Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 985/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.107
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: §5 ust.4
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 1048/13 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 20 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz S. P. kwotę 348, 22 (trzysta czterdzieści osiem złotych i 22 grosze) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lutego

2014 r., sygn. akt III SA/Gd 1048/13, po rozpatrzeniu skargi S. P. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 20 listopada 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji

w Słupsku z dnia 11 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Rozkazem personalnym z dnia 11 października 2013 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Słupsku, na podstawie art. 6f, art. 101, art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), określił S. P. termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 13 marca 2013 r. w wysokości 20%.

W uzasadnieniu wskazano, że raportem z dnia 12 marca 2013 r., który wpłynął w dniu 13 marca 2013r., S. P. zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy przed podjęciem służby w Policji, tj. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia 1 lutego 1993 r. do dnia 21 lutego 1999 r.

Organ stwierdził, że zostały spełnione wymogi określone w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Na dzień 13 marca 2013 r. – tj. na dzień złożenia przez funkcjonariusza dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat do okresu służby, od której zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej – zaliczono mu pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze 6 lat i 21 dni. Ponadto, w ocenie organu, z uwagi na treść art.106 ust. 1 ustawy o Policji, zasadne było określić skarżącemu termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 20% na dzień 13 marca 2013 r., czyli na dzień złożenia przez funkcjonariusza dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat.

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego S. P. podniósł, że wzrost uposażenia zasadniczego związany jest z przepracowaniem określonego czasu pracy, a decyzja określająca prawo ma charakter deklaratoryjny. Wynika to z przepisów ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z którymi wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby. Okoliczność późniejszego złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi nie skutkuje rozpoczęciem biegu roszczenia dopiero od daty złożenia wniosku. Brak wcześniejszego udokumentowania okresu pracy w gospodarstwie rolnym powoduje jedynie przedawnienie roszczenia związanego z wysługą lat.

Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku rozkazem personalnym z dnia 20 listopada 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji

w Słupsku nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i powołał treść art. 101 ustawy o Policji oraz § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że S. P. w okresie od 1 lutego 1993 r. do 21 lutego 1999 r. przysługiwał status domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin. Organ ustalił, że S. P. był w stanie w sposób stały pracować w gospodarstwie rolnym swoich rodziców we wskazanym wyżej okresie. Uczęszczanie do szkoły zawodowej i technikum w [...] lub przynależność do drużyny sportowej nie były przeszkodą do przyznania mu takiego statusu.

Organ stanął także na stanowisku, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego powstaje dopiero z datą złożenia przez policjanta stosownego wniosku i wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie wcześniej. Stosownie do art. 105 ust. 2 ustawy o Policji uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca.

W ocenie organu oznacza to, że roszczenie o wypłatę należności z tytułu wysługi lat staje się wymagalne co miesiąc w pierwszym dniu roboczym miesiąca, począwszy od pierwszego miesiąca po miesiącu nabycia przez policjanta prawa do zwiększonej stawki dodatku z tytułu wysługi lat, tj. przedłożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat i wydania pozytywnej decyzji przez organ Policji uwzględniającej wnioskowany przez policjanta okres do płatnej wysługi lat. Prawo do zwiększonego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat powstaje na podstawie decyzji administracyjnej po złożeniu przez policjanta dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Decyzja ustalająca lub zmieniająca wysługę lat ma konstytutywny charakter, co oznacza, że prawo to nie powstaje ex lege, ale na podstawie decyzji administracyjnej, która wywołuje skutki ex nunc (na przyszłość). Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, nie jest zasadne żądanie wypłaty świadczenia w postaci wyrównania uposażenia z tytułu wysługi lat za okres 3 lat wstecz od dnia złożenia wniosku przez policjanta w związku z zaliczeniem dotychczas nie udokumentowanych okresów zatrudnienia, gdyż prawo to nie rodzi skutków ex tunc (z mocą wsteczną). Wymagalność prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat należy postrzegać w kontekście § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, który daje podstawę do stwierdzenia, że roszczenie to staje się wymagalne z chwilą złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą zatem chwilą rozpoczyna swój bieg termin przedawnienia określony w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym brak jest podstaw prawnych, by termin nabycia prawa do procentowego wzrostu uposażenia policjanta z tytułu wysługi lat określić na 3 lata wstecz od dnia złożenia wniosku (z dokumentami) o podwyższenie uposażenia zasadniczego z tego tytułu.

S. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Słupsku. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, a także art. 6-8 k.p.a. Zarzucił również błędne powołanie się organu na wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1223/12 z dnia 2 października 2012r., gdyż wyrok ten, w jego ocenie, odnosi się do zupełnie innej sytuacji faktycznej i prawnej.

Powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowi, iż wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Z kolei § 5 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów (...). Ponadto Sąd przytoczył treść § 5 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Sąd I instancji zauważył, że "podstawowa" wysługa lat, która istotna jest dla ustalania wysokości (wzrostu) uposażenia zasadniczego policjanta, ustalana jest na dzień przyjęcia policjanta do służby. Uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby , oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat – łącznie do wysokości 25 % po 30 latach służby (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Tak więc do "podstawowej" wysługi lat dodaje się kolejne lata wysługi- wynikające z odbytej służby.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wyjaśnił, że ustawodawca przewidział, iż przy ustalaniu "podstawowej" wysługi lat mogło nie dojść, z różnych przyczyn, do jej ustalenia w rzeczywistym wymiarze. Wówczas, zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia, należy w drodze decyzji ustalić lub zmienić wysługę lat (wraz z jej okresami składowymi) – co do zasady – na dzień przyjęcia policjanta do służby, określając w niej termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji.

WSA w Gdańsku wskazał również, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 376/09, w którym stwierdzono, iż w przypadku, gdy policjant nie dysponował przy przyjęciu do służby odpowiednimi dokumentami dotyczącymi okresów zaliczonych do wysługi lat w Policji, to po ich dostarczeniu możliwa jest zmiana ustaleń w tym zakresie i zaliczenie mu dalszych udokumentowanych okresów. Odbywa się to w drodze decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w § 5 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia, która określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, przy czym dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (§ 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia). A zatem, zaliczenie okresów, o których mowa w § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., następuje, w myśl § 5 ust. 4 rozporządzenia, w decyzji administracyjnej.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że sformułowanie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu", użyte w § 5 ust. 4 rozporządzenia, dotyczy terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia i jego procentowej wysokości, bowiem jest to konsekwencja tego, że prawo do uposażenia ulega przedawnieniu. Art. 107 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z uwagi na to, że wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, to wysokość wynagrodzenia zasadniczego, którego wysokość jest zależna od posiadanej wysługi lat, powinna wzrastać od początku służby. Jednak z powodu tego, że roszczenie o uposażenie ulega przedawnieniu, policjant traci prawo do przedawnionych roszczeń dotyczących różnicy między należnym a wypłaconym wynagrodzeniem. Możliwe jest jedynie uzyskanie uposażenia, co do którego roszczenie nie uległo przedawnieniu. W przypadku podjęcia przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia zachowuje on prawo do uposażenia za nieprzedawniony, trzyletni okres.

Tak więc, zdaniem Sądu I instancji, mimo że możliwe jest późniejsze ustalenie, iż na dzień przyjęcia policjanta do służby wysokość jego wysługi lat była inna niż przyjęta pierwotnie, to określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i procentowa jego wysokość, w związku z przyjęciem innej, niż pierwotnie ustalona, wysługi lat, związane są z działaniem funkcjonariusza Policji.

Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przez kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, jak też uznanie roszczenia. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy przed podjęciem służby w Policji. Czynność ta przerwała bieg przedawnienia roszczenia skarżącego o wyższe uposażenie zasadnicze. W tej sytuacji organy obu instancji niezasadnie przyjęły, że terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest dla skarżącego dzień 13 marca 2013 r., dzień wpływu jego wniosku, bowiem powinny mieć na uwadze termin o trzy lata wcześniejszy. Nieustalenie we wskazany wyżej sposób terminu nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego oznacza, zdaniem Sądu I instancji, że decyzje wydane przez organy obu instancji są wadliwe.

Ponadto Sąd zauważył, że konieczność ustalenia przez organy innego – wcześniejszego – terminu nabycia przedmiotowego prawa powoduje, iż zmianie podlegać będzie także procentowa jego wysokość, bowiem jest ona uzależniona od ustalonego okresu wysługi lat .

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie wskazał, że zaskarża wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 106 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia funkcjonariusza jest moment przyjęcia do służby, a nie moment złożenia wniosku;

2) § 5 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. poprzez przyjęcie, że procentowy wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat przysługuje od dnia przyjęcia do służby, a nie od dnia złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat;

3) § 5 ust. 4 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że decyzja ustalająca lub zmieniająca wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3 jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym;

4) § 5 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 107 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że okres przedawnienia roszczenia rozpoczyna bieg od momentu przyjęcia do służby a nie od momentu złożenia raportu potwierdzającego okresy zaliczane do wysługi lat, mające wpływ na wzrost uposażenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a ponadto o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz

o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wymienionych w § 2 powołanego artykułu. Rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych zarzutami kasacyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie zwrócił uwagę, że prawo policjanta do uposażenia, zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Wysokość uposażenia zasadniczego zależy przy tym od grupy zaszeregowania stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji). Ustalenie posiadanej przez policjanta wysługi lat ma zatem istotne znaczenie dla wysokości jego uposażenia. Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. W rozdziale 2 tego rozporządzenia wyszczególniono okresy zaliczane do przedmiotowej wysługi lat (§ 4 rozporządzenia) oraz określono tryb postępowania w tych sprawach (§ 5 rozporządzenia).

Stosownie do treści § 5 ust. 2 rozporządzenia wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Treść powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą zatem jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Realizacja tej zasady jest jednak możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Natomiast jeżeli takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w czasie pełnionej służby, to prawodawca w przepisach powołanego rozporządzenia dopuścił możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Oznacza to, że policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał wszystkich zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają w Policji zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dalszych, dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja takiego żądania następuje w drodze decyzji modyfikującej ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

W niniejszej sprawie skarżący w dniu 22 lutego 1999 r. przyjęty został do służby w Policji. Raportem z dnia 12 marca 2013 r., który wpłynął do organu w dniu 13 marca 2013 r., S. P. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Słupsku o zaliczenie mu do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wykonywanego przed podjęciem służby w Policji w okresie od 1 lutego 1993 r. do dnia 21 lutego 1999 r. Rozkazem personalnym z dnia 11 października 2013 r. nr [...] określono termin nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat na dzień 13 marca 2013 r. w wysokości 20 %.

Istota sporu sprowadza się zatem do wykładni § 5 ust. 4 rozporządzenia, tj. do określenia terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w sytuacji gdy udokumentowanie przez niego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie już w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później, czyli dopiero w czasie pełnionej służby. W myśl wskazanego przepisu termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Przy dokonywaniu wykładni powołanego przepisu rozporządzenia konieczne jest zwrócenie uwagi na zawarte w nim określenie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z tym przepisem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr – tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia – przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.

Policjant nabywa zatem prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa uprawnienie do wzrostu uposażenia. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie organu podejmowane w tym zakresie rozstrzygnięcie nie ma charakteru konstytutywnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, który podziela również NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że przedmiotowe decyzje (rozkazy personalne) mają charakter deklaratoryjny (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 412/14, CBOSA).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Czynności te nie stanowią jednak podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia.

Z powyższych względów prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że policjant nabył prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat, nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa nastąpiło w dniu 13 marca 2013 r., tj. w dniu wpłynięcia wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony – 3 lata przed złożeniem wniosku. Mając na względzie, że S. P. został przyjęty do służby w dniu 22 lutego 1999 r., dzień ten będzie w tym konkretnym przypadku także terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia. Z tych powodów zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 ustawy o Policji, § 5 ust. 2, § 5 ust. 4 oraz § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w zw. z art. 107 ustawy o Policji są chybione.

Z powyższych względów uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 1 i § 3 P.p.s.a., w zw. z art. 85 ust. 1 i 4 i art. 91 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.).