Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 190/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." Sp. z o.o. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 919/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "G." Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 19 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "G." Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie podatku od gier, skarżąca spółka podała, że z uwagi na zmianę przepisów regulujących działalność w sektorze gier i zakładów wzajemnych znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 1.000.000,- zł, a wartość środków trwałych - 731.612,58 zł. Za ostatni rok obrotowy, według bilansu, spółka wykazała stratę w wysokości 20.267,47 zł. Spółka wskazała, że posiada rachunek bankowy, który został zajęty w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Spółka dołączyła do wniosku: bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., bilans okresowy – rachunek zysków i strat za okres od lipca do września 2013 r., kopie deklaracji VAT za okres od lipca do września 2013 r. oraz wyciąg bankowy za okres od lipca do września 2013 r. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w 2012 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 3.296.167,06 zł i była to kwota wyższa o prawie 2.000.000 zł w porównaniu z rokiem 2011. Strata za 2012 r. wyniosła 20.267,47 zł. W poszczególnych miesiącach 2013 r. (lipiec, sierpień i wrzesień) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio: 248.515 zł, 244.030 zł i 218.715 zł. Na rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym saldo jest ujemne. W okresie od 1 lipca do 30 września 2013 r. dokonano dwóch wpłat – 5.000 zł i 200 zł, poza tym na wydruku historii rachunku za ten okres odnotowane są obciążenia związane z opłatami za prowadzenie rachunku i przelewami wpłaconych kwot na rzecz organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek zaskarżenia tego rozstrzygnięcia sprzeciwem, sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd stwierdził, iż strona nie wykazała, że nie posiada obecnie i nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Skarżąca spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą i pomimo znacznych kosztów, finansuje wielotysięczne wydatki, znacznie przekraczające wysokość wpisu sądowego. Skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł, co w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro może on przynieść potencjalne korzyści. Zerowy, bądź ujemny na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez spółkę zażaleniem, w którym zarzucono Sądowi pierwszej instancji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że pokrycie wpisu od skargi oraz ewentualnie dalszych kosztów sądowych nie przekracza możliwości płatniczych skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 185/10, z dnia 19 maja 2010 r., II FZ 156/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Oceniając zasadność przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Prawidłowo, zatem, w rozpoznawanej sprawie, Sąd pierwszej instancji zbadał zasadność przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, zestawiając ze sobą wysokość wpisu i stan majątkowy spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że w świetle znacznych przychodów, jakie uzyskuje spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Jak słusznie wskazał WSA we Wrocławiu, spółka dysponuje także majątkiem trwałym o znacznej wartości.

W kontekście wskazanych powyżej okoliczności należy również uwzględnić fakt, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). W rozpoznawanej sprawie, uwzględniwszy zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, trudno przyjąć, że Spółka, która dysponuje środkami trwałymi o tak wysokiej wartości, a ponadto regularnie dysponowała znacznymi środkami pieniężnymi na rachunku bieżącym, nie jest w stanie pokryć wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych, a także innych kosztów, które ewentualnie w tym postępowaniu mogą wystąpić. Sam fakt zajęcia rachunków bankowych nie jest wystarczający dla uznania, iż Spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle przedłożonych dokumentów zebranych w aktach sprawy na pełną aprobatę zasługuje ocena stanu faktycznego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji oraz konkluzja, że Spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie, jako niezasadne, oddalił na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.