Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1081/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt. 15
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 91
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 21 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na uchwałę Rady Gminy Częstochowy z dnia 23 czerwca 2016 r. nr 338.XXVI.2016 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 4 ust. 2 pkt 6.


UZASADNIENIE

Rada Miasta Częstochowy, Uchwałą nr 338.XXVI.2016 z 23 czerwca 2016 r., na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 150 ze zm., dalej: u.o.p.l) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 446), uchwaliła zasady i kryteria wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz tryb zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej Gminy Miasta Częstochowy. Uchwała została opublikowana (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2016 r. poz. 3609).

Pismem z 27 sierpnia 2018 r., D. S. (dalej: strona, skarżąca), na podstawie art. 3 § 2 pkt 5) i 6) art. 50 §1, art.52 § 2 i art. 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz, 1270 ze zm.) w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wniosła skargę na Uchwałę Rady Miasta Częstochowy nr 338.XXVI 2016 z dnia 23 czerwca 2016 r. zarzucając następujące naruszenie prawa:

- zapisy w § 4 ust. 2 pkt 6) niniejszej uchwały są sprzeczne z obowiązującymi przepisami, a w szczególności rażąco naruszają art. 4 i art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, poprzez wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do zawarcia z gminą umowy najmu lokalu z zasobu gminy tych osób, które posiadają tytuł prawny do innego lokalu, pomimo braku po stronie rady gminy kompetencji do ustalania tego ograniczenia,

- złamanie art. 28 Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 r, podpisanej przez rząd Polski 20 marca, a następnie ratyfikowanie Konwencji przez Polskę 6 września 2012 r. Wymieniony artykuł stanowi o odpowiednich warunkach życia i ochronie socjalnej osób niepełnosprawnych.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części dotyczącej nie posiadania tytułu prawnego do innego lokalu bądź budynku mieszkalnego, tj. § 4 ust. 2 pkt 6).

Uzasadniając skargę wskazała, że wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, ale organ, w odpowiedzi wysłanej listem zwykłym nie podzielił jej zarzutów.

W ocenie skarżącej ww. uchwała w zaskarżonej części, narusza jej interes prawny, bowiem jako osoba niepełnosprawna, w trudnym położeniu, zmuszona była wraz z rodziną do wynajęcia mieszkania od osoby prywatnej, na czas określony. Ten fakt spowodował, że jej wniosek o wynajem lokalu od gminy został załatwiony odmownie. Podniosła, że zaskarżony § 4 ust. 2 pkt 6) jest sprzeczny z przepisami art. 4 i 21 u.o.p.l., a także z art. 28 Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

W odpowiedzi na skargę, Gmina Częstochowa wniosła o oddalenie skargi.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że uchwała została podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l.

Dalej zauważył, że zgodnie z § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały, przez osobę, której warunki zamieszkiwania kwalifikują wnioskodawcę do ich poprawy rozumie się m.in. osobę, która, zgodnie z pkt 6) nie posiada wraz ze współmałżonkiem tytułu prawnego do innego lokalu bądź budynku mieszkalnego stanowiącego jej majątek odrębny lub objęty wspólnością majątkową małżeńską. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że kwestionowany przez skarżącą zapis uchwały mieści się w granicach delegacji ustawowej dla rady gminy wskazanej w art. 21 ust. 3 pkt 2 u.o.p.l. i stanowi uszczegółowienie wymagań, które stawiane są osobom, występującym o najem lokalu komunalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy Częstochowa.

Ze względu na znaczne ograniczenia w liczbie dostępnych mieszkań komunalnych i wieloletni okres oczekiwania, Rada Miasta Częstochowy ograniczyła możliwość zawarcia umowy najmu takiego lokalu przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, gdyż dysponują tytułem prawnym do innego lokalu bądź budynku mieszkalnego. Zawarcie umowy najmu komunalnego lokalu mieszkalnego z osobą, która posiada tytuł prawny do innej nieruchomości mieszkalnej pozostawałoby w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej i w istotny sposób wpłynęłoby na wydłużenie czasu oczekiwania przez osoby, które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i nie mają żadnych możliwości samodzielnego ich zaspokojenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5) i 6) p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie skarga wniesiona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. Wskazać przy tym należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), która zmieniła min. w art. 2 treść wskazanego wyżej przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz w art. 9 treść art. 52 i 53 p.p.s.a. W niniejszej sprawie jednak mają zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed zmiany z 1 czerwca 2017 r., bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (min. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Przedmiotem skargi jest niewątpliwie akt podjęty przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

Zgodnie przepisem 101 ust. 1 w brzmieniu sprzed nowelizacji, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Rozpoznając tak wniesioną skargę Sąd w pierwszej kolejności bada, czy spełnia ona wymogi formalne do jej wniesienia (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin do wniesienia skargi), a następnie może przejść do oceny tego, czy skarżący ma interes prawny w kwestionowaniu uchwały organu samorządu terytorialnego, i czy ów interes został naruszony. Dopiero bowiem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę daje możliwość merytorycznego rozpoznania skargi, a zatem czy naruszenie to nastąpiło w zgodzie z przepisami prawa.

Z akt postępowania wynika, że skarżąca dopełniła wymogu wezwania Rady Miasta Częstochowa do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą. Wezwanie takie, jak wynika z akt sprawy zostało skierowane do Rady Miasta Częstochowa pismem z dnia 17 lipca 2018 r. i w tym dniu złożone w Kancelarii Urzędu Miasta Częstochowy. Pismem, wysłanym listem zwykłym, z 13 sierpnia 2018 r., Zastępca Prezydenta Miasta Częstochowy w odpowiedzi na wezwanie, poinformował skarżącą, że uchwała nie zawiera błędów i nie narusza przepisów prawa.

Strona wniosła skargę pismem z 27 sierpnia 2018 r. (data prezentaty organu: 5 września 2018 r.).

Należy zatem stwierdzić, że skarżąca zachowała przewidziany w art. 53 § 2 p.p.s.a. (w jego dotychczasowym brzmieniu) termin do wniesienia niniejszej skargi. W świetle tego przepisu skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. też uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07).

W następnej kolejności należy ustalić, czy strona skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu postanowień zaskarżonej uchwały. W ocenie Sądu, kwestia ta w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Skarżąca jako osoba ubiegająca się o mieszkanie z mieszkaniowego zasobu gminy, otrzymała w odpowiedzi na złożony wniosek pismo informujące o jego odmownym załatwieniu, ze względu na § 4 ust. 1 spornej uchwały, a to z uwagi na tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] w C., jaki wynajęła od osoby prywatnej na czas określony. W piśmie z 27 lipca 2017 r., adresowanym do skarżącej, organ podkreślił, że mieszkanie komunalne może być wynajęte mieszkańcom Częstochowy, których potrzeby nie są zaspokojone tj. m.in. nie posiadają tytułu prawnego do innego lokalu bądź budynku mieszkalnego i w załączeniu zwrócił skarżącej dokumenty załączone do wniosku.

W tej sytuacji, skoro przepisy zaskarżonej uchwały odnoszą się do skarżącej bezpośrednio, skarżąca wykazała, że posiada interes prawny w kwestionowaniu spornego postanowienia uchwały.

Do ustalenia pozostaje, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej i czy naruszenie to, jeżeli ma miejsce, jest uprawnione obowiązującymi przepisami prawa.

Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w związku z ust. 4 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm., dalej jako u.s.g.), zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest uchwała nr 338.XXVI.2016 z dnia 23 czerwca 2016 r., którą Rada Miasta Częstochowy uchwaliła zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p.l., tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 u.o.p.l.). Jedną z takich form jest podjęcie przez radę gminy na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 u.o.p.l., rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy (pkt 1) oraz zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (pkt 2). Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminu powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Z zacytowanego przepisu wynika, że uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali winna kompleksowo i szczegółowo regulować wszystkie wskazane w powyższym upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Ponieważ przywołane wyliczenie jest katalogiem otwartym, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, może także zawrzeć w przedmiotowej uchwale dodatkowe regulacje. Podkreślić jednak należy, że wszelkie normy prawa miejscowego muszą być zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisami powszechnie obowiązującymi rangi ustawowej.

Pojęcie wspólnoty samorządowej zostało zdefiniowane w art. 16 ust. 1 Konstytucji, z którego wynika, że tworzy ją z mocy prawa ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego, w tym przypadku - gminy. Takie właśnie znaczenie należy nadać pojęciu wspólnoty samorządowej użytemu w art. 4 ust. 1 u.o.p.l. Mieszkańcem gminy jest zatem każda osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terenie tej gminy. Jak wynika z tego przepisu, prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu ma każdy mieszkaniec gminy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i mający niskie dochody. Omawiana ustawa nie wprowadza innych ograniczeń wyłączających możliwość zawarcia umowy najmu lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego.

Treść art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 3 u.o.p.l. wskazuje, że nie wszyscy mieszkańcy gminy będą mogli ubiegać się o wynajem od gminy lokalu mieszkalnego, gdyż przeszkodę może stanowić kryterium dochodowe, które ustala rada gminy w uchwale, a także warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, stanowiące podstawowe przesłanki wynajmu lokali z zasobu gminy. Brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw, aby do uchwały wprowadzać - jak ma to miejsce w zaskarżonej uchwale - unormowania, które postawią w niekorzystnej sytuacji i bezpodstawnie zróżnicują sytuację osób znajdujących się w podobnych warunkach materialnych i mieszkaniowych, które być może kwalifikowałyby się do ubiegania się o wynajem lokalu gminnego w świetle uregulowań uchwały, gdyby nie wprowadzono niekorzystnych dla nich postanowień. Zasady wynajmowania lokali powinny być tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 2 października 2014 r., III SA/Gd 435/14 i wymienione tam orzecznictwo; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej jako CBOSA).

Co do zasady więc, podstawowymi warunkami jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o lokal z zasobów mieszkaniowych gminy są: niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz niski dochód. Ustawa nie wprowadza żadnych wyłączeń podmiotowych uniemożliwiających obywatelowi ubieganie się o mieszkanie. Wprowadzanie w uchwale dodatkowych wyłączeń, nie mieszczących się w kryteriach ustawowych, kwalifikować należy jako nieuprawnione wychodzenie poza granice upoważnienia ustawowego. W tym też duchu pozostaje art. 21 ust. 3 pkt 3 u.o.p.l. stanowiący o kryteriach pierwszeństwa w wyborze osób, a nie o kryteriach wykluczających osoby spełniające warunki przedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 82/08, Lex nr 470923). Czym innym jest bowiem wyznaczanie kryteriów pierwszeństwa, a czym innym wykluczenie oznaczające usunięcie, wyłączenie, wyeliminowanie, pozbawienie prawa. Rada gminy nie jest uprawniona do określenia kryteriów wykluczających osoby, spełniające warunki zamieszkiwania i dochodu, z weryfikacji wniosku.

W świetle powyższego należy zgodzić się z zarzutami skargi, że w myśl powołanej ustawy niedopuszczalne jest wyłączenie z kręgu uprawnionych do ubiegania się o wynajem lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego osób które mają tytuł prawny do lokalu, jak uczyniono to w § 4 ust. 2 pkt 6) uchwały. Podstawowym dopuszczalnym w świetle treści ustawy kryterium decydującym o istnieniu uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest istnienie po stronie danej osoby niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych (przy czym nie chodzi tu o każdą subiektywną potrzebę mieszkaniową, lecz potrzebę zobiektywizowaną warunkami zamieszkiwania uznanymi za kwalifikujące je do poprawy według zgodnych z ustawą kryteriów przyjętych przez radę gminy), nie zaś posiadanie bądź nie tytułu prawnego do innego lokalu lub nieruchomości czy też niespełnianie innych warunków, na wprowadzenie których ustawa nie zezwala (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 czerwca 2015 r., IV SA/Po 11/15 i powołane tam orzecznictwo; CBOSA).

Zasady wynajmowania lokali powinny być stanowione w taki sposób, aby mieszkańcy gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, tj. wysokość dochodu i warunki zamieszkiwania, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse w staraniach o uzyskanie lokalu. Zatem przy określaniu kręgu osób uprawnionych do uzyskania lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, rada gminy nie może wprowadzać zapisów o charakterze wyłączającym pewne kategorie mieszkańców gminy z możliwości ubiegania się o zawarcie umowy najmu. Przesłanki, które mogą wyeliminować część mieszkańców z możliwości uzyskania najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych gminy wynikają z postanowień ustawy i rada gminy obowiązana jest je w swojej uchwale określającej zasady wynajmowania lokali - uwzględnić.

Przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie wprowadzają żadnych wyłączeń podmiotowych uniemożliwiających obywatelowi ubieganie się o mieszkanie. Wprowadzanie w uchwale dodatkowych wyłączeń, nie mieszczących się w kryteriach ustawowych, kwalifikować należy jako nieuprawnione wychodzenie poza granice upoważnienia ustawowego. Czym innym jest wyznaczanie kryteriów pierwszeństwa, a czym innym wykluczenie oznaczające usunięcie, wyłączenie, wyeliminowanie, pozbawienie prawa. Organ gminy nie jest uprawniony do określenia kryteriów wykluczających osoby, spełniające warunki zamieszkiwania i dochodu, z weryfikacji wniosku. Kryterium posiadania tytułu prawnego do innego lokalu jako wykluczające zawarcie umowy najmu nie mieści się w pojęciu "warunków zamieszkiwania ", o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 u.o.p.l.

Należy przy tym zauważyć, że jedynie w przypadku ubiegania się o najem lokalu socjalnego, ustawodawca dopuścił wyłączenie z kręgu uprawnionych osoby posiadające tytuł prawny do innego lokalu (art. 23 ust. 2 u.o.p.l.). A contrario takie wyłączenie nie może mieć zastosowania do osób ubiegających się o inne lokale z zasobu gminy. W konsekwencji, skarga z podanych przyczyn zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie widzi potrzeby odnoszenia się do zarzutu naruszenia przepisów międzynarodowych adresowanych do państw, które ratyfikowały Konwencję ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Niepełnosprawność skarżącej nie była elementem branym pod uwagę przez organ, który odmówił jej załatwienia sprawy.

Stosownie do treści art. 91 u.s.g. istotne naruszenie prawa przy stanowieniu aktów prawa miejscowego powoduje skutek nieważności. Analizując treść uchwały w zaskarżonym zakresie Sąd stwierdził, że narusza ona w sposób istotny uregulowania wynikające z art. 21 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3 u.o.p.l., a także narusza zasadę legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji, bowiem bez upoważnienia zawartego w akcie wyższego rzędu doszło do uchylenia ustawowego obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.

Ponadto jest to przejaw nierównego traktowania obywateli przez władze publiczne, co narusza art. 32 Konstytucji poprzez wprowadzenie nieuzasadnionych przesłanek różnicujących obywateli w dostępie do lokalu. Z zasady równych praw obywateli wynika obowiązek równego ich traktowania przez prawodawcę w stanowionym prawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, mając na uwadze, że w odniesieniu do stwierdzenia nieważności (w całości lub w części) uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie znajduje zastosowania ograniczenie terminem rocznym, o którym mowa w art. 94 ust. 1 u.s.g.