Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 229/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 01 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o. o . na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania informacji, oddala skargę /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ J.Stankowski /-/ P.Miładowski


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. nr [...] działając na podstawie m.in. art. 219 kpa i art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027) odmówił wydania "W." sp. z o.o. w Łodzi informacji z ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości położonych na terenie powiatu kaliskiego należących do Tomasza R.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podnosił, że informacje o jakie wystąpił działający w imieniu spółki prezes jej zarządu, a dotyczące gruntów budynków i lokali oraz numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów prowadzonych dla tych nieruchomości należących do Tomasza R. zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są jawne.

Jednak we wniosku nie wskazano konkretnych działek ewidencyjnych, dla których organ do spraw ewidencji gruntów i budynków powinien podać żądane informacje. W ocenie organu złożony wniosek w istocie dotyczył ustalenia majątku dłużnika, a ta czynność należy do zakresu prawa cywilnego i nie można jej dochodzić w postępowaniu administracyjnym.

Według Starosty do wyjawienia majątku dłużnika właściwy jest sąd powszechny.

Na powyższe postanowienie spółka "W." wniosła zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem.

Strona żaląca podnosiła, że stosownie do art. 217 i art. 218 kpa organ prowadzący ewidencję ma obowiązek udzielenia informacji znajdującej się w jego posiadaniu. Generalnie organ nie ma podstaw, aby badał motywy działania wnioskodawcy w tej sprawie i nie ma przepisów prawa, które zabraniałyby wierzycielowi poszukiwanie majątku dłużnika.

Żalący podnosił także, iż z treści art. 797 kpc wyraźnie wynika, że komornik działa na wniosek wierzyciela (w którym wskazać należy sposób egzekucji, czyli nieruchomości z której komornik ma prowadzić egzekucję), a ponadto do wniosku należy dołączyć tytuł wykonawczy (który potwierdza interes prawny wierzyciela w dochodzeniu określonej wierzytelności). Żądanie strony nie narusza także przepisów regulujących ochronę danych osobowych.

Rozpoznając zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu postanowieniem 16 lutego 2009 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia akcentując dodatkowo, że zgodnie z art. 24 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawową formą udzielenia pisemnych informacji z ewidencji gruntów i budynków jest stosowny wypis. Pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające dane z operatu ewidencji gruntów i budynków przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu postanowień działu VII kpa. Z zapisów art. 218 § 1 kpa wynika, że organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Z kolei art. 217 kpa przewiduje dwie podstawy wydania zaświadczenia. Pierwsza dotyczy potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, jeżeli wymaga tego stosowny przepis prawa. W takim przypadku organ wydaje zaświadczenie nie badając interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, gdyż ów interes jest z góry ustalony stosownym przepisem prawa. W drugim przypadku (§ 2 pkt 2 omawianej jednostki redakcyjnej) organ zobowiązany jest stwierdzić, czy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Tymczasem w tej sprawie strona ubiegająca się o zaświadczenie nie posiada interesu prawnego w tej sprawie, jest to bowiem interes faktyczny, a nie prawny. Sam nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wraz z klauzulą wykonalności nie przesądza o istnieniu interesu prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze wskazaniem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać czynności organu. Fakt, że przeciwko dłużnikowi ma być wszczęte lub toczy się postępowanie egzekucyjne nie oznacza istnienia interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia dotyczącego nieruchomości mogącej stanowić własność dłużnika.

Według organu odwoławczego żaden przepis prawa nie obliguje wierzyciela do dostarczenia organom egzekucyjnym zaświadczeń organów administracji publicznej wskazujących składniki majątku dłużnika. Przywoływany przez żalącego art. 797 kpc obliguje jedynie do wskazania należnego świadczenia i sposobu egzekucji. Wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie poszczególnych składników majątku dłużnika. Zatem w przypadku, gdy przedmiotem żądania nie jest w istocie uzyskanie zaświadczenia określonej treści, lecz poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników właściwym nie są organy administracyjne, lecz komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny jako organy egzekucyjne. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje instytucje wyjawienia majątku dłużnika (art. 913-920 kpc). W przedmiotowej sprawie żalący się sam wykazywał, że informacje o nieruchomościach dłużnika zostaną wykorzystane w postępowaniu egzekucyjnym, a załączając do wniosku nakaz zapłaty wraz z klauzulą określił, że motywem działania jest poszukiwanie majątku dłużnika.

Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego ustalają zasady udostępniania danych z rejestru ewidencji gruntów i budynków, w szczególności określając zasady ich jawności, ale tylko w odniesieniu do informacji o gruntach, lokalach i budynkach. Punktem wyjścia do uzyskania danych jawnych powinna być zawsze konkretna nieruchomość.

Uzyskanie informacji z ewidencji gruntów i budynków nie może służyć ustaleniu majątku dłużnika, bo to winno być wyłącznie przedmiotem postępowania cywilnego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "W." sp. z o.o.

Skarga i uzupełniające ją pismo strony z 7 kwietnia 2009 r. zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 20-24 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 218 kpa poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, a w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji jawnej, prowadzonej przez organ administracji ewidencji gruntów, a nadto § 17,§ 22-25, § 29, § 32, § 73 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 9 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454 z 2001 r. – dalej rozporządzenia), art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 o ochronie danych osobowych oraz art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich nie zastosowanie. Skarżąca zarzuca także naruszenie proceduralne w szczególności art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa, w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Kaliskiego oraz zwrocie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Zaskarżony akt nie narusza bowiem prawa materialnego, a w toku postępowania organy administracji publicznej obu instancji nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu istotnie wypływającym na wynik sprawy, powodującym konieczność wyeliminowania zakwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Trafnie organ odwoławczy wskazywał, iż przedmiotowy wniosek podlegał rozpoznaniu w formach uregulowanych przepisami prawa materialnego w przedmiotowym wypadku ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności co do trybu wydawania zaświadczeń. Z przepisów kpa oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba nie będąca właścicielem nieruchomości, a ubiegająca się o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego (forma udostępnienia znajdujących się w operacie danych) musi wykazać swój interes prawny, aby stosowne poświadczenie uzyskać. Wbrew stanowisku skarżącego z faktu posiadania nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie można wywodzić posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Z treści wniosku strony wynika, że na podstawie załączonego tytułu wykonawczego po pierwsze żądane informacje są niezbędne do przeprowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego, a po wtóre mają służyć ustaleniu nieruchomości dłużnika na potrzeby tegoż postępowania.

Także w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę tak skonstruowany i uzasadniony wniosek świadczy wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji również w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 kpa. Powszechnie przyjmuje się zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe przyznające jednostce uprawnienie do konkretnych korzyści, które można w określony sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Zasadniczo ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o materialno-prawnym charakterze między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Strona dążąca do wykazania owego związku musi wykazać, że zastosowanie powyższej normy może mieć wpływ na sytuację materialno-prawną. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności tej sprawy zauważyć należy, że przedmiotem żądania skarżącego w istocie nie jest uzyskanie zaświadczenia o konkretnej treści, lecz uzyskanie informacji zawartych w dokumencie stanowiącym podstawę poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika. Tymczasem punktem wyjścia do uzyskania żądanych danych musi być konkretna nieruchomość, a nie nazwisko właściciela, współwłaściciela, użytkownika wieczystego konkretnej nieruchomości.

W tych okolicznościach organy orzekające słusznie uznały, że do czynności, które ze swej istoty koncentrują się wokół cywilnego postępowania egzekucyjnego właściwy jest komornik względnie sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Generalnie bowiem skarżący może realizować swoje prawa poprzez inicjację stosownych postępowań dotyczących stanu majątku dłużnika w trybie procedury cywilnej (kpc). Tymczasem nie można przepisów procedury postępowania cywilnego dotyczących postępowania egzekucyjnego uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony. Poszukiwanie majątku nieruchomego dłużników nie należy do procedury sądu administracyjnego lecz uregulowane jest przepisami art. 913, 921 kc. Wbrew wywodom "W." spółki z o.o. procedura cywilna (art. 797 kpc) nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających stan majątkowy dłużnika (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 marca 2008 r. I SA/Po 102/08). W wyroku z 22 lutego 2007 r. w sprawie I OSK 560/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzyskanie żądanych przez stronę dokumentów jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego, a kategoria interesu prawnego jest kategorią materialno-prawną. Tymczasem strona skarżąca takiej podstawy materialno-prawnej skutecznie nie wykazała. Reasumując prawidłowo organy administracji publicznej przyjęły, że przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego ustalają zasady udostępniania danych z rejestru ewidencji gruntów i budynków, określają zasady ich jawności, ale tylko w odniesieniu do informacji o gruntach, lokalach i budynkach. Punktem wyjścia do uzyskania danych jawnych powinna być zawsze konkretna nieruchomość. Niewadliwa jest też konstatacja, iż uzyskanie informacji z ewidencji gruntów i budynków nie może służyć ustaleniu majątku dłużnika, bo to jest wyłącznie przedmiotem postępowania cywilnego (podobnie wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych o sygn. akt: II SA/Gl 1054/07, II SA/Gl 1055/07, III SA/Gd 150/08, III SA/Wr 599/07). W tych okolicznościach skoro nie istnienia ani podstawa materialno-prawna, do potwierdzenia żądanych informacji, a skarżący nie wykazał przy tym istnienie interesu prawnego to nie było podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku spółki z o.o. "W." w Łodzi. Tym samym zaskarżona decyzja znajduje potwierdzenie w obowiązującym porządku prawnym (art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 217, 218 kpa) i wbrew stanowisku strony skarżącej nie ma dostatecznych powodów by wyeliminować ją z obrotu prawnego. Sąd nie doszukał się też w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia norm konstytucyjnych. Decyzję oparto na obowiązującym prawie, strona nie została pozbawiona ochrony przysługującego jej prawa majątkowego. Wbrew też zarzutom skargi sprawa została należycie wyjaśniona i rozważona (art. 7, 77, 80 kpa), a podjęte w niej rozstrzygnięcie wskazując właściwe podstawy zostało też należycie i zgodnie z regułami art. 107 § 3 kpa uzasadnione.

Taki stan rzeczy prowadzi zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) do oddalenia skargi.

/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/J. Stankowski /-/P. Miładowski

za nieobecnego sędziego

/-/J. Stankowski

AT/MZ