Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 347/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34.
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017.1257), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 §5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2017. 1201 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, po rozpatrzeniu zażalenia pani H. K. (dalej strona lub zobowiązana), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...], którym uznano zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru lub Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ nadzoru stwierdził, że w dniu [...] r. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej wierzyciel) wystawił przeciwko stronie tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległy abonament RTV za okresy od stycznia 2011 r. do marca 2016 r. Po nadaniu tytułowi klauzuli o skierowaniu do egzekucji (dnia [...]r.) organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, które wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej w dniu [...]r. Pismem z dnia 24 października 2016 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzucając, iż zobowiązanie nie istnieje, oraz że nastąpiło częściowe przedawnienie obowiązku. Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, a następnie postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy to postanowienie. W tej sytuacji organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie zobowiązana wskazała, że zapadło ono w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz dowolną jego ocenę.

Dyrektor przytoczył treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że skoro strona wniosła zarzut nieistnienia obowiązku, a w odniesieniu do tych zarzutów, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, to jest także wiążące dla jego organu nadzoru. Dlatego też nie może odnosić się merytorycznie do kwestii nieistnienia obowiązku i przedawnienia zobowiązania, zaś jego rola ogranicza się do sprawdzenia wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia pod względem formalnym. Badając tę kwestię Dyrektor stwierdził, że wydając postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów organ egzekucyjny nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, był bowiem związany stanowiskiem wierzyciela.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca domagała się uchylenia postanowienia obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania zarzucając wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o postanowienie wierzyciela z dnia [...]r., które to zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., bowiem oparte zostało na niepełnym materiale dowodowym, bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w szczególności poprzez przyjęcie w sposób całkowicie autorytarny, iż:

- skarżąca, wbrew jej twierdzeniom, nie dokonała w 2004 r. niezbędnych czynności w celu wyrejestrowania odbiornika RTV, gdyż nie przedstawiła dokumentacji na tę okoliczność, podczas gdy z uwagi na ponad 10-letni upływ czasu nie miała obowiązku dysponowania tą dokumentacją,

- wierzyciel uczynił zadość ustawowemu obowiązkowi zawiadomienia strony o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego (i.n.i.), poprzez przesłanie skarżącej rzeczonego zawiadomienia w zwykłej nierejestrowanej przesyłce listowej, podczas gdy powyższa okoliczność nie została przez wierzyciela w żaden sposób wykazana.

Dodatkowo strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. o oznaczeniu numerem porządkowym nieruchomości domu jednorodzinnego, na okoliczność uprawdopodobnienia, że co najmniej od tej daty zamieszkiwała pod innym adresem niż widniejący na wygenerowanym przez wierzyciela zawiadomieniu o nadaniu jej i.n.i., a więc adres nieaktualny.

Uzasadniając skargę skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy stwierdzając, że w odpowiedzi na upomnienie, w piśmie z dnia 27 kwietnia 2016 r. poinformowała wierzyciela, iż już w 2004 r. dokonała wyrejestrowania odbiornika i od tego czasu nie dokonywała rejestracji jakiegokolwiek innego odbiornika RTV, oraz że z uwagi na ponad 10-letni upływ czasu nie dysponuje dokumentacją w tym zakresie. Podała, że nie została powiadomiona o nadaniu jej i.n.i. Omawiając stan prawny sprawy skarżąca nie kwestionowała tego, że przed rokiem 2004 dokonała rejestracji odbiornika, wskazując jedynie, że wyrejestrowała go i nie ma obowiązku posiadać przez okres 10 lat dokumentacji związanej z dopełnieniem przez nią wymaganych prawem formalności. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2016 r. wskazała, że w 2004 r. dokonała w Urzędzie Pocztowym w Z. stosownych formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, zaś w 2005 r. została przez inną placówkę pocztową położoną w Z. powiadomiona o braku zgłoszenia dotyczącego wyrejestrowania tego odbiornika. W tej sytuacji złożyła reklamację do oddziału Poczty Polskiej we W. w dziale Kartoteka RTV. Po złożeniu reklamacji skarżąca uzyskała informację potwierdzającą fakt wyrejestrowania odbiornika. Zdaniem skarżącej wierzyciel nie wyjaśnił dokładnie tej kwestii stwierdzając, że do wyrejestrowania nie doszło co było błędne, skoro skarżąca uprawdopodobniła okoliczności związane z wyrejestrowaniem, natomiast obowiązek przechowywania dokumentacji nie może mieć charakteru bezterminowego.

Skarżąca przyznała, że w dniu 14 czerwca 2016 r. dokonała stosownych formalności pozwalających na uzyskanie zwolnienia z opłaty abonamentowej, a wierzyciel wyprowadził z tego faktu jednoznaczny wniosek, że korzystała przez cały okres poprzedzający tę datę z odbiornika RTV nie uiszczając opłaty. Zdaniem skarżącej z postanowienia wierzyciela nie wynika jednak, czy operator publiczny dopełnił obowiązku nadania i.n.i. i zawiadomienia jej o tym fakcie, bowiem w dniu wejścia w życie rozporządzenia w tym zakresie (w grudniu 2007 r.) skarżąca nie miała obowiązku upomnienia się o nadanie jej tego numeru, gdyż zobowiązanie to ciążyło na operatorze, a ponadto skarżąca nie mogła upomnieć się o ten numer, skoro w 2005 r. została powiadomiona, że odbiornik został wyrejestrowany. Ponadto wskazała, że na wygenerowanym przez wierzyciela duplikacie zawiadomienia o nadaniu i.n.i. widnieje jej nieaktualny w ówczesnym okresie adres, gdyż w kwietniu 2008 r. ukończyła budowę domu jednorodzinnego, do którego wprowadziła się z rodziną w maju 2008 r. Okoliczność tę potwierdza złożony przy skardze dokument. Tym samym nawet gdyby uznać, że wierzyciel wysłał rzeczone zawiadomienie, to i tak skierował je na niewłaściwy adres. Skarżąca dodała, że nie podawała wierzycielowi nowego adresu, gdyż w jej ocenie wyrejestrowała się jako abonent już w 2004 r.

Podsumowując skarżąca stwierdziła, że dokonane przez wierzyciela ustalenia co do wyrejestrowania odbiornika i nadania jej i.n.i. naruszały przepisy procedury wskazane w skardze. Powołała przy tym wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1124/16, w którym wyrażono pogląd, że "Niewykazanie przez wierzyciela, że zobowiązana została zawiadomiona w 2007 r. lub 2008 r. o nadaniu indywidulanego numeru indentyfikacyjnego, a nawet, że numer taki został jej nadany, czynią wiarygodnym jej twierdzenie, że wyrejestrowała odbiornik telewizyjny".

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku bądź jego przedawnienia mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej. Natomiast art. 34 § 1 tej ustawy reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10,

a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymującym w mocy własne postanowienie z dnia [...]r. uznał zarzut nieistnienia i przedawnienia obowiązku ze nieuzasadniony, zaś organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestia ta nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12).

Reasumując związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 tej ustawy, który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu odwoławczego jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa.

Sąd zwraca uwagę na to, iż przymus rejestracji odbiorników telewizyjnych wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2014. 1204 ze zm.), dalej ustawa, a w dokumentacji brak jest zgłoszenia strony o zaprzestaniu użytkowania takiego odbiornika przed dniem [...]r., bądź zgłoszenie o posiadaniu przez zobowiązaną uprawnień o zwolnieniu jej z opłat rtv. Fakt wyrejestrowania odbiornika powinien udowodnić i wykazać zobowiązany. Strona takiej okoliczności nie udowodniła, lecz jedynie, co sama stwierdziła w skardze, próbowała uprawdopodobnić tę okoliczność własnymi wyjaśnieniami opisując czynności podejmowane w tej sprawie przed Pocztą Polską w Z. i W..

Opłata abonamentowa rtv przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, co wynika z treści art. 70 § 1 O. p., który określa termin przedawnienia tych należności. Tak więc należności z tytułu zaległego abonamentu rtv za poszczególne miesiące 2011 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. niemniej Sąd zauważa, że wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu rtv. Ponadto zgodnie z art. 70 § 4 O. p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W odniesieniu do skarżącej środkiem, który przerwał bieg terminu przedawnienia, było zajęcie jej wynagrodzenia zawiadomieniem doręczonym stronie w dniu [...]r. Tym samym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął bieg na nowo. "Opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu rtv) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 o.p., a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 210/12).

Sąd stoi na stanowisku, że legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne podlega kontroli sądu administracyjnego. Wynika to z treści art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017. 1369 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a. Dlatego też dokonał oceny zgodności z prawem tych postanowień stwierdzając, że prawa nie naruszają. W szczególności nie doszło do naruszenia § 5 rozporządzenia czy też przepisów ustawy oraz procedury administracyjnej.

Analizując tę kwestię Sąd stwierdza, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczenia opłat abonenckich (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1321/16). Należy bowiem wskazać, że opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia jej w życie, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Należy zauważyć, że bezsporna w sprawie była kwestia rejestracji spornego odbiornika jeszcze przed 2004 r. i dokonywanie z tego tytułu stosownych opłat. Pełnomocnik skarżącej nie kwestionował tej okoliczności, twierdził jedynie, że zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiornika w 2004 r. przyznając, że z uwagi na upływ czasu (10 lat) skarżąca nie posiada jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ten fakt, ani też nie ciążył na niej taki obowiązek. Skarżąca nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu związanego z procedurą wyrejestrowania odbiornika, nie wskazała też innych dowodów na potwierdzenie tego faktu, poza własnymi oświadczeniami w tym przedmiocie. Wyrejestrowanie odbiornika wymaga udokumentowania tego faktu a nie uprawdopodobnienia. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca nie twierdziła czy kiedykolwiek dokumentem takim dysponowała a jedynie wskazała tryb uzyskania informacji potwierdzającej fakt wyrejestrowania odbiornika. Skoro według oświadczenia strony fakt wyrejestrowania był kwestionowany przez Urzędy Pocztowe już w 2004 r., co według skarżącej wymagało wszczęcia postępowania reklamacyjnego, to tego rodzaju zdarzenie wymagało stosownych pism oraz wskazuje na świadomość skarżącej co do wagi tej czynności. Skarżąca nie podniosła okoliczności związanych z utratą tych dokumentów, a nadto wbrew swoim twierdzeniom o wyrejestrowaniu odbiornika (w 2004 r.), w dniu 14 czerwca 2016 r. dokonała tej czynności ponownie. Skoro jak sama twierdziła, dokonała tej czynności wcześniej, ponowne wyrejestrowanie tego samego odbiornika byłoby bezprzedmiotowe. Dlatego też wierzyciel mógł przyjąć, że brak dowodu wcześniejszego wyrejestrowania oznacza, że do czynności takiej nie doszło. Jest rzeczą oczywistą, że nie istnieje ustawowy wymóg przechowywania dokumentów związanych z wyrejestrowaniem odbiorników telewizyjnych czy radiowych przez jakiś określony czas, tym niemniej osoba zdająca sobie sprawę z wagi (dowodowej) takich dokumentów we własnym dobrze rozumianym interesie powinna dokumenty takie posiadać, a w chwili ich zagubienia czy utraty podjąć kroki zmierzające do możliwości potwierdzenia okoliczności z dokumentów tych wynikających. Sąd w pełni podziela pogląd, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13. Zatem, jeśli bezsporne było dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja strony skarżącej dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

W ocenie Sądu chybione jest wywodzenie braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z treści § 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia. Przepis ten nie określa bowiem takiego obowiązku, jak również z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych nie zwalnia.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy, który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że ustawy nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 (Lex nr 2190429). W swoich wywodach NSA stwierdził, że "u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji". Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego (niespornego pomiędzy stronami) zarejestrowania odbiornika RTV. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu dłużnika inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Wierzyciel dołączył do akt duplikat zawiadomienia o nadaniu i.n.i. z dnia 10 września 2008 r., z którego wynika, że wysłał je na znany mu adres zobowiązanej. Skarżąca nie potwierdziła, czy pod tym adresem zamieszkiwała, twierdziła jedynie, że w 2008 r. wyprowadziła się spod tego adresu i zamieszkała gdzie indziej, nie powiadamiając o tym właściwej instytucji (Poczta Polska). Podnosiła, że brak powiadomienia o zmianie adresu wynikał z faktu wcześniejszego wyrejestrowania odbiornika. Należy przypomnieć, że fakt wyrejestrowania nie został przez skarżącą w żaden sposób wykazany, a organ prawidłowo uznał, że do czynności tej w 2005 r. nie doszło co oznacza, że na skarżącej po zmianie (w 2008 r.) adresu ciążył obowiązek powiadomienia o tym fakcie właściwej jednostki Poczty Polskiej. Obowiązek ten wynikał z § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. 2007. 187. 1342).

Stąd organy nie mogły w tej materii dopuścić się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w sposób, który by miał wpływ na wynik tej sprawy, ani też nie naruszyły w tym kontekście art. 2 ust. 3 ustawy.

Dokonując oceny kwestii przedawnienia spornego zobowiązania w kontekście formy i sposobu jego płatności zważyć należy, że opłata abonamentowa uiszczana jest w okresach miesięcznych. W myśl art. 3 ust. 4 ustawy opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za poszczególne miesiące. Niezależnie od sposobu uiszczania tej opłaty (miesięcznie czy rocznie) obowiązek jej poniesienia powstaje w danym roku kalendarzowym i wynika wprost z przepisu prawa. Realizacja tego obowiązku następuje w drodze samoobliczenia (abonent ustala kwotę uiszczając ją za jeden lub kilka miesięcy albo rok), bądź przez odpowiedni organ. Okoliczność ta nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., skoro i tak opłata ta przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do "okresowości" danego zobowiązania czy jego wymagalności, lecz wykazania terminu jego płatności (miesięcznej, za kilka miesięcy czy rocznej) w danym roku kalendarzowym. Warto przy tym zauważyć, że w myśl art. 3 pkt 3 O.p. podatkami są również wskazane tam zaliczki, raty czy opłaty mające również charakter "okresowy", do których także stosuje się przepis art. 70 § 1 O.p. Skoro w niniejszej sprawie opłaty abonamentowe dotyczyły m.in. 2010 r. to bez względu na to czy mogły być uiszczone miesięcznie czy za inny okres danego roku kalendarzowego, termin ich płatności upływał w 2011 r., zaś termin ich przedawnienia rozpoczął się z końcem tego roku i zakończyłby się z końcem 2016 r.

Warto również stwierdzić, że organy egzekucyjne czy wierzyciel nie miały obowiązku prowadzić czynności wyjaśniających związanych z istnieniem (wygenerowaniem) wydruku duplikatu zawiadomienia, czy też wysłaniem takiego zawiadomienia stronie, a to z przyczyn wcześniej opisanych. Nie było również uzasadnionego powodu do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu przedstawionego w skardze chociażby dlatego, że okoliczność ta nie była podniesiona w zarzutach rozstrzyganych w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017. 1369), co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 tej ustawy.

mr