Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1324/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA, A. Świderska, B. Klimowicz, Protokolant A. Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy oprocentowania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.304,40 (trzy tysiące trzysta cztery i 10/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Pierwszy Urząd Skarbowy Ł.- G. odmówił Panu T. P. naliczenia oprocentowania od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 117.838 zł.

Powyższa decyzja była wynikiem ustalenia, że w złożonej w dniu [...] deklaracji VAT 7 za sierpień 2000 r. Pan T.P. wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 201.205 zł do zwrotu na rachunek bankowy.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zasadność żądanego zwrotu, Urząd Skarbowy decyzją z dnia 28 marca 2003 roku określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 117.838 zł – tj. o 83.367 zł mniej od wykazanej w deklaracji przez skarżącego. Z tego powodu , z uwagi na nie potwierdzenie żądanego przez skarżącego zwrotu, zdaniem organu podatkowego nie zaistniała sytuacja opisana w art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm), w której organ podatkowy miałby dokonać zwrotu z odsetkami.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący T.P., żądając zapłaty odsetek, wskazał na treść art. 76 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ma obowiązek zwrotu nadpłaty podatku w terminie 30 dni od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Zdaniem odwołującego, ponieważ Izba Skarbowa w Ł. w dniu [...] wydała decyzję w której uchyliła w całości decyzję organu I instancji, zaś Urząd Skarbowy nie wydał żadnej decyzji w przewidzianym terminie, zatem w myśl art. 72 § 2 Ordynacji podatkowe zapłata odsetek jest uzasadniona.

Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że przepisy wskazane w odwołaniu przez skarżącego nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, która dotyczy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym a nie nadpłaty powstałej na skutek uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego lub określających zaległości podatkowe.

Powołując przepis art. 21 ust. 6 i ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym ( w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.) Izba Skarbowa stwierdziła, że zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni, natomiast jeżeli zasadność żądania zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia , urząd skarbowy może ten termin przedłużyć do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, zaś różnicę podatku nie zwróconą przez urząd skarbowy w terminie traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu.

W ocenie Izby Skarbowej pojęcie "zasadności zwrotu" zawarte w przepisie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, odnosi się do kwoty zwrotu wykazanej w deklaracji podatkowej, a nie tylko do części wynikającej z decyzji określającej tę kwotę w prawidłowej wysokości. Powołując poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Skarbowa stwierdziła, że zadeklarowana w deklaracji podatkowej kwota różnicy podatku do zwrotu na rachunek bankowy podatnika może być albo zasadna albo nie zasadna. Izba Skarbowa stwierdziła, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że zwrot podatku w wysokości wskazanej w deklaracji VAT 7 za sierpień 2000 r. nie był zasadny, zatem zwrócona skarżącemu kwota nie podlega oprocentowaniu wg zasad określonych w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organom podatkowym zarzucił opieszałość w załatwieniu sprawy. Wskazał, że żaden przepis nie określa jak długo może trwać postępowanie wyjaśniające zasadność zwrotu podatku, nie ma przepisu nakazującego traktować załatwienie sprawy w ciągu 2 lat i 4 miesięcy jako załatwienie sprawy z zachowaniem obowiązującego terminu.

W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący wskazał na funkcjonalną wykładnię przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego określenie "jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu" nie może odnosić się tylko i wyłącznie do określonej kwoty wskazanej przez podatnika w deklaracji.

Przepis normuje zasadność należnego podatnikowi zwrotu różnicy podatku, a nie tylko zwrot w deklarowanej wysokości. Zwrot podatku w określonej , choć innej aniżeli deklarowana wysokości może być zasadny i będzie to zwrot o którym mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co do kwestii dotyczącej okresu prowadzonej kontroli i wydania decyzji, wyjaśniła, że postępowanie wymagało podjęcia szeregu czynności, zaś podatnik był informowany o nie załatwieniu sprawy w określonych terminach.

Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano przepis art. 21 ust.6 ustawy o podatku od towarów i usług.

Otóż w ocenie sądu nietrafny jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż pojęcie "zasadności zwrotu", o którym mowa w cytowanym przepisie odnosi się do kwoty zwrotu wykazanej w deklaracji podatkowej a nie tylko do jej części wynikającej z decyzji określającej tę kwotę w prawidłowej wysokości. Wyroki NSA, na które powołano się dla uzasadnienia powyższego stanowiska (wyrok z 10 lutego 2003r. sygn. akt I S.A./Łd 684/01; wyroki z 20 czerwca 2002r. sygn. akt I S.A./Łd 1869/00 i 1870/00) prezentują jedynie jedną i to wcale nie dominującą wykładnię cytowanego przepisu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jej nie podziela.

Zgodnie bowiem z art. 10 ust.2 cytowanej ustawy kwotę zwrotu różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba, że organ określi ją w innej wysokości. W przypadku orzeczenia o przedłużeniu terminu do zwrotu różnicy organ dysponuje więc kwotą zadeklarowaną przez podatnika z wyłączeniem jego samego, a stan taki trwa aż do faktycznego zwrotu całości lub części żądanej kwoty, chyba, że zwrot okaże się w całości niezasadny. Jeśli zaś okaże się zasadny choćby w minimalnej części znaczy to tyle, że organ podatkowy działający w imieniu podatkobiorcy (Skarbu Państwa) winien jest podatnikowi odsetki od przetrzymywanej niezasadnie i ponad ustawowy termin (w 2000r. - 25 dni) kwoty w tej właśnie części.

Decyzja w przedmiocie określenia niższej od wykazanej w deklaracji podatkowej kwocie do zwrotu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zagadnienia o którym mowa, gdyż odnosi się jedynie do prawidłowej wysokości zwrotu. Nie zmienia natomiast faktu, że w części uznanej za zasadną żądanie zwrotu zawarte w deklaracji podatkowej było zasadne cały czas od jego zgłoszenia, podczas gdy zwrot w tej części znajduje się cały czas w dyspozycji organu podatkowego z wyłączeniem uprawnionego podatnika.

Ponadto art. 21 ust.6 operuje pojęciem "przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu" a nie " zasadność całości zwrotu" w związku, z czym organ podatkowy stwierdzając w toku postępowania, że część zwrotu była niezasadna w konsekwencji musi choćby w sposób dorozumiany przyjąć, że w pozostałej części żądanie zwrotu zawarte w deklaracji podatkowej było zasadne z wszelkimi tego konsekwencjami.

Warto też zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że w omawianym przepisie występuje pojęcie "kwoty należnej" przyjęte dla oznaczenia zasadnego zwrotu. Kwota należna wcale nie musi oznaczać kwoty żądanej w deklaracji podatkowej, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami logiki a także art. 10 ust.2 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług.

Dlatego też zgodnie z przywołanym art. 21 ust.6 cytowanej ustawy o podatku VAT w zależności od wyników postępowania wyjaśniającego kwotą należną może być całość lub część kwoty żądanej do zwrotu w deklaracji podatkowej. Tę właśnie część zwrotu, która zostanie uznana za zasadną należy zwrócić wraz z odsetkami.

Przedstawione wyżej stanowisko najpełniej zostało przedstawione w wyroku NSA z dnia 25 marca 2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1666/01. Argumentację uzasadnienia przedstawionego wyżej wyroku sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje.

Nadmienić przy tym należy, że podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 5 marca 2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1434/01 opublikowanym w Glosie nr 2 za 2004r. poz. 41.

Tak więc stanowisko zajęte w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe uznać należało za niezasadne i hołdujące nadmiernemu i nieuzasadnionemu fiskalizmowi.

Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 litera a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.