Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 380/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 99  ust. 1  pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: SWSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. o skierowaniu A. B. (dalej: "skarżący") na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kategorii A, B, T.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., dalej: "u.k.p.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wyrokiem z dnia 9 marca 2020 r. Sąd Rejonowy Wydział Karny (sygn. akt [...]) uznał skarżącego za winnego popełnienia występku z art. 178 a § 1 k.k. polegającego na kierowaniu w dniu 21 czerwca 2019 roku w miejscowości K w ruchu lądowym po drodze publicznej samochodem marki Fiat o nr rej.[...] w stanie nietrzeźwości stwierdzonym w badaniu I-0,52 mg/l, badaniu II- 0,55 mg/l, badaniu III- 0,49 mg/l oraz w badaniu IV- 0,47 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Wobec skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat (punkt II wyroku).

W dniu 19 maja 2020 r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii A, B, T. Postepowanie zostało wszczęte w związku ze stwierdzonym kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Decyzją z dnia [....] 2020 r. Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. Starosta jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu osoby na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu jeżeli osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W związku z tym, że fakt kierowania przez skarżącego pojazdem w warunkach, o których mowa w ww. przepisie został stwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego, w ocenie organu należało orzec o skierowaniu skarżącego na badania.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o charakterze merytorycznym, w sytuacji gdy należało umorzyć postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość,

- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności poprzez błędną ocenę dokumentu urzędowego w postaci wyroku sądu, co przełożyło się na błędne założenie, iż skarżący będzie prowadził pojazdy mechaniczne jak dotychczas, a zatem należy zweryfikować w tym kontekście jego stan zdrowia psychicznego;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż istnieją przesłanki oraz celowość zweryfikowania stanu zdrowia psychicznego skarżącego w kontekście zdolności do prowadzenia pojazdów. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu rejonowego został skazany za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, natomiast dla zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. istotne znaczenie ma okoliczność, że skarżący na drodze publicznej kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości i fakt ten spowodował obowiązek po stronie organu, skierowania skarżącego na badanie psychologiczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez powielenie błędu organu I instancji polegającego na nienależytej ocenie zgromadzonych dowodów w sprawie, w szczególności poprzez błędną ocenę treści i mocy dokumentu urzędowego w postaci wyroku sądu, co przełożyło się na brak wzięcia pod uwagę okoliczności, iż skarżącego obowiązuje zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat, nałożony na mocy punktu II wyroku, co przełożyło się na błędne założenie, iż skarżący będzie prowadził pojazdy mechaniczne jak dotychczas, a zatem należy w tym kontekście zweryfikować jego stan zdrowia psychicznego w kontekście zdolności do prowadzenia pojazdów oraz zbędne weryfikowanie stanu zdrowia psychicznego skarżącego – co jest konsekwencją błędnej oceny treści wyroku karnego;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania;

- naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez nakładanie na niego dodatkowych obowiązków w postaci skierowania na badania psychologiczne w sytuacji, gdy było to niecelowe i zbędne.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona wad dających podstawę do jej uchylenia, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po spożyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Starosta wydaje ww. decyzję z urzędu.

Art. 135 a u.k.p. stanowi, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie 182§ 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.

Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 53) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, tj. za występek z art. 178 a § 1 k.k.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957, która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy nowelizującej m.in. ustawę o kierujących pojazdami nie został ogłoszony, należy zatem uznać, że zastosowanie ma w dalszym ciągu art. 135a u.k.p., a w rezultacie organy I i II instancji w pełni zasadnie orzekły w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego Wydział II Karny, że zachodzi przesłanka skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (wyrok z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 812/19, CBOSA), że dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu, jest wyrok sądu powszechnego. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ratio legis ustawy o kierujących pojazdami oraz zasady demokratycznego państwa prawnego nie mogą dopuścić do sytuacji, w której organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego winien odstąpić od wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne wówczas, gdy treść tego wyroku nie została wprowadzona do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, a sam organ informację o dopuszczeniu się przez kierowcę czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu uzyskał nie z systemu teleinformatycznego a z doręczonego w formie papierowej odpisu wyroku sądu. Dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców są bowiem informacją wtórną względem wyroku sądu powszechnego. Podkreślić należy, że do momentu wydania zaskarżonej decyzji nie zostały wprowadzone rozwiązania techniczne umożliwiające przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i tym samym nie jest możliwe automatyczne przekazywanie informacji i danych w niej zgromadzonych organom orzekającym na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Wydanie decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Jest to bowiem decyzja o charakterze związanym, a stwierdzenie wskazanych w przepisie okoliczności, obliguje starostę do podjęcia wskazanego w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. rozstrzygnięcia. Co więcej, skierowanie na badania psychologiczne nie zostało przez ustawodawcę uzależnione od jakichkolwiek innych przesłanek niż kierowanie pojazdem po spożyciu alkoholu, (np. wykazania zagrożenia dla ruchu- por. wyrok NSA z 16.06.2020 r., I OSK 2135/19, CBOSA), w szczególności nie wyklucza wydania takiej decyzji orzeczony wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów.

Pozbawione podstaw prawnych jest zatem stanowisko zawarte w skardze, że skierowanie skarżącego na badania psychologiczne jest niecelowe, zbędne i nie ma umocowania faktycznego, ani prawnego. Należy bowiem wskazać, że z powołanych wyżej przepisów ustawy, wynika wprost obowiązek Starosty skierowania skarżącego na takie badania. Niezasadne są również zarzuty dotyczące wadliwej oceny treści i mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego. Zgodnie bowiem z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przewidzianej prawem formie, przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Taką właśnie moc dowodową nadały organy wyrokowi Sądu Rejonowego, ustalając na jego podstawie kluczową w niniejszej sprawie okoliczność, że skarżący dopuścił się kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Okoliczność natomiast zatrzymania prawa jazdy skarżącemu oraz czasu jego zatrzymania nie ma znaczenia dla oceny przesłanek z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p.

Zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego nie może stanowić podstawy prawnej uchylenia decyzji. Skierowanie skarżącego na badania psychologiczne jest konsekwencją popełnienia występku kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i kwestia celowości, czy zbędności takiego rozstrzygnięcia stanowi jedynie subiektywną ocenę skarżącego działań organu, tymczasem kryteria te nie stanowią kryteriów kontroli dokonywanej przez Sąd.

Zarzut bezprzedmiotowości postępowania również nie jest zasadny, ponieważ o bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. można mówić wyłącznie wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tymczasem, jak wskazano powyżej, w niniejszej sprawie istniejący stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w normie prawnej art. 99 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. i obliguje organ do podjęcia wskazanego w niej rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.