Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1105/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Prokuratora Okręgowego w K. jest uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu B. ( Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...] poz. [...] ze zm. ) , skarżona w całości. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 733 ze zm. z 2002r. Dz.U. Nr 113. poz. 984 i 1069, Nr 168, poz. 1383, z 20063r. Nr 113, poz. 1069, z 2004r. Nr 116, poz. 1203) w związku z art. 40 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. .U. z 2001 r.,Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej: u.o.p.l..

Skarżący zarzuca uchwale rażące i istotne naruszenie prawa, a to art. 7, art. 32 oraz art. 94 Konstytucji RP, jak też art. 4 i art. 21 ust. l pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. polegające na braku określenia w uchwale: wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu pomimo takiego obowiązku ( art. 21 ust. 3 pkt l cyt. ustawy ); warunków zamieszkiwania kwalifikujących do ich poprawy pomimo takiego obowiązku ( art. 21 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy ); kryteriów wyboru osób , którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieokreślony pomimo takiego obowiązku ( art. 21 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy) oraz zasad postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy pomimo takiego obowiązku ( art. 21 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy).

Poza tym, skarżący zarzuca uchwale ograniczenie prawa do podjęcia starań o zawarcie umowy najmu lokali z zasobów mieszkaniowych gminy na czas nieoznaczony w §§ 8 - 8b oraz lokali socjalnych w § 12 uchwały wobec ogółu mieszkańców B., niezależnie od dochodów i warunków zamieszkiwania co stanowi przejaw nierównego traktowania i dyskryminacji oraz kwestionuje przyznanie Prezydentowi Miasta B. w § 12a nadzwyczajnych uprawnień (do czego nie uprawnia delegacja ustawowa, a co stanowi rażące i istotne naruszenie prawa).

Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Okręgowy w K. podnosi , iż zgodnie z art. 16 ust. 1 Konstytucji RP l i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym 2 wszyscy mieszkańcy gminy tworzą gminną wspólnotę samorządową, a na podstawie art. 87 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 40 - 42 ustawy o samorządzie gminnym źródłami powszechnie obowiązującego prawa na terytorium gminy są akty prawa miejscowego tworzone w formie uchwał właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Akty prawa miejscowego wymagają jednak, by uchwały podejmowane były na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, o czym jednoznacznie stanowi art. 94 Konstytucji RP. Dalej, z przepisu art. 166 Konstytucji RP wynika, iż zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej są wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadania własne. Treść art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( dalej: u.o.p.l. ) 3 wskazuje zaś bezspornie, iż do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej oraz zapewnianie lokali socjalnych i zamiennych, a także zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Odpowiednia uchwała powinna zatem określać zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, a w szczególności:

l) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawIerany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmIercI najemcy;

7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Skarżona uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] jest aktem prawa miejscowego. Uchwała ta była kilkukrotnie nowelizowana:

1/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] znowelizowano § 29 ust. 3 i § 30,

2/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] zmieniono §§ 1 ust. 1, 3 pkt 10 lit. f i 26 oraz dodano § 5a,

3/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] zmieniono §§ 1, 3 pkt 10 lit. c, f, pkt 11, 8, 9 ust. 4, 11, 12, 13, 15, 16 ust. 1 i 2, 17, 18 ust. 2, 19 ust. 7,21 ust. 3, 23, 26, 27 ust. 2, 28,29, w § 4 dodano natomiast pkt 7 i §§ 8a, 12a, 13a, 21a, 27 ust. 3. Uchwała ta zawiera też przepis przejściowy ( § 2 ),

4/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...], którą zmieniono §§ 3 pkt 7, 6 ust. 2, 26 ust. 5 dodano też § 20 ust. la. Nadto uchwałą uporządkowano standard odniesienia do innych przepisów ( § 1 ust. 5 ),

5/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] w § 3 skreślono pkt 2,

6/ uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] , którą znowelizowano §§ 8 ust. 2, 11 pkt 5, 12, 21 ust. 1 , 23 ust. 3 i 4, a dodano §§ 8 ust. 3, 8b, 11 pkt la, 18 ust. la, 18a, 23 ust. 5, 27 ust. 2a, 9a.

Jak podkreśla skarżący, uchwała, której podstawą jest art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. nIe rozstrzyga kwestii związanych z indywidualnymi podaniami ( wnioskami ) mieszkańców gminy o zawarcie z nimi odpowiedniej umowy najmu, ma natomiast stanowić podstawę do sposobu rozpatrywania tego rodzaju podań. Uchwała taka nie może zatem a priori wykluczać określonej, spełniającej ustawowe wymogi, grupy mieszkańców ze starań o mieszkanie komunalne, może i powinna natomiast wprowadzać odpowiednie kryteria dochodowe dające pierwszeństwo w uzyskaniu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, regulować kwestie związane z lokalami socjalnymi, zamianami lokali, itp. Kwestia indywidualnych spraw mieszkańców ma wszystkie cechy sporu cywilnego, dotyczy oceny zasadności roszczenia związanego z możliwością zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasoby gminy.

W ocenie skarżącego , analiza treści zaskarżonej uchwały wskazuje, iż Rada Miejska w B. zawarcia w niej rażąco i istotnie naruszających prawo przepisów, a co więcej nie zawarła w niej wszystkich wymaganych prawem elementów wymaganych art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. Mimo tego , iż tekst uchwały był w ciągu kilku lat nowelizowany nie dostosowano go do wymogów delegacji ustawowej. Przepis art. 21 ust. 3 pkt 1 stanowi, iż uchwała ma określać "wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu". Pomijając słowniczek uchwały ( § 3 ) w przepisach dotyczących wynajmu lokali na czas oznaczony, wynajmu lokali socjalnych brak jakichkolwiek odniesień do dochodu osób starających się o zawarcie odpowiednich umów. Tylko w przepisach o lokalach zamiennych ( § 6 ust. 2 ) i socjalnych ( § 14 ) znajdują się normy realizujące dyrektywę wyrażoną wart. 21 ust. 3 pkt 1 u.o.p.l. Tego rodzaju rozwiązanie legislacyjne nie wydaje się być wystarczającym do uniknięcia zarzutu rażącego naruszenia prawa. Skoro bowiem ustawa nakazuje zawrzeć w uchwale określone regulacje prawne, to obowiązkiem gminy jest tego rodzaju, obligatoryjnie wymagane przepisy uchwalić.

Uchwała powinna określać "warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy" (art. 21 ust. 3 pkt. 2). Przepisy uchwały w żadnym z paragrafów nie odwołują się do tego, narzuconego przez ustawodawcę rozwiązania. Jedynie w stosunku do lokali socjalnych ( § 11 ) uchwała zawiera przepisy, co do których można uznać, że wypełniają normę określoną wart. 21 ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. Nie ma jednak priorytetowych, a wymaganych prawem rozwiązań dotyczących lokali oddawanych w najem na czas nieoznaczony .

Przepisy uchwały nie zawierają też w ogóle postanowień regulujących "zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy" wymaganych art. 21 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l.

Ze względu na wyżej wskazane uchybienia , zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem art. 94 Konstytucji RP i art. 21 ust. 3 pkt 1 - 3 i 6 u.o.p.l., a zważywszy na opisane wyżej istotne wady prawne sąd winien stwierdzić jej nieważność w całości. Niedopuszczalne jest bowiem pozostawienie w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego nie zawierającego wszystkich wymaganych prawem elementów . W uzasadnieniu podnoszonych zarzutów skarżący wskazuje na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 października 2007 r. sygn. r. sygn. IV SA/Wr 432/07 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 7 maja 2009r. sygn. II SA/Op 93/09 .

Skarżący ponadto podnosi , iż z mocy samego prawa wszyscy mieszkańcy gminnej wspólnoty samorządowej mają prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Zgodnie natomiast z §§ 8, 8a i 8b uchwały, po zaspokojeniu pierwszeństwa osób uprawnionych do lokali zamiennych wolne lokale mieszkalne mogą być wynajmowane najemcom, którzy przekażą gminie dotychczas zajmowany lokal, chcą przyłączyć część lokalu zamieszkałego dotychczas przez inną osobę lub mają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności albo wychowują niepełnosprawne dziecko. Wolne lokale mogą też zostać wynajęte osobom, które utraciły prawo do dotychczas zajmowanego lokalu z uwagi na przejście na emeryturę, albo opuściły placówkę opiekuńczo-wychowawczą, a nie mają możliwości zamieszkania w innym lokalu. Skarżący nie neguje zasadności tego typu kryteriów , jednakże zwraca uwagę na fakt , iż redakcja przepisów, w jakiej zamieszczono je w uchwale uniemożliwia podjęcie starań o zawarcie umowy najmu innym potencjalnie zainteresowanym mieszkańcom B., którzy spełniają kryteria wynikające z ustawy (wielkość dochodu i warunki zamieszkiwania). Na takie rozwiązanie prawne nie pozwala delegacja ustawowa zamieszczona w art. 21 u.o.p.l. w zawiązku z art. 4 tej ustawy. Przepis prawa miejscowego nie może pozbawiać mieszkańców gminy prawa wynikającego z ustaw i ex lege wykluczać ich z prawa do starania się o zawarcie umowy najmu. Poprzez wprowadzenie do uchwały dyskryminujących przepisów, na mocy których tylko niektórzy z mieszkańców B. mają prawo do ubiegania się o zawarcie z nimi umowy najmu lokalu gminnego, naruszono podstawowe zasady porządku prawnego, jak obowiązek. równego traktowania i zakaz dyskryminacji. Skarżący przywołuje szarego wyroków sądowych , w których zaprezentowano analogiczny pogląd , w tym : wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 października 2007 r. sygn. IV SA/Wr 388/07 12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. IV SA/Wr 490/07 13, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 82/08 14 czy też wyrok WSA w Opolu z dnia 7 maja 2009 r. sygn. II SA/Op 93/09 15.

W jego ocenie , zakwestionowane kryteria najmu mogłyby stanowić kryteria priorytetu przy zawarciu umowy najmu. Wtedy też, nie pozbawiając pozostałych zainteresowanych możliwości starania się o najem, gmina mogłaby zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt 3 u.o.p.l. osoby, o których stanowią obecne §§ 8 - 8b traktować preferencyjnie, przy rozpatrywaniu podań o zawarcie umowy najmu lokalu [...].

Ponadto , Rada Miejska w B. ustanawiając zasady obrotu lokalami socjalnymi rażąco naruszyła prawo w § 12 uchwały zgodnie, z którym w procedurze kwalifikacyjnej może brać udział osoba zamieszkująca w B. od lat z zamiarem stałego pobytu, nie posiadająca ( ani jej małżonek/osoba pozostająca we wspólnym pożyciu) tytułu prawnego do lokalu i która znalazła się w niedostatku oraz spełnia co najmniej jeden z trzech dodatkowych warunków wymienionych w tym przepisie. Zgodnie bowiem ze znanymi i aprobowanymi poglądami orzeczniczymi, niedopuszczalne jest zawarcie w uchwale , przywołującej jako podstawą prawną art. 4 i art. 21 ust. l pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l. zastrzeżenia, wedle której prawo do ubiegania się o lokal z zasobu mieszkaniowego gminy wymaga zamieszkiwania w gminie od okresu w niej wskazanego oraz nie posiadania prawa do innego lokalu/ domu mieszkalnego. Co więcej, delegacja ustawowa nie pozwala też na warunkowanie prawa do ubiegania się o lokal socjalny. niepełnosprawnością osoby zainteresowanej, albo niepełnosprawnością członków jej rodziny, ani też nie upoważnia organu wykonawczego jakim jest Prezydent Miasta do wyrażania "nadzwyczajnej" zgody do skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego ( § 12a uchwały). Tego rodzaju postanowienia , jako sprzeczne z prawem, skutkować winny zatem stwierdzeniem ich nieważności ( m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 maja 2010 r. sygn. II SA/Sz 159/10 17 , wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2002 r. sygn. II SAlKa 269/02 18 oraz powołane wcześniej orzeczenia ). Przepis § 12a powoduje przekazanie kompetencji organowi wykonawczemu gminy , nie mieszczące się w delegacji ustawowej ( wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. II SA/Go 6/06 19 ).

Zgodnie z utrwalonym i aprobowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, zasady wynajmowania lokali mieszkalnych powinny być skonstruowane w sposób umożliwiający mieszkańcom gminy spełniającym podstawowe, zastrzeżone przez ustawę kryteria dochód i warunki zamieszkiwania , równe możliwości w podjęciu starań o uzyskanie lokalu mieszkalnego z zasobów lokalowych gminy ( m.in. powoływane uprzednio: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 października 2007 r. i wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 82/08 ). Zasady te, zawarte w odpowiedniej uchwale, muszą bezspornie zawierać przepisy wymagane przez art. 21 ust. 3 u.o.p.l.

Uchwalenie aktu prawa miejscowego nie zawierającego wszystkich wymaganych prawem elementów oznacza nie zrealizowanie dyrektywy konstytucyjnej ( art. 7 i art. 94 Konstytucji RP ).

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. uchwałą z dnia [...] r., [...] wniosła o jej oddalenie , nie podzielając zarzutów podnoszonych przez skarżącego.

W pierwszym rzędzie wskazuje , iż uchwała nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie: zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu B. (z późn. zm.) zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. u.o.p.l. uregulowania i niezbędne elementy. Uchwała kompleksowo i szczegółowo określa wszystkie kwestie wskazane w upoważnieniu ustawowym, zawartym wart. 21 ust.3 ustawy , w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Uchwała nie stanowi literalnych zapisów ustawy, bo nie taki jest jej zamysł i cel. Wszystkie przesłanki wyrażone w art. 21 ust. 3 ustawy są w uchwale spełnione.

Zgodnie bowiem z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Ustawodawca, poprzez tak sformułowane upoważnienie, zapewnił organom władzy lokalnej szerokie uprawnienia do kształtowania, za pomocą przepisów prawa miejscowego, stosunków społecznych w sposób adekwatny do warunków i specyfiki danego terenu. ( II OSK 102/08 wyrok NSA W-wa 2008.04.04 NZS 2008/5/W3).

Odnosząc się do zarzutu Prokuratora , dotyczącego braku określenia w uchwale wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokości dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającej zastosowanie obniżek czynszu, uznaje go za bezzasadny. Uchwała bowiem w stosunku do najmu lokali na czas nieoznaczony oraz lokali socjalnych stanowi, iż przesłanką uzasadniającą oddanie w/w lokali w najem jest odpowiednio "uzyskiwanie niskiego dochodu" oraz "pozostawanie w niedostatku" (§ 8a pkt 1 i § 12). Oba pojęcia tj. "niski dochód" oraz "niedostatek" zostały zdefiniowane kwotowo w § 3 pkt 8 i pkt 9 uchwały. Powyższe oznacza, iż w świetle art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy uchwała spełnia wymóg określony przedmiotowym przepisem. Odniesienia do dochodu osób ubiegających się o wynajem lokalu z zasobów Gminy B. występują również w szeregu innych postanowień uchwały:

- w odniesieniu do lokali wynąjmowanych na czas nieoznaczony: § 8a pkt. 1, § 15 ust.2 pkt. 2,

- w odniesieniu do lokali socjalnych: § 6 ust. 2 i ust. 3, § 10 ust. 3, § 11 ust.1 pkt. 6, § 12 ust.1 , §12a, § 13 ust. 1, §16 ust.2, § 25 ust. I.

Przyjęta w uchwale konstrukcja kryteriów dochodowych (wyznaczenie kryteriów progowych) nie eliminuje i nie pozbawia z góry żadnej grupy mieszkańców, bez względu na osiągane dochody, prawa do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego oraz prawa do złożenia wniosku o lokal komunalny.

Jako całkowicie niezrozumiały uznaje zarzut skarżącego, iż uchwała nie zawiera wysokości dochodu gospodarstwa domowego, uzasadniającej zastosowanie obniżek czynszu. Problematyce tej całkowicie poświęcony jest § 14 uchwały, który wypełnia wymogi ustawowe w tym zakresie.

W kwestii braku określenia w uchwale "warunków zamieszkania kwalifikujących najemcę do ich poprawy" Rada podnosi , iż ustawa nie definiuje tego pojęcia ,a w związku z tym nie obliguje gminy do taksatywnego wyliczenia tychże warunków w formie odrębnego katalogu okoliczności, które winien spełniać każdy członek wspólnoty samorządowej, ubiegający się o wynajem lokalu mieszkalnego. Nie zgadza się jednak z tezą prokuratora, iż uchwała nie zawiera określenia takich warunków. Przepis § 6 uchwały stanowi , iż przesłanką uprawniającą do uzyskania lokalu, a tym samym do poprawy dotychczasowych warunków zamieszkania, jest zły stan techniczny lokalu dotychczas zajmowanego przez lokatora, niejednokrotnie potwierdzony wnioskiem wynajmującego (zarządcy). Podobnie, warunkiem zamieszkania kwalifikującym wnioskodawcę do jego poprawy jest niedostosowanie lokalu do potrzeb wynikających z sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy.

Przesłanka ta zawarta została w następujących zapisach uchwały:

- w § 8 ust. 1 pkt 3 (trudna sytuacja zdrowotna uzasadniająca wynajem innego lokalu),

- w § 8 a pkt 1 (dalsze przebywanie w lokalu nie jest możliwe z uwagi na szczególną

sytuację rodzinną lub warunki zamieszkiwania),

- w § 12 pkt 3 (dalsze przebywanie w lokalu nie jest możliwe z uwagi na szczególną sytuację rodzinną lub warunki zamieszkiwania),

- w § 19 ust. 4 i 5 (doprecyzowanie pojęć szczególnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, szczególnych warunków zamieszkiwania, które uzasadniają przyznanie lokalu komunalnego ).

Ponadto § 18 uchwały zawiera przesłanki określające możliwość dokonania przez najemcę lokalu przyłączenia opróżnionej części lokalu, wprowadzając jednocześnie kryterium pierwszeństwa na rzecz najemcy tego lokalu, w którym przypada mniejsza łączna powierzchnia pokoi na osobę uprawnioną do zamieszkiwania. Także paragrafy 22 - 23 uchwały zezwalają najemcom lokali na ich nieograniczoną, dobrowolną zamianę. Ideą przewodnią uchwałodawcy przy stanowieniu tych przepisów, regulujących wzajemną zamianę mieszkań przez ich najemców, było stworzenie optymalnych przesłanek do poprawy warunków mieszkaniowych. Dlatego też, zgodnie z treścią § 23 ust. 1 uchwały, odmowa udzielenia zezwolenia na dokonanie zamiany lokalu może nastąpić jedynie z ważnych względów.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku w uchwale kryteriów wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego Rada wyjaśnia , iż uchwała wskazuje grupy, którym przysługuje pierwszeństwo wynajmu lokalu komunalnego, m.in. pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Kryteria takie zostały określone w § 6 ust. 1 , zgodnie z którym :

1) uprawnionym do lokalu zamiennego na podstawie przepisów ustawy, decyzji organu nadzoru budowlanego lub orzeczenia sądowego, a w szczególności:

a) przekwaterowanym z budynków (lokali) zagrożonych katastrofą budowlaną, \

przeznaczonych do rozbiórki lub z pomieszczeń o charakterze niemieszkalnym,

b) przekwaterowywanym na wniosek wynajmującego z budynków przeznaczonych do modernizacji, remontu lub sprzedaży,

c) przekwaterowywanym na wniosek wynajmującego na czas remontu dotychczas zajmowanego lokalu,

2) przekwaterowywanym z budynków, które zostały przeznaczone przez gminę do opróżnienia z uwagi na planowaną inwestycję bądź inne zamierzenia w zakresie ich zagospodarowania,

b) w budynkach wspólnot mieszkaniowych, którzy w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania oferty nie zadeklarują zamiaru dokonania wykupu zajmowanego mieszkania,

c) w budynkach, w których wszystkie lokale mieszkalne zostały przeznaczone do wynajęcia jako lokale socjalne, jeśli brak jest możliwości zawarcia umowy najmu według zasad i na warunkach przewidzianych dla najmu lokali socjalnych.".

Z kolei , zgodnie z § 19 ust. 6 uchwały , w oparciu o pozytywną opinię Komisji Mieszkaniowej Prezydent Miasta może skierować osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego wymagającego przeprowadzenia remontu na koszt własny przyszłego najemcy, lokalu socjalnego, z pominięciem kolejności ujęcia wniosków na listach.

Rada nie podziela także zarzutu dotyczącego braku określenia w uchwale zasad postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy. Wnioski osób zamieszkujących w lokalach opuszczonych przez najemcę lub zajmujących lokal, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy są rozpatrywane w oparciu o § 16 uchwały. Przepis ten reguluje zasady postępowania wobec osób zajmujących lokale bez tytułu prawnego, w kręgu których bezsprzecznie znajdują się osoby wskazane w art. 21 ust.3 pkt 6 ustawy. Zasady te są wskazane są również w § 18 uchwały, regulującym kwestie przyłączania lokali przez najemców. Wobec tego uchwała zawiera zatem zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy.

Zdaniem Rady , nie sposób zgodzić się też z tezą, iż § 8, § 8a i § 8b wykluczają inne grupy mieszkańców z kręgu uprawnionych do ubiegania się o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony. Możliwość taką daje § 15 uchwały, określający zasady wynajmowania lokalu na czas nieoznaczony po uprzednim wykonaniu przez osobę uprawnioną jego remontu. Rozwiązanie prawne przyjęte w § 15 pozwala na podjęcie starań o zawarcie umowy najmu wszystkim mieszkańcom B., którzy spełniają kryteria wynikające z uchwały. Rada podkreśla również , że przepis § 21 uchwały daje możliwość złożenia stosownego wniosku o lokal i skorzystania z tej podstawy prawnej przez wszystkie osoby społeczności lokalnej, które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Intencją ustawodawcy nie było stworzenie bezgranicznych możliwości uzyskania lokalu przez wszystkie osoby i bez żadnych warunków. Świadczą o tym m.in. bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, które także wprowadzają w tym zakresie ograniczenia. Przykładowo, w art. 11 ustawy wskazano, iż posiadanie przez współmałżonka tytułu prawnego do lokalu stanowi przesłankę wypowiedzenia umowy najmu. Rada przywołuje także orzeczenie Sądu Najwyższego , zgodnie z którym brak jest przesłanek do przyznania przez sąd uprawnień do lokalu socjalnego w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu osobom, które nigdy nie dysponowały tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, w tym osobom, które objęły go samowolnie (uchwała SN z 15.11.2001 r. III CZP 66/01). W uchwale zasady te są w pełni respektowane.

Rada nie podziela zastrzeżenia skarżącego odnoszące się do przepisu § 12 a uchwały, przyznającego Prezydentowi B. uprawnienia do zakwalifikowania do wynajmu lokalu socjalnego wniosku osoby znajdującej się w niedostatku , która nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych . Przepis ten, w ocenie Rady, nie przewiduje nadzwyczajnych uprawnień Prezydenta Miasta . Osoby zakwalifikowane do wynajmu w trybie § 12 a uchwały zostają umieszczone na liście osób uprawnionych do otrzymania lokalu z zasobów gminy. Lista ta podlega szerokiej kontroli społecznej, sprawowanej przez członków wspólnoty. Zgodnie z § 27 ust. 7 i 8 uchwały, listy osób uprawnionych do zawarcia umów najmu wolnych lokali podaje się do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w siedzibie Urzędu Miejskiego w B. oraz przekazuje do wiadomości komisji Rady Miejskiej właściwej dla spraw lokalowych. Lista wskazuje osoby, które zostały zakwalifikowane do zawarcia umowy najmu lokalu oraz podstawy prawne kwalifikacji. Zwrócić uwagę należy, iż art. 21 ust 3 stanowi, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności elementy wymienione w owym przepisie. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności" oznacza, iż przepis ów stanowi jedynie egzemplifikację elementów składowych uchwały. Oznacza to, że w ramach delegacji ustawowej znajduje się możliwość zawarcia innych rozwiązań zmierzających do realizacji celów ustawy, tj. do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Kwestionowany przez prokuratora przepis uchwały niewątpliwie realizuje przedmiotowy cel ustawy.

Rada podnosi także , iż ustawa w art. 21 ust 3 określa zakres materii podlegających regulacji w drodze aktu prawa miejscowego formie katalogu otwarty, o czym świadczy określenie , iż chodzi "w szczególności" o wymienione tam kwestie. Daje to zatem radzie gminy pewną swobodę co do posejmowych regulacji w oparciu o tak sformułowane upoważnienie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a – akty prawa miejscowego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawo miejscowe podlegają kognicji sądu administracyjnego . Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa , jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1591 ze zm.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004, s. 310).

Kontrola zgodności z prawem działania organów administracji publicznej, a w tym organów samorządu terytorialnego, nie następuje z urzędu lecz wymaga zainicjowania postępowania sądowo administracyjnego skargą złożoną przez uprawniony podmiot.

Niewątpliwie z regulacji zawartej w art. 50 § 2 p.p.s.a w związku z art. 5 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 7 poz. 39 ) wynika uprawnienie prokuratora do realizacji środków zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w tym uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Termin do wniesienia skargi przez prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich wynosi sześć miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, bądź sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi; termin ten nie ma zastosowania do skargi na akt prawa miejscowego. Akt taki można zaskarżyć w każdym czasie ( por. Komentarz do art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.)

Przedmiotem skargi Prokuratora Okręgowego w K. jest uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu B. ( Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...] poz. [...]ze zm. ) z późniejszymi zmianami.

Zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego , uchwalanego przez radę gminy. Zasady podejmowania tego rodzaju aktów określa art. 94 Konstytucji RP , zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

Analiza wskazanego przepisu prowadzi do konkluzji , iż w przypadku aktów prawa miejscowego ustrojodawca dopuszcza udzielanie upoważnień prawodawczych mniej szczegółowych - niż ma to miejsce w stosunku do upoważnień wymaganych dla rozporządzeń - które nie determinują treści aktu wydawanego na ich podstawie i pozostawia upoważnionym organom większy zakres swobody. Powiązanie aktów prawa miejscowego z ustawą może być zatem bardziej luźne niż w przypadku rozporządzeń i chociaż - tak, jak rozporządzenia, akty prawa miejscowego mają charakter wykonawczy w stosunku do ustaw, to nie są one ściśle wykonawcze w stosunku do ustawy w takim samym znaczeniu, jak rozporządzenia. Wynika to z zasady samodzielności samorządu, która wyklucza możliwość zepchnięcia go wyłącznie do pozycji organu ściśle wykonawczego (D. Dąbek: Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Bydgoszcz-Kraków 2003, s. 74). W ocenie Sądu upoważnienie ustawowe do podjęcia aktu prawa miejscowego przez organ samorządu terytorialnego stwarza prawną możliwość wydania takiego aktu , z określeniem w sposób ogólny zakresu regulacji lub warunków, jakie muszą być spełnione, lecz bez przesądzania o treści norm, które mają zostać ustanowione. W tym m.in. kontekście należy rozpatrywać problem ewentualnej sprzeczności uchwały z prawem .

Upoważnienie do podjęcia przez radę gminy uchwały w sprawie zasad najmowania lokali wchodzących w skład tego zasobu przewiduje art. 4 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego .

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p.l. do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 u.o.p.l.). Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy uchwala rada gminy i zasady te powinny określać w szczególności: 1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu; 2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy; 3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego (art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1-3 u.o.p.l.).

Prokurator w złożonej skardze podnosi kilka zarzutów , które można podzielić na dwie grupy. Zarzuty grupy pierwszej odnoszą się do naruszenia postanowień przepisu zawierającego delegację ustawową upoważniającą radę gminy do przyjęcia regulacji dotyczącej wynajmu lokali komunalnych , określonych w art. 21 ust. 3 pkt. 1 ,2 ,3 i 6 u.o.p.l., ze względu na jej niewypełnienie albo przekroczenie . Naruszenia te , zdaniem skarżącego , skutkują równocześnie pogwałceniem normy konstytucyjnej zawartej w oraz 94 Konstytucji RP. Natomiast w drugiej grupie pojawiają się dwa zarzuty wiążące się z naruszeniem konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) , poprzez wprowadzenie regulacji dyskryminujących pewne grupy mieszkańców gminy . Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 17 lutego 2011 r. skarżący podniósł jeszcze dwa dodatkowe zarzuty , w tym zarzut naruszenia przez § 28 ust. 2 uchwały postanowień art. 64 (4) § 1 k.r.i o. oraz zarzut dyskryminacyjnego charakteru ust. 3 § 28 wobec osób bez stałych źródeł dochodów.

W ocenie Sądu żaden z zarzutów grupy pierwszej nie zasługuje na aprobatę.

Jeśli chodzi o zarzuty grupy pierwszej , to wbrew twierdzeniom skarżącego , Rada Miejska w B. określiła w uchwale wszystkie elementy wskazane w delegacji ustawowej , w tym określone w pkt. 1 , 2 , 3 i 6 ust. 3 art. 21 u.o.p.l. ,w tym :

Po pierwsze - wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu pomimo takiego obowiązku (art. 21 ust. 3 pkt. 1). W § 3 pkt. 8 uchwały zostało zdefiniowane kryterium w postaci "niskiego dochodu". Kryterium to stanowi przesłankę uzasadniająca oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony. Natomiast w § 3 pkt. 9 zostało zdefiniowane kryterium w postaci "pozostawania w niedostatku", stanowiące przesłankę uzasadniająca oddanie w najem lokali socjalnych (§ 8a pkt 1 i § 12). Kryteria określono w taki sposób , iż nie pozbawiają z góry żadnej grupy mieszkańców, bez względu na osiągane dochody, prawa do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego oraz prawa do złożenia wniosku o lokal komunalny. Ponadto , w § 14 uchwała określa wysokości dochodu gospodarstwa domowego, uzasadniającej zastosowanie obniżek czynszu.

Po drugie - warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy ( art. 21 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy ). Co prawda , warunki te zostały określone w różnych przepisach uchwały , ale samo to nie może przesądzać o niewypełnieniu delegacji ustawowej. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt. 1a uchwały, przesłanką uprawniającą do uzyskania lokalu zamiennego , jest zły stan techniczny lokalu dotychczas zajmowanego przez lokatora (w tym: zagrożenie katastrofa budowlaną , przeznaczenie lokalu do rozbiórki). Lokale mieszkalne mogą być wynajmowane na czas nieoznaczony osobom , których dalsze przebywanie w lokalu nie jest możliwe z uwagi na szczególną sytuację rodzinną lub warunki zamieszkiwania (§ 8 a pkt 1) . Podobna regulacja znajduje się w § 12 pkt 3 i dotyczy zasad wynajmowania lokali socjalnych. W § 18 uchwały określono przesłanki odnoszące się do możliwości dokonania przez najemcę lokalu przyłączenia opróżnionej części lokalu, wprowadzając kryterium pierwszeństwa na rzecz najemcy tego lokalu, w którym przypada mniejsza łączna powierzchnia pokoi na osobę uprawnioną do zamieszkiwania.

Po trzecie – kryteria wyboru osób , którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony ( art. 21 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Zgodnie z § 8 ust. 1 uchwały , odnoszącym się do wynajmu lokali mieszkalnych na czas nieoznaczony , po zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych osób , o których mowa w § 6 wolne lokale mogą być wynajmowane najemcom , którzy osiągają niski dochód i spełniają jeden z warunków określonych w pkt. 1 , 2 , 3 lub 4 tego przepisu. Zatem kryteria "pierwszeństwa" są tego rodzaju , że w pierwszym rzędzie powinny zostać zaspokojone potrzeby mieszkaniowe osób dysponujących prawem pierwszeństwa na podstawie § 6 uchwały , a w dalszej kolejności – osób osiągający niski dochód i spełniających jeden z wymogów określonych w § 8. Kryteria takie określa również § 6 ust. 1 uchwały , odnosząc je do zasad wynajmu pewnej grupy lokali mieszkalnych wynajmowanych na czas oznaczony tj. do lokali zamiennych , jak również § 8a .

Po czwarte - zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy ( art. 21 ust. 3 pkt 6 ). Co prawda , wskazany przez Radę Miejska w B. w odpowiedzi na ten zarzut przepis § 16 uchwały ma szerszy zakres podmiotowy (dotyczy generalnie wszystkich osób zajmujących lokale mieszkalne bez tytułu prawnego), jednakowoż w sposób nie budzący wątpliwości obejmuje również osoby , które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę i nie mają tytułu prawnego do lokalu , jak również osoby , które pozostały w lokalu , w którego najem nie wstąpiły i także tytułu prawnego do lokalu nie posiadające. Wnioski osób zamieszkujących w lokalach opuszczonych przez najemcę lub zajmujących lokal, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy są rozpatrywane w oparciu o § 16 uchwały.

Gdy chodzi o zarzut dotyczący przekroczenia zakresu delegacji ustawowej poprzez przyznanie Prezydentowi Miasta B. w § 12a uprawnień do wyrażania "nadzwyczajnej" zgody na zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego , to oceniać go trzeba w kontekście systemowym. Przepis ten zamieszczony został w uchwale po § 11 i § 12 regulujących kryteria wyboru osób , którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Przewiduje , iż "ponadto" za zgodą Prezydenta Miasta do wynajmu lokalu socjalnego może być zakwalifikowana inna osoba , a więc w dalszej kolejności po osobach zakwalifikowanych w trybie § 11 i § 12 uchwały. Trudno zgodzić się z zarzutem, iż skoro delegacja ustawowa nie stwarza podstaw do upoważnienia Prezydenta Miasta do wyrażania tego rodzaju nadzwyczajnej zgody , to Rada Miejska nie była uprawniona do wprowadzenia takiej regulacji w sytuacji, kiedy nie oznacza ona w żadnym przypadku scedowania na organ wykonawczy gminy kompetencji pozostających w zakresie delegacji ustawowej. Nie kształtuje ona (wskazana regulacja) także uprawnień władczych dla tego organu , natomiast określa jeden ze sposób wyboru osób , którym przysługuje pierwszeństwo do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego , zważywszy zwłaszcza na to , że mogą pojawić się przypadki , w których ustalone wcześniej kryteria pierwszeństwa (§ 11 , § 12) uchwały) nie znajdą zastosowania. Poza tym , zgoda Prezydenta może dotyczyć jedynie osób, które znajdują się w niedostatku i nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Wobec czego zakres uznania Prezydenta zostaje istotnie ograniczony. Nie bez znaczenia pozostaje również i to , że listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu określone w § 27 ust. 7 uchwały poddane są kontroli społecznej; podawane są do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w siedzibie Urzędu Miejskiego w B. oraz przekazywane są do wiadomości komisji Miejskiej Rady właściwej do spraw lokalowych.

Na aprobatę nie zasługują także zarzuty dotyczące naruszenia konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) , poprzez wprowadzenie regulacji dyskryminujących pewne grupy mieszkańców gminy .

W ocenie Sądu przepisy uchwały zawarte w § 8 , § 8a i § 8b , w kontekście systemowej analizy postanowień tego aktu prawa miejscowego , nie można uznać z dyskryminujące , bowiem nie wykluczają możliwości ubiegania się o wynajem lokalu komunalnego tych mieszkańców Gminy B. , którzy nie spełniających kryteriów określonych we wskazanych przepisach. Inaczej należałoby uznać , iż wprowadzenie do uchwały kryteriów wyboru osób , którym przysługuje pierwszeństwo zawierania umów najmu lokali na czas oznaczony, do czego obliguje radę gminy ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt. 3 , ma taki właśnie (tj. dyskryminujący) charakter. Podzielić trzeba pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, iż postanowienia zawarte w § 15 otwierają możliwość ubiegania się o zawarcie umowy najmu wszystkim mieszkańcom B. Wprowadzenie dodatkowego kryterium , jakim jest zobowiązanie się do remontu lokalu , nie wykracza poza zakres delegacji ustawowej ze względu na zastrzeżenie zawarte w art. 21 ust. 3 u.o.p.l., zgodnie z którym uchwała reguluje zasady wynajmu lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy w kwestiach określonych "w szczególności" w delegacji ustawowej, co oznacza możliwość podejmowania w uchwale także regulacji dotyczących innych materii, niż wyraźnie wskazane , pod warunkiem oczywiście takim , ze pozostaną one w zakresie tej delegacji (będą dotyczyły zasad wynajmu lokali komunalnych ), jak również będą zgodne z u.o.p.l., innymi ustawami oraz Konstytucją RP.

Podobne stanowisko przyjąć trzeba wobec regulacji zawartej w § 12 uchwały , która wiąże możliwość ubiegania się o najem lokalu socjalnego z wymogiem zamieszkiwania od co najmniej trzech lat na terenie B. z zamiarem stałego pobytu. Zauważyć przyjdzie , iż przepis § 12 określa dodatkowe przesłanki kwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego , podczas gdy wcześniejszy § 11 ustala zasady "bezwzględnego pierwszeństwa" w tym względzie. Rada gminy , w świetle § 21 ust. 3 pkt. 3 , będzie zobowiązana do określenia kryteriów wyboru osób , którym pierwszeństwo takie przysługuje. Natomiast tak sformułowana delegacja ustawowa , zważywszy zwłaszcza na użyty w art. 23 ust.3 zwrot " zasady wynajmowania lokali (....) powinny określać w szczególności", nie pozbawia rady możliwości wprowadzania dalszych kryteriów wyboru. Jest rzeczą oczywistą , iż zasób lokali socjalnych w większości jest niewystarczający, stąd wprowadzenie takich kryteriów jest konieczne. Zdaniem Sądu , takim kryterium może być wymóg zamieszkiwania na terenie gminy przez pewien okres czasu. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. , I OSK 199/09 (Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych) : " Obowiązek zamieszkiwania na terenie gminy przez okres pięciu lat, przyjęty jako kryterium pierwszeństwa w otrzymaniu mieszkania komunalnego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie narusza konstytucyjnej zasady równości. Zapis taki stanowi m.in. gwarancję przeciw nadużyciom, które mogą wystąpić ze strony osób ubiegających się o mieszkanie. Osoby te mogłyby się przemieszczać i osiedlać na terenie tej gminy, w której zasobach znajduje się większa liczba lokali; a z natury rzeczy dobro, jakim jest mieszkanie komunalne, przeznaczone jest wyłącznie dla mieszkańców, których nie stać na zaspokojenie swoich potrzeb na wolnym rynku. Skoro dobra tego nie jest za dużo, to gmina mocą przepisu gminnego, ustanowionego m.in. na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów może ustanowić kryteria, których spełnienie gwarantuje dostęp do tego dobra. Różnicowanie położenia obywateli względem dostępu do określonych dóbr nie koliduje z zasadą równości jeśli nie ma charakteru dyskryminującego i gdy opiera się na cechach istotnych." Również zarzut dotyczący kryterium przewidzianego niepełnosprawności osoby zainteresowanej najmem lokalu socjalnego lub niepełnosprawnością członków jej rodziny, o jakim mowa w § 12 uchwały, nie może zostać zaaprobowany ze względów przytoczonych wyżej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnoszonych na rozprawie to stwierdzić trzeba , iż pierwszy z nich (naruszenie przez § 28 ust. 2 uchwały postanowień art. 644 § 1 k.r.io.) jest nieaktualny ze względu na stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w tej części wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2009 r. sygn. akt. II SA/Gl 685/09 . Jeśli chodzi o drugi z tych zarzutów (dyskryminacyjny charakter ust. 3 § 28 wobec osób bez stałych źródeł dochodów) , to zauważyć przyjdzie , że osoby nie posiadające stałych źródeł dochodów lub utrzymujące się wyłącznie ze świadczeń pomocy społecznej nie mogą ubiegać się o wynajem lokalu , ale tylko takiego , który wymaga przeprowadzenia remontu na koszt własny oraz w drodze licytacji stawki czynszu najmu. Wskazane ograniczenia trudno uznać za dyskryminujące , bowiem wyłączają one możliwość ubiegania się przez te osoby jedynie o lokale przeznaczone do remontu (które z natury rzeczy wymagają dysponowania środkami finansowymi na ich remont) oraz wolnych lokali mieszkalnych o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m.kw. lub znajdujących się w II strefie miasta, wynajmowanych po przeprowadzeniu licytacji dotyczącej wysokości czynszu (co też wymaga dysponowania stałym źródłem dochodu) . W pozostałym zakresie , w tym wobec lokali zamiennych i socjalnych , ograniczeń takich uchwała nie wprowadza.

Wobec powyższego Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie dopatrzył się sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił