Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 785/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 28, art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania B. K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji (zezwolenia) nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów zawierających do 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w punkcie zlokalizowanym przy ul. [...] w L., udzielonego A. B. w dniu [...] września 2010 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2012 r. B. K. poinformowała pisemnie organ I instancji, że jako współwłaścicielka budynku położonego przy ul. [...] w L., nigdy nie wyrażała zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w przedmiotowym lokalu. Z tego względu Prezydent Miasta L. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 30 września 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: k.p.a.

W toku postępowania jakie miało miejsce po wznowieniu postępowania organ ustalił, że kamienica mieszkalna przy ul. [...] w L. ma charakter budynku mieszkalno-usługowego i jest przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych. W dniu [...] września 2010 r. kiedy wydane zostało kwestionowane zezwolenie B. K. nie była współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Współwłaścicielem stała się już po wydaniu zezwolenia w dniu [...] lipca 2011 r. Z tego względu organ pierwszej instancji orzekł o odmowie uchylenia wydanego w dniu [...] września 2010 r. A. B. zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzając brak podstaw określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Prezydent Miasta L. wyjaśnił również, że adresat zezwolenia A. B. na żądanie organu dostarczył zgodę wszystkich podmiotów, które były współwłaścicielami nieruchomości według stanu faktycznego i prawnego na dzień udzielenia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, to jest na dzień [...] września 2010 r.

Od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. odwołanie złożyła B. K. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie zezwolenia z dnia [...] września 2010 r.

Oświadczyła jednocześnie, że nie podpisała i nie podpisze zgody na sprzedaż (handel) i obrót alkoholem żadnej firmie działającej na nieruchomości przy ul. [...] w L. W jej ocenie organ pominął to, że zezwolenia udzielono dysponując zgodą tylko jednego ze współwłaścicieli (T. Ż.), który niezgodnie z prawdą oświadczył, iż jest właścicielem nieruchomości. Jej zdaniem żądanie od A. B. uzupełnienia jego wniosku o wydanie zezwolenia sprzed blisko dwóch lat o zgodę pozostałych współwłaścicieli z tamtego okresu, a nie na dzień dzisiejszy, to jest na chwilę sprawdzenia prawidłowości wydanych zezwoleń, nie było prawidłowe. Decyzje winny być podejmowane w oparciu o stan prawny nieruchomości na dzień zgłoszenia podejrzenia o nieprawidłowościach w wydaniu zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Organ natomiast pominął brak zgody strony odwołującej się pomimo, że postępowanie zostało wszczęte na jej wniosek, nie uwzględnił też faktu, że jest ona obecnie współwłaścicielem nieruchomości.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 (błędnie jedynie wskazując w treści decyzji przepis art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) i odmówił uchylenia objętego postępowaniem zezwolenia z dnia 30 września 2010 r.

Organ drugiej instancji wyjaśnił, że podstawa wznowienia postępowania dotyczyła wymogu określonego w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.), który stanowi, że do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Dlatego w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu usytuowanym w L. przy ul. [...] jest istotna na dzień wydania zezwolenia, tj. [...] września 2010 r. W tej dacie B. K. nie była legitymowana do wyrażenia zgody w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. nr 70, poz. 473 z późn. zm.), ponieważ nie miała tytułu prawnego do przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego, ponieważ nieruchomość (udział w 2890/10612 części nieruchomości) skarżąca nabyła w dniu [...] lipca 2011 r., co potwierdza akt notarialny Repertorium A Nr [...] oraz wypis z rejestru gruntów i budynków z dnia [...] lutego 2012 r. Natomiast badanie na tym etapie postępowania uprawnień administratora budynku przekraczałoby zakres obowiązków organu i w istocie doprowadziłoby do sytuacji, w której organ byłby zobligowany do badania legalności każdego dokumentu, a to z kolei byłoby sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego. Tymczasem organ wydając zezwolenie zobowiązany jest tylko do sprawdzenia, czy oprócz innych przesłanek spełniony jest wymóg zgody jednego z podmiotów określonych w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca B. K. wniosła o jej uchylenie.

W jej ocenie organ nieprawidłowo badał podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na rok 2010, gdyż postępowanie zostało wszczęte tylko i wyłącznie na jej wniosek zawarty w pismach z [...] stycznia 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. Zawarto w nich żądanie sprawdzenia, jakie osoby dysponują zezwoleniami na sprzedaż i podawanie alkoholu na nieruchomości, której jest współwłaścicielką i czy zostały one wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy zatem winny badać przesłanki wznowienia postępowania na chwilę, kiedy skarżąca złożyła swój wniosek. Podkreśliła, że to w wyniku jej zgłoszenia stwierdzono nieprawidłowości w decyzjach wydanych dla A. B., polegające m.in. na braku zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na sprzedaż i podawanie alkoholu, wobec czego decyzja z dnia [...] września 2010 r. powinna być uchylona jako decyzja wadliwa. W jej ocenie z treści pisma Urzędu Miasta L. z dnia [...] marca 2012 r. zobowiązującego A. B. – na podstawie artykułu 64 § 2 k.p.a. – do dostarczenia pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. [...] wynika, że zgoda na sprzedaż i podawanie alkoholu miały dotyczyć wszystkich współwłaścicieli budynku na dzień wszczęcia niniejszego postępowania w obecnym stanie prawnym nieruchomości. Urząd Miasta L. pominął jednak brak zgody skarżącej związanej z wydaniem przedmiotowego zezwolenia, co oznacza, że zebrane w toku postępowania dokumenty pozostają niekompletne, a zatem nie są wystarczające do utrzymania w mocy wydanej decyzji (zezwolenia)

B. K. zakwestionowała również treść pism obejmujących zgody, które zostały wyrażone przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyła, że zgody te obejmują koncesję na sprzedaż alkoholu, nie zaś zezwolenie na spożywanie alkoholu. Podniosła także, że pisma współwłaścicieli nieruchomości nie posiadają podstawowych cech dokumentu, gdyż brak jest miejsca ich sporządzenia, daty, nagłówka, danych osobowych i adresów osób je podpisujących, przez co nie ma możliwości ich sprawdzenia i weryfikacji. Wreszcie w ocenie skarżącej Urząd Miasta L. dokonał nieprawidłowej kwalifikacji jej zgłoszenia z uwagi na to, że w niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło wyłącznie na jej wniosek, a nie jak twierdzi jakoby postępowanie zostało wznowione z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie uchylenia decyzji (zezwolenia) nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w wyjątkiem piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w punkcie zlokalizowanym przy ul. [...] w L., udzielonego A. B. w dniu [...] września 2010 r.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło po uprzednim wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną określoną przepisami art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a.

Granice wznowionego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń odnośnie rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. W konsekwencji w takim przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

W niniejszej sprawie jakkolwiek postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (zezwoleniem) nr [...] zostało zainicjowane zgłoszeniem przez B. K. wątpliwości związanych z procedurą uzyskania przez A. B. zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w wyjątkiem piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, to – wbrew twierdzeniom skarżącej – wznowienie nastąpiło z urzędu, zaś jego podstawę stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zaistnienie tej podstawy wznowienia postępowania w oparciu o pierwsze pismo skarżącej skierowane do organu jest wątpliwe, bowiem odnosiło się nie do nowych okoliczności faktycznych i dowodów, ale do żądania skarżącej dotyczącego sprawdzenia prawidłowości wydanych zezwoleń.

Tym niemniej Prezydent Miasta L. w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r. stwierdził, że dołączona do wniosku o wydanie zezwolenia zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych udzielona przez T. Ż. nie będącego jedynym właścicielem, administratorem, czy też zarządcą całego budynku przy ul. [...] w L. nie spełniała wymogów określonych w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W myśl tego przepisu, do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (załączona została umowa najmu lokalu użytkowego) oraz pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Ustalenia te dały podstawę do stwierdzenia, że krąg podmiotów, które winny wyrazić zgodę na wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należało ustalić na dzień złożenia przez A. B. wniosku o wydanie zezwolenia, czyli na dzień [...] września 2010 r.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że B. K. nabyła udział we współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą KW Nr [...] wraz z lokalem użytkowym położonym w budynku nr [...] przy ul. [...] w L. w dniu [...] lipca 2011 r., co potwierdza akt notarialny rep. A nr [...]. Oznacza to, że skarżąca nie była współwłaścicielem nieruchomości w dacie rozpatrywania wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a tym samym nie była legitymowana do wyrażania zgody na jej wydanie, w konsekwencji zaś nie jest uprawniona do kwestionowania wydanego zezwolenia w trybie wznowienia postępowania.

Zauważyć należy, że w braku szczególnych regulacji do postępowania o uchylenie zezwolenia zastosowanie znajduje przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że interesu prawnego lub obowiązku, o których mowa w art. 28 k.p.a. należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, w oparciu o którą w postępowaniu administracyjnym, w określonym stanie faktycznym, organ administracji publicznej może dokonać konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, bądź podjąć określone czynności. Postępowanie administracyjne dotyczy tym samym interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w jego graniach wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. O tym, czy interes ma charakter prawny przesądza treść przepisów prawa materialnego, przy czym chodzi o takie przepisy, z których dla konkretnego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w chwili złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez A. B. oraz jego wydania w dniu [...] września 2010 r., B. K. nie była współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...]. Oznacza to, że przepis art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie stanowił o uprawnieniach i obowiązkach skarżącej. Dlatego jako nowy współwłaściciel nieruchomości, na której znajduje się punkt sprzedaży alkoholu, nie jest legitymowana do żądania uchylenia ostatecznych decyzji zezwalających na sprzedaż i podawanie alkoholu, które wydane zostały zanim nabyła prawa rzeczowe do nieruchomości, co jest zgodne ze sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Zgodnie zaś z przepisem art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).

Powołany przepis wymienia zatem dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi. Uprawnienie takie przysługuje przede wszystkim "każdemu, kto ma w tym interes prawny" oraz pozostałym wymienionym tam podmiotom. Interes prawny oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła – co do zasady – od pojęcia strony, co jest konsekwencją tego, że właściwością rzeczową sądów administracyjnych objęto nie tylko akty podejmowane w postępowaniu administracyjnym, lecz także inne akty i czynności poza tym postępowaniem.

O interesie prawnym w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Najczęściej są to przepisy prawa materialnego, choć mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe, jednakże należy zaakcentować, że chodzi o własny interes prawny podmiotu występującego ze skargą, nie zaś interes prawny innego podmiotu (cudzy). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do skutecznego złożenia skargi.

W literaturze przyjmuje się, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną lub inny akt organu jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, np. decyzji skierowanej do osoby nie będącej stroną postępowania administracyjnego. W każdym razie skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością.

W orzecznictwie zaś przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku.

Uwagi te prowadzą do wniosku, że organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie była zobowiązana do wyrażenia zgody na wydanie zezwolenia nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w wyjątkiem piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży udzielonego A. B. w dniu [...] września 2010 r. Ponadto żaden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości również nie był stroną oraz nie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Zgoda współwłaścicieli nieruchomości była natomiast jedną z przesłanek wydania zezwolenia i co oczywiste odnosić się mogła tylko do tych osób, które były współwłaścicielami w chwili wydawania zezwolenia. Skarżąca zaś nie należała do kręgu tych podmiotów. W sytuacji zatem, kiedy wnioskodawca dołączył pisemną zgodę podmiotów będących na dzień złożenia wniosku uprawnionymi do jej wyrażania w rozumieniu art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, to Prezydent Miasta L. zasadnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji o wydaniu zezwolenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę oddalił.

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).