Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2377/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Joanna Tarno, asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... maja 2006 r. nr ... w przedmiocie nadania numeru identyfikacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

W dniu ... stycznia 2005 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zgłoszenie identyfikacyjne NIP-3 L. M. (dalej: Skarżąca).

Tego samego dnia, tj. ... stycznia 2005 r. Skarżąca złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym W. pismo z prośbą o anulowanie złożonego formularza NIP-3 wyjaśniając, że nie osiąga dochodów i nie rozlicza się z urzędem skarbowym, zatem numer identyfikacji podatkowej nie jest jej potrzebny.

... lutego 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., po dokonaniu czynności sprawdzających i ustaleniu, że zgłaszająca posiada status podatnika, wydał decyzję przyznającą Skarżącej numer identyfikacji podatkowej ... Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. Nr 142, poz. 702 z późn. zm.).

Wydana decyzja wysłana została do Skarżącej w dniu ... lutego 2005 r., pod adres wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP- 3, wróciła z urzędu pocztowego z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Organ uznał, że do doręczenia nie doszło i w dniu ... marca 2006 r., kiedy Skarżąca stawiła się w Urzędzie Skarbowym, ponownie przekazał przedmiotową decyzję. Jednocześnie, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru Skarżąca napisała "odebrałam osobiście" i zamieściła datę ... marca 2006 r.

Skarżąca jeszcze tego samego dnia złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., które zostało uznane za złożone w terminie. Skarżąca w odwołaniu tym, powołując się na względy natury osobistej, wniosła o anulowanie NIP... nadanego zaskarżoną decyzją z ... lutego 2005 r. i nadanie nowego numeru identyfikacji podatkowej. Ponadto Skarżąca podała, że do chwili złożenia odwołania nie osiągała dochodów i z tych też względów numer identyfikacji podatkowej nie był jej potrzebny.

Po analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z ... maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z ... lutego 2005 r.

Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją i w dniu ... czerwca 2006 r. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o spowodowanie anulowania zgłoszenia o nadanie numeru NIP i nadanie nowego numeru identyfikacji podatkowej. Skarżąca podniosła, że mąż nie informował ją, że roczne rozliczenia w podatku od osób fizycznych składane są również w jej imieniu. Zaznaczyła, że nie osiągała dochodów, więc nie była podatnikiem, a więc i numer identyfikacji podatkowej był zbędny. Ponadto podniosła, że niezrozumiałe jest dlaczego organ nadał przedmiotowy numer, skoro tego samego dnia, w którym złożyła wniosek o jego nadanie, złożyła też wniosek o jego wycofaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych orzeczeń bądź innych czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej : P.p.s.a.) pod względem ich zgodności z prawem. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie akt sprawy, to jest materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres jego rozstrzygnięcia wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Dokonana przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że skargę należało uwzględnić, albowiem wydana w sprawie decyzja narusza prawo, to jest przepisy postępowania. Nie wszystkie jednakże podniesione w skardze zarzuty okazały się zasadne.

Przede wszystkim należy wyjaśnić stronie skarżącej, że Sąd nie może anulować zgłoszenia o nadanie numeru NIP i tym samym nadać nowy NIP, bowiem czynności tych może dokonać jedynie organ podatkowy. Sąd jedynie, jak wskazano wyżej, dokonuje kontroli zgodności z prawem wydanych decyzji, sam zaś nie zastępuje organów.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, kiedy w sposób prawidłowy doręczono decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z ... lutego 2005 r.

W rozpoznawanej sprawie decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego po raz pierwszy awizowaną ... lutego 2005 r., a następnie w dniu ... marca 2005 r., należy uznać za doręczoną Skarżącej w dniu ... marca 2005 r.

Zgodnie bowiem z przepisami art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w przypadku pisma doręczanego drogą pocztową, w razie niemożności jego doręczenia bezpośrednio osobie fizycznej (np. niezastanie adresata w miejscu zamieszkania) lub za pośrednictwem pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Termin 14-dniowy liczy się od dnia następnego po dniu stwierdzenia niemożności doręczenia pisma, a ta okoliczność z kolei wynika z daty dokonania pierwszego zawiadomienia adresata o nieodebranej przesyłce (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1073/2005; LEX 189815).

W ocenie Sądu wszystkie przesłanki wskazane ww. artykułem, dotyczące uznania za skuteczne doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ... lutego 2005 r. w sposób zastępczy, zostały spełnione. List polecony, którym przesłano decyzję był awizowany właściwie. Ma to swoje odzwierciedlenie w postaci stosownych adnotacji na formularzu "Potwierdzenia odbioru" tego listu oraz kopercie, których kserokopia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.

Termin 14-dniowy do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego na decyzję uznaną za doręczoną w dniu ... marca 2005 r., zaczął więc biec w dniu ... marca 2005 r. i upłynął z dniem ... marca 2005 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 161 § 1 Ordynacji podatkowej. Dzień 23 marca 2005 r. (środa) był tzw. dniem roboczym.

Jak wspomniano odwołanie na wyżej wymienioną decyzję zostało wniesione w dniu ... marca 2006 r. W tych okolicznościach zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej – ponownie oceniając zebrane w sprawie dowody - winien rozważyć, czy nie należało stwierdzić postanowieniem, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia.

Nie ma przy tym znaczenia prawnego, że Skarżąca odebrała ... marca 2006 r. decyzję osobiście w siedzibie Urzędu Skarbowego.

W przypadku tzw. doręczenia zastępczego decyzji, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, nie zaś od daty późniejszego odbioru takiej decyzji. Upływ zatem terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego - faktycznego doręczenia (wydania) decyzji (jej kserokopii czy też oryginału) stronie postępowania.

W przypadku zawarcia w decyzji prawidłowego pouczenia co do prawa złożenia odwołania do organu wyższego stopnia każde przekroczenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, niezależnie od liczby dni tego przekroczenia, czy też okoliczności, które stały się podstawą jego przekroczenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi, a tym samym niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego ... lutego 2005 r. zawierała prawidłowe pouczenie co do prawa złożenia odwołania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2003 r., SA/Bk 271/2003, "Gazeta Prawna" 2003/142 str. 4).

W przedmiotowej sprawie nie zmienia faktu doręczenia decyzji organu I instancji Skarżącej w dniu ... marca 2005 r. to, że ponownie przekazano Skarżącej decyzję w dniu ... marca 2006 r. Nie jest dopuszczalne kwestionowanie uznania przesyłki za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego, poprzez późniejsze jej osobiste odebranie przez adresata od nadawcy (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z roku 2004, sygn. akt I SA/Bk 462/04, "Gazeta Prawna" 2005/85 str. 6)

Pokreślić w tym miejscu należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dowodem. Wszelkie adnotacje na nim winny być dokonywane przez pracownika Urzędu Pocztowego, a po zwrocie tego potwierdzenia do organu doręczającego nie można ich zmieniać. Niedopuszczalne jest - w świetle art. 150 Ordynacji podatkowej - poprawianie, czy też uzupełnianie zawiadomienia (zwrotki) post factum, gdyż takie działanie niesie ze sobą nie tylko wysoki stopień prawdopodobieństwa nieodzwierciedlenia rzeczywistego stanu faktycznego, ale jest również niezgodne z zasadą legalizmu. Jest rzeczą oczywistą, że nie można wówczas ustalić w sposób pewny, dlaczego przesyłki nie doręczono, gdzie umieszczono zawiadomienie dla skarżącej, lecz przede wszystkim nie można ustalić, czy takie zawiadomienie w ogóle pozostawiono (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1094/04).

Sąd ponadto zauważa, że w aktach sprawy znajduje się pismo Skarżącej z dnia ... stycznia 2005 r. wnoszące o nienadawanie Skarżącej numeru NIP. Z akt administracyjnych wynika, że pismo to nie zostało rozpatrzone przez Urząd Skarbowy W. Pozostawianie przez organy podatkowe pism, podatników, bez względu na ich ocenę, bez rozpatrzenia jest sprzeczne z ogólnymi zasadami prowadzenia postępowania podatkowego.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pk 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów na rzecz skarżącej (uiszczonego wpisu sądowego), bowiem strona nie zgłosiła takiego wniosku (art. 210 §1 P.p.s.a.).