Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 978/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K. działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr z 2014, poz. 1204 z póżn. zm.) oraz art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) po rozpoznaniu zażalenia P.P. – dalej zamiennie określanego "strona" lub "zobowiązany" - na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. o nieuwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej stwierdził, że obowiązujący stan prawny oraz okoliczności faktyczne sprawy, przesądziły, iż wniesione zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Jak wskazał COF, zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli natomiast zgodnie z art. 77 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1).

W zażaleniu z dnia 25.03.2015 r. zobowiązany podniósł zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, z uwagi na fakt, iż Poczta Polska S.A. nie posiada kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, uzasadniającej wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel zauważył, iż powyższe zastrzeżenie podniesione po raz pierwszy przed organem drugiej instancji, na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, należy uznać za spóźnione. Podkreślenia wymaga bowiem, iż zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od jego wszczęcia, do organu egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe, nie jest dopuszczalnym dokonanie merytorycznej oceny ww. zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podnoszonych dopiero na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów, gdyż został on złożony z uchybieniem ustawowego terminu do ich wniesienia.

Dalej, Dyrektor COF stwierdził, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalają w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, że obowiązek, co do należności objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] z dnia [...]r. istnieje, bowiem zobowiązany, dokonał rejestracji odbiorników rtv zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 2 grudnia 1960r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz.307 i z 1984 r. Nr 54, poz. 2750). W/w ustawa uchylona została przez ustawę z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114), która weszła w życie z dniem 01.03.1993r. Od dnia 16.06.2005r. tj od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21.04.2005r. o opłatach abonamentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 1204) powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi abonamentu RTV, są wyłącznie przepisy tej ustawy. Zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21.04.2005r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika ponadto, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, bowiem zawiadomienie zostało przesłane do zobowiązanego w dniu 03.09.2008r. Nadto ustalono, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego [...], wysłana do zobowiązanego na adres ul. [...],[...], nigdy nie została przekazana jako zwrotna do Poczty Polskiej S.A., a tym samym zasadnie przyjęto, iż zawiadomienie zostało skutecznie przesłane do zobowiązanego.

Jednocześnie Dyrektor COF podkreślił, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych.

Dyrektor COF wskazał na wyrok I SA/Gl 518/14, w którym sąd stwierdził, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego, zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia. Prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie zawiadomienia. Wskazał też na uzasadnienie postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 16.03.2015r. sygn. akt I SA/Bd 161/15, w którym sąd stwierdził, że powołane przepisy zobowiązują jedynie operatora publicznego do przekazania użytkownikom odbiorników rtv informacji o nadaniu im indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który jest dowodem zarejestrowania odbiornika. Zawiadomienie to potwierdza jedynie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaną wcześniej rejestracją odbiornika. Innymi słowy, nie tworzy obowiązku zapłaty. Opłatę ustawowo połączono z faktem używania odbiornika, a nie jego rejestracji. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o jakim mowa w § 2 i 3 rozporządzenia nie konstytuuje tej daniny.

Dalej, COF podniósł, że zobowiązany był informowany o istniejących zaległościach, zawiadomieniami, które przysyłane były na wskazany adres zamieszkania zobowiązanego. W dniu 04.08.2012r. zostało odebrane upomnienie. Uwierzytelniona kserokopia potwierdzenia odbioru upomnienia, została załączona do postanowienia z dnia [...] r. znak: [...]. W przedmiotowym upomnieniu zobowiązany został poinformowany, że wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na wskazany indywidualny numer identyfikacyjny. Natomiast w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.

Na żadne z tych powiadomień zobowiązany nie reagował, a w szczególności nie podnosił, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie kwestionował także obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Wierzyciel powołał się na przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym, do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zgodnie z art. 2 ust. 2. ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. W myśl art. 3 ust. 4 tej ustawy, opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna i może też być ona uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym pierwsza wpłata staje się wymagalna z upływem 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika, a kolejne wpłaty stają się wymagalne z upływem 25 dnia kolejnych miesięcy. W kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych, wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny (po zasięgnięciu m.in. opinii Prokuratora Generalnego, która ulegała modyfikacji na kolejnych posiedzeniach). W wyżej wskazanym już wyroku, TK uznał, że przepisy art. 7 ust. 3 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie są niezgodne art. 1 oraz art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji.

Końcowo, Dyrektor COF odwołał się do wyroku WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 365/12 cytując jego obszerny fragment.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązany reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił wierzycielowi:

1. Naruszenie mających istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania tj:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z niedokonaniem przez organ II i I instancji czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności nieprzeprowadzeniem przez organ II i I instancji żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy skarżący posiadał w latach 2009 - 2013 odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny.

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, iż skarżący posiadał odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programy oraz w w/w okresie używał odbiornika radiofoniczny i/lub telewizyjny pomimo nie przeprowadzenia żadnego postępowania na tę okoliczność.

- art. 15 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego pomimo niedoręczenia skarżącemu upomnienia zawierającego wezwanie skarżącego do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

- art. 43 k.p.a. poprzez uznanie, iż upomnienie zostało doręczone skarżącemu, podczas gdy A.P. nie jest domownikiem skarżącego lecz prowadzi jedynie w tym miejscu działalność gospodarczą i tym samym nie był uprawniony do odbioru w imieniu skarżącego upomnienia albowiem nie był domownikiem skarżącego ani w tam tym okresie nie był pełnomocnikiem skarżącego. Tym samym upomnienie nigdy nie zostało skarżącemu skutecznie doręczone.

2. Naruszenia prawa materialnego

- art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż skarżący w latach 2009 - 2013 posiadał odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów oraz w w/w okresie używał odbiornika radiowo telewizyjny pomimo nie posiadania przez skarżącego odbiornika zarówno radiofonicznego jak i telewizyjnego.

- art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej podczas gdy skarżący nie posiadał w latach 2009 - 2013 odbiornika zarówno radiofonicznego jak i telewizyjnego tym samym nie był zobowiązany do uiszczania opłaty abonamentowej za w/w okres.

- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z §5 pkt. 1 i pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunku i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada odbiornik radiofoniczny i telewizyjny pomimo braku dowodów na tę okoliczność w szczególności pomimo braku rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

- § 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunku i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny i telewizyjny pomimo niezgłoszenia przez skarżącego odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz pomimo nienadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego rzekomemu urządzeniu i nie zawiadomieniu o tej rzekomej okoliczności skarżącego.

- § 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunku i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że skarżący posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, podczas gdy rzekoma rejestracja odbiornika przez skarżącego na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa straciła ważność tym samym nie stanowi dowodu rejestracji

- art. 7 ust. 3 i ust 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż do opłat abonamentowych za lata 2009, 2010 i 2011 nie upłynął termin przedawnienia, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej ma zastosowanie wyłącznie w zakresie naliczania odsetek ustawowych nie natomiast w zakresie terminów przedawnienia.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik w pierwszej kolejności wskazał, iż Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej nie podjął żadnych niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia czy skarżący w okresie, za który zostały wystawione przeciwko niemu tytuły wykonawcze posiadał w ogóle odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny i to w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów, arbitralnie zakładając, że skarżący posiada taki odbiornik pomimo braku ku temu podstaw prawnych jak i faktycznych. Tym samym COF naruszył art. 7 k.p.a. Nadto wskazał, iż organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, pomimo, iż był do tego zobowiązany w świetle przepisów prawa w szczególności w świetle art. 77 k.p.a. Wskazał, iż całkowicie dowolne uznanie przez organ, iż skarżący posiadał taki odbiornik stanowiło działanie niezgodne z prawem zwłaszcza z art. 8 k.p.a. wykorzystanie jego władczej funkcji.

Pełnomocnik odwołał się do regulacji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym, opłatę abonamentową pobiera się za używanie odbiornika radiofonicznego i lub telewizyjnego. Skarżący natomiast zaprzecza, aby posiadał, którykolwiek z w/w odbiorników i tym bardziej by używał odbiornika radiofonicznego i/ lub telewizyjnego.

W ocenie pełnomocnika, do skarżącego nie ma zastosowania domniemanie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych albowiem dotyczy on osób posiadających odbiornik radiofoniczny i telewizyjny. Natomiast skarżący w okresie 2009 - 2013 nie posiadał w/w odbiorników. Zaznaczył ponadto, że organ w ogóle nie udowodnił, by skarżący kiedykolwiek dokonał rejestracji odbiornika czy to radiofonicznego czy telewizyjnego.

Dalej, pełnomocnik wskazał, że skarżącemu nigdy nie zostało doręczone zawiadomienie o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telefonicznych. W konsekwencji nie można uznać, iż skarżący po 2008 roku mógł być uznany za posiadającego choćby formalnie odbiornik radiofoniczny i /lub telewizyjny.

Wskazał, iż duplikat zawiadomienia w żaden sposób nie może stanowić dowodu na to, iż zawiadomienie to zostało skarżącemu doręczone lub nawet wysłane, w szczególności, iż wątpliwości budzi sama okoliczność wystawienia duplikatu. Wobec tego, iż organ nie przedstawił żadnego dowodu doręczenia ani nawet nadania zawiadomienia, nie posiada także jego oryginału brak było podstaw do wystawienia owego duplikatu i tym bardziej uznania go za dowód w niniejszym postępowaniu.

Za gołosłowne uznał pełnomocnik twierdzenie organu by zawiadomienie do skarżącego zostało wysłane listem zwykłym. Skarżący zaprzecza, aby taki list zwykły w ogóle kiedykolwiek otrzymał. Nadto brak zwrotu rzekomej przesyłki do nadawcy nie może być dowodem na jej wysłanie zwłaszcza, iż nadawcą i podmiotem rejestrującym zwrotu jest ten sam organ. Takie stanowisko organu jest niedopuszczalne i godzi w podstawowe zasady ustroju i prawa podmiotowe przyznane jednostce w ramach sporu z organem. Brak zwrotu stanowi dowód na to, iż taka przesyłka w ogóle nigdy nie została do skarżącego wysłana skoro skarżący jej nie otrzymał a nadto nie zarejestrowano jej zwrotu.

Wskazał, iż sama arbitralna czynność nadania skarżącemu przez organ indywidualnego numeru indentyfikacyjnego bez powiadomienia go o tym fakcie nie może być uznana za skuteczną i powodującą powstanie obowiązku po stronie skarżącego. Natomiast wszelkie pisma organu winny być skarżącemu doręczane zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co w przypadku rzekomo nadania skarżącemu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie miało miejsca.

Dalej wskazał, iż w przypadku uznania, iż skarżący był zobowiązany do poniesienia opłaty abonamentowej za lata 2009 - 2013 czemu skarżący stanowczo zaprzecza opłaty abonamentowe za lata 2009, 2010, i 2011 uległy przedawnieniu. Podniósł, że jak wynika z art. 7 ust. 4 w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tym samym jak wprost wynika z w/w przepisu, przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się tylko i wyłącznie w zakresie sposobu naliczania odsetek, nie natomiast w zakresie terminu przedawnienia roszczeń z tytułu opłaty abonamentowej. Powołując się na przepis art. 3 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych wywiódł, że opłata abonamentowa jest świadczeniem okresowym, do którego winien mieć zastosowanie 3 letni termin przedawnienia roszczeń. Opłata abonamentowa jest opłatą za świadczenie usługi radiowych i telewizyjnych przez specjalnie do tego powołane podmioty, świadczące usługi odpłatnie w ramach swojej działalności gospodarczej, zatem roszczenie o opłatę abonamentową jest roszczeniem z tytułu działalności gospodarczej i również z tego względu ma do niego zastosowanie 3 letni termin przedawnienia z art.118 k.c. Dalej wskazał, iż do usług będących podstawą opłaty abonamentowej ma zastosowanie ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne. Zgodnie natomiast z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 2009 roku (III CZP 20/09) termin przedawnienia roszczenia o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne z umowy o świadczenie usług telefonicznych, zawartej na postawie ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, określa art. 118 KC. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia 5 letniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu opłaty abonamentowej.

Dodatkowo wskazał, iż doręczenie upomnienia dla skarżącego A.P. nie może być uznane za prawnie skuteczne albowiem A.P. nie jest domownikiem skarżącego, lecz prowadzi jedynie pod tym samym adresem działalność gospodarczą. Nadto w czasie odebrania w/w upomnienia A.P. nie był pełnomocnikiem skarżącego. W związku z powyższym doręczenia upomnienia A.P. nie można uznać jako skutecznego wobec skarżącego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o:

1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r. znak [...] w całości oraz utrzymanego w mocy postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r., znak [...] uznające zarzuty skarżącego z dnia 2 grudnia 2014 r. za nieuzasadnione w całości oraz tytuły wykonawcze nr [...] w całości;

2) zasądzenie od Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Skarga okazała się uzasadniona, jakkolwiek większość zarzutów w niej zawartych nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga zaakcentowania, że pełnomocnik skarżącego zarzucił COF naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, a to oznacza, że Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do tych pierwszych, a to z tej przyczyny, że tylko właściwe ustalenie stanu faktycznego przesądza o prawidłowej subsumcji przepisu prawa materialnego.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za zasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa w odniesieniu do ustalenia okoliczności przesądzającej o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu rtv a to faktu rejestracji przez skarżącego odbiorników rtv. W aktach przekazanych Sądowi brak jest czy to wniosku czy potwierdzonej "za zgodność" jego kopii, a to oznacza, że wywiedziony przez Dyrektora COF wniosek, że fakt ten został udokumentowany jest nieuzasadniony. Za dowód ten nie może być uznany "skan z clariona" dotyczący wpłat abonamentowych i starych numerów książeczek, a więc wewnętrzny dokument Poczty Polskiej. Dowód ten bowiem w żaden sposób nie świadczy o dokonaniu przez skarżącego rejestracji odbiorników.

Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie, że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a to przesądza o tym, że zasadność zgłoszonych zarzutów winna – na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach kpa. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia, którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim zaś zobowiązany jest do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zgłaszanych zarzutów. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel nie odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego. W badanej sprawie – przy zgłoszeniu zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wobec braku rejestracji przez skarżącego odbiorników rtv – stanowisko wierzyciela nie odpowiada prawu. Jeszcze raz należy zaakcentować, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12 "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli" (pub. LEX nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28; http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, a więc poprzez dołączenie do akt wniosku o rejestrację odbiorników, gdyż to rejestracja przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

Pozostałe zarzuty – zdaniem Sądu – nie zasługiwały na uwzględnienie. Jednakże – co wymaga zaakcentowania – ich ocena uzależniona jest od "udowodnienia" faktu rejestracji przez skarżącego odbiorników rtv. Rozstrzyganie ich zatem na tym etapie uznać należy za przedwczesne.

Z tego też powodów Dyrektor COF rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełny materiał dowodowy, w tym dowód przesądzający o istnieniu obowiązku ponoszenia opłat rtv tj. wniosek skarżącego o rejestrację odbiorników rtv. Dyrektor COF odniesie się przy tym do wszystkich argumentów podniesionych w zażaleniu, a zastosowane w sprawie przepisy odniesie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego tj. do konkretnych okoliczności ustalonych w wyniku przeprowadzonego postępowania.

W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.