Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1221/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 par. 1,  art. 23 par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1221/12

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie braku stwierdzenia u skarżącego – K. O. choroby zawodowej: "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz", wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869).

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...], nie stwierdził u K. O. choroby zawodowej: obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na uchybienia proceduralne zaistniałe w toku postępowania. Organ ten wskazał, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przeprowadzono dokładną ocenę narażenia zawodowego K. O., z uwzględnieniem uwag wnoszonych w odwołaniu.

Na skutek ponownie przeprowadzonego postępowania, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), §8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u K. O. nie stwierdził choroby zawodowej - narządu słuchu. W uzasadnieniu organ podkreślił, że obraz kliniczny schorzenia K. O. pozostaje niecharakterystyczny dla tego typu schorzenia, aby móc rozpoznać i stwierdzić chorobę zawodową.

Organ podał, że skarżący był zatrudniony w Zakładach Urządzeń Chemicznych M. w T., ul. [...] w latach [...] r. - [...] r. jako ślusarz narzędziowy, w Przedsiębiorstwie Państwowym P. w T. w latach [...] r. - [...] r. jako maszynista urządzeń za i wyładowczych; kierowca, prowadził własną działalność gospodarczą – T. [...] w T. w latach [...] r. - [...] r., był zatrudniony w C. Sp. z o.o. w T., ul. P. w latach [...] r.- [...] r. jako magazynier; palacz C.O., prowadził własną działalność gospodarczą - Handel - Produkcja O. K. w T. w latach [...] r. - [...] r., był zatrudniony w E. Sp. z o.o. w likwidacji w T., ul. P. w latach [...] r. - [...] r. jako kierowca; kierowca-sprzedawca-zaopatrzeniowiec, w [...] r. był zatrudniony jako kierowca w przedsiębiorstwie Usługi Transportowe B. L. w T., ul. K., oraz w latach [...] r. - [...] r. w Firmie Transportowej H. L. w T., ul. S. jako kierowca.

Organ w motywach rozstrzygnięcia wskazał, że rozpoznano u skarżącego ubytek słuchu, niedosłuch, który nie spełnia jednak kryteriów określonych w pozycji 21 obowiązującego wykazu chorób zawodowych i w związku z tym jednostki orzecznicze I i II stopnia wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W konsekwencji, rozpoznany niedosłuch nie mógł być uznany za chorobę zawodową.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skarżący złożył odwołanie. Ponadto pismami z dnia [...] lipca 2012 r. i [...] lipca 2012 r. przekazał dodatkowe informacje dotyczące narażenia zawodowego.

Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2012 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania, realizując zalecenia organu II instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące podejrzenia choroby zawodowej. Zebrany materiał dowodowy został przesłany do jednostki orzeczniczej II stopnia w celu wydania przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. opinii uzupełniającej, bądź korekty orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Jednostka orzecznicza II stopnia opinią z dnia [...] maja 2012 r. podtrzymała treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...]. Ponadto wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie najistotniejszy jest sam obraz kliniczny schorzenia. Uzupełnione informacje o narażeniu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na brak spełnienia klinicznych kryteriów do rozpoznania u K. O. choroby zawodowej. Za pozazawodowym charakterem choroby przemawia dodatkowo stwierdzona u pacjenta głuchota w zakresie od 4-6 kHz, która nie występuje przy zawodowym uszkodzeniu słuchu.

W ocenie organu odwoławczego, postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzono prawidłowo.

Ponadto, organ wskazał, że w związku z wniesieniem przez skarżącego pisma dotyczącego narażenia zawodowego w okresie zatrudnienia w P.P. P., organ II instancji przesłuchał 6 świadków wskazanych przez stronę, którzy potwierdzili, że czas pracy skarżącego był różny w zależności od wyznaczonej trasy i wynosił około 12 godzin dziennie. Samochód, którego kierowcą był skarżący – S. emitował duży hałas. Według świadków były przekroczone normatywy higieniczne. Organ wskazał również, że żaden ze świadków nie potrafił wskazać wartości dopuszczonego poziomu hałasu na stanowisku pracy. Wszyscy potwierdzili, że samochody w firmie były sukcesywnie zmieniane. Według M. K. (spedytora-dyspozytora i kierownika stacji obsługi transportu własnego), samochód S. był eksploatowany do końca lat 80. Ponadto, świadkowie zeznali, że w okresie zatrudnienia skarżącego w P.P. P. mogło występować narażenie na ponadnormatywne wartości hałasu.

Organ odwoławczy wskazał jednak, że powyższe nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy.

Podniósł również, że zgromadzony dodatkowy materiał uzupełniający został przekazany do oceny Instytutowi Medycyny Pracy w Ł. Jednostka orzecznicza w opinii z dnia [...] października 2012 r. podtrzymała stanowisko w sprawie braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, z uwagi na brak klinicznych kryteriów do rozpoznania choroby narządu słuchu. W ocenie jednostki orzeczniczej w przedmiotowej sprawie narażenie zawodowe ma charakter drugorzędny, z uwagi na brak medycznych podstaw uznania etiologii za zawodową.

Organ podkreślił, że w sprawie nie zostały spełnione konieczne warunki do stwierdzenia choroby zawodowej. Sam zaś fakt uszkodzenia słuchu skarżącego nie jest jednoznaczny z rozpoznaniem choroby zawodowej nawet w sytuacji występowania w środowisku pracy narażenia na ponadnormatywne wartości hałasu.

W związku z powyższym, organ wyjaśnił, że stosownie do art. 2351 i 2352 ustawy Kodeks pracy i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową konieczne jest spełnienie następujących warunków: -choroba powinna być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, -w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, -zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego, -konieczne jest rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych.

Organ podniósł, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymagane przesłanki do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ wskazał, że obie jednostki orzecznicze wydały w sprawie spójne w treści orzeczenia lekarskie. Uzyskano ponadto opinię uzupełniającą.

W konsekwencji, organ II instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wyklucza możliwość stwierdzenia u skarżącego choroby narządu słuchu i potwierdza pozazawodową etiologię schorzenia.

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem skarżący zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2013 r. zatytułowanym "Odpowiedź na uzasadnienie" wskazał, że organ w odpowiedzi na skargę pominął istotne dla niego fakty. Skarżący podał, że w okresie od [...] maja 1976 r. do [...] czerwca 1988 r. pracował głównie jako kierowca na starych, zużytych samochodach ciężarowych typu K. i S., które emitowały duży hałas. Wskazał również, że pracował w Zakładach Chemicznych M., gdzie również był narażony na hałas. Podniósł także, że IMP w Ł. nie wziął pod uwagę zeznań świadków. Skarżący ponownie podkreślił, że praca w hałasie spowodowała u niego chorobę zawodową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".

Jak wynika, z treści przywołanego przepisu, aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych; po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy.

W związku z powyższym organy inspekcji sanitarnej, rozpoznając sprawę dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej winny postępowanie wyjaśniające ukierunkować na ustalenie takich okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, jak: 1/ stwierdzenie istnienia u danej osoby typu jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych; 2/ określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej; 3/ wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania a wpływem tych okoliczności na powstanie u danej osoby choroby zawodowej.

Wskazać przy tym należy, iż w judykaturze przyjmowano (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, publ. OSNP 1999/6/192 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 1998 r., I SA 786/98), że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.). Rozporządzenie to reguluje m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, tak więc według tych przepisów należało oceniać postępowanie organów w będącej przedmiotem kontroli Sądu sprawie odmowy stwierdzenia u skarżącego rozpoznawanej choroby zawodowej.

Wskazać należy, iż stosownie do postanowień § 2 powołanego rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie zaś z ww. załącznikiem, w poz. 21 za chorobę zawodową może być uznany obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, przy czym w tym wypadku okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata.

W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia.

Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 § 5ust. 1a. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Narażenie zawodowe podlega ocenie, którą w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przeprowadza właściwy państwowy inspektor sanitarny. Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy - Kodeks pracy.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W myśl natomiast § 8 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (ust. 1), przy czym jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2).

W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. jednostki chorobowej określonej jako: "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz".

W aktach sprawy znajdują się dwa orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, oraz opinia uzupełniająca. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. o braku podstaw do rozpoznania u K. O. choroby zawodowej stwierdzono, iż: "w wyniku przeprowadzonych badań audiologicznych rozpoznano u pacjenta obustronny niedosłuch odbiorczy o średniej wielkości ubytku [...] dB w uchu lewym i [...] dB w uchu prawym. Z wywiadu zawodowego wiadomo, że Pan O. od wielu lat pracuje jako kierowca samochodu ciężarowego. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że w ostatnich latach zatrudnienia badany nie był narażony na ponadnormatywny hałas, mogący w istotny sposób, uszkodzić narząd słuchu. W okresie wcześniejszych lat pracy nie wykonywano pacjentowi badań audiologicznych". W konsekwencji wskazano, że nie wystarczy samo istnienie prawdopodobieństwa, ale należy wykazać bezspornie (lub z wysokim prawdopodobieństwem), iż rozpoznawana choroba została wywołana warunkami pracy. Podniesiono, iż powyższy warunek nie został spełniony, wobec czego nie ma podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej.

Skarżący nie zgodził się z treścią ww. orzeczenia lekarskiego i wystąpił za pośrednictwem Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.

Następnie, w dniu [...] sierpnia 2011 r. Klinika Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u K. O. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

Z dokumentu tego wynika, że skarżący w latach [...] - [...] pracował jako maszynista urządzeń załadowczych w P. T. w narażeniu na hałas (brak wyników pomiarów środowiskowych). Od roku [...] pracuje jako kierowca, ostatnio od [...] r. w Firmie Transportowej H. L. w T. Wyniki pomiarów natężenia hałasu nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych. Uzasadniając zajęte stanowisko wskazano, że charakter kliniczny obecnie stwierdzanego uszkodzenia słuchu nie jest charakterystyczny dla skutków biologicznego działania hałasu na narząd słuchu, o czym świadczy: -objęcie uszkodzeniem słuchu zakresu średnich częstotliwości 0,5-2 kHz, ze stromo opadającą krzywą audiometryczną w wyżej wymienionym zakresie częstotliwościowym (hałas doprowadza do uszkodzeń w zakresie wysokich częstotliwości), -brak charakterystycznego dla biologicznego działania hałasu głębokiego załamka dla 4-6 kHz z uniesieniem dla 8 kHz, -głuchota w zakresie 4-6 kHz (hałas nie doprowadza do całkowitej głuchoty). Dodatkowo stwierdzono brak narażenia na hałas o poziomach stwarzających ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu od 2003 r. Potwierdzone pomiarami poziomu hałasu w wyżej wymienionym okresie wynosiły 71,3 - 78,3 dB/A/. Wskazano, iż według aktualnego stanu wiedzy hałas o takich poziomach nie stwarza ryzyka rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu. Brak jest również udokumentowanego badaniami słuchu rozwoju uszkodzenia słuchu charakterystycznego dla skutków biologicznego działania hałasu w okresie pracy w hałasie o poziomach stwarzających ryzyko rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu (to jest w okresie narażenia na poziomy hałasu nie wykluczające możliwości rozwoju urazu akustycznego w 1975 - 1993 i 1998 - 2002 pomimo braku pomiarów). W konsekwencji uznano, że nie ma podstaw do rozpoznania u badanego zawodowego uszkodzenia słuchu.

W aktach sprawy znajduje się również opinia uzupełniającą nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł., z którego wynika, że obserwowane u badanego podwyższenia progów słuchu nie są charakterystyczne dla skutków narażenia na hałas. Wskazano też, że stwierdzony w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. brak narażenia na hałas o poziomach ponadnormatywnych był jedynie czynnikiem dodatkowym, potwierdzającym pozazawodowy charakter choroby. Podkreślono, że obraz kliniczny pozostaje niecharakterystyczny dla tego typu schorzenia i to on jest kluczowym w procesie orzeczniczym. W konsekwencji, podtrzymano orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym powołane orzeczenia i opinia uzupełniająca pozwalają na stwierdzenie, że niemożliwe było stwierdzenie w skarżącego choroby zawodowej. Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że zebrany materiał dowodowy potwierdza pozazawodową etiologię schorzenia.

Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (por. wyroki NSA z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99, z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00, z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 - nie publ., z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, publ. ONSA 1998/4/150). Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie przyjmuje, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.

Takie stanowisko, akceptowane przez Sąd w przedmiotowej sprawie, zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (OPS 3/02). Jest ono w pełni aktualne mając na uwadze okoliczność, iż w dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zastępujące mający za przedmiot tę samą materię co akt normatywny z 2002 r.

Co warte podkreślenia, wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do ww. rozporządzenia określa zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, iż za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Jak już wyżej wskazano, rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określa prawną definicję choroby zawodowej, którą wskazano na wstępie. Aby można było uznać dane schorzenie za chorobę zawodową powinien zachodzić związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem na ww. chorobę a szkodliwymi czynnikami dla zdrowia występującymi w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy. Nadto co równie istotne, aby mogło dojść do stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku schorzenia skarżącego okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata.

Lekarska jednostka drugiego stopnia w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. potwierdziła wcześniejszą opinię WOMP, wskazując, że charakter kliniczny uszkodzenia słuchu nie jest charakterystyczny dla skutków biologicznego działania hałasu na narząd słuchu. W przypadku skarżącego nie została rozpoznana choroba zawodowa narządu słuchu tj. schorzenie medyczne spełniające warunki określone w załączniku do rozporządzenia (poz. 21). Podkreślić trzeba, w świetle wyczerpujących i zbieżnych opinii upoważnionych jednostek lekarskich, że niedosłuchu występującego u skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową albowiem nie zostały spełnione przesłanki kryterium diagnostyczno - orzeczniczego zawarte pod poz. 21 wykazu.

W razie ustalenia przez właściwego lekarza, iż rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy.

W konsekwencji należy przyjąć, że zgromadzony materiał dowodowy nie dawał organom podstawy do stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy "szkodliwymi" warunkami pracy (czyli narażeniem skarżącego na ponadnormatywny hałas) a powstaniem rozpoznanego u skarżącego niedosłuchu, co wykluczało z kolei możliwość stwierdzenia w przedmiotowej sprawie jednostki chorobowej określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, gdyż choroba ta musi być spowodowana hałasem.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że ww. orzeczenia jednostek orzeczniczych o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mają zasadnicze znaczenie w niniejszym postępowaniu. W ujęciu procesowym orzeczenia te stanowią dowód z opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.), czyli dowód z opinii uprawnionego lekarza medycyny pracy. Dowodem tym organy rozpoznające niniejszą sprawę były związane. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich.

W ocenie Sądu organy w postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny, czyniąc tym samym zadość zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skoro w przedmiotowej sprawie organy orzecznicze (i to obu stopni) - dysponując specjalistyczną wiedzą, po przeprowadzeniu określonych badań lekarskich i ocenie zgromadzonej dokumentacji lekarskiej pod kątem związku schorzenia z czynnikami narażenia zawodowego - stwierdziły brak rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, to organy inspekcji sanitarnej zobowiązane były dać tym orzeczeniom wiarę i w konsekwencji orzec o braku stwierdzenia rozpoznawanej u skarżącej choroby zawodowej. Skoro bowiem z obu orzeczeń jednostek orzeczniczych wynika jednoznacznie i zgodnie, że w przypadku skarżącego miała miejsce pozazawodowa etiologia schorzenia, to w istocie brak jest podstawy do stwierdzenia, że do powstania rozpoznawanej choroby doprowadziły warunki pracy, w których skarżący pracował. Brak jest zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą wykonywaną w ponadnormatywnym hałasie a rozpoznanym u skarżącego schorzeniem, co eliminuje uznanie schorzenia za chorobę zawodową.

Odnosząc się natomiast do złożonego przez skarżącego pisma procesowego z dnia [...] marca 2013 r. i podniesionych w nim kwestii dotyczących narażenia skarżącego na hałas w miejscach pracy, co przyczyniło się do powstania choroby zawodowej wskazać należy, co zostało już powyżej wyjaśnione, że w przypadku skarżącego miała miejsce pozazawodowa etiologia schorzenia i w związku z tym, brak jest podstawy do stwierdzenia, że do powstania choroby zawodowej doprowadziły warunki pracy, w których skarżący pracował. Brak jest bowiem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą wykonywaną w ponadnormatywnym hałasie a rozpoznanym u skarżącego schorzeniem, co eliminowało uznanie schorzenia skarżącego za chorobę zawodową. Powyższe wynika jednoznacznie z opinii lekarskich jednostek orzeczniczych. Sąd nie ma natomiast podstaw do podważania treści merytorycznej orzeczeń lekarskich pochodzących od uprawnionych do ich wydania podmiotów.

Zgromadzony w postępowaniu przez organy obu instancji materiał dowodowy dawał podstawę do orzeczenia wobec skarżącego o nie stwierdzeniu choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, a zatem brak było podstaw do uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji i uznania skargi za zasadną.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.