Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1805/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.38 ust.2 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 96 poz 667
article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA : Anna Lech (spr.) Sędzia NSA: Małgorzata Pocztarek Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 787/07 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 787/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 32 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), przeniósł młodszego kapitana J. P., z dniem [...] stycznia 2007 r., ze stanowiska kierownika sekcji na stanowisko starszego inspektora w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S.. Organ wskazał, że stanowisko kierownika sekcji w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S. istniało do dnia [...] stycznia 2007 r. i z dniem następnym, to jest z dniem wejścia w życie nowego Regulaminu Organizacyjnego Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S., uległo likwidacji. Likwidacja ta odbyła się w ramach reorganizacji Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S., w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037).

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S.

Od tej decyzji J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że mógł być przeniesiony na inne stanowisko w korpusie oficerskim, oraz wskazując, iż, w jego ocenie, przeniesienie go na stanowisko starszego inspektora jest w istocie przeniesieniem na stanowisko w niższym korpusie i łączy się z utratą aż trzech grup uposażeniowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. P. Wyrokiem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 787/07, wskazał, że zgodnie z treścią art. 38 ust. 2 pkt. 4 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, do przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe niezbędne jest wystąpienie łącznie dwóch przesłanek: likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości przeniesienia strażaka na stanowisko równorzędne. Pierwsza z tych przesłanek jest poza sporem, wobec oczywistości zmian reorganizacyjnych w Państwowej Straży Pożarnej. Drugą przesłankę, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ przekonywująco przedstawił w uzasadnieniach obu decyzji.

Sąd wskazał, ponadto, że w dacie wydawania decyzji o przeniesieniu J. P. w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S., liczba stanowisk oficerskich była mniejsza niż ilość oficerów pełniących służbę w tej jednostce. Natomiast ponieważ stanowiska w korpusie oficerskim są stanowiskami kierowniczymi, to dobór oficerów do pełnienia służby na tych stanowiskach należy do polityki personalnej organu i ten aspekt sprawy nie podlega kontroli Sądu Administracyjnego. W związku z tym, zdaniem Sądu, organ mógł według własnego kryterium kształtować dobór kadry oficerskiej na sześć stanowisk w korpusie oficerskim.

Sąd zwrócił także uwagę, iż skarżący poza wskazywaniem na, jego zdaniem, nieprawidłową politykę kadrową Komendanta Powiatowego, nie wskazał żadnych innych okoliczności, przemawiających za pozostawieniem go na stanowisku w korpusie oficerskim, zaś na rozprawie na pytanie Sądu czy gdyby była możliwość pełnienia służby na stanowisku w korpusie oficerskim, ale w innej jednostce Państwowej Straży Pożarnej, co wiązało by się z dojazdami, oświadczył, iż możliwość taka nie wchodzi w grę, bowiem nie widzi możliwości pełnienia służby poza jednostką w S.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik J. P., adwokat S. G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu który załączono do niniejszej skargi, to jest decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2007r., na okoliczność zmian personalnych mających wpływ na wydanie decyzji w sprawie J. P. Pełnomocnik wskazał, że strona znalazła się w posiadaniu tychże dokumentów już po wydaniu orzeczenia w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zatem nie miała możliwości powołania ich wcześniej.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 38 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w powyższym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki konieczne do jego zastosowania, to jest likwidacja stanowiska oraz brak możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego w sposób niepełny i niewystarczający, a także wadliwe dokonanie jego oceny, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia stwierdzenia, czy naruszony został przepis art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mający wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że reorganizacja straży pożarnej była procesem długofalowym, mającym na celu usprawnienie działania straży, gdyż obowiązujący wymiar czasu pracy strażaków powodował braki w obsadzie zastępów ratowniczych i stwarzał zagrożenie dla sprawnego funkcjonowania służb ratowniczych. W związku z tym, każdy Komendant Powiatowy Straży Pożarnej starał się przeprowadzić reorganizację w sposób sprawny i przemyślany. Dlatego też dla skarżącego niezrozumiałe jest, dlaczego w dniu [...] stycznia nie było stanowiska równorzędnego dla skarżącego, a już w dniu [...] stycznia takie stanowisko było, zresztą utworzone z dniem [...] stycznia, lecz już dla innego strażaka, którego stanowisko nie było likwidowane w wyniku reorganizacji. Dla skarżącego nielogiczne jest, dlaczego stracił on 3 grupy w sytuacji, gdy odpowiadające jego kwalifikacjom stanowisko zostało utworzone dzień później.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006 r., I OSK 959/05, wskazano, że art 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej ma charakter gwarancyjny, a proponowanie strażakowi stanowiska innego niż równorzędne nie może nosić znamion dowolności, natomiast zaproponowanie mu stanowiska dużo niższego nie odpowiada dyspozycji tego przepisu. W niniejszej natomiast sprawie skarżący przed reorganizacją zajmował stanowisko oficerskie, a zastał przeniesiony na stanowisko aspiranckie.

Wskazano ponadto, że z porównania starego i nowego regulaminu wynika, że liczba etatów zwiększyła się z 43 do 45 i nie zaistniała konieczność redukcji korpusu oficerskiego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto, że w wyniku przeprowadzonej reorganizacji powstało stanowisko dowódcy jednostki ratowniczo - gaśniczej, odpowiadające kwalifikacjom skarżącego i nie zachodziła konieczność przeniesienia go na stanowisko niższe, ponadto istniała możliwość przeniesienia go na już istniejące stanowisko naczelnika wydziału, które zostało obsadzone przez osobę z niższymi kwalifikacjami.

Zdaniem skarżącego, Sąd pierwszej instancji w sposób bardzo pobieżny ustalił stan faktyczny, dowolnie dokonał jego oceny, jak również nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w celu stwierdzenia, czy prawo materialne zostało naruszone, a także czy naruszenie prawa materialnego miało wpływ na orzeczenie w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 ustawy powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt lit.1 lit. a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa materialnego, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, ze rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.

W związku z tym zarzut o naruszeniu wskazanego przepisu uznać należy za niezasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także zarzut naruszenia art. 141 § 4, powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest zasadny. Stwierdzić bowiem należy, że do Sądu pierwszej instancji należało dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co też Sąd pierwszej instancji uczynił w zaskarżonym wyroku dokonując prawidłowej oceny prawnej.

Odnośnie naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że naruszenie takie może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Na wstępie swych rozważań, należy zauważyć, że Sąd w zasadzie nie jest władny kwestionować zasadności zmian strukturalnych i organizacyjnych w Państwowej Straży Pożarnej pod względem celowości prowadzonej polityki kadrowej. Sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do badania, czy nie noszą one cech dowolności, oraz, czy organ rozstrzygający poprzedził swoje rozstrzygniecie wszechstronnym i dogłębnym rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przepis ten stanowi, że strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na równorzędne stanowisko, przy czym podkreślić należy, że zaproponowane stanowisko, jeśli nie równorzędne, powinno być jak najbliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanego przez strażaka dotychczas. Zatem do przeniesienia w tym trybie niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek: likwidacji stanowiska i braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że uzyskanie statusu strażaka, w wyniku mianowania do Służby w Państwowej Straży Pożarnej powoduje, że oprócz szczególnych uprawnień, nakłada się na niego także ograniczenia i obowiązki nieznane w innych stosunkach prawnych. Decydując się zatem na podjęcie służby, strażak musi liczyć się z większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co wiąże się także z możliwością jego przeniesienia, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ administracyjny dostatecznie rozważył interes skarżącego i sytuację, w jakiej się znalazł, na co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.

Stwierdzić bowiem należy, że samo niezadowolenie skarżącego z prowadzonej polityki kadrowej i niezgadzanie się z nią, nie może stanowić skutecznego argumentu do uznania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Jak bowiem zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący na rozprawie oświadczył, że gdyby była możliwość pełnienia służby na stanowisku w korpusie oficerskim, ale w innej jednostce Państwowej Straży Pożarnej, co wiązałoby się z dojazdami, to nie widzi on możliwości pełnienia służby poza jednostką w S.

Zatem w związku z tym oraz z okolicznością, że na dzień reorganizacji jednostki, w której skarżący pełnił służbę, nie było dla niego stanowiska równorzędnego, uznać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. art. 38 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.