Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2103/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1637/13 w sprawie ze skargi Gminy A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę własności nieruchomości drogowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz Gminy A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 1637), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę – z mocy prawa – własności nieruchomości drogowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], Wojewoda Ł. stwierdził nabycie przez Gminę A. - z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. - własności części nieruchomości położonej w W. przy ul. N. (gmina A.), oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...] a rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z dnia [...] maja 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i podniósł, że z mapy sytuacyjnej, sporządzonej dla celów prawnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2010 r. pod nr [...], odpisu zupełnego księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] grudnia 1989 r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po R. P. wynikało, że w dniu [...] grudnia 1998 r. nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha (uprzednio jako działka nr [...] o pow. [...] ha), stanowiła współwłasność: M. J. I. P., T. G. i L. M..

Na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 29 stycznia 1990 r. nr XXI/81/90 w sprawie zaliczenia dróg do kategorii lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa łódzkiego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 15 lutego 1990 r. Nr 7, poz. 40) i załącznika nr 1 do uchwały do w/w uchwały, ulica N. w W. została zaliczona do kategorii dróg gminnych, zatem – zdaniem organu odwoławczego - z dniem 1 stycznia 1999 r. ulica N., w oparciu o art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stała się drogą gminną. Minister wskazał w tym miejscu, że z treści wyżej wspomnianej mapy wynikało, iż działka nr [...] była zajęta pod drogę a stan działki nie uległ zmianie od dnia 31 grudnia 1998 r. Różnice zaś w zakresie powierzchni działki wynikały jedynie z zastosowania dokładniejszych metod pomiaru i obliczania powierzchni.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy, w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, jest determinowany możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Minister wyjaśnił również, że udokumentowanie władania oznacza wykazanie, iż na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją lub odśnieżaniem. Wskazując zaś na treść protokołu z rozprawy i oględzin z dnia [...] czerwca 2012 r., organ przyjął, iż sporny grunt, który był zajęty w części pod drogę asfaltową, a w części porastała go trawa, pozostawał w publicznoprawnym władaniu Gminy A. od lat 70-tych XX w. do chwili obecnej. Fakt ten potwierdzały zeznania świadków: A. L., A. D., B. W., J. S., J. S. i T. G.. Władztwo to polegało natomiast na utrzymywaniu w należytym stanie technicznym ulicy N., w tym na: odśnieżaniu, modernizacji nawierzchni drogi i oświetleniu ulicy.

Podkreślono zwłaszcza, że z treści w/w protokołu oraz zdjęć fotograficznych na płycie CD wynikało, iż na działce nr [...] znajdowało się sześć słupów energetycznych, oświetlenie i znak drogowy.

Minister podniósł zatem, że - stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.), także w wersji obowiązującej w 1998 r. – wodociągi, kanalizacja i zaopatrzenie w wodę oraz energię elektryczną należą do zadań własnych gminy. Wykonując więc te zadania (o czym świadczyło istnienie urządzeń do tego przeznaczonych), Gmina musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad sporną nieruchomością.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej w odwołaniu kwestii nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa w wyniku podziału, zatwierdzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. z 1948 r. Nr 35, poz. 240), organ odwoławczy wyjaśnił, iż bezpłatne odstąpienie nieruchomości na rzecz gminy (Skarbu Państwa) - w trybie art. 13 w/w ustawy - mogło nastąpić przez każdą czynność prawną bez względu na jej charakter, o ile zachowana została forma aktu notarialnego. Z uwagi zaś na brak w aktach sprawy aktów notarialnych, dotyczących bezpłatnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości na rzecz gminy lub Skarbu Państwa oraz treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] stycznia 2012 r. (nr Dz. Kw. [...]) oddalającego wniosek Skarbu Państwa o dokonaniu wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa w księdze wieczystej KW nr [...](obejmującej działkę nr [...]), organ uznał powyższy zarzut za niezasadny. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. Gmina A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła organowi naruszenie: art. 7, 85 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Odpowiadając na skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona zasadna.

Na wstępie Sąd przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wskazał, że sporna nieruchomość ewidentnie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność: M. J. I. P., T. G. i L. M. a zatem nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.

Zdaniem Sądu, bez znaczenia w tym przypadku pozostawała okoliczność, że - pod numerem [...] - toczyło się przed Starostą Ł. postępowanie administracyjne w przedmiocie uregulowania własności spornej działki na rzecz Skarbu Państwa, jak również, że Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę Ł., wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa własności ww. nieruchomości z dniem [...] stycznia 1984 r. W ocenie Sądu, nie zaistniały podstawy do zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ani też zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd, w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd podzielił przy tym pogląd organu, że - z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy brak było aktów notarialnych, dotyczących bezpłatnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy lub Skarbu Państwa oraz wydane zostało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] stycznia 2012 r. (Nr Dz. [...]) oddalające wniosek Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę Ł., o dokonanie w księdze wieczystej KW nr [...] wpisu prawa własności Skarbu Państwa to nie można było uznać, iż ten ostatni nabył własność ww. nieruchomość w wyniku podziału zatwierdzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli.

Poza tym Sąd nadmienił, że ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej a w związku z tym ma w tym względzie zastosowanie ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.). W rozumieniu zaś art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga zaliczona - na podstawie ustawy o drogach publicznych - do jednej z kategorii dróg a także droga, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Sąd, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, podkreślił, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznaczało nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r.

Odnosząc się natomiast do zaistnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego na przedmiotowej działce, Sąd wyjaśnił, że pojęcia "władania" nieruchomością - w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - nie należy utożsamiać z instytucją posiadania. Dla spełnienia przesłanki władztwa, w rozumieniu w/w przepisu, istotne jest jedynie to, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne, wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, związane z: utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp., a nie posiadaniem nieruchomości - w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czy też na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W rezultacie zatem, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż zaistniały w tym przypadku przesłanki, określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynikało, iż działka w dniu 31 grudnia 1998 r., będąc własnością osób fizycznych, pozostawała we władaniu publicznoprawnym i stanowiła fragment ulicy N. w W.

W ocenie Sądu, organy obu instancji, w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez strony, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom, określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Gmina A. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest:

1) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - poprzez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania z wniosku Skarbu Państwa - reprezentowanego przez Starostę Ł. - o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa działki o nr [...] z dniem [...] stycznia1984 r., zawisłej przed Sądem Rejonowym dla Ł. w Ł. pod sygnaturą akt [...], pomimo że postępowanie to stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu,

2) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie oceny, jaka powierzchnia działki o nr [...] wykorzystywana jest na drogę publiczną, w wyniku nierozpoznania zarzutów zawartych w pkt 1c i 1d skargi a także poprzez ustalenie, że brak wytyczenia geodezyjnego granic działki o nr [...] przed oględzinami nieruchomości udokumentowanymi protokołem oględzin z dnia [...] czerwca 2012 r. nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia,

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu wyroku, w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienia dotyczącego nieuwzględnienia zarzutów zawartych w pkt 1 c) i 1 d) skargi.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że skarżąca, w piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2014 r., wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie zasiedzenie przez Skarb Państwa nieruchomości stanowiącej działkę nr ...] z dniem z dniem [...] stycznia1984 r. Sąd wniosek ten rozpoznał, na co wskazywała wzmianka, zawarta na str. 6 uzasadnienia wyroku, ale nie uzasadnił jednak motywów odmowy zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania sądowo administracyjnego - w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – jak wywodził autor skargi kasacyjnej - jest wprawdzie fakultatywne, ale - z uwagi na charakter prawny postępowania o stwierdzenie zasiedzenia w tym jego deklaratoryjny skutek ( w rozpatrywanym stanie faktycznym orzeczenie to skutkowałoby przyjęciem nabycia prawa własności przez Skarb Państwa z dniem [..] stycznia 1984 r.), postępowanie to było klasycznym zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia zasadności zaskarżonej decyzji.

W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji powinien był zatem – jak akcentowano w skardze kasacyjnej - wszechstronnie rozważyć powyższy wniosek, czego jednak nie uczynił, na co wskazywało lakoniczne uzasadnienie odmowy zawieszenia postępowania.

Ponadto podnoszono, że skarżąca wprawdzie nie kwestionowała wykładni przepisu art. 73 ust. 1 ustawy 13 października1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz dokonane ustalenie faktyczne, polegające na przyjęciu, że cała działka o nr [...]była w dniu 31 grudnia1998 r. fizycznie użytkowana w charakterze drogi publicznej i że cała ta działka pozostawała we władztwie publicznoprawnym w Gminie A. Sąd pierwszej instancji, dokonując powyższego ustalenia, powołał się bowiem m.in. na oględziny, udokumentowane protokołem z dnia [...] czerwca 2012 r., które jednak zostały przeprowadzone bez wyznaczenia geodezyjnego granic działki. Zebrany w ten sposób podczas oględzin materiał dowodowy nie mógł stanowić dowodu wykorzystywania całej działki [...] w celu drogi publicznej, gdyż nie było pewności, że faktycznie wytyczona droga, usytuowana była w całości na działce o nr [...]. Oględziny drogi bez wyznaczenia geodezyjnych granic działki nie mogły więc stanowić dowodu wykorzystywania tej działki na drogę publiczną. Pogląd ten – jak akcentował autor skargi kasacyjnej - był uzasadniony tym bardziej, że - jak przyznał to Sąd na str. 8 uzasadnienia wyroku - tylko część działki o nr [...] zajęta była pod drogę. Ten zarzut nie został więc przez Sąd Wojewódzki rozpoznany.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikało zatem, że ostatecznie Sąd pierwszej instancji nie ustalił czy działka [...] stanowiła fragment ulicy N. (tak na str. 7 uzasadnienia), czy też działka ta - tylko w części ( a jeżeli to w jakiej ) - została zajęta pod drogę (tak na str. 8 uzasadnienia ).

W rezultacie zwracano uwagę, że Sąd pierwszej instancji powołał wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku treść zarzutów, podniesionych przez skarżącą w skardze w pkt. 1c i 1d, ale nie zawarł jakiejkolwiek ich oceny. Zarzuty te dotyczyły zaś trybu przeprowadzenia oględzin działki o nr [...], na podstawie których Sąd przyjął istnienie przesłanki zastosowania przepisu art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny tych zarzutów oznaczało więc, że zaskarżony wyrok nie poddawał się w tym zakresie instancyjnej kontroli.

Uczestniczka postępowania – M. J. wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej sprowadzały się do naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: art. 125 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i były one zasadne. Podstawowe przy tym znaczenie odgrywał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiadało powyższym wymogom, gdyż Sąd Wojewódzki, choć przytoczył zarzuty zawarte w skardze - w istocie rzeczy - nie odniósł się do nich, to znaczy, nie wyjaśnił dlaczego uznał je za nieuzasadnione.

Analizowana sprawa dotyczyła skargi, wniesionej przez Gminę A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] września 2012 r., wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną a stwierdzającą nabycie przez Gminę A. - z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. - własności części nieruchomości położonej w W. przy ul. N. (gmina A.), oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...]. W skardze skarżąca zarzuciła organowi m. in. niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz kwestionowała sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności podnoszono, że oględziny przedmiotowej nieruchomości zostały dokonane bez wcześniejszego, geodezyjnego wyznaczenia jej granic a zatem tak przeprowadzony dowód z oględzin nie mógł dowodzić władztwa Skarbu Państwa nad całością działki oraz wykorzystywania jej całego obszaru w dniu 31 grudnia 1998 r. na pas drogowy – w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 85 § k.p.a.). Ponadto zarzucono organowi odwoławczemu nierozpatrzenie zarzutu, zawartego w odwołaniu a dotyczącego braku wyznaczenia geodezyjnego granic działki nr [....] przed wspomnianymi wyżej oględzinami (art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.). Powyższe zaś skutkowało tym, że nie było możliwe dokonanie zakwalifikowania spornej nieruchomości jako pasa drogowego – w rozumieniu ustawy o drogach publicznych - jedynie na podstawie w/w jej oględzin.

Tymczasem Sąd Wojewódzki, rozpoznając tak sformułowaną skargę, choć aż dwukrotnie i to szczegółowo przedstawił treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i prawidłowo dokonał wykładni prawa materialnego, będącego podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił jednak podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie. Nie wypowiedział się bowiem, dlaczego uznał, że zarzuty zawarte w skardze nie były uzasadnione. Samo przytoczenie treści art. 1 ustawy o drogach publicznych, zawierającego definicję pasa drogowego, nie wyjaśniało jeszcze dlaczego w tej sprawie można było uznać, że działka o numerze ewidencyjnym [...] w W.była w całości zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., w sytuacji, w której była ona zajęta tylko w części pod jezdnię asfaltową a w części była porośnięta trawą przy czym, dokonując tych ustaleń faktycznych na gruncie (podczas oględzin), nie były – jak twierdziła skarżąca – wyznaczone granice w/w działki.

Sąd Wojewódzki nie odniósł się w ogóle do tego rodzaju zarzutów, stwierdzając jedynie ogólnikowo, że (cyt.): "organy obu instancji, w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez stronę, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a."

Zaskarżony wyrok okazał się również niespójny, gdyż na k. 8 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji przyjął, iż tylko część działki o nr [...] zajęta była pod drogę a na k. 7 stwierdził, że (cyt.): " ze zgromadzonego (...) materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż działka w dniu 31 grudnia 1998 r. (...) stanowiła fragment ulicy N. (...)". Czyli raz Sąd I instancji przyjmował, że w/w działka była tylko w części zajęta pod drogę publiczną a innym razem, że w całości stanowiła fragment ulicy.

Ponadto, zgodzić się również trzeba ze skarżącą, iż zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na postawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest wprawdzie fakultatywne, gdyż po myśli tego przepisu, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, ale rozważając, oparty na tej podstawie wniosek strony skarżącej, Sąd winien rozpoznać go w odrębnym postanowieniu i - w przypadku jego nieuwzględnienia - odnieść się do jego zasadności w ewentualnym uzasadnieniu wyroku.

Tymczasem w analizowanej sprawie, choć wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego wskazywał na zawisłość przed sądem powszechnym postępowania dotyczącego tytułu własności do spornego gruntu – według stanu na dzień [...] stycznia 1984 r. – to Sąd Wojewódzki nie tylko nie wydał w tym zakresie żadnego postanowienia, ale w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził jedynie, że powyższa okoliczność była "bez znaczenia".

Wyjaśnić zatem w tym miejscu należy, iż skład orzekający nie przesądza o zasadności powyższego wniosku, ale zwraca uwagę, że brak uzasadnienia odmowy jego uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki przy jednoczesnym oddaleniu skargi, czyni stanowisko Sądu w tym zakresie niezrozumiałym dla stron i organu. Skoro bowiem, jedną z przesłanek nabycia przez gminę własności nieruchomości drogowej z dniem 1 stycznia 1999 r. jest wymóg, by dana nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność podmiotu niebędącego podmiotem publicznoprawnym, to w sytuacji, w której toczy się postępowanie sądowe o potwierdzenie, że taka nieruchomość stanowiła jednak – z mocy prawa - w w/w dniu własność Skarbu Państwa, odmowa uwzględnienia wniosku o zawieszenia postępowania sądowoadministarcyjnego winna być szczególnie umotywowana, zwłaszcza, w przypadku, w którym wnioskodawca poinformował Sąd Administracyjny o wyznaczeniu przez Sąd Powszechny terminu rozprawy.

Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki winien przede wszystkim prawidłowo określić przedmiot zaskarżonej decyzji, gdyż nie jest nim (jak przyjęto w zaskarżonym wyroku) "nabycie przez gminę mienia Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r." a nabycie – z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. - przez gminę nieruchomości drogowej a następnie rozpoznać prawidłowo - pod względem formalnym – wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadminisatracyjnego i w tym celu, przed jego rozważeniem, zobowiązać skarżącą do powiadomienia Sądu, na jakim etapie pozostaje postępowanie o stwierdzenia zasiedzenia. W przypadku zaś nieuwzględnienia powyższego wniosku, Sąd winien ponownie rozpoznać skargę, rzetelnie przy tym wyjaśniając zajęte stanowisko.

Uznając zatem, że skarga kasacyjna była uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.