Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1753/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.134, art.135, art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.art.21 ust.2 pkt 3, art.22 ust.2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: §2 ust.1, §3 ust.2, §4 ust.5
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1444
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju  Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art.4 ust.8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2013 r. "M." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej: Wnioskodawca, Spółka, Skarżąca) złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wnioskowi został nadany numer [...].

Wniosek dotyczył przyznania pomocy na [...].

Celem planowanej inwestycji miałoby być prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie:

-[...].

Wniosek poddany został ocenie pod katem spełniania warunków przyznania pomocy.

W jej wyniku Agencja pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...], wydanym na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) odmówiła przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych/ niespełnienie warunków określonych w § 3 ust. 2 pkt 2 oraz § 4 ust 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach Działania 123 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1444 z p. zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Agencja wskazała, że w wyniku analizy dostarczonych przez Wnioskodawcę, w związku z ubieganiem się o przyznanie pomocy, dokumentów jak również w wyniku weryfikacji, złożonego w tym samym naborze przeprowadzonym w roku 2013 przez A. z o.o., wniosku o przyznanie pomocy o znaku sprawy [...], Agencja stwierdziła , iż stworzono sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci przyznania pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" PROW 2007-2013, w kwocie przekraczającej limit pomocy dopuszczalny w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013.

Organ uznał , że powyższe stoi w sprzeczności z § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013.

Podstawę uzasadniającą powyższe stwierdzenie, zdaniem organu stanowiły następujące ustalenia poczynione w odniesieniu do Wnioskodawcy - M. Sp. z o.o oraz podmiotu A.Sp. z o.o.. na podstawie analizy dokumentacji przedłożonej przez spółki:

1. Istnienie powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy A. Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o.

a) 100% udziałów w obydwu podmiotach pozostaje w posiadaniu M.Sp. z o.o.

b) M.Sp. z o.o. objęła 100% udziałów w kapitale obydwu podmiotów w pierwszej połowie roku 2013 tj. w roku, w którym złożone zostały wnioski o przyznanie pomocy przez obydwa podmioty. Do tego czasu jedynymi udziałowcami M. Sp. z o.o. oraz A.Sp. z o.o. pozostawali Z. G. i A. M. W pierwszej połowie 2013 r. dokonano również zmian w zarządach M. Sp. z o.ooraz A.Sp. z o.o. Funkcję prezesa i wiceprezesa zarządów obydwu spółek, do czasu zmiany w 2013 roku, pełnili Z. G. i A.M.

c) Prezesem zarządu M.Sp. z o.o. (tj. jedynego udziałowca M. Sp. z o.o. i A.Sp. z o.o.) jest Z. G. Funkcję prokurenta samoistnego pełni w tym podmiocie natomiast A.M.

2. Istnienie powiązań osobowych z podmiotem, któremu przyznana została pomoc w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013 w związku z aplikowaniem przez niego o pomoc w ramach naborów wniosków przeprowadzonych w roku 2009 oraz 2010. Z. G.i A.M. są jedynymi udziałowcami i jednocześnie jedynymi członkami zarządu M Sp. z o.o., któremu ARiMR z dniem podpisania umów przyznania pomocy nr [...] oraz nr [...] przyznała wsparcie w łącznej kwocie ponad [...] zł. Siedziba M. Sp. z o.o. jest również zlokalizowana w [...].

3. Celem operacji objętej wnioskiem o przyznanie pomocy nr [...] złożonym przez M. Sp. z o.o. jest uruchomienie [...]. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie w ramach kodu [...] (...).

Z kolei celem operacji A. Sp. z o.o.objętej wnioskiem nr [...] jest uruchomienie [...]. Zgodnie z pkt 13.3 wniosku o przyznanie pomocy nr [...], produktami planowanymi do wytwarzania w ramach operacji, o wsparcie której ubiega się A.Sp. z o.o. są [...].

Zgodnie z opisem w Biznes Planie złożonym w ARiMR przez A.Sp. z o.o., w nowobudowanym [...]. Natomiast, zgodnie z załączonym do wniosku nr [...] Biznes Planem, w planowanym do uruchomienia przez M. Sp. z o.o. zakładzie prowadzona będzie działalność polegająca na [...].

Zgodnie z technologią wytwarzania [...], co zostało opisane również w Biznes Planach złożonych w ARiMR przez obydwa podmioty, należy zdaniem Agencji jednoznacznie stwierdzić, że część procesu wytwarzania [...] będzie prowadzone w A.Sp. z o.o. Dalszy proces produkcji, polegający na [...] będzie kontynuowany w M. Sp. z o.o. Procesy produkcyjne prowadzone w sąsiadujących ze sobą zakładach stanowią integralną całość produkcji [...].

Organ stwierdził tym samym, że jeden proces produkcyjny został sztucznie podzielony pomiędzy dwa zakłady, a wobec powyższego, bez wątpienia do podziału procesu produkcyjnego doszło jedynie z uwagi na możliwość ubiegania się o pomoc finansową. W sytuacji braku możliwości pozyskania dotacji, zdaniem Agencji nie podjęto by - nie mającej ekonomicznego i organizacyjnego uzasadnienia - decyzji o podziale inwestycji na dwa zakłady.

4.M. Sp. z o.o oraz A. Sp. z o.o. ubiegają się o pomoc w kwocie [...] zł każdy tj. w maksymalnej wysokości, jaka może zostać przyznana jednemu beneficjentowi w okresie realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.

5.Operacje (przedsięwzięcia inwestycyjne), będące przedmiotem wniosków o przyznanie pomocy złożonych przez M. Sp. z o.o. (wniosek o znaku sprawy [...]) i A. Sp. z o.o. (wniosek o znaku sprawy [...]) są zlokalizowane na sąsiadujących ze sobą działkach w gminie [...]. Miejscem realizacji operacji, o wsparcie której ubiega się M. Sp. z o.o. jest działka nr [...], zaś operacja realizowana przez A. Sp. z o.o. jest zlokalizowana na działce [...].

6.Siedziby obydwu podmiotów A. Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o. zlokalizowane są w [...].

7.Dotychczasowa działalność M. Sp. z o.o. i A.Sp. z o.o. i polegała na [...]. Dopiero w wyniku sfinalizowania operacji będących przedmiotem wniosków nr [...] oraz [...] spółki te rozpoczną aktywność w obszarze produkcji serów (A.Sp. z o.o.) oraz ich składowania i dystrybucji (M. Sp. z o.o.).

Agencja wskazała też, że nie bez znaczenia dla konstatacji o stworzeniu sztucznych warunków przyznania pomocy pozostaje również aspekt przejęcia przez M.Sp. z o.o. całości udziałów w obydwu podmiotach tj. A.Sp. z o.o. i M. Sp. z o.o. w roku przeprowadzenia naboru wniosków o przyznanie pomocy dla działania Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013 tj. w roku 2013, choć spółki te prowadziły działalność od 2002 roku. M.Sp. z o.o. zarejestrowana została w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...].10.2012 r., a do Rejestru grup producentów rolnych wpisana została decyzją Marszałka Województwa [...] z początkiem lutego 2013 r. W tym miejscu organ zauwazył , iż spółkom kapitałowym, w których grupy producentów rolnych dysponują bezpośrednio wszystkimi głosami na walnym zgromadzeniu wspólników albo zgromadzeniu akcjonariuszy przysługują preferencyjne zasady ubiegania się o przyznanie pomocy. Przywilej ten dotyczy kolejności ubiegania się o pomoc przez takie podmioty i wynika z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia MRiRW.

Biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności: powiązania kapitałowe pomiędzy Wnioskodawcą, a A. Sp. z o.o., kwestię realizacji inwestycji przez obydwa podmioty na sąsiadujących ze sobą działkach, jak również uwzględniając planowany zakres obu inwestycji, Agencja stwierdziła, że zadania inwestycyjne objęte wnioskiem [...] i [...] i (tj. złożonym przez A.Sp. z o.o.) nie stanowią odrębnych i niezależnych od siebie operacji, lecz celowo zaplanowane działanie, polegające na zorganizowaniu kompleksowego przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na uruchomieniu [...].

Organ wskazał przy tym, że ze względu na szeroki zakres i wysokie koszty inwestycji została ona podzielona na dwa projekty, celem uzyskania jak najwyższego zwrotu poniesionych nakładów inwestycyjnych. W ocenie ARiMR powyższe dowodzi, że osoby faktycznie zarządzające spółkami wnioskującymi o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013 (tj. podmiotami M. Sp. z o.o. i A. Sp. z o.o. ), chcąc uzyskać dodatkową korzyść finansową, dokonali pozornego rozdzielenia operacji celem zrealizowania jednego kompleksowego przedsięwzięcia. Wyodrębnienie dwóch komplementarnych operacji z jednego kompleksowego przedsięwzięcia inwestycyjnego i ubieganie się o pomoc na jego realizację w ramach dwóch pozornie niezależnych podmiotów gospodarczych miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia przysługującego jednemu beneficjentowi w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013.

Organ stwierdził tym samym, iż realizacja przedmiotowej operacji, zgłoszona do dofinansowania przez M. Sp. z o.o., jak również zgłoszenie operacji będącej przedmiotem wniosku o przyznanie pomocy nr [...] złożonego przez A. Sp. z o.o., zmierza do stworzenia sztucznych warunków uzyskania pomocy w celu obejścia § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach Działania 123 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" PROW 2007- 2013 w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego Beneficjenta.

Wskazano, że środki pomocowe pochodzące z działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w 75% są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dn. 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Stosownie do ww. rozporządzenia Rady środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

W następstwie poczynionych powyżej ustaleń Agencja uznała, że działanie polegające na rozdzieleniu zadania inwestycyjnego na dwie operacje pomiędzy dwa powiązane ze sobą podmioty wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania tej korzyści prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści, jak i przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 2011 z dnia 27.01.2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którymi nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Agencja reasumując stwierdziła, że skoro nie można było uznać, iż spełniony został warunek określony w § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego PROW 2007-2013, zasadnym była odmowa przyznania pomocy.

Wobec powyższego rozstrzygnięcia M. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego pismem z dnia [...] maja 2014r. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym podniosła naruszenie przez Agencję przepisów prawa, w tym :

1. art. 22 ust. 3 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 173) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniosek nie spełnia warunków przyznania pomocy;

2. art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) .nr 1698/2005 w poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;

3. art. 28 ust. 1 lit b tiret pierwsze Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

4. Obejście przepisów o kryteriach dostępu do pomocy z działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich, na lata 2007-2013 w celu uzasadnienia odmowy przyznania pomocy;

5. Naruszenie § 4 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Rozstrzygnięciu zarzucono ponadto naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 6, 7, 8, 11 i 77 , a nadto art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w związku z Zaleceniem Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003r. dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro-, małych i średnich.

Wnioskodawca w uzasadnieniu wezwania wskazał, że nie kwestionuje, iż występują powiązania pomiędzy podmiotami wskazanymi w skarżonym piśmie, tj. A. Sp. z o.o., a A. Sp. z o.o. oraz M.spółką z o.o. Wnioskodawca bowiem na żadnym etapie postępowania nie kwestionował występowania powiązań pomiędzy tymi podmiotami, zarówno o charakterze kapitałowym, jak również personalnym. Wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy Wnioskodawca złożył opinię prawną, w której zostały opisane powiązania o których Agencja nadmienia w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto koniecznym załącznikiem do złożonego wniosku jest "Oświadczenie wnioskodawcy, że prowadzi jedno z przedsiębiorstw określonych w art. 28 ust. 3 Rozporządzenia nr 1698/2005". W oświadczeniu tym zostały szczegółowo wymienione wszystkie powiązania A. zarówno kapitałowe, jak i osobowe, w tym także dotyczące osób fizycznych. Powiązania z innymi podmiotami, w tym z A. Sp. z o.o. zostały także przedstawione w złożonym biznesplanie. W świetle powyższego wskazywanie powiązań z innymi podmiotami jako podstawy odmowy przyznania pomocy jest jego zdaniem bezzasadne. Istnienie przedmiotowych powiązań Wnioskodawca eksponował w wielu dokumentach i oświadczeniach na każdym etapie postępowania. Jednakże pomimo ich istnienia, A. Sp.z o.o. zalicza się do sektora MŚP, wobec czego spełnia kryteria podmiotowe wymagane dla uzyskania wsparcia finansowego przewidzianego dla podmiotów tego sektora, w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013.

W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], ustosunkowującym się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku Spółki o przyznanie pomocy o znaku: [...], nie doszło do naruszenia prawa, a stanowisko zawarte w uzasadnieniu odmowy przyznania pomocy, wyrażone w kierowanym do M. Sp. z o.o. piśmie [...] Departamentu Oceny Projektów Inwestycyjnych ARiMR z dnia [...]kwietnia 2014 r., w którym przedstawiono przesłanki nieprzyznania pomocy, mając na uwadze zaistnienie okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 oraz § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. było zasadne.

Wskazano ponadto, że ARiMR nie neguje możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez M. Sp. z o.o oraz A. Sp. z o.o. jako przedsiębiorców. Jednakże obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości udzielenia pomocy tym podmiotom, które sztucznie stworzyły warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".

Wskazano, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają one ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. Stosownie do ww. rozporządzenia, środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Organ reasumując stwierdził, celem przepisu § 4 ust. 5 rozporządzenia jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, a nie grupie przedsiębiorstw powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie, z którego korzyści odnosiłyby de facto te same osoby/spółki działające w ramach tych podmiotów. W opinii organu odwoławczego, mając na uwadze powyżej ustalone okoliczności stwierdzić należało, iż w przedmiotowej sprawie zaistniał przypadek sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu obejście cyt. przepisu rozporządzenia.

Na rozstrzygnięcie Agencji z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydane w przedmiocie odmowy przyznania pomocy, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika- radcę prawnego złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na kosztów postępowania.

W skardze wskazano, że zaskarżone pismo zostało wydane z naruszeniem przepisów:

1. art. 22 ust. 3 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniosek nie spełnia warunków przyznania pomocy;

2. art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;

3. art. 28 ust. 1 lit b tiret pierwsze Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

4. § 4 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

5. art. 6. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (z zastrzeżeniem art. 21 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) poprzez podjęcie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnej eliminacji Wnioskodawcy z procesu aplikacyjnego;

6. art. 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego (z zastrzeżeniem art. 21 ust 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) poprzez ich niezastosowanie;

7. art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w związku z Zaleceniem Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003r. dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro-, małych i średnich.

Zaskarżonemu pismu zarzucono ponadto brak oznaczenia w nim organu, który wydał kwestionowane rozstrzygnięcie oraz obejście przepisów o kryteriach dostępu do pomocy z Działania J23 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w celu uzasadnienia odmowy przyznania pomocy.

W obszernym uzasadnieniu skargi, jej autor rozwinął przedstawione wyżej zarzuty podkreślając, że wbrew twierdzeniem zawartym w skarżonym rozstrzygnięciu wykluczone jest powiązanie technologiczne procesów gospodarczych w obu zakładach, co przeczy tezie o kontynuacji w M. rozpoczętego w zakładzie A. procesu technologicznego bowiem:

W zakładzie A. zakłada się - jako produkt finalny [...], podlegającego normalnemu obrotowi rynkowemu (produkt handlowy w warunkach rynkowych). Produkt ten nie musi [...])' na rynku hurtowym w kraju i w obrocie międzynarodowym. Zatem możliwa jest normalna sprzedaż produktu ([...])-w normalnym obrocie rynkowym bez udziału A..

W zakładzie A. wg. założeń projektu technologicznego będzie prowadzony proces [...]. Zakład A.nie będzie produkował [...], zatem nikt będzie zaopatrywał M. w [...].

W zakładzie A.może być prowadzone [...]nie będącego pełnowartościowym produktem rynkowym) a następnie [...]. Natomiast w zakładzie A. przewiduje się jako produkt do sprzedaży [...]. Zatem A. nie zapewni surowca dla A.

W zakładzie A. zakłada się - jako drugi produkt finalny — [...]. Półprodukt znajdujący zbyt w normalnym obrocie rynkowym np. jako półprodukt do produkcji [...]. W projekcie technologicznym A. w ogóle nie przewiduje się [...].

W zakładzie A. będzie prowadzony proces [...]. Konfekcjonowanie będzie prowadzone także w zakładzie A. [...] więc zakłady nie są od siebie uzależnione w tym zakresie.

6. Obydwa zakłady mogą technologicznie funkcjonować na rynku bez udziału zakładu drugiego - każdy z zakładów może swobodnie nabywać na rynku surowiec oraz swobodnie i samodzielnie, bez udziału drugiego zakładu, sprzedawać na rynku gotowy produkt podlegający normalnej wymianie rynkowej (pełnoprawny produkt).

7. Produkty obydwu zakładów posiadają odrębną grupę nabywców:

produkty A.: [...]

produkt A. : [...]

8. Obydwa zakłady posiadają pełną swobodę prowadzenia sprzedaży produktów i zakupu surowców niezależnie od siebie. Żaden z podmiotów nic jest w żaden sposób prawny, organizacyjny lub inny zobowiązany do zakupu/sprzedaży surowca/produktu do drugiego podmiotu.

Powyższych argumentów, które wyraźnie wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, zdaniem Skarżącej ARiMR w ogóle nie wzięła pod uwagę. Tym samym teza o komplementarności obydwu planowanych zakładów i ich ścisłym powiązaniu technologicznym nie znajduje oparcia w przedstawionych dokumentach, biznesplanach oraz projektach technologicznych. Nadto wskazano, że rozstrzygnięcie Agencji w tym zakresie jest sprzeczne ze złożoną w toku postępowania decyzją [...] o zatwierdzeniu projektu technologicznego "[...]". Projekt ten nie zostałby odrębnie zatwierdzony przez właściwy organ, gdyby stanowił tylko niesamodzielną część procesu technologicznego.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2014r, skarżąca, podtrzymując zawarte w skardze zarzuty, przedłożyła opinię sporządzoną przez prof. dr hab. Z. Z. z [...], w świetle której, jak wskazała zakłady produkcyjne obu spółek nie mają powiązań technologicznych i procesowych i mogą prowadzić produkcję swoich wyrobów niezależnie od siebie.

Natomiast pismami z dnia 11 grudnia 2014 r., stanowiącymi obszerne załączniki do protokołu rozprawy przed WSA w dniu 10 grudnia 2014r. obie strony, pozostając przy swoich dotychczasowych stanowiskach, przedstawiły dodatkową argumentację na poparcie swoich twierdzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod rozwagę przytoczone podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 200, poz. 1444 z p. zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 261; dalej jako rozporządzenie), wydany w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z p. zm.; dalej jako ustawa).

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia o pomoc może ubiegać się podmiot, który:

1) prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.; dalej jako rozporządzenie nr 1698/2005);

2) wykonuje działalność, o której mowa w art. 28 ust. 1 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie:

a) co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub

b) przetwórstwa roślin na produkty, które są wykorzystywane na cele energetyczne;

3) nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia nr 1698/2005 oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych;

4) jest zdolny do zrealizowania operacji i osiągnięcia jej celu.

Nadto z treści § 3 ust. 2 rozporządzenia wynika, że pomoc jest przyznawana podmiotowi, który spełnia warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli (pkt 2) zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji.

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji Programu wynosi maksymalnie 20.000.000 zł, na jednego beneficjenta, przy czym wysokość pomocy przyznanej na realizację jednej operacji nie może być niższa niż 100 tys. złotych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., stanowił cyt. § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w zw. z treścią przepisów unijnych, tj. z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L. 25, s.8, dalej jako rozporządzenie nr 65/2011).

Zdaniem Sądu organ zastosował wymienione przepisy prawidłowo, mają one charakter prawa materialnego i mogą stanowić samoistną podstawę orzekania w odniesieniu do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dla działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej " objętego PROW na lata 2007-2013.

Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że działania Skarżącej, jak też i drugiej spółki – A. Sp. z o.o. - poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego stanowiły podstawę odmowy przyznania pomocy spółce cywilnej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Jak już wskazano, materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Obejście prawa dotyczy więc sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Należy jednakże wskazać, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia Sąd posłużył się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 65/2011, konieczna jest ocena projektu (wniosku) złożonego przez drugiego beneficjenta. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Z orzeczenia ETS wynika (pkt 41), że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (patrz: analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products, Zb. Orz. s. I-239, pkt 33).

Zgodnie z pkt 42 Trybunał jednakże orzekł, że nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia EFRROW (patrz: analogicznie wyrok z dnia 21 stycznia 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb. Orz. s. I-1609, pkt 75).

Trybunał orzekł zatem (pkt 43), że z tego względu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było w przedmiotowej sprawie.

Punktem odniesienia były cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego uzasadniające przyznanie tej pomocy.

Pomoc w ramach działania omawianego w niniejszej sprawie sprowadza się do dofinansowania, głównie ze środków unijnych, projektu, który w swojej istocie prowadziłby do bezpośredniego osiągnięcia szczegółowego celu w nim określonego i jednocześnie przyczyniał się do realizacji jednego lub więcej celów określonych w rozporządzeniu nr 1698/2005 a także aktach normatywnych wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Pomocowym celem działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" jest wsparcie przedsiębiorczości i rozwijania struktury gospodarczej na obszarach wiejskich, szczególnie poprzez tytułowe zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej (art. 5 ust. 1 pkt. 5 ustawy). Wynika to z regulacji art. 2 lit. c w zw. z art. 4 w zw. z art. 20 lit. b pkt iii) oraz art. 28 rozporządzenia nr 1698/2005, stanowiącej, że wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego dotyczy środków mających na celu restrukturyzację i rozwój kapitału rzeczowego i wspieranie innowacji poprzez zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych.

Cyt. wsparcia udziela się z tytułu materialnych lub niematerialnych inwestycji, które:

a) poprawiają ogólne wyniki przedsiębiorstwa;

b) dotyczą:

– przetwarzania lub obrotu produktami objętymi załącznikiem I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa oraz przetwarzania lub obrotu produktami leśnymi, i/lub

– rozwoju nowych produktów, procesów i technologii związanych z produktami objętymi załącznikiem I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa oraz rozwoju nowych produktów, procesów i technologii związanych z produktami leśnymi, oraz

c) spełniają normy wspólnotowe mające zastosowanie do danej inwestycji.

Ponadto z art. 28 ust. 3 wynika wyraźnie, że wsparcie udzielane na mocy art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 w maksymalnej stawce ogranicza się do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE (Dz. U. L 124 z 20 maja 2003 r., str. 36).

Jak to już wskazano, w cyt. § 4 ust. 5 krajowego rozporządzenia wykonawczego z dnia 17 października 2007 r. przewidziano kwotę 20. 000.000 zł jako górną granicę pomocy przyznawanej na jeden projekt. Ta górna granica ma ważne znaczenie w sprawie, stanowi bowiem zobiektywizowaną okoliczność równej pomocy na realizację jednego pod względem gospodarczym projektu.

Skoro jeden zgłaszany do pomocy projekt ma być projektem poprawiającym ogólne wyniki przedsiębiorstwa, dotyczącym przetwarzania lub obrotu produktami objętymi cyt. załącznikiem I do Traktatu i/lub rozwoju nowych produktów, procesów i technologii związanych z produktami objętymi załącznikiem I do Traktatu, to logicznym jest, że powinien to być projekt jednego zgłaszającego stanowiący pewną zamkniętą całość gospodarczą przedsiębiorcy. Przepisy nie wykluczają podmiotu grupowego, ale musi to być podmiot prowadzący wspólną działalność gospodarczą, podmiot ubiegający się o dofinansowanie na podstawie jednego wniosku pomocowego w działaniu o określonym limicie dopuszczalnej pomocy.

Należy wskazać, że sytuacja, w której ubiegałoby się o pomoc dwóch lub więcej jej beneficjentów na działalność, która w rzeczywistości stanowiąc jedną całość gospodarczą, stanowi jeden zamknięty, kompletny projekt oferowany na rynku w ramach komplementarnych usług, byłaby działaniem zagrażającym konkurencyjności chronionej ww. przepisami. Działaniem mającym na celu uzyskanie podwójnej, czy większej liczby dofinansowania do jednego realnego projektu. Działaniem z założenia zmierzającym do uzyskania lepszej pozycji finansowej na starcie w prowadzeniu działalności w warunkach konkurujących ze sobą podmiotów.

Nie ulega wątpliwości, że finanse i ich poziom wpływają w sposób bezpośredni i zasadniczy na prowadzenie działalności gospodarczej, na jej rozmiar, obroty, możliwości oferty na otwartym rynku gospodarczym.

Założenie ustawodawcy regulującego przedmiotowe wsparcie w żadnym razie nie miało na celu umożliwienie wybranym podmiotom uzyskania silniejszej pozycji rynkowej w porównaniu do innych powstających, bądź już działających podmiotów na tym rynku. Ustawodawca przewidując limit dofinansowania wskazuje bowiem na obiektywnie jednakowe możliwości uzyskania pomocy dla jednego gospodarczego projektu (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 966/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że zgodnie z treścią motywu 12 preambuły Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji małych i średnich przedsiębiorstw (stanowiącego załącznik I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r.), przy dokonywaniu kwalifikacji danego przedsiębiorstwa, należy także wziąć pod uwagę relacje między przedsiębiorstwami, a osobami fizycznymi, w celu zapewnienia, że tylko przedsiębiorstwa, które naprawdę potrzebują przywilejów wynikających z MŚP z różnych przepisów lub środków zastosowanych dla ich korzyści, faktycznie z nich skorzystają.

Organ w swoim rozstrzygnięciu wskazał, zaś Skarżąca nie podważała tych ustaleń, że weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez Skarżącą spółkę, jak również spółkę A. Sp. z o.o., w ramach naboru wniosków przeprowadzonego w 2013r., wykazała, iż powyższe spółki są powiązane ze sobą np. poprzez ich członków, udziałowców, osoby pełniące funkcje zarządcze, jak również są powiązane kapitałowo, jakkolwiek są wnioskami złożonymi przez formalnie odrębne podmioty.

Organ zasadnie wskazał przy tym, że powołanie wielu spółek, czy prowadzenie kilku działalności przez tych samych udziałowców bądź wspólników nie narusza samo w sobie żadnych przepisów krajowych, czy wspólnotowych.

Agencja stwierdziła ponadto, że również przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. nie zawierają ograniczenia w zakresie możliwości ubiegania się o wsparcie przez te podmioty, podkreślono przy tym, że należy zwrócić uwagę na fakt, iż prowadzenie działalności przez powiązane spółki, w tym m.in. poprzez współdziałanie tych samych udziałowców w innych podmiotach gospodarczych, w świetle akt sprawy daje uzasadnione podstawy do stwierdzenia, iż stanowi to próbę obejścia przepisów dotyczących limitu kwoty pomocy, jaka może być przyznana i wypłacona jednemu beneficjentowi w okresie realizacji Programu.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy zgodzić się z takim stanowiskiem.

Mianowicie dokonując oceny dokumentacji zgromadzonej w sprawie zdaniem Sądu organy wykazały związek istniejący pomiędzy poszczególnymi spółkami, wynikający z ich struktury własnościowej, lokalizacji siedziby, miejsca realizacji operacji oraz zakresu prowadzonej działalności - w ramach jednego naboru wniosków, tj.: A. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o.

Agencja wskazała, iż zakres działalności (wg Polskiej Klasyfikacji Działalności) co do wnioskodawców tj. A. Sp. z o.o. ([...]) oraz M. Sp. z o.o. ([...]) generalnie nie wyklucza, że działania obydwu beneficjentów mogą się uzupełniać i stanowić jeden profil działania.

Agencja stwierdziła przy tym, że na uwagę w tym miejscu zasługuje fakt, iż zakres rzeczowo finansowy, przy pomocy którego określony został cel każdej z operacji wnioskowanych przez powyższe spółki, związany jest - w przypadku A.Sp. z o.o. - z budową zakładu [...], zaś w przypadku M. Sp. z o.o. – [...]. Mając na uwadze powyższe oraz miejsce realizacji operacji (sąsiednie działki w tej samej miejscowości) zdaniem organu bezsprzecznym pozostaje fakt, iż zakres działalności spółek jest komplementarny oraz to, że dopiero zrealizowanie operacji przez te podmioty pozwoli na stworzenie ciągu technologicznego, przedstawionego we wnioskach złożonych przez obydwa podmioty, polegającego na [...].

Zdaniem Sądu nie można takiemu twierdzeniu Agencji odmówić racjonalności i spójności co do oceny faktów wynikających z treści wniosków złożonych przez poszczególne spółki. Świadczy o tym choćby fakt, iż w obydwu wnioskach jest mowa o [...] wytworzonego przez spółkę A. [...] (co do [...]) bowiem jak ustalono zgodnie z założeniami produkcyjnymi wynikającymi z projektów technologicznych A. miałaby produkować [...] ( k. 1407 akta adm. A.), zaś Skarżąca będzie zdolna [...] A.- również [...] (k. 1181 akt adm. ), przy czym co istotne z wniosków projektów technologicznych w obu sprawach ( k. 1183-1184 akt adm. i k. 1408 akt adm. A.) wynika tożsamość produktu [...].

Odnosząc się do zarzutów podniesionych zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jak i w skardze, należy zgodzić się z organem, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej zakres operacji obu spółek ubiegających się o dofinansowanie jest komplementarny - co wynika ze zgromadzonej dokumentacji odnoszącej się do planowanych do zakupu urządzeń oraz procesów technologicznych w obu spółkach.

Należy też podzielić zdanie Agencji co do tego, że spójność co do profilu działalności istniejąca pomiędzy Skarżącą, a drugą spółką nie musi automatycznie wykluczać sprzedaży części produkcji przez A.Sp. z o.o. jako tzw. półproduktu lub produktu gotowego innym podmiotom, jak również nabywania przez M. Sp. z o.o. [...] od innych podmiotów.

Zdaniem Sądu wystarczy, aby organy uprawdopodobniły, iż możliwe jest wspólne działanie pomiędzy wnioskodawcami w celu osiągnięcia efektu finansowego i gospodarczego, aby można było traktować te wnioski jako uzupełniające się i podlegające ocenie w przedmiocie ewentualnego stworzenia sztucznych warunków.

Należy też zaznaczyć, iż ARiMR nie negował możliwości prowadzenia działalności gospodarczej zarówno przez A. Sp. z o.o., jak i M. Sp. z o.o. jako samodzielnych przedsiębiorców. Organ wskazywał jednakże, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości udzielenia pomocy publicznej tym podmiotom, które sztucznie stworzyły warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", w tym odnośnie uzyskania kwoty przewyższającej możliwe dofinansowanie.

Zatem, skoro zdaniem organu zachodziło duże prawdopodobieństwo, iż Skarżąca wraz z powiązaną spółką stworzyły sztuczne warunki uzyskania pomocy poprzez chęć przysporzenia na swoją rzecz wielokrotności maksymalnego limitu pomocy przysługującemu jednemu beneficjentowi, miał on podstawę do wydania rozstrzygnięcia co do odmowy udzielenia dofinansowania na mocy wskazanych przepisów.

Oceny co do jedności projektu nie może zmienić okoliczność, że formalnie projekt jest przedstawiany w odrębnych wnioskach, przez odrębne podmioty wskazujące na samodzielność w prowadzeniu działalności gospodarczej i w sporządzeniu formalnie własnego projektu zgłoszonego do dofinansowania. Ocena dokonanych zgłoszeń, w tym przypadku zgłoszeń wniesionych przez Skarżącą oraz A.Sp. z o.o. musi uwzględniać wszystkie okoliczności związane z przedstawianą inwestycją. Musi uwzględniać realność funkcjonowania gospodarczego inwestycji po jej zrealizowaniu z pieniędzy publicznych przyznanych w ramach omawianego dofinansowania. Taka ocena jest dokonywana na użytek udzielenia wnioskowanej pomocy i nie ma nic wspólnego z utrudnianiem, czy uniemożliwianiem swobody w prowadzeniu działalności gospodarczej na rynku krajowym. W ramach swobody gospodarczej można prowadzić działalność gospodarczą w przedmiotach dozwolonych prawem. Organ rozstrzygający wniosek Skarżącej nie zabrania ani nie uniemożliwia prowadzenia takiej działalność. Jest to możliwe pod warunkiem, że działalność ta będzie finansowana przez prowadzącego działalność gospodarczą ze środków własnych lub kredytowych.

W przypadku natomiast wystąpienia o środki publiczne taki podmiot musi spełniać wszystkie warunki przewidziane przepisami regulującymi to dofinansowanie. Nie jest bowiem tak, że samo zgłoszenie wniosku o pomoc wypełnia przesłanki jej udzielenia (patrz: cyt. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 966/14).

Wskazać też należy, że zarówno ustawodawca unijny jak i krajowy przewidział możliwość dofinansowania, w określonej górnej kwocie, jednego gospodarczego projektu oferowanego na rynku w ramach omawianego działania. Formalne zgłoszenie przez dwa różne podmioty gospodarcze, dwóch projektów, nie zawsze stanowi o ich odrębności gospodarczej.

Tak też było w przedmiotowej sprawie. Ocena, czy mamy do czynienia z jednym, spójnym, gospodarczym projektem inwestycyjnym została pozostawiona organowi. Przewidział to ustawodawca tworząc zapisy prawne ogólne, nakładające na organy państwa członkowskiego obowiązek dbania o to, aby przy realizacji prawa do omawianej pomocy nie doszło w wyniku sztucznie stworzonych warunków do uzyskania korzyści sprzecznej z celami dofinansowania (art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011).

Zdaniem Sądu omówione powyżej przepisy zostały prawidłowo zastosowane w przedmiotowej sprawie, organ zaś słusznie uznał, że przedstawiony przez Skarżącą M. Sp. z o.o i A. Sp. z o.o. projekt może być elementem jednej większej inwestycji zmierzającej wraz z projektem. do powstania jednego przedsięwzięcia, mimo ich umiejscowienia na odrębnych działkach wydzierżawionych przez Skarżąca i drugą spółkę. Świadczy o tym prawidłowo ustalony przez organ uzupełniający charakter działalności, a nie ich jednakowość i tym samym konkurencyjność gospodarcza. Świadczy też o tym możliwość komplementarności tych działań, potwierdza to również fakt istniejących powiązań osobowych i finansowych między wskazanymi podmiotami.

Należy przy tym podzielić zdanie organu, że dokonując oceny zasadności realizacji obu operacji planowanych do sfinansowania pod względem technicznym, ekonomicznym i organizacyjnym, jako nieracjonalne należałoby uznać brak wykorzystania zasobów i środków zgromadzonych na sąsiedniej działce (do konfekcjonowania i obróbki w przeważającej większości tożsamego produktu), stanowiących do tego własność powiązanej spółki.

Skarżąca spółka nie podważa w skardze ustaleń organu odnoszących się do istnienia powiązań istniejących pomiędzy Skarżącą spółką i drugim wnioskodawcą, jak i M. Sp. z o.o. Zdaniem Sądu zasadnie organ przyjął, że tego rodzaju powiązania kapitałowe i osobowe wyraźnie wskazują, że zamiarem była realizacja jednego przedsięwzięcia, które zostało podzielone pomiędzy poszczególne spółki.

Tym samym - mając na uwadze przede wszystkim przedstawiony we wnioskach spółek, w tym we wniosku Skarżącej spółki zakres przedsięwzięcia inwestycyjnego jak również powiązania kapitałowe i osobowe udziałowców, a także zarządzających tymi spółkami - ocena, że było to działanie skierowane na pozyskanie korzyści poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści w sposób sprzeczny z celami danego wsparcia w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, poprzez w tym przypadku obejście przepisu co do maksymalnej kwoty przyznanej pomocy, nie została skutecznie podważona w skardze przez Skarżącą.

Z uwagi na przyczynę odmowy przyznania pomocy spółce nie mają też znaczenia podnoszone okoliczności dotyczące dotychczasowej działalności spółki ani to, czy łącznie oceniana działalność obydwu spółek powoduje, czy też nie powoduje przekroczenia wartości granicznych dla mikroprzedsiębiorcy.

Istota zagadnienia dotyczyła bowiem tego, czy działania Skarżącej spółki wraz z innymi spółkami, z uwagi na zamiar realizacji określonego przedsięwzięcia oraz powiązanie osobowe i kapitałowe tych spółek, były wystarczające do stwierdzenia, że było to sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego.

Z § 4 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r., który był podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, wynika, iż maksymalna kwota pomocy dla jednego beneficjenta wynosi 20 000 000 zł. Celem tej regulacji jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów, które spełniają warunki wymagane prawem. Prawidłowo zatem organ przyjął, że okoliczności tej sprawy wskazywały, iż cyt. wyżej przepis rozporządzenia nie pozwalał na uzyskanie środków pomocowych przez grupy przedsiębiorców powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie, a korzyści odniosłyby te same osoby działające w ramach tych podmiotów (por.: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2076/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej spółki odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Nie znalazły też uznania Sądu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym co do braku oznaczenia w zaskarżonym piśmie podmiotu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Co prawda organem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest Prezes Agencji (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), jednakże rozstrzygnięcia w ramach działania 123 PROW 2007-2013 zapadają w imieniu Agencji, a nie Prezesa Agencji, zaś pracownik wydający rozstrzygnięcie o odmowie posiada stosowne pisemne umocowanie od Prezesa ARiMR - znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 3/09, LEX Nr 551909).

Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia się przez organ do zaświadczenia [...] z dnia [...] maja 2014r. (przedstawionego jako załącznik do wezwania do usunięcia naruszenia prawa), Sąd informuje, że nie mogło ono podlegać ocenie przez organ jako element zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie tj. wniosku o przyznanie pomocy z uwagi na fakt, iż zostało wydane i dostarczone po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podobnie jak przedłożona na etapie postępowania sądowego opinia prof. Z. Z., która będąc dokumentem prywatnym, nie korzysta z przymiotu opinii biegłego. Nie mniej jednak odnosząc się do treści tego dokumentu wskazać należy, że nie wyklucza ona komplementarności obu procesów technologicznych mimo ich technologicznej samodzielności ( [...] czego w istocie tez nie neguje organ ) stanowiąc bezsprzecznie, iż produkt finalny A. Sp. z o.o. jest jedynie półproduktem niezdatnym do końcowego użycia ( [...]), który wymaga [...]y (co zapewnia jak zasadnie wskazuje Agencja przedmiot działalności projektowanego zakładu spółki M., jako [...]).

W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem art. 6, 7, 8, 11 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, iż pomoc w niniejszym działaniu jest przyznawana na podstawie umowy cywilnoprawnej, zatem zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej uznać należy za chybione, bowiem w myśl art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Z treści cyt. przepisu wynika, że w takich sprawach stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 ust. 2 i 3 ustawy, które stanowią, iż (ust. 2) w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie nie naruszył cyt. przepisów, należy przy tym podkreślić, że art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu k.p.a., który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r. , sygn. akt II GSK 863/11, LEX nr 1217430).

Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny.

Reasumując w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie Skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

W konsekwencji powyższe skutkowało odmową przyznania Skarżącej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.