Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 686/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Urządu Patentowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentu z akt zgłoszenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

B. K. zwrócił się pismem z dnia 27 czerwca 2006r. do Urzędu Patentowego o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) o wydanie z akt zgłoszenia wzoru użytkowego [...] pt. "[...]", kopii decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego oraz sprawozdania o stanie techniki do tego zgłoszenia.

Urząd Patentowy w odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy w dniu 31 października 2006 r., wyjaśnił, że w sprawie jego żądania nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, ponieważ stosownie do art. 251 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) dostęp do akt zgłoszenia w sprawie [...], w tym wskazanej decyzji, jest możliwy po wykazaniu przez wnioskodawcę interesu prawnego w dostępie do żądanej informacji lub po ewentualnym przedstawieniu zgody zgłaszającego. Podano jednocześnie, że sprawozdanie ze stanu techniki do wskazanego zgłoszenia nie zostało sporządzone.

B. K. w piśmie z dnia 30 września 2006 r. zmienił swoje żądanie zawarte we wniosku z dnia 27 czerwca 2006 r., w ten sposób, że zamiast sprawozdania o stanie techniki zażądał wskazania zastępczo przeciwstawień wobec zgłoszenia [...], którymi uzasadniono decyzję odmawiającą udzielenia ochrony. Podniósł jednocześnie, że mająca w jego sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje wykazania interesu prawnego od żądającego udostępnienia informacji publicznej.

Urząd Patentowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 123 kpa w związku art. 252, 251 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej odmówił udostępnienia decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "[...]".

W uzasadnieniu wskazano, że ustawą Prawo własności przemysłowej określony został odmienny (szczególny) tryb dostępu do informacji publicznej, a zatem stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania w sprawie wszczętej wnioskiem B. K.

Zdaniem organu, te odrębne zasady udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów z akt zgłoszenia zawiera przepis art. 251 ustawy Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z jego treścią, Urząd Patentowy udziela informacji w każdym stadium postępowania zgłaszającemu i jego pełnomocnikowi, organom ścigania i wymiaru sprawiedliwości – w związku z prowadzonymi przez nie sprawami oraz innym osobom, które przedstawią na piśmie zgodę zgłaszającego (ust. 1). Natomiast po upływie okresów zastrzeżonych do nieujawniania informacji o zgłoszeniu Urząd ten może żądać od wnioskodawcy, będącego osobą trzecią, wykazania interesu prawnego w pozyskaniu informacji.

Organ uznał, że odmowa udostępnienia żądanej decyzji nastąpiła z powodu nie wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego ani nie przedstawienia zgody zgłaszającego.

W ocenie organu, przepis art. 251 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej wprowadzający ograniczenie w dostępie do informacji publicznej stanowi ochronę interesów zgłaszającego i nie narusza Konstytucji RP, ponieważ w jej przepisie art. 61 ust. 3 przewidziano ograniczenie dostępu do informacji publicznej.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] na podstawie art. 123 kpa w związku z art. 252, 251 ust. 1 i 2 oraz art. 245 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ wskazał, że prezentowany w rozstrzygnięciu pogląd pozostaje w zgodzie zarówno z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2006 r. sygn. VI SA/Wa 219/06, jak i wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 63/06.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2007 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według spisu kosztów złożonego na rozprawie.

Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie:

• art. 251 ustawy Prawo własności przemysłowej,

• art. 61 Konstytucji RP,

• art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez warunkowanie jej udostępnienia wykazaniem interesu prawnego,

• naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 107 § 3 w związku z art. 126 kpa przez brak wyjaśnienia powodów nieuwzględnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/WA 99/06.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przepis art. 251 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej obowiązuje tyko w okresie toczącego się postępowania o udzielenie praw wyłącznych. Przepisy te nie mają wobec tego zastosowania w okresie późniejszym. O tym, że wskazany przepis dotyczy tylko postępowania o udzielenie ochrony świadczy według niego systematyka ustawy, przepis ten bowiem umieszczono w tytule VI ustawy regulującym takie zagadnienia jak strona, pełnomocnicy, terminy, środki zaskarżenia oraz informacje o zgłoszeniu w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym. Uważa w związku z tym, że powołany art. 251 nie ma w jego sprawie zastosowania, ponieważ postępowanie przed Urzędem Patentowym zakończyło się wydaniem w dniu [...] listopada 1999 r. decyzji odmawiającej udzielenia ochrony. Zatem jego żądanie winno być rozstrzygnięte w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej, która w art. 2 pkt 2 zakazuje żądania wykazywania interesu prawnego lub faktycznego przez wykonującego prawo do informacji. Podaje, że zakres czasowy obowiązywania art. 251 ustawy Prawo własności przemysłowej był rozważny w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/WA 99/06, który wskazał, że przepis ten może być traktowany jako przepis szczególny jedynie w okresie toczącego się postępowania. Później zaś podlega rozpoznaniu zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi zwrócono uwagę na fakt, iż w zakresie interpretacji art. 251 ustawy Prawo własności przemysłowej orzecznictwo sądowe nie jest jednolite.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Sąd orzekający w tym składzie nie podziela wykładni art. 251 ustawy Prawo własności przemysłowej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 24 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/WA 99/06 przyjmującej, że w świetle tego przepisu do czasu zakończenia postępowania zgłoszeniowego, zastosowanie będą miały – zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej, a później informację publiczną można uzyskać na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd podzielił natomiast stanowisko co do tych kwestii wyrażone w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1877/05 oraz postanowieniu z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 219/06, a także w wyroku z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 63/06.

Otóż niewątpliwie poza sporem pozostaje, że kopia decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] pt. "[...]" jest informacją publiczną w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotowa ustawa określa tryb i zasady, na jakich udostępnia się informację publiczną, przy czym stosownie do ust. 2 art. 1 tej ustawy przepisy nią uregulowane nie naruszają innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W rozpatrywanej sprawie powołana ustawa o dostępie do informacji nie może mieć zastosowania, ponieważ dochodzone przez skarżącego prawo regulowane jest innym aktem prawnym tj. ustawą Prawo własności przemysłowej.

Stosownie do art. 251 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, Urząd Patentowy udziela informacji o zgłoszeniu wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego, (...) oraz udostępnia akta zgłoszenia w każdym stadium postępowania: zgłaszającemu i jego pełnomocnikowi, organom ścigania i wymiaru sprawiedliwości w związku z prowadzonymi przez nie sprawami oraz innym osobom, które przedstawią pisemną zgodę zgłaszającego.

Kodeks postępowania administracyjnego, regulując w rozdziale 3 Działu II problematykę udostępniania akt w art. 73 ust. 1, przewiduje obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy w każdym stadium postępowania. Mimo, iż wskazany przepis, w związku z brzmieniem art. 252 ustawy Prawo własności przemysłowej, nie ma w sprawie zastosowania, to nie ma przeszkód, aby na gruncie interpretacji użytego w przepisie art. 251 zwrotu "w każdym stadium postępowania" odwołać się do wykładni tego wyrażenia wypracowanej na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z piśmiennictwem wyrażenie to nie oznacza, iż prawo w tym przepisie określone może być realizowane jedynie w toku postępowania. Chodzi w nim bowiem o zapewnienie ochrony interesów, a nie o uprawnienie procesowe (por. Komentarz do art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005). Pojęcie "stadium postępowania" nie może być rozumiane wąsko jako wycinek postępowania przed organem pierwszej instancji albo postępowania odwoławczego lub jednego z postępowań nadzwyczajnych, lecz należy nadać temu pojęciu szersze znaczenie (por. Komentarz do art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II).

Przepis art. 251 ust. 2 omawianej ustawy wskazuje sytuację, w której osoba nie będąca zgłaszającym czy też jej pełnomocnikiem, ani też nie posiadająca zgody na udostępnienie akt zgłoszenia samego zgłaszającego może wnioskować o udostępnienie dokumentów zawartych w aktach zgłoszenia. Dla wymienionych podmiotów taka możliwość powstaje z momentem upływu okresu zastrzeżonego dla nieujawnienia informacji o zgłoszeniach. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych w możliwości dochodzenia tych żądań. Nie ma tu również kolizji z normą ustępu 1 art. 251 gdyż jak wyżej wywiedziono "każde stadium postępowania" dotyczy także okresu po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Warunkiem udostępnienia tej informacji jednak jest wykazanie interesu prawnego.

Uwzględnienie żądania z art. 251 ust. 2 nie następuje w formie procesowej, gdyż przepis art. 251 ust. 3 przewiduje, iż o udzieleniu niejawnej informacji o zgłoszeniu oraz o udostępnieniu akt dokonuje się adnotacji w aktach zgłoszenia.

Jeśli zaś chodzi o wydanie rozstrzygnięcia odmownego w oparciu o wskazaną podstawę to należy stwierdzić, że organ prawidłowo rozstrzygnął tę kwestię postanowieniem w oparciu o przepis art. 123 kpa w związku art. 252, 251 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Jak wykazano, w powoływanym przepisie art. 251 został uregulowany kompleksowo materialnoprawny aspekt dostępu do akt zgłoszeniowych. Natomiast jeśli chodzi o rozwiązanie proceduralne tych kwestii to zawiera je przepis art. 252 omawianej ustawy, zgodnie z którym do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie rozstrzygnięcia w zakresie dostępu do akt sprawy w świetle kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter wpadkowy. Jak stanowi art. 123 § 1 kpa w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, a § 2 tego artykułu określa, że postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Zatem kwestia ewentualnej odmowy udostępnienia akt zgłoszeniowych, w związku z brakiem wykazania interesu prawnego przez osobę składającą stosowny wniosek, o czym stanowi art. 251 ust. 2 winna zostać rozstrzygnięta w drodze postanowienia, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Prawo do zaskarżenia należy wywieźć poprzez art. 252 ustawy Prawo własności przemysłowej z przepisu art. 74 § 2 kpa umieszczonego w rozdziale 3 Działu II kodeksu postępowania administracyjnego regulującego udostępnianie akt. Przy czym, dla odpowiedniego zastosowania tego przepisu nie ma znaczenia, że na rozstrzygnięcie odmowne wydane w trybie art. 251 środek zaskarżenia będzie przysługiwał osobie nie będącej stroną (inaczej niż na gruncie art. 73 ust. 1 kpa). W myśl bowiem art. 235 ust. 2 powoływanej ustawy stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Na marginesie, należy zwrócić uwagę, że do dnia 17 marca 2004 r. przepis art. 235 ust. 1 omawianej ustawy przewidywał, że stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym była osoba, której interesu prawnego dotyczyło to postępowanie. Przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. (Dz. U. Nr 33 poz. 286) zmieniającej ustawę z dniem 17 marca 2004 r.

W związku z tym, że rozstrzygnięcie dokonuje się na gruncie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, uwzględnić należy regulacje przyjęte tą ustawą. Skoro zgodnie z art. 244 ust. 1 tej ustawy od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu kpa, a jak stanowi ust. 3 tego artykułu przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do postanowień, to od postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentów zgłoszeniowych adresatowi odmowy przysługuje, na podstawie powołanych wyżej przepisów, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odmowa wglądu do akt zgłoszeniowych osobie nie będącej zgłaszającym czy też jej pełnomocnikiem, ani też nie posiadającej zgody na udostępnienie akt zgłoszenia samego zgłaszającego dokonana na gruncie art. 251 ust. 2 ustawy Prawa własności przemysłowej oznacza, że organ nie stwierdził istnienia po stronie tej osoby interesu prawnego dla zaspokojenia jej żądania.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie o odmowie udostępnienia decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego z akt zgłoszenia wzoru użytkowego [...] nie narusza prawa bowiem skarżący, pomimo wezwania organu, nie wykazał interesu prawnego w jej udostępnieniu.

Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie utrzymane nim w mocy rozstrzyga jedynie kwestie udostępnienia decyzji z akt zgłoszenia. Natomiast w tych orzeczeniach nie rozstrzygnięto procesowo żądania skarżącego odnośnie wskazania przeciwstawień wobec zgłoszenia [...], którymi uzasadniono decyzję odmawiającą udzielenia ochrony ani też karty zgłoszenia. W uzasadnieniach postanowień wydanych w kontrolowanej sprawie zawarto jedynie marginalne wyjaśnienia tych kwestii, które jednak nie miały charakteru rozstrzygnięć.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.