Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 226/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107  par. 1, art. 7,77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi Fabryki A w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u A.K. chorobę zawodową w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem – wymienioną w poz.15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.). W uzasadnieniu powołał się na orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r., w którym rozpoznano tę chorobę, przy czym wskazano, iż postępowanie w tym kierunku rozpoczęto w roku 1992. Nadto na podstawie oceny narażenia zawodowego organ doszedł do przekonania, iż wspomniany pracownik, będąc zatrudnionym na stanowisku [...] w latach 1980-1999 w spółce akcyjnej A, był narażony na działanie hałasu. Pozwoliło to na przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem.

W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia pracodawca wniósł o jego zmianę poprzez odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił bowiem błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, jakoby A.K. pracował w warunkach szkodliwych. Wywodził, że w środowisku pracy tegoż nie zanotowano przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, nadto zatrudniony był on w niepełnym wymiarze czasu pracy przez ostatnie 12 lat. Poza tym podniesiono, że pracownik ten liczy lat 75, zaś od ustania ewentualnego narażenia upłynęło 8 lat, czego nie uwzględniono w ustaleniach stanu zdrowia. Odwołanie zarzuciło też naruszenie przepisu § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), które winno mieć zastosowanie w sprawie, poprzez pominięcie upływu ponad dwuletniego okresu od ustania narażenia na działanie hałasu, wykluczającego rozpoznanie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu.

Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy powyższą decyzję.

Organ odwoławczy doszedł bowiem do wniosku, że w sprawie wykazano spełnienie przesłanek, od istnienia których zależy stwierdzenie choroby zawodowej, czyli rozpoznanie jej przez uprawnioną placówkę diagnostyczną, pracę w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego oraz związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem. A. K. był zatrudniony w odwołującej się spółce w latach 1980-1987 na pełnym etacie jako [...] i [...], a w latach 1988-1999 w niepełnym wymiarze czasu pracy jako [...]. W całym okresie był eksponowany na hałas stwarzający ryzyko powstania urazu akustycznego. Pozostawał na obserwacji w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. od 1999 r. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznała u niego chorobę zawodową słuchu, ustalając ubytki słuchu na poziomie 39 dB w uchu prawym i 46 dB w uchu lewym. Organ uznał za trafne oparcie się na przepisach rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r., gdyż wynika to z brzmienia § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., bowiem postępowanie w tej sprawie rozpoczęto w roku 1992, a więc pod rządami tego pierwszego aktu. Skoro lekarze rozpoznali obustronny ubytek słuchu mający związek z warunkami pracy, należało uznać schorzenie tego narządu za chorobę zawodową wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. Dlatego zarzuty odwołania ocenił jako niezasadne.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SAlGI 1132/07 uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację pozwalającą w sposób nie budzący wątpliwości na ustalenie, czy postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej A.K. winno być prowadzone na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r., czy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych. Podniesiono nadto potrzebę ustalenia daty rozpoczęcia postępowania w sprawie choroby zawodowej A.K. poprzez wyjaśnienie czy w ogóle wszczęto postępowanie pod rządami rozporządzenia RM z dnia 18 .11.1983r., czy wydano tylko orzeczenie lekarskie i czy zapadła jakakolwiek decyzja administracyjna w powyższej sprawie, gdyż zdaniem Sądu w każdej z tych sytuacji inaczej kształtuje się nie tylko treść prawa materialnego, ale i przepisane czynności procesowe. Nadto Sąd wskazał na potrzebę uzyskania od A. K. lub z WOMP w S. uwierzytelnionego odpisu orzeczenia lekarskiego z 1992 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd, że pod pojęciem rozpoczęcia postępowania, użytym w przepisie (§ 10 rozporządzenia z roku 2002 r.) należy rozumieć podjęcie każdej czynności w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej, czyli czynności przedsiębranej bezpośrednio w kierunku ustalenia istnienia choroby zawodowej. Samo tylko zgłoszenie podejrzenia nie jest wystarczające dla uznania, iż doszło do rozpoczęcia postępowania w rozumieniu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Sąd nadto wskazał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się również do kwestii wieku A. K. oraz okresu, jaki upłynął od ustania ewentualnego narażenia. Dlatego też Sąd zauważył, iż gdyby przyszło orzekać na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. materiał sprawy nie będzie wymagał uzupełnienia poza koniecznością wyjaśnienia, dlaczego poprzednio nie rozpoznano choroby zawodowej przy identycznych danych co do warunków pracy oraz jaki miały one wpływ na stan narządu słuchu uczestnika postępowania. Nadto wskazał organowi, iż uzasadniając decyzję organ da wyraz pełnym ustaleniom faktycznym, ocenie wiarygodności dowodów oraz rozważaniom faktycznym i prawnym oraz ustosunkuje się do wszystkich zarzutów skarżącej.

Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości wyżej opisaną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r..

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u A. K. chorobę zawodową narządu słuchu wym. w poz. 15 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zmianami) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz.1115).

W uzasadnieniu wskazano, że decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. nr rej. [...] i orzeczenie lekarskie uzupełniające nr [...] z dnia [...] r..

Odwołanie od tej decyzji złożył pracodawca - "A" S.A. w C. podnosząc zastrzeżenia do ustaleń dochodzenia epidemiologicznego w zakresie oceny narażenia A.K. na hałas w środowisku pracy.W uzasadnieniu wskazano, że pracownik przez wszystkie okresy pracy wykonywał pracę w nawie II i miejscu tym ( nawa II ) nie występowały przekroczenia obowiązujących norm-NDN, a odmienne ustalenia funkcjonariusza PPIS w T., a dotyczące natężenia hałasu w nawie III, gdzie pracownik nie pracował, nie mają żadnych podstaw i nie mogą być przyjęte dla pracownika pracującego w innym miejscu zakładu pracy. Zwrócono uwagę, że powołane badanie w nawie III dotyczyło zapylenia na stanowisku pracy, a nie hałasu. Decyzja zaś zrównuje warunki pracy na obu tych miejscach (nawach) do czego nie ma żadnych podstaw albowiem były to zupełnie różne warunki (oświadczenie o warunkach pracy złożone przez przełożonego pracownika załączono do odwołania z dnia [...]r.). Stąd też wniosek, że osoba przeprowadzająca postępowanie epidemiologiczne dokonała połączenia warunków pracy na dwu ( 2 ) różnych stanowiskach i w dwóch (2) różnych miejscach, co jest nieprawidłowe, a przez to błędnie ustalono dla pracownika warunki pracy i warunki narażenia. Wskazano, że pracownik PPlS w T. w sporządzonej przez siebie ocenie narażenia zawodowego z dnia [...]r. wyraził przypuszczenie, iż pomiary zostały wykonane prawdopodobnie, na stanowisku pracy pana K.- przy pomiarach zapylenia w nawie III w maju 1993 roku, zaś ustalenie to jest błędne, albowiem w nawie III znajdowało się stanowisko [...] - automat do [...] ([...] ), produkcji niemieckiej - RFN , który został przyjęty na stan [...] od marca 1979r. i funkcjonował do roku 1999, kiedy został zlikwidowany. Przeto tez w nawie III nie było stanowiska [...]. Strona skarżąca nadto podnosiła, że od daty zaprzestania pracy przez pracownika w zakładzie pracy w wymiarze pełnego etatu upłynęło lat 22, a od daty zaprzestania pracy w wymiarze ½ etatu ­ upłynęło lat 10 - mniejsza ekspozycja na hałas, a taki znaczny upływ czasu od daty ustania stosunku pracy pracownika powoduje, iż brak jest związku pomiędzy pracą pracownika w Fabryce A oraz wystąpieniem zmian w narządzie słuchu pracownika, który osiągnął już wiek 77 lat życia. Zdaniem strony skarżącej w okolicznościach sprawy należało uznać, iż postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej zostało wszczęte dopiero w roku 2007r., a nastąpiło na podstawie skierowania specjalisty laryngologa z [...]r., tj. pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 02.132.1115 ). Brak jest więc podstaw do stosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 roku.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 listopada 1983 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

Podkreślono, ze w sprawie A.K. ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że w/wym. pracował w ,,A" S.A. w C. w latach 1980-1987 (pełny etat) jako pracownik do [...] i [...], 1988-1993 w wymiarze ½ etatu jako [...] oraz w latach 1994-1999 w wymiarze ½ etatu jako [...], gdzie był eksponowany na hałas stwarzający ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał, że A.K. w okresie swojej aktywności zawodowej (w latach 1980-1987; 1988-1993; 1994-1999) pracował w warunkach ryzyka powstania przewlekłego urazu akustycznego.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji po uchyleniu jego pierwotnej decyzji uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w/wym. wyroku z dnia 22 kwietnia 2008 r. - wydał decyzję z dnia [...] r.

Zaakcentowano, że A. K. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośródka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (w obserwacji od 1992 roku, orzeczenie lekarskie z dnia [...]r., nr rej. [...]), gdzie w badaniach audiometrycznych stwierdzono ubytki słuchu typu odbiorczego (UP-39dB, UL-46dB) i w oparciu o informacje dot. narażeniu zawodowym oraz analizę dokumentacji medycznej lekarze specjaliści WOMP zakwalifikowali rozpoznany niedosłuch do poz. 15 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadto lekarze specjaliści WOMP w S. w wydanym w dniu [...] r. w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym nr [...] (data wydania skierowania do PChZ: [...] r.) podtrzymali swoje stanowisko o rozpoznaniu obustronnego zawodowego uszkodzenia słuchu u A. K. i zakwalifikowaniu rozpoznanego niedosłuchu do poz. 15 wykazu chorób zawodowych zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz.U. Nr 65 poz.294). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, iż A. K. był badany w PChZ WOMP w S. w kierunku choroby zawodowej narządu słuch w 1992 roku. Rozpoznano wówczas obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu ze średnimi ubytkami dla UP-39dB, UL-46dB, ale z uwagi na brak przekroczeń NDN hałasu (hałas na stanowisku pracy wynosił 84 dB) nie rozpoznano choroby zawodowej narządu słuchu i nie dokonano zgłoszenia do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Podkreślono, że A. K. pracował nadal w niepełnym wymiarze godzin na tym samym stanowisku ([...]) w okresie 1992-1999. Przeprowadzona w PChZ WOMP w 2007r. ponowna diagnostyka audiologiczna wykazała obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu (UP-45dB, UL-55dB). Biorąc pod uwagę potwierdzony fakt 18-letniego narażenia zawodowego A. K. na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu sięgający 86 dB na stanowisku pracy w okresie zatrudnienia (lata 1980-1987, 1988-1993, 1994-1999) oraz w oparciu o wyniki badań słuchu lekarze orzecznicy WOMP uznali, że istnieją podstawy diagnostyczno­ orzecznicze do rozpoznania u w/wym. choroby zawodowej narządu słuchu.

Organ odwoławczy podkreślił, że oceny prawnej w sprawie choroby zawodowej A.K. dokonał w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.D. Nr 65 poz.294 ze zmianami), albowiem postępowanie w sprawie choroby zawodowej w/wym. rozpoczęte zostało (data wydania skierowania do PChZ: [...] r., obserwacja i badanie w PChZ WOMP w S. 1992 roku, orzeczenie lekarskie z dnia [...]r.) przed datą wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz.1115) - w związku z tym z mocy § 10 cytowanego rozporządzenia z 2002 roku zastosowanie do sprawy mają przepisy dotychczasowe.

Reasumując organ wskazał, że stwierdzony u A. K. odbiorczy ubytek słuchu oraz fakt wieloletniej pracy w/wym. w narażeniu na hałas pozwala na uznanie zawodowej etiologii choroby słuchu.

Co do zarzutu pracodawcy, ze nie uwzględniono innych zakładów w których A.K. pracował w narażeniu na hałas przed zatrudnieniem w odwołującym zakładzie oraz, że rozpoznania choroby zawodowej słuchu dokonano po 8 latach od ustania narażenia zawodowego na hałas wskazano, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Podniesiono, iż nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, ONSA 1982/1/33). Nadto wyjaśniono, że jeżeli pomiary kontrolne nie wykazały w odwołującym zakładzie przekroczenia NDN hałasu w rozumieniu obowiązujących przepisów prawnych, to nie oznacza, iż A.K. nie był narażony na działanie tego szkodliwego czynnika. Podkreślono, iż określone przepisami najwyższe dopuszczalne natężenia czynników szkodliwych (NDN) , których oddziaływanie na pracownika w ciągu dniówki roboczej przez okres jego aktywności zawodowej nie powinny spowodować negatywnych zmian w stanie zdrowia. Stąd tez – zdaniem organu – z powyższego wynika, że uregulowania te nie zawierają kategorycznych stwierdzeń, iż brak przekroczeń NDN nie może spowodować w organizmie pracownika zmian prowadzących do choroby będącej chorobą zawodową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pracodawca domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

Decyzji tej zarzucił:

a. - pominięcie faktów i dowodów wskazanych przez skarżącą Fabrykę A, iż pracownik nie pracował w warunkach narażenia na hałas w nawie III, a jedynie pracował w nawie II, gdzie nie występowało przekroczenie obowiązujących norm NDN,

b. - błędne ustalenia stanu faktycznego oraz sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego w toku postępowania epidemiologicznego materiału dowodowego, a także naruszenie przepisu § 10 rozporządzenia RM z 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. 02.132.1115 ) przez przyjęcie, że do postępowania w sprawie stosuje się przepisy rozporządzenia

z 18.11. 1983r. w sprawie chorób zawodowych,

c. - wydanie decyzji bez podstawy prawnej, albowiem decyzja powołuje się na uchylone już przepisy rozporządzenia RM z 18.11. 1983r. w sprawie chorób zawodowych.

W uzasadnieniu ponownie wskazano, że pracownik przez wszystkie okresy pracy wykonywał pracę w nawie II i miejscu tym ( nawa II ) nie występowały przekroczenia obowiązujących norm-NDN, a odmienne ustalenia funkcjonariusza PPIS w T., a dotyczące natężenia hałasu w nawie III, gdzie pracownik nie pracował, nie mają żadnych podstaw i nie mogą być przyjęte dla pracownika pracującego w innym miejscu zakładu pracy. Zwrócono uwagę, że powołane badanie w nawie III dotyczyło

zapylenia na stanowisku pracy, a nie hałasu. Decyzja zaś zrównuje warunki pracy na obu tych miejscach (nawach) do czego nie ma żadnych podstaw albowiem były to zupełnie różne warunki (oświadczenie o warunkach pracy złożone przez przełożonego pracownika załączono do odwołania z dnia [...]r.). Stąd też wniosek, że osoba przeprowadzająca postępowanie epidemiologiczne dokonała połączenia warunków pracy na dwu ( 2 ) różnych stanowiskach i w dwóch (2) różnych miejscach, co jest nieprawidłowe, a przez to błędnie ustalono dla pracownika

warunki pracy i warunki narażenia. Wskazano, że pracownik PPlS w T. w sporządzonej przez siebie ocenie narażenia zawodowego z dnia [...] r. wyraził przypuszczenie, iż pomiary zostały wykonane prawdopodobnie, na stanowisku pracy pana K. - przy pomiarach zapylenia w nawie III w maju 1993 roku, zaś ustalenie to jest błędne, albowiem w nawie III znajdowało się stanowisko [...] - automat do [...] ([...]), produkcji niemieckiej - RFN , który został przyjęty na stan dowodem [...] od marca 1979r. i funkcjonował do roku 1999, kiedy został zlikwidowany. Przeto tez w nawie III nie było stanowiska [...]. Strona skarżąca nadto podnosiła, że od daty zaprzestania pracy przez pracownika w zakładzie pracy w wymiarze pełnego etatu upłynęło lat 22, a od daty zaprzestania pracy w wymiarze ½ etatu ­ upłynęło lat 10 - mniejsza ekspozycja na hałas, a taki znaczny upływ czasu od daty ustania stosunku pracy pracownika powoduje, iż brak jest związku pomiędzy pracą pracownika w Fabryce A oraz

wystąpieniem zmian w narządzie słuchu pracownika, który osiągnął już wiek 77 lat życia. Zdaniem strony skarżącej w okolicznościach sprawy należało uznać, iż postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej zostało wszczęte dopiero w roku 2007r., a nastąpiło na podstawie skierowania specjalisty laryngologa z [...]r., tj. pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 02.132.1115 ). Brak jest więc podstaw do stosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 roku.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Skarga musiała odnieść skutek.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ostatnio ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W szczególności organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę uchybił art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie.

Organ administracji winien rozstrzygnąć sprawę decyzją, w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania, po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy. Z tego obowiązku, naruszając art. 7 i 77 k.p.a. po raz drugi nie wywiązał się organ odwoławczy.

Trzeba zauważyć, iż wprawdzie organy procedujące w sprawie prawidłowo podjęły starania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Dołączono do akt orzeczenie lekarskie zapadłe w [...] oraz uzyskano dokument skierowania uczestnika postępowania na te badania, a także pozyskano uzupełniające orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] r. w którym lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową narządu słuchu uznając, że charakter stwierdzonego ubytku słuchu u uczestnika spełnia warunki wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej.

Jak już wspomniano w swoim wyroku z dnia 22 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd, że pod pojęciem rozpoczęcia postępowania, użytym w przepisie (§ 10 rozporządzenia z roku 2002 r.) należy rozumieć podjęcie każdej czynności w sprawie rozpoznania lub stwierdzenia choroby zawodowej, czyli czynności przedsiębranej bezpośrednio w kierunku ustalenia istnienia choroby zawodowej, a samo tylko zgłoszenie podejrzenia nie jest wystarczające dla uznania, iż doszło do rozpoczęcia postępowania w rozumieniu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r..

Stąd też skoro po zgłoszeniu podejrzenia występowania u uczestnika choroby zawodowej (skierowanie na badania do IMP w S. z 1992 r. wystawione przez lekarza zakładowego) skarżący był poddany badaniom w kierunku rozpoznania choroby zawodowej w WOMP Poradni Chorób Zawodowych w S., która wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., to uprawnionym jest twierdzenie, iż została podjęta tym samym "czynność" bezpośrednio w kierunku ustalenia istnienia choroby zawodowej, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z roku 1983.

Jednakże ani wskazane uzupełniające orzeczenie lekarskie, jak i zaskarżona decyzja nie wyjaśniają - do czego Sąd Administracyjny zobowiązał organ orzekający (na k.9 uzasadnienia wyroku) – "dlaczego poprzednio nie rozpoznano choroby zawodowej przy identycznych danych co do warunków pracy (...)". Organ odwoławczy nie ustosunkował się również - wbrew zaleceniom Sądu - do kwestii wieku A. K. oraz okresu, jaki upłynął od ustania ewentualnego narażenia.

Tym samym zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyżej już wskazanego wyroku WSA, nie sposób uznać sprawy za dostatecznie wyjaśnionej we wskazanych aspektach, albowiem organ nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Co więcej organ odwoławczy nie odniósł się do wielu zarzutów strony skarżącej zaanonsowanych w treści odwołania.

Przykładowo godzi się wskazać, że nie ustosunkowano się do zarzutu, że pracownik przez wszystkie okresy pracy wykonywał pracę w nawie II i miejscu tym ( nawa II ) nie występowały przekroczenia obowiązujących norm-NDN, a odmienne ustalenia funkcjonariusza PPIS w T., a dotyczące natężenia hałasu w nawie III, gdzie pracownik nie pracował, nie mają żadnych podstaw i nie mogą być przyjęte dla pracownika pracującego w innym miejscu zakładu pracy, zaś decyzje zapadłe w sprawie zrównują warunki pracy na obu tych miejscach (nawach) do czego nie było żadnych podstaw albowiem były to zupełnie różne warunki. Innymi słowy organ nie odpowiedział na zarzut nieprawidłowego połączenia warunków pracy na dwu różnych stanowiskach i w dwóch różnych miejscach, co miało spowodować błędne ustalenie warunków pracy i warunków narażenia.

Stąd też uzasadnienie decyzji nie spełnia w sposób oczywisty wymogów stawianych przez art. 107 § 1 k.p.a. Art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego określa podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

Jak już wspomniano - wbrew swym obowiązkom Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie odniósł się konkretnie do większości argumentów odwołania.

W tym miejscu należy podkreślić, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Skoro tak to uprawnionym jest przyjęcie, że organ odwoławczy nie sprostał nałożonemu nań przez Sąd zadaniu, albowiem nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia faktyczne naruszały art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej.

Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań.