Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 790/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi [...] "D." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 ( trzech tysięcy) złotych; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] "D." S.A. z siedzibą w W. kwotę 152 (sto pięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – skarżących D. D. i M. D. działając na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 42 ust. l, art. 87 ust, l, art. 92 ust. l oraz Ip. 1.4.1, Ip. 1.11.11 ust. l b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zmianami), § 5 ust. 2, 3, 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, póz. 1684 ze zmianami), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE E370 z 31.12.1885 P.0008-0021), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2005 r. wniesionego przez skarżących od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3800 zł złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Organ wskazał, że podstawą faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego rzeczy, przez prowadzącego pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o nr rej, [...] w dniu [...].05.2005 r., podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...], bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto stwierdzono nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zarzuca błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3800 zł. Strona wyjaśnia, iż kontrolowany pojazd wyposażony był w roczną kartę opłaty drogowej, której wypełnienie możliwe jest jedynie przez jednostkę, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Jeżeli więc przedsiębiorca sam nie wypełnia karty opłaty rocznej, a czyni to urzędnik i czyni to błędnie to nie można, za ten błąd pociągać do odpowiedzialności przedsiębiorcy. Wskutek ewidentnej pomyłki pisarskiej naniesiono na kartę przestawioną kolejność dwóch środkowych cyfr z nr rejestracyjnego pojazdu. Strona podkreśla, iż pomyłka została popełniona przez urzędnika wypełniającego kartę. Na zamówieniu na kartę opłaty drogowej wszystkie dane pojazdów są prawidłowe. Strona nie ponosi zatem winy za powstałe nieścisłości. Ponadto wskazano, że kierowca nie posiadał wykresówek, ponieważ w dniach [...],[...],[...] maja 2005 r. kierował pojazdami, w których nie był zainstalowany tachograf. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym nie przewiduje kary pieniężnej za nieokazanie przez kierowcę zaświadczenia o prowadzeniu pojazdu, w którym zamontowanie tachografu nie jest konieczne, nie stanowi to zatem wykroczenia w rozumieniu ustawy. Załącznik do ustawy w l.p. L. 11.11 ust. l lit. b przewiduje bowiem nałożenie kary pieniężnej jedynie w przypadku nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli nie jest przewidziany w katalogu przewinień zagrożonych karą pieniężną, nie stanowi zatem wykroczenia podlegającego penalizacji. Strona wnosi o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zgodnie z art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty za przejazd po drogach krajowych. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust. l rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych), Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia.

Wskazał, że zgodnie z § 5 ust 2 w/w rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowa i siedmiodniowa może być wypełniona przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne w terminie:

1). 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej

2). 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej.

Stosownie do § 5 ust. 3 kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu (...).

Według § 5 ust, 4 wyżej cytowanego rozporządzenia określa, iż termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione (...). Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowemu. W przypadku wypełnienia karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wpisywanie godziny nie jest wymagane.

Stosownie do art. 87 ust. l cytowanej ustawy, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Biorąc powyższe pod uwagę zgodnie z art. 92 ust. l ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł.

Konsekwencją Tego rozwiązania jest treść Lp. 1.4.1 załącznika do ustawy, który karą 3000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zdaniem organu z protokołu kontroli nr [...] oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż kierowca wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej nr [...]. Kontrolowany kierowca okazał do kontroli roczną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych o nr i serii [...] na której stwierdzono przerobiony nr rej. pojazdu.

Strona w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. nadesłała wyjaśnienia, które w ocenie organu nie uzasadniają stwierdzonych naruszeń.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zgodnie z § 5 ust 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wynika, iż dowodem uiszczenia opłaty jest prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej. W ocenie organu takie regulacje zapobiegać mają nie tylko posługiwaniu się jedną kartą przy wykonywaniu przewozów wieloma pojazdami przez jednego przedsiębiorcę, ale i posługiwaniu się taką kartą przez więcej niż jednego przedsiębiorcę. Wskazał, że z § 5 ust. 3 w/w rozporządzenia wynika, że uiszczenie opłaty drogowej nie następuje tylko poprzez jej zakup ale i poprzez jej wypełnienie w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia. Niespełnienie wymogu wypełnienia skutkuje brakiem mocy dowodowej takiej wadliwej karty drogowej. Z podanych wyżej przyczyn w § 5 ust. 6 rozporządzenia stwierdzono, że karta nie wypełniona w sposób wskazany w ust 3 nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Okoliczność, iż dokument powinien w całości być wypełniony przez jednostkę go wydającą jest w ocenie organu dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia, wobec stanowczej treści § 5 ust. 6 powoływanego rozporządzenia, który to przepis ma charakter proceduralny i określa moc dowodową przedstawionych do kontroli kart opłaty.

Zdaniem organu rolą strony jest weryfikacja prawidłowości podejmowanej w jej interesie czynności, tym bardziej, że od prawidłowości tej czynności zależy możliwość przeprowadzenia korzystnego dla siebie dowodu. Organ kontrolny nie jest upoważniony do dociekania przyczyn niewłaściwego wypełnienia karty przez jednostkę wy dającą kartę.

Zdaniem organu skarżący - profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego miał obowiązek weryfikacji otrzymanych dokumentów, a dotyczących jego uprawnień lub obowiązków i brak należytej staranności w tym zakresie obciążać może, na gruncie przepisów administracyjnych, wyłącznie jego samego. Zdaniem organu to obciążenie nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu przez stronę odszkodowania od jednostki wydającej wadliwy dokument.

Organ wskazał, że bezspornym jest, iż kierujący pojazdem Pan T. W. nie okazał do kontroli 4 wykresówek, tj. za dni [...],[...],[...].05.2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Kontrolowany kierowca nie okazał także zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w w/w okresie.

Odwołując się do przepisu art 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym organ wskazał, że na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.

Na podstawie art. 31 ust l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Organ wskazał, że bezspornym jest, iż kierujący pojazdem Pan T. W. nie okazał do kontroli 4 wykresówek, tj. za dni [...], [...],[...].05.2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Kontrolowany kierowca nie okazał także zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w w/w okresie.

Odwołując się do przepisu art 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym organ wskazał, że na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.

Na podstawie art. 31 ust l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

W ocenie organu powołującego się na przepis art. 31 ust. 2 w/w ustawy zaświadczenie, o którym mowa w ust. l, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Stosownie zaś do art. 87 ust. l w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz właśnie zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Według art. 92 ust. l pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozu na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 1.11.11 ust. l b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. " o transporcie drogowym, zgodnie z którym karze podlega nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę.

Organ II instancji zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwali kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy przy wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby własne, zgodnie z wymogiem ustawy o czasie pracy kierowców oraz wyżej cytowanych rozporządzeń.

Kierowca Pan T. W. nie okazał w chwili kontroli 4 sztuk wykresówek tj. za dni. [...],[...],[...] maja 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadzili pojazd, ani nie przedstawili w chwili kontroli żadnego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną z tego tytułu.

Organ II instancji zważył, kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym tygodniu oraz w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd. Udokumentowanie odbywa się m.in. poprzez okazanie wykresówek. Jest oczywistym, że nie każdy dzień będzie w w/w sposób udokumentowany, gdyż pracownikowi mogły zostać powierzone inne obowiązki. Pracodawca może udokumentować czas pracy kierowcy poprzez wystawienie zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek (np. urlop, powierzenie innej pracy). Wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji, gdyż opierają się na błędnej interpretacji prawa. Na podstawie art. 31 ust l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Bezspornym jest, iż strona przedmiotowego zaświadczenia nie posiadała pomimo, iż kierowca w/w dniach prowadził pojazd do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca winien wystawić kierowcy zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdów powyżej 3,5 tony.

W skardze strona podtrzymała argumenty odwołania.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie w opisanej w orzeczeniu części.

Skarżąca opłatę uiściła, choć karta opłaty została wypełniona nieprawidłowo, czego organ w toku postępowania nie dostrzegł i zastosował przepis dotyczący kary za nieuiszczenie opłaty drogowej, tj. zastosował l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Natomiast ust. 3 tego przepisu określa jakie podmioty uprawnione są do przyjmowania opłaty.

Z kolei rodzaj stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r.

Uiszczenie opłaty drogowej następuje, na mocy § 4 tego rozporządzenia przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 5, który stanowi, iż kartę opłaty wypełnia jednostka uprawniona, o której mowa w art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy.

W niniejszej sprawie, skarżący dokonał wymaganej prawem opłaty drogowej w urzędzie, gdzie otrzymał wypełnioną przez ten podmiot roczną kartę opłaty. Wspomniana karta została jednak wypełniona przez ten urząd w sposób nieprawidłowy, co w sposób bezsporny wykazała kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego.

Wskutek ewidentnej pomyłki pisarskiej naniesiono na kartę przestawioną kolejność dwóch środkowych cyfr z nr rejestracyjnego pojazdu. Pomyłka została popełniona przez urzędnika wypełniającego kartę. Na zamówieniu na kartę opłaty drogowej wszystkie dane pojazdów są prawidłowe.

W zaistniałym w sprawie stanie faktycznym należało rozważyć w jakim zakresie posługujący się wykupioną kartą opłaty przedsiębiorca odpowiada za niewłaściwe jej wypełnienie.

Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. stanowi, iż kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Przepis § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia mówi zaś, że w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Jak wynika z powyższych przepisów, roczna karta opłaty, w posiadaniu jakiej był skarżący, nie może być wypełniona przez samego przedsiębiorcę.

Podmioty uprawnione do pobierania opłaty wymienia przepis art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że:

Opłata, o której mowa w art. 1, może być w szczególności wnoszona w:

1) jednostce, o której mowa w art. 17 ust. 2,

2) granicznych urzędach celnych,

3) urzędach celnych wewnątrz kraju,

4) stacjach benzynowych, z zastrzeżeniem ust. 4,

5) polskich organizacjach zrzeszających przewoźników drogowych o zasięgu ogólnokrajowym, z zastrzeżeniem ust. 5.

Nie ulega jednak wątpliwości, iż stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. skarżący nie posiadał uprawnienia do wypełnienia wskazanego dokumentu, a podmiotem wyłącznie do tego uprawionym był w tym wypadku podmiot wydający kartę.

W tym przedmiocie, na odwrocie druku karty, znajduje się objaśnienie w następującym brzmieniu: Nie wypełniona lub nieprawidłowo wypełniona karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Kartę wypełnia jednostka ją wydająca.

Biorąc pod uwagę powyższe objaśnienie, uprawnione było zawarte w skardze kasacyjnej stwierdzenie, że skoro kartę opłaty wypełniać może tylko jednostka wydająca, to skarżący nie ponosi odpowiedzialności z tytułu niewłaściwego jej wypełnienia.

Należy także zauważyć, iż skarżący nie mógł samodzielnie skorygować uzyskanej karty opłaty, poprzez dopisanie w odpowiedniej rubryce numeru rejestracyjnego pojazdu. W ten sposób dokonałby bowiem sfałszowania dokumentu. Dokument jest prawdziwy jeśli spełnia łącznie trzy warunki: a) został wystawiony przez kompetentny organ, b) treść dokumentu odpowiada rzeczywistości c) dokument posiada niezmienioną treść, taką jaką nadał mu wystawca (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r.). Jakakolwiek zatem ingerencja w treść dokumentu urzędowego, nawet zmierzająca do nadania mu cech zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, wobec treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., jest niedopuszczalna.

Wykupując kartę opłaty w urzędzie skarżący miał prawo sądzić, iż nadana jej przez ten podmiot treść jest zgodna z wymaganiami prawa. Na obywatelu, załatwiającym swoją sprawę w organie administracji, czy w uprawnionej do tego innej jednostce wykonującej zadania państwa, nie ciąży obowiązek, ani też nie posiada on uprawnienia do dokonywania kontroli czy dany organ lub jednostka w sposób prawidłowy wywiązały się z nałożonych na nie prawem obowiązków. Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Obywatel nie może być obciążany odpowiedzialnością z tytułu niewłaściwego działania organów administracji lub innych podmiotów wykonujących ich zadania, takich jak w tym wypadku urząd pocztowy. Stałoby to bowiem w sprzeczności z wymienioną zasadą zaufania obywatela do państwa.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w powyższym przepisie, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości.

Z dniem 28 września 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, po jej zmianie powyższą ustawą z dnia 23 lipca 2003 r., rozróżnia wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych od wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Wyrazem tego rozróżnienia jest ustalenie w załączniku do ustawy o transporcie drogowym innej kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych (3000 zł) i innej kary pieniężnej za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej (500 zł). Ustawodawca nie zawarł definicji nieprawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej ani nie wskazał, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. Ustawodawca uznał, że istnieją przypadki, w których niewypełnienie karty opłaty drogowej zgodnie z § 4 rozporządzenia nie traktuje się, wbrew treści zawartej w § 5 ust. 6 rozporządzenia, za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Powyższa zmiana ustawy "nie pociągnęła za sobą" zmiany rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r.

W tej sytuacji, § 5 ust. 6 rozporządzenia stoi w sprzeczności z ustawą o transporcie drogowym, która w załączniku pod pozycją lp. 1.4.4. określa wysokość kary za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej.

W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący uiścił opłatę drogową nabywając roczną kartę opłaty drogowej o numerze i serii wskazanych w protokole kontroli, którą to kartę okazał kierowca w trakcie kontroli. Karta posiadała błędnie wypełnione pola odnośnie numeru rejestracyjnego pojazdu, oraz dokonane przez nieustalony podmiot "przeróbki" dwóch cyfr numeru rejestracyjnego pojazdu. W ocenie Sądu dokonane "przeróbki" wskazują na próbę wpisania właściwego numeru.

Ma rację zatem skarżący twierdząc, że opłatę uiścił, tylko ją błędnie wypełnił.

Zdaniem Sądu, nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej występuje nie tylko wtedy, gdy zostały wypełnione wszystkie obligatoryjne pola karty, ale także wtedy, gdy brak jest wypełnienia niektórych miejsc (pól), jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości cel przepisu ustawy osiągnięto, tj. uiszczono opłatę za konkretny przejazd, a więc nie ma możliwości wykorzystania jej w innym czasie, do innego przejazdu czy też do innego pojazdu.

Skarżący opłatę uiścił, choć karta opłaty została wypełniona nieprawidłowo, czego organ w toku postępowania nie dostrzegł i zastosował przepis dotyczący kary za nieuiszczenie opłaty drogowej zamiast przepisu dotyczącego kary za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej, tj. zastosował l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym zamiast przepisu l.p. 1.4.4..

W ocenie Sądu ustalenia organów w zakresie niudokumentownia czasu pracy kierowcy są prawidłowe i z tego powodu skargę w tym zakresie należało oddalić. Przepis art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wskazuje, że na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Na podstawie art. 31 ust l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym tygodniu oraz w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd. Udokumentowanie odbywa się m.in. poprzez okazanie wykresówek. Jest oczywistym, że nie każdy dzień będzie w w/w sposób udokumentowany, gdyż pracownikowi mogły zostać powierzone inne obowiązki. Pracodawca może udokumentować czas pracy kierowcy poprzez wystawienie zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek (np. urlop, powierzenie innej pracy). Wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji, gdyż opierają się na błędnej interpretacji prawa. Na podstawie art. 31 ust l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do których nie mam zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Bezspornym jest, iż strona przedmiotowego zaświadczenia nie posiadała pomimo, iż kierowca w/w dniach prowadził pojazd do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca winien wystawić kierowcy zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdów powyżej 3,5 tony.

Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji, do czasu uprawomocnienia wyroku, Sąd orzekł na zasadzie art. 152 a zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 1 powyższej ustawy.