Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 57/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 194 par. 3 i 4, art. 197 par. 1 i 2, art. 174, art. 176, art. 184.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 248/08 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 248/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie A. U. (dalej: Podatnik lub wnoszący zażalenie) na postanowienie tegoż Sądu z dnia 15 listopada 2010 r., odrzucające skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 248/08, oddalający skargę Podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 18 kwietnia 2008 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed WSA w Olsztynie:

2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. WSA w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną Podatnika od wymienionego wyżej wyroku tegoż Sądu z dnia 27 maja 2009 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W motywach postanowienia WSA w Olsztynie wskazał m.in., że wniesioną w rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną sporządzono z naruszeniem rygoru przewidzianego w art. 175 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona, a więc napisana i podpisana, przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli "skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich". Na podstawie § 3 pkt 1 wymienionego artykułu, w sprawach obowiązków podatkowych skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została zaś sporządzona przez skarżącego Podatnika, który nie posiada kwalifikacji jednej z osób wymienionych w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. Przy czym Sąd zauważył, że ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik Podatnika pismem z dnia 6 lipca 2009 r., złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do jej wniesienia.

2.2. Odpis postanowienia, wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia od niego zażalenia doręczono Podatnikowi w dniu 1 grudnia 2010 r. W punkcie 2 pouczenia zawarto informację, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego.

2.3. W dniu 8 grudnia 2010 r. Podatnik złożył w biurze podawczym WSA w Olsztynie, skierowane za pośrednictwem WSA w Olsztynie do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane jako "Zażalenie na postanowienie z 15.11.2010...".

3. Postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2010 r.:

3.1. Odrzucając zażalenie Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 175 § 2 p.p.s.a. i stwierdził, że niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez jedną z osób wymienionych w art. 194 § 4 p.p.s.a. jest nieusuwalnym brakiem powodującym odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art.197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 197 § 2 p.p.s.a. "do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej". Stosownie zaś do art. 178 p.p.s.a, "wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie".

3.2. W rozpatrywanej sprawie Podatnik, pomimo stosownego pouczenia, osobiście sporządził i wniósł zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające skargę kasacyjną. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby był on podmiotem uprawnionym do osobistego jego sporządzenia, wymienionym w art. 194 § 4 oraz art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a.

4. Stanowisko wnoszącego zażalenie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Olsztynie Podatnik stwierdził, że "...Ponownie składam wniosek do N.S.A. o kontrolę instancyjną, czyli merytoryczne rozpatrzenie mojej skargi kasacyjnej złożenie do W.S.A. 07 07 2010". Jako podstawę prawną swojego wniosku Strona wskazała art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej w skrócie: Konstytucja RP).

4.2. Ponadto, Podatnik stwierdził, że przy pomocy art. 175 p.p.s.a., który jest niezgodny z art. 176 Konstytucji RP, WSA w Olsztynie uprawomocniło całe bezprawne postępowanie sądowe i podatkowe. Następnie Podatnik podniósł swoje obiekcje co do składu sędziowskiego, rozpoznającego jego sprawę w WSA w Olsztynie.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Mając na względzie brak bezpośredniej jasności wniesionego przez Stronę środka odwoławczego należy na wstępie odnieść się do jego cech formalnych.

5.2. We wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu wnoszący zażalenie nie odniósł się merytorycznie wprost do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu zażalenia nie nawiązał do racji przedstawionych przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jedynie w pierwszym zdaniu znajduje się passus: "Zażalenie na postanowienie z 15 12 2010". Tym samym uzasadnienie wniesionego zażalenia nie odpowiada w pełni wymogom prawa. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., "zażalenie powinno czynić bowiem zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia". Wniesione przez Podatnika zażalenie nie zostało uzasadnione w sposób odnoszący się merytorycznie do zaskarżonego postanowienia WSA w Olsztynie. Jednakże nie czyni to niemożliwym merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego.

W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. "do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej". Uwzględniając specyfikę środka odwoławczego jakim jest zażalenie oraz postępowania, które inicjuje, należy stwierdzić, że wykluczona jest możliwość odpowiedniego stosowania art. 174 i 176 p.p.s.a. Przemawia za tym systemowe odczytanie art. 197 § 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa wyczerpująco wymogi formalne stawiane przez przepisy prawa środkowi odwoławczemu określonemu w p.p.s.a. jako zażalenie. Tym samym nie ma potrzeby do sięgania po dyspozycję norm zapisanych w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może zatem prowadzić do tak rygorystycznych konsekwencji, jakie miałyby miejsce w postępowaniu zainicjowanym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej. Rygoryzm formalny, mający swoją podstawę w art. 174 i art. 176 p.p.s.a., nie ma w postępowaniu zażaleniowym miejsca, gdyż w.w. przepisów nie stosuje się. Tym samym, jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez sąd drugiej instancji (por. postanowienia NSA: z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 553/09, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 441/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

5.3. W rozpoznawanej sprawie na podstawie treści uzasadnienia zażalenia można wyprowadzić wniosek, że wnoszący zażalenie nie akceptuje odrzucenia przez WSA w Olsztynie postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. jego skargi kasacyjnej na wyrok tegoż Sądu z dnia 27 maja 2009 r. Uwzględniając powyższą intencję Podatnika należy stwierdzić, że wniesione zażalenie jest bezzasadne. Przy jego pomocy Podatnik próbuje podważyć postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 15 listopada 2010 r., odrzucające skargę kasacyjną skarżącego Podatnika, na które złożył już zażalenie, odrzucone przez WSA w Olsztynie zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Tym samym Podatnik kieruje wniesiony środek odwoławczy do niewłaściwego postanowienia, zamiast bowiem kwestionować postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2010 r. odrzucające jego zażalenie na postanowienie tegoż Sądu z dnia 15 listopada 2010 r., godzi w to drugie postanowienie. Nie jest to właściwe, gdyż w tak ukształtowanej sytuacji procesowej na mocy art. 194 p.p.s.a. Podatnik mógł wnieść zażalenie jedynie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2010 r. Skuteczne wniesienie takiego zażalenia wymaga jednak przedstawienia jakichkolwiek argumentów pozwalających Naczelnemu Sądowi Administracyjnego określić, dlaczego kwestionuje się w zażaleniu dane postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Podatnik nie pozostawił wątpliwości, że de facto nie godzi w zaskarżone postanowienie, ale poprzedzające je inne wyżej powołane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Takie wykorzystanie instytucji środka odwoławczego jest bezprzedmiotowe.

5.4. Uwzględniając wyżej przedstawioną treść zażalenia, intencje wnoszącego zażalenie oraz podniesione wnioski, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.