Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 536/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. Z., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 16 maja 2017 r., odmawiającą skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, D, C+E, D+E.

Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Karny uznał K. Z. za winnego tego, że będąc w stanie nietrzeźwości alkoholowej prowadził samochód osobowy na drodze publicznej, tj. czynu stanowiącego przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, i wymierzył mu karę, orzekając m.in. na podstawie art. 42 § 2 K.k. w zw. z art. 43 § 1 K.k. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres trzech lat, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres rzeczywistego stosowania tego środka od [...] 2016 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ten został przesłany do Starostwa Powiatowego w Opolu.

Starosta Opolski decyzją z dnia 23 grudnia 2016 r. orzekł o cofnięciu K. Z. uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres trzech lat - prawo jazdy kategorii A, B, C, D, B+ E, C+E, D+E, nr [...], wydane dnia 20 kwietnia 2012 r. przez Starostę [...]. Jednocześnie decyzjami z dnia 23 grudnia 2016 r. Starosta Opolski skierował K. Z. na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne, wyznaczając miesięczny termin ich przeprowadzenia.

W dniu 18 kwietnia 2017 r. K. Z. przedłożył w Starostwie Powiatowym w Opolu orzeczenie psychologiczne z dnia 30 marca 2017 r. i orzeczenie lekarskie z dnia 18 kwietnia 2017 r., potwierdzające bezterminowo brak przeciwwskazań psychologicznych oraz przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy.

Następnie, w dniu 19 kwietnia 2017 r. K. Z. złożył w Starostwie Powiatowym w Opolu, na urzędowym formularzu, wiosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii A, C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Starosta Opolski decyzją z dnia 16 maja 2017 r., nr [...], odmówił K. Z. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, D, C+E, D+E. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 2 i 3, a także ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, z późn. zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 2 listopada 2016 r. do Starostwa Powiatowego w Opolu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt [...], którym w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości alkoholowej orzeczono wobec wnioskującego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, na okres 3 lat, a na poczet orzeczonego zakazu zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] 2016 r. Dalej, organ zacytował przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami i powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że wykładnia celowościowa art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy pozwala stwierdzić, iż na podstawie tego zapisu starosta jest zobligowany do niewydawania prawa jazdy kategorii, między innymi C+E, w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Fakt, że przed wyrokiem sądu karnego oskarżony legitymował się prawem jazdy obejmującym kat. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E, zaś Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów kategorii B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami. Taka działalność jest bowiem objęta zakazem wprowadzonym w unormowaniach art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, natomiast inne zrozumienie ww. przepisów doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kat. C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać i być może dalej stwarzać zagrożenie w ruchu lądowym. Celem powyższych przepisów jest bowiem wykluczenie z ruchu drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza czyniąc to w stanie nietrzeźwości, a ten cel realizuje rozwiązanie rozszerzające skutki orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na kategorie prawa jazdy, które nie były objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu.

Nie godząc się z powyższą decyzją K. Z. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

- art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a przez to nieprzyjęcie, że dotyczą one wyłącznie osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy w czasie trwania zakazu, tj. występujących o uprawnienie, którego nie posiadały lub które utraciły;

- art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 w zw. z art. 103 ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 4 w zw. z art. 104 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a to przez nierozróżnienie odmiennej sytuacji prawnej kierującego ubiegającego się o prawo jazdy po raz pierwszy, od sytuacji kierującego, który takie uprawnienie już posiada i w związku z tym wydanie decyzji, która nie uwzględnia faktu posiadania przez odwołującego uprzednio nabytych (i nie odebranych orzeczeniem sądu karnego) uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, C, D, C+E, D+E;

- art. 182 § 2 K.k.w. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 104 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 3 oraz 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewydanie dokumentu prawa jazdy obejmującego kategorie, co do których nie orzeczono środka karnego wskazanego w art. 42 K.k.

Rozwijając tak sformułowane zarzuty, K. Z. w uzasadnieniu odwołania stwierdził, że nie można przyjąć, iż w wyniku wprowadzonych zmian, ustawodawca pozbawił wskazane osoby możliwości korzystania z uprawnień nabytych jeszcze pod rządami poprzednich regulacji prawnych, których to wraz wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami osoby te formalnie nie utraciły. Zaakcentował, że wbrew stanowisku organu, z powołanych przepisów wynika, iż to sąd karny, a nie organ administracji orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu karnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ. Zatem organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym, niż to orzeczono w wyroku sądu karnego. Tym samym, organ dokonał wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i poprzez odmowę wydania prawa jazdy pozbawił odwołującego możliwości uzyskania urzędowego poświadczenia posiadania uprawnienia do prowadzenia pojazdu w zakresie prawa jazdy kategorii A, C, D, C+E, D+E, choć uprawnienie takie nie było już objęte zakazem orzeczonym przez sąd karny i nie zostało również cofnięte przez Starostę Opolskiego decyzją z dnia 16 maja 2017 r.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 sierpnia 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium omówiło przebieg postępowania oraz mające zastosowanie w sprawie unormowania z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Na tej podstawie dostrzegło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy, w sytuacji objętej ww. przepisami, nie jest wydawane w ramach uznania administracyjnego, lecz obliguje organ do zastosowania sankcji wynikających z tych uregulowań. Kolegium uznało zarzuty odwołania za niezasadne i stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie odmówił wydania wnioskowanego prawa jazdy kategorii A, C, C+E, D oraz D+E. W tym zakresie wywiodło, że odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych znajduje uzasadnienie zarówno w przepisach ustawy, jak i w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r., które w § 9 ust. 2 pkt 1 przewiduje, że w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów w zakresie spełnienia przesłanek określonych w ustawie m. in. do wydania prawa jazdy, należy odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia. Kolegium odnotowało, że wprawdzie sformalizowany wniosek, złożony przez odwołującego, zawiera prośbę o wydanie i zwrot zatrzymanego prawa jazdy, to jednak załatwienie tego wniosku mogło zostać rozpatrzone jedynie w trybie przepisów dotyczących wydawania praw jazdy i pozwoleń. Wskazują na to nie tylko przepisy ustawy o kierujących pojazdami, ale również przepisy wykonawcze, w tym § 8 pkt 9 ww. rozporządzenia stanowiący, że prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby mającej wydany zakaz na okres nieprzekraczający roku - po otrzymaniu wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przywrócenie cofniętego uprawnienia. Kolegium wskazało też na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, wedle których zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami, argumentowane faktem, iż racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, nie mógłby zezwolić np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych, ciężarowych z przyczepą czy autobusów.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję podniesiono zarzuty:

- naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niezasadne zastosowanie przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami pomimo oczywistej niekonstytucyjności rzeczonych przepisów w zakresie w jakim pozbawiają one osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia;

- naruszenia art. 2, art. 8 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, tj. przepisów, które naruszają konstytucyjne zasady RP.

Z ostrożności procesowej skarżący powtórzył również podnoszone wcześniej w odwołaniu zarzuty naruszenia:

- przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami polegającą na wadliwym uznaniu, iż przepis ten uzasadnia odmowę wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, co do których nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia;

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Stosownie do tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że za oczywiście niekonstytucyjne uznaje przepisy będące materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie, w związku z czym oparta o nie decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym. Skarżący wskazał, że zasada bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji, wynikająca z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, upoważnia sąd administracyjny do odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP. W tym zakresie zacytował obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 1034/16.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podając, że zarzuty podniesione w skardze w znacznej części stanowią powielenie stanowiska prezentowanego w odwołaniu, do którego szczegółowo odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i argumentację tę organ podtrzymuje w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a., zatem skarga nie mogła odnieść skutku.

Przypomnienia wymaga, że przedmiotem w rozpoznawanej sprawie jest odmowa zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, D, C+E, D+E. Skarżący domaga się zwrotu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., gdyż będąc w stanie nietrzeźwości, prowadził samochód osobowy na drodze publicznej. Za ten czyn został wymierzony skarżącemu prawomocnym wyrokiem środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres trzech lat, na podstawie art. 42 § 2 K.k. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy orzeczony przez sąd karny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B rozciąga się również na zakaz prowadzenia pojazdów innych kategorii, czy zatem odmowa zwrotu prawa jazdy w zakresie tych kategorii jest zasadna.

W związku z tym podnieść należy, że przepis art. 42 § 2 K.k. - według stanu prawnego na dzień wymierzenia kary - stanowi, że sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości. Zakaz wynikający z tego przepisu jest obligatoryjnym środkiem karnym, który sąd karny ma obowiązek zastosować w sytuacji opisanej w tym przepisie. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądowi karnemu, który orzeka w konkretnym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie czy zakaz obejmie wszelkie pojazdy, czy tylko pojazdy określonego rodzaju. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że taki zakaz powinien objąć przede wszystkim uprawnienie do prowadzenia pojazdu, przy którego prowadzeniu sprawca stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano jednolicie, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji (por. wyrok SN z 13 października 2011 r., IV KK 201/11, LEX nr 1112128). Zatem zakaz ten powinien spowodować wykluczenie w ogóle z ruchu drogowego kierującego pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Skoro skarżący został prawomocnie skazany za to, że będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym i sąd karny orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, to oznacza, że skarżący ma sądowy zakaz kierowania pojazdami kategorii B, a w razie jego złamania dopuści się czynu zabronionego z art. 244 K.k. Nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami kategorii, których zakaz nie obejmuje.

Orzeczony przez sąd rejonowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B jest wiążący również dla właściwego starosty, ale w zakresie wynikającym z wiążących ten organ przepisów ustaw. Zgodnie z art. 182 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. nr 90, poz. 557, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 665, z późn. zm.], zwanej dalej K.k.w.) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 K.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Materialną podstawę prawną działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, z późn. zm. [aktualnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.]), której przepis art. 103 ust. 1 pkt 4 koresponduje z art. 182 § 2 K.k.w., stanowiąc, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Natomiast w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca odrębnie uregulował kwestię wydania prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 tego przepisu prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i w zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei, w myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (pkt 2) oraz B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (pkt 3).

Dodać należy, że art. 12 ust. 2 w pierwotnym brzmieniu stanowił, iż przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy poszczególnych kategorii. Na mocy art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970), która weszła w życie w dniu 25 października 2014 r., wprowadzenie do wyliczenia w przepisie art. 12 ust. 2 otrzymało brzmienie "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii".

Wskazana nowelizacja, zdaniem przeważającej linii orzeczniczej, w istocie nie zmieniła wymowy art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a jedynie stanowiła swoiste doprecyzowanie brzmienia przepisu w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych. Już w poprzednio obowiązującym stanie prawnym przyjmowano z reguły, że błędne byłoby takie interpretowanie art. 12 ust. 2 ustawy, które prowadziłoby do zniweczenia celu przepisu, jakim było (i jest obecnie) zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom dróg. Na tle brzmienia art. 12 ust. 2 sprzed i po nowelizacji, w orzecznictwie trafnie wskazywano ponadto, że "w porównaniu do poprzedniej treści dodane zostały słowa: »lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie«. Z uzasadnienia projektu do ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wynika, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Pozwala to przyjąć, iż we wskazanym zakresie nowelizacja miała na celu doprecyzowanie przepisów rodzących trudności interpretacyjne w praktyce i w orzecznictwie sądowym, w tym poprzez nadanie art. 12 ust. 2 nowego brzmienia, eliminującego wątpliwości w kwestii uznania, czy przepis ten obejmuje swym zakresem tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii - czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały" (por. wyroki NSA z 3 grudnia 2015 r., I OSK 603/14; z dnia 18 grudnia 2015 r., I OSK 888/14; z 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14 oraz z 29 października 2015 r., I OSK 382/14, wszystkie orzeczenia sądowoadministracyjne powołane w niniejszym wyroku dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powiedzianego dotychczas wynika, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia też innych kategorii praw jazdy, wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, iż za taką interpretacją powyższych przepisów przemawia wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno wyobrazić sobie by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kategoria B) zezwolił jednocześnie na prowadzenie pojazdów ciężarowych czy innych (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., I OSK 3181/15). Wyjaśniając relację pomiędzy orzeczeniem sądu karnego a przepisami ustawy o kierujących pojazdami, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dolegliwości wynikające z decyzji organów administracji są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego, a dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy. W istocie z wyroku sądu karnego wynika dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio - poprzez obowiązujący organy administracji publicznej art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami - również zakaz prowadzenia pojazdów innych kategorii. Decyzja organów konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami, zawierającej wykaz dolegliwości będących skutkiem środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie (por. wyroki NSA z 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14; z 9 listopada 2017 r., I OSK 105/16). Poglądy te, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, należy w pełni podzielić.

Reasumując, nie można uznać, że w świetle przepisów Kodeksu karnego czy przepisów Kodeksu karnego wykonawczego brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami mogłoby zostać ocenione jako podważające treść i powagę wyroku karnego o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagana jest kategoria B. Nie można mówić o rozszerzeniu przez organy kary (środka karnego), orzeczonej wyrokiem za przestępstwo, gdyż tego rodzaju działanie nie leży we właściwości organów administracji. Wobec sformułowanego w sentencji wyroku sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie obejmującym kategorię B, organy w niniejszej sprawie, na podstawie norm prawa administracyjnego, zastosowały jedynie konstrukcję przewidzianą w ustawie o kierujących pojazdami, która z orzeczeniem przez sąd karny tego rodzaju zakazu wiąże konsekwencje określone w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3. Przyjęcie odmiennej wykładni stanowiłoby zaprzeczenie naczelnej wartości, tj. bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej służyć mają zarówno przepisy karne (sankcjonujące przestępstwa i wykroczenia godzące w tę wartość), jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy.

Zwrócić należy uwagę, że przedstawione wyżej stanowisko w zakresie interpretacji przepisów art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami można uznać za utrwalone w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Dlatego podstawy do uwzględnienia skargi nie mogą stanowić poglądy przeciwne, w tym zaprezentowane w powołanym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 1034/16, w którym uznano niezgodność art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie, w jakim przepisy te uniemożliwiają zwrócenie kierującemu pojazdami prawa jazdy kategorii, których nie objął środek karny orzeczony wobec kierującego przez sąd powszechny, z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Dostrzec przy tym należy, że w następnych orzeczeniach Sąd ten nie kontynuował już tej linii orzeczniczej (por. wyroki WSA w Poznaniu z 17 sierpnia 2017 r., II SA/Po 388/17; z 17 września 2017 r., II SA/Po 508/17; z 30 listopada 2017 r., II SA/Po 865/17).

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, prawidłowo organ pierwszej instancji odmówił zwrotu skarżącemu prawa jazdy, a organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Nie budzi żadnych wątpliwości fakt orzeczenia prawomocnym wyrokiem wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, na okres trzech lat. Skarżący posiadał ponadto uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: A, C, D, C+E i D+E. W ocenie Sądu, na tle przedstawionej wykładni przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie sposób przyjąć, aby organy mogły wydać inne rozstrzygnięcie niż to, które zapadło w sprawie, a zatem rozstrzygnięcie o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy ww. kategorii. Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało bowiem, że skarżącemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także kategorii określonych we wniosku.

Stwierdzić ponadto trzeba, że nie są uzasadnione wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W ocenie Sądu, zarówno postępowanie przed organem pierwszej instancji, jak też postępowanie odwoławcze, odpowiadały wymogom określonym w K.p.a. W toku prowadzonego postępowania w sposób prawidłowy ustalono okoliczności stanu faktycznego. Zaskarżona decyzja odpowiada nadto wymogom art. 107 § 3 K.p.a., gdyż zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy i pozwala zrekonstruować sposób rozumowania organu. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu innych naruszeń prawa materialnego albo przepisów postępowania, które mogłyby rzutować na sposób rozstrzygnięcia.

Ponadto, wobec zarzucanego naruszenia art. 2 w związku z art. 10 i art. 175 ust. 1 Konstytucji, wskazać można, że skarżącemu przysługuje prawo złożenia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie podnoszonej w skardze zgodności art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami z wymienionymi przepisami Konstytucji RP.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.