Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 17/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 80
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art 91
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art 90
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2005r. znak (...) Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J.M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) stycznia 2005r. nr (...) odmawiającego wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel Corsa 1,0 KAT, wykazanego w deklaracji AKC-U, złożonej w Urzędzie Celnym w dniu 8 września 2004r ., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w dniu 2 sierpnia 2005r. J.M. złożył w organie I instancji wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 3081 zł wraz z należnym oprocentowaniem. Do powyższego wniosku, podatnik załączył kserokopię korekty deklaracji uproszczonej nabycie wewnątrzwspólnotowego AKC-U złożonej w dniu 2 sierpnia 2005r, w Urzędzie Celnym oraz kserokopię dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu (...) września 2004r.

W uzasadnieniu swego wniosku podatnik podniósł, iż akcyzę zapłacił, gdyż było to niezbędnym elementem procedury koniecznym dla zarejestrowania samochodu. Kwestionował jednak zasadność pobrania tego podatku w kontekście niezgodności z przepisami prawa Wspólnoty Europejskiej, w szczególności z art. 90 TWE oraz art. 91 Konstytucji RP zobowiązującego organy podatkowe do stosowania prawa wspólnotowego wprost. Organ odwoławczy uznał za trafny argument organu I instancji uzasadniający odmowę wszczęcia postępowania podatkowego, z uwagi, iż w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel Corsa toczyło się już postępowanie podatkowe zakończone wydaniem decyzji z dnia (...) października 2004r. Nr (...) przez Naczelnika Urzędu Celnego która została utrzymana w mocy Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2005r. Nr (...), to postępowanie w przedmiotowej sprawie nie mogło być wszczęte i podstawę prawną odmowy wszczęcia stanowił artykuł 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.-zwanej dalej Ord. pod.).

Organ odwoławczy stwierdził, że Organ I instancji rozpatrując złożony przez podatnika wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym, musiał w pierwszej kolejności zbadać formalne podstawy wniosku.

Ponieważ podatnik będąc prawidłowo pouczony o środkach odwoławczych nie wniósł skargi od wyżej opisanej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2005r., stała się ona decyzją prawomocną. W efekcie tego Naczelnik Urzędu Celnego nie był zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia złożonego przez podatnika wniosku, bowiem nie mógł prowadzić postępowania w sprawie uprzednio rozstrzygniętej, zakończonej ostateczną prawomocną decyzją. Zgodnie z art. 91 Konstytucji RP organy podatkowe zobowiązane są do bezpośredniego stosowania przepisów wspólnotowych, w przypadku gdy przepisy prawa polskiego są z nimi sprzeczne, którą to zasadę organy przestrzegają z urzędu. Ponieważ podatnik w postępowaniu przed organem I instancji nie podnosił zarzutów dotyczących sprzeczności przepisów ustawy o podatku akcyzowym z przepisami TWE, organ I instancji nie odnosił się do tej kwestii, jednakże zagadnienie to było uwzględnione w toku postępowania. Organ odwoławczy dążąc do wszechstronnego i pełnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, podniósł, iż nie występują sprzeczności krajowych uregulowań prawnych dotyczących opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych z przepisami TWE, w tym z art. 90.

Art. 90 TWE stanowi, że żadne z państw członkowskich nie może nakładać na produkty innych państw członkowskich bezpośrednio lub pośrednio jakichkolwiek opłat wewnętrznych wyższych od tych, którym podlegają bezpośrednio lub pośrednio takie same produkty krajowe.

Powyższa norma prawna nie pozbawia państw członkowskich prawa do nakładania podatków na poszczególne towary, byle tylko daniny te nie przybierały charakteru dyskryminującego. Natomiast opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wszystkie, niezależnie od pochodzenia samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju pochodzenia samochodu, nie ma też wpływu na wysokość stawki podatku akcyzowego. Stawki te są w prawdzie zróżnicowane w zależności od wieku pojazdu i pojemności skokowej silnika, jednakże ustalone zostały jednakowo dla pojazdów wyprodukowanych w Polsce i zakupionych w innym kraju członkowskim.

Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) listopada 2005r. pełń. skarżącego jego żona A.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów zarzucając naruszenie art. 4 ust 1 pkt 5 , art. 75 ust 1 i 3 oraz art. 82 ust 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29 , poz. 257 ze zm. ) w związku z art. 9, 83, 87 i 91 ust 1 Konstytucji RP oraz art. 90 TWE, poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, iż przepisy umów międzynarodowych, a w szczególności postanowienia TWE zakazujące dyskryminującego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż art. 90 TWE zawiera zakaz dyskryminującego opodatkowania produktów innych państw członkowskich -podatki na produkty innych państw członkowskich powinny być takie same jak nakładane na podobne produkty krajowe. Towarem podobnym w przypadku samochodów używanych nabywanych w nabyciu wewnątrzwspólnotowym, są samochody używane nabywane w Polsce. Polskie prawo podatkowe nakłada podatek akcyzowy na samochody sprowadzone z innego państwa członkowskiego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym przy pierwszej rejestracji w Polsce, a na pojazdy sprzedawane lokalnie nie jest nakładany podatek akcyzowy, ani inne podobne opłaty. Organy podatkowe w przypadku stwierdzenia sprzeczności ustawy krajowej z art. 90 TWE, mogły zastosować powyższy przepis, co wynika między innymi z art. 9, 87,91 ust. 1 Konstytucji RP jak również z wykładni zasady praworządności dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt KI8/04.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wnosił ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Bezsporne jest, że przed Naczelnikiem Urzędu Celnego toczyło się już postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przez J.M. samochodu osobowego marki Opel Corsa 1,0 KAT, zainicjowanego jego wnioskiem w tym przedmiocie, złożonym w organie I instancji w dniu 15 września 2004r., które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia (...) października 2004r. znak (...) odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w tymże podatku akcyzowym.

W wyniku wniesionego odwołania od tej ostatniej decyzji, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) stycznia 2005r. (...), utrzymał ją w mocy. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2005r. podatnik nie złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wobec czego stała się ona ostateczną i prawomocną. Niewątpliwie organy podatkowe wydając wyżej przedstawione decyzje badały najpierw zasadność pobrania podatku akcyzowego, w świetle ustawodawstwa krajowego - co jednoznacznie wynika z uzasadnienia wyżej opisanych decyzji, a także przepisy TWE, gdyż taki spoczywał na nich obowiązek zanim rozstrzygnęły w przedmiocie zastosowania wobec podatnika ulgi z uwagi na fakt, iż jest osobą przesiedloną. Ta ostatnia kwestia była bowiem wtórna w stosunku do zasadności pobrania podatku akcyzowego w ogóle, w świetle prawa krajowego jak i wspólnotowego. Organy I i II instancji słusznie więc uznały, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przyczyna niedopuszczalności postępowania, która powoduje odmowę wszczęcia postępowania w oparciu o art. 165 a Ord. pod. , gdyż w przeciwnym razie dopuściłyby do prowadzenia drugiego postępowania tożsamego pod względem podmiotowym i przedmiotowym w stosunku do tego które już się toczyło i zakończyło wydaniem decyzji z dnia (...) października 2004r. przez organ I instancji i (...) stycznia 2005r. przez organ II instancji.

Sąd z urzędu stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. SA/Wa 679/05 podjął w dniu 25 czerwca 2005r. postanowienie na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską- o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni prawa wspólnotowego, a w szczególności:

- czy przepis art. 25 TWE zawierający zakaz nakładania między Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym zakazuje Państwu Członkowskiemu stosowanie art. 80 wyżej cyt. ustawy z dnia 23 stycznia 2004r o podatku akcyzowym w sytuacji, kiedy podatek ten jest pobierany od nabycia każdego samochodu, niezależnie od jego pochodzenia, przed pierwszą rejestracją na terenie kraju,

- czy przepis art 90 TWE zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich przy jednoczesnym nie obciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, - czy przepis art 90 TWE zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika wyrażonej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. nR 87, poz. 825 ze zm)

- czy przepis art. 28 TWE zakazuje Państwu Członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 16 listopada 2005 r. sygn. I SA/Ol 374/05 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy przepis art. 80 powołanej wyżej ustawy o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 90 TWE i czy nie jest sprzeczny z art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej określającym, iż umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

Zauważyć należy, że jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzeknie, iż pobieranie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego było sprzeczne z prawem wspólnotowym lub Konstytucją, podatnik będzie mógł w oparciu o art. 240 § 1 pkt 8 Ord. pod. wystąpić o wznowienie postępowania zakończonego decyzjami z dnia (...) października 2004r. i (...) stycznia 2005r.

Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P. p. s. a.