatem swoim zakresem wszystkie określone w ustawie czynności, które podejmowane są w związku z ustaleniem wysokości i przekazaniem dotacji – dotacji, a nie czynności, wymienionych w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a u.f.z.o., a w związku z tym także te objęte przedmiotem niniejszej skargi, podjęte w oparciu o treść art. 43 u.f.z.o.

Mimo wcześniejszych rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie oceny dopuszczalności skarg z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do ich rozpoznania, aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, wskazuje na dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w w/w obszarze spraw. Podkreśla się, iż z treści art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji, a przepis ten nie stanowi, że czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych. Przepis ten w ogóle nie odnosi się do rodzajów czynności, poprzez ich określenie w poszczególnych artykułach u.f.z.o. NSA zwrócił przy tym uwagę, iż gdyby przyjąć, że tylko czynność określona w konkretnym artykule u.f.z.o. jest czynnością o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc może być przedmiotem skargi, przepis art. 47 u.f.z.o. określający te czynności w sposób ogólny były faktycznie zbiorem pustym. Z pewnością nie to było zamierzeniem ustawodawcy (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r. I GSK 1414/20, wyrok NSA z 19 marca 2021 r., I GSK 1713/20, WSA w Gliwicach wyrok z dnia 17 sierpnia 2021 r., III SA/Gl 263/21, WSA w Białymstoku wyrok z 17 marca 2021 r., I SA/Bk 28/21, WSA w Rzeszowie w wyroku z 28 lipca 2020 r. I SA/Rz 310/20 i WSA w Gdańsku w wyroku z 14 października 2020 r. I SA/Gd 572/20).

Skoro Sąd uznał dopuszczalność przedmiotowej skargi koniecznym było w konsekwencji zbadanie terminowości jej wniesienia jako wymogu formalnego umożliwiającego merytoryczne rozpoznanie skargi. W tym zakresie skarżąca wskazała, iż pismo z dnia [...], w którym organ przedstawił sposób ustalenia stawki dotacji przekazywanej spółce, doręczone zostało skarżącej w dniu 2 czerwca 2021 r. Skarżąca w istocie dopiero w tym piśmie uzyskała wiedzę na temat sposobu przyjęcia przez zaskarżony organ określonych kwot dotacji, mogąc się do nich odnieść merytorycznie. W tych okolicznościach wniesiona w dniu 30 czerwca 2021 r. (drogą elektroniczna) skarga zdaniem Sądu złożona została z zachowaniem terminu do jej wniesienia.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 oraz art. 45 pkt 2 u.f.z.o. w zw. z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 grudnia 2020 r.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Z kolei w myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji w wyniku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, dokonanej na podstawie art. 45. Aktualizacji kwoty w/w dotacji dokonuje się w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3 (ust. 2 pkt 1). Zaktualizowana kwota w/w dotacji, w przypadku aktualizacji, o której mowa powyżej, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji (ust. 3 pkt 1). Jeżeli wysokość w/w dotacji uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji (ust. 4). Stosownie zaś do treści art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w przypadku wyrównywania kwoty dotacji zgodnie z ust. 4, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

Z kolei w myśl art. 45 u.f.z.o. jeżeli ustawa budżetowa na rok budżetowy została ogłoszona po dniu 1 grudnia roku bazowego, wysokość w/w dotacji, w zakresie kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, ustala się: 1) w okresie do ostatniego dnia miesiąca pierwszej aktualizacji - z uwzględnieniem kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego w roku bazowym; 2) w okresie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszej aktualizacji - z uwzględnieniem kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym.

Odnośnie samej aktualizacji kwot dotacji wyjaśnić należy, iż wprowadzenie tej instytucji przez ustawodawcę wynika z założenia udzielania dotacji w wysokości jak najbardziej zbliżonej do aktualnej sytuacji ekonomicznej i warunków panujących w roku udzielania dotacji. Dotacja ma bowiem charakter roczny i wypłacana jest w 12 częściach, a pierwsze jej części wypłacane w pierwszych miesiącach roku budżetowego, obliczane są na bazie wskaźników historycznych, ponieważ wówczas nie są znane jeszcze aktualne kwoty i wskaźniki opisujące sytuację w bieżącym roku budżetowym. Zatem wypłacane na początku roku budżetowego kwoty dotacji są jedynie prognozowane, przybliżone do ostatecznej kwoty dotacji, która określona zostaje w istocie po dokonaniu aktualizacji. Jeżeli na skutek aktualizacji kwota dotacji ulegnie zmianie, zgodnie z ust. 4 cyt. art. 43 u.f.z.o. dochodzi wyrównania, tj. należy tak ustalić wysokość przyszłych części dotacji, aby suma wszystkich części dotacji w wymiarze rocznym wynosiła tyle, ile wynosi ostateczna kwota dotacji. Zgodnie z przepisami ust. 4 należy więc od aktualnej wysokości dotacji odjąć sumę części dotacji przekazanej na dziecko/ucznia/wychowanka do miesiąca aktualizacji włącznie. Tak uzyskaną różnicę należy wypłacić w pozostałych do końca roku budżetowego częściach dotacji. Takie postępowanie ma na celu zapewnienie, że w całym roku budżetowym zostanie wypłacona (w 12 częściach) ostateczna kwota dotacji dla dziecka/ucznia/wychowanka.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Powiat K., działając zgodnie z art. 26 ust. 2 i art. 43 ust. 1-5 u.f.z.o., w oparciu o Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2021 (Dz. U. z 2020 r., poz. 2384) i Decyzji Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej o ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji na rok 2021 (wraz z "metryczką" subwencji oświatowej), ustalił stawki dotacji na jednego ucznia obowiązujące w 2021 r.

Wysokość stawek dotacji na 2021 r. określa Zarządzenie Nr [...] Starosty Powiatu K. z dnia [...] w sprawie aktualizacji kwoty dotacji w roku 2021, udzielanej na jednego ucznia/słuchacza jednostkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonych przez osoby prawne lub osoby fizyczne, niebędące jednostką samorządu terytorialnego, w tym:

1) dla B, wpisanej do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Powiatu K. w dniu [...] pod numerem [...], z siedzibą w K. przy ul. [...], roczna stawka dotacji na słuchacza kształcącego się w zawodach medycznych w systemie zaocznym wynosi 5.878,56 zł, tj. miesięcznie 489,88 zł,

2) dla C, wpisanej do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Powiatu K. w dniu [...] pod numerem [...], z siedzibą w K. przy ul. [...], roczna stawka dotacji na słuchacza kształcącego się w systemie zaocznym wynosi:

a) w zawodach: [...] i [...] 1.137,84 zł, tj. miesięcznie 94,82 zł,

b) dla pozostałych zawodów 1.959,48 zł., tj. miesięcznie 163,29 zł,

3) dla D, wpisanego do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Powiatu K. w dniu [...] pod numerem [...], z siedzibą w K. przy ul. [...], roczna stawka dotacji na słuchacza kształcącego się w systemie zaocznym wynosi 885,00 zł, tj. miesięcznie 73,75 zł.

Zarządzenie Nr [...] Starosty K. z dnia [...] w sprawie aktualizacji kwoty dotacji w roku 2021, udzielanej na jednego ucznia/słuchacza jednostkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonych przez osoby prawne lub osoby fizyczne, niebędące jednostką samorządu terytorialnego zostało ogłoszenie na stronie BIP Starostwa Powiatowego w K., natomiast informacja o należnych stawkach dotacji na 2021 r. dla ww. szkół została przekazana pismem z dnia 22.03.2021 r. (wpływ do [...] 26.03.2021 r.).

Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki zmieniającym Rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 z dnia 26 lutego 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 370), zaktualizowana kwota dotacji może obowiązywać od miesiąca pierwszej aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o. Zatem zgodnie z powyższym przepisem prawnym, nowe stawki dotacji, wraz z wyrównaniem, zaczęły obowiązywać w aktualnym roku budżetowym od m-ca marca 2021 r.

Skarżąca pismem z 20 maja 2021 r., zwróciła się do organu dotującego o dokonanie wyrównania wypłaty dotacji, gdyż Spółka A uważała, iż po aktualizacji, stawki dotacji na 2021 r. uległy zwiększeniu.

Starostwo Powiatowe w K. pismem z dnia [...] wyjaśniło skarżącej, iż żądana wypłata dotacji dla szkół prowadzonych przez A sp. z o.o. w Ł. jest bezzasadna, gdyż kwoty dotacji w roku budżetowym w porównaniu do stawek z 2020 r. są niższe ze względu na mniejszy wskaźnik korygujący Di oraz zmianę zasad sposobu naliczania stawki dotacji na 1 -ego słuchacza szkół policealnych i liceum dla dorosłych (waga P9 nie przysługuje na ww. słuchaczy). Organ dołączył do pisma Załącznik nr 1, w którym przekazano w tabeli mechanizm wyrównywania dotacji. Wynika z niego wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej z wyrównaniem, obowiązującej na słuchaczy od marca 2021 r.: B w K. w kwocie 485,74 zł zamiast 489,88 zł, C w K. za kierunki [...] i [...] w kwocie 88,87 zł zamiast 94,82 zł, a za pozostałe kierunki 157,65 zł zamiast 163,29 zł oraz D wir K. w kwocie 69,76 zł zamiast 73,75 zł na rok 2021 r. Ponadto w piśmie tym organ podniósł, że od miesiąca marca 2021 r. D i C (dot. kierunku [...] i [...]), zgodnie z art. 43 ust. 5 u.o.f.z.o. otrzymuje dotację w kwocie wyższej aniżeli kwota należna, ponieważ zaktualizowana kwota dotacji nie może zmniejszyć się o maksymalnie 25%.

Jak wynika z powyższego pisma sposób obliczenia aktualnej stawki miesięcznej dotacji, polegał na odjęciu od aktualnej stawki rocznej sumy wszystkich stawek wypłaconych za okres od stycznia do lutego, a następnie pozostała część niewypłaconych po aktualizacji dotacji została podzielona przez pozostałe 10 miesięcy.

Według powyższych okoliczności wyliczone przez organ kwoty dotacji, zgodnie z zapisami art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o., uwzględniły wyrównanie kwoty dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., stanowiąc po tym zabiegu średnie arytmetyczne kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na ucznia począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.

Zdaniem skarżącej organ ustalił wysokość dotacji oświatowej w sposób błędny. W ocenie spółki organ obowiązany jest do ustalenia wysokości przyszłych części dotacji, tak aby suma wszystkich części dotacji była zgodną z ostateczną kwotą dotacji. W tym celu należy ustalić różnicę pomiędzy aktualną wysokością dotacji a sumą części dotacji przekazanej na słuchaczy do miesiąca, w którym nastąpiła aktualizacja włącznie. Tę różnicę należy potrącić w pozostałych częściach dotacji do końca roku budżetowego, jednak nie od stawek przysługujących na pojedynczych słuchaczy, tylko od całości kwoty wypłaconej z tytułu dotacji, tj. dokonać jednorazowego potracenia całości kwoty, która stanowiła nadpłatę z uwagi na obniżenie stawek po aktualizacji, przy najbliższej wypłacie dotacji bieżącej.

Istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do ustalenia prawidłowości wyliczenia przez organ wysokości dotacji oświatowej po dokonaniu aktualizacji.

Z przywołanych powyżej przepisów wyłania się mechanizm określania podstawowej kwoty dotacji dla określonych placówek oraz mechanizm aktualizacji przedmiotowej kwoty dotacji z zastosowaniem wyrównania.

Sąd, na podstawie szczegółowej analizy akt sprawy, stanowisk stron postępowania oraz treści obowiązujących przepisów prawa, przytoczonych powyżej, uznał, iż przyjęta przez organ metoda wyliczenia nie narusza przepisów prawa. Znajduje ona oparcie w literalnym brzmieniu przepisów, w szczególności ust. 4 i 5 art. 43 u.f.z.o., i polega na obliczaniu części dotacji wyłącznie w oparciu o ucznia dotowanego w każdym miesiącu roku budżetowego, dokładnie tak jak wskazuje ustawa.

Tymczasem wskazana przez stronę skarżącą, w jej ocenie prawidłowa, metoda uwzględniająca wyrównanie, nie znajduje odzwierciedlenia w treści przepisów ustawy i co za tym idzie, sformułowany przez stronę w rozpatrywanej skardze zarzut nie mógł odnieść skutku w postaci jego uwzględnienia i stwierdzenia wadliwości czynności (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 października 2021 r., I SA/Łd 592/21, wyrok WSA w Gdańsku z 8 maja 2018 r., I SA/Gd 266/18). Proponowany przez skarżącą sposób wyrównania, choć być może bardziej adekwatny w odniesieniu do podmiotu, gdzie ilość uczniów nie jest constans, to jednak nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Problematyka związana z opisanym powyżej uwzględnieniem wyrównania po aktualizacji dotacji została dostrzeżona na gruncie piśmiennictwa. W komentarzu do art. 43 u.f.z.o.: A. Olszewski, D. Pietrzykowska, G. Pochopień [w:] Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2020, LEX, wskazano, iż ,,precyzyjny przepis ustawy o wyrównaniu kwoty dotacji w przypadku jej aktualizacji, zawarty w ust. 4 komentowanego artykułu, odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której uczeń jest dotowany w każdym miesiącu, od stycznia do grudnia. Cały rozdział trzeci ustawy jest zresztą napisany takim językiem. Jednoznaczność zapisów znika, jeśli zaczyna się stosować przepisy do uczniów, którzy są dotowani nie we wszystkich miesiącach roku budżetowego, co przekłada się na dotowanie jednostki ze zmienną liczbą uczniów w poszczególnych miesiącach roku budżetowego, czyli sytuację dość typową. Zacząć należy od tego, że ustawa nie reguluje takich kwestii i należy dokonywać tutaj rozsądnych interpretacji (...). W dotychczasowej praktyce wykształciły się dwie metody. Pierwsza z nich oparta jest na jak najbardziej literalnym czytaniu przepisów ust. 4 i polega na obliczaniu części dotacji wyłącznie w oparciu o ucznia dotowanego w każdym miesiącu roku budżetowego (tak jak to stanowi ustawa). Części dotacji po aktualizacji wtedy są równe i w każdym miesiącu każdy uczeń, niezależnie od tego, czy uczęszczał w każdym miesiącu do dotowanej jednostki czy też nie, otrzymuje jednakową kwotę. Wadą tego rozwiązania jest pewne oddalenie się od idei wyrównania pod względem finansowym, które dotyczyć powinno przeszłości (przeszłej liczby uczniów), a nie przyszłości. Wada ta jest widoczna przy dużych zmianach liczby uczniów w poszczególnych miesiącach. Jeśli liczba uczniów w poszczególnych miesiącach nie zmienia się znacząco, takie postępowanie daje finansowy efekt bliski do zamierzonego. Druga metoda jest znacznie bliższa celowi wyrównania, lecz odbiega od przepisów ustawy. Polega ona na obliczeniu wyrównania z uwzględnieniem uczniów, którzy byli wykazani do dotacji za miesiące do miesiąca aktualizacji (a więc tych, którzy mieli przekazane części dotacji w oparciu o nieaktualne stawki) i tylko w odniesieniu do tych uczniów dokonuje się wyrównania (jednorazowo bądź po rozłożeniu na raty)." Sam zatem autor komentarza dostrzegając w/w okoliczności wskazał, iż w istocie zgodne z językową wykładnią wskazanego przepisu jest jedynie wyrównanie z zastosowaniem cyt. art. 43 ust. 4 u.f.z.o.

Mając na uwadze treść przywołanych przepisów prawa oraz ustalony na dzień dokonania przez organ czynności stan faktyczny, Sąd uznał, że czynność ustalenia przez organ wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej w 2021 r. po aktualizacji, została dokonana z poszanowaniem przepisów prawa i jako taka nie jest dotknięta zarzucaną przez stronę skarżącą wadą prawną, a kwota dotacji została obliczona w sposób prawidłowy. Sąd nie dopatrzył się naruszeń, w szczególności opisanych przez stronę w skardze będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

Organ dotujący dokonuje wyrównania dotacji od początku roku w sposób proporcjonalny, tak aby do końca roku budżetowego wypłacono należną dotację wynikającą z art. 26 ust. 2 u.f.z.o.

W ocenie Sądu skarżony organ prawidłowo ustalił stawki dotacji po aktualizacji w 2021 r. czym wypełnił zapisy u.f.z.o., przy naliczaniu i przekazaniu dotacji stosując dyspozycję zawartą w art. 43 ust. 4 i ust. 5.

Sąd badając czy naruszone zostały przepisy prawa stwierdził, iż nie doszło w tym zakresie do ich naruszenia, choć zastosowane zgodnie z przewidzianym w art. 43 ust. 4 u.f.z.o. rozwiązanie budzić może wątpliwości praktyczne skarżącej związane z zmienną liczbą słuchaczy w prowadzonych przez nią szkołach. Zauważyć jednak należy, iż po zakończeniu roku dotacyjnego następuje rozliczenie dotacji i obejmuje ono kontrolę prawidłowości przyznania i wykorzystania dotacji. Na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., Rada Powiatu K. podjęła uchwałę z dnia [...] Nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji jednostkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne funkcjonującym na terenie powiatu [...] oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania. W § 6 uchwały postanowiono, że organ prowadzący jednostkę oświatową sporządza roczne rozliczenie wykorzystania dotacji otrzymanej dotacji do 20 stycznia roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze dotacja obliczona przez organ w sposób wskazany w piśmie z [...] nie jest zaniżona, gdyż uwzględnia ona właściwą, wcześniej podaną podstawową kwotę dotacji po aktualizacji, jednak zmodyfikowaną zgodnie z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. z uwagi na uwzględnienie wyrównania.

Dodać należy, że organ w odpowiedzi na skargę podniósł, że wskazany w piśmie z [...] sposób wyrównania kwot dotacji dotyczy uczniów, którzy mieli wypłacane, przed aktualizacją, stawki dotacji z roku bazowego (tj. w miesiącu styczniu i lutym 2021 r.). Te kwoty dotacji organ wyrównuje (w tym przypadku pomniejsza) do końca roku budżetowego, natomiast słuchacze, którzy przybędą po aktualizacji kwot dotacji, będą otrzymywać stawkę dotacji obowiązującą w 2021 r.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że przedmiotem skargi jest czynność w postaci ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej wynikająca z pisma z organu z [...]. Z treści tego pisma nie wynikała wyżej wskazana okoliczność. Zatem skoro to zaskarżona czynność a nie odpowiedź na skargę podlega kontroli sądowoadministracyjnej, Sąd ocenił prawidłowość ustalenia dotacji oświatowej wskazanej w piśmie z [...]. Stąd też podniesione w replice do odpowiedzi na skargę argumenty skarżącej nie mogły odnieść oczekiwanego przez spółkę skutku, jak też Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie na art. 106 § 3 p.p.s.a., wskazanych dowodów z dokumentów.

Na marginesie wskazać tylko trzeba, że gdyby przyjąć, że organ uwzględnia to co wynika z odpowiedzi na skargę, że wskazany w piśmie z [...] sposób wyrównania kwot dotacji dotyczy uczniów, którzy mieli wypłacane, przed aktualizacją, stawki dotacji z roku bazowego (tj. w miesiącu styczniu i lutym 2021 r.) i te kwoty dotacji organ wyrównuje (w tym przypadku pomniejsza) do końca roku budżetowego, natomiast słuchacze, którzy przybędą po aktualizacji kwot dotacji, będą otrzymywać stawkę dotacji obowiązującą w 2021 r., to również ten sposób ustalenia dotacji oświatowej, chociaż odbiegający językowego brzmienia art. 43 ust. 4 u.f.z.o., byłby dopuszczalny. Jak już podniesiono wyżej w komentarzu do art. 43 u.f.z.o.: A. Olszewski, D. Pietrzykowska, G. Pochopień [w:] Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2020, LEX wskazano, że ta metoda jest znacznie bliższa celowi wyrównania, eliminuje bowiem ryzyko o którym wskazywała spółka w skardze, iż w przypadku zwiększenia się liczby słuchaczy w kolejnych miesiącach organ dokonując potrąceń w ramach ustalonej stawki dotacji w sposób, o którym mowa powyżej, według stanu za bieżący miesiąc, może dokonać potrącenia w zawyżonej wysokości, a tym samym może wypłacać dotację w zaniżonej wysokości.

Niezależnie od powyższego podkreślenia jednak wymaga, że z żadnego przepisu ustawy nie wynika obowiązek (niezależnie od metody ustalenia dotacji oświatowej przyjętej przez organ, opisanej w piśmie z [...] czy też wskazanej w odpowiedzi na skargę), by jak żądała skarżąca w skardze, zaktualizowanie stawki dotacji dokonywać poprzez jednorazowe potrącenie całości nadpłaty albo poprzez rozłożenie nadpłaty na 9 części i potrącanie uzyskanych kwot od całości kwoty stanowiącej dotację bieżącą, a nie od każdej pojedynczej stawki dotacji przysługujących na jednego słuchacza. Stąd taki sposób ustalenia dotacji oświatowej jako nieznajdujący oparcia w przepisach prawa nie zasługiwał na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie strona w skardze wniosła, w oparciu o treść art. 106 § 3 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z dnia [...] na okoliczność wykazania, że organ właśnie w tym piśmie zawiadomił Spółkę o ustaleniu stawki dotacji na rok 2021 przysługującej po aktualizacji stawek dotacji. Sąd postanowił oddalić powyższy wniosek. Wskazane przez stronę pismo (wraz z dowodem jego doręczenia, na którym widnieje data doręczenia) oraz kwoty stawek dotacji na 2021 r. znajdują się w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ, które podlegają kontroli sądu, co oznacza, że nie ma potrzeby uzupełniania materiału dowodowego we wskazanym przez stronę zakresie.

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności i argumenty, sąd stwierdził, że zaskarżona czynność organu nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia aktu albo stwierdzenia bezskuteczności czynności wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę