Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 555/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 2 pkt 1,art. 37 ust. 1 ,art. 46 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 125 ust. 3
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4623/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na informację Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 24 stycznia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4623/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka, skarżąca) na informację Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej: organ, BGK) z 23 września 2021 r. o pozostawieniu bez rozpoznania protestu w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu – stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Spółka złożyła do Banku Gospodarstwa Krajowego, jako instytucji pośredniczącej wniosek w postępowaniu konkursowym o dofinansowanie realizacji projektu pn. "Produkcja mieszanek mineralno-asfaltowych z zastosowaniem biopolimeru", w konkursie w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Oś Priorytetowa III: Wsparcie innowacji w Przedsiębiorstwach, Działanie 3.2 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne.

Pismem z [...] sierpnia 2021 r. instytucja pośrednicząca poinformowała o odmowie przyznania premii technologicznej. BGK wyjaśnił, że projekt uzyskał 14,5 pkt i nie spełnił kryteriów 5, 10 i 12 oraz dodatkowo poinformował powołując się na stanowisko instytucji zarządzającej POIR z 5 sierpnia 2021 r., że została wyczerpana kwota przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach poddziałania 3.2.2 POIR.

Strona złożyła protest pismem z 8 września 2021 r.

Pismem z [...] września 2021 r. BGK poinformował, że protest dotyczący ww. oceny został pozostawiony bez rozpatrzenia na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach poddziałania. Instytucja pośrednicząca wyjaśniła, że w dniu 5 sierpnia 2021 r. instytucja zarządzająca, tj. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, przekazała informację o wyczerpaniu kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego poddziałania 3.2.2. Kredyt na innowacje technologiczne.

Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20 grudnia 2013 r. s. 320 ze zm., dalej: rozporządzenie 1303/2013) w zw. z art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez:

a) brak obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie i błędną merytorycznie ocenę obligatoryjnego kryterium:

1) Kryterium 5 - Wydatki przeznaczone na realizację projektu zostały określone zgodnie z katalogiem wydatków kwalifikowalnych oraz są niezbędne do realizacji inwestycji technologicznej i są powiązane funkcjonalnie, a wnioskowana kwota wsparcia jest zgodna z zasadami finansowania projektów obowiązujących dla działania,

2) Kryterium 10 - Wnioskodawca nie podlega wykluczeniu z możliwości ubiegania się o dofinansowanie, a projekt jest właściwie przygotowany, w tym podkryterium 10.F Spójność i przygotowanie projektu: Czy potwierdza się wiarygodność przedstawionych danych i realistyczność harmonogramu projektu uwzględniającego uzyskanie niezbędnych dokumentów administracyjnych, w tym koncesji czy pozwoleń,

b) brak rzetelnej, przejrzystej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie, a następnie naruszenie tychże zasad, które dotyczą każdego etapu konkursu, w wyniku pozostawianie protestu bez rozpoznania, tj. niezajęcia merytorycznego stanowiska w kwestii postawionych w proteście zarzutów;

2. art. 57 i 58 ustawy wdrożeniowej poprzez ich niezastosowanie, tj. nierozpatrzenie merytoryczne protestu złożonego przez skarżącą, w którym podniesiono szereg zarzutów wobec błędnej oceny wniosku o dofinansowanie, a które nie zostały w żadnym zakresie rozpatrzone przez BGK;

3. art. 66 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w chwili wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, spełniona została przesłanka pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wynikająca z wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach poddziałania, podczas gdy przyjęcie takiego rozstrzygnięcia obligowało BGK do wykazania i rzeczowego udokumentowania, że środki na dofinansowanie projektu w ramach poddziałania zostały w sposób wiążący i definitywny rozdysponowane ("wyczerpane"), zaś taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

W odpowiedzi na skargę instytucja pośrednicząca wniosła o jej oddalenie, prezentując stanowisko, że w przypadku wyczerpania alokacji środków w ramach poddziałania niemożliwe jest udzielenie dofinansowania na projekt, a protest należy pozostawić bez rozpatrzenia. Tę okoliczność potwierdza pismo instytucji zarządzającej z 5 sierpnia 2021 r. Pismo to, wraz z umową w sprawie powierzenia instytucji pośredniczącej realizacji POIR 2014-2020 dla poddziałania 3.2.2. Kredyt na innowacje technologiczne z 30 maja 2016 r., dołączono do odpowiedzi.

Uzasadniając uwzględnienie skargi WSA w Warszawie stwierdził, że dopiero rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, umożliwia precyzyjne ustalenie, czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem czy organ, pozostawiając protest bez rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Za takim rozumieniem wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów przemawia zwłaszcza treść art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. Zatem dopiero zawarcie umowy o dofinansowanie lub wydanie decyzji o dofinansowaniu wiąże się z definitywnym rozdysponowaniem środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach działania, a tym samym z wyczerpaniem kwoty przeznaczonej na ten cel. Możliwa jest bowiem sytuacja zmiany przez właściwą instytucję swojej decyzji w zakresie objęcia wsparciem, w razie wystąpienia w okresie pomiędzy skierowaniem projektu do dofinansowania, a dniem zawarcia umowy, okoliczności uniemożliwiających przekazanie pomocy. Nie jest również wykluczone odstąpienie od realizacji projektu (w tym zawarcia umowy) przez samego wnioskodawcę. Dopiero więc podpisanie umów o dofinansowanie rodzi stan zobowiązania ze strony organu i korzystającego z dofinansowania, a więc z tym momentem następuje wiążące rozdysponowanie środków dotacji. Organ nieprawidłowo zastosował wynikające z przepisów ustawy cyt. zasady.

Sąd nie był uprawniony do dokonywania szczegółowej oceny merytorycznej wniosku, albowiem uprawnienia do tego posiadają eksperci, powoływani do oceny projektów w danym konkursie. Sąd rozpatrując skargę sprawdza, czy ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik tej oceny, nie jest natomiast jego zadaniem dokonywanie oceny merytorycznej, tj. weryfikacji, dlaczego oceniający wniosek eksperci ocenili wniosek w danej wysokości we wskazanej skali punktowej. Merytoryczna procedura konkursowa jest quasi dwuinstancyjna, co wskazuje, że sąd dokonuje oceny wniosku o dofinansowanie posiadając zarówno informację o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny (art. 45 ust 4 ustawy wdrożeniowej) oraz informacją o wyniku rozpatrzenia protestu (art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) i dopiero wówczas ma możliwość rozpoznania sprawy i merytorycznego odniesienia się do oceny wniosku o dofinansowanie. Natomiast pozostawienie protestu bez rozpatrzenia powoduje, że jeden z etapów merytorycznej oceny projektu odpada, co uniemożliwia odniesienie się przez sąd do merytorycznej istoty sprawy. WSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, orzekł jednakże na mocy art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej odnośnie wskazania, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, bez przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów (...), sąd uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Bank Gospodarstwa Krajowego skargą kasacyjną zaskarżył wyrok WSA w Warszawie w całości, zarzucając mu:

- naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że rozstrzygnięcie o pozostawieniu protestu bez rozpoznania z uwagi na wyczerpanie środków (art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej) nie zostało uzasadnione w sposób przejrzysty, bezstronny i rzetelny,

- naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 706 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że kryterium decydującym o wyczerpaniu środków programu jest zawarcie umów o dofinansowanie, a nie udzielnie promes o których mowa w tym przepisie.

- naruszenie art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie, że w sprawie nie doszło do wyczerpania środków, choć w oparciu o przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej należało przyjąć, że środki zostały wyczerpane.

BGK wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i jego zmianę poprzez oddalenie skargi (art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 p.p.s.a.) a także o zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Za podstawę wyroku 24 stycznia 2022 r., V SA/Wa 4623/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Wniosek spółki o dofinansowanie projektu został negatywnie oceniony przez instytucję pośredniczącą, zawiadomieniem z [...] sierpnia 2021 r. Bank Gospodarstwa Krajowego poinformował spółkę o odmowie przyznania premii technologicznej. Następnie, rozstrzygnięciem z [...] września 2021 r. BGK pozostawił protest spółki bez rozpatrzenia z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach poddziałania 3.2.2. powołując się na pismo instytucji zarządzającej z 5 sierpnia 2021 r. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, ponieważ kasator nie przytoczył wprost podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), lub też podstawy kasacyjnej. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a.- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

W tiret 1 skargi kasacyjnej kasator zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez wadliwe zastosowanie, w tiret 2 - art. 7 ust. 3 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej poprzez jego niezastosowanie, a w tiret 3 naruszenie art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przez przyjęcie, że w sprawie nie doszło do wyczerpania środków.

Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów." Przepisy te nie wskazują podmiotu oraz warunków otrzymania dofinansowania projektu. Regulacja ta jest zatem przepisem postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniającą przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki spójności obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów.

Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania (art. 174 pkt 2) p.p.s.a.) jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że doszło do naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej z powodów wskazanych w uzasadnieniu wyroku, to stawianie zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie może być prawnie skuteczne (tiret 1 petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez wadliwe zastosowanie).

Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej skarżący kasacyjnie upatruje w jego treści szczególnych rozwiązań w zakresie pojęcia wyczerpania alokacji. Przepis ten stanowi, że Bank Gospodarstwa Krajowego przyznaje promesy premii technologicznej do wyczerpania środków przewidzianych na udzielanie premii technologicznych określonych w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020. Zauważyć należy, że przepis ten również tak jak przepis art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej odwołuje się do pojęcia "wyczerpania środków". Nie ma on zatem, w ocenie Sądu, wpływu na sposób wykładni pojęcia "wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów" użytego w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Skarżący kasacyjnie zaprezentował, jaka winna być wykładnia prawidłowa tego przepisu w rozpoznawanej sprawie powołując przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2018 r., II GSK 152/18, zgodnie z którym "Pojęcia wyczerpania kwoty nie można rozumieć jako rzeczywistego wyczerpania środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach działania, czyli wydatkowania ich poprzez faktyczne wypłacenie uprawnionym podmiotom. Do rzeczywistego wydatkowania środków dojdzie dopiero w związku z realizacją umów o dofinansowanie, co zależnie od przedmiotu konkursu może mieć miejsce nawet w okresie kilku lat od daty przeprowadzenia konkursu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania kwoty czyniłoby przepis art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przepisem martwym, nieznajdującym w praktyce zastosowania, ponieważ trudno przyjąć, by po upływie kilku lat od daty zakończenia procedury oceny projektów bądź podpisania umów o dofinansowanie, nie zostały jeszcze rozpoznane protesty wniesione przez uczestników konkursu od negatywnych ocen projektów."

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując wykładni pojęcia wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2021 r., I GSK 121/21 i wskazane w nim orzecznictwo, z których wynika, że rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, umożliwia precyzyjne ustalenie, czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem czy organ, pozostawiając protest bez rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy. Samo umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany i że środki przeznaczone na jego realizację zostały już wyczerpane. Za takim rozumieniem wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów przemawia treść art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Przepis ten stanowi, że umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. Wynika z tego, że samo umieszczenie projektu na liście projektów wybranych do dofinansowania nie stanowi wiążącego przyrzeczenia (zobowiązania) zawarcia umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca nie uzyskuje na tym etapie wyboru projektu roszczenia o zawarcie umowy o dofinansowanie. Właściwe instytucje mają bowiem możliwość zmiany swojej decyzji, w razie wystąpienia w okresie pomiędzy akceptacją listy rankingowej a dniem zawarcia umowy okoliczności uniemożliwiających przekazanie pomocy."

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ze wskazanych prawomocnych wyroków wynika, że linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wykładni pojęcia "zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów" jest stała i konsekwentna. Ustalenie momentu wyczerpania alokacji posiada zasadnicze znaczenie, zarówno dla Instytucji Zarządzającej, organizującej postępowanie konkursowe, jak i uczestniczących w nim stron. Określenie przez ustawodawcę zasad i trybu określenia momentu, kiedy alokacja została wyczerpana, niewątpliwie sprzyjałoby zwiększeniu pewności prawnej, tym bardziej, że wyczerpanie środków w ramach alokacji na dane działanie programu operacyjnego skutkuje nie tylko zakończeniem fazy administracyjnej postępowania odwoławczego, ale również powoduje, że sąd administracyjny kontrolujący - na skutek wniesionej skargi - legalność procesu oceny projektu, w przypadku wykrycia w nim istotnych wad i uwzględnienia skargi nie może przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji. Alokacja (przeznaczenie, przydzielenie) środków na poszczególne działania lub priorytety w ramach programów operacyjnych jest immanentnie związana z ich ograniczoną ilością. Niewątpliwie wyczerpanie alokacji środków musi zostać stwierdzone w sposób bezsporny w postępowaniu konkursowym, gdyż wyczerpanie to determinuje sposób załatwienia sprawy na etapie postępowania administracyjnego. Wynika to przede wszystkim z ogólnych zasad ustanowionych w art. 37 ustawy wdrożeniowej. W sytuacji, gdy zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania - dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie tego postępowania konkursowego, i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami. Instytucja podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest zobowiązana w sposób jednoznaczny wykazać i szczegółowo udokumentować, że środki na dofinansowanie projektu w ramach działania zostały rozdysponowane.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.