Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2839/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. W. i T. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. W. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia

[...] czerwca 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 157 § i art. 158 § 1

w związku z art. 156 § 1 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks

postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.,

zwanej dalej K.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm., zwanej

dalej: u.p.e.a.) po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek K. W. i

T. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r., znak:

[...], o zastosowaniu wobec zobowiązanych K.

W. i T. W. środka egzekucyjnego w postaci wykonania

zastępczego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku określonego w tytule

wykonawczym z dnia [...] czerwca 2003 r. znak: [...], odmówił

stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...] z dnia [...] lipca 2005 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r.

znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]

nakazał inwestorom – T. W. i K. W. wykonać

przymusową rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę zbiornika na ścieki -

szamba na nieruchomości przy ul. [...] w [...] stanowiącej działkę o nr

ew. [...], polegającą na rozebraniu: żelbetonowej płyty górnej zbiornika, ścian

murowanych z betonowych bloczków, betonowej płyty dolnej zbiornika, zasypaniu

powstałego wykopu.

W celu doprowadzenia do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji,

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] - po uprzednim wystosowaniu

upomnienia do K. W. i T. W. - wszczął postępowanie

egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, wystawiając w dniu [...] czerwca 2003 r. tytuł

wykonawczy znak: [...].

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Powiatowy Inspektor

Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak:

[...], zastosował wobec K. W. i T.

W. środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, wzywając

jednocześnie zobowiązanych do wpłacenia kwoty 30.000 zł tytułem zaliczki na poczet

kosztów zastępczego wykonania.

Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. K. W. i T. W. zwrócili

się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie

nieważności między innymi ww. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r., wskazując jako przesłankę stwierdzenia nieważności

art. 156 §1 pkt2i6K.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego w odniesieniu do

postanowienia PINB w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor

Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postanowienie to nie jest obarczone żadną z wad

wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Wskazał, że zgodnie z art. 126 K.p.a., przepisy art. 156 § 1 i § 2 K.p.a. mają

odpowiednie zastosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie. W związku

zaś z art. 18 u.p.e.a., który nakazuje stosować w postępowaniu egzekucyjnym

odpowiednio przepisy K.p.a., stwierdzeniu nieważności podlegają postanowienia

wydawane w postępowaniu egzekucyjnym, o ile służy na nie zażalenie. Organ stwierdził,

iż przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności mają zatem zastosowanie do

postanowień o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego

(art. 127-128 u.p.e.a.).

Odnosząc się do uwag wnioskodawców zawartych w piśmie z dnia 6 grudnia 2005

r. organ zaznaczył, iż w piśmie tym K. W. i T. W. wskazali

przesłanki stwierdzenia nieważności, tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 6 K.p.a., jednak okoliczności na

które się powołują, uzasadniając je, odnoszą się wyłącznie do decyzji Powiatowego

Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...],

wobec której także wystąpili o stwierdzenie nieważności, a co stanowi przedmiot

odrębnego postępowania. Organ wskazał, że z tego powodu uwagi zobowiązanych

zawarte w uzasadnieniu pisma z dnia [...] grudnia 2005 r. będą przedmiotem badania w

postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora

Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...].

Ustosunkowując się do wskazanych przez wnioskodawców przesłanek

stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

z dnia [...] lipca 2005 r., organ stwierdził, iż weryfikowane postanowienie nie jest dotknięte

wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazał, iż wydanie

decyzji/postanowienia bez podstawy prawnej oznacza sytuację, w której przepisy

powszechnie obowiązujące nie zawierają normy prawnej dającej podstawę do

rozstrzygnięcia danej kwestii w drodze decyzji administracyjnej czy postanowienia.

Podniósł, że zastosowana w badanym postanowieniu podstawa prawna, tj. art. 127 i 128

u.p.e.a., istnieje w sferze regulacji prawnej i dotyczy stosowania przez organ egzekucyjny

wobec zobowiązanego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, o czym

orzeka się w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem w przedmiotowej

sprawie nie została spełniona przesłanka nieważności wymieniona w przepisie art. 156 §

1 pkt 2 Kpa, tj. wydanie postanowienia bez podstawy prawnej.

Warunkiem natomiast uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest

stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją/postanowieniem obowiązywał

niewątpliwy stan prawny, zaś badana decyzja/postanowienie jest w oczywisty sposób

sprzeczna z treścią konkretnego przepisu prawa. Naruszenie prawa tylko wtedy ma

charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi

ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano

prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę

obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że

treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze

sobą.

Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wobec faktu niewykonania przez

zobowiązanych ciążącego na nich obowiązku rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru

Budowlanego w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne i kwestionowanym

postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. zastosował wobec zobowiązanych środek

egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego. Po analizie postanowienia [...]WINB nie

stwierdził rażącego naruszenia prawa przy jego wydawaniu. Zaznaczył, iż wprawdzie

organ egzekucyjny nie uzasadnił kwoty zaliczki na poczet kosztów wykonania

zastępczego, do uiszczenia której wezwał zobowiązanych w ww. postanowieniu, jednak

w ocenie organu nie stanowi to rażącego naruszenia prawa. Art. 128 § 2 u.p.e.a., który

stanowi podstawę prawną do wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na poczet

kosztów wykonania zastępczego, nie zawiera żadnych wskazówek co do wysokości tej

zaliczki. Ustalenie wysokości zaliczki pozostawione jest zatem do uznania organu

egzekucyjnego. Zdaniem [...]WINB ustalenie przez organ egzekucyjny w kwestionowanym

postanowieniu zaliczki na kwotę 30.000 zł nie świadczy o szczególnie istotnym, rażącym

naruszeniu ram uznania administracyjnego.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

weryfikowane postanowienie nie jest także dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1

pkt 6 K.p.a. (stanowiącym, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji,

która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą). Z treści przepisu wynika,

że już samo podjęcie wykonania decyzji/postanowienia miałoby znamiona czynu

zagrożonego sankcją karną wynikającą z przepisów Kodeksu karnego, Kodeksu karnego

skarbowego, Kodeksu wykroczeń lub innych pozakodeksowych przepisów karnych.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, wykonanie

weryfikowanego postanowienia PINB nie stanowiłoby realizacji znamion czynu

zagrożonego sankcją karną.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w weryfikowanym postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nie tkwią zatem wady wyliczone w art. 156 § 1 K.p.a., skutkujące stwierdzeniem nieważności postanowienia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września

2011 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.

144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. i T. W., utrzymał w

mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego GINB stwierdził, że skarżone

postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z

dnia [...] czerwca 2011 r. jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego uchylenia.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia

2003 r. nakazał inwestorom – T. W. i K. W. (na

podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane)

wykonać przymusową rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę zbiornika

na ścieki - szamba przy ul. [...], w [...], polegającą na rozebraniu:

żelbetowej płyty górnej zbiornika, ścian murowanych z betonowych bloczków,

betonowej płyty dolnej zbiornika, zasypaniu powstałego wykopu.

Wskutek niewykonania obowiązku zawartego w ww. decyzji, upomnieniem z

dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] i z dnia [...] maja 2003r. znak:

[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]

wezwał zobowiązanych do wykonania (w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia), obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2003r., z poinformowaniem, że w przypadku niewykonania przedmiotowego obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2003 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], jako organ egzekucyjny, wszczął egzekucję obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., a następnie (po ponownym rozpatrzeniu sprawy) organ ten postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. nałożył na zobowiązanych K. W. i T. W. grzywnę w wysokości 5000 złotych, w celu przymuszenia. [...] WINB w trybie odwoławczym, postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. uchylił postanowienie z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny w pkt 1 rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł o nałożeniu grzywny w wysokości 1000 złotych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, zaś w pozostałym zakresie utrzymał skarżone postanowienie w mocy.

Stwierdzając, że obowiązek objęty decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie został w

dalszym ciągu dobrowolnie wykonany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w

[...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...]

orzekł wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych - Krystyny i

T. W., obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca

2003 r. znak: [...]. Równocześnie wezwał zobowiązanych do

wpłacenia kwoty 30.000 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania

obowiązku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 127 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy

egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie

do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Zgodnie zaś z art. 128 § 1 ww. ustawy

w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny

doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie

postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za

zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. W postanowieniu o zastosowaniu

wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty

wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że nakaz rozbiórki obiektu

budowlanego niewątpliwie należy do obowiązków, których zobowiązany nie musi

wykonywać osobiście. Organ egzekucyjny, przy wyborze między dwoma środkami

egzekucyjnymi, powinien uwzględnić zasadę stosowania środków prowadzących

bezpośrednio do wykonania obowiązku, zaś kolejność, w której wskazane są środki

egzekucyjne w treści art. 1a ust. 12b u.p.e.a., nie determinuje następstwa ich

stosowania. Wskazał też, że w doktrynie i judykaturze sądowo-administracyjnej

przyjmuje się, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę lub

wykonanie zastępcze w ramach wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego,

powinien wybrać wykonanie zastępcze, gdyż ono prowadzi bezpośrednio do

wykonania obowiązku.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zobowiązani mieli

faktyczną możliwość dobrowolnego wykonania obowiązku rozbiórki od daty

doręczenia im decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z

dnia [...] kwietnia 2003 r., lecz z możliwości tej nie skorzystali, wobec czego należy

stwierdzić, że skutecznym sposobem doprowadzenia do wykonania obowiązku jest

orzeczenie wykonania zastępczego.

W ocenie organu odwoławczego podniesione w zażaleniu zarzuty i kwestie nie

mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, a postanowienie Powiatowego

Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2005r. znak: [...] nie jest obarczone żadną wadą wynikającą z art. 156 § 1 K.p.a.

Na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia

[...] września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

złożyli K. i T. W. zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 31 Prawa budowlanego z 1994 r.,

albowiem w przypadku rozbiórki obiektów, które mogą wpłynąć na pogorszenie

stosunków wodnych, warunków sanitarnych oraz stanu środowiska, konieczne jest

pozwolenie na budowę, a nakaz ten nie powinien być wydany, dopóki nie zostanie zbudowany stosowny obiekt umożliwiający gromadzenie nieczystości bądź ich

odprowadzenie do zbiorczej kanalizacji,

- naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 6

K.p.a., albowiem wykonanie postanowienia wywoła czyn zagrożony karą, gdyż może

odnieść skutki w zakresie życia, zdrowia ludzi albo zanieczyszczeń w świecie roślinnym

lub zwierzęcym.

Podnieśli, że w istocie wykonanie zastępczej egzekucji poprzez wpłacenie kwoty

30.000 zł, a następnie rozbiórka szamba doprowadzi do sytuacji, w której niemożliwe

będzie odprowadzanie ścieków do szamba, a następnie do kanalizacji, tylko zostaną

one odprowadzone na zewnątrz, co może wpłynąć na pogorszenie stosunków wodnych,

warunków sanitarnych oraz stanu środowiska. Wskazali, że lokalizacja szamba

nastąpiła w jedynym możliwym miejscu, zarówno skarżący, jak i sąsiedzi oddali część

swoich gruntów pod budowę zbiorczej kanalizacji. Ponieważ poziom kanału zbiorczego

uniemożliwia bezpośrednie przyłączenie do kanalizacji, gdyż jest ona poprowadzona

powyżej poziomu szamba, skarżący wykonał projekt architektoniczny przepompowni.

Po zainstalowaniu pompy nieczystości są przepompowywane do kanalizacji zbiorczej.

W ten sposób szambo spełnia jedynie rolę przejściowego elementu kanalizacji

ściekowej na działce skarżącego. Rozbiórka tego urządzenia doprowadzi do sytuacji, w

której ścieki będą odprowadzane na zewnątrz na działkę skarżącego, co wpłynie na

pogorszenie stosunków wodnych i warunków sanitarnych, a w konsekwencji

środowiska. Skarżący podnieśli, że fakt zamieszkiwania rodziny w budynku przy ul.

[...] w sposób oczywisty powoduje konieczność odprowadzania ścieków.

Wykonanie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w

[...] doprowadzi do zanieczyszczenia ściekami otoczenia, co stanowi

przestępstwo określone w art. 182 Kodeksu karnego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej

oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny

sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność

rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w

dacie jego wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i

poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem

przepisów postępowania, dającym podstawę do wznowienia postępowania

administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego

Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2011 r. utrzymujące w mocy

postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]

czerwca 2011 r., którym organ ten odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2005 r. o

zastosowaniu wobec K. i T. W. środka egzekucyjnego w postaci

wykonania zastępczego. Postanowienie o wykonaniu zastępczym zostało wydane w

toku postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania przez zobowiązanych

obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w

[...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. - nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki na

nieruchomości przy ul. [...] w [...].

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt, że, jak ustalono w toku postępowania

sądowoadministracyjnego, na skutek pisma K. i T. W. z dnia [...]

grudnia 2005 r. (data wpływu do organu - [...] stycznia 2006 r.) zostało wszczęte

postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego

Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Postępowanie

to zostało zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...], którą organ ten stwierdził

nieważność ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z

dnia [...] kwietnia 2003 r., nakazującej skarżącym rozbiórkę zbiornika na ścieki. Od decyzji

tej nie zostało złożone odwołanie.

A zatem z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja określająca

obowiązek, do którego wykonania zmierzało postępowanie egzekucyjne i wydane w

jego toku postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]

z [...] lipca 2005 r. o zastosowaniu wobec K. i T. W. wykonania

zastępczego.

Wskazać wobec tego trzeba, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) określa między innymi sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania

się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w

art. 2 ustawy, określa także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i

stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub

zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Wśród obowiązków

podlegających egzekucji administracyjnej ustawodawca w art. 2 wskazał między innymi

obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów

administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji

administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10).

Podkreślić jednocześnie należy, że, zgodnie z art. 3 u.p.e.a., egzekucję

administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z

decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej

i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa. Z kolei tytuł

wykonawczy zawiera między innymi treść podlegającego egzekucji obowiązku,

podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny

(art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).

W świetle art. 3 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. przyjąć zatem należy, że

wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która określa podlegający egzekucji

administracyjnej obowiązek skutkuje tym, iż przestaje od tej chwili istnieć obowiązek

nadający się do wykonania poprzez przymus administracyjny w prowadzonym

postępowaniu egzekucyjnym. Warunkiem stosowania takiego przymusu jest bowiem

ciągłe istnienie źródła kreującego od strony formalnej ten obowiązek jako możliwy do

egzekwowania, a więc istnienie decyzji. Wobec braku decyzji nie można poprzez

przymus administracyjny wymagać od strony wykonania bliżej nieokreślonego

obowiązku, także strona nie ma możliwości samoistnego wykonania obowiązku

niesprecyzowanego władczym działaniem organu. Na skutek stwierdzenia nieważności

decyzji nakazującej K. i T. W. rozbiórkę zbiornika na ścieki

przestał zatem istnieć sprecyzowany, wymagalny i nadający się do wykonania w

drodze przymusu administracyjnego obowiązek, co w konsekwencji czyni dalszą

egzekucję niedopuszczalną.

Uwzględniając powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że

stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w

[...] z [...] kwietnia 2003 r. stanowi okoliczność uzasadniającą uchylenie

zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2011 r. i postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z [...] czerwca 2011 r., z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.

Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że Sąd uchyla

decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do

wznowienia postępowania administracyjnego. Według art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

natomiast w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli

decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało

następnie uchylone lub zmienione.

Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Kontrolowane w niniejszej

sprawie postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2005 r. o

zastosowaniu wykonania zastępczego w celu wyegzekwowania decyzji PINB w

[...] z [...] kwietnia 2003 r. o nakazie rozbiórki organy podjęły bowiem w oparciu o

ww. decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzja ta została natomiast wyeliminowana z obrotu

prawnego na skutek decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z [...] września 2012 r., stwierdzającej jej nieważność. Wypełnia to

dyspozycję przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., który to przepis mówi wprawdzie o

uchyleniu lub zmianie decyzji, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym

wskazuje się, że pojęcie "uchylenia decyzji" w rozumieniu tego przepisu obejmuje także

przypadek stwierdzenia jej nieważności (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie IV SA/Wa 1537/07 z 4 października 2007 r. LEX nr

420307, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 8 marca 2012 r. III SA/Lu

5/12 LEX nr 1139293).

Z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o nakazie rozbiórki zaistniała zatem

podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru

Budowlanego i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Ujawnione naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania powoduje

uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia

[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca

2011 r. z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt b p.p.s.a.

Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.