Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SAB/Po 5/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
659
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 120, art. 121 § 1, art. 125 § 1, art. 125 § 2, art. 127, art. 139 § 1, art. 139 § 2, art. 139 § 3, art. 139 § 4, art. 141, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. A. i D. B. (dalej zwani również skarżącymi) wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X. o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. o numerach: [...], [...], [...] oraz [...]. W piśmie skarżący wnieśli również o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta X. z dnia [...] października 2011 r. o numerach: [...],[...],[...] oraz [...] oraz o stwierdzenie nieważności postanowień Prezydenta Miasta X. z dnia [...] września 2011 r. o numerach [...],[...],[...],[...].

Uzasadniając swoje żądania skarżący wskazali, że w tej samej sprawie dotyczącej decyzji [...] zapadł wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt III SA/Po 569/12, stwierdzający naruszenie prawa. Zaznaczono przy tym, że w powołanym wyroku Sąd stwierdził, że podstawa prawna przy wydawaniu zaskarżonej decyzji została zastosowana w sposób absolutnie sprzeczny z wyraźnym brzmieniem przepisu. Zaznaczono przy tym, że decyzje objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności zostały oparte na tym samym materiale dowodowym, występują w nich te same strony i dotyczące one tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.

Decyzjami z dnia [...] czerwca 2013 r. o numerach [...],[...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. odmówiło odpowiednio stwierdzenia swoich decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. o numerach [...], [...], [...], [...].

W uzasadnieniach wymieniowych powyżej decyzji SKO w X. stwierdziło, że objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzje tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. nie są dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium, odnosząc się do argumentacji skarżących wskazało, że nie można podzielić poglądu, jakoby wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt III SA/Po 569/12 przesądzał o tym, że decyzje Kolegium z dnia [...] stycznia 2012 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wskazano przy tym, że powołany przez skarżących wyrok odnosił się do decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. i wyrażał ocenę Sądu odnośnie dopuszczalności weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej w trybie wznowienia postępowania. W tym kontekście wyjaśniono, że wyrok ten nie ma wpływu na ocenę decyzji podatkowych pod kątem istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności. Podkreślono przy tym, że tryb wznowienia postępowania, jego zakres i przesłanki są zupełnie inne niż przy stwierdzeniu nieważności. W ocenie Kolegium, w postępowaniu szczególnym, takim jak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie jest dopuszczalne weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, a w takim kierunku zmierzały argumenty skarżących zawarte w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2012 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący wnieśli odwołanie od wskazanych powyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X. z dnia [...] czerwca 2013 r., wnosząc o ich uchylenie, zarzucając im naruszenie art. 120-123, art. 169 § 1, art. 200 § 1, art. 130, art. 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących SKO, decyzjami z dnia [...] listopada 2013 r. o nr: [...],[...],[...],[...], utrzymało w mocy wyżej wymienione decyzje z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu swoich decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Kolegium podtrzymało swoją wcześniejszą argumentację zawartą w decyzjach z dnia [...] czerwca 2013 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wnieśli o uzupełnienie decyzji SKO w X. z dnia [...] listopada 2013 r. co do ich rozstrzygnięcia oraz co do pouczenia o przysługujących środkach prawnych.

Postanowieniami z dnia [...] lutego 2015 r. o nr [...],[...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. odmówiło uzupełnienia swoich wyżej wymienionych decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.

Pismami z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący wnieśli zażalenia na wyżej wskazane postanowienia SKO w X. z dnia [...] lutego 2015 r.

Po rozpoznaniu zażaleń skarżących postanowieniami z dnia [...] lipca 2015 r. o nr [...],[...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. utrzymało w mocy swoje postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania zapoczątkowanego wnioskiem skarżących z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X. z dnia [...] stycznia 2012 r., domagając się stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny.

Skarżący zarzucili SKO w X. naruszenie art. 120, art.121 § 1, art. 125 § 1, § 2, art. 139 i art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób opieszały oraz naruszenie praworządności w czynnościach procesowych wynikających z: art. 120, art. 122, art. 123, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4, art. 247 § 1, art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie wymienionych przepisów w toku prowadzonych postępowań.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ w sposób notoryczny i ciągły przekracza terminy załatwienia spraw. Skarżący stwierdzili przy tym, że orzeczenia SKO w X. posiadają daty wsteczne w stosunku do dat ich nadania oraz że w skrajnych przypadkach orzeczenia te miały datę o ponad półtora roku wcześniejszą od daty ich wysyłki. Skarżący wnieśli również o dokonanie kontroli praworządności podejmowanych przez organ czynności oraz o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem zdyscyplinowania organu wniesiono również o wymierzenie mu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę SKO w X. wniosło o odrzucenie skargi ewentualnie zaś o jej oddalenie. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi stwierdzono, że skarżący wnieśli skargę bez uprzedniego wezwania na piśmie organu do usunięcia naruszeń prawa. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wskazano na wielkość postępowań prowadzonych przez organ z wniosków skarżących oraz brak precyzyjnego określenia zakresu postępowań, których dotyczy skarga na przewlekłość. SKO przedstawiło przy tym zestawienie obejmujące postępowania wywołane pismami skarżących. Wyjaśniono przy tym, że biorąc pod uwagę wpływ spraw do Kolegium oraz istniejącą obsadę kadrową nie jest możliwe rozpatrzenie wszystkich spraw bez zastosowania w niektórych przypadkach przedłużenia terminów ich załatwienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiot skargi skarżący określili jako przewlekłość postępowań prowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do zawartych w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pojęć "bezczynności" oraz "przewlekłego prowadzenia postępowania" stwierdzić należy, że o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej bądź przepisami innego aktu szczególnego organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Już sam fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, pozwala określić te zaniedbania jako bezczynność. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy wypełniać takimi stanami faktycznymi, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynność" organu. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wydanie IV - teza 35 do art. 3), tyle że w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie niesprawność działań organu w ramach terminu podstawowego, jeśli sprawa mogła być załatwiona w okresie krótszym, zarówno gdy organ dokonywał określonych czynności lecz nieskuteczne, jak i - tym bardziej - jeśli w tym okresie organ żadnych czynności nie podjął. Poza tym "przewlekłością" będzie stan, w którym organ administracyjny albo w sposób bezzasadny "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na przyczyny niezależne od niego uniemożliwiające zachowanie terminu podstawowego, albo gdy bieg terminu jest zatrzymany. Zatem kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania objęła brak należytego zaangażowania organu administracyjnego w załatwienie sprawy indywidualnej na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że w sprawie poddanej sądowej kontroli nie doszło ani do bezczynność, ani do przewlekłego prowadzenia postępowania przez SKO.

Warto w tym miejscu zaznaczyć – na co zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę – że z treści skargi nie wynika w sposób jednoznaczny zakres postępowań, których przewlekłość, w ocenie skarżących, ma dotyczyć. W skardze wskazano bowiem, że została ona złożona "na przewlekłość postępowania zapoczątkowanego wnioskiem złożonym do SKO w dniu [...].05.2013 oraz wnioskiem uzupełniającym z dnia [...].05.2013, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych SKO z dnia [...].01.2012 za lata 2007-10 utrzymujących w mocy decyzje podatkowe Prezydenta Miasta X. z dnia [...].10.2011 za lata 2007-10". Natomiast w jej uzasadnieniu opisany został obszerny stan faktyczny, z którego wynika, że przed SKO w X. zainicjowanych zostało przez skarżących wiele postępowań, co znalazło potwierdzenie w załączonym do pisma procesowego z dnia [...] października 2015 r. wykazie spraw liczącym kilkadziesiąt pozycji.

Odnosząc się wprost do zakreślonego w skardze jej zakresu, zauważyć należy, że postępowanie zainicjowane przez skarżących wnioskiem datowanym na dzień [...] maja 2013 r., który wpłynął do SKO w X. [...] maja 2013 r., zakończone zostało wydaniem decyzji w dniu [...] czerwca 2013 r. Natomiast postępowanie odwoławcze, prowadzone w związku z wniesieniem przez skarżących w dniu [...] lipca 2013 r., odwołania pismem z dnia [...] lipca 2013 r., zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] listopada 2013 r. Przy czym, w toku postępowania odwoławczego, zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r., skarżący zostali powiadomieni, że "z powodu znacznego zwiększenia liczby wpływu spraw oraz braków kadrowych odwołanie zostanie rozpatrzonego dnia 30 listopada 2013 r."

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 207 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) wydanie decyzji kończy postępowanie w danej instancji. Na mocy art. 139 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2). Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy (§ 3). Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 4).

Odnosząc powołane powyżej przepisy do okoliczności faktycznych poddanej sądowej kontroli sprawy stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości, że SKO w X. kończyło postępowania, wydając decyzje w sprawie. Działając jako organ pierwszej SKO w X. zakończyło postępowanie wprawdzie z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianym dla spraw innych niż szczególnie skomplikowane, jednakże z uwagi nie znikomość tego uchybienia, zdaniem Sądu, nie uzasadnia ono uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że w poddanej sądowej kontroli sprawie miała miejsce przewlekłość postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja winna zostać wydana nie później [...] czerwca 2013 r. (piątek), tymczasem została wydana [...] czerwca 2013 r. (środa). Podkreślenia jednak wymaga, że tego rodzaju uchybienie nie mogło być sanowane w toku postępowania administracyjnego, gdyż w przypadku postępowań prowadzonych przez SKO nie służy stronie postępowania ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r., II FSK 1262/11 – orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:

1) organu podatkowego wyższego stopnia;

2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej.

W takiej sytuacji skarżący, dążąc do możliwie najszybszego załatwienia sprawy, mogli sygnalizować przewlekłość postępowania, jedynie wnosząc skargę do sądu administracyjnego. Skarga taka mogła zostać wniesiona już z momentem stwierdzenia uchybienia terminu do załatwienia sprawy, tymczasem została ona sporządzona dopiero [...] sierpnia 2015 r. i wpłynęła do SKO w X. [...] sierpnia 2015 r. Takie postępowanie skarżących, w ocenie Sądu, nie mogło się zatem przyczynić do szybszego załatwienia sprawy, gdyż wnieśli oni skargę na przewlekłe działanie organu po upływie ponad dwóch lat od momentu zakończenia postępowania przed organem pierwszej instancji.

Przewlekłości nie można także stwierdzić na etapie postępowania przed SKO w X., działającym jako organ odwoławczy. Postępowanie to, prowadzone w związku z wniesieniem przez skarżących w dniu [...] lipca 2013 r. odwołania pismem z dnia [...] lipca 2013 r., zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] listopada 2013 r. Przy czym, zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r., wydanym w terminie otwartym dla załatwienia sprawy, zgodnie z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, skarżący zostali powiadomieni, w trybie art. 140 § 2 Ordynacji podatkowej, że "z powodu znacznego zwiększenia liczby wpływu spraw oraz braków kadrowych odwołanie zostanie rozpatrzonego dnia [...] listopada 2013 r." Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 140 § 2 Ordynacji podatkowej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu,

Ponownie należy podkreślić, że wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po upływie znacznego czasu od jego ostatecznego tym razem zakończenia nie mogło w żaden sposób przyczynić się do szybszego załatwienia sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie podejmowali środków prawnych mogących przyczynić się do szybszego załatwienia sprawy ani w czasie trwania postępowania do czasu wydania decyzji, ani w okresie między zakończeniem postępowania wydaniem decyzji i jej doręczeniem. W tym czasie nie sygnalizowali ani przewlekłości, ani bezczynności organu podatkowego. Skarga na przewlekłość postępowania wniesiona została po upływie znacznego czasu od ostatecznego zakończenia postępowania.

Biorąc pod uwagę ustalony na podstawie akt sprawy stan faktyczny trudno uznać za zasadne zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania. Odwołując się do zaprezentowanego powyżej rozumienia pojęcia "przewlekłości postępowania", stwierdzić należy, że z akt sprawy nie wynika, by organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny i wykonywał w dużym odstępie czasu czynności pozorne. Organ nie przedłużał też w sposób bezzasadny terminu załatwienia sprawy. Analiza akt sprawy nie prowadzi także do wniosku, że organowi można przypisać brak należytego zaangażowania w załatwienie sprawy, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących.

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w ocenie Sądu, ma także liczba zainicjowanych przez skarżących postępowań przed SKO w X. oraz moment, w którym zdecydowali się oni wnieść skargę na przewlekłość działania tego organu.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący, zarzucając organowi podatkowemu przewlekłość prowadzonego postępowania, pod pojęciem tym utożsamiają w istocie szereg (kilkadziesiąt) postępowań. Zarówno z akt sprawy, jak i z wniesionej skargi wynika, że intencją skarżących było korzystne w ich odczuciu rozstrzygnięcie spraw w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010, w związku z wyrokiem WSA w Poznaniu 11 października 2012 r., III SA/Po 569/12. Wyrok ten był bezpośrednią przyczyną wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010. W związku z tym wydane zostały przez SKO w X., jako organ pierwszej instancji, decyzje z dnia [...] czerwca 2013 r., a następnie, przez ten sam organ, działający jako organ drugiej instancji, decyzje z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący nie zgadzając się zapadłymi rozstrzygnięciami, nie zdecydowali się jednak na poddanie ich sądowej kontroli, mimo pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem SKO w X. w terminie 30 dni od daty ich doręczenia. Podejmowali natomiast działania (np. znajdujące się w aktach sprawy: wnioski z dnia [...].05.2013, [...].06.2013, [...].08.2013, [...].09.2013, [...].10.2013, [...].11.2013, [...].04.2015, [...].05.2015, [...].08.2015), stanowiące w istocie polemikę z organem podatkowym, nie przyczyniającą się do załatwienia sprawy co do istoty. W ten sposób zainicjowali szereg odrębnych w sensie procesowym postępowań, które w ocenie skarżących stanowią jednak jedną sprawę prowadzoną przez organ przewlekle. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Raz jeszcze należy bowiem przypomnieć, że źródłem postępowania jest wniosek datowany na dzień [...] maja 2013 r., który wpłynął do SKO [...] maja 2013 r. Postępowanie pierwszoinstancyjne w tym zakresie zakończone zostało wydaniem decyzji w dniu [...] czerwca 2013 r. Natomiast postępowanie odwoławcze, prowadzone w związku z wniesieniem przez skarżących w dniu [...] lipca 2013 r., odwołania pismem z dnia [...] lipca 2013 r., zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Wszelkie inne akty wydawane były w toku odrębnych postępowań inicjowanych wnioskami przez skarżących i dla każdego z tych postępowań odrębnie należy stosować przepisy normujące termin załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia nie można, przy dokonaniu sądowej kontroli sprawy, abstrahować także od moment wniesienia skargi przez skarżących. Skarga jest bowiem wniesiona po upływie znacznego czasu od ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010, decyzjami z [...] listopada 2013 r. Nie można zatem w takiej sytuacji stwierdzić, że celem skarżących było nadanie właściwego biegu przewlekle prowadzonym postępowaniom, gdyż były one już dawno zakończone, a Sąd nie dopatrzył się przewlekłości przy ich rozpatrywaniu. Ponadto, na marginesie wypada zauważyć, że upłynął już termin do wniesienia skarg na ostateczne decyzje SKO w X. z dnia [...] listopada 2013 r., w związku z czym nie jest możliwa sądowa kontrola zastosowania przez Prezydenta Miasta X. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w decyzjach określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010 oraz art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej w decyzjach odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych przez SKO w X.

Wymaga bowiem podkreślenia, że w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość organu sąd administracyjny nie wnika w merytoryczną poprawność działania organu, co do istoty wniosku strony, inicjującego dane postępowanie, a jedynie bierze pod uwagę sam fakt, czy w dacie orzekania przez Sąd, organ załatwił w przewidzianej prawem formie żądanie strony zawarte w jej wniosku. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do ustalenia, czy organ administracji publicznej rzeczywiście pozostaje w zwłoce. Stąd też rozpatrując skargę w niniejszej sprawie Sąd nie jest władny ocenić, czy podejmowane przez organ czynności były podejmowane zasadnie.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w których podniesiono naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 125 §1 i §2, art. 139, art. 140 § 1, art. 123, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4, art. 247 § 1, art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Natomiast na mocy art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten zawiera zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy prawnej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia oraz powołane przepisy Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że w sprawie poddanej sądowej kontroli nie doszło do naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 125 § 1 i § 2, art. 127, art. 139, art. 140 § 1. Organ działał na podstawie przepisów prawa. Z treści wydawanych w toku postępowania aktów administracyjnych wynika, że działania podejmowane były w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a sprawy załatwianie w terminach wyznaczonych w przepisach Ordynacji podatkowej, z zastrzeżeniem poczynionych powyżej uwag. Nie ma też wątpliwości, że postępowanie prowadzone było dwuinstancyjnie. Z uwagi na fakt, że w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość organu sąd administracyjny nie wnika w merytoryczną poprawność działania organu nie jest możliwe poddanie sądowej kontroli prawidłowości zastosowania przez organ art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4, art. 247 § 1, art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż to prowadziłoby do oceny prawidłowości aktów wydanych w trakcie postępowania co do istoty, co nie jest możliwe w toku postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania podatkowego.

Konkludując stwierdzić należy, że wobec braku stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania przez SKO w X., nie są zasadne sformułowane w skardze wnioski o stwierdzenie, że niezałatwienie spraw w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i o wymierzenie organowi grzywny. Nie było zatem podstaw do zastosowania art. 135 i art. 149 § 2 p.p.s.a., czego domagali się skarżący w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.