Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 198/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145a,  art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Władysław Kulon Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Anna Siedlecka (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy - Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi E.C. i E.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na skutek rozpatrzenia odwołania E.C. i E.C., decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. (znak [...]), którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. (nr [...]) w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tyt. wzrostu wartości nieruchomości określonej jako działka nr 81/4 o pow. 0,1475 ha, położonej w obrębie wsi K. w wysokości 17 567,80 zł.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że sprawa była już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięcia zarówno pierwszej, jak i w drugiej instancji. W sprawie wypowiedział się też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013r. (sygn. akt II SA/Wr 758/12), uchylił obie decyzje odmawiające uchylenia decyzji w sprawie ustalenia opłaty jednorazowej. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego z zakresie ustaleń dotyczących przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym gminy K. (uchwała GRN w K. z dnia 26 września 1990 r. Nr [...]), ponieważ załącznik graficzny planu jest nieczytelny i budzi wątpliwości. W toku postępowania dowodowego organ I instancji dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu urbanistyki- dr inż. arch. D.M.-W., na okoliczność ustaleń przewidzianych w problemowym planie miejscowym. Z ekspertyzy tej wynika, że działka nr 81 (z której wydzielono później m.in. działkę nr 81/4) ma różne przeznaczenie, oznaczone jako:

- "9MRj" – tereny zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej. Zakłada się sukcesywne przekształcenie zagospodarowania terenu. Zakaz realizacji nowych budynków mieszkalnych w strefie uciążliwości (w odległości < 50 m) od istniejącego rowu biologicznego do czasu jego likwidacji oraz w strefie ochrony M..;

- "4MNj" – zespół zabudowy jednorodzinnej częściowo w realizacji. Wymagane uporządkowanie terenu oraz realizacja ulicy dojazdowej o nawierzchni asfaltowej;

- "RP" – użytki rolne. Ciąg systemu łąkowo-wodnego wzdłuż rzeki J. – przewidywana regulacja J. i uzyskanie docelowo II kl. Czystości;

- "KWV" – drogi wojewódzkie V klasy technicznej nr 705 relacji Ś.Ś. – Sobótka. Postulowana budowa w okresie kierunkowym dwukolizyjnego skrzyżowania dróg wojewódzkich nr 832 i 705 z droga krajową nr 378.

Według organu I instancji wymieniona opinia sporządzona została rzetelnie i nie budzi zastrzeżeń. Organ przyjął zatem, że przeznaczenie nieruchomości nie było "takie samo" jak przeznaczenie aktualne, tj. mieszkaniowe jednorodzinne (MN5) i dróg publicznych (KD2D1/2), wynikające z planu miejscowego terenów położonych w północno-wschodniej części wsi K. (uchwała RG K. z dnia 25 lutego 2005r. nr [...]). W konsekwencji nie wystąpiła w tym przypadku przesłanka wznowienia postępowania z art. 145a K.p.a., gdyż powołany przez strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. akt P 58/08 –Dz.U. Nr 24, poz. 124) obejmował wyłącznie sytuacje, gdy przeznaczenie nieruchomości według poprzednio obowiązującego planu było "takie samo" jak przeznaczenie wynikające z aktualnego planu miejscowego.

Od powyższej decyzji strony odwołały się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. W odwołaniu zarzucono, że decyzja nie realizuje wskazań sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż celem ekspertyzy miało być "(...) pozyskanie dowodu na okoliczność jednoznacznego określenia granic obszarów o różnym przeznaczeniu, a nie formułowanie wniosków dotyczących określenia tego przeznaczenia". Strony zakwestionowały trafność wniosków sformułowanych przez biegłą a także to że przeskalowanie rysunku planu oraz jego uczytelnienie nie stanowią zabiegów technicznych udzielających jednoznacznej odpowiedzi co do przeznaczenia gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. opisaną na wstępie decyzją nie uznało zarzutów odwołujących i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium przystępując do rozważań w pierwszej kolejności przypomniało czym jest instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, a także wyjaśniło jakie są prawne podstawy wznowienia postępowania.

W rozpatrywanej sprawie taką podstawą żądania przez strony wznowienia postępowania jest, zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. (sygn. P 58/08) orzeczenie o niezgodności z Konstytucją, stanowiącego podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji, przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi się do kryterium faktycznego jej wykorzystania w sytuacji, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym przed wydaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego (a obowiązującym w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie, o wznowienie którego wystąpiły strony), wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub fatycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.

W fazie postępowania wyjaśniającego rolą organu administracji publicznej jest ustalenie, czy ustawowa przesłanka wznowienia wystąpiła. W rozpoznawanej sprawie Kolegium wyjaśniło, że oznacza to konieczność zbadania, czy przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, który spowodował wzrost wartości nieruchomości zostało określone tak samo jak w planie miejscowym przed 1 stycznia 1995 r. Tożsame przeznaczenie obu planów równać się będzie wystąpieniu przesłanki wznowienia. Stwierdzenie natomiast odmiennego (nie takiego samego) przeznaczenia nieruchomości w planie oznaczać będzie niewystąpienie przesłanki wznowienia.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem ustaleń powinno być przeznaczenie gruntu w granicach nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 81/9, gdyż ta działka była przedmiotem ustalenia opłaty jednorazowej z tyt. jej zbycia.

Analizując akta sprawy organu pierwszej instancji, w ocenie Kolegium organ stopnia podstawowego prawidłowo określił przeznaczenie nieruchomości zarówno w planie miejscowym z dnia 25 lutego 2005 r., jak i w planie miejscowym z dnia 26 września 1990 r. Według planu miejscowego z 25 lutego 2005 r. będąca przedmiotem zbycia nieruchomość (dz. nr 81/4), położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolami: "MN5" – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Prawidłowość ustalenia jej przeznaczenia nie nasuwa żadnych wątpliwości.

Co do funkcji przedmiotowej nieruchomości, organ pierwszej instancji w ocenie Kolegium wykonał wskazania dowodowe sformułowane w wyroku Sądu z dnia 30 stycznia 2013 r.(sygn. II SA/Wr 758/12), a w rezultacie prawidłowo ustalił kwestię przeznaczenia określonego w tym planie. Sporządzona na tę okoliczność opinia biegłej z zakresu urbanistyki wskazuje jednoznacznie, że nieruchomość oznaczona nr 81 ma różne przeznaczenie: w południowej części "9MRJ" – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; we fragmencie północno-zachodnim "4MNj"- teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej; w części północno-wschodniej "RP"- użytki rolne; w części środkowej "KWV"- droga wojewódzka. Biegła skoncentrowała się na ustaleniach całej nieruchomości sprzed podziału (dz. nr 81), to ustalenia te są wystarczające, by stwierdzić, że powstała w wyniku podziału i będąca przedmiotem zbycia nieruchomość 81/4 (wydzielona w części środkowo-południowej działki nr 81) miała w przeważającej mierze przeznaczenie drogowe (KWV), we fragmencie zaś południowym – funkcję zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (9MRj).

Kolegium nie podziela zarzutu odwołania sugerującego, że organ pierwszej instancji opatrznie zrozumiał wskazania Sądu, a w rezultacie nieprawidłowo je wykonał. Dostrzegając znaczna trudność w odczytaniu zapisów planu, Sąd uznał za właściwe zaangażowanie w proces ustalania funkcji terenu osoby posiadającej wiedzę fachową (urbanisty), co tez uczynił Wójt Gminy K. powołując biegłą z zakresu urbanistyki. Podnoszone w odwołaniu w tej kwestii argumenty jakoby Sąd kategorycznie zakreślił granice ekspertyzy, w żadnym stopniu nie podważają prawidłowości sporządzonej opinii. Jeśli w związku z tym zakładając, że biegła sformułowała, oprócz "granic o różnym przeznaczeniu", także ponadto wnioski co do przeznaczenia, to były to wnioski stanowiące konsekwencje poczynionych uprzednio ustaleń w zakresie granic obszarów o odmiennym przeznaczeniu. Nie jest to jednak podstawa do dyskredytowania wartości dowodowej opinii.

Co do zawartości merytorycznej opinii, organ odwoławczy uznał ją za wiarygodną. Nie ma przy tym znaczenia, że wnioski biegłej są identyczne z ustaleniami poczynionymi wcześniej przez organy we własnym zakresie przy okazji wydania uchylonych przez Sąd decyzji. Istotne w ocenie Kolegium jest to, że zabieg przeskalowania rysunku planu i uczynienia obszarów o odmiennym przeznaczeniu przy pomocy kalki technicznej, biegła jednoznacznie zobrazowała treść rysunku planu. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Kolegium, że sporządzając rysunek planu wykorzystano wówczas system odnośników. Nie jest to, jak twierdza strony "teoria", ale zastosowana w konkretnym planie technika wynikająca z faktu, że jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych sporządzano rysunki planów odręcznie, zaś oznaczenia symboli wpisywane były za pomocą szablonu (krój i wielkość czcionki były takie same dla wszystkich oznaczeń terenów), przez co nie zawsze była możliwość zamieszczenia symbolu w obrębie określonego terenu. Biegła słusznie wyjaśniła, ustosunkowując się do zarzutów stron, że gdyby przyjąć, iż na rysunku planu nie ma żadnych odnośników, nie sposób byłoby wytłumaczyć rolę, jaką pełnią liczne ciągłe linie zaczynające się i kończące w losowych miejscach (pismo biegłej z dnia 8 sierpnia 2014r.). Co więcej, oznaczałoby to, że ten sam teren ma kilka (czasem wykluczających się) funkcji (np. "RP" i "7MN"). W rezultacie Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, że przeznaczenie terenu o symbolu "7MN" odnosi się do obszaru po zachodniej stronie drogi, nie zaś do obszaru oznaczonego symbolem "RP".

Wniosków opinii nie podważają zarzuty odwołania (do wszystkich tych zarzutów biegła ustosunkowała się jeszcze na etapie przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej). Biegła wskazała szereg przesłanek, które obok samego odnośnika. Przemawiają za trafnością tezy, że nieruchomość oznaczona nr 81 nie była objęta funkcją o symbolu "7MN". W ocenie organu słusznie zwróciła uwagę , że kolejne numery symboli od 5 do 8 znajdują się po zachodniej stronie drogi, tak więc uzasadnione jest przyjęcie, że dotyczy to także nr 7. Zarzut odwołania wskazujący na symbol "4MNj", regulujący przeznaczenie po obu stronach drogi, nie podważa spostrzeżenia biegłej, skoro ograniczyła ona je do numerów od 5 do 8. Tak samo słuszna jest konstatacja biegłej, iż symbol "7MN" wprowadza funkcję mieszkaniową, nakazując zarazem utrzymanie istniejącej zabudowy, zaś taka zabudowa istniała jedynie po zachodniej stronie drogi.

Kolegium stwierdziło, że wobec logiczności, spójności i rzetelności opinii biegłej, organ pierwszej instancji miał pełne podstawy przyjąć przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zgodnie ze wskazaniami opinii. Tym samym organ stwierdził, że działka nr 81/4 (wydzielona w części środkowo-południowej nieruchomości) miała według postanowień poprzedniego planu miejscowego w przeważającej mierze przeznaczenie drogowe (KWV), zaś we fragmencie południowym – funkcję zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (9MRj).

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że do stanu faktycznego sprawy, w której zapadła decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nie ma zastosowania przepis art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w znaczeniu nadanym mu orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. To zaś prowadzi do wniosku, w ocenie Kolegium, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona przepisem art. 145 a § 1 k.p.a.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., działający w imieniu E. i E.C. pełnomocnik radca prawny, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej :

1. naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 37 ust. 1 zdanie drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż nastąpił wzrost wartości nieruchomości będącej współwłasnością skarżących (dz. nr 81/9) z uwagi na odmiennie ustalone przeznaczenie jej w planie miejscowym z dnia 26 września 1990 r. oraz w planie miejscowym z dnia 30 marca 2005 r.,

- art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na bezpodstawnym obciążeniu obowiązkiem zapłaty jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących i nałożenie na nich obowiązku godzącego w ich interes bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim bez usunięcia wątpliwości w tym zakresie,

- art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, a tym samym zasadę przekonywania,

- art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły i zaniechanie powiadomienia o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy,

- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegający przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i całkowicie dowolne ustalenie, iż zebrany materiał dowodowy, w szczególności przedstawione przez organ I instancji wypisy, wyrysy, mapy ewidencyjne, a w szczególności opinia urbanisty pozwalają na jednoznaczne odczytanie przeznaczenia spornej nieruchomości w planie miejscowym z 1990 r.

Wobec wskazanych zarzutów zawnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących zarzuca kwestionowanej decyzji, iż jest ona nietrafna i podjęta z rażącym naruszeniem wymienionych przepisów postępowania.

W dalszej kolejności autor skargi podnosi, że zlecenie dowodowe Sądu w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r. dotyczyło dokładnego określenia przez urbanistę granic o różnym przeznaczeniu, z zastosowaniem "możliwości technicznych i graficznych", a więc określenie tych granic oraz wskazanie sposobu (programu, narzędzia), który został wykorzystany w tym celu. Zdaniem skarżących nie jest wykonaniem takiego polecenia przeskalowanie rysunku, tj. jego powiększenie i wprowadzenie do tak powiększonego rysunku kolorów. Przy czym wyeliminowanie w "przeskalowanym" planie takich elementów jak zagniecenia, załamania, zabrudzenia (itp.), jak w planie pierwotnym powoduje powstaniem nowego planu, odmiennego w swej treści od planu pierwotnego, a tym samym eliminuje możliwość obiektywnego ustalenia treści planu pierwotnego.

Ponadto organ zobowiązany był, zgodnie z ustaleniami Sądu, do uzyskania dowodu na okoliczność określenia "granic obszarów o różnym przeznaczeniu", a nie zlecenia "formułowania wniosków dotyczących określenia przeznaczenia danej działki gruntu w myśl ustaleń planu", czy też zlecenia "prowadzenia wywodu" w tym kierunku przez inny podmiot. To bowiem organ orzekający uprawniony jest do formułowania rzeczonych wniosków na podstawie zebranych dowodów. Przedmiotem dowodu z opinii biegłego miała być treść planu, a nie formułowanie opinii, co "autor planu mógł mieć na myśli" używając takich a nie innych symboli. Formułowanie przez autora ekspertyzy jakichkolwiek twierdzeń w przedmiocie powodów, dla których niektóre tereny pozostały w planie bez określenia ich przeznaczenia jest, w ocenie autora skargi całkowicie bezpodstawne i nieuprawnione.

W imieniu skarżących, pełnomocnik podtrzymał w całości wszelkie "(...) negacje Wnioskodawców, co do twierdzeń organów orzekających, wywiedzionych na podstawie kwestionowanej przez nich opinii, iż symbol "7MN" w zakresie "utrzymania istniejącej zabudowy" miał odnosić się wyłącznie do terenu po zachodniej stronie drogi. Teren po wschodniej stronie drogi ( a raczej po obu stronach tej drogi) według ekspertyzy oznaczony miałby być symbolem "4MNj"(tj. zespół zabudowy jednorodzinnej częściowo w realizacji. Niewątpliwie zatem zadaniem Wnioskodawców w "Planie..." z 1990 r. chodziło o utrzymanie zabudowy istniejącej po obydwu stronach drogi, a więc tej w "częściowej w realizacji", gdyż w przeciwnym wypadku określenie symbolu "7MN" pozbawione byłoby merytorycznej treści."

Nie sposób zdaniem skarżących przyjąć, że poprzednim przeznaczeniem działki nr 81/4 (w planie miejscowym z 1990 r.) było w znacznej mierze przeznaczenie drogowe (KWV) i marginalnie funkcja zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (9MRj), zaś obecnie – jest to funkcja mieszkaniowa. Zdaniem skarżących dla tej działki przewidziana była funkcja mieszkaniowa zarówno poprzednio (symbol "7MN"), jak i obecnie (symbol "MN5").

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko w sprawie z wnioskiem o oddalenie skargi.

Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 37 ust. 1 i art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Kolegium podniosło, iż nie były one w zaskarżonej decyzji w ogóle stosowane, tak więc nie mogły zostać naruszone. Natomiast odnoście naruszenia przepisów postępowania, Kolegium ustosunkowało się do nich w odpowiedzi na skargę, w konsekwencji uznając iż są one całkowicie bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sprawa będąca przedmiotem oceny Sądu w obecnym składzie orzekającym, była już badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 758/12) uchylił decyzje obu instancji administracyjnych w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej opłatę jednorazową z tyt. wzrostu wartości nieruchomości. Sąd uprzednio orzekający stwierdził, że zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Kostomłoty z dnia 26 września 1990 r. Stanowisko organów stwierdzające, że działka nr 81 w poprzednio obowiązującym planie miejscowym nie była położona w obszarze oznaczonym symbolem 7MN, gdyż ten odnosił się do terenu zamkniętego w granicach linii rozgraniczających, który położony był po lewej stronie analizowanej nieruchomości, oddzielonego ponadto od działki nr 81 wydzielonymi działkami drogowymi, w ocenie Sądu było przedwczesne. W dalszej kolejności Sąd stwierdził, że "Zdaniem Sądu obecnie istniejące możliwości techniczne i graficzne umożliwiają w miarę dokładne określenie przez urbanistę granic obszarów o różnym przeznaczeniu wskazanych przez organy orzekające w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości widniejących na wyrysie z planu miejscowego Gminy K., uchwalonym w dniu 26 września 1990 r. Próba uzyskania dowodu w postaci takiego dokumentu powinna być – w uznaniu Sądu – podjęta przez właściwy organ."

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz..U. z 2012 r. ,poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie zaś z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Badając niniejszą sprawę, w ocenie Sądu organ I instancji wywiązał się w pełni z zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r., zlecił bowiem osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia do planowania przestrzennego, rzeczoznawcy Towarzystwa Urbanistów Polskich w zakresie kształtowania struktur przestrzennych (nr 20), jednocześnie rzeczoznawcy Polskiej Izby Urbanistów ([...]) – dr inż. arch. D.M.-W. osobie o długoletniej praktyce i doświadczeniu zawodowemu (od 1985 r. pracującej w urbanistyce, od 1995 r. wykonującej opracowania urbanistyczne pełniąc funkcji generalnego projektanta, osobie która wykonała ponad 110 miejscowych planów oraz ponad 25 studiów uwarunkowań a także liczne ekspertyzy i analizy, w tym występując w charakterze biegłego sądowego (k.129 akt adminisatracyjnych) – sporządzenie ekspertyzy według wskazań Sądu. Powyższe dowodzi, że organ z wielką starannością dokonał wyboru osoby, która miała wykonać zalecenia Sądu.

Podkreślenia wymaga, że biegłym w znaczeniu potocznym jest osoba posiadająca wiedzę fachową w danej dziedzinie ( inaczej: znawca, rzeczoznawca, ekspert). Biegłym zaś w znaczeniu proceduralnym jest osoba powołana na biegłego przez organ orzekający (E. Iserrzon (w):Komentarz, 1970, s. 176). Zatem dowód z opinii biegłego jest dowodem szczególnego rodzaju, właśnie ze względu na wiadomości specjalne. Dowód z opinii biegłego dopuszczany jest wówczas, gdy pełna ocena materiału dowodowego wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie. Biegły na podstawie przedłożonej mu przez organ dokumentacji sprawy, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, wypowiada się w formie opinii (ekspertyzy) co do okoliczności zawartych w dokumentacji, na podstawie posiadanych przez siebie wiadomości fachowych i na podstawie swego doświadczenia zawodowego. Oznacza to, że biegły udziela organowi wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Biegły w sporządzonej opinii (ekspertyzie) zgodnie z przyjętymi standardami, zawsze formułuje pewne oceny i wyciąga wnioski, a niekiedy zamieszcza dodatkowo streszczenie wniosków w języku niespecjalistycznym, zrozumiałym dla stron i innych uczestników procesu administracyjnego.

Przechodząc dalej do oceny sporządzonej ekspertyzy, należy wyraźnie zaznaczyć, że biegła urbanistka w sposób pełny przedstawiła przedmiot sprawy, cel opracowania, charakterystykę nieruchomości, a także dokonała bardzo wnikliwej analizy całego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. z 1990 r. wraz z załącznikami do planu, pod kątem oznaczenia granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr 81, granic obszarów o różnym przeznaczeniu, zarówno znajdujących się na działce nr 81 jak i znajdujących się w granicach przedstawionej analizy z wykorzystaniem swojej wiedzy fachowej i doświadczenia zawodowego, czemu dała wyraz w ekspertyzie. Wyjaśniła także, że wymienione oznaczenia w MPZP przyjęto wg obowiązującego w tamtym czasie "Zestawienia ujednoliconych oznaczeń rysunku planu" – załącznika do Zarządzenia nr 47 Ministra Budownictwa i Przemysłu, Materiałów Budowlanych z dnia 3 września 1968 r. w sprawie szczegółowych przepisów o sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – opubl. W Dzienniku Budownictwa nr 12, poz. 62. Dokonała wszechstronnych i przekonujących zarówno organy jak i Sąd wyjaśnień co do zastosowania przez autora MPZP z 1990 r. "odnośników zakończonych punktami w celu jednoznacznego przypisania symbolu do terenu". Sąd po zapoznaniu się z załączoną ekspertyzą stwierdza, że biegła urbanistka w sposób fachowy, pełny, czytelny, logiczny i zarozumiały dla przeciętnego odbiorcy, dokonała ustaleń, o jakie chodziło Sądowi w wyroku o sygn. akt II SA/Wr 758/12.

To, że wyniki ekspertyzy są tożsame z ustaleniami dokonanymi uprzednio przez organy obu instancji orzekające w sprawie, których decyzje uchylił Sąd wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. nie ma znaczenia dla aktualnych rozstrzygnięć. Obecnie bowiem organy obu instancji orzekały w sprawie w oparciu o zgromadzony materiał w sprawie z uwzględnieniem ustaleń i wyników ekspertyzy.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że działka nr 81/4 z ustaleń MPZP z 1990 r., popartej ekspertyzą urbanistyczną położna była w przeważającej części na terenie oznaczonym symbolem "KWV" – tereny drogowe i tylko w znikomej jej części pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ("9MRj"). Prawidłowo przyjęły zatem organy, że oznaczenie obszaru symbolem "7MN" – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej o niskiej intensywności, odnosi się do terenu po zachodniej stronie drogi od działki nr 81 i nie obejmowało w ogóle tej działki (nr 81), w tym przedmiotowej działki nr 81/4 wyodrębnionej z działki nr 81 w późniejszym okresie. Nie znajduje zatem oparcia na tle prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawnego, twierdzenie autora skargi jakoby przeznaczenie działki nr 81/4 w obecnie obowiązującym MPZP z 2005 r. (oznaczone symbolem "MN5" – tereny mieszkaniowe jednorodzinne) było "takie samo" jak w MPZP z 1990r.

Skarżący ani ich pełnomocnik nie posiadają wiedzy specjalistycznej w zakresie urbanistyki, która umożliwiałaby im właściwe i poprawne odczytanie zapisów MPZP z 1990 r., nie przedstawili też żadnych dowodów, które dyskwalifikowałyby załączoną do akt administracyjnych ekspertyzę urbanistyczną. To, że zgłaszają tylko i wyłącznie swoje odmienne od ustaleń biegłej i organów twierdzenia o innym przeznaczeniu działki nr 81/4 w MPZP z 1990 r. nie może odnieść również w postępowaniu sądowym zamierzonego przez nich skutku. Sama odmienność twierdzeń pełnomocnika skarżących nie może wpłynąć na podważenie prawidłowości ustaleń organów i trafności ich rozstrzygnięć. Nie jest przy tym słuszny zarzut skargi, że Sąd w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r. zobowiązał organ jedynie do uzyskania opinii na okoliczność określenia granic obszarów o różnym przeznaczeniu a nie formułowania wniosków dotyczących określenia przeznaczenia danej działki gruntu w myśl ustaleń planu. Zauważyć w tym miejscu wypada, że wytyczne Sądu poprzednio orzekającego nie ograniczają się tylko i wyłącznie do literalnego odczytania części jednego zdania sformułowanego przez Sąd w uzasadnieniu wyroku i na tej tylko podstawie wyprowadzania wniosków autora skargi. Zalecenie Sądu dotyczyło bowiem określenia granic obszarów o różnym przeznaczeniu w odniesieniu do działki nr 81, o czym świadczy dalsza część zdania wspomnianego uzasadnienia wyroku, a ponadto należało wziąć pod uwagę całość rozważań Sądu w tym zakresie. Dokonane przez biegłą urbanistkę "uczytelnienie" MPZP poprzez jego przeskalowanie oraz pokolorowanie określonych terenów o różnym przeznaczeniu z zaznaczonymi granicami tych obszarów, w szczególności na działce nr 81, wraz z opisem poszczególnych obszarów o różnym przeznaczeniu po przeciwnych stronach linii rozgraniczających nie może dowodzić, iż biegła wyszła poza granice zaleceń Sądu. Logicznym jest, że wykonane przez biegłą techniczne uczytelnienie MPZP wymagało od niej następnie dokonania opisu ustaleń i wyciągnięcie na tej podstawie stosownych wniosków. Skoro podstawowym dowodem w tej sprawie była ekspertyza biegłej, a ekspertyza ta jest w ocenie Sądu prawidłowa, to konsekwentnie i słusznie organy wykorzystały przy orzekaniu jej ustalenia.

Zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegający jakoby na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez całkowicie dowolne ustalenia, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne odczytanie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w MPZP z 1990 r. jest chybiony.

Sąd dokonując badania legalności zaskarżonych orzeczeń, nie dopatrzył się naruszenia ani zarzucanych w skardze dalszych wymienionych przepisów postępowania ani tym bardziej zarzucanych przepisów prawa materialnego.

Zarzuty dotyczące naruszenia szeregu przepisów postępowania, tj. art.7, 8, 11, 12 § 1, 35 § 3 oraz art. 36 k.p.a. nie zawierają żadnej argumentacji pełnomocnika skarżących w tym zakresie, a Sąd nie dopatrzył się aby były słuszne. Kolegium w odpowiedzi na skargę ustosunkowało się oddzielenie do każdego z zarzutów, motywując zasadnie, że wymienione przepisy nie zostały naruszone. Dokonana przez Kolegium ocena tych zarzutów jest trafna, a którą to ocenę podziela w całości Sąd.

Tym bardziej nie można uznać, iż wskazane przepisy prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały naruszone, gdyż organy ich nie stosowały w badanej sprawie. Pamiętać bowiem należy, co umknęło uwadze skarżących, że w ramach konstrukcji prawnej instytucji wznowienia postępowania obowiązek organu realizacji zasady prawdy materialnej co do okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, którą zakończono kwestionowaną decyzję ostateczną (zapadłą w postępowaniu zwykłym) aktualizuje się dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. W przypadku odmowy uchylenia danej decyzji ostatecznej z uwagi na brak wystąpienia przesłanek wznowienia, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie nie przechodzi do fazy postępowania wyjaśniającego dotyczącego meritum sprawy. Tak więc wskazane przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie były stosowane przez organy w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalić.