Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 795/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 123 art. 86
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów   mlecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora S. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1998/11, oddalającego skargę K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych.

Z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego:

K. O. ubiegając się o płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno - środowiskowych na rok 2007 (drugi rok uczestnictwa w programie) złożyła w dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno - środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wraz z zaświadczeniem wydanym [...] r. przez jednostkę certyfikującą "A" Sp. z o.o. poświadczającym, że gospodarstwo znajduje się w okresie przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi. Skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne uprawy sadownicze w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności (S02d01) o łącznej powierzchni [...] ha.

Kontrola administracyjna danych wniosku wykazała, iż strona w roku poprzednim trwania programu (2006 r.) nie deklarowała działek ewidencyjnych nr [...],[...] oraz [...] (zlokalizowanych w województwie zachodniopomorskim, powiat S., gmina S., obręb K., nr obrębu [...]). Po złożeniu przez skarżącą korekty wniosku wraz z uzupełnieniem brakujących danych, ponowna kontrola danych wniosku wykazała zadeklarowanie tych samych dwóch działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] przez skarżącą oraz przez innego rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności. Na wezwanie organu strona złożyła kolejną korektę wniosku podtrzymując deklarację o użytkowaniu rolniczym przez nią spornych działek.

Ze względu na rozproszony charakter gruntów (grunty położone w woj. [...] oraz w woj. [...]), kontrolę przeprowadzono w dwóch etapach. W wyniku kontroli przeprowadzonej [...] r. (w woj. [...]) stwierdzono rozbieżności pomiędzy stwierdzonym stanem faktycznym na gruncie, a deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności. Nieprawidłowości stwierdzono w również w wyniku kontroli przeprowadzonej [...] r. (w woj [...]). W miejscu deklarowanej uprawy orzecha włoskiego na wskazanych działkach stwierdzono drogę i łąkę, jak również rozbieżności w powierzchni zadeklarowanej uprawy -błędy DR 13 + i DR 13-. Ponadto stwierdzono brak rolniczego użytkowania działki rolnej G na dzień 30 czerwca 2003 r. -błąd DR10 oraz nie prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanej działce- błąd DR18, a także błąd DR7- nie stwierdzono deklarowanej uprawy ([...]), a uprawa zlokalizowana należy do innej grupy niż uprawa deklarowana.

Powyższe raporty wykazały także nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanych we wniosku wielkości powierzchni upraw względem stanu faktycznego na gruncie ( dla działki rolnej D - deklarowano [...] ha: [...] — stwierdzono: [...] ha [...] (kod błędu DR1 3+; dla działki rolnej E - deklarowano [...] ha [...] - stwierdzono [...] ha [...] (kod błędu DR 13-; dla działki rolnej F - deklarowano [...] ha [...] - stwierdzono [...] ha łąka (kod błędu DR7, DR13-, DR 22), dla działki rolnej F powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha). Jednocześnie na tej samej działce ewidencyjnej (ten sam nr działki) wskazanej przez stronę znajduje się taka sama uprawa deklarowana przez innego producenta; dla działki rolnej G - deklarowano [...] ha [...] - stwierdzono natomiast wspólną drogę dojazdową do pól wyłożoną płytami betonowymi typu JOMB. Zastosowano kod błędu DR10 oraz DR18).

W zastrzeżeniach do kontroli skarżąca podniosła, iż nasadzenia zostały zniszczone przez zwierzęta oraz kradzież palików. Dołączyła też dokumenty, w tym faktury dokumentujące zakup drzewek [...].[...] Oddział Regionalny ARiMR odnosząc się do wniesionych zastrzeżeń dokonał ponownej weryfikacji raportów z kontroli oraz potwierdził poprawność w tym zakresie, co skutkowało wykluczeniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. powierzchni [...] ha jako powierzchni nieuprawnionej do płatności. Ustalono, że łączna powierzchnia deklarowana do płatności z tytułu realizacji pakietu S02d01 wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia potwierdzona w wyniku kontroli na miejscu to [...] ha. Błąd przedeklarowania wyniósł 60,45%.

W związku z powyższym, Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w B. decyzją z [...] r. odmówił przyznania płatności na rok 2007.

W wyniku uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał [...] r. decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno - środowiskowych. Decyzją z [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1207/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o wyniki kompleksowej kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie K. O., której celem była kontrola zgodności deklaracji strony ze stanem faktycznym na gruncie. Wskazał też, że w Raportach brak jest dokładnych danych dotyczących stwierdzonej ilości sadzonek orzecha włoskiego i umiejscowienia losowo wybranych obszarów, które były badane. Innymi słowy ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącej lub posiłkowanie się innymi dostępnymi dowodami, które zobrazowałyby stan rzeczywiście istniejący w 2007 r., a ponadto odniesienie go do wymogów ww. rozporządzenia, mogłoby w istocie wpłynąć na zmianę dokonanych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych i prawnych, a tym samym na zmianę treści decyzji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w Będzinie wydał decyzję nr [...] o przyznaniu za 2007 r. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Przyznał wnioskodawczyni płatności na 2007 rok do pakietu S02d01 - na powierzchnię [...] ha (rolnictwo ekologiczne uprawy sadownicze w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności) w łącznej wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 10 ust 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229 poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 174 poz. 1809 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji są ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonych w dniach [...] r.; [...] r. oraz w dniach [...] r. i [...] r., a także materiał dowodowy w postaci planu działalności rolnośrodowiskowej oraz wszystkie jego zmiany (aktualizacje), rachunków na zakup materiału sadzeniowego, zgody właściwych władz na odstępstwo od zasad rolnictwa ekologicznego- zgody na zastosowanie konwencjonalnego materiału sadzeniowego.

Następnie przywołał treść § 2 ust. 1 i ust. 2 oraz § 8 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wyjaśnił też, że zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18).

Zaznaczył, że ustalenia z Raportów z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach [...] r., [...] r. oraz w dniach [...] r. i [...] r. uwzględnione zostały w decyzjach wydanych przez organ pierwszej instancji za 2007 rok w zakresie płatności rolnośrodowiskowych i uzupełniającej płatności obszarowej UPO. W ocenie organu rozpatrując wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej za 2007 rok nie można zapomnieć o płatności obszarowej uzupełniającej- UPO, gdyż do płatności obszarowych UPO jak i płatności rolnośrodowiskowych jest zadeklarowana to sama uprawa i ta sama powierzchnia w związku z tym, rozstrzygnięcia dotyczące powierzchni deklarowanych i stwierdzonych upraw za dany rok winny być tożsame. Różnice pomiędzy poszczególnymi płatnościami mogą dopiero wystąpić w kolejnych latach wskutek realizacji różnych zobowiązań. W płatnościach obszarowych obowiązanie jest jednoroczne, natomiast w płatnościach rolno środowiskowych- pięcioletnie.

Podniósł, że kontrola gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, przeprowadzona na miejscu obszarowa-UPO jak i rolnośrodowiskowa miały na celu zweryfikowanie złożonych wniosków i ustalenie rzeczywistego stanu zadeklarowanych powierzchni i upraw na gruncie.

Wyjaśnił, że stosownie do zaleceń WSA w Gliwicach w dniu [...] r. na terenie województwa [...] oraz w dniach [...] -[...] r. na terenie województwa [...] została przeprowadzona kompleksowa kontrola na miejscu. Wyniki tej kontroli przeprowadzone w zmienionym stanie prawnym w zakresie uprawy [...] -(§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwziąć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - Dz. U. nr 33 poz. 255 podwyższono obsadę do poziomu 75 sztuk sadzonek orzecha na hektar) nie mogą być odnoszone do sytuacji na gruncie roku 2007. Ponadto istnieją dowody dodatkowe w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r. potwierdzającego zakup sadzonek orzecha w ilości [...] sztuk oraz stanowiącego dowód, że rolnik dokonywał zakupu i dosadzenia [...] po terminie przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniu [...] r. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy raporty z kontroli z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. zostały włączone jako materiał dowodowy. Dodatkowo włączono jako materiał dowodowy plan działalności rolnośrodowiskowej oraz wszystkie jego zmiany (aktualizacje), rachunki na zakup materiału sadzeniowego, zgody właściwych władz na odstępstwo od zasad rolnictwa ekologicznego - zgodę na zastosowanie konwencjonalnego materiału sadzeniowego. Zaakcentował, że podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym K. O. na działce rolnej G położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. [...] , powiat s., gmina S., obręb geodezyjny K.) zamiast uprawy orzecha włoskiego stwierdzono drogę dojazdową do pól o nawierzchni z perforowanych płyt betonowych typu JOMB co ilustruje fotografia z 3.10.2007 r. o numerze 0364. Organ stwierdził, że rolnik ani doradca rolnośrodowiskowy przed sporządzeniem planu działalności nie byli na gruncie. Z tego faktu wynika konieczność zaliczenia powierzchni działki rolnej G do powierzchni przedeklarowanej, a nie do fałszywej deklaracji. (art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004). Następnie organ wskazał, że podstawowym warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja pakietów zgodnie z opracowanym planem działalności rolnośrodowiskowej. Wyjaśnił też, że w przygotowanym planie działalności rolnośrodowiskowej dla gospodarstwa rolnego K. O. zapisano m.in., że działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...] i [...] jest to łąka trwała IV klasy bonitacyjnej (cała działka H) i w przeważającej części działka F ([...] ha IV klasy, a pozostałe powierzchnie V klasa bonitacyjna - [...] ha i [...] ha wód powierzchniowych). Obie działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki K. w części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno-mineralnych. W ocenie organu potwierdzają to między innymi zdjęcia z kontroli na miejscu, tak z 2007 r. jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] o numerze [...] z dnia [...] r. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią Trwały użytek zielony-TUZ.

Zdaniem organu porównanie zapisów planu działalności rolnośrodowiskowej z faktycznym stanem działek rolnych H i l F pozwala na stwierdzenie, że rolnik i doradca rolnośrodowiskowy w praktycznej realizacji zgłaszając do płatności uprawę [...] na tych działkach nie dostosowali się do przepisu art. 70 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.).

Z kolei naruszenie powyższego przepisu związane jest z tym, że obszar doliny K., w tym i działki rolne H i F są zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki a proponowane jest użytkowanie jako sad orzechowy, jest sprzeczne nie tylko z wyżej wymienionym przepisem, ale i z zapisami zawartymi w planie działalności rolnośrodowiskowej i nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w -planie - produkcji sadowniczej - produkcja [...].

W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że plan działalności rolnośrodowiskowej dla działek rolnych H i F został sporządzony niezgodnie z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk trwałych, tym samym na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia Rady Ministrów płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu do tych działek rolnych. Zdaniem organu przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do działki rolnej H i F za uprawę orzecha włoskiego byłoby sprzeczne z celami doradztwa rolniczego, określonymi w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 22 października 2004 r o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz. U. nr 251, poz. 2507) w szczególności byłoby Sprzeczne z zasadą- wspierania zrównoważonego "rozwoju obszarów wiejskich". zapisanymi następująco:

Ponadto organ zaznaczył, że płatność rolnośrodowiskowa za 2007 r. przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro przewidzianej w Planie (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów ), a w związku z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.

Zatem w ocenie organu skoro do działki rolnej H i F do 30 czerwca 2008 r. nie zostało skutecznie podjęte zobowiązanie(nie wydano pozytywnej decyzji przyznającej płatności rolnośrodowiskowe w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, to zobowiązanie ,w tym rozmiarze nie może być kontynuowane w ramach środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich co wynika z przepisu art. 5 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (L 243/6 PL Dz. Urz. UE 6.9.2006):

Odnosząc się do zastrzeżeń strony, iż Kierownik Biura Powiatowego nie odniósł się merytorycznie do przedmiotowej kontroli, czym naruszył przepis art.7 k. p.a, organ wskazał, że kontrola na miejscu wykonana jako zalecenie WSA w Gliwicach została przeprowadzona w nowych warunkach prawnych. Obowiązywał już inny przepis, o wyższej obsadzie orzecha włoskiego, nie 50 szt. a 75 sztuk na hektar z obowiązkiem uzupełnienia obsady do końca 2009 r., a później poprawiony (zmieniony)do 15 maja 2010 r. W tej sytuacji ustaleń z kontroli (z 2010 r.) nie można odnieść do wniosku złożonego na rok 2007. Dodatkowo pomiędzy kontrolą za 2007r.,a kontrolą wykonaną na zlecenie WSA producent rolny dokonał zakupu sadzonek, czym potwierdził, że nie posiadał wystarczającej obsady w 2007 r. i ją uzupełnił w 2008 r. (faktura nr [...] z dnia [...] r.).

Organ wyjaśnił też, że sporządzony protokół nie zawiera żadnych uwag w zakresie nie dopuszczalności uprawy, gdyż przyjęta metodyka przeprowadzania kontroli nie dokonuje oceny przydatności powierzchni do uprawy, a wyłącznie opiera się na zasadzie: byłem, widziałem ,zapisałem. Stwierdzane są tylko fakty, dla ułatwienia zapisów których, wprowadzono różne kody uchybień. Wnioski z przeprowadzanych kontroli są przeprowadzane na etapie wydawania decyzji. Organ wskazał, że powstaje zapytanie, jak zdaniem pełnomocnika Strony miałby wyglądać zapisy na przykład na działkach rolnych zalanych wodą podczas kontroli(vide zdjęcie- 4182,4181 z dnia 9.03.2010 r).

Organ odwoławczy zaakcentował też, że producent wraz z doradcą szczegółowo opisali warunki zakładania sadu [...] i dokonali błędnego przeniesienia jego na grunt lokalizując na działkach H ,F, gdzie powierzchnie tych działek nie nadają się do uprawy [...], co wynika z porównania warunków jakie opisano w planie, a jakie zostały stwierdzone na gruncie podczas kontroli. Zalecenie posadzenia [...] na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony jest sprzeczne z zadaniem do realizacji w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz z podjętym zobowiązaniem producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowym do "zachowania na terenie gospodarstwa rolnego powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska ,źródliska itp.), " Organ wskazał, że twierdzenie strony, iż dokonała deklaracji we wniosku "nieaktualnego rodzaju użytkowania" - w żadnym stopniu nie zmienia warunków glebowych, wodnych i klimatycznych działki. Warunki te pozostają nadal te same. Dla omawianych działek, są to warunki glebowo-klimatyczne łąki trwałej z silnym oddziaływaniem wód płynących w okresie wiosennym i późno-jesiennym.

Zdaniem organu informacje powszechnie znane na zasadzie art. 77 § 4 k.p.a. nie wymagają dowodu, zatem Kierownik Biura Powiatowego przytaczając w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej źródło publikacji potwierdza tylko, że zapisy w planie działalności rolnośrodowiskowej są zapisami odpowiadającymi najlepszej wiedzy w tym zakresie. Umieszczenie ich w planie działalności rolno środowiskowej, zgodnie z przepisami o sporządzaniu planu działalności rolno-środowiskowej są obowiązujące dla producenta rolnego, dla którego sporządzono plan działalności rolnośrodowiskowej.

Także zadeklarowanie działki rolnej G, która jest wspólną drogą dojazdową do pól o nawierzchni z płyt betonowych typu JOMB (dokumentuje zdjęcie nr 0364), jako powierzchni pod uprawę sadowniczą nie można pominąć w przedeklarowaniu powierzchni, gdyż doradca jak i producent rolny dysponowali informacją o tej działce ,co wynika z zapisów planu działalności. W związku z tym zadeklarowana powierzchnia działki rolnej G musi być uwzględniona w przedeklarowaniu powierzchni, gdyż w przeciwnym przypadku należałoby w całej rozciągłości zastosować przepis art. 72 rozporządzenia (WE) 817/2004.

Organ podniósł, że na działkach rolnych D i E w roku 2007 nie prowadzono działalności rolniczej zgodnej z wymogami rolnictwa ekologicznego, czego dowodem jest wsadzenie w glebę sadzonek orzecha włoskiego z doniczki (vide zdjęcie nr 0378) z dnia 03.10.2007 r. dla działki ewidencyjnej [...] przedstawiające około 60 szt. sadzonek orzecha w doniczkach nie wysadzonych na powierzchni działki rolnej. Ta okoliczność nie może być uznana za prowadzenie produkcji roślinnej (utrzymanie sadu orzechowego) zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego, przez cały sezon wegetacyjny.

Zdaniem organu z faktur potwierdzających daty dokonanych zakupów sadzonek orzecha, wynika, że tylko na działkach rolnych położonych w województwie mazowieckim mogły być wykonane nasadzenia. Dla działek rolnych położonych w województwie [...] nie było sadzonek. Zostały zakupione dopiero [...] r. To oznacza, że producent rolny składając wniosek poświadczył nieprawdę. Oznacza to, że w związku z wydaną decyzją odmowną nr [...] , która została uchylona decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego nr [...] z dnia [...] r., że ARiMR jako agencja płatnicza nie podjęła żadnego skutecznego zobowiązania w ramach EFOiGR w stosunku do powierzchni z uprawą orzecha włoskiego.

Ponieważ do działki rolnej H i F do 30 czerwca 2008 r. nie zostało skutecznie podjęte zobowiązanie(nie wydano pozytywnej -przyznającej płatności rolnośrodowiskowe decyzji w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, w związku z powyższym, zobowiązanie, w tym rozmiarze nie może być kontynuowane w ramach środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich co wynika z przepisu art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (L 243/6 PL Dz. Urz. UE 6.9.2006).

Na decyzję organu odwoławczego pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie:

1. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 86 Rozporządzenia Rady (WE)nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 270 z 21 października 2003 r.) w zw. z § 2.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez odmowę płatności bez podania podstawy prawnej, gdyż ani w polskim ani w europejskim porządku prawnym nie ma przepisu, który zabraniałby uprawy orzecha włoskiego na glebach klasy IV i V. Wszystkie przeprowadzone kontrole na miejscu wykazały, że skarżąca posadziła na działkach H i F sadzonki i nadal tam rosną;

2. art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne w związku z § 17 ust.1 pkt. 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 2 ust. 2 ustawy z 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, gdyż wymóg dostosowania melioracji do sposobu użytkowania gruntu został wprowadzony dopiero § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a powołanie klauzuli generalnej, jaką stanowi art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne, nie może być podstawą odmowy przyznania płatności. Tak samo nie można wywieść wymogu zachowania krajobrazu rolniczego i trwałych użytków zielonych z Preambuły do Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, gdyż przepisy Preambuły mogą stanowić wskazówkę interpretacyjną , a nie podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nie można też opierając się na publikacji Henryka Zdyba "Orzech włoski" twierdzić, iż gleba na działkach H i F nie nadaje się do uprawy orzecha włoskiego, albowiem nie pobrano prób tej gleby i nie poddano ich badaniu w laboratorium. Nadto skarżąca sporządziła plan działalności rolno środowiskowej przy udziale podmiotu doradczego, zatem nie można uznać, że został on sporządzony niezgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że producent rolny powinien we wniosku wskazać działki rolne zgodnie z ich faktycznym wykorzystywaniem. Działki H i F są przez skarżącą wykorzystywane jako sad, wprawdzie zostały mylnie do wniosku wpisane jako łąki, lecz błąd ten nie powinien stanowić o odmowie przyznania płatności, gdyż oznaczenie działek zgodnie z ewidencją gruntów nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia faktycznego ich użytkowania. Nie ma również uzasadnienia do powoływania przez organ naruszenia zasady wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, gdyż art. 2 ust. 2 ustawy z 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz.U. nr 251, poz. 2507) skierowany jest do jednostek doradztwa rolniczego, a nie do producenta rolnego;

3. art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 229 poz. 2273) poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż strona uzyskując w 2006 r. pozytywną decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, stała się beneficjentem programu PROW na lata 2004-2006 w zakresie płatności rolnośrodowiskowej i zobowiązanie zostało wobec niej podjęte przed 30 czerwca 2008 r.;

4. naruszenie art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. – zasady uwzględnienia słusznego interesu strony, zaufania obywatela do organów państwa, informowania stron o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, poprzez błędy w działaniach organów i opieszałość w postępowaniu, co spowodowało, że termin wydania decyzji ustalony normą art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie został dochowany. Pełnomocnik podniósł, że pierwsza decyzja w sprawie została wydana [...] r., po upływie ponad roku od złożenia wniosku, a organ nie poinformował strony, iż może złożyć uzyskać dopłaty tylko do dnia 30 czerwca 2008 r., jeżeli w tym czasie zostanie wydana decyzja pozytywna;

5. niezastosowanie art. 2 pkt 22 w zw. z art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, poprzez postawienie zarzutu, że strona podała we wniosku oświadczenie niezgodne z prawdą, przy braku rozróżnienia przez organ pomiędzy pojęciem powierzchni deklarowanej a powierzchni zatwierdzonej, poprzez nieuwzględnienie uprawnień skarżącej do dokonania korekty i usunięcia ewentualnych nieprawidłowości przed dniem kontroli. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że zamówienie na sadzonki orzecha włoskiego zostało złożone przed dniem złożenia wniosku o dopłaty(na przełomie października i listopada) a odbiór sadzonek nastąpił w dniu 24 kwietnia 2007 r., jedynie rachunek został wystawiony 23 maja 2007 r. Organ nie wziął też pod uwagę terminu sadzenia drzewek (jesień, wiosna). Skarżąca posadziła drzewka na przełomie kwietnia i maja 2007 r., a więc przed terminem złożenia wniosku. Wszelkie kontrole na miejscu przeprowadzone na w/w działkach potwierdziły, że drzewka zostały posadzone. Przed dniem dokonania nasadzeń skarżąca nie była zawiadamiana o jakichkolwiek nieprawidłowościach dotyczących zadeklarowanych upraw. Sam fakt dokonania nasadzeń po dniu złożenia wniosku o dopłaty, a przed dniem 15 maja 2007 (termin końcowy składania wniosków) oraz przed dniem pierwszej kontroli na miejscu (3.10.2007 r.) nie ma istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie , gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje sankcji za tego typu ewentualną niezgodność, która została niezwłocznie i dobrowolnie przez rolnika usunięta.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wyrokiem z 28 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1998/11 oddalił wniesioną skargę, podzielając stanowisko organu, w tym poczynione ustalenia faktyczne i przyjmując je jako własne stwierdził w konkluzji, że przeprowadzone w zaskarżonym orzeczeniu rozważania prawne są prawidłowe.

Od powyższego wyroku K. O. wniosła skargę kasacyjną żądając jego uchylenia i zarzucając:

1) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2003 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) w zw. z :

a. art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 pkt c p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie skargi w jej granicach, a ściślej poprzez niedokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, brak uwzględnienia i jakiejkolwiek analizy i oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów przedstawionych w skardze, a także nie wyjście poza granice skargi w zw. z w zw. z:

i. art. 77 kpa w zw. z art. 6,7 i 8 kpa, i w zw. z art. 127 kpa - nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy w przedmiocie działek F i H, sprzeczność poczynionych ustaleń z materiałem dowodowym zebranym w sprawie - tj. stwierdzenie, iż gleba na działkach F i H nie nadaje się do uprawy orzecha, podczas gdy z licznych protokołów kontroli na miejscu zgromadzonych w sprawie wynika, iż orzech na działkach F i H rośnie dobrze, a kontrolujący nie mają żadnych dodatkowych zastrzeżeń;.

ii. błędne ustalenie, nie znajdujące podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, iż działki F i H stanowią: trwały użytek zielony, a skarżąca uprawia orzech na łące; skutkujące błędnym zastosowaniem art. 20 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) 3w zw. z Załącznikiem 1A do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich;

iii. art. 7,8 i 9 kpa w zw. z art. 35 kpa - tj. nieuwzględnienia słusznego interesu strony, zaufania obywatela do organów państwa, informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych w związku z zasadą szybkości postępowania;

b. art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie skargi w jej granicach, a ściślej poprzez niedokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, brak uwzględnienia i jakiejkolwiek analizy i oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów przedstawionych w skardze oraz brak wyjścia poza granice skargi w zw. z:

i. art. 6,7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 86 Rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 1) w zw. z § 2. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich;

ii. § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1, 3,4 oraz § 11 ust. 2 i 3, § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie prawa producenta rolnego do zwiększenia powierzchni objętej programem w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zw. z art. art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008;

iii. art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne w zw. z § 17 ust. 1 pkt.1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 2 ust. 2 Ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie;

iv. art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2003 r. Nr 229 poz. 2273) poprzez jego błędne zastosowanie;

c. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uzasadnienie wyroku nie odnosi się w ogóle do zarzutów podniesionych w skardze, a wyjaśnienie, których było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Wyrokiem z 13 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 30/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok pierwszoinstancyjny, uznając, że skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie dotyczy w szczególności działek rolnych F, G (droga) i H zgłoszonych do płatności z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne uprawy sadownicze w tym jagodowe bez certyfikatu zgodności, które jako nowe działki rolne, po raz pierwszy zgłoszone zostały we wniosku (kontynuacyjnym) do płatności z deklarowaną na nich uprawą orzecha włoskiego na rok gospodarczy 2007. Do tych działek rolnych płatność nie została bowiem przyznana przez organ administracji - co Sąd I instancji uznał za zgodne z prawem – a płatność przyznana została do działek rolnych C, D i E, tj. do powierzchni [...] ha, które to działki rolne zostały już objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym od 1 marca 2006 r. i do których wnioskodawczyni otrzymała płatność na rok 2006, zgodnie ze złożonym wnioskiem. W tej mierze kwestię sporną stanowi zagadnienie odnoszące się do faktycznych oraz prawnych przesłanek, którymi kierował się organ administracji publicznej odmawiając przyznania płatności do działek F i H, a które według strony skarżącej kasacyjnie nie zostały prawidłowo skontrolowane przez Sąd I instancji z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Odnosząc się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, NSA uznał, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 pkt c) p.p.s.a, gdyż uzasadnianie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, nie spełnia określonych przywołanym przepisem warunków uznania go za prawidłowe. Wbrew dyspozycji tego przepisu nie wyjaśnia ono, ani faktycznej, ani też prawnej podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w stopniu, który mógłby być uznany za prawidłowy z punktu widzenia wszystkich przedstawionych powyżej argumentów.

NSA podkreślił, że kontrolowany wyrok Sądu I instancji, stanowił konsekwencję wyroku z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 207/09, którym WSA w Gliwicach uchylił pierwotnie wydaną w sprawie decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w C. i w uzasadnieniu którego sformułował stosunkowo szczegółowe wytyczne odnośnie do wskazań co do dalszego postępowania, zaś w uzasadnieniu Sąd I instancji się nie odniósł do tego wyroku. Nie odniósł się również do argumentów podnoszonych przez stronę w skardze, a dotyczących zagadnienia warunków glebowych, programu rolnośrodowiskowego, w tym prawidłowości jego sporządzenia oraz prawidłowości jego realizacji, a ponadto do zagadnień wiążących się z celami doradztwa rolniczego oraz z regulacją zawartą w ustawie Prawo wodne. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, wobec wskazanych powyżej deficytów, wyraźnie widocznych zarówno w warstwie odnoszącej do wyjaśnienia podstawy faktycznej, jak i podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, zwłaszcza w świetle przywołanego powyżej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 207/09 i zawartych w jego uzasadnieniu wytycznych co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, nie udziela odpowiedzi na pytanie, czy wytyczne te zostały prawidłowo wykonane przez organ administracji, a jeżeli tak, to co konkretnie za taką oceną przemawia, a w konsekwencji, w jaki konkretnie sposób przekłada się to na ocenę o prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych w relacji do uprzednio stwierdzonych w tym względzie wadliwości i uchybień oraz na ocenę o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jako opartej na prawidłowo i zupełnie ustalonych i ocenionych faktach.

Zdaniem NSA przedstawione powyżej argumenty, nie mogą także pozostawać bez wpływu na ocenę zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a które postawione zostały w pkt 1) a. I. - III. petitum skargi kasacyjnej.

Natomiast w odniesieniu do postawionych w pkt 1) b. I. - IV. Petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego NSA stwierdził, że wobec wskazanego powyżej deficytu uzasadnienia zaskarżonego wyroku odnośnie do wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, zarzuty te nie mogą stanowić merytorycznej oceny tego Sądu.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Sąd I instancji zgodnie z art. 190 p.p.s.a. przy ponownym rozpoznaniu sprawy związany jest wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej sprawie, przy czym użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć wąsko - jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. (Por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 247/12, publ.: LEX nr 1264735).

W wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 30/13 NSA dokonał wykładni art. 141 § 4 p.p.s.a. i zobowiązał sąd pierwszoinstancyjny do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w kontekście wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 207/09 i zawartych w jego uzasadnieniu wytycznych co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy wytyczne te zostały prawidłowo wykonane przez organ administracji, a jeżeli tak, to co konkretnie za taką oceną przemawia, a w konsekwencji, w jaki konkretnie sposób przekłada się to na ocenę o prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych w relacji do uprzednio stwierdzonych w tym względzie wadliwości i uchybień oraz na ocenę o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jako opartej na prawidłowo i zupełnie ustalonych i ocenionych faktach.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 207/09 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] r., nr [...], wskazując na wady postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził mianowicie, że w raportach z kontroli brak jest dokładnych danych dotyczących stwierdzonej ilości sadzonek orzecha włoskiego i umiejscowienia w terenie trzech losowo wybranych fragmentów działek, na których sadzonki były liczone. Podniósł ponadto, że ze względu na sformułowanie prawnego wymogu co do obsady w sposób dokładny, poprzez podanie wymaganej ilości sadzonek w sztukach, organ winien podać stwierdzone ilości sadzonek także w tych jednostkach. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia wszystkich niezbędnych ustaleń i wyciągnięcia wniosków, jakie organ zawarł w decyzji. Sąd wskazał także, że odmawiając weryfikacji wyników kontroli na miejscu i odrzucając wniosek dowodowy złożony w tym zakresie przez skarżącą, organ administracji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Mając na względzie braki postępowania dowodowego, organ II Instancji uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając ocenę zawartą w powołanym wyroku organ I instancji ponownie przeprowadził kontrole na miejscu: w woj. z[...] od [...] do [...] r. oraz w woj. [...] [...] r. Ustalenia dokonane w wyniku tych kontroli zawarte są w protokołach kontroli. Odnośnie działek rolnych położonych w woj. zachodniopomorskim kontrolerzy przeprowadzili pomiar deklarowanych działek i policzyli sadzonki orzecha. Na podstawie tych ustaleń ustalili, że obsada orzecha wynosi średnio [...] szt. na hektar, a więc spełnia wymogi określające minimalną obsadę, tym niemniej do działek tych płatność rolnośrodowiskowa nie mogła być przyznana.

Również co do działek położonych w woj. mazowieckim została spełniona obsada drzewek i wynosiła:

- działka C – [...] szt. na [...] ha,

- działka D – [...] szt. na [...] ha,

- działka E – [...] szt. na [...] ha.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, iż stan taki stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2010 i nie można na tej podstawie stwierdzić, że istniał już w roku 2007 tj. w roku, którego dotyczy wniosek skarżącej, jako że inny stan wynika z protokołów sporządzonych [...] r. co do działek rolnych położonych w woj. [...] i [...] r. co do działek znajdujących się w woj. [...] .

W tym miejscu wskazać trzeba, że Sąd podziela stanowisko organów prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że oparcie rozstrzygnięcia tylko na wynikach kontroli przeprowadzonych w 2010 r. do sprawy za 2007 r. i pominięcie pozostałych wyników kontroli oraz innych dowodów zebranych w sprawie byłoby niedopuszczalne i niezgodne z treścią art. 77 i art. 80 k.p.a., które to przepisy stanowią, że organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Słusznie zatem organ po wykonaniu polecenia WSA w Gliwicach wskazanego w uzasadnieniu wyroku z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 207/09, przeprowadził ponowną kontrolę w miejscu i dokonał jej oceny z uwzględnieniem uzupełnionego pomiędzy kontrolami materiału dowodowego o plan rolnośrodowiskowy wraz z aktualizacjami, rachunki na zakup materiału sadzeniowego, zgody właściwych władz na odstępstwo od zasad rolnictwa ekologicznego to jest zgodę na zastosowanie konwencjonalnego materiału sadzeniowego, oświadczenia kontrolujących, faktury dotyczące zakupu materiału nasadzeniowego, w tym dokonanego po 2007 r. oraz wcześniejsze dowody zgromadzone w sprawie jak raporty z kontroli na miejscu, szkice terenowe, sporządzone fotografie dokumentujące nieprawidłowości stwierdzone w dniu prowadzanych kontroli na miejscu. Sąd podziela ocenę organu, że zebrane dowody w sprawie potwierdzają ustalenia z kontroli przeprowadzonych na miejscu w 2007 r. i w 2008 r.

Zasadnie zatem organy wyjaśniły, że kontrola w dniu [...] r. na terenie województwa [...] oraz w dniach [...] -[...] r. na terenie województwa [...] została przeprowadzona w zmienionym stanie prawnym w zakresie uprawy orzecha włoskiego -(§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwziąć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - Dz. U. nr 33 poz. 255 podwyższono obsadę do poziomu 75 sztuk sadzonek orzecha na hektar), zatem ta ilość sadzonek nie może być odnoszona do sytuacji na gruncie roku 2007. Słusznie organy uwzględniły dowody dodatkowe w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] r. potwierdzającego zakup sadzonek orzecha w ilości [...] sztuk, co świadczy o tym, że rolnik dokonywał zakupu i dosadzenia orzecha włoskiego po terminie przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniu [...] r. Organy wskazały, że z faktur potwierdzających daty dokonanych zakupów sadzonek orzecha, wynika, że tylko na działkach rolnych położonych w województwie mazowieckim mogły być wykonane nasadzenia. Dla działek rolnych położonych w województwie zachodniopomorskim nie było sadzonek. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy słusznie włączyły raporty z kontroli z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. do materiału dowodowego. Nie można również podważyć ustaleń organu co do istnienia na działce rolnej G położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. [...] , powiat s., gmina S., obręb geodezyjny K.) zamiast uprawy orzecha włoskiego drogi dojazdowej do pól o nawierzchni z perforowanych płyt betonowych typu JOMB co ilustruje fotografia z [...] r. o numerze [...] . Z tego faktu wynika zatem konieczność zaliczenia powierzchni działki rolnej G do powierzchni przedeklarowanej. Słusznie również organ przeanalizował plan działalności rolnośrodowiskowej dla gospodarstwa rolnego K. O. i wskazał, że podstawowym warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja pakietów zgodnie z opracowanym planem działalności rolnośrodowiskowej. Nie podlega wątpliwości, że w planie zapisano m.in., że działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...] i [...] jest to łąka trwała IV klasy bonitacyjnej (cała działka H) i w przeważającej części działka F ([...] ha IV klasy, a pozostałe powierzchnie V klasa bonitacyjna - [...] ha i [...] ha wód powierzchniowych). Obie działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki K. w części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno-mineralnych. W ocenie organu potwierdzają to między innymi zdjęcia z kontroli na miejscu, tak z 2007 r. jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] o numerze [...] z dnia [...] r. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią Trwały użytek zielony-TUZ. Sąd podziela stanowisko organu, że rolnik i doradca rolnośrodowiskowy zgłaszając do płatności uprawę orzecha włoskiego na tych działkach nie dostosowali się do przepisu art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne, który stanowi, że przy planowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń melioracji wodnych, podstawowych i szczegółowych, należy kierować się potrzebą zachowania zróżnicowanych biocenoz polnych i łąkowych. Słusznie też wskazał organ, że obszar doliny Krąpieli, w tym i działki rolne H i F są zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki a proponowane użytkowanie jako sad orzechowy, jest sprzeczne nie tylko z wyżej wymienionym przepisem, ale i z zapisami zawartymi w planie działalności rolnośrodowiskowej i nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w -planie - produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. W tym zakresie organ odniósł się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 10 sierpnia 2009 r. sygn.. akt III SA/Gl 207/09 w zakresie zbadania czy w gospodarstwie skarżącej zasady zwykłej dobrej praktyki rolniczej są przestrzegane.

Zatem wobec stwierdzenia, że plan działalności rolnośrodowiskowej dla działek rolnych H i F został sporządzony niezgodnie z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk trwałych, słusznie na podstawie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia RM z 29.07.2004 r. wstrzymał płatność rolnośrodowiskową do tych działek rolnych, albowiem jej przyznanie byłoby sprzeczne z celami doradztwa rolniczego, określonymi w art. 2 ust. 2 ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego, w szczególności byłoby sprzeczne z zasadą wspierania zrównoważonego "rozwoju obszarów wiejskich".

Jeszcze raz wskazać należy, że organy zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 207/09, gdzie Sąd stwierdził, że: "Organ administracji winien zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wyjaśniając, jakie okoliczności legły u podstaw podjęcia decyzji o określonej treści. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organ powinien w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne z punktu widzenia prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie, a następnie rozważyć jakie dowody będą pomocne w ustaleniu tych faktów".

W tym miejscu odnieść się należy do zasad przeprowadzenia kontroli określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18). Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek oraz pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocowych wiążących się z zadeklarowaną powierzchnią.

Według zasad ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym.

Regulacja dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarta została w art. 25 rozporządzenia, według którego kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Doniosły dla możliwości zweryfikowania wyników kontroli wymóg statuuje art. 29 tego rozporządzenia. Zgodnie z nim kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne zadeklarowane we wnioskach o przyznanie pomocy w ramach programów wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, z wyjątkiem wniosków o pomoc z tytułu nasion, zgodnie z art. 99 tego rozporządzenia. Jednak rzeczywiste określenie obszarów w ramach kontroli na miejscu może być ograniczone do próby obejmującej przynajmniej 50 % działek rolnych objętych wnioskami w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, pod warunkiem, że próba ta gwarantuje wiarygodny i reprezentatywny poziom kontroli - tak w odniesieniu do kontrolowanego obszaru, jak i wnioskowanej pomocy. Przepis ten wymaga również, że w przypadku, gdy w toku takiej kontroli ujawniane są nieprawidłowości, próba działek rolnych poddanych kontroli ulega zwiększeniu.

Zgodnie z § 16 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 20 lipca 2004, jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. (§ 16 ust. 1 tego aktu) płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określonej w załączniku Nr 5 do rozporządzenia, w części przyznanej producentowi rolnemu do działek rolnych w stosunku, do których stwierdzono takie uchybienie.

Organ wypełnił również zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 207/09, gdzie Sąd stwierdził, że: "w Raportach brak jest dokładnych danych dotyczących stwierdzonej ilości sadzonek orzecha i umiejscowienia losowo wybranych obszarów, które były badane. Zobrazowanie miejsca losowo wybranych działek jest potrzebne nie tylko dla spełnienia wymogu weryfikowalności kontroli, ale również szczególnie potrzebne w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy ze względu na wielkość działki F. Organ przypisując tej działce błędy DR7, DR13-, DR 22 wskazał, że dla tej działki deklarowano [...] ha orzech włoski, a stwierdzono [...] ha łąki. Większy od deklarowanego obszar wyników kontroli wymaga szczegółowego odniesienia się w decyzji do miejsc, które były przedmiotem analizy, a następnie zliczania ilości sadzonek. Brzmienie zaskarżonej decyzji jest w tym zakresie niewystarczające. Również za zbyt ogólnikowe i nieodpowiadające wymogom właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej należy uznać zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że: "obsada orzecha wynosiła poniżej [...] szt/ha, a przeważającą roślinnością były trawy, trzciny oraz pokrzywy". Ze wglądu na sformułowanie prawnego wymogu w sposób dokładny, tj. poprzez wskazanie wymaganej ilości sadzonek w sztukach, organ powinien przytoczyć w decyzji wynik również w tych samych jednostkach. Tym bardziej, że jak wynika z zaskarżonej decyzji kontrolujący dokonali zliczenia sadzonek na trzech losowo wybranych fragmentach działki. Nie podano jednak wyników tego liczenia w Raportach z kontroli.

Organ administracji winien zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wyjaśniając, jakie okoliczności legły u podstaw podjęcia decyzji o określonej treści. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organ powinien w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne z punktu widzenia prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie, a następnie rozważyć jakie dowody będą pomocne w ustaleniu tych faktów. Opisana zasada skonkretyzowana została w art. 77 § 1 k.p.a."

W uzasadnieniu decyzji, jak już wyżej wskazano organ wyjaśnił dlaczego uwzględnił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy łącznie z kontrolą przeprowadzoną w 2007 i 2008 r., prawidłowo w tym zakresie kierując się treścią art. 77 § 1 k.p.a. stwierdzić przyjdzie, że organy administracyjne ponownie rozpoznając skargę

Reasumując tę część rozważań stwierdzić przyjdzie, że organy administracji wypełniły dyspozycję art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Odnosząc się zaś szczegółowo do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że są one bezzasadne.

Nie może odnieść pożądanych skutków prawnych zarzut opisany w pkt. 1 petitum skargi - naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 86 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 270 z 21 października 2003 r.) w zw. z § 2.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez odmowę płatności bez podania podstawy prawnej, gdyż ani w polskim ani w europejskim porządku prawnym nie ma przepisu, który zabraniałby uprawy orzecha włoskiego na glebach klasy IV i V. Wszystkie przeprowadzone kontrole na miejscu wykazały, że skarżąca posadziła na działkach H i F sadzonki i nadal tam rosną.

Organy administracji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazały na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu decyzji przywołały treść zastosowanych przepisów i wyjaśniły dlaczego przepisy te znalazły zastosowanie.

Słusznie zatem stwierdziły, że skarżąca złożyła wniosek na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, które zostało ono wydane w oparciu o art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. nr 229, poz. 2273 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność rolnośrodowiskową przyznaje się producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o jakich mowa w art. 23 Rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE LI60 z dnia 26 czerwca 1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), zobowiąże się do realizacji pakietów o których mowa w § 1 ust 2 zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE określonej w załączniku do rozporządzenia.

Wysokość zaś płatności rolnośrodowiskowej na 2007 rok jest ustalana producentowi rolnemu w danym roku kalendarzowym zgodnie z § 8 ust 1 jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych oraz zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro przewidzianej w Planie, w związku z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Przepis ten stanowi, że: " Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. " oraz zgodnie z art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (L 243/6 PL Dz. Urz. UE 6.9.2006),który stanowi, że: "W przypadku środków rolno-środowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane ze zobowiązaniami podjętymi do dnia 31 grudnia 2006 r. w obecnym okresie programowania, dla których płatności mają być dokonane po tej dacie, będą kwalifikowalne w ramach EFRROW w nowym okresie programowania. "

Słusznie też organy wskazały, że wobec zgromadzonych dowodów w sprawie działki H i F zostały wykluczone z przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz nie uwzględniono ich w przedeklarowaniu powierzchni, gdyż powierzchnia fizycznie przedmiotowych działek istniała, jednak nie jest to powierzchnia objęta zobowiązaniem roku 2006. Dodane w roku 2007 powierzchnie nie uzyskały płatności zgodnie z art. 5 ust. 3 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Na wnioskowaną do płatności w 2007 roku powierzchnię uprawy orzecha włoskiego w ramach deklarowanych czterech działek rolnych (C, D, E, G), stwierdzono uprawę na powierzchni [...] ha, a więc przedeklarowanie wyniosło [...] ha ([...] -[...] = [...] ha), co stanowi 7,91% powierzchni stwierdzonej. Z tego powodu agencja zastosowała zmniejszenie płatności o podwójną wartość stwierdzonego przedeklarowania, to jest [...] ha x 2 = [...] ha i przyznano ostatecznie płatność do powierzchni [...] - [...] ha = [...] ha, to jest zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który mówi, że jeżeli zadeklarowany obszar do płatności w ramach działania związanego z obszarem przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust 3-5 rozporządzenia (WE) nr 796/2004,pomoc oblicza się w oparciu o zatwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona równica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zadeklarowanego obszaru.

Zauważyć też należy, że organy podatkowe nie stwierdziły, iż niedopuszczalna jest uprawa orzecha włoskiego na glebach IV i V klasy, nie wskazały też, że uprawa orzecha wymaga określonych warunków glebowych. Odniesienie do warunków glebowych, terenów zalewowych rzeki K. zostało przedstawione przy omówieniu przedstawionego przez stronę planu działalności rolnośrodowiskowej oraz wobec próby kontroli na miejscu, która się nie udała wobec zalania działki, co zresztą zostało przez organ udokumentowane zdjęciem działki ewidencyjnej [...] nr [...] z dnia [...] r.

Niezasadny okazał się również zarzut skarżącej, że podstawą odmowy płatności do działek rolnych H, F, był art. 70 ust 4 ustawy prawo wodne, gdyż treść tego przepisu została jedynie przytoczona w uzasadnieniu decyzji dla wykazania, że działki ewidencyjne na których są położone działki rolne H, F jak wynika z załączonej mapy do planu rolnośrodowiskowego położone są w dolinie rzeki Krąpieli w części zalewowej doliny. Potwierdzają to zdjęcia z przeprowadzonej kontroli na miejscu, tak z 2007 r. jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] nr [...] z dnia [...] r. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków(EGiB), deklarowane działki rolne stanowią Trwały użytek zielony-TUZ. Słusznie zatem organ wywiódł, że porównanie zapisów planu działalności rolnośrodowiskowej z faktycznym stanem działek rolnych H i F pozwoliło na stwierdzenie, że rolnik i doradca rolnośrodowiskowy zgłaszając do płatności uprawę orzecha włoskiego na tych działkach nie dostosowali się do art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne, który mówi, że:. "Przy planowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu f urządzeń melioracji wodnych, podstawowych i szczegółowych, należy kierować się potrzebą zachowania zróżnicowanych biocenoz polnych i łąkowych".

Niezasadne okazały się także pozostałe zarzuty wskazane w pkt. 2 skargi naruszenia § 17 ust.1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r., art. 2 ust. 2 ustawy z 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, gdyż wymóg dostosowania melioracji do sposobu użytkowania gruntu został wprowadzony dopiero § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Słusznie wskazał organ, że z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., wynika, że jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja pakietów zgodnie z opracowanym planem działalności rolno środowiskowej.

Zgodnie z § 2 ust. 1. rozporządzenia: "Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do: (...) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. W ust. 3. wskazano, że: "Wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657)."

Zgodnie z § 3 rozporządzenia MF z 14 kwietnia 2004 r.: "Działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie:

1) stosowania nawozów i ich przechowywania,

2) rolniczego wykorzystania ścieków na terenie gospodarstwa rolnego,

3) rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych,

4) stosowania i przechowywania środków ochrony roślin,

5) gospodarki na użytkach zielonych,

6) utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym,

7) ochrony siedlisk przyrodniczych,

8) ochrony gleb,

9) gospodarki wodnej

- określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia."

Zasadnie zatem organ przeanalizował złożony przez skarżącą plan rolnośrodowiskowy i odniósł jego treść do przepisów prawa oraz stanu faktycznego działki. Nie można też czynić zarzutu organowi, że w tym zakresie powołał się na preambułę nr 31 i 42) do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji

Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (DJ L 160 , 26.6.1999, p. 80) o treści:

31) wspieranie przedsięwziąć rolnośrodowiskowych powinno być kontynuowane w celu zachęcania rolników, by służyli społeczeństwu jako całości poprzez wprowadzanie lub kontynuowanie stosowania praktyk gospodarki rolnej zgodnych z rosnącą potrzebą ochrony i poprawy środowiska, zasobów naturalnych, gleby, różnorodności genetycznej i utrzymania stanu krajobrazu i obszarów wiejskich;

42) działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich uprawnione do wsparcia wspólnotowego powinny być dostosowane do prawa wspólnotowego, a także powinny być zgodne z innymi wspólnotowymi politykami oraz z innymi instrumentami wspólnej polityki rolnej;

Miał też rację organ stwierdzając, że plan działalności rolniczej musi uwzględniać cele środowiskowe jak i prawo wspólnotowe, a jednym z tych celów jest zachowanie krajobrazu rolniczego i trwałych użytków zielonych w niezmienionym stanie, co zostało zapisane w zadaniach do realizacji w pakiecie- rolnictwo ekologiczne w załączniku nr 1 rozdział II ust. 2 punkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.:

" 2) zachowanie na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp.); w uzasadnionych przypadkach zmniejszenie powierzchni ostoi jest dopuszczalne przy zachowaniu co najmniej 3 % ich powierzchni w gospodarstwie rolnym"

Organ przeanalizował również poszczególne zapisy planu działalności rolnośrodowiskowej dla gospodarstwa rolnego K. O., a także ten, z którego wynika, że: "Gdy przystępuje się do zakładania sadu orzechowego, należy uwzględnić konfigurację terenu, warunki klimatyczne i żyzność gleby. Najbardziej przydatne pod uprawę tego gatunku są stanowiska wyżej położone, na skłonach zachodnich i północno-zachodnich, a także na równinach, na których wegetacja rozpoczyna się nieco później i mniejsze są wahania temperatury między dniem a nocą, przez co niebezpieczeństwo przymrozków wiosennych jest mniejsze. Nie należy zakładać sadu orzechowego w zagłębieniach terenowych, kotlinach, w których występują zastoiska mrozowe. Woda gruntowa nie powinna występować płycej niż 180-200 cm . Należy pamiętać, że orzech włoski jest rośliną ciepłolubną. [ ... ]. Nie udaje się na glebach podmokłych, zbyt ciężkich, zwięzłych i zimnych, na których słabo rośnie i przedwcześnie zamiera. "

Słusznie organ przyznał, że podana w planie działalności rolniczej rekomendacja do zakładania sadu orzechowego jest zgodna z najlepsza wiedzą w tym zakresie , autorytetem w uprawie orzecha włoskiego, inż. H. Z., jednakże na kolejnych stronach planu działalności rolnośrodowiskowej zapisano, że działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...] i.[...] to łąki trwałe IV klasy bonitacyjnej (cała działka

H) i w przeważającej części działka F ([...] ha IV klasy, a pozostałe powierzchnie V klasy bonitacyjnej- [...] ha i [...] ha, stanowią wody powierzchniowe). Organ wskazał także , że z załączonej mapy do planu rolnośrodowiskowego wynika, że obie działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki (Krąpiel) w części zalewowej doliny. Potwierdzają to również zdjęcia z przeprowadzonej kontroli na miejscu, tak z 2007 roku jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] o numerze [...] z dnia [...] r. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią Trwały użytek zielony-TUZ. Zatem słuszny jest wywód organu, że rolnik i doradca rolnośrodowiskowy zgłaszając do płatności uprawę orzecha włoskiego na tych działkach nie dostosowali się do przepisu art. 70 ust. 4 ustawy Prawo wodne i w

konsekwencji stwierdził, że plan działalności rolnośrodowiskowej dla działek rolnych H i F został sporządzony niezgodnie z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk trwałych, tym samym na podstawie § 17 ust. 1 punkt 1 litera b) rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. wstrzymał płatność rolnośrodowiskowa, albowiem w myśl tego przepisu: "Płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli:

1) producent rolny:

[....],

b) nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, albo

opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4, oraz § 19 ust. 2, Art. 2. 2. Jednostki doradztwa rolniczego są państwowymi jednostkami organizacyjnymi posiadającymi osobowość prawną, prowadzącymi doradztwo rolnicze obejmujące działania w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego gospodarstwa domowego, mające na celu poprawę poziomu dochodów rolniczych oraz podnoszenie konkurencyjności rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także podnoszenie poziomu kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich."

W opracowanym Planie rolnośrodowiskowym na lata 2006-201 l(str. 3) -Nazwa jednostki doradztwa rolniczego wpisano nr "Tel [...]", a w wierszu Adres jednostki doradztwa rolniczego - nie a podano adresu jednostki doradztwa rolniczego.

Zatem w wydanej decyzji organ II instancji nie neguje, że strona nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej, ale stwierdza, że posiada plan, a w nim zapisy dotyczące zasad zakładania sadu orzechowego są powtórzeniami z najlepszej literatury fachowej w tym zakresie i z chwilą wpisania zasad do planu działalności rolnośrodowiskowej, są obowiązującym prawem do wykonania przez producenta rolnego, co wynika z § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004r. Z kolei zalecenie posadzenia orzecha włoskiego na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony jest niezgodne z zadaniem do realizacji w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz z podjętym zobowiązaniem producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowym do "zachowania na terenie gospodarstwa rolnego powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody( naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp. "

Niezasadne okazały się również zarzuty skargi opisane w pkt. 3, albowiem słusznie zauważył organ, że płatność rolnośrodowiskowa za 2007 rok przyznawana jest tylko do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro przewidzianej w Planie zgodnie (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów ) , oraz zgodnie art. 5 ust. 3 a ustawy z o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zatem skoro do działki rolnej H i F nie zostało skutecznie podjęte zobowiązanie (nie wydano pozytywnej -przyznającej płatności rolnośrodowiskowe decyzji w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej) dodane zobowiązanie w roku 2007, nie może być kontynuowane w ramach środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich co wynika z przepisu art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (L 243/6 PL Dz. Urz. UE 6.9.2006), który stanowi:

1. W przypadku środków rolno-środowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane ze zobowiązaniami podjętymi do dnia 31 grudnia 2006 r. w obecnym okresie programowania, dla których płatności mają być dokonane po tej dacie, będą kwalifikowalne w ramach EFRROW w nowym okresie programowania. "

Ponieważ Płatność rolnośrodowiskowa za 2007 rok przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro przewidzianej w Planie (§ 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów ),w związku z art. 5 ust. 3 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) o treści:

" 3a. Pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. " dlatego to zobowiązanie , zadeklarowane na przedmiotowych działkach rolnych nie może być kontynuowane w ramach środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich co wynika z przepisu art.5 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września

2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (L 243/6 PL Dz. Urz. UE 6.9.2006) ,który stanowi:

1. W przypadku środków rolno-środowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane ze zobowiązaniami podjętymi do dnia 31 grudnia 2006 r. w obecnym okresie programowania, dla których płatności mają być dokonane po tej dacie, będą kwalifikowalne w ramach EFRROW w nowym okresie programowania. "

Nie może też odnieść pożądanych skutków prawnych twierdzenie strony, iż dokonała deklaracji we wniosku nieaktualnego rodzaju użytkowania, albowiem nie zmienia to warunków glebowych, wodnych i klimatycznych działki (łąki trwałej z silnym oddziaływaniem wód płynących w okresie wiosennym i późno-jesiennym).

Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty skargi opisane w pkt 4 i 5.

Sąd nie stwierdza opieszałości postępowania w sprawie. W prawdzie zaskarżona decyzja została wydana po upływie 4 lat od wpływy wniosku, jednakże nie może ujść uwagi Sądu, że sprawa była trzykrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne. Nadto słusznie organ odwoławczy zauważył, że wydanie decyzji przez organ I instancji po upływie terminu wskazanego w § 13 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. nie wpłynęło na zakres uprawnień strony pozwoliło natomiast zakończyć postępowanie z uwzględnieniem wyników kontroli w gospodarstwie bez konieczności wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Podkreślić też przyjdzie, że wszystkie wnioski składane przez beneficjentów podlegają obowiązkowym, złożonym procesom kontroli i weryfikacji mającym na celu ustalenie przysługującej stronie płatności. Wnioski poddawane są m.in. kontroli danych z posiadanymi już danymi dla danego podmiotu, z bazą ewidencji gruntowi budynków oraz z danymi złożonymi przez inne podmioty, w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku gospodarczego oraz w celu zapobieżenia nienależnej kumulacji pomocy przyznanej na podstawie odrębnych schematów pomocowych. Zatem organ nie może zaprzestać kontroli wniosku z obawy wyczerpania środków w ramach SGEFOiGR. Tym niemniej podkreślić należy, że toku prowadzonego od 2007 r. postępowania - strona nie zarzucała organowi ARiMR bezczynności.

Słusznie stwierdził również organ w odpowiedzi na skargę, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut zakwalifikowania działki rolnej G jako fałszywej deklaracji, gdyż deklaracja tej działki została zakwalifikowana jako przedeklarowanie powierzchni, ponieważ rolnik ani osoba opracowująca plan rolnośrodowiskowy nie byli na miejscu i organ uznał, że nie byli świadomi, że deklarowana działka to droga. Z tego faktu wyniknęła konieczność zaliczenia powierzchni działki rolnej G do powierzchni przedeklarowanej, a nie do fałszywej deklaracji. Zatem zacytowany w decyzji art. 72 rozporządzenia (WE) 817/2004 miał charakter informacyjny, co do możliwych interpretacji przez organ przyznający płatności, błędnie zadeklarowanej działki rolnej G. Nie stanowił podstawy orzekania w rozpoznawanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.