Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1779/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1,  art. 148 par. 1,  art. 145
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. Ś. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. Z. i A. M. (nazywanych dalej "skarżącymi") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu.

W uzasadnieniu wskazał, że na wniosek skarżących Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB") wznowił postępowanie zakończone swoją własną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zabudowy budynkiem gospodarczym działki nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Organ pierwszej instancji przyjął, że skarżąca A. M. zachowała termin do złożenia wniosku bowiem wyjaśniła, że o przesłankach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu [...] stycznia 2015 r. od A. F. i w tym samym dniu złożyła wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 i § 2 k.p.a.

Uzasadniając przesłanki wznowienia wyjaśniła, że jej mężowi proponowano łapówkę za legalizację budynków na posesji położonej przy ul. [...] w [...]. Podkreśliła również, że organowi wydającemu decyzję nie były znane fakty, że jej mąż posiada ograniczone prawo do przedmiotowej nieruchomości i nie było to uwzględnione przez organ i nie był on stroną postępowania.

W tym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazując, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek na które powoływała się skarżąca.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do braku przesłanek powołanych przez skarżącą.

Odnosząc się do przesłanki ujętej w art. 145 § 1 pkt 1, organ odwoławczy wskazał, że dla tej przesłanki koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania. Fałszywość dowodu powinna być stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu.

Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono powyższych okoliczności, zaś sama skarżąca również nie wskazała na żadne dowody, które mogłyby świadczyć o zafałszowaniu okoliczności faktycznych. Skarżąca nie sprecyzowała nawet jaki to dokument stanowiący podstawę do wydania ostatecznej decyzji został według niej sfałszowany.

Analizując przesłankę o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wyjaśnił, że przesłanka ta dotyczy wydania decyzji w wyniku przestępstwa, co powinno być stwierdzone orzeczeniem sadu lub innego organu. Natomiast zarzuty stawiane w odwołaniu są niczym nie popartymi oskarżeniami nie mającymi odzwierciedlenia w sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego wskazywana przez skarżącą przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na podstawie której skarżąca zarzuca organowi brak poinformowania i udziału w postępowaniu wszystkich stron odnosi się wyłącznie do pominiętych stron postępowania.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ uznał, że z wniosku skarżącej nie wynika jakie okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania rozstrzygnięcia wyszły na jaw, a nie były znane wcześniej organowi pierwszej instancji.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie występuje także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6, bowiem wydając decyzję ostateczną o umorzeniu postępowania organ nie był zobowiązany żadnymi przepisami prawa do uzyskania opinii innego organu państwowego.

Od wymienionej na wstępie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. Z. i A. M. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie że budynek gospodarczy który stoi obecnie na posesji [...] w [...] (dz. ew. [...] z obrębu [...]) - nie jest samowolą budowlaną, jak również o stwierdzenie nieważności decyzji lub/i postanowień, jakie dotyczyły rozbiórki ww. budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu wskazały, że zaskarżona decyzja nie ma oparcia w obowiązującym stanie prawnym, a nadto nie jest zgodna z zasadami współżycia społecznego. Podkreśliły przy tym, że przedmiotowy budynek - nie jest samowolą budowlaną, został postawiony w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku zgodnie z wówczas obowiązującym prawem.

Decyzja rozbiórkowa dotycząca przedmiotowego budynku została wydana w latach pięćdziesiątych XX w i do chwili obecnej nie została wykonana z powodu braku podmiotu do którego była kierowana i który mógłby ją wykonać. Podkreśliły przy tym, że obecnie plan miejscowy przewiduje istnienie tego budynku i jest on oznaczony na obowiązujących mapach m [...].

W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej A. M. wniósł o zwrócenie się do Urzędu Dzielnicy [...] Wydziału Architektury i Budownictwa o wydanie dokumentów w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego ze wskazaniem ile lat organ zobowiązany jest do ich przechowywania.

Nie zgodził się ze stanowiskiem organu jakoby przesłanki wznowienia postępowania nie zaistniały. Wskazał, że wznawiając postępowanie organ uznał, iż wniosek skarżącej jest oparty na ustawowych przesłankach.

Zdaniem pełnomocnika nieustalenie kręgu stron postępowania wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż organ w dniu wydania decyzji nie wiedział, że współwłaścicielem działki na której stoi budynek gospodarczy jest również m. [...] jak i mąż skarżącej.

Podniósł, iż skarżąca wykonała zabezpieczenia budynku gospodarczego dlatego umorzenie postępowania w sprawie stanu technicznego budynku nie pozwala na pozostawienie decyzji ostatecznej w obrocie prawnym.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na jej treść,

2. art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sprawie kompletnego materiału dowodowego, zaniechanie zwrócenia się do właściwych organów Państwa celem pozyskania wydanego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3. art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie wystąpiły w niniejszej sprawie okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania, podczas gdy z wniosku Skarżącej wynika, iż takowe okoliczności miały miejsce, a organ winien uchylić lub zmienić decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w trybie nadzoru budowlanego i w konsekwencji stwierdzić legalność posadowienia budynku gospodarczego na nieruchomości Skarżącej.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. odrzucił skargę J. Z. jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Wobec czego w niniejszym postępowaniu rozpoznawana jest wyłącznie skarga A. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie sądu PINB zasadnie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zabudowy budynkiem gospodarczym.

Skarżąca udowodniła bowiem zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., wskazując jako podstawę wznowienia przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 k.p.a.

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisie art. 145 § 1 k.p.a.

Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub czy występuje przesłanka z art. 145 a § 1 k.p.a. oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W takim postępowaniu rozstrzyganie ponowne o istocie sprawy może nastąpić dopiero wówczas, gdy w jego toku stwierdzone zostanie istnienie podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, określonych w art. 145 § 1 k.p.a.

Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją odmówiono uchylenia decyzji dotychczasowej wobec nie stwierdzenia podstaw do jej uchylenia wskazywanych przez skarżącą.

W tym stanie rzeczy kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana przez sąd polega na zbadaniu prawidłowości ustalenia o braku podstaw wskazanych przez skarżącą określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 k.p.a.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia trafnie ustaliły, że postępowanie w którym zapadła decyzja ostateczna nie jest dotknięte żadną z wadliwości wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5, 6 k.p.a. wskazywanych przez skarżącą.

Dla zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Przy czym fałszywość dowodu powinna być stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu.

Skarżąca nie wskazała na żadne dowody, które mogłyby świadczyć o zafałszowaniu istotnych okoliczności faktycznych i których fałszywość stwierdzona została orzeczeniem sądu lub innego organu.

Wskazywana przez skarżącą przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczy wydania decyzji w wyniku przestępstwa, co również powinno być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Natomiast zarzuty stawiane w odwołaniu są niczym nie popartymi oskarżeniami nie mającymi odzwierciedlenia w sprawie.

Kolejna przesłanka wskazywana przez skarżącą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. miałaby dotyczyć pominięcia przez organ innych stron postępowania. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że w takiej sytuacji na wskazaną przesłankę mogłyby powoływać się pominięte strony, a nie skarżąca która była stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ prawidłowo ustalił brak jej wystąpienia, gdyż z wniosku skarżącej nie wynika jakie okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania rozstrzygnięcia wyszły na jaw, a nie były znane wcześniej podczas postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją.

W sprawie nie występuje także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6, bowiem wydając decyzję ostateczną o umorzeniu postępowania organ nie był zobowiązany żadnymi przepisami prawa do uzyskania opinii innego organu państwowego.

W przypadku braku podstaw wznowienia postępowania organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy i podejmuje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiając uchylenia decyzji dotychczasowej, co w niniejszej sprawie uczynił.

Zarzuty skarżącej dotyczą decyzji rozbiórkowej, która nie była przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Niezasadne są też zarzuty pełnomocnika skarżącej, który nie zgadza się z organem, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania.

Sąd oddalił wniosek dowodowy dotyczący zwrócenia się do Urzędu Dzielnicy [...] Wydziału Architektury i Budownictwa o wydanie dokumentów w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego gdyż nie jest on niezbędny do wyjaśnienia sprawy.

W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.