Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 219/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I. W. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] wydana w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.

Orzeczeniem tym organ, po rozpatrzeniu odwołania P. D. i D. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...]. Postępowanie w sprawie miało następujący przebieg:

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. I. W. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...], z uwagi na to, że kwestionowana decyzja zatwierdza projekt budowlany budynku usytuowanego w ostrej granicy z jej nieruchomością, pomimo tego, że w granicy tej na nieruchomości wnioskodawczyni znajduje się budynek (stodoła wraz z chlewnią) ze ścianą szczytową (graniczną) posiadającą otwory okienne.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], po wszczęciu postępowania z ww. wniosku, odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...].

Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2135/14, po rozpoznaniu skargi I. W., uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wadliwa jest ocena organów, iż badana decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza prawa. Sąd wskazał, że zasadniczy problem w przedmiotowej sprawie dotyczy usytuowania budynku mieszkalnego względem granicy z działką skarżącej. Organy uznały, że usytuowanie to jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy jak też z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W kontekście tych przepisów należy wskazać, że z pkt 5 załącznika nr 1 do decyzji z dnia [...] września 2012 r. o warunkach zabudowy wynika możliwość lokalizacji zabudowy w granicy z działami [...],[...] .Niemniej z tego samego punktu wynika, że obiekt powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w ww. rozporządzeniu. I dalej Sąd podał, że jakkolwiek ww. rozporządzenie przewiduje możliwość sytuowania budynków w granicy z działką sąsiednią w sytuacji wskazanej w § 12 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i ust. 3 pkt 2 i są to trzy samodzielne podstawy sytuowania budynku w granicy, niemniej jednak w sytuacji, gdy na działce sąsiedniej znajduje się już budynek w granicy sytuowanie nowego budynku musi być zgodne z § 12 ust. 3 pkt 2. W takim wypadku bowiem jest to przepis szczególny w odniesieniu do pozostałych dwóch przesłanek. Przy czym, jak zauważył Sąd, rzeczą bezsporną w sprawie jest, że na działce skarżącej w granicy z działką inwestora znajduje się budynek. Zarówno z projektu budowlanego jak i planu zagospodarowania terenu wynika, że projektowany budynek ma przylegać do budynku już istniejącego. W konsekwencji, Sąd uzna, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie § 12 ust. 3 pkt 2 przywołanego rozporządzenia w zakresie przylegania oraz wysokości, a zadaniem organów rozpoznających sprawę ponownie będzie dokonanie oceny ww. naruszenia. Niezależnie od powyższego Sąd podniósł, że nie może budzić żadnych wątpliwości, iż przepisy techniczno-budowlane nie zezwalają na takie projektowanie i zagospodarowanie działki, które dopuszcza aby projektowana ściana budynku likwidowała okna w budynku sąsiednim. Nie kwestionowanym w sprawie jest fakt, że ściana budynku, do której ma przylegać ściana budynku projektowanego, w chwili wydawania pozwolenia na budowę posiadała otwory okienne.

Wskazany wyrok Sądu z dniem 11 kwietnia 2015 r. stał się prawomocny.

Następnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. [...], przy ul. [...] w K..

Odwołanie od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r. wnieśli, w terminie, P. D. i D. D..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wskazaną na wstępie, z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania P. D. i D.D., uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm. - według stanu na dzień [...] listopada 2013 r.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy, P. D. wraz z wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji, przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną nr ew. [...] w K. na cele budowlane. Ponadto, inwestor legitymował się decyzją Burmistrza K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] ustalającą dla Z. T. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] (przeniesioną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na P. D.). W ocenie organu odwoławczego, w analizowanym przypadku nie doszło więc do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.

Zdaniem organu, nie doszło również do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sporne zamierzenie budowlane spełnia bowiem ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy co do: 1) nieprzekraczalnej linii zabudowy (projekt zagospodarowania terenu - projekt budowlany str. 28); 2) wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki (maksymalna - 60%; projektowana - 24,88% - projekt budowlany str. 30); 3) powierzchni biologicznie czynnej (minimalna - powyżej 20%; projektowana - 45,22% - projekt budowlany str. 30); 4) wysokości planowanej zabudowy (budynek maksymalnie dwukondygnacyjny o max. wysokości 9,0 m dla budynku z dachem stromym i max. 7,0 m dla budynku z dachem płaskim; projektowany - budynek dwukondygnacyjny o wysokości 6,34 projekt budowlany str. 4, przekrój B-B), 5) geometrii dachu (dach stromy dwuspadowy o kącie nachylenia 30-45° lub dach plaski; projektowany - dach płaski 10° i 2° - projekt budowlany str. 26).

I dalej, jak stwierdził, organ, w sprawie nie doszło także do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w myśl którego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wprawdzie weryfikowana decyzja zapadła z naruszeniem § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - stan prawny z daty wydania analizowanego pozwolenia na budowę), niemniej nie ma ono charaktery rażącego.

W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zapisem znajdującym się w decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy została dopuszczona możliwość usytuowania projektowanego budynku w granicy z działkami nr ew. [...] i [...]. Niemniej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2135/14 wskazał, że powyższa decyzja o warunkach zabudowy "nie określa szczegółowego usytuowania budynku, a także w tym zakresie nakazuje uwzględnić przepisy ww. rozporządzenia".

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał dalej, że zgodnie § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271 - 273, dopuszczono sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Następnie, organ wskazał, że sporny budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany w północno - wschodniej części działki nr ew. [...], w granicy z zabudowaną działką nr ew. [...]. Z planu zagospodarowania terenu wynika, że projektowany budynek nieznacznie wystaje poza ścianę budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ew. [...], do którego przylega. Ponadto z akt sprawy wynika, iż projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny jest niższy od ww. budynku gospodarczego. Wobec powyższego stwierdził, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia. Projektowany budynek nie przylega bowiem całą powierzchnią ściany do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. Jednakże, w ocenie GINB, powyższe uchybienie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 pkt 2 k.p.a., albowiem nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Uzasadniając tę ocenę w pierwszej kolejności zauważył, że projektowany budynek "wystaje" poza ścianę budynku gospodarczego istniejącego na sąsiedniej działce, na nieznacznej długości - ok. 1 m - oraz w takim miejscu (4 - metrowy pas gruntu pomiędzy ww. budynkiem gospodarczym a granicą działki nr ew. [...]), że nie ogranicza działki nr ew. [...] w możliwości jej zagospodarowania. Po drugie, zauważył, że jakiekolwiek uciążliwości dla osób uprawnionych do działki nr ew. [...] nie wynikają również z faktu, iż projektowany obiekt jest niższy od budynku, do którego przylega. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w istocie ma na celu ochronę budynku już istniejącego (w tym przypadku budynku gospodarczego) przed zbyt ekstensywną zabudową na działce sąsiedniej. Mając na uwadze gabaryty obydwu budynków, jak również ich przeznaczenie, wskazał, że projektowany budynek jednorodzinny, jest zdecydowanie mniejszy oraz mniej uciążliwy od istniejącego budynku gospodarczego. W tym przypadku nie można upatrywać, by projektowany budynek stanowił zagrożenie dla sąsiedniego budynku gospodarczego, powodował jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości lub też jakiekolwiek uciążliwości, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania.

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na powyższe, mając na względzie szerokość działki nr ew. [...] (mniejszą niż 16 m), charakter oraz gabaryty ww. obiektów, cele omawianych regulacji oraz nieznaczne ich przekroczenie, nie sposób uznać, by usytuowanie spornej inwestycji w rażący sposób naruszało przepisy ww. rozporządzenia.

Organ stwierdził jednocześnie, że oceny powyższej nie zmienia fakt zamurowania otworów okiennych w budynku gospodarczym istniejącym na działce nr ew. [...], w granicy z działką inwestycyjną. Podał, że jak wynika z akt sprawy powyższe zamurowanie związane jest z koniecznością wypełnienia wymogu określonego w postanowieniu Burmistrza K. z dnia [...] października 2010 r., nr [...], wszczynającym postępowanie, na wniosek S. Z., w sprawie dokonania podziału działki nr ew. [...] położonej w K. przy ul. [...]. Zauważył, że decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], Burmistrz K. zatwierdził podział nieruchomości położonej w K. składającej się z działki nr ew. [...]. Zdaniem organu odwoławczego w zaistniałej sytuacji, nie można zatem stwierdzić, by zamurowanie otworów okiennych miało związek z projektowanym budynkiem na działce nr ew. [...]. Wynika to również z faktu, iż jak wykazała analiza akt sprawy, zamurowane zostały otwory okienne nie tylko w tej części budynku gospodarczego, do której przylega projektowany obiekt, ale również otwory istniejące w miejscu, gdzie sporna inwestycja nie przylega. Ponadto ww. otwory okienne zostały zamurowane od wewnętrznej strony budynku gospodarczego (zob. protokół PINB w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...]; dokumentacja zdjęciowa).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał również, że sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 14 ust. 1 (zapewnienie dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej), § 19 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 (odległość miejsc postojowych samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej), § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i granicy działki), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził więc, że weryfikowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] nie narusza prawa w stopniu rażącym i nie jest obarczoną żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, czy - bez podstawy prawnej. Ponadto ww. decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Z uwagi na powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], i odmówił stwierdzenia nieważności Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], znak: [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], złożyła I. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła rażące naruszenia prawa:

-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie,

-art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego zastosowanie,

-art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

-§ 12 ust. 6 i § 110 rozporządzenia przez ich błędna wykładnię,

-art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez nieodpowiednie usytuowanie budynku na działce,

-art. 20 ust. 1 pkt 1a i ust. 4 przez ich niezastosowanie; brak informacji o projektach branżowych; projekt został wykonany w oderwaniu od rzeczywistości - bez uwzględnienia faktu istnienia otworów w ścianie szczytowej,

-art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie,

-art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że nie zgadza się z oceną GINB i uważa, że badana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podniosła, że kwestię tę jednoznacznie ocenił WSA w Warszawie w wyroku zapadłym w sprawie.

Podniosła także, że dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ważny jest stan prawny z dnia wydania tego aktu, jak i stan faktyczny z tej daty. Na taką ocenę nie mogą mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji ani tym bardziej zmiana okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, że pozwolenie na budowę wydano w sytuacji istnienia w ścianie szczytowej otworów okiennych, których projektant nie zaznaczył.

Skarżąca podała także, że warunkiem podziału działki (na który to powołał się GINB), był brak otworów w ścianie, po której miała przebiegać granica. "To, że ściana ta posiadała otwory okienne było wystarczającym powodem do odmowy takiego podziału. Jeżeli sprawa miała być załatwiona zgodnie z prawem, to poprzedni właściciel – S. Z. przed wszczęciem procedury podziałowej powinien zadbać o to, by ściana szczytowa nie posiadała otworów, ale tego nie uczynił. Burmistrz K. i Starosta [...] wydawali orzeczenia w taki sposób, jakby ściana szczytowa była bez otworów, gdy tymczasem stan faktyczny był taki, że otwory istniały jeszcze w dniu [...].05.2014 r., a więc jeszcze pół roku po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie to uruchomione zostało na wniosek skarżącej i dotyczyło decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w K., na działce o nr ew. [...] przy ul. [...].

Co istotne na tym etapie, wskazana decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015 r., zapadły na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2135/14, uchylającego poprzednie orzeczenia organów obu instancji wydane w tej sprawie. Wyrok ten jest prawomocny, a wobec tego powyższa okoliczność nie pozostaje bez znaczenia, albowiem stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zważyć przy tym należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

Takie okoliczności w analizowanej sprawie (wyłączające ww. związanie) nie miały miejsca. Dlatego też zauważyć należy, że w ww. wyroku tut. Sąd przesądził, iż badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanego aktu). Sąd wskazał, że kluczowy problem w sprawie dotyczy usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego względem granicy z działką skarżącej. Przesądził następnie, że zasadnicze znaczenie dla oceny badanej decyzji ma przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz fakt, iż w zatwierdzonym badaną decyzją projekcie budowlanym, projektowany budynek przylega do budynku już istniejącego (w granicy, na działce sąsiedniej, stanowiącej własność skarżącej). W konsekwencji, Sąd uznał, że planowana inwestycja narusza ww. przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, w myśl którego "w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (...), pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący (...)". Sąd uznał bowiem, że inwestycja projektowana nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie w zakresie przylegania oraz wysokości. Podnosząc powyższe i nie zgadzając się z oceną organów zawartą w kontrolowanych wówczas decyzjach, Sąd wskazał więc na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa. Niemniej nie przesądził, czy naruszenie to miało charakter kwalifikowany i uzasadniało zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Co więcej, Sąd wskazał, że to zadaniem organów rozpoznających sprawę ponownie będzie dokonanie oceny ww. naruszenia.

Biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w ww. wyroku, jak i wskazania co do dalszego postępowania w nim przedstawione, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej obecnie w niniejszej sprawie decyzji GINB z dnia [...] listopada 2015 r. uznał, iż odpowiada ona prawu. Zdaniem Sądu, organ ten wykonał bowiem wytyczne wynikające z przywołanego wyroku, a następnie - dokonał prawidłowej oceny, uzasadniającej zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a na jego podstawie - wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji (o stwierdzeniu nieważności) i odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Sąd podziela bowiem stanowisko tego organu, oparte na prawidłowej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzupełnionym (w celu prawidłowego zastosowania tego przepisu) materiale dowodowym, iż naruszenie do którego w sprawie niewątpliwie doszło, nie ma charakteru rażącego. Stąd też wynikała potrzeba zmiany na etapie II instancji, orzeczenia organu wojewódzkiego. Sąd zauważa przy tym, iż Wojewoda [...] stwierdzając nieważność ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. ograniczył się do przytoczenia uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2015 r., nie dokonał zaś oceny stwierdzonego naruszenia prawa, do czego zobligowany był tymże wyrokiem. Dopiero organ II instancji wykonał wytyczne Sądu, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji z dnia [...] listopada 2015 r.

Odnosząc się do dokonanej przez GINB oceny stwierdzonego w sprawie naruszenia prawa, zważyć zaś trzeba, iż nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa winna bowiem obejmować także to, jakie skutki społeczno-gospodarcze taka decyzja wywołuje i, czy skutki te są z punktu widzenia praworządności do zaakceptowania (tak też NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 18/12). Takim też rozumieniem wskazanego przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. kierował się organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie, dochodząc w efekcie do prawidłowego wniosku, że badana decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności.

Organ ten, oceniając stwierdzone naruszenie słusznie bowiem wziął pod uwagę dodatkowe okoliczności, a mianowicie, że projektowany budynek wprawdzie nie przylega w całości do ściany budynku gospodarczego istniejącego na sąsiedniej działce, niemniej "wystaje" na nieznacznej długości, a nadto - w takim miejscu (4 - metrowy pas gruntu pomiędzy ww. budynkiem gospodarczym a granicą działki nr ew. [...]), że nie ogranicza działki nr ew. [...] w możliwości jej zagospodarowania. Słusznie też zauważył, że jakiekolwiek uciążliwości dla właściciela działki nr ew. [...] nie wynikają z faktu, iż projektowany obiekt jest niższy od budynku, do którego przylega. Mając na uwadze gabaryty obydwu budynków, jak również ich przeznaczenie (projektowany to budynek mieszkalny, a istniejący – stodoła z chlewnią), organ prawidłowo też dostrzegł, że projektowany budynek jest zdecydowanie mniejszy i mniej uciążliwy od istniejącego budynku gospodarczego. Dlatego też nie można twierdzić, by projektowany budynek stanowił zagrożenie dla sąsiedniego budynku gospodarczego czy też, aby powodował jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości lub jakiekolwiek uciążliwości, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania. Sąd w pełni akceptuje i traktuje za własną wskazaną wyżej argumentację organu, mającą znaczenie dla gradacji stwierdzonego naruszenia.

Sąd podziela także w pełni ocenę GINB przedstawioną w kontekście okoliczności dotyczącej zamurowania okien w ścianie szczytowej budynku gospodarczego istniejącego na działce nr ew. [...] i zgadza się z organem, że okoliczność ta nie mogła zmienić oceny w zakresie stwierdzonego naruszenia prawa. Zauważyć przy tym należy, iż w wyroku zapadłym w sprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. Sąd podniósł, że nie może budzić żadnych wątpliwości, iż przepisy techniczno-budowlane nie zezwalają na takie projektowanie i zagospodarowanie działki, które dopuszcza aby projektowana ściana budynku likwidowała okna w budynku sąsiednim. Nie kwestionowanym w sprawie jest fakt, że ściana budynku do której ma przylegać ściana budynku projektowanego, w chwili wydawania pozwolenia na budowę posiadała otwory okienne. W tym też zakresie organ II instancji poczynił dodatkowe ustalenia, a ze zgromadzonego przez ten organ materiału dowodowego wynika, że powyższe zamurowanie otworów okiennych związane było z koniecznością wypełnienia wymogu określonego w postanowieniu Burmistrza K. z dnia [...] października 2010 r., nr [...], wszczynającym postępowanie, na wniosek S. Z., w sprawie dokonania podziału działki nr ew. [...] położonej w K. przy ul. [...]. Do akt włączono zarówno wskazane postanowienie, jak i decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], którą to Burmistrz K. zatwierdził podział nieruchomości położonej w K. składającej się z działki nr ew. [...] (na działki [...] i [...]). Tym samym prawidłowo organ II instancji przyjął, że w takich okolicznościach nie można stwierdzić, aby zamurowanie otworów okiennych miało związek z projektowanym budynkiem na działce nr ew. [...] (nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy postępowanie dotyczące podziału ww. nieruchomości było prawidłowe czy też nie, ważne jest jedynie to, że zamurowanie otworów okiennych było spowodowane wskazanym podziałem nieruchomości, a nie inwestycją na nieruchomości sąsiedniej, co istotne – powstałej w wyniku tego podziału). Nie bez znaczenia także pozostaje niekwestionowany w sprawie fakt, iż ww. otwory okienne w ścianie szczytowej budynku gospodarczego w chwili wydania decyzji przez GINB w dniu [...] listopada 2015 r. nie istniały, zostały bowiem (od wewnątrz) zamurowane, a potwierdza to pozostający w aktach sprawy protokół z kontroli PINB w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz dokumentacja zdjęciowa (załączona do notatki urzędowej inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] maja 2014 r.).

Na koniec, w kontekście argumentacji skargi, warto przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2090/10, zgodnie z którym: "Przy badaniu przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący. Natomiast w razie stwierdzenia naruszenia normatywnego wzorca działania należy oceniać charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa jest więc konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale też aktualnego w czasie orzekania przez organ nadzorczy." Takie też ustalenia w niniejszej sprawie zostały poczynione, a w ich kontekście nie sposób było przyjąć, iż badana decyzja jest nie do pogodzenia w praworządnym państwie.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.