Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 602/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( obecnie Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. , zwanej dalej Prawem budowlanym ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zobowiązał T.K. do przedłożenia w terminie [...] miesięcy od uprawomocnienia się tego postanowienia zaświadczenia z Urzędu Gminy i Miasta K. w sprawie zgodności realizacji stawu hodowlanego na działce nr ewid. [...] położonej w M.

( stanowiącej jego własność ) z obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym oraz dokumentacji budowlanej tego stawu ( w 4 egzemplarzach ) wraz z wymaganymi uzgodnieniami i operatem wodno – prawnym. W uzasadnieniu tego postanowienia organ orzekający stwierdził, iż jak wykazały przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny, na działce nr ewid. [...] w M. istnieje staw hodowlany o powierzchni około [...] ha i głębokości od [...] do [...] m. Odległość stawu od istniejącego rowu opaskowego biegnącego przy granicy działek wynosi 7,0 m. Według oświadczenia T.K. staw został zalany wodą w [...]r. Na jego wykonanie było wymagane zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę, którego nie przedłożono. Stwierdzono również, że wykonanie nałożonych obowiązków stanowi przesłankę ewentualnej decyzji legalizacyjnej, zaś ich nie wykonanie spowoduje wydanie decyzji o nakazie rozbiórki stawu, zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.

Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...], który nie uwzględnił zażalenia wniesionego przez W. i P. małżonków G.- właścicieli sąsiedniej nieruchomości.

W piśmie z dnia [...]r. ( według daty wpływu ) T.K. wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie legalizacji stawu do czasu zakończenia prac związanych z uchwaleniem planu zagospodarowania. Do pisma tego dołączył zaświadczenie Urzędu Gminy i Miasta K. z dnia [...]r. zgodnie z którym dla działki nr [...] położonej w M. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał T.K. dokonać rozbiórki – likwidacji istniejącego na działce nr [...] położonej w M. gmina K. stawu hodowlanego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż staw został wybudowany bez wymaganego art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. T.K. nie wykonał też nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...]r. obowiązków, których realizacja umożliwiałaby ewentualnie legalizację stawu.

W odwołaniu od tej decyzji T.K. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, iż nie był w stanie wykonać nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...]r. obowiązków. Jeżeli chodzi o zaświadczenie o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, to nie mógł go przedłożyć gdyż dla terenu na którym staw istnieje nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Z tego też powodu wnosił o zawieszenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Nie przedłożył też pozostałych dokumentów, gdyż nie zostały one bliżej w w/w postanowieniu sformułowane. Nie wiedział zatem o jakie dokumenty chodzi. Podniósł, że nałożone obowiązki powinny być sformułowane w sposób czytelny, by nie było wątpliwości o jakie obowiązki chodzi.

Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że wbrew stanowisku odwołującego się nałożone na niego postanowieniem z dnia [...]r. obowiązki zostały określone czytelnie, m.in. miał on dostarczyć pozwolenie wodnoprawne i dokumentację budowlaną stawu. Nałożonych obowiązków nie wykonał, co stanowiło podstawę wydania orzeczenia opartego na treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.

W skardze do sądu T.K. wniósł o uchylenie omawianej wyżej decyzji odwoławczej jako wydanej jego zdaniem z naruszeniem jego uzasadnionego interesu prawnego oraz jako opartej na błędnych ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Zarzucił, iż odwołanie od decyzji organu I instancji było jego prawem i jego wniesienie nie może przemawiać na jego niekorzyść. Wyraził też przekonanie, że gdyby obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to otrzymałby stosowne zaświadczenie z Urzędu Gminy. Podniósł także skarżący, że zgodnie z projektem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K., teren na którym usytuowany jest objęty nakazem rozbiórki staw, przeznaczony jest pod stawy rybne. Zdaniem skarżącego staw pełni również ważną rolę w ochronie przeciwpowodziowej.

W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Dodatkowo, w nawiązaniu do treści skargi podniósł, iż za orzeczonym nakazem rozbiórki przemawia nadto okoliczność, że staw znajduje się na terenie bezpośrednio zagrożonym powodzią.

Uczestnik postępowania P.G. na rozprawie sądowej w dniu 21 grudnia 2005 r. wniósł o oddalenie skargi akcentując, że w następstwie wybudowania stawu dochodzi do podsiąkania jego działki użytkowanej jako łąka. Na okoliczności przemawiające zdaniem uczestników za likwidacją stawu, wskazali oni wcześniej w ich zażaleniu na postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo niedostatecznego, a częściowo również wadliwego uzasadnienia, odpowiada zdaniem Sądu co do zasady obowiązującemu prawu. Nie ulega wątpliwości i również skarżący tego nie kwestionuje, że objęty postępowaniem staw został przez niego wybudowany bez pozwolenia, w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r. ( w latach [...]). Stanowił on obiekt budowlany – budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 tego prawa, którego realizacja nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę – nie była wymieniona wśród przypadków z art. 29 tego aktu prawnego. W szczególności budowa stawu nie była budową obiektu budowlanego piętrzącego wodę o jakim była mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ( według treści tego przepisu obowiązującej w dacie budowy stawu ). Nawet gdyby przyjąć, że staw stanowił taki obiekt to wysokość piętrzenia wody nie była niższa niż 1 m, co przesądzałoby nawet w takim przypadku o wyłączeniu ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy staw nie podlegał też zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 91 ust. 4 pkt 2 obowiązującej w dacie jego realizacji ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo wodne ( Dz. U. Nr 38 poz. 230 ze zm., zwanej dalej Prawem wodnym z 1974 r.), gdyż zgodnie z treścią art. 90 ust. 2 tej ustawy, jej przepisów o urządzeniach wodnych, nie stosowało się do urządzeń wodnych służących do odwodnienia gruntów w innych celach niż regulacja stosunków wodnych i polepszenia zdolności produkcyjnych gleby. Nie zostało zaś wykazane i trudno też przyjąć, że przedmiotowy staw był budowany celem poprawy produkcyjności gleby. Zmieniał on bowiem całkowicie dotychczasowe wykorzystanie terenu ( gleby ) na którym powstał.

W konsekwencji zasadnie przyjęły organy orzekające, że budowa stawu wymagała pozwolenia na budowę o jakim mowa w art. 28 Prawa budowlanego ( zobacz też zasługujący w tym względzie na akceptację wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Łd 418/00 - Ochrona Środowiska Nr 2 z 2002 r. oraz wyrok wydany w przedmiocie spornego stawu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1124/03-niepublikowany ).

Skoro staw został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę to na gruncie Prawa budowlanego podlegał on regulacji zawartej w art. 48 tego aktu prawnego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy właściwy organ nakazuje co do zasady, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w ust. 2. Wtedy też istnieje możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej.

Przesłanką takiej legalizacji jest przy tym wykonanie przez inwestora obowiązków nałożonych na niego w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie obowiązki takie zostały nałożone na skarżącego postanowieniem organu I instancji z dnia [...]r. Nie ulega przy tym wątpliwość i również skarżący tego nie kwestionuje, że obowiązki te w wyznaczonym terminie nie zostały wykonane. Błędnie przyjęto przy tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postanowieniem tym nałożono na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Obowiązek taki z postanowienia tego ( również postanowienia organu odwoławczego ) bowiem nie wynika. Bez udokumentowania przyjął też organ odwoławczy, że od wydanego w przedmiocie nałożenia tych obowiązków postanowienia organu I instancji T.K. złożył zażalenie. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika bowiem, że zażalenie takie złożyli tylko zainteresowani W. i P. małżonkowie G.

( które zresztą w związku z treścią art. 141 § 1 kpa im nie przysługiwało, a zostało rozpoznane ). Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

Wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków zasadne było zatem orzeczenie o nakazie rozbiórki - likwidacji stawu oparte na treści art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Należy w tym miejscu zważyć, że z dniem 31 maja 2004 r. weszła w życie nowelizacja m.in. treści art. 48 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93 poz. 888 ), która zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy nowelizującej oraz art. 15 kpa odnosiła się również do niniejszej sprawy. Wprowadzone zmiany nie mogły mieć jednak wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem skarżący nie przedłożył zaświadczenia organu właściwego w sprawie ustalenia warunków zabudowy o zgodności budowy spornego stawu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to tym bardziej nie mógł przedłożyć zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a to w sytuacji gdy taki plan od 1 stycznia 2004 r. dla terenu objętego inwestycją nie obowiązywał. Skarżący nie mógł też wykazać zgodności inwestycji z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zagospodarowania terenu ( art. 48 ust. 2 pkt 1 b Prawa budowlanego – według treści tego aktu obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ) , skoro taka ostateczna decyzja nie została w tym przedmiocie wydana

( zobacz zalegającą w aktach administracyjnych decyzję SKO w C. z dnia [...]r. nr [...], na którą skarga T.K. została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1124/03 ). Z punktu widzenia wykonania obowiązku o jakim mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie ma przy tym żadnego znaczenia, że dotychczasowy plan utracił moc prawną a nowy nie został uchwalony. Taka sytuacja, jakkolwiek od skarżącego niezależna, daje bowiem podstawę do przyjęcia, że nie wykonał on nałożonego na niego w tym względzie obowiązku.

Nadto nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał także obowiązku przedłożenia dokumentacji budowlanej wybudowanego stawu ( w 4 egzemplarzach ). Skarżący nie może powoływać się w tym względzie na nieprecyzyjność obowiązków wynikających z pkt 2 postanowienia organu I instancji z dnia [...]r., a to w sytuacji gdy nie wystąpił on o wyjaśnienie jego treści ( zgodnie z art. 113 § 2 w zw. z art. 126 kpa). Niewątpliwie w świetle treści art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego skarżący powinien przedłożyć chociażby projekt budowlany powykonawczy ( w 4 egzemplarzach ), czego nie uczynił.

Należy też zważyć, że dla dopuszczalności legalizacji, przesłanki o jakich mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie chociaż jednej z tych przesłanek, skutkuje wydaniem orzeczenia zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 tego aktu prawnego. W takiej sytuacji nie mogła mieć już istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia Sądu kwestia czy staw został usytuowany na terenie zalewowym i czy może wpływać pozytywnie na stan zabezpieczenia przeciwpowodziowego.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

su.