Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1997/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21 ust. 3, art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 1, 2, art. 31,
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 2 pkt 2, § 5 ust. 2,
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: § 1 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 306
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 25 ust. 1, art. 50 ust. 3, art. 66 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 16 ust. 1 i ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 3 grudnia 2009 r. (data nadania) wniesionej przez P. K. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] października 2009 r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

P. K. w dniu [...] maja 2008 r., złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Wniosek ten obejmował działki rolne zgłoszone do płatności ONW strefa nizinna II o powierzchni [...] ha i do płatności ONW strefa nizinna I o powierzchni [...] ha.

W dniach [...] – [...] lipca 2008 r. oraz [...] – [...] sierpnia 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzone zostały kontrole na miejscu metodą inspekcji terenowej. Przedmiotowe kontrole stwierdziły nastepujące nieprawidłowości:

- działka rolna E: powierzchnia deklarowana [...] ha (JPO), na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej;

- działka rolna F: powierzchnia deklarowana [...] ha (UPO), powierzchnia stwierdzona [...] ha;

- działka rolna J: powierzchnia deklarowana [...] ha (JPO_TUZ), powierzchnia stwierdzona [...] ha;

- działka rolna M: powierzchnia deklarowana [...] ha (JPO_TUZ), powierzchnia stwierdzona [...] ha;

- działka rolna N: powierzchnia deklarowana [...] ha (JPO_TUZ), powierzchnia stwierdzona [...] ha.

Ponadto na działkach rolnych E, F, G, H, I, J, L, Ł stwierdzono nieprzestrzeganie norm w zakresie dobrej kultury rolnej (normy N3), tj. na łąkach/pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Stan działek udokumentowano zdjęciami potwierdzającymi wyniki kontroli.

Po rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ONW w pomniejszonej wysokości, która w następstwie wniesienia odwołania została uchylona w całości przez organ II instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał wnioskodawcy płatności ONW na rok 2008 w łącznej wysokości [...] zł, w tym ONW strefa nizinna II w wysokości [...] zł oraz ONW strefa nizinna I w wysokości [...] zł. Płatność została pomniejszona o sankcje w łącznej kwocie [...] zł. Zastosowanie sankcji organ I instancji uzasadnił niezgodnością zadeklarowanej powierzchni działek "F", "J", "E" w przypadku płatności ONW strefa nizinna II oraz działek "M", "N" w przypadku płatności ONW strefa nizinna I, z powierzchnią tych działek stwierdzoną podczas kontroli oraz niestosowaniem podstawowych zasad dobrej kultury rolnej na działkach rolnych E, F, G, H, I, J, L, Ł.

P. K. nie zgodził się z powyższą decyzją i w dniu [...] sierpnia 2009 r. (data nadania) wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.. W piśmie tym zakwestionował pomiar działki nr [...] na której, zgodnie z zaskarżoną decyzją stwierdzono nieużytek. Podniósł również, iż jego zdaniem w/w działka była w dobrej kulturze. Zdaniem rolnika nastąpiła oczywista omyłka w ocenie gruntu, ponieważ sąsiadujące działki wyglądają jak nieużytki. Wskazał także, iż w latach 2005, 2006 i 2008 stwierdzono inne wyniki kontroli. Tak więc z uwagi na trudny charakter pomiaru jego gruntów rolnik zaproponował przeprowadzenie ponownej kontroli w swojej obecności bądź obecności jego pełnomocnika. Podniósł ponadto, że już raz zakwestionował kontrolę w 2008 roku i sprawa została przekazana do Sądu Administracyjnego.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW strefa nizinna II działki o powierzchni [...] ha a do płatności ONW strefa nizinna I działki o powierzchni [...] ha. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] – [...] lipca 2008 r. oraz [...] – [...] sierpnia 2008 r. stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych:

- w przypadku ONW strefa nizinna II o [...] ha (zadeklarowano [...] ha stwierdzono [...] ha),

- w przypadku ONW strefa nizinna I o [...] ha (zadeklarowano [...] ha stwierdzono [...] ha).

W związku z powyższym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosła 8,25% dla ONW strefa nizinna II oraz 6,96% dla ONW strefa nizinna I. A zatem stosownie do art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. WE Nr L 345 z 20 listopada, 2004r.) i art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23.12. 2006r. ), jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi powyżej 3%, ale nie więcej nić 30 % zatwierdzonego obszaru.

Przy czym organ II instancji w odniesieniu do płatności ONW strefa nizinna I wskazał, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) ", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007, nr 68, poz. 448) płatność ONW do powierzchni działek rolnych przekraczającej 50 ha jest udzielana w wysokości:

- 50% stawki podstawowej - za powierzchnię od 50,01 ha do 100 ha,

- 25% stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha.

Do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha, płatność ONW nie przysługuje.

Organ odwoławczy wskazał również, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. raportów z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnika oraz zdjęć kwestionowanych działek rolnych, uzasadnione było stwierdzenie, iż normy w zakresie dobrej kultury rolnej nie były przestrzegane. Stosownie więc do z art. 66 ust. 1 rozporządzenia WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) należało zastosować obniżkę o 3% wobec całkowitej kwoty dopłat do gruntów rolnych, która została przyznana w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego i to zarówno w stosunku do płatności ONW strefa nizinna II jak i ONW strefa nizinna I.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy wskazał, iż rolnik nie ubiegał się o przyznanie płatności do działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej [...]. Tak więc ww. działka nie była objęta kontrolą na miejscu, a ponadto w zaskarżonej decyzji brak jest jakiejkolwiek informacji o tej działce. Podniósł również, że płatności przyznawane są na wniosek rolnika, składany w danym roku, a zatem ustalenia jednostki kontrolującej w latach poprzednich nie mają żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Wskazał także, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia wnioskodawcy, a odstępstwo od tej zasady możliwe jest tylko w wyjątkowych okolicznościach, które w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że kontrole zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami przez upoważnionych do tego inspektorów, a z czynności tych sporządzono prawidłowe protokoły. Brak jest zatem podstaw do wzruszenia wyników kontroli.

W dniu 3 grudnia 2009 r., P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] października 2009 r. W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenia przez organ zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazał, iż pomimo przeprowadzenia kontroli gospodarstwa nie ustalono rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, gdyż wyniki kontroli są tendencyjne i nieobiektywne. Podniósł, że ustalenia organu odnośnie niespełnienia przez działki rolne H, I, J norm w zakresie dobrej kultury rolnej są nieprawidłowe w świetle oświadczenia M. W., który zeznał, iż wypasał na tych działkach bydło. Skarżący podważył również kwalifikacje, doświadczenie oraz wiedzę inspektorów przeprowadzających kontrolę na miejscu, wnosząc o dołączenie dokumentów potwierdzających kwalifikację powyższych osób. Wątpliwości jego w tym zakresie wzbudziły wskazane w skardze błędy i poprawki w raportach z kontroli w zakresie przeznaczenia gruntów. Skarżący wskazał także, że organ w ramach prowadzenia niniejszego postępowania powinien uwzględnić protokoły z kontroli terenowych z lat wcześniejszych 2005-2008. Zarzucił również, że organy nie uwzględniły zgłaszanych przez niego wniosków o ponowne przeprowadzenie kontroli terenowej, co powoduje że możliwość weryfikacji prawidłowości ustaleń kontroli poprzez zgłaszanie zastrzeżeń jest czystą fikcją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 12 stycznia 2010 r. skarżący zawarł polemikę z odpowiedzią na skargę organu, podtrzymując jednocześnie zarzuty zawarte w skardze. Podniósł przy tym, że organ nie zweryfikował prawidłowości przeprowadzonej kontroli, a tylko bezkrytycznie wywiódł, że została ona przeprowadzona prawidłowo przez upoważnionych kontrolerów i nie ma podstaw do kwestionowania jej wyników. Stanowisko takie zdaniem skarżącego budzi wątpliwości, zwłaszcza w odniesieniu do działki nr [...], na której kontrolerzy rok wcześniej stwierdzili łąkę, w kwestionowanych protokołach las, a obecnie nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości (pismo z ARiMR z [...] stycznia 2010 r.).

Następnie na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. Sąd dopuścił, złożony przez pełnomocnika skarżącego, dowód z dokumentu – oświadczenia M. W. z [...] kwietnia 2010 r. W oświadczeniu tym M. W. wskazał, iż w latach 2007-2008 miał w użytkowaniu grunty rolne położone na działkach [...], [...] obręb S. i na gruntach tych przez cały okres wegetacji wypasał swoje bydło oraz kosił trawę na kiszonkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Po rozpoznaniu skargi Sąd uznał, iż zarzuty w niej podniesione nie są trafne, a zaskarżona decyzja jest zasadna, dlatego też należało przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed wskazaniem przyczyn oddalenia skargi i odniesieniem się do podniesionych w niej zarzutów Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też przepisów postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga bowiem właściwy organ administracji.

Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji.

II. Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu, zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z [...] maja 2008r., o przyznanie m.in. płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w tym płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013.( Dz. U. z 2007 r. Nr 68 poz. 448). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 13 marca 2009 r. na skutek wejścia w życie nowego aktu wykonawczego tj . obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. ( Dz. U. Nr 40 poz. 329) w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy (ONW), w którym zgodnie z §15 do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało stosować ustawę z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64 poz. 427) i wydane na jej podstawie - art. 29 ust 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r., (Dz. U. Nr 68, poz. 448 oraz z 2008 Nr 99, poz.704)

Jednocześnie wskazać trzeba, iż w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie miały także akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006r., ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli , jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23 .12 2006r.), rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004), rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r., ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.); do którego odwołuje się § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w zakresie definicji rolnika uprawnionego do przyznania płatności ONW, rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystanie odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004, str.1 ze zm.). Określają one zasady przyznawania płatności ale także upoważniają organy państwowe do stosowania sankcji krajowych przeciwko producentom.

III. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy Sąd przypomina, iż skarżący kwestionuje wydane w sprawie decyzje organów obu instancji o przyznaniu płatności ONW strefa nizinna II i strefa nizinna I do gruntów rolnych za 2008r., w pomniejszonej łącznej wysokości [...] zł.

W tym miejscu Sąd wskazuje, iż skarżący występując o pomoc finansową w ramach ONW strefa nizinna II oraz strefa nizinna I na 2008 rok, zadeklarował grunty rolne o łącznej powierzchni odpowiednio [...] ha oraz [...] ha.

Następnie wskazać należy, iż na wszystkich działkach zadeklarowanych do płatności przez skarżącego zostały przeprowadzone kontrole metodą inspekcji terenowej. Inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrole w dniach [...] – [...] lipca 2008 r. oraz [...] – [...] sierpnia 2008 r. wykryli nieprawidłowości polegające na zawyżeniu zadeklarowanych powierzchni dla działek "F", "J", "E" w przypadku płatności ONW strefa nizinna II oraz działek "M", "N" w przypadku płatności ONW strefa nizinna I. Stwierdzone różnice wynosiły [...] ha w przypadku ONW strefa nizinna II oraz [...] ha w przypadku płatności ONW strefa nizinna I, a to stanowi odpowiednio 8,25% oraz 6,96% powierzchni stwierdzonej w stosunku do zadeklarowanej. Tym samym skoro stwierdzona różnica w obu przypadkach wyniosła powyżej 3% ale nie więcej niż 30% zatwierdzonego obszaru, to organ, stosując się do treści art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców i art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zobowiązany był pomniejszyć przyznaną płatność o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę i to zarówno w odniesieniu do ONW strefa nizinna II jak i ONW strefa nizinna I.

Oceniając skarżoną decyzję w tej części Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w działaniu organu. Odnosząc się do różnych wyników kontroli na miejscu w poszczególnych latach wskazać należy, iż zgodnie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. płatności przyznawane są na wniosek rolnika. Wniosek składany jest na dany rok, a zatem ustalenia jednostki kontrolującej w latach poprzednich nie mają żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Ponadto zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Odstępstwo od tej zasady możliwe jest tylko w wyjątkowych okolicznościach, które w niniejszej sprawie nie zaistniały. Tak wiec organ nie miał obowiązku powiadamiania strony o przeprowadzonej kontroli. Nie miał także obowiązku przeprowadzania ponownej kontroli na wniosek zainteresowanego, gdyż obecność właściciela nie ma znaczenia dla prawidłowego określenia położenia działek ewidencyjnych ani określenia powierzchni gruntów faktycznie użytkowanych rolniczo położonych na tych działkach. Wykrycie w trakcie kontroli nieprawidłowości nie pozbawia Skarżącego możliwości zgłoszenia zastrzeżeń. W związku z powyższym przeprowadzenie kontroli pod nieobecność wnioskodawcy pozostaje bez wpływu na ważność kontroli, prawidłowe jej przeprowadzenie i wiarygodność poczynionych w jej trakcie ustaleń. Zgodnie z art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 07.03.2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Skarżący zastrzeżeń takich jak wynika z akt sprawy nie złożył, zaproponował natomiast w odwołaniu od decyzji przeprowadzenie ponownej kontroli w jego obecności. Należy podkreślić, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli stanowi fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, a to przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR bądź przez inne jednostki organizacyjne - jeżeli Prezes ARiMR powierzy im przeprowadzanie kontroli, i jeżeli dysponują one odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy ONW (Dz. U. Nr 68 poz. 448 ze zm.) jednym z warunków przyznania płatności ONW jest prowadzenie na zgłoszonych do pomocy gruntach działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami) określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.

Obowiązujące w sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. 2007r. Nr 46 poz. 306 ) wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej w §1 ust 1 pkt 2 określa, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami ,jeżeli w przypadku łąk i pastwisk (takich dotyczy sprawa ) – okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym.

Przeprowadzona przez inspektorów terenowych kontrola na miejscu gospodarstwa skarżącego wykazała, iż normy w zakresie dobrej kultury rolnej (N3) nie są spełnione wobec działek rolnych E, F, G, H, I, J, L, Ł poprzez nie usunięcie okrywy roślinnej do 31 lipca. Stan działek udokumentowano zdjęciami (k. 77-79, 82-98 akt adm.). Stwierdzone w gospodarstwie nieprawidłowości polegające na nieprzestrzeganiu norm na powyższych działkach spowodowały zastosowanie przez organ administracyjny obniżki przez pomniejszenie wyliczonej po pomiarach kwoty płatności ONW o 3% na podstawie art. 66 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i to zarówno dla płatności ONW strefa nizinna II jak i ONW strefa nizinna I. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, w przypadku, gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika stosuje się obniżkę wobec całkowitej płatności dopłat bezpośrednich, która została przyznana w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego. Obniżka ta będzie z zasady stanowić 3% całkowitej kwoty.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowego działania organu skutkującego jej uchyleniem.

Zarzuty skargi nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli na miejscu poprzez brak zawiadomienia producenta, a w konsekwencji nieuczestniczenie przez niego w czynnościach oraz błędnie ustalonego stanu działek pod kątem przestrzegania normy utrzymywania jej w dobrej kulturze w kontekście wyników kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez upoważnionych kontrolerów z Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu – O. oraz Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu – L. uznać należy za niezasadne. Należy bowiem zauważyć, iż według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm uznaje się, że grunt był utrzymywany zgodnie z normami, jeżeli na łąkach czy pastwiskach okrywa roślinna była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Rację ma zatem organ administracyjny, że o ile nawet (jak twierdzi skarżący i co wynika z oświadczenia M. W.) na działkach oznaczonych lit. H, I, J wypasane było bydło to zabieg ten nie był wystarczający, by uznać w trakcie kontroli w dniach [...] – [...] lipca 2008 r. oraz [...] – [...] sierpnia 2008 r. przez inspektorów terenowych, iż normy w świetle powołanego wyżej rozporządzenia zostały spełnione. Spełnienia powyższych norm nie potwierdzają również znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcia kwestionowanych działek.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, iż na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej pomocy ustawodawca przewidział kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Świadczą o tym przepisy art. 30 ust. 1 i art. 31 ustawy z 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427). Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy, Agencja płatnicza może powierzyć przeprowadzanie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 32 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).

Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 101 poz. 685) szczegółowo określa warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne jednostek organizacyjnych, którym przeprowadzanie kontroli może być powierzone.

Z powyższych przepisów wynika, że kontrole na miejscu w niniejszej sprawie były nie tylko prawnie możliwe, ale także, że musiały być przeprowadzone przez osoby do tego fachowo przygotowane – tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Nie wymagały zawiadomienia, ani udziału w nich producenta. Tak więc niecelowe było występowanie o dokumenty potwierdzające kwalifikacje inspektorów, gdyż bez posiadania odpowiednich kwalifikacji określonych przepisami prawa nie mogliby oni pełnić swojej funkcji. Z tego względu podniesione przez skarżącego zarzuty, iż inspektorzy de facto nie przeprowadzili na miejscu kontroli zakwestionowanych działek przez ich nie zlokalizowanie oraz nie dokonanie pomiaru w sytuacji udokumentowania raportów dołączonymi szkicami, wynikami pomiarów i dokumentacją zdjęciową , należy uznać za bezpodstawne.

W wyroku z 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 492/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

W kontekście powyższego oraz mając na względzie raporty z czynności kontrolnych, znajdujące się w aktach niniejszej sprawy Sąd ponownie zaznacza, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi nieprawidłowo przeprowadzonych czynności kontrolnych i zakwestionowania ich wyniku. W szczególności Sąd nie znalazł podstaw do podważenia wyników kontroli na miejscu przeprowadzonych w niniejszej sprawie poprzez -na przykład- uznanie ich za nierzetelne czy niewiarygodne. Oceny tej nie zmienia podnoszony przez skarżącego fakt, iż w roku 2005 nie stwierdzono na działce [...] kodu DR 18, gdyż kontrola przeprowadzana w każdym kolejnym roku jest niezależna i ich wyniki nie muszą być tożsame. Powyższe potwierdza analiza dokumentacji fotograficznej, która nie pozostawia wątpliwości, iż na dzień przeprowadzania kontroli w 2008 r. na działce rolnej E (dz. ew. [...]) nie była prowadzona działalność rolnicza i stwierdzono nieużytek, las. W świetle dokumentacji fotograficznej bez znaczenia są również odręczne poprawki w postaci skreśleń i dopisywań dokonane w raporcie z kontroli. Ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2008 r. nie podważa również przeprowadzona w 2010 r. kontrola w zakresie kwalifikalności powierzchni, podczas której nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości odnośnie działki E, na którą powołuje się skarżący w piśmie procesowym z 12 stycznia 2010 r., gdyż stan faktyczny na spornej działce mógł ulec zmianie. Ponadto na działkach P i P1 (dz. ew. [...]) stwierdzono w trakcie kwestionowanej kontroli jęczmień i żyto, a nie łąkę jak twierdzi skarżący. Ustalenia kontroli są w tym przypadku zbieżne z deklaracją skarżącego, który we wniosku o przyznanie płatności wskazał na ww. działkach grupę upraw JPO/UPO – jęczmień ozimy. Ustalenia kontrolerów potwierdza dodatkowo dokumentacja fotograficzna dotycząca tych działek ( k. 79-81 akt adm.).

IV. Sąd zauważa również, iż w tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący jednak nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.