Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 485/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 5, par. 13v ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 6, ust. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 58 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 4 października 2019 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (dalej "Kierownik ARiMR", "Organ I instancji") wpłynął wniosek "A" sp. z o.o. (dalej "Spółka", "Skarżąca") o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W sekcji VIII wniosku Spółka oświadczyła, że posiada ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny.

W sekcji IX wniosku Spółka wskazała, że wnioskuje o pomoc publiczną, udzielaną na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 193 z 1.7.2014, str. 1-75), tj. w przypadku gdy szkody wyniosły powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech ostatnich lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

W części B sekcji IX.II wniosku pt.: "Pomoc publiczna" strona wniosła oudzielenie pomocy finansowej do powierzchni 100,70 ha upraw rolnych (z wyłączeniem użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi. Spółka złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że jej gospodarstwo rolne jest położone na obszarach z ograniczeniami naturalnymi i że nie otrzymała odszkodowania z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, huragan, grad, deszcz nawalny, przymrozki wiosenne lub powódź w 2019 r. w uprawach rolnych.

Do wniosku Spółka załączyła oświadczenie o liczbie posiadanych, w dniu szacowania szkód przez komisję, zwierząt, wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody oraz potwierdzony przez Wojewodę protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Ponadto Spółka załączyła do wniosku umowy ubezpieczenia nr [...] oraz [...] upraw rolnych z dnia 3 lipca 2019 r. zawarte z Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych [...] na okres ubezpieczenia od 17 lipca 2019 r. do 15 września 2019 r.

Decyzją z dnia 15 października 2019 r. przyznał Spółce pomoc finansową o wartości brutto 20.175,- zł, stanowiącej równowartość 4.695,24 euro, do szkód powstałych w uprawach rolnych obejmujących co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy rolnej.

W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że pomoc finansową przyznano w części, ponieważ w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk. Zgodnie z protokołem wystąpienie szkody datowane jest na dzień 1 maja 2019 r., natomiast ubezpieczenie zostało zawarte w dniu 3 lipca 2019 r. W związku z powyższym pomoc została pomniejszona o 50%. Ponadto Organ I instancji wskazał, że zadeklarowana we wniosku działka ewidencyjna nr [...] znajduje się w Rejestrze Zasobów Własności Rolnej Skarbu Państwa i na dzień 31 maja 2019 r. nie została zawarta umowa dzierżawy. Wobec powyższego ww. działka została wykluczona z pomocy.

W odwołaniu od ww. decyzji Spółka podniosła, że w identycznym stanie faktycznym Kierownik ARiMR wydał decyzję przyznającą pomoc bez sankcji. W jej opinii Organ I instancji dokonał błędnej oceny okresu ubezpieczenia, albowiem data wystąpienia suszy jest datą środkową wpisaną w protokole przez komisję suszową i nie ma możliwości zapisania jej w widełkach czasowych. Susza zaś występowała od marca do sierpnia. Zdaniem Spółki polisa ubezpieczeniowa powinna być ważna w dniu przybycia komisji do gospodarstwa rolnego. Spółka podniosła, że z ostrożności procesowej w protokole dokonała zmiany daty na 20 lipca 2019 r.

Zdaniem Spółki, Organ I instancji błędne nie przyznał jej pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...], skoro zawarła z P. W. umowę użyczenia tej działki, zaś użyczający posiada umowę dzierżawy ww. działki do 2021 r. Do odwołania Spółka załączyła protokół z oszacowania szkód.

W dniu 9 grudnia 2019 r. Spółka zapoznała się z aktami sprawy. W dniu 24 grudnia 2019 r. do Dyrektora wpłynęło pismo Spółki, w którym wskazano, że w materiale dowodowym znajduje się pismo z KOWR, które narusza przepisy określone w RODO w kwestii praw P. W. Spółka wniosła o dołączenie do akt sprawy decyzji wydanej przez Kierownika ARiMR w sprawie "B" sp. z o.o. oraz o pisemne zapytanie o interpretację przywołanego członka komisji J. B. i Kierownika ARiMR w S. W ocenie Spółki niedopuszczalne jest kwestionowanie przez ARiMR prawomocnej decyzji komisji powołanej przez Wojewodę. W związku z powyższym wniosła o uzyskanie pisemnej informacji od Wojewody.

W piśmie z dnia 7 grudnia 2019 r., Spółka wskazała, że Dyrektor nie odniósł się do zarzutów odwołania, a co gorsza wchodzi w kompetencje Komisji powołanej przez Wojewodę i kwestionuje jej prawomocne orzeczenia.

W kolejnym piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r. Spółka wniosła o wydłużenie terminu rozpatrzenia sprawy o 60 dni, celem umożliwienia jej złożenia korekty protokołu z oszacowania szkód. Jednocześnie, w odrębnym piśmie Spółka uzupełniła materiał dowodowy o: (1) umowę dzierżawy z 4 września 2000 r. pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W. wraz z załącznikami i Aneksem z 13 sierpnia 2015 r., (2) wniosek P. W. o rozłożenie należności na raty z dnia 20 lutego 2019 r., (3) pismo Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w P. z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie rozwiązania umowy dzierżawy, (4) wniosek P. W. z dnia 18 kwietnia 2019 r. o przywrócenie terminu do złożenia pisma o rozłożenie należności na raty, (5) odpowiedź P. W. z dnia 18 kwietnia 2019 r. na pismo z dnia 4 kwietnia 2019 r. (6) pismo Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 16 maja 2019 r. oraz z dnia 1 lipca 2019 r., (7) odwołanie P. W. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa; (8) pismo Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 3 października 2019 r., (9) odwołanie z dnia 15 października 2019 r. P. W. od pisma z dnia 3 października 2019 r. Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 marca 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. (dalej "Dyrektor") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej "k.p.a." w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) w zw. z § 13v rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), dalej Rozporządzenie RM" po rozpatrzeniu odwołania Spółki od ww. decyzji Kierownika ARiMR z dnia 15 października 2019 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie Dyrektora § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM w swoim literalnym brzmieniu ustalając przesłankę pomniejszenia pomocy nie odnosi się do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz do samego faktu ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody. Przepis ten należy zatem odnieść tylko do okresu trwania ubezpieczenia, czyli okresu ubezpieczenia wskazanego w dokumencie, a nie do okresów karencji czy terminów odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przypadku danego rodzaju szkody. Z uwagi na powyższe Dyrektor stwierdził, że okres trwania ubezpieczenia determinuje fakt ubezpieczenia upraw. Data rozpoczynająca okres ubezpieczenia, która jest równocześnie datą objęcia Strony ochroną jest wskazana w dokumencie ubezpieczenia. Zaś zgodnie z polisami nr [...] oraz [...] okres ubezpieczenia rozpoczyna się 17 lipca 2019 r. a kończy 15 września 2019 r.

Dyrektor wskazał, że stosownie do § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM należy przyjąć za dzień wystąpienia szkody - dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez Komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

W przedmiotowej sprawie Spółka w postępowaniu administracyjnym przed Organem I instancji złożyła protokół, w którym jako dzień wystąpienia szkody podano 1 maja 2019 r. Następnie, w postępowaniu odwoławczym Spółka przedłożyła egzemplarz tego samego protokołu z ręcznie naniesionymi poprawkami w zakresie wskazania dnia wystąpienia szkody, określając go na 20 lipca 2019 r. W związku z powyższym Dyrektor skontaktował się z Wojewodą w celu potwierdzenia aktualnej daty wystąpienia szkód. W odpowiedzi Wojewoda potwierdził, jako datę wystąpienia szkód 1 maja 2019 r. Z uwagi na powyższe protokół dostarczony przez Spółkę wskazujący datę 20 lipca 2019 r. nie jest wiarygodnym dowodem w sprawie.

Dyrektor powołując się na definicję zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 477), dalej "ustawa o ubezpieczeniu upraw", wskazał, że bazując na danych z raportów opublikowanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (dalej "IUNG"), szkody w uprawach Spółki powstały w okresie sześciodekadowym obejmującym dni od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. Stąd podana przez komisję ds. oszacowania szkód w uprawach rolnych w gospodarstwie Spółki data wystąpienia szkody: 1 maja 2019 r.

Dyrektor podkreślił, że w przypadku niekorzystnego zjawiska meteorologicznego mającego charakter okresowy, interpretując przepisy ustawy o ubezpieczeniach upraw oraz przepis § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, za dzień wystąpienia szkody należy rozumieć dzień początkowy sześciodekadowego okresu, w którym nastąpił spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, gdyż to od tego dnia szkody w uprawach zaczęły powstawać. Bez znaczenia jest w przedmiotowej sytuacji dzień szacowania szkód przez komisję, gdyż w tej dacie szkody już istniały, zaś komisja jedynie dokonała ich oszacowania oraz wskazała datę jej powstania. Na marginesie Dyrektor wskazał, że protokołu wynika, że Spółka poniosła stratę w uprawie rzepaku i rzepiku ozimym oleistym na powierzchni 13,92 ha. Z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej dostępnego na stronie [...] wynika, że w dniach 1 czerwca do 31 lipca 2019 r. susza nie dotknęła uprawy rzepaku. W związku z powyższym termin wystąpienia szkód nie mógł przypadać na dzień 20 lipca 2019 r. Pomniejszenie pomocy jest zatem uzasadnione, ponieważ 1 maja 2019 r., a więc w dniu wystąpienia szkody uprawy nie były ubezpieczone. Okres ubezpieczenia wskazany w polisach nie pokrywa się z datą wystąpienia szkód określoną w pkt 3 protokołu. Zaś pomoc w pełnej wysokości przysługuje producentowi rolnemu, który posiada ubezpieczenie w dniu wystąpienia szkody.

Ustosunkowując się do kwestii nieprzyznania pomocy do działki ewidencyjnej nr [...] Dyrektor zaznaczył, że zgodnie z pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. przesłanym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w P. umowa dzierżawy z dnia 4 września 2000 r. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Ponadto od dnia rozwiązania umowy dzierżawy nie została zawarta żadna umowa cywilnoprawna na użytkowanie ww. działki. Z powyższego wynika, że od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do użytkowania ww. działki.

Odnosząc się do zarzutu Spółki dotyczącego naruszenie przepisów RODO Dyrektor wskazał, że w jego kompetencji nie mieści się dokonywanie oceny, czy KOWR udostępniając dokument na potrzeby postępowania administracyjnego naruszył przepisy RODO.

Dyrektor nie zgodził się ze Spółką, że niedopuszczalne jest kwestionowanie prawomocnych orzeczeń komisji powołanej przez Wojewodę. W jego ocenie protokół nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a. Obowiązek przedłożenia protokołu nie oznacza braku uprawnień organów ARiMR do weryfikacji w toku dalszego postępowania.

Za niezasadny Organ uznał wniosek o dokonanie interpretacji przepisów przez członka komisji ds. oszacowania szkód, bowiem o tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, nie zaś subiektywne przekonanie strony. Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę.

Organ zauważył, że dokumenty przedłożone przez producenta dnia 16 stycznia 2020 r. stanowią potwierdzenie faktów, które zostały ustalone przez Kierownika ARiMR w toku postępowania dowodowego. W związku z powyższym Dyrektor uznał ustalony przez Kierownika Biura Powiatowego stan faktyczny za udowodniony. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że na dzień 1 maja 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce, zatem należało ją wykluczyć z uzyskania pomocy z tytułu szkód spowodowanych wystąpieniem negatywnego zjawiska meteorologicznego.

Odnosząc się do zarzutu Spółki, że w identycznym stanie faktycznym Kierownik ARiMR wydał decyzję przyznającą pomoc bez sankcji, Dyrektor wskazał, że sam fakt wydania takiej decyzji w sprawie zbliżonej stanem faktycznym nie jest wystarczający do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo poinformował, że powoływana przez Spółkę decyzja została uchylona.

Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do tutejszego Sądu. W ocenie Skarżącej decyzja jest błędna i stronnicza. Dyrektor podtrzymał błędną i negatywną w skutkach decyzję Kierownika ARiMR, która jest oparta na jednostronnych oświadczeniach stron niemających żadnego oparcia w wyrokach sądowych.

Spółka wskazała, że przeprowadzone pozytywnie dla beneficjenta kontrole na miejscu nie zostały ujawnione lub nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Beneficjent spełnił wszystkie wymogi dotyczące pomocy, tj. prowadził zgłoszoną w wniosku uprawę, dokonał obowiązkowych ubezpieczeń powyżej 50 % i jest nadal w posiadaniu nieruchomości i ma do niej tytuł prawny.

Skarżąca wskazała, że pozytywna dla innego beneficjenta decyzja w tej samej sprawie lecz rozpatrywana przez Kierownika ARiMR została uchylona tylko i dlatego ze posiadała dużą moc dowodową. Z uwagi na powyższe Spółka wniosła o przychylenie się do skargi i nakazanie ARiMR wypłacenie zaległości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W dniu 16 października 2020 r. do Sądu wpłynęło niepodpisane pismo Dyrektora Zarządzającego Spółki z wnioskiem o odroczenie rozprawy do czasu zmiany zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 maja 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy zasadnie uznały, że Skarżącej przysługuje jedynie częściowa pomoc finansowa z tytułu szkody w uprawach rolnych spowodowanej wystąpieniem w 2019 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

Zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody spowodowane przez suszę w 2019 r. zostały określone w przepisach Rozporządzenia RM, wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 193 z dnia 01.07.2014 r.).

Zgodnie z § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Stosownie do § 13v ust. 4 Rozporządzenia RM, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Zgodnie z § 13v ust. 6 Rozporządzenia RM, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

Zgodnie z § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Przepis ten wprost uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw, od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Zatem z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że pomniejszenie pomocy odnosi się do sytuacji braku umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody.

Istotne z punktu zastosowania ww. przepisu było zatem ustalenie okresu trwania ubezpieczenia wynikającego z polisy oraz ustalenia daty powstania szkody.

Z literalnego brzmienia § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM wynika, że przy ustalaniu przesłanki pomniejszenia pomocy nie ma znaczenia moment zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz ważny jest fakt ubezpieczania upraw w dniu wystąpienia szkody. Przepis ten należy zatem odnieść tylko do okresu trwania ubezpieczenia, czyli okresu ubezpieczenia wskazanego w dokumencie, a nie do okresów karencji czy terminów odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przypadku danego rodzaju szkody.

Należy zauważyć, że okres trwania ubezpieczenia determinuje fakt ubezpieczenia upraw. Tym samym data rozpoczynająca okres ubezpieczenia, która jest równocześnie datą objęcia Strony ochroną jest wskazana w dokumencie ubezpieczenia.

Na podstawie dołączonych do akt polis nr [...] oraz [...] organy ustaliły, że okres ubezpieczenia rozpoczyna się 17 lipca 2019 r. a kończy 15 września 2019 r. Z tymi ustalenia mi należy się zgodzić. Zatem w kolejnym kroku należało odnieść powyższy okres ubezpieczenia do dnia wystąpienia szkody.

Stosownie do § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM należy przyjąć za dzień wystąpienia szkody - dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez Komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

W przedmiotowej sprawie Spółka złożyła protokół, w którym jako dzień wystąpienia szkody wskazano 1 maja 2019 r. Następnie przedłożyła egzemplarz tego samego protokołu z ręcznie naniesionymi poprawkami, z datą wystąpienia szkody 20 lipca 2019 r. W ocenie Sądu, nie można jak chce tego Spółka przyjąć późniejszej daty powstania szkody, skoro w zatwierdzonym przez Wojewodę protokole widnieje data 1 maja 2019 r. jako data wystąpienia szkód.

Wskazać trzeba, że pomoc finansowa w niniejszej sprawie wnioskowana jest z uwagi na szkody dokonane przez suszę. Susza zdefiniowana została w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 477). Zgodnie z tym przepisem pojęcie to oznacza szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. W myśl ust. 5 ww. artykułu, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Podkreślenia wymaga, że dla ustalenia, czy doszło do suszy określonej w cyt. art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw, miarodajne są jedynie dane ww. Instytutu.

W przedmiotowej sprawie data 1 maja 2019 r. stanowi dzień początkowy okresu sześciodekadowego, w którym zgodnie z raportami IUNG w gminach D. i D. wystąpiło zagrożenie suszą rolniczą we wszystkich rodzajach upraw zgłoszonych przez Skarżącą we wniosku o przyznanie pomocy. Bazując na danych z raportów opublikowanych przez IUNG, szkody w uprawach Spółki powstały w okresie sześciodekadowym obejmującym dni od 1 maja 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. Stąd prawidłowa jest podana przez Komisję data wystąpienia szkody: 1 maja 2019 r.

Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że w przypadku niekorzystnego zjawiska meteorologicznego mającego charakter okresowy, interpretując przepisy ustawy o ubezpieczeniach upraw oraz przepis § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, za dzień wystąpienia szkody należy przyjąć dzień początkowy sześciodekadowego okresu, w którym nastąpił spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, gdyż to od tego dnia szkody w uprawach zaczęły powstawać. Tym samym bez znaczenia jest w przedmiotowej sytuacji dzień szacowania szkód przez Komisję, gdyż w tej dacie szkody już istniały, zaś Komisja jedynie dokonała ich oszacowania oraz wskazała datę jej powstania. Z tego też względu jako datę powstania szkód nie można było uznać wskazanego przez Spółkę dnia 20 lipca 2019 r.

Zasadnie Dyrektor dostrzegł, że z protokołu wynika, że Spółka poniosła stratę w uprawie rzepaku i rzepiku ozimym oleistym na powierzchni 13,92 ha. Z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej dostępnego na stronie [...] wynika, że w dniach 1 czerwca do 31 lipca 2019 r. susza nie dotknęła uprawy rzepaku. Zatem szkoda nie mogła wystąpić w dniu 20 lipca 2019.

Z uwagi na powyższe prawidłowo Dyrektor stwierdził, że pomniejszenie pomocy było uzasadnione, ponieważ 1 maja 2019 r., a więc w dniu wystąpienia szkody (a także przez cały okres jej trwania 01.05.2019 do 30.06.2019 r.) uprawy nie były ubezpieczone, albowiem jak wskazano wyżej z załączonych polis wynikał okres ubezpieczenia: od 17 lipca 2019 r. do 15 września 2019 r. Powyższe oznacza, że okres ubezpieczenia wskazany w polisach nie pokrywa się z datą wystąpienia szkód określoną w pkt 3 protokołu. Skoro zatem pomoc w pełnej wysokości przysługuje producentowi rolnemu, który posiada ubezpieczenie w dniu wystąpienia szkody, zaś Skarżąca takiego ubezpieczenia nie posiadała, uznać należało, że nie spełniła ona warunku wynikającego z § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM dotyczącego ubezpieczenia, albowiem w dniu wystąpienia szkody uprawy nie były ubezpieczone. Tym samym decyzja w powyższym zakresie jest prawidłowa.

Odnosząc się do kolejnej kwestii, tj. nieprzyznania pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...] należy wskazać, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako akredytowana agencja płatnicza, jest zobligowana do koordynacji poszczególnych działań w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz programów pomocy skierowanych do przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze rolnictwa, co wynika z art. 58 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) (Dz.U. L z dnia 20 grudnia 2013 r.) ARiMR upoważniona jest do sprawdzania m.in. spójności danych zawartych we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy z danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Tym samym prawidłowo Organ I instancji dokonał analizy kwestii, czy na dzień powstania szkód Spółka posiadała tytuł prawny do nieruchomości. W niniejszej sprawie organy uznały, że Spółka nie posiada tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżąca zaś przeciwstawia twierdzeniom organów okoliczność, że posiada i użytkuje sporną działkę.

W tym sporze rację trzeba przyznać organom, albowiem przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w dnia 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Tym samym uznać należało, że na dzień 1 maja 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć Skarżącej gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce, co oznacza, iż należało ją wykluczyć z uzyskania pomocy finansowej z tytułu szkód spowodowanych wystąpieniem negatywnego zjawiska meteorologicznego. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy spornej działki odpadł tytuł prawny do działki, którym dotychczas legitymował się P. W., a Spółka nie przedłożyła dowodów przeczących ustaleniom organów administracji. Ponieważ w kwietniu 2019 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P. W., to wtedy wygasło także prawo Spółki wynikające z umowy użyczenia. Dalsze użytkowanie gruntu może jedynie świadczyć o bezumownym posiadaniu, niemającym oparcia w żadnym tytule prawnym. Zatem należało uznać, że na dzień powstania szkody, tj. 1 maja 2019 r. Spółka nie miała tytułu prawnego do nieruchomości. Z tego względu zasadnie organy wykluczyły ww. działkę z uzyskania pomocy finansowej z tytułu szkód.

Odnosząc się do zarzutu uchylenia pozytywnej decyzji w identycznym stanie faktycznym, należy wyjaśnić, że sprawa ta wykracza poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej i nie może podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu.

Reasumując, w niniejszej sprawie organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.

Końcowo odnosząc się do wniosku Spółki o odroczenie rozpoznania sprawy należy wskazać, że wniosek spełniający wymogi formalne wpłynął do Sądu w dniu 20 października 2020 r., jednak nastąpiło to już po wydaniu wyroku, wobec czego wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Jednocześnie zasygnalizowania wymaga, że jeśli Strona chciała przedstawić dodatkową argumentację na poparcie swego stanowiska, to nic nie stało na przeszkodzie, aby w toku postępowania składała pisma procesowe.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.