Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1775/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.T. i W.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. T. i W. T. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1775/17

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania W. i A.T. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2016r, Nr [...] nakazującą odwołującym się wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 2,50m x 3,50m położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w toku przeprowadzonych oględzin ustalono, że na terenie działki nr ew. [...] stanowiącej własność W. i A. T. znajduje się m. in. budynek gospodarczy parterowy o konstrukcji stalowej z dachem jednospadowym przykrytym blachą trapezową o wymiarach 2,50m x 3,50m, zrealizowany w 2015r. Działka nr ew. [...] ma charakter działki leśnej, co wynika z wypisu z rejestru gruntów. Ponieważ właściciele działki nie posiadają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę w/w budynku dlatego w ocenie organu budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016r, Nr [...] wydaną w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał W. i A.T. wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego przedmiotowego budynku gospodarczego wskazując na niedające się usunąć naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Mianowicie przedmiotowy budynek zrealizowano na terenie leśnym, co wynika z wypisu z rejestru (w aktach sprawy) dlatego niemożliwym byłoby uzyskanie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy albowiem jej wydanie poprzedzone musiałoby zostać zmianą przeznaczenia terenu, co wynika bezpośrednio z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie dla terenu na którym znajduje się przedmiotowy budynek brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe stanowiło samoistną przesłankę uniemożliwiającą organowi stopnia powiatowego wdrożenie procedury legalizacyjnej.

Rozpatrując odwołanie W. i A.T. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, iż budowa przedmiotowego budynku gospodarczego wymagała dokonania zgłoszenia, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W świetle art. 30 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy przed przystąpieniem do wykonania inwestycji podlegającej dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy inwestor winien dokonać zgłoszenia zamiaru jego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

Ponieważ wymóg uzyskania stosownej zgody na realizację przedmiotowej inwestycji w dacie jej budowy nie został spełniony słusznie stwierdzono, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Organ odwoławczy wskazał, że budowa obiektu podlegającego obecnie reżimowi art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. w pierwszej kolejności oceniana jest pod kątem możliwości jej legalizacji.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, który zasadnie odstąpił od wdrożenia procedury legalizacyjnej w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji o braku możliwości uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, wskazując, że jednym z warunków koniecznych do jej uzyskania jest zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, której to zgody inwestor nie przedstawił.

Powyższe stanowiło samoistną przesłankę uniemożliwiającą organowi stopnia powiatowego wdrożenie procedury legalizacyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. i A.T domagając się uchylenia obu zaskarżonych decyzji i zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie;

1) przepisów prawa materialnego przez:

a) niezastosowanie w postępowaniu przepisu art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, mimo istnienia po temu podstawy;

b) utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji określającej w decyzji warunki rozbiórki bez podstawy prawnej;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) tj. art. 7, art. 77 § 1, 2 i 3, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nie odniesienie się w żaden sposób do argumentacji strony podniesionej w odwołaniu w szczególności nie przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego odnoszącego się do wykazania, że obiekt będący przedmiotem postępowania to budynek w rozumieniu prawa budowlanego;

b) tj. art. 7, art. 77 § 1, 2 i 3, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez przyjęcie, iż obiekt znajdując} się na działce skarżących o wymiarach 2,50 m x 3,50 m, to budynek w rozumieniu ustawy dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a więc że jest to obiekt, który jest trwale związany z gruntem oraz posiada on fundamenty, podczas gdy obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów;

c) tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy materialnej orzekania przez przytoczenie przepisów i ich wyjaśnienie w zaskarżonej decyzji;

3) sprzeczność decyzji zasadami współżycia społecznego wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 49 b ust 1 Prawa budowlanego dlatego skarga podlegała uwzględnieniu.

Jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego, na przedmiotowej działce o nr ew. [...] skarżący wybudowali w 2015r bez dokonanego zgłoszenia budynek gospodarczy, parterowy o konstrukcji stalowej z dachem jednospadowym przykrytym blachą trapezową o wymiarach 2,50m x 3,50m.

Z uwagi na datę budowy organy prawidłowo uznały konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane.

Kwestią sporną jest przyjęta w decyzji organu, wykładnia art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Wskazać należy, że przepis art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego stanowi złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z ust. 1 art. 49b, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu.

Przepis art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia bowiem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, lecz zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i bez naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonania określonych obowiązków umożliwiających zalegalizowanie inwestycji.

Procedura, o której stanowi art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami.

W niniejszej sprawie bezspornym jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym został wybudowany budynek gospodarczy.

W takim przypadku warunkiem legalizacji budowy jest jej zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Przy czym organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy inwestor taką decyzję uzyska.

W rozpoznawanej sprawie orzekając o braku możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy z powodu braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne organ nadzoru budowlanego wykroczył poza swoje ustawowe kompetencje.

Organ nadzoru budowlanego powinien wszcząć procedurę legalizacyjną umożliwiając inwestorowi przedstawienie stosownych dokumentów, o których mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego.

Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.

Rozpoznając ponownie sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organ uwzględni poczynione wyżej uwagi odnośnie wykładni art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego.

Zarzuty skarżących kwestionujące zakwalifikowanie obiektu jako budynku gospodarczego są niezasadne.

Podnoszona przez skarżących okoliczność, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów nie zmienia jego kwalifikacji jako budynku gospodarczego, którego realizacja z uwagi na wymiary wymaga dokonania zgłoszenia.

Fakt trwałego związania z gruntem bądź brak takiego trwałego połączenia obiektu z gruntem nie przesądza o tym , czy wymagane jest zgłoszenie czy też nie.

W art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego wskazano obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę.

Przepisy te stanowią wyjątek od zasady, iż roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z wymienionych przepisów nie wynika aby tego typu obiekt niezależnie od sposobu połączenia z gruntem był zwolniony z obowiązku zgłoszenia.

Organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy budynek gospodarczy do obiektów podlegających regulacji zawartej w art. 29 ust 1 pkt. 2 Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 28 ust 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pojęcie " roboty budowlane" jest szersze niż pojęcie " budowa".

Do robót budowlanych niebędących budową zaliczono ustawienie gotowego kontenera na działce ( wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2002 r, IV S.A. 50/00 ).

Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.