Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 672/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Żadne z wyżej wymienionych
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki przyłącza energetycznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz uchyla : ← decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], ← decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], ← decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], ← decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2001 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie rozbiórki przyłącza energetycznego kablowego na działkach o nr ewid. 420/9 i 420/8, 420/15, 420/16 w B.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.)

Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, iż na skutek wniosku K. K., pełnomocnika S. K., w dniu 5.04.2001 r. przeprowadzona została kontrola w sprawie legalności budowy przyłącza energetycznego kablowego przebiegającego od działki nr 420/9 przez działkę nr 420/8 do budynków mieszkalnych usytuowanych na działkach nr 420/15 i 420/16 w miejscowości B. W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy przyłącz wykonany został w 1996 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2001 r., wydana w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z jej art. 50 ust. 1 pkt 1 i 51 ust. 1 pkt 2, nakazał Zakładowi Energetycznemu [...] – Rejon Energetyczny [...] przedłożenie w wyznaczonym terminie inwentaryzacji budowlanej wykonanego przyłącza kablowego oraz orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót celem doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami i uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

Po złożeniu wymaganej dokumentacji przez Zakład Energetyczny S.A. Rejon Dystrybucji [...] oraz wniosku o pozwolenie na użytkowanie skierowanego do Starosty [...], organ ten decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego przyłącza energetycznego z uwagi na fakt, iż istniejąca trasa przyłącza kablowego uniemożliwi ewentualną zabudowę działki nr ewid. 420/8, czym narusza interesy osób trzecich.

Obie te decyzje były objęte kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił je wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt SA/Rz 2385/02, wskazując, że zostały wydane przedwcześnie, przed dokonaniem przez organ nadzoru budowlanego oceny, czy istnieje możliwość w związku z zaistniałą samowolą doprowadzenia przyłącza do stanu zgodnego z prawem.

Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] marca 2004 r., w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przyłącza energetycznego kablowego na działkach nr 420/9, 420/8, 420/15 i 420/16 w B., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia i naruszającego interesy osób trzecich.

Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wobec uznania przez organ odwoławczy, że rozbiórka przyłącza w oparciu o art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane może być nakazana w sytuacji, gdy inwestor z nałożonego obowiązku przedłożenia dokumentacji nie wywiązuje się, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznając iż wykonany przyłącz pogarsza warunki użytkowe działki nr 420/8 w B. tj. ogranicza możliwość jej zabudowy, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nakazał rozbiórkę przyłącza energetycznego. Również i ta decyzja została uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. Stwierdził on, że art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelizacją z dnia 16.04.2004 r. określa wyraźnie jakie działania w związku z wydaną wcześniej decyzją w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 organ nadzoru może podjąć. Winien sprawdzić wykonanie nałożonego obowiązku i wydać decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1) lub w przypadku jego niewykonania – jedną z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 3 pkt 2. Organ wskazał ponadto, że ocena możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanego przyłącza do stanu zgodnego z prawem oczywiście winna zawierać sprawdzenie prawidłowości wykonanych robót oraz uwzględniać uzasadnione interesy osób trzecich. Stwierdzenie jednak naruszenia tych interesów musi znajdować konkretyzację w przepisach prawa, w szczególności przepisach techniczno-budowlanych.

Kolejną decyzją w sprawie, z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją własną z dnia [...].05.2001 r., a dotyczącego przedłożenia przez właściciela przyłączą wymienionych w decyzji dokumentów. Organ wskazał, iż zobowiązany przedłożył wymagane dokumenty tj. inwentaryzację budowlaną zasilania budynków mieszkalnych H. J. i W. i K. S. oraz orzeczenie techniczne, z których wynikało, że przyłącz kablowy został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami oraz nie narusza interesów osób trzecich. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...].

W następnej kolejności decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie rozbiórki przyłącza energetycznego kablowego na działkach ewid. 420/9 i 420/8, 420/15 i 420/16 w B.. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która zakończyła postępowanie w sprawie legalności i prawidłowości budowy przyłącza energetycznego, dlatego też zasadnym jest na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie rozbiórki.

Z powyższym nie zgodził się S. K.– reprezentowany przez K. K. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujący zarzucił, iż od początku prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie, tj. od 2001 r. organy konsekwentnie uznawały jego rację, natomiast w zaskarżonej decyzji wskazały, że przyłącz kablowy został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami, opierając się na sprzecznych dokumentach. Ponadto nie zastosowały się do nakazu zawartego w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 1.02.2005 r., sygn. SA/Rz 2385/02 odnośnie prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu pominięta została także kwestia "niezgodnego wykonania i badania przyłącza elektrycznego z wymogami PN’76/E-05125".

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r.

W jej motywach organ odwoławczy stwierdził, że w zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę co do istoty.

W związku ze stwierdzeniem wykonania w 1996 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego od słupa usytuowanego na działce nr 420/9 przez działkę nr 420/8 do budynków mieszkalnych na działkach nr 420/15 i 420/16 w miejscowości B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Ostateczną decyzją z dnia [...].05.2001 r. nakazał przedłożenie określonych dokumentów. Obowiązujące w dacie budowy przyłącza przepisy techniczno – budowlane nie określały wymogów co do przebiegu przyłączy kablowych na działce ani też nie precyzowały ich odległości od granic nieruchomości, stąd też w tym aspekcie trasa spornego przyłącza nie narusza interesów osób trzecich. Ewentualne naruszenie prawa własności należy natomiast do sfery spraw cywilnych rozstrzyganych przez sądy powszechne.

Postępowanie naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego zostało zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., utrzymaną w mocy przez organ II instancji. Z uwagi na to, iż obecnie nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki, wszczęte w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy organ stwierdzi zaistnienie okoliczności, przy których brak jest przepisu w prawie materialnym do władczej ingerencji organu administracji publicznej i merytorycznego rozstrzygnięcia.

Ponadto organ II instancji podniósł, iż z aktualnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego nie wynika konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego przyłącza. Postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wszczęte wnioskiem inwestora (taki obowiązek ciążył w myśl obowiązujących wcześniej przepisów) zostało decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. umorzone.

S. K. – reprezentowany przez K. K. zaskarżył wskazaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie wskazując kierunku jej weryfikacji.

W skardze podtrzymał w całości zawarte w odwołaniu argumenty, wskazując ,iż decyzja narusza prawo, bo nie uwzględnia wyroku WSA w Rzeszowie. Postępowanie w sprawie trwa od 2001 roku i ani stan faktyczny ani prawny sprawy się nie zmienił. Zarzucił, że organ II instancji błędnie przyjął, iż w dacie budowy przedmiotowego przyłącza żadne przepisy techniczno – budowlane nie określały wymogów co do przebiegu przyłączy, bowiem określała je PN-76/E-05125, która jest częścią integralną warunków technicznych, a więc jest normą techniczno – budowlaną. Przebieg trasy spornego przyłącza powoduje naruszenie interesów osób trzecich i wywołuje negatywne skutki. Podniósł także, iż uzasadnienie organu dotyczące bezprzedmiotowości postępowania jest przykładem manipulacji i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Pismem uzupełniającym skarżący dołączył 2 kopie mapy zasadniczej: z 2006 r. i z 1996 r. i wskazał na odmienny przebieg trasy przyłącza energetycznego kablowego przechodzącego przez działkę nr 420/8. Trasa przebiegu przyłącza wg. kopii mapy z 2006 r. jest w sposób rażący i uciążliwy (ze względu na zwiększenie ograniczenia możliwości zabudowy działki nr 420/8 i zagrożenie bezpieczeństwa) sprzeczna z prawem budowlanym, cywilnym, karnym, ustawą o ochronie środowiska, Polską Normą PN-76/E-05125/PN w zakresie wyboru trasy kabla prowadzonego w ziemi i wymaganych badań. Skarżący wskazał, iż zmiana przebiegu trasy nastąpiła w wyniku zmiany lokalizacji słupa transformatorowego, o czym nie został powiadomiony i nie wyraża na nią zgody.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przesłanką zastosowania wspominanego unormowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach je poprzedzających, jeżeli tylko podjęte były w granicach danej sprawy. Przy czym użyte w tym przepisie pojęcie "granic sprawy" wyznaczane jest nie przez granice zaskarżenia ani granice postępowania w danej sprawie, ale przez granice sprawy w materialnoprawnym znaczeniu tego słowa (E. Łętowska, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.05.2003 r., V SA 1131/02, OSP 2003/7-8/93). Takie pojęcie granic sprawy oznacza tożsamość podmiotową i przedmiotową sprawy. Sytuacja taka wystąpi, jeżeli akt lub czynność dotyczy tego samego podmiotu, identycznego przedmiotu oraz podstawy prawnej (T. Woś, "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa, 1996 r., s. 200).

Przekładając te rozważania na stan faktyczny sprawy stwierdzić wypadnie, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. umarzająca postępowanie w sprawie rozbiórki przyłącza energetycznego, a także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. i uchylającą ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r., decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. i uchylającą ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., a także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. oraz decyzja tegoż organu z dnia [...] marca 2008 r., wydane zostały w granicach tej samej sprawy dotyczącej legalności wykonanego przyłącza energetycznego na działkach nr ewid: 420/9, 420/8, 420/15 i 420/16 w B.

Kontrola Sądu przeprowadzona w tak określonych granicach sprawy prowadzi do konstatacji, że postępowanie administracyjne od początku prowadzone było w sposób wadliwy, a wydawane rozstrzygnięcia oparte były na niewłaściwej podstawie prawnej.

Niespornym okolicznościami jest data wykonania przyłącza energetycznego przez działki nr ewid. 420/8 i 420/9 w B. do budynków na działkach nr ewid. 420/15 i 420/16 - w 1996 r. oraz fakt jego wykonania bez uzyskania stosowanego pozwolenia , wymaganego przepisami ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu ówcześnie obowiązującym.

Pierwsza z zapadłych w rozpatrywanej sprawie decyzji wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2001 r. nakazywała Zakładowi Energetycznemu [...] - Rejon Energetyczny [...] przedłożenie inwentaryzacji budowlanej zrealizowanego przyłącza energetycznego kablowego wraz z projektem dokończenia ewentualnych robót oraz orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót. W jej podstawie prawnej organ powołał art. 51 ust. 4, art. 52, art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, cytując te przepisy w uzasadnieniu decyzji.

W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania omawianej decyzji stanowiły one, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1), a następnie w terminie do 2 miesięcy od doręczenia tego postanowienia wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie (art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4).

W rozpatrywanej sprawie nie było wydane postanowienie o wstrzymaniu robót z art. 50 ust. 1 z uwagi na wykonanie przedmiotowego przyłącza w 1996 r., co jest niesporne.

W ocenie Sądu decyzja z dnia [...] maja 2001 r. wydana została z naruszeniem prawa materialnego – art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten dopuszcza jedynie możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w wyznaczonym terminie, co może dopiero skutkować wydaniem decyzji o wznowieniu robót budowanych. Nie oznacza on obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz czy ocen, gdyż te jako takie nie mogą doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy rozumieniu art. 104 k.p.a., jest natomiast uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia a nie decyzji. Podstawę wydania tego rodzaju postanowienia stanowi art. 81 c ustawy Prawo budowlane, który daje uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen, organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Stanowisko Sądu znajduje wsparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 28.06.2005 r., OSK 1780/04, System Orzecznictwa LEX Nr 179100, z dnia 23.01.2007 r., II OSK 190/06, LEX Nr 341245, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.10.2004 r., IV SA 2050/03, LEX Nr 160781, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10.06.2008 r., II SA/Rz 471/07, nie publ.), w którym podkreśla się, że nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wyłącza dalsze możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie tego przepisu, to jest możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności (robót budowlanych) w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po raz drugi bowiem organ nie może wydać już decyzji na podstawie tego przepisu.

Tego rodzaju sytuacja zaistniała właśnie w rozpatrywanej sprawie, kiedy organ wydając decyzję w dniu [...] maja 2001 r. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 nakładającą obowiązek dostarczenia dokumentów, zablokował sobie de facto możliwość dalszego orzekania na tej podstawie, a tym samym prowadzenia postępowania w trybie legalizacji samowoli budowlanej w sposób zgodny z przepisami prawa. Sytuacja ta spowodowała konieczność stosowania przez organy w dalszym toku postępowania administracyjnego art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który reguluje dalszy tryb postępowania, po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2. W zależności od tego czy nałożony obowiązek został wykonany możliwe jest wydanie tylko 2 rodzajów rozstrzygnięć – albo decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1) albo – w przypadku niewykonania obowiązku – decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych albo decyzji o rozbiórce obiektu lub jego części, albo też decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt 2).

Słuszne zatem co do zasady stanowisko organu II instancji, że po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 organ I instancji mógł wydać jedynie jedną z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 3, zaprezentowane w decyzjach kasacyjnych z [...] grudnia 2005 r. i z [...] października 2006 r. oraz w decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdzającej wykonanie nałożonego obowiązku, w realiach rozpatrywanej sprawy okazało się nieprawidłowe, bowiem jak już wcześniej wykazano przy nałożeniu tego obowiązku zastosowano błędną podstawę prawną.

Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego – art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane miało wpływ na wynik sprawy, powodując nieprawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 3 tej ustawy i w konsekwencji wydanie przedwczesnych decyzji o umorzeniu postępowań w sprawie rozbiórki przyłącza i w sprawie uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Taki stan rzeczy skutkować musi uchyleniem wskazanych w sentencji wyroku decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organu będzie analiza przedłożonej inwentaryzacji wykonanego samowolnie przyłącza energetycznego, a następnie jego ocena pod kątem możliwości legalizacji i w zależności od wyników tej oceny – wydanie jednej z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane, a w dalszej kolejności kontynuacja postępowania w trybie art. 51.

Sąd zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia przy dokonywanej ocenie przepisu art. 5 - zasady ogólnej Prawa budowlanego, określającej jakie wymagania powinien spełniać obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami, w szczególności w aspekcie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie podkreśla się, że ochrona interesów osób trzecich dotyczy w pierwszym rzędzie właściciela sąsiedniej nieruchomości i wiąże się z wykonywaniem prawa własności w granicach określonych przepisami Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 140 i 144 (por. wyroki NSA z dnia 15.03.2006 r., II OSK 634/05, LEX Nr 198327, z dnia 28.04.2006 r., II OSK 794/05, LEX Nr 209453).

W rozpatrywanej sprawie faktem przyznanym przez organy jest eksponowana przez skarżącego okoliczność ograniczenia możliwości zabudowy jego działki nr 420/8 na skutek wykonanej samowoli. Ta okoliczność nie może być pominięta przy dokonywanej przez organ nadzoru budowlanego ocenie możliwości legalizacji przyłącza, zwłaszcza w kontekście konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Wykonanie przyłącza zgodnie z przepisami obecnie obowiązującymi wymaga bowiem sporządzenia planu sytuacyjnego (art. 29 a) albo zgłoszenie właściwemu organowi (art. 30 ust. 1), który może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie tego przyłącza, jeśli jego realizacja może wprowadzić, utrwalić bądź zwiększyć ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 30 ust. 7). Niczym nieuzasadnione "promowanie" popełnionej samowoli budowlanej i sanowanie jej metodą faktów dokonanych prowadziłoby do naruszenia wspominanego art. 32 Konstytucji RP.

Stwierdziwszy wskazane wyżej naruszenia prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy , Sąd uwzględnił skargę i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przy zastosowaniu art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.