Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 228/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 a, art. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Dnia 18 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi x Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K z dnia [...] 2011 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Burmistrz Gminy K odmówił uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] 2010 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 83.836,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po wydaniu decyzji z [...] 2010 r. w dniu 23 grudnia 2010 r. strona złożyła korektę deklaracji za 2010 rok wraz z wnioskiem o zmianę opodatkowania gruntu i budynku, albowiem sporna nieruchomość nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej (stan techniczny budynku nie pozwalał tam na prowadzenie jakiejkolwiek działalności ).

Strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji dotyczącej rzeczywistego stanu spornej nieruchomości ( poza zdjęciami bez zaznaczonej daty ich wykonania ). Dlatego w ocenie organu w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, czyli nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi. Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji wymiarowej organu z [...] 2010 r.

W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że w sprawie istnieją przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Stan techniczny nieruchomości nie pozwalał na prowadzenie na niej działalności gospodarczej, a okoliczność ta nie była znana organowi w dacie wydawania decyzji wymiarowej. Obiekty na działce nie spełniają definicji budynków z uwagi na brak urządzeń i instalacji technicznych. Nie mogą służyć do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych ( z powodu m.in. ubytków w ścianach, braku okien i drzwi ).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P utrzymało decyzją z dnia w mocy decyzję organu I instancji podzielając jego ustalenia faktyczne i prawne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przed wydaniem decyzji wymiarowej posiadał wiedzę o tym, że sporny budynek nie jest wykorzystywany przez spółkę na prowadzenie działalności gospodarczej. W postępowaniu dotyczącym określania wysokości zobowiązania podatkowego za 2011 rok organ uznał, że obiekt może być klasyfikowany jako budynek w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji wymiarowych w dwóch instancjach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona zarzuciła naruszenie :

- art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie braku przesłanek do jego zastosowania w sprawie;

- art. 1 a ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przedmiotowego obiektu za budynek;

art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne uznanie, że obiekt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej;

- art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obiekt położony na nieruchomości należącej do strony skarżącej nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego, ani ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a ponadto ze względów technicznych nie może być w nim prowadzona jakakolwiek działalność.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do tego, czy obiekt na nieruchomości strony skarżącej może być uznany za budynek i jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, co uzasadniałoby zastosowanie podwyższonych stawek podatkowych w podatku od nieruchomości. W ocenie organów obu instancji były podstawy faktyczne do uznania obiekty za budynek tego rodzaju. Nie było zatem okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania i uchylenie decyzji wymiarowej z dnia [...] 2010 r. wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy uznał natomiast, że ustalenia organów w tym zakresie były zbyt arbitralne i dokonane zostały bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi.

Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 1 a ust. 1 tej ustawy użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

2) budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem;

3) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W komentarzu do ustawy wskazano, że "prawodawca nie zdefiniował w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych pojęcia "względów technicznych". W celu ustalenia zakresu tego terminu nie odesłał również do innego aktu prawnego. ( ... ) wykładnia językowa, ani wykładnia systemowa nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, należy zatem odnieść się do reguł wykładni celowościowej" ( L. Etel – komentarz do art. 1 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lex 2015 ). W doktrynie wskazuje się, że "wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze" ( L. Etel – komentarz do art. 1 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lex 2015 ).

"Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Względy techniczne, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, odnoszą się przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania. ( ... ) przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Przesłanka trwałości ze swej istoty odnosi się do przyszłości, co jest ewidentne, i rozważania natury semantycznej nie zmieniają tego faktu. ( ... ) Okoliczność, czy w sprawie zachodzą względy techniczne, musi być badana indywidualnie, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie biegłych z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe jedynie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem" ( L. Etel – komentarz do art. 1 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lex 2015 ).

W niniejszej sprawie podatnik we wniosku o wznowienie postępowania podał, że składając deklaracje podatkowe za kolejne lata błędnie zakładał, że nieruchomość jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Została ona faktycznie przejęta od dłużnika za długi i nigdy nie prowadzono na niej działalności takiego rodzaju. Obiekt na działce jest zdewastowany. Przykładem tego stanu jest brak okien, drzwi, instalacji. Do wniosku załączono dokumentację fotograficzną, z której wynika, że obiekt jest praktycznie w stanie surowym, nie posiada okien, ani drzwi. Istnieją ubytki w ścianach i w dachu obiektu (k. 63-72 akt adm.). Podobne wnioski wynikają z dokumentacji obiektu dokonanej w trakcie oględzin w dniu 25 stycznia 2011 r. ( k. 42-45 akt adm.). Przednia część budynku nie spełnia definicji budynku z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (brak przegród budowlanych i dachu). Pozostała część budynku spełnia kryteria tej definicji (są fundamenty, ściany i dach ).

Z pisma L z dnia 7 lutego 2011 r. wynika, że budynek ten od 2007 r. ze względu na stopień dewastacji jest w stanie technicznym, który nie pozwala na jego bezpieczną eksploatację, a ponadto stan ten ulega pogorszeniu ( k. 22 akt adm.).

Zdaniem Sądu już z powyższego zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikają poważne wątpliwości, czy sporny obiekt może być uznany za budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Część obiektu nie stanowi w ogóle budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, ze względu na brak ścian i dachu. Pozostała część obiektu posiada dach, ściany i fundamenty, ale jest to właściwie obiekt w stanie surowym. Nie posiada okien, drzwi, jakichkolwiek instalacji technicznych (kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych itd.). W ścianach są poważne ubytki. Trudno zatem na tej podstawie stwierdzić, że obiekt nadaje się do prowadzenia w nim działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu tezy tego rodzaju formułowane przez organy obu instancji nie znajdowały pokrycia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym również w wynikach oględzin dokonanych przez pracowników samego organu.

W przypadku istniejących wątpliwości organ mógł skorzystać z możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie budownictwa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny brać pod uwagę powyższe okoliczności. Należy dokonać jednoznacznych ustaleń w zakresie tego, czy sporny obiekt może być uznany za budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, co skutkuje koniecznością zastosowania wyższych stawek w podatku od nieruchomości.

Z powodu wydania decyzji organów obu instancji z naruszeniem przepisów postępowania (art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ).

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

O wykonalności zaskarżonej decyzji postanowiono na podstawie art. 152 p.p.s.a.