Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2792/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2792/15 o odmowie przyznania A. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za wskazane miesiące 2009 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2792/15 o odmowie przyznania A. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał tego, iż spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oświadczenia wnioskodawcy – złożone na urzędowym formularzu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu – nie mogły w ocenie Sądu być uznane za wyczerpujące i rzetelne. Skarżący nie wskazał bowiem jaka jest miesięczna wysokość dochodu, którym dysponuje, a który – według jego oświadczeń – osiągają jego rodzice. Oceniając sytuację życiową i materialną wnioskodawcy nie można było zatem podzielić jego stanowiska o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego.

Sąd wskazał również, że wnioskodawca nie wykonał zarządzenia z 9 lipca 2015 r. w zakresie w jakim był wzywany do określenia wysokości pomocy, jaką otrzymuje od rodziców. Skoro, jak wywodzi, utrzymuje się z pomocy rodziców u których zresztą mieszka, to oświadczenie w zakresie możliwości majątkowych jego rodziców i wysokości udzielanej przez nich pomocy finansowej było niezbędne dla oceny wniosku, niezależnie od tego, iż według oceny skarżącego nie prowadzi on z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto ani we wniosku złożonym na formularzu PPF ani w dodatkowym oświadczeniu, nie przedstawiono jak kształtują się wydatki wnioskodawcy związane z niezbędnym utrzymaniem. Dodatkowo wnioskodawca nie wyjaśnił jaki są powody tego, że nie posiada źródła dochodów.

[...] stycznia 2016 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (uzupełniony na aktualnym formularzu PPF [...] lutego 2016 r.). Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – ponad kwotę 300 zł. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść reszty kosztów sądowych, ponieważ nie posiada żadnych dochodów.

Postanowieniem z 23 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z 15 października 2015 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 263/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie sądu I instancji z 23 lutego 2016 r.

Zarządzeniem z 11 maja 2016 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał stronę skarżącą, zastępowaną przez profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 22.504 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącej 13 maja 2016 r.

W odpowiedzi, pismem z [...] maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do pisma załączono wypełniony formularz PPF oraz nadsyłane na wcześniejszych etapach postępowania kserokopie deklaracji PIT za 2013 i 2014 rok oraz formularza PCC.

Wskazano, że skarżący nie posiada żadnego źródła dochodów i utrzymuje się dzięki niewielkiej pomocy finansowej swoich rodziców, którzy m.in. opłacają za niego koszty pomocy prawnej udzielanej przez pełnomocników. Dodano, że dla rodziców skarżącego niemożliwym jest zgromadzenie kwoty wyższej niż 2.200 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Wniosek skarżącego z [...] maja 2016 r. należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 15 października 2015 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, iż sąd administracyjny jest związany prawomocną oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy zawartą w obowiązującym orzeczeniu, przez co kolejny wniosek odnoszący się do kwestii merytorycznej już wcześniej rozstrzygniętej musi być traktowany od strony formalnej, jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a., prawomocnego postanowienia sądu niekończącego postępowania w sprawie. Sądy administracyjne jednolicie przyjmują, że zawarta w przywołanym przepisie przesłanka zmiany postanowienia sądu, którym rozstrzygnięto kwestię prawa pomocy, polegająca na "zmianie okoliczności sprawy" odnoszona być musi do zmiany występującej zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. postanowienie NSA z 15.04.2008 r. sygn. akt II FZ 106/08; postanowienie NSA z 12.06.2007 r. sygn. akt I GZ 44/07; postanowienie NSA z 7.11.2007 r. sygn. akt I GZ 220/07). Okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a., muszą jednakże mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc dotyczyć okoliczności relewantnych dla kwestii, która stała się podstawą orzeczenia sądu mającego podlegać zmianie (por. postanowienie NSA z 21.05.2009 r. sygn. akt I FZ 117/09; postanowienie NSA z 15.04.2009 r. sygn. akt I OZ 330/09). Przyjmuje się również, iż "zmianą okoliczności sprawy" nie może być odmienna ocena okoliczności, które stały się podstawą wcześniejszego rozstrzygnięcia, uznana w oparciu o kolejny wniosek, za wadliwą.

W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jego sytuacji majątkowej, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia z 15 października 2015 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołał żadnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego przyjąć należy, iż wykazywana sytuacja majątkowa strony nie uległa pogorszeniu.

Wskazać też należy, że wnioskodawca winien być świadomy tego, w jaki sposób należycie przedstawić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, skoro mechanizmy obowiązujące przy rozpoznawaniu prawa pomocy zostały mu wyjaśnione w toku pierwszego postępowania. Niestety, występując z kolejnym wnioskiem skarżący ponownie składa oświadczenia tej samej treści, nie wyjaśniając jednocześnie wątpliwości wskazanych w poprzednim postępowaniu, zarówno w postanowieniu referendarza sądowego jak i postanowieniu Sądu. Dodatkowo wskazać należy, iż w toku pierwszego postępowania skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia w trybie art. 255 p.p.s.a. (zarządzenie z 9 lipca 2015 r.), a mimo tego występując z kolejnym wnioskiem nie przedstawił w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej, jak również okoliczności potwierdzających jej zmianę.

Na koniec odnosząc się do zakresu wniosku skarżącego wnoszącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 2.200 zł wskazać należy, że postanowienie z 15 października 2015 r. dotyczyło odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro zatem Sąd – kierując się identycznymi przesłankami – uznał, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w szerszym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych) to tym bardziej nie uzasadnia przyznania tego prawa w węższym zakresie (częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 2.200 zł).

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.