Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 30/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
658
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...] listopada 2009 r. T. Spółka z o.o., z siedzibą w Z. (zwana dalej T., Spółka, Firma), na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r. Nr 19 poz. 115) złożyła w siedzibie Zarządu Dróg Miejskich w [...] (ZDM) wniosek o zmianę ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., w trybie art. 155 K.p.a., w przedmiocie wyrażenia zgody na kontynuację umieszczenia w pasie drogowym ul. [...] na odcinku: na odcinku od [...] – [...], ul. [...] na odc.: ul. [...] – ul. [...], ul. [...] na odc.: u. [...] – ul. [...], ul. [...] na odc.: ul. [...] – ul. [...] urządzenia infrastruktury technicznej, tj. kanalizacji teletechnicznej (nie związanej z funkcją drogi) o powierzchni całkowitej rzutu poziomego urządzeń 343,27 m2, określający termin funkcjonowania urządzenia do dnia 31 grudnia 2034 r.

Według Spółki wniosek spełniał wszystkie warunki wymagane przez ustawodawcę wynikające z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. 2004 r. Nr 140 z 2004 r. poz. 1481), wydanego na podstawie art. 40 ust. 16 ustawy.

Po przeprowadzeniu postępowania ZDM wydał dnia [...] grudnia 2009 r. decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.

Od powyższej decyzji T. w dniu [...] stycznia 2010 r. złożyła odwołanie do SKO w [...].

W dniu [...] marca 2010 r. SKO wydało decyzję orzekającą na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W związku z powyższym ZDM działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wystąpił w dniu [...] listopada 2010 r. o uzupełnienie wniosku o dokumenty wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, które są niezbędne do rozpatrzenia sprawy dotyczącej umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej, tj. kanalizacji teletechnicznej w przedmiotowym pasie drogowym. Niezbędne dokumenty do prawidłowego rozpatrzenia wniosku T. obejmowały przede wszystkim informację na temat ilości i rodzaju urządzeń, w tym rur HDPE, rodzaju kabli telekomunikacyjnych, które są umieszczone w rurach zlokalizowanych w pasie drogowym oraz faktycznej powierzchni zajętego pasa drogowego (długość, szerokość oraz rzut poziomy urządzenia infrastruktury technicznej), a także dostarczenie: szczegółowego planu sytuacyjnego w skali 1:1000 lub 1:500 z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego (opinia ZUD + załącznik mapowy z wrysowanym przebiegiem urządzenia lub inwentaryzacja powykonawcza wbudowanego urządzenia) oraz projektu budowlanego urządzenia umieszczonego w pasie drogowym, będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę.

ZDM, działając zgodnie z postanowieniami art. 64 K.p.a. w związku z nieuzupełnieniem przez T. wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2009 r. pismem z dnia [...] października 2010 r. poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Jednocześnie w dniu [...] października 2010 r. wpłynęło od T. do SKO za pośrednictwem ZDM zażalenie na bezczynność organu administracji w związku z niepodjęciem przez zarząd drogi czynności zmierzających do rozpoznania wniosku.

SKO postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. rozpoznało zażalenie T., zobowiązując Dyrektora ZDM w [...] do rozpoznania sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia ([...] stycznia 2011 r.).

Z uwagi na brak materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy oraz biorąc pod uwagę zapisy postanowienia SKO o sygn. [...], ZDM wystąpił ponownie w dniu [...] stycznia 2011 r. do pełnomocnika T. o uzupełnienie wniosku o dokumenty wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, które są niezbędne do rozpatrzenia sprawy dotyczącej umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej, tj. kanalizacji teletechnicznej w przedmiotowym pasie drogowym.

W odpowiedzi na wezwanie, w dniu [...] lutego 2011 r. ZDM otrzymał pismo od pełnomocnika strony z wnioskiem o dołączenie do akt niniejszej sprawy dokumentów złożonych przy wniosku "pierwotnym" oraz z żądaniem niezwłocznego nadania sprawie dalszego biegu. Wobec powyższego, ZDM działając zgodnie z postanowieniami art. 64 K.p.a. w związku z nieuzupełnieniem przez T. wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2009 r. pismem z dnia [...] lutego 2011 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Pełnomocnik T. dnia [...] marca 2011 r. złożył pismo wzywające do usunięcia naruszenia prawa polegającego na pozostawieniu sprawy bez rozpoznania jednocześnie podnosząc, że "wniosek zawierał wszelkie informacje i spełniał warunki wymagane zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (...)".

Spółka, dając szansę organowi administracji na zamianę podejścia do sprawy najpierw wezwała ZDM na zaniechania naruszenia prawa i załatwienie sprawy w dniu [...] kwietnia 2011 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Tym samym wypełniony został, w ocenie T., przez skarżącego tryb postępowania uprawniający do wniesienia skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4, art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 54 § 1 ppsa.

Dnia [...] maja 2011 r. pełnomocnik T. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na naruszenie prawa polegające na bezczynności Prezydenta W. w imieniu, którego działa Zarząd Dróg Miejskich" (ZDM).

Skarga wpłynęła do ZDM dnia [...] maja 2011 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie otrzymał ją w dniu 20 czerwca 2011 r.

Skargę wniesiono na podstawie art. 3 § 2 pkt 4, art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 154 poz. 1270, z późn. zm.; dalej p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi było naruszenie prawa polegające na bezczynności Prezydenta W., w imieniu którego działa ZDM; organowi zarzucono naruszenie 64 § 2 w zw. art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej: K.p.a.) przez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy i pozostawienie sprawy bez rozpoznania.

W skardze T. wniosło o:

1) zobowiązanie Prezydenta W. w imieniu, którego działa ZDM do merytorycznego zakończenia sprawy w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej (kanalizacji teletechnicznej) na okres do 31.12.2034 r. w pasie drogowym ul. [...] na odcinku od [...] – [...], ul. [...] na odc.: ul. [...] – ul. [...], ul. [...] na odc.: u. [...] – ul. [...], ul. [...] na odc.: ul. [...] – ul. [...]. w W. w terminie 7 dni od dnia doręczenia akt organowi (dot. sygn. akt. [...]),

2) zobowiązanie Prezydenta W., w imieniu którego działa ZDM, do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie,

3) w przypadku określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., o nałożenie na organ administracji kary pieniężnej w trybie określonym w art. 55§1 ppsa.

4) zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 64 § 2 K.p.a. poprzez wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych i przedstawienie dokumentów i informacji znajdujących się w posiadaniu organu lub nie wymienionych w § 1 ust. 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w zw. z art. 40 ust. 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

- art. 35 § 3 w zw. art. 64 § 2 K.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie tylko pozostawienie jej bez rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę ZDM nie podzielił argumentacji T. i przedstawił stan faktyczny i prawny jakim kierował się ZDM w przedmiotowym postępowaniu, które w konsekwencji zakończone zostało wydaniem kończącej sprawę decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., co czyni złożoną przez T. skargę bezprzedmiotową.

Rzeczywiście, decyzją Prezydenta W. z dnia [...] maja 2011 r., w imieniu którego działa Zastępca Dyrektora ZDM na podstawie upoważnienia z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] do załatwiania spraw z zakresu zarządzania drogami krajowymi (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych), wojewódzkimi i powiatowymi na terenie W., wydaną na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 40 ust. 1, ust.2 pkt 2, ust. 5 ustawy o drogach publicznych, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego oraz § 1 i § 3 uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 148, poz. 3717, z późn. zm.), art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku złożonego w ZDM dnia [...] listopada 2009 r. przez T. o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, tj. przyłącza kanalizacji teletechnicznej w ul. [...] w jezdni - 5,65 m2, trawniku - 78,08 m2, chodniku - 26,38 m2, ścieżce rowerowej - 2,70 m2, studni -10,53 m2, zjeździe - 0,43 m2, torowisku- 0,42 m2 o powierzchni całkowitej 124,19 m2, w ul. [...] w jezdni - 4,04 m2, trawniku - 21,52 m2, chodniku - 18,27 m2, studni - 4,21 m2, torowisku - 2,60 m2, zatoce postojowej - 2,86 m2 o powierzchni całkowitej 53,50 m2, w ul. [...] w jezdni - 5,87 m2, trawniku -14,80 m2, chodniku - 83,24 m2, ścieżce rowerowej - 5,65 m2, studni - 9,13 m2, zjeździe - 0,64 m2 o powierzchni całkowitej 119,33 m2, w ul. [...] w jezdni - 6,52 m2, trawniku - 30,25 m2, chodniku - 4,97 m2, ścieżce rowerowej - 0,14 m2, studni - 2,81 m2, torowisku - 0,65 m2, pasie dzielącym - 0,91 m2 o powierzchni całkowitej 46,25 m2 rzutu poziomego:

1. Zezwolono na umieszczenie:

w ul. [...] na odc.: [...] - ul. [...]

- w jezdni, trawniku, chodniku, ścieżce rowerowej, studni, zjeździe, torowisku urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi, tj. kanalizacji teletechnicznej o powierzchni całkowitej 124,19 m2 rzutu poziomego

w ul. [...] na odc.: ul. [...] - ul. [...]

- w jezdni, trawniku, chodniku, studni, torowisku, zatoce postojowej urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi, tj. kanalizacji teletechnicznej o powierzchni całkowitej 53,50 m2 rzutu poziomego

w ul. [...] na odc.: ul. [...] - ul. [...]

- w jezdni, trawniku, chodniku, ścieżce rowerowej, studni, zjeździe urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi, tj. kanalizacji teletechnicznej o powierzchni całkowitej 119,33 m2 rzutu poziomego

w ul. [...] na odc.: ul. [...] - ul. [...]

- w jezdni, trawniku, chodniku, ścieżce rowerowej, studni, torowisku, pasie dzielącym urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi, tj. kanalizacji teletechnicznej o powierzchni 46,25 m2 rzutu poziomego w terminie od 2010-01-01 do 2034-12-31 wg planu sytuacyjnego stanowiącego integralną część niniejszej decyzji.

2. Ustalono opłatę za umieszczenie w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, jaką powinna uiścić T. w kwocie [...] zł za rok 2010 i za każdy kolejny rok do 2034 r. włącznie, zgodnie z Wyliczeniem opłat stanowiącym integralną część niniejszej decyzji.

Nadto ustalono, że opłatę, o której mowa w pkt. 2 za rok 2010 należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna. Za każdy kolejny rok do 2034r. włącznie opłatę należy uiszczać w terminie do 15 stycznia z góry za dany rok na rachunek ZDM (...) oraz zobowiązano wnioskodawcę do powiadomienia ZDM o każdej zmianie adresu siedziby firmy.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 15 września 2011 r. pełnomocnik T. wniósł o umorzenie postępowań wobec wydania pozytywnych decyzji w obydwu sprawach, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Cofnął również wniosek o ukaranie pracownika.

Pełnomocnik organu wniósł o merytoryczne rozpoznanie spraw i oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 pkt 8 powołanego wyżej artykułu kontrola ta obejmuje również bezczynność organów w przypadkach określonych w tym przepisie.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga Spółki z o.o. T. na bezczynność Prezydenta W., w imieniu którego działa ZDM, wyrażającą się rażącym naruszeniem terminów załatwienia sprawy i pozostawieniem sprawy bez rozpoznania.

Jednocześnie należy zauważyć, że skarga T. wpłynęła do ZDM dnia [...] maja 2011 r. i została przekazana do WSA w Warszawie z datą [...] czerwca 2011 r., a w dniu [...] maja Prezydent W. wydał decyzję uwzględniającą w całości żądania strony.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie ma w tej sytuacji zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w myśl którego:

"Art. 161 § 1 Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:

1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;

2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;

3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe."

Potwierdza to, w ocenie Sądu, teza uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, w myśl której

"Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt l-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności."

Podejmując powyższą uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

"Odnosząc się do przedstawionego wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przede wszystkim stwierdzić, że jest on w pełni uzasadniony rozbieżnościami występującymi w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co wskazują powołane w nim orzeczenia.

Przechodząc zaś do meritum sprawy, to po pierwsze, należy zauważyć, że do wszczęcia postępowania na skutek wniesienia skargi dochodzi z dniem doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Z tym momentem organ administracyjny staje się stroną tego postępowania i ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przesłania do sądu skargi i akt sprawy. Ponadto z dniem doręczenia skargi organowi powstaje jego uprawnienie do dokonania autokontroli zaskarżonego działania lub bezczynności. Instytucja ta stanowi jedyną na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego dopuszczoną przez prawo możliwość podjęcia przez organ władczego rozstrzygnięcia w sprawie, w której wniesiono skargę do sądu. Samoistną podstawę prawną do przeprowadzenia autokontroli przez organ administracji stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości. W literaturze prawniczej podkreśla się przy tym, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej - por. A. Kabat. Skarga do sądu administracyjnego na decyzje Komisji Nadzoru Bankowego (zagadnienia wybrane), "Prawo Bankowe" 2004, nr 12. s. 33 i n. Uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 odnosi się do skargi na akty lub czynności, ale także do skargi na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt l-4a, albowiem przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę. Skoro uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może nastąpić tylko w trybie autokontroli (uregulowanym w art. 54 § 3), to uwzględnienie skargi w całości w takiej sprawie oznacza wydanie żądanego przez stronę aktu lub dokonanie żądanej czynności. Organ administracji wydając akt lub dokonując czynności z zakresu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu przyznaje, że pozostawał w bezczynności.

Jednocześnie w literaturze przedmiotu przyjmuje się pogląd, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Nie budzi w zasadzie kontrowersji stanowisko, że w szczególności, sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli - por. np..). P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3. LexisNexis. Warszawa 2008, s. 403; B. Dauter [w:J B. Dauter. B. Gruszczyński. A. Kabat. M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2. Zakamycze 2005, s. 376, czy T. Woś [w:] T. Woś. II. Knysiak-Molczyk. M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis. Warszawa 2005. s. 495. Jeżeli stanowisko to nie budzi zastrzeżeń w odniesieniu do postępowań ze skargi na określone działanie (akt lub czynność) organu administracji, to nie ma żadnego powodu, ażeby nie miało ono zastosowania również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. I już to - zdaniem Sądu - jest wystarczającym powodem, dla którego należy umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność, organ wyda żądany akt lub dokona wnioskowanej czynności.

Po drugie, stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt l-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania - por. wyr. NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99 (niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynnością. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3.

Nie ma w takiej sytuacji podstaw do oddalenia skargi, ponieważ powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli. sąd powinien u/nać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. Nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który - najogólniej rzecz ujmując - jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Takie orzeczenie będzie niezrozumiałe dla skarżącego, który przecież zasadnie żądał od sądu administracyjnego ochrony, osiągnął zamierzony cel na skutek skorzystania z przysługującego mu środka prawnego, bo organ, którego bezczynność zaskarżono, w całości uwzględnił skargę. Uwzględnienie skargi przez organ wywołuje także ten skutek, że skarga została przez organ rozpoznana, a więc sąd nie może ponownie rozpoznać tej samej skargi. Inaczej mówiąc, skoro organ uwzględnił skargę, to tej samej skargi sąd nie może uwzględnić lub oddalić.

Pogląd, że uwzględnienie skargi na bezczynność przez organ administracji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego pozostaje ponadto w sprzeczności z podstawowym zadaniem sądów administracyjnych, którym jest ochrona praw i wolności obywateli, a dopiero w następnej kolejności ochrona obiektywnego porządku prawnego. Funkcja ochrony praw podmiotowych jednostki wynika z przyjętych w polskim systemie sądownictwa administracyjnego założeń weryfikacji działalności administracji publicznej - por. np. R. Hauser. Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego [w:J Polski model sądownictwa administracyjnego, (red.) J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz. Lublin 2003, s. 143 i n. Sąd administracyjny rozstrzyga spór pomiędzy skarżącym a organem administracji publicznej o legalność zaskarżonego aktu lub czynności albo ich braku. Co do zasady, podstawą uwzględnienia skargi jest naruszenie prawa, które miało lub mogło mieć wpływ (istotny wpływ) na wynik sprawy. W ten sposób sądowa kontrola ukierunkowana jest na ochronę subiektywnego porządku prawnego. Jedynie najcięższe naruszenia prawa (zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 p.p.s.a.) rodzą obowiązek wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, bez względu na to, czy miało ono wpływ na wynik sprawy.

Natomiast warunkiem wydania wyroku oddalającego skargę jest jej bezzasadność. Mówiąc innymi słowy, sąd skargę oddali, jeżeli przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykaże (brak związania granicami skargi) nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji, której skarga dotyczy, albo wyłącznie takie uchybienia przepisom obowiązującego prawa, które nie dają podstaw do uwzględnienia skargi. W szczególności będą to naruszenia prawa niemające lub niemogące mieć wpływu na wynik sprawy, jeżeli jednocześnie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Wykładnia systemowa przepisów regulujących uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych (art. 145 - 151 p.p.s.a.) prowadzi do jednoznacznego wniosku: Nie można oddalić skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa nakazującego sądowi jej uwzględnienie na podstawie art. 145 - 150 p.p.s.a.

Uwzględnienie skargi na bezczynność przez organ administracji publicznej w trybie autokontroli dowodzi, że naruszenie prawa nakazujące uwzględnienie skargi, miało miejsce, przynajmniej w dacie jej wniesienia do sądu. Wszak inaczej organ nie uwzględniłby tej skargi w całości. Fakt, że organ usunął istniejące naruszenie prawa we własnym zakresie nie upoważnia sądu administracyjnego do wydania wyroku stwierdzającego bezzasadność zaskarżenia bezczynności organu. Fakt ten oznacza jedynie, że między skarżącym a organem przestał istnieć spór, co do legalności niepodjęcia w terminie określonego aktu lub czynności. Brak tego sporu jest równoznaczny z tym, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć, a co za tym idzie z bezprzedmiotowością dalszego postępowania w sprawie.

Po trzecie, za przyjętym w uchwale stanowiskiem przemawiają również względy wykładni systemowej. W razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. skarżący ma możność ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw - art. 201 § 1 p.p.s.a. Natomiast, w przypadku oddalenia skargi skarżący pozbawiony byłby tej możliwości, musiałby ponieść koszty postępowania, przynajmniej w wysokości należnego wpisu. To zaś kłóci się z przyjętą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą (art. 200), że skarżący nie ponosi kosztów postępowania, jeżeli słusznie domagał się ochrony prawnej od sądu. Tak więc również z art. 201 p.p.s.a. wynika wprost, że w razie uwzględnienia skargi przez organ umarza się postępowanie sądowe a skarżącemu przysługuje zwrot kosztów od organu.

Warto w tym miejscu dodać, że za przyjętym w niniejszej uchwale stanowiskiem przemawiają także względy wykładni historycznej. Problematyka ta była przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w czasie obowiązywania art. 216 k.p.a. Tak np.. w postanowieniu NSA z dnia 23 września 1986 r. sygn. akt IV SAB 8/86 (ONSA 1986 r., nr 2, poz. 50 i OSPiKA 1988 r.. nr 4. poz. 87) przyjęta została teza, że "rozpoznając skargę na bezczynność organu, sąd orzeka z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy ustalonego w dniu wydania orzeczenia". Natomiast w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1987 r.. sygn. akt IV SAB 14/86 (ONSA 1987 r.. nr 1. poz. 7 i GAP 1989. nr 1 8-20. s. 74) NSA stwierdził, że "skarga na zwłokę w załatwieniu sprawy, wniesiona po wydaniu i doręczeniu jej decyzji, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdy zaś decyzja została wydana po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez ten sąd postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe".

Na marginesie prowadzonych tu rozważań można wreszcie dodać, że celem wprowadzenia do systemu sądowej kontroli administracji skargi na bezczynność organu administracji było wyposażenie jednostki w środek prawny, którego zastosowanie skutecznie przymuszałoby organ do podjęcia żądanego działania, za optymalną należy uznać sytuację, kiedy dochodzi do wydania aktu lub podjęcia czynności bez konieczności wydania w tym względzie wyroku uwzględniającego skargę. Tak było w latach 80-tych XX wieku, kiedy to już samo złożenie skargi na bezczynność powodowało jej uwzględnienie w trybie samokontroli w większości wypadków - J. P. Tarno, [w:] Z. Kmieciak, J. P. Tamo, Postępowanie administracyjne oraz postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w świetle orzecznictwa NSA), Warszawa 1988, s. 210. Aktualnie skargi na milczenie organu administracyjnego nie są tak liczne, co nie zmienia faktu, że odsetek skarg uwzględnionych przez organ jest nadal wysoki. Przykładowo, w 2007 r. na 614 skarg rozpoznanych, uwzględniono 240, oddalono 238. natomiast w 136 przypadkach umorzono postępowanie, w zdecydowanej większości przypadków z powodu uwzględnienia skargi przez organ - Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2007 r.. Warszawa 2008. s. 370.

Na koniec należy zauważyć, że przyjęcie stanowiska, że wydanie przez organ żądanego aktu po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy powinno skutkować oddaleniem skargi, ponieważ organ nie pozostaje już w stanie bezczynności może w konsekwencji doprowadzić do lekceważenia przepisów wyznaczających organom administracyjnym terminy załatwiania spraw (por. art. 35 k.p.a., czy art. 139 Ordynacji podatkowej). Skarga na bezczynność organu przestanie wówczas spełniać swoje zadanie, ponieważ stanie się tylko iluzorycznym środkiem przymuszania do terminowego załatwiania spraw przez organy administracyjne. Skoro jej uwzględnienie w trybie autokontroli czyni ją bezzasadną, to nie będzie można organowi skutecznie postawić zarzutu, że naruszył prawo opieszałym działaniem, jeżeli tylko zdąży z wydaniem aktu lub podjęciem czynności przed wydaniem wyroku w sprawie przez sąd."

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 w/w ustawy.