Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 463/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 par.1 pkt.4, art. 64c par.4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Gminy A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 463/21

UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z "[...]"r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej organ, DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela Burmistrza A., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r., w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie "[...]" zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z majątku zobowiązanego – M. F. (dalej jako: strona, skarżący), w oparciu o tytuł wykonawczy nr "[...]" z dnia "[...]"r.

Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia "[...]"r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w (dalej NUS, organ I isntancji), działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku zobowiązanego – M. F., z uwagi na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zawiadomieniem z dnia "[...]" r., NUS, działając na podstawie art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a., poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia "[...]"r. wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia "[...]"r., NUS, działając w oparciu o przepis art. 64c § 4 oraz § 7 u.p.e.a., obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie "[...]"zł. W treści powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przypisał konkretne kwoty opłat do czynności egzekucyjnych, które spowodowały ich powstanie. Organ podkreślił, że wysokość kosztów wynika z dokonanych czynności egzekucyjnych w szczególności doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zastosowania środków egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych.

Pismem z dnia "[...]"r. wierzyciel złożył zażalenie na ww. postanowienie. Wierzyciel zarzucił Organowi naruszenie art. 64c §4 §7 i §9 w związku z art. 7a §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.z 2020r. poz.1427 z późn. zm. dalej jako: u.p.e.a.), poprzez uznanie, iż zasadnym jest obciążenie kosztami postepowania egzekucyjnego wierzyciela, w sytuacji gdy faktyczna i prawna możliwość obciążenia nimi wierzyciela istnieje w sytuacji rzeczywistego podejmowania czynności w toku postępowania egzekucyjnego, których organ oprócz rejestracji sprawy nie podjął i nie wykonał. Zdaniem strony sytuacja taka winna skutkować uznaniem, że brak jest podstaw do pobierania opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne jeżeli nie zostały zastosowane żadne środki egzekucyjne wobec zobowiązanego. Wierzyciel w uzasadnieniu zażalenia podkreślił, że ustalone koszty postępowania egzekucyjnego są niewspółmiernie wysokie do podjętych działań, a co za tym idzie nie doszło do zachowania racjonalnej zależności i proporcjonalności między wysokością opłat, a czynnościami organów. Zdaniem wierzyciela proporcje byłyby zachowane gdy opłaty za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna będą naliczane proporcjonalnie do kwoty uzyskanej w wyniku czynności egzekucyjnych z zastrzeżeniem że nie mogą one być mniejsze od kwot minimalnych wskazanych w ustawie. Skarżący podnosił również, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych na rachunku bankowym. Wierzyciel wskazywał, iż nie tylko nie odzyskał dochodzonej należności, ale został obciążony kosztami bezskutecznej egzekucji, co jest sprzeczne z zasadą celowości postępowania, bowiem nie obciąża się wierzyciela opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo było, że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem z "[...]"r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy DIAS omówił przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące warunków obciążania wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oraz przepisy określające sposób ustalania tych koszów. DIAS wywodził, że w toku prowadzonego postępowania, w związku z czynnościami organu egzekucyjnego, powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie "[...]" zł, na które to koszty, zgodnie z przepisem art. 64c § 1 u.p.e.a., składały się:

- opłata manipulacyjna naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a., w kwocie 100 zł;

- opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. oraz Banku W. naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w kwocie "[...]"zł;

- wydatki egzekucyjne naliczone zgodnie z art. 64b u.p.e.a., w kwocie "[...]"zł .

Odnosząc się do podniesionego w treści zażalenia zarzutu wierzyciela, iż nie istniały podstawy do naliczenia opłaty egzekucyjnej, albowiem nie doszło do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności z rachunków bankowych, z uwagi na brak środków na rachunkach, DIAS stwierdził, że w toku prowadzonego przez NUS postępowania zajęto rachunki bankowe, prowadzone przez P. S.A. oraz Bank W. Z przedłożonych przez organ pierwszej instancji akt postępowania wynika, iż na dzień zajęcia rachunku saldo rachunku bankowego w P. S.A. wynosiło 474,14 zł, natomiast saldo rachunku w Banku W. wynosiło 85,78 zł.

DIAS zaznaczył, że obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną zostało dokonane prawidłowo. Opłata manipulacyjna jest pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego, niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego.

Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła Gmina A., zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie:

1. art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a, w konsekwencji obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi niewspółmiernymi do faktycznie podjętych czynności;

2. art. 64 § 1 pk 4 w związku z art. 7a §1 u.p.e.a. - poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia za prawidłowe stanowiska organu egzekucyjnego, co do ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych na poziomie "[...]" zł. oraz obciążenia nimi wierzyciela, wbrew zasadzie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone;

3. art.7, 8, 77 §1, 80 w zw. z art.124 §2 k.p.a. oraz w zw. z art.18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego;

4. art. 138 §1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia naczelnika Urzędu Skarbowego z "[...]"r. pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo wyliczenia ilości czynności podjętych przez organy egzekucyjne, nie wykazano w zaskarżonym postanowieniu, czy koszty w wysokości "[...]" zł, którymi obciążono skarżącą odpowiadały nakładowi pracy organów egzekucyjnych. W ocenie skarżącej naliczona opłata egzekucyjna w dalszym ciągu nie uwzględniała stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania poszczególnych czynności oraz nakładu pracy organu egzekucyjnego. W dalszej części argumentacji omówiono treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Odnosząc się do stanowiska Trybunału, podkreślono, że stosunek wysokości opłat w egzekucji do czynności organu, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone powinien pozostawać w racjonalnej zależności. Obciążenie wierzyciela kosztami w kwocie "[...]" zł uznano zatem za niewspółmierne do ilości i wagi czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Mając na uwadze powyższe skarżąca wskazała, że organy nie zbadały sprawy w sposób indywidualny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dlarj jako: p.p.s.a., tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że spór w sprawie sprowadza się nie co do zasadności obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, ale co do wysokości opłaty egzekucyjnej i sposobu jej określenia. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, dotyczącego zasadności naliczania opłat za zajęcie rachunku bankowego, gdy czynność ta okazuje się całkowicie bezskuteczna z uwagi na brak środków zgromadzonych na rachunku.

Przesłanka opłaty egzekucyjnej za zajęcie rachunku bankowego (ściślej - zajęcie wierzytelności z tego rachunku, a więc środków pieniężnych) jest bodaj najczęściej stosowanym środkiem egzekucyjnym. W niektórych przypadkach okazuje się ono bezskuteczne, a wtedy organ egzekucyjny obciąża kosztami wierzyciela. Na tle takich sytuacji zrodziła się istotna dla wierzycieli kontrowersja, czy organ może obciążać ich opłatą za zajęcie rachunku bankowego, gdy egzekucja z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego okazała się nieskuteczna.

W tym zakresie w sądownictwie administracyjnym prezentowano dwa odmienne stanowiska: 1 - opłata za zajęcie rachunku bankowego może być naliczona tylko wtedy, gdy zajęto środki pieniężne znajdujące się na tym rachunku (m.in. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 839/19, WSA w Szczecinie z 5 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 942/19, WSA w Bydgoszczy z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 585/19, WSA w Poznaniu z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Po 575/19, WSA w Białymstoku z 5 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 169/19) oraz 2 - opłata za zajęcie rachunku bankowego może być naliczona także wtedy, gdy nie zajęto żadnych środków pieniężnych z tego rachunku (m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 26.09.2018 r. sygn. akt I SA/Sz 529/18, WSA w Olsztynie z 25.09.2018 r. sygn. akt I SA/Ol 475/18, WSA w Gliwicach z 21.05.2018 r. sygn. akt I SA/Gl 221/18, WSA w Gdańsku z 8.05.2018 r. sygn. akt I SA/Gd 276/18). Powoływane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Aktualnie za pierwszym ze wskazanych poglądów, że opłata za zajęcie rachunku bankowego może być naliczona tylko wtedy, gdy zajęto środki pieniężne znajdujące się na tym rachunku przemawia najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 18 listopada 2020 r. sygn. akt I GSK 899/20 NSA uznał, że "wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej może być naliczona przez organ egzekucyjny jedynie wówczas, gdy na zajętym przez organ rachunku bankowym są środki pieniężne. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wyrażany jest pogląd, że opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych".

W wyroku z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 929/20 NSA ocenił jako niezasadne obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty egzekucyjnej z uwagi na brak skutecznego zajęcia bankowego. Natomiast w zakresie opłaty manipulacyjnej i wydatków egzekucyjnych związanych np. z przejazdem poborcy, organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela.

NSA również w wyroku z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1435/20 kontynuował linię orzeczniczą, zgodnie z którą opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. W kolejnym wyroku z 10 grudnia 2020r. sygn. akt I GSK 1071/20 NSA podzielił "zapatrywania prezentowane w orzecznictwie wskazujące na brak podstaw do naliczania opłaty egzekucyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), w przypadku braku skutecznego zajęcia rachunku bankowego ze względu na brak środków pieniężnych na koncie. Wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej może być naliczona przez organ egzekucyjny jedynie wówczas, gdy na zajętym przez organ rachunku bankowym są środki pieniężne".

Skoro przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 30 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 836/20).

W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. prowadzi do jedynego wniosku, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej może być naliczona przez organ egzekucyjny jedynie wówczas, gdy na zajętym przez organ rachunku bankowym są środki pieniężne podlegające przekazaniu organowi egzekucyjnemu. W rozpoznawanej sprawie organy przyznają, że w toku postępowania egzekucyjnego nie wyegzekwowano żadnych kwot. Z powyższego wynika, że zajęcie wierzytelności na rachunkach bankowych okazało się bezskuteczne.

W wyniku omawianych zajęć organ nie uzyskał żadnych środków. DIAS błędnie utożsamiał skierowanie zajęcia do rachunku bankowego, z zajęciami wierzytelności na rachunku bankowym. Z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wynika, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. A zatem nie może ona być pobrana wtedy, gdy dłużnik wprawdzie posiada rachunek bankowy, ale brakuje na nim środków pieniężnych. Istnienie wierzytelności jest związane z istnieniem środków pieniężnych na rachunku bankowym, które są wpłacane przez posiadacza rachunku, na podstawie umowy zawartej z bankiem. W takim przypadku posiadacz rachunku bankowego staje się wierzycielem, a bank dłużnikiem. Natomiast środki pieniężne są wierzytelnością. Ta wierzytelność może być przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. Z tych rozważań wynika oczywisty wniosek, że prawo do opłaty egzekucyjnej nie powstaje, gdy nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnych. Dlatego też nie można podzielić poglądów, że zajęcie rachunku jest dokonane niezależnie od istnienia na nim środków pieniężnych. Zgodnie z treścią art. 80 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie: "Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności ..."

Natomiast art. 80 § 2 u.p.e.a. stanowi: "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia". Obecnie ten przepis brzmi: "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia" (art. 80 § 2 zmieniony przez art. 1 pkt 49 lit. b) ustawy z 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) zmieniającej u.p.e.a. z dniem 30 października 2020 r.).

Powyższe przepisy nie potwierdzają tezy, że do zajęcia wierzytelności dochodzi, niezależnie od istnienia na rachunku bankowym środków pieniężnych. Z tych przepisów wynika, że z zajęciem wierzytelności mamy do czynienia wówczas, gdy dojdzie do zajęcia środków znajdujących się aktualnie, w dacie zajęcia, jak też które wpłyną w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego. Natomiast postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi jest wydawane po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Opłaty te określa się zatem w oparciu o stan faktyczny, który zaistniał w dacie ustalenia tych kosztów, a nie w dacie dokonania zajęcia egzekucyjnego. Art. 80 § 2 u.p.e.a. stanowi, że przedmiotem zajęcia są również środki, które zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. A zatem i ten przepis, wyraźnie stanowi, że przedmiotem zajęcia są środki pieniężne, a nie rachunek bankowy.

Organy niezasadnie naliczyły zatem opłaty za nieefektywne zajęcie rachunków bankowych, które nie wiązało się z pozyskaniem żadnych środków pieniężnych.

Pomocniczo niejako wskazać należy, że w procesie wykładni art. 64 §1 pkt. 4 u.p.e.a. nie można ignorować kierunku zmian jakie ustawodawca wprowadził w zakresie zasad ustalania wysokości opłat za czynności egzekucyjne na mocy ustawy z 4 lipca 2019r. (dz. U. z 2019 poz. 1553). W nowym brzmieniu ustawa egzekucyjna uzależnia wysokość opłat od efektywności czynności egzekucyjnych, tj. wprowadza zasadę naliczania ich od kwoty wyegzekwowanych środków. To zaś jest dodatkowym argumentem przemawiającym za słusznością poglądu, że niezasadnym jest naliczanie opłaty za nieefektywne zajęcie rachunków bankowych, które nie wiązało się z pozyskaniem żadnych środków pieniężnych

Kolejnym aspektem wymagającym wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest kwestia oceny wpływu wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 na stosowanie przepisów ustawy egzekucyjnej dotyczących sposobu ustalania opłat za czynności egzekucyjne, a sformułowana jako zarzut skargi.

Za nieprawidłowe należy uznać stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie wykładni art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., gdyż w gruncie rzeczy nie uwzględnia ono treści wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. W tej materii zajął stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 851/18 wskazując, że: "Zadaniem organów jest określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w szczególności w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji".

Wyrok TK z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 16 sierpnia 2016 r. pod pozycją nr 1244. Natomiast przepis art. 64 został zmieniony przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019.1553) zmieniającej nin. Ustawę - z dniem 20 lutego 2021 r. A zatem w dacie wydania postanowienia przez organ I jak również II instancji obowiązywał już art. 64 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu: Organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40 000 zł.

Zwrócić należy uwagę, że przepis na podstawie którego opłata winna być ustalona wyraźnie określa sposób jej naliczenia uzależniając wysokość opłaty od wyegzekwowanych środków pieniężnych, a nie w sposób procentowy od maksymalnej kwoty opłaty możliwej do ustalenia - jak zrobił to organ w zaskarżonym postanowieniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni rozważania sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.

Z podanych wyżej przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd postanowił jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.