Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 5/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 1 pkt 1, art. 273 par. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Izabela Ścieszko po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi I. K. i W. K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku w przedmiocie niezałatwienia w terminie wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił decyzją z dnia [...] W. i I. małżonkom K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. oraz zaległość podatkową w tym podatku i odsetki za zwłokę od tej zaległości. Przyczyną określenia tej zaległości było stwierdzenie niezasadności odliczenia od dochodu przez W.K. wydatku z tytułu renty. Zaległość wynikającą z tej decyzji podatnicy zapłacili w całości w 1999 r. w trzech terminach, w kwietniu, sierpniu i wrześniu, a wpłaty te zostały zaliczone na zaległość podatkową i odsetki od tej zaległości. Izba Skarbowa utrzymała w mocy powyższą decyzję. Podatnicy zaskarżyli do NSA rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Przed rozpoznaniem skargi Izba Skarbowa uchyliła w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora UKS z dnia [...]. Tę decyzję podatnicy także zaskarżyli do NSA.

W tej sytuacji, po uchyleniu przez Izbę własnej decyzji oraz decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia zaległości podatkowej, Urząd Skarbowy w R. w dniu 21 listopada 2000 r. zaliczył jako nadpłatę, zgodnie z wnioskiem podatników, wpłacone przez nich w 1999 r. kwoty, na wskazane należności podatkowe, ponadto zaliczył kwotę 3,60 zł na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-5 W.K. za miesiąc czerwiec 2000 r., a pozostałą po tym zaliczeniu kwotę zwrócił podatnikom w dniu 7 grudnia 2000 r. na rachunek bankowy. Z przedstawionego rozliczenia wynika, że zwracane podatnikom kwoty, które wcześniej organ zaliczył na zaległy podatek zwrócone zostały z oprocentowaniem, natomiast wpłaty zaliczone wcześniej na odsetki za zwłokę zwrócone zostały bez oprocentowania.

W dniu 12 października 2001 r. I.K. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 2.733,16 zł, naliczenie odsetek za zwłokę od tej kwoty oraz o naliczenie odsetek za zwłokę od kosztów upomnienia pobranych w kwocie 7,40 zł i o zwrot opłaty skarbowej, uiszczonej w związku z wniesionymi odwołaniami w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od fizycznych za 1997 r. Wniosek ten podatnik złożył we własnym imieniu oraz w imieniu W.K. - jako jej pełnomocnik. W uzasadnieniu stwierdził, że organ podatkowy nie oprocentował zwróconych im kwot zaliczonych wcześniej na odsetki od zaległości, skutkiem czego nie otrzymali zwrotu pełnej, należnej im nadpłaty. Jego zdaniem kwota zwrócona do tej pory powinna być zaliczona proporcjonalnie na nadpłatę w podatku i na jej oprocentowanie. Tym samym oboje z żoną nie otrzymali zwrotu zarówno części swej wpłaty zaliczonej na zaległość, jak i jej oprocentowania.

Organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił podatnikom stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 w kwocie 2.733,16 zł, naliczenia odsetek od nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997, a także naliczenia odsetek od kosztów upomnienia pobranych w kwocie 7,40 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wyliczona przez podatników kwota to odsetki od nienależnie ich zdaniem zapłaconego podatku. W dniu zwrotu nadpłaty, to jest 7 grudnia 2000 r. nie obowiązywał jeszcze § 3 art. 72 Ordynacji podatkowej, a zatem nie było podstawy, aby za nadpłatę uważać tę część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę. Uzasadnione zatem było zwrócenie podatnikom zapłaconych przez nich odsetek, ale bez ich oprocentowania.

W dniu 4 stycznia 2002 r. I.K. wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. Odwołanie to Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] Nr [...] pozostawiła bez rozpatrzenia, z uwagi na fakt jego wniesienia z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W dniu 22 stycznia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał obie wyżej wskazane skargi podatników wniesione na: decyzję kasacyjną Izby Skarbowej wydaną na podstawie art. 38 ust.2 ustawy o NSA oraz na decyzję w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym za 1997 r. Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje.

Izba Skarbowa, mając na względzie wyżej wymieniony wyrok Sądu z dnia 22 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1256/99, wydała w dniu [...]. decyzję

Nr [...], którą uchyliła w całości decyzję Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 34.834,20 zł, zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 11.616,00 zł i odsetek za zwłokę naliczonych na dzień wydania decyzji w kwocie 5.740,60 zł i umorzyła postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W dniu 16 lipca 2002 r. I.K. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 3.179,70 zł oraz o naliczenie odsetek za zwłokę od tej kwoty, liczonych za okres od dnia 22 listopada 2000 r. do dnia zwrotu.

Organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 3.179,70 zł oraz odmówił naliczenia odsetek od wyżej wymienionej kwoty za okres od dnia 22 listopada 2000r. do dnia zwrotu.

Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. po rozpatrzeniu odwołania z dnia 5 września 2002 r. wydała w dniu [...] decyzję Nr [...], którą utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego w R.

Na wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] Nr [...] podatnicy wnieśli w dniu 23 grudnia 2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 2469/02, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] Nr [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., mając na uwadze wyżej wymieniony wyrok, wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie podatkowe, wszczęte na wniosek podatników w dniu 16 lipca 2002 r., z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W wyniku złożonego przez podatników odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od powyższej decyzji I.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem oddalił przedmiotową skargę.

W dniu 6 czerwca 2005 r. podatnicy wnieśli do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ponaglenie na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z uwagi na niewydanie postanowienia, o którym mowa w art. 273 § 1 pkt 2 lit. b (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.). Pismem z dnia z dnia 6 lipca 2005 r. organ nie uwzględnił zarzutów zawartych w ponagleniu.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., I.K. i W.K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność organu podatkowego. W skardze podatnicy zarzucili organom podatkowym:

- bezczynność polegającą na niewydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 273 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.), które to działanie Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. zobowiązany był dokonać z urzędu oraz

- bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., który nie zdyscyplinował podrzędnego organu i nie uwzględnił zarzutów ponaglenia na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.

Z tych względów skarżący wnieśli o nakazanie organowi podatkowemu wydania postanowienia, o którym mowa w art. 273 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, argumentując jak w piśmie z dnia 6 lipca 2005 r.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 21 maja 2009 r. skarżący, działając we własnym imieniu oraz jako pełnomocnik skarżącej, oświadczył, że wniesiona przez niego skarga powinna być traktowana jako skarga na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., a nie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Wskazał przy tym, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego powinien być Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.

Następnie pismem procesowym z dnia 28 maja 2009 r. w uzupełnieniu skargi podatnicy sprecyzowali, że przedmiotem sporu jest bezczynność organu polegająca na:

1) niewydaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. na poczet zaległości podatkowych wskazanych w piśmie strony z dnia 21.11.2000 r.;

2) niewydanie przez ww. organ podatkowy postanowienia w sprawie zaliczenia z powyższej nadpłaty kwoty 3,60 zł na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-5) za czerwiec 2000 r. posiadanej przez skarżącą W.K.

W odpowiedzi na powyższe pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., wnosząc o oddalenie skargi W.K. i I.K., podtrzymał wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 9 września 2009 r. I.K. w imieniu swoim oraz żony sprecyzował, że stanowiąca przedmiot skargi bezczynność organu podatkowego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. polega na tym, że do chwili obecnej organ nie załatwił wniosku skarżących z dnia 20 listopada 2000 r., złożonego do organu dzień później. Załatwienie zaś tego wniosku miałoby polegać na wydaniu przez organ stosownego postanowienia w tym zakresie. Podkreślił, że do tej pory takie postanowienie nie zostało wydane. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej – "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy, w myśl których skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Wyjaśnić przy tym należy, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca ostatecznie przedmiotem skargi uczyniła brak załatwienia złożonego w dniu 21 listopada 2000 roku wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r., o którym mowa w art. 273 § 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926), dalej - "o.p.". Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy wydaje postanowienia w sprawach zaliczenia na poczet zaległości podatkowych nadpłaty.

Niewątpliwie wniesienie tej skargi wymagało uprzedniego złożenia ponaglenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 141 § 1 pkt 1 tej ustawy. Wymóg ten został przez skarżących spełniony. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 6 czerwca

2005 r. podatnicy wnieśli ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Odpowiedź na ponaglenie została doręczona skarżącym w dniu 11 lipca 2005 r.

Przechodząc zatem do oceny zasadności wniesionej skargi podnieść należy, iż przytoczone w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Analiza akt sprawy pod tym kątem dowodzi, że w dniu 21 listopada 2000 r. (data wpływu) podatnicy złożyli w Urzędzie Skarbowym w R. pismo z dnia 20 listopada 2000 r. zawierające prośbę o przeksięgowanie nienależnie pobranego podatku dochodowego za 1997 r. w kwocie 11.616,00 zł i należnych odsetek od ww. kwoty na poczet szczegółowo w nim wskazanych zobowiązań podatkowych skarżących z tytułu: PIT-5 za miesiąc 10/2000 oraz na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc 10/2000 Firmy s.c. A oraz Firmy B. Organ podatkowy z nadpłaty przekazał kwotę 3,60 zł na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-5 W.K. za miesiąc 6/2000. Ponadto pozostałą po dokonaniu powyższych, wskazanych przez podatników przerachowań kwotę w wysokości 5.746,10 zł zwrócono podatnikom, zgodnie z ich wnioskiem, na rachunek bankowy. Pismo Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2001 r. zawierające powyższe szczegółowe rozliczenie kwot podatnicy otrzymali w dniu 30 kwietnia 2001 r.

Bezspornym w rozpatrywanej sprawie pozostaje przy tym fakt, iż po złożeniu pisma z dnia 12 października 2001 r. zawierającego wniosek o stwierdzenie nadpłaty, poprzedzonego wyżej wskazanym pismem podatników z dnia 20 listopada 2000 r., organ podatkowy dokonał merytorycznego rozpoznania tego wniosku i wydał w przedmiocie owej nadpłaty decyzję z dnia [...], Nr [...]. Aktem tym organ odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. w kwocie 2.733,16 zł, naliczenia odsetek od nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok oraz odmówił naliczenia odsetek od kosztów upomnienia pobranych w kwocie 7,40 zł, zastrzegając przy tym, że kwestia zwrotu opłaty skarbowej od wniesionych odwołań rozpatrzona zostanie odrębną decyzją.

Należy mieć na uwadze, że celem postępowania wywołanego skargą na bezczynność organu jest przede wszystkim zdyscyplinowanie organu i zmuszenie go do podjęcia działań i załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. A zatem podstawowym warunkiem umożliwiającym uwzględnienie skargi na bezczynność organu jest:

- po pierwsze stwierdzenie, że bezczynność organu, na którą strona powołuje się w skardze, dotyczy jednego z przypadków określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a.,

- po drugie stwierdzenie, że w tak określonej rodzajowo sprawie organ rzeczywiście nie podjął czynności zmierzających do załatwienia sprawy, tzn. wydania stosownej decyzji, postanowienia lub podjęcia innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

- po trzecie stwierdzenie, że w chwili orzekania przez sąd administracyjny nadal jest możliwe wydanie przez organ aktu lub dokonania czynności, o których mowa wyżej, co przekłada się na możliwość zobowiązania tego organu do podjęcia aktu lub wykonania czynności.

W ocenie Sądu umożliwienie stronie zaskarżania do sądu bezczynności organów ma na celu spowodowanie działania tych organów, jednakże nie można mówić o bezczynności, gdy organ podjął działania wnioskowane przez stronę, ale treść jego decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności nie zadowala strony. W takim bowiem wypadku strona ma możliwość skarżenia wydanej decyzji, postanowienia, aktu lub czynności.

Taka właśnie sytuacja wystąpiła w tej sprawie. Istotą sprawy jest to, że na skutek dobrowolnych wpłat dokonanych przez podatników w wyniku wydania przez UKS w Ł. decyzji (jak się później okazało błędnej) określającej zaległość podatkową w rezultacie powstała nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Nadpłata ta powinna być zaliczona na poczet zaległości podatkowych, o ile takie istniały, a w pozostałej części zwrócona podatnikom. W tej sprawie podatnicy wnieśli w dniu 21 listopada 2000 r. do organu pismo wspomniane wyżej, w którym wskazali na poczet jakich należności podatkowych organ miałby "przeksięgować" nadpłatę oraz zażądali, aby pozostałą kwotę przekazać na ich rachunek bankowy. Obowiązujący wtedy art. 273 § 1 pkt 2 lit. b o.p. przewidywał wydanie przez organ podatkowy postanowienia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Postanowienie takie nie musiało być wydawane w zakresie zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań. Bezspornym jest, że organ podatkowy zaliczył nadpłatę na poczet wskazanych przez podatników zobowiązań podatkowych w dniu 21 listopada 2000 r., a więc w dniu otrzymania wniosku podatników. Ta data nie jest sporna, bo skarżący wskazuje ją we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 10 lipca 2002 r. (k.38 akt podatkowych). A zatem należy stwierdzić, że w dniu 21 listopada 2000 r. zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za październik 2000 r. (wskazane przez podatników w piśmie z dnia 20 listopada 2000 r.) były już zaległościami podatkowymi, bowiem termin ich płatności upłynął w dniu 20 listopada 2000 r., co wynika z art. 44 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), jednakże w dniu 21 listopada 2000 r. nie były jeszcze zaległościami kwoty podatku VAT należnego za październik 2000 r. (także wskazane przez podatników), bowiem ich płatność przypadała na dzień 25 listopada 2000 r., zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W związku z tym organ podatkowy, zaliczając w dniu 21 listopada 2000 r. istniejącą nadpłatę na poczet należnego za październik podatku VAT, nie był zobowiązany wydać na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b o.p. postanowienia. Mógł to zrobić i zrobił w formie czynności materialno-technicznej załatwiając w ten sposób sprawę zaliczenia części istniejącej nadpłaty na poczet podatku VAT za październik 2000 r. Choćby tylko z tego względu w zakresie zaliczenia nadpłaty na poczet podatku VAT należnego za październik 2000 r. nie ma podstaw do zarzucania organowi podatkowemu pozostawania w bezczynności, która miałaby polegać na niewydaniu stosownego postanowienia.

Częściowo odmienna była sytuacja w zakresie zaliczenia części istniejącej nadpłaty na poczet zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych należnych za październik 2000 r. i należności w drobnej kwocie 3,60 zł za czerwiec 2000 r. W tym zakresie organ podatkowy powinien wydać postanowienie na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b o.p., skoro w dniu 21 listopada 2000 r. zaliczki te były już zaległością podatkową (był to pierwszy dzień zaległości w odniesieniu do zaliczek za październik 2000 r.). Jednakże w chwili obecnej nie ma podstaw do zobowiązywania organu podatkowego do wydawania takiego postanowienia i to nie tylko dlatego, że przepis ten został skreślony z dniem 1 stycznia 2003 r. przez art. 1 pkt 186 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387). Istotne jest bowiem to, że sprawa w tym zakresie została załatwiona, chociaż w niewłaściwej formie procesowej. Organ podatkowy uwzględnił wniosek podatników i zaliczył z istniejącej nadpłaty stosowną kwotę na zaliczki na podatek dochodowy za październik 2000 r. zgodnie z wnioskiem podatników i za czerwiec 2000 r. oraz zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami, a mianowicie zgodnie z art. 75 § 1 o.p., z którego treści wynikało, że nadpłaty podlegały z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegały zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złożył wniosek o ich zaliczenie w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Nadpłata została w dniu 21 listopada 2000 r. faktycznie zaliczona na poczet powstałej w tym dniu i wcześniejszej, czerwcowej zaległości w podatku dochodowym i bieżącego zobowiązania w podatku VAT. Zaliczenie to dokonane zostało skutecznie, bo od jego dokonania organ traktował należności podatkowe w podatku dochodowym oraz w podatku VAT za te okresy jako pokryte w całości. Podatnicy także uważali, że wymienione przez nich w piśmie z dnia 20 listopada 2000 r. należności podatkowe zostały pokryte z nadpłaty, bo przecież nigdy żadnych kwot z tego tytułu nie wpłacali.

Ponadto należy mieć na uwadze, że przyjęcie prezentowanej przez skarżących koncepcji, iż organ podatkowy pozostaje nadal w stanie bezczynności, bo nie wydał postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, prowadzi do wniosku, że zaległości w podatku dochodowym (zaliczki) i w podatku VAT za październik 2000 r. nie zostały zapłacone. Jednakże w takim wypadku zobowiązanie w podatku VAT za październik 2000 r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2005 r., a zobowiązanie w podatku dochodowym za 2000 r. z dniem 31 grudnia 2006 r. A zatem w chwili obecnej nie byłoby podstaw do wydawania przez organ podatkowy takiego postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości, od dnia 1 stycznia 2003 r. już na podstawie art. 76 a § 1 o.p., a nie na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b tej ustawy, bowiem nie można by zaliczać nadpłat na poczet zobowiązań, które wygasły na skutek przedawnienia.

Istota sporu pomiędzy skarżącymi a organem podatkowym nie dotyczy prawidłowości zaliczenia części istniejącej w dniu 21 listopada 2000 r. nadpłaty w podatku dochodowym za 1997 r. na zaległe wtedy zaliczki w podatku dochodowym za październik lub czerwiec 2000 r., w szczególności nie było sporu co do wysokości tych zaliczek. Spór dotyczy wysokości istniejącej nadpłaty, bowiem według podatników nadpłata ta była wyższa, niż wyliczył to organ podatkowy, gdyż organ powinien oprocentować także tę część dokonanej przez podatników wpłaty na zaległość podatkową, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę. W związku z tym sporem podatnicy złożyli do organu podatkowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w R. odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] stwierdziła, że odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Podatnicy mieli więc możliwość rozstrzygnięcia sporu o wysokość nadpłaty właśnie w powyższej sprawie.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności powodują, że Sąd nie może w oparciu o treść art. 149 p.p.s.a. nakazać organowi wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, zgodnie z żądaniem skarżących.

Istotnym jest bowiem, iż w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 roku, sygn. akt IV SAB/Wa 64/05 Lex nr 191990).

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie

art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

(MSi)