Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 76/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2  pkt 8, art. 149 par. 1, 1a, art.  161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1, art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 2 , art. 4, art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 67b ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f, g
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2017r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 6 listopada 2016r. w zakresie nieudzielonej informacji co do: - wykazu osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty do kwoty 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, - wykazu wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016r. udzielono pomocy publicznej ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz formy jej udzielenia w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; V. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz [...] kwotę 144,98 zł (sto czterdzieści cztery złotych dziewięćdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 25 listopada 2016r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...], zarzucając organowi naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1, 2, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r. poz. 2058), zwanej dalej u.d.i.p. – przez nieudzielenie żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że złożonym w formie elektronicznej wnioskiem z dnia 6 listopada 2016r. wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przesłania listy wszystkich podmiotów którym w 2016r. udzielono ulg w zakresie podatków lub opłat bądź udzielono innej pomocy publicznej oraz o wskazanie (wyjaśnienie), na czym polegał "ważny interes podatnika" uzasadniający udzielenie najdalej idącej ulgi C. S.A. w 2015r. W odpowiedzi z dnia 15 listopada 2016r. organ poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f, g ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241) część wnioskowanych informacji zostanie opublikowana do dnia 31 maja 2017r., a jeśli chodzi o "ważny interes podatnika", to wynika on ze złożonych dokumentów – które w ocenie organu są chronione tajemnicą skarbową. Ustosunkowując się do powyższego w piśmie z dnia 16 listopada 2016r. A. B. zaznaczył, że nie udzielono mu żądnej informacji, a przedmiotem pytania nie było wskazanie "z czego wynika" – a wyjaśnienie "na czym polegał" – ważny interes ww. podatnika. W konsekwencji skarżący wezwał organ do udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku – co pozostało bez odpowiedzi do dnia wniesienia skargi. W dalszej części skargi A. B. zarzucił organowi, że pismo z dnia 15 listopada 2016r. nie stanowi informacji publicznej, bowiem w żadnym zakresie jej nie udostępnia, będąc jedynie stanowiskiem Prezydenta Miasta [...], ewentualnie informacją o spoczywających na nim obowiązkach wynikających z ustawy o finansach publicznych. Tymczasem wskazane w tym zakresie przepisy odnoszą się wyłącznie do podatników, którzy otrzymali ulgę powyżej 500 zł. W konsekwencji organ w ogóle nie odniósł się do pozostałej części wniosku, nie wydał decyzji odmawiającej udzielenia informacji, a co za tym idzie pozostaje w stanie bezczynności. Natomiast skoro ustawodawca uważa za celowe opublikowanie danych podatników którzy otrzymali ulgę powyżej 500 zł, to za informację publiczną uważa również dane osób które otrzymały ulgę poniżej 500 zł. Skarżący wyraził pogląd, że organ ma obowiązek podjąć działanie dwukrotnie – zarówno do końca maja 2017r. – w zakresie jaki narzucają przepisy ustawy o finansach publicznych, jak i w ciągu 14 dni od złożenia wniosku – jak wyraźnie nakazuje art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe A. B. wniósł o:

1. zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do udzielenia informacji publicznej w postaci listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, do kwoty 500 zł, którym w 2016r. (do dnia złożenia wniosku) w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot, podstawą prawną oraz przyczyną umorzenia, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi,

2. zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do udzielenia informacji publicznej w postaci: listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, powyżej kwoty 500 zł, którym w 2016r. (do dnia złożenia wniosku) w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot, podstawą prawną oraz przyczyną umorzenia, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi,

3. zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do udzielenia informacji publicznej w postaci: listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016r. (do dnia złożenia wniosku) udzielono pomocy publicznej, ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz formy jej udzielenia,

4. stwierdzenie że nieudzielenie informacji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości 400 zł,

5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W udzielonej w dniu 30 listopada 2016r. – już po wniesieniu skargi – odpowiedzi "na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 listopada 2016r., który jest kontynuacją wniosku z dnia 6 listopada 2016r." organ podtrzymał wyjaśnienia przekazane w piśmie z dnia 15 listopada 2016r. W załączeniu przedstawiono jednakże wykaz podmiotów, którym udzielono ulgi w roku 2016 (do dnia 29 listopada 2016r.) w postaci umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty zobowiązań z tytułu podatków i opłat lokalnych w kwocie przewyższającej 500 zł. Organ wyjaśnił zarazem, że "ważny interes podatnika" każdego ubiegającego się o ulgę w spłacie należności wobec budżetu miasta [...], to trudna sytuacja finansowa w dniu składania wniosku o udzielenie ulgi przez podatnika. Decyzja w tym zakresie została wydana w stosunku do Spółki C. S.A., bowiem podatnik ten wykazał, że przyczyną powstania zaległości podatkowych była trudna sytuacja finansowa w roku obrachunkowym 2013/2014. Ponadto zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika że istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie u.d.i.p., jednakże tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Tego rodzaju regulacja szczególna, mająca pierwszeństwo stosowania, istnieje – zdaniem organu – w stosunku do informacji publicznej będącej przedmiotem niniejszej skargi. W tym zakresie powołano się na art. 293 Ordynacji podatkowej, regulujący tajemnicę skarbową, oraz art. 34 ust. 1 pkt 8, art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f, g ustawy o finansach publicznych, podkreślając że z tych dwóch ostatnich przepisów wynika zakres informacji o podatnikach, które nie podlegają ochronie wynikającej z obowiązywania tajemnicy skarbowej. Udostępnianie tychże informacji, mimo że stanowią one informację publiczną, nie odbywa się jednak na podstawie u.d.i.p., gdyż obowiązują ww. przepisy szczególne regulujące kwestie udostępniania tychże danych. W konsekwencji, samo zakwalifikowanie określonej informacji do zbioru informacji publicznych nie skutkuje automatycznie koniecznością zastosowania przepisów u.d.i.p. Jeżeli bowiem osoba zainteresowana ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie tej ustawy. Organ, wbrew zarzutom skargi, zajął stanowisko, że skoro wnioskodawca został poinformowany w piśmie z dnia 15 listopada 2016r. (czynność materialno-techniczna), że żądane informacje podlegają udostępnieniu w innym trybie aniżeli przewidziany w u.d.i.p., to w niniejszej sprawie nie doszło do bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Na marginesie zauważono, że w odpowiedzi na kolejne pismo skarżącego – pomimo braku takiego obowiązku – udzielono dodatkowej informacji odnośnie danych objętych pierwotnym wnioskiem. Organ zakwestionował zarazem stanowisko skarżącego, że udzielając odpowiedzi na wniosek z dnia 6 listopada 2016r. nie odniesiono się do wszystkich podmiotów, co do których w 2016r. udzielona została ulga podatkowa. Na podstawie treści pierwotnego wniosku nie sposób było bowiem przyjąć, że strona żądała udzielenia informacji w zakresie szerszym aniżeli wynika to z objętego normą art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o finansach publicznych, zwłaszcza biorąc pod uwagę szczególne unormowania dotyczące tajemnicy skarbowej, wynikające z O.p. Doprecyzowania złożonego wniosku z wyraźnym rozróżnieniem ram żądanej informacji publicznej, tj. podziałem na podmioty, którym udzielone zostały ulgi podatkowe co do kwoty 500 zł oraz powyżej tej kwoty, skarżący dokonał dopiero w treści skargi. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem złożenie wniosku udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 15 lutego 2017r. A. B. poparł skargę i oświadczył, że pismo organ wysłane w dniu 30 listopada 2016r. jest odpowiedzią w części na jego wniosek złożony w dniu 6 listopada 2016r., ale zostało przesłane mu dopiero po złożeniu skargi. Natomiast w piśmie z dnia 15 listopada 2016r. nie udzielono mu żadnej odpowiedź na jego pytanie. W związku z faktem, że odpowiedź na wniosek otrzymał dopiero po wniesieniu skargi jego obecność na rozprawie była konieczna – wobec czego wnosi o zwrot kosztów zgodnie ze złożonym spisem w niniejszej sprawie (144,98 zł). Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że udzielenie informacji dotyczące osób co do których udzielono ulg, odroczeń lub umorzeń do kwoty 500 zł jest objęte tajemnicą skarbową, natomiast powyżej 500 zł już nie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna, albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 p.p.s.a.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP i obejmuje m.in. dostęp do dokumentów (ust. 2). Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa oraz organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych.

W niniejszej sprawie skarżący zarzuca Prezydentowi Miasta [...] bezczynność, wskazując że nie udzielono odpowiedzi na wniosek z dnia 6 listopada 2016r., w którym żądał udostępnienia następujących informacji:

1. listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016r. (do dnia złożenia wniosku ), w zakresie podatków lub opłat lokalnych, udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot, podstawą prawną oraz przyczyną umorzenia,

2. listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016 roku ( do dnia złożenia wniosku ) udzielono pomocy publicznej, ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz formy jej udzielenia,

3. wskazania (wyjaśnienia) na czym polegał "ważny interes podatnika" uzasadniający udzielenie najdalej idącej ulgi [...] S.A. w roku 2015.

Nie było w niniejszej sprawie sporne, że Prezydent Miasta [...], jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jest – co do zasady – podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Strony różnią się natomiast stanowiskiem co do charakteru przedstawionych powyżej danych oraz sposobu ich udostępnienia. Organ, negując swoją bezczynność, twierdzi bowiem, że informację publiczną stanowią jedynie dane określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f, g ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241), podlegające upublicznieniu w trybie przewidzianym w tym przepisie, z wyłączeniem stosowania regulacji u.d.i.p.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się zatem zasadniczo do odpowiedzi na pytanie czy organ pozostawał bezczynny – bądź nie – w zakresie wniosku złożonego przez skarżącego. Istotna jest przy tym kwestia udostępnienia żądanych informacje niezależnie od ww. trybu uregulowanego w ustawie o finansach publicznych, w szczególności co do podmiotów, których ta ostatnia regulacja nie dotyczy, tj. którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie równej, bądź niższej od 500 zł.

W tym miejscu należy przytoczyć art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w terminie, o którym mowa w art. 38 (do dnia 31 maja roku następnego) - informację obejmującą m. in.:

f) wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia

g) wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym udzielono pomocy publicznej.

Analizując niniejszą sprawę pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami oraz w świetle przytoczonych poniżej poglądów judykatury – które tut. Sąd w całości podziela – nie sposób podzielić przedstawionego przez Prezydenta Miasta [...] stanowiska. Wbrew twierdzeniom organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę, brak bowiem podstaw by przyjąć, że "strona żądała udzielenia informacji w zakresie szerszym aniżeli wynika to z objętego normą art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o finansach publicznych". Z wymienionej w pkt 1 treści wniosku z dnia 6 listopada 2016r. jednoznacznie bowiem wynika, że [...] nie domagał się udostępnienia listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016r. udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w zakresie podatków lub opłat lokalnych – wyłącznie w odniesieniu do kwot większych niż 500 zł. Sformułowane w tym zakresie żądanie dotyczyło zatem udzielenia ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty bez względu na kwotę, jakiej dotyczyły. W świetle powyższego nie sposób uznać, jak twierdzi organ, że doprecyzowania złożonego wniosku z wyraźnym rozróżnieniem ram żądanej informacji publicznej, tj. podziałem na podmioty, którym udzielone zostały ulgi podatkowe co do kwoty 500 zł oraz powyżej tej kwoty, skarżący dokonał dopiero w treści skargi. Jednocześnie Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że złożenie wniosku udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji – który to wymóg został jednakże w niniejszej spełniony. Ponadto, w odniesieniu do stanowiska organu, tut. Sąd w całości podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedstawiony w wyroku z dnia 7 października 2011r. o sygn. akt IV SAB/Wr 58/11, LEX nr 1399978, zgodnie z którym jeżeli organ ma wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie lub dookreślenie – czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Zaznaczyć zarazem trzeba, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. W przeciwnym wypadku doszłoby do zaprzeczenia idei dostępu do informacji publicznej, której założeniem jest jawność działań władzy publicznej. Udostępnienie więc informacji zupełnie innej niż ta, jakiej oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i narusza art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Biorąc pod uwagę z jednej strony zakres i charakter informacji żądanej wnioskiem z dnia 6 listopada 2016r., a z drugiej strony treść udzielonej pismem z dnia 15 listopada 2016r. odpowiedzi organu, trzeba uznać istnienie stanu bezczynności Prezydenta Miasta [...] w dniu wniesienia skargi do tut. Sądu (25 listopada 2016r.). Jak wynika bowiem z odpowiedzi z dnia 15 listopada 2016r. organ jedynie w sposób ogólny poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 37 ustawy o finansach publicznych część wnioskowanych informacji zostanie opublikowana do dnia 31 maja 2017r., a jeśli chodzi o "ważny interes podatnika", to wynika on ze złożonych dokumentów – które w ocenie organu są chronione tajemnicą skarbową.

W tym miejscu, przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014r. o sygn. akt I OSK 2129/13, LEX nr 1455219, podkreślić trzeba, że konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno sprzyjać jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Ustrojowa doniosłość dostępu do informacji publicznej dla wszystkich obywateli i wywodzona z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ochrona prawa obywateli do uzyskiwania takiej informacji (art. 61) pozwala przyjąć, że prawo dostępu do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. W kontekście konstytucyjnej regulacji przedmiotowego zagadnienia stwierdzić trzeba, że normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate. Z kolei normy wprowadzające ograniczenia jawności w dostępie do informacji publicznej, o których to ograniczeniach stanowi art. 5 ust. 1 u.d.i.p., muszą wprost określać zakaz ujawniania danych będących przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy. Jeżeli więc – jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku – ustawodawca regulujący określoną materię podatkową nie wprowadza zakazu udostępniania określonej informacji, a wręcz przeciwnie – pozwala na upublicznianie informacji dotyczących zwolnień podatkowych, wówczas informacja taka, jeśli nie funkcjonuje w obiegu publicznym w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią, winna zostać udostępniona zainteresowanemu na jego wniosek.

W kontekście powyższych rozważań nie mógł odnieść skutku pogląd organu dotyczący braku możliwości udzielenia żądanej informacji wobec corocznego udostępniania jej w trybie ustawy o finansach publicznych. W tym zakresie, powołując się na ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014r. o sygn. akt I OSK 2129/13, nie sposób bowiem dopatrzyć się naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tą regulacją przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1. Należy przy tym przypomnieć organowi, że zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej – które to założenia legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej – korespondują z zasadą jawności finansów publicznych, zaś – w wykonaniu tych zasad – przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają sprzyjać możliwości sprawowania społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Ponadto o braku bezczynności w załatwieniu sprawy nie mogą przesądzać jakiekolwiek wyjaśnienia organu, w szczególności zawierające jedynie zacytowanie przepisów lub nieobejmujące swym zakresem całości żądania.

W konsekwencji, uzasadniając stanowisko Sądu co istnienia stanu bezczynności organu w dacie wniesienia skargi, wskazać należy, że przed wniesieniem skargi organ nie dopełnił wymogów ustanowionych w:

- art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1); jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2),

- art. 15 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie,

- art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Nie było jednak podstaw do uznania że w tym przedmiocie doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym. Organowi nie można bowiem zarzucić całkowitej bezczynności, gdyż w terminie 14 dni od złożenia wniosku wystosował do strony odpowiedź z dnia 15 listopada 2016r. z informacją, że na podstawie art. 37 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241) część wnioskowanych informacji zostanie opublikowana do dnia 31 maja 2017r., a jeśli chodzi o "ważny interes podatnika", to wynika on ze złożonych dokumentów – które w ocenie organu są chronione tajemnicą skarbową. Podkreślić należy że przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny j.w.). Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej – które to sytuacje nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Ponadto organowi nie sposób zarzucić złej woli, a jedynie błędną wykładnię przepisów u.d.i.p. znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie w powiązaniu z regulacjami ustawy o finansach publicznych.

W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Uwzględniając omawiane okoliczności – w zestawieniu z informacją udzieloną po wniesieniu skargi – stwierdzić trzeba, że brak było również podstaw do wymierzenia organowi grzywny – o czym orzeczono w punkcie IV wyroku, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że pismem z dnia 30 listopada 2016r. – a zatem już po wniesieniu w dniu 25 listopada 2016r. skargi do tut. Sądu – Prezydent Miasta [...] częściowo uwzględnił wniosek A. B., przedstawiając w załączeniu wykaz podmiotów, którym udzielono ulgi w 2016r. (do dnia 29 listopada 2016r.) w postaci umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty zobowiązań z tytułu podatków i opłat lokalnych w kwocie przewyższającej 500 zł. Udzielono ponadto stronie informacji, że "ważny interes podatnika" każdego ubiegającego się o ulgę w spłacie należności wobec budżetu miasta [...], to trudna sytuacja finansowa w dniu składania wniosku o udzielenie ulgi przez podatnika. Organ wskazał, że taka właśnie decyzja została wykonana w stosunku do Spółki C. S.A., bowiem Spółka ta wykazała, że przyczyną powstania zaległości podatkowych była trudna sytuacja finansowa w roku obrachunkowym 2013/2014.

W konsekwencji, udostępnienie żądanej informacji w powyższym zakresie powoduje częściowe umorzenie postępowania sądowego – wobec ustania stanu bezczynności organu we wskazanym powyżej przedmiocie, co prawda już po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie. Sąd, rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność organu, zobowiązany jest bowiem uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. Jak wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Skoro więc w niniejszej sprawie doszło do częściowego udostępnienia informacji publicznej, to postępowanie sądowe nie mogło z oczywistych względów zakończyć się zobowiązaniem Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 6 listopada 2016r. w całości. W związku z tym Sąd, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie jako bezprzedmiotowe – o czym orzeczono w pkt II wyroku.

Zestawiając wniosek skarżącego z dnia 6 listopada 2016r. z ostatecznie udzieloną w dniu 30 listopada 2016r. odpowiedzią zauważyć jednak trzeba, że stronie nie udostępniono informacji publicznej (ani nie wydano decyzji odmownej) w zakresie:

1. listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych, którym udzielono ulgi w 2016r. w postaci umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty zobowiązań z tytułu podatków i opłat lokalnych w kwocie równej, bądź niższej od 500 zł,

2. listy wszystkich osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w 2016r. udzielono pomocy publicznej ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz formy jej udzielenia.

Z przyczyn wyczerpująco omówionych powyżej za niewystarczające w tym zakresie należy uznać powołanie się przez organ na brak możliwości udostępnienia pierwszej z wymienionych informacji oraz ogólne poinformowanie strony o treści art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Zaznaczyć przy tym trzeba, że adresat wniosku nie jest uprawniony do dowolnego doboru informacji przekazanych, ale powinien rozpoznać wniosek w zakresie żądań w nim zawartych w sposób określony w ustawie. Oznacza to, że Prezydent Miasta [...] powinien udzielić informacji zgodnej z wnioskiem bądź wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia (por. wyrok tut. Sądu z dnia 21 kwietnia 2016r. o sygn. akt II SAB/Ke 8/16, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Jak wynika bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Powyższym wymogom organ nie sprostał, załatwiając wniosek A. B. jedynie częściowo i nie wydając decyzji odmownej w pozostałym zakresie – co przesądza o częściowym uwzględnieniu skargi i zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku strony z dnia 6 listopada 2016r. w opisanym w poprzedzającym akapicie zakresie dotyczącym nieudzielonych informacji (pkt 1 i 2), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł w pkt I wyroku – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł jak w punkcie V wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in. poniesione przez stronę koszty sądowe oraz koszty przejazdów do sądu strony. Wskazać przy tym trzeba, że na łączną kwotę 144,98 zł, zasądzoną z tytułu zwrotu kosztów od organu na rzecz A. B., składa się: uiszczony przez stronę wpis sądowego od skargi (100 zł), bilety kolejowe II klasy na trasie Lublin – [...] - Lublin (39,98 zł) oraz bilet czasowy komunikacji miejskiej (5 zł).