Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1963/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 24 ust. 2, art 28 ust. 1 i 2, , art 28 ust 3 pkt 5 art 28 ust 3 a, art 31, art. 66 ust 4 art. 83 ust 1 pkt 3, art 83 ust 4
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art 29 par 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par 3 ust 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art 7, 11, art 77 par 1, art 80 , art 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M T C na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M T C jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2008 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmawiającą umorzenia należności wraz z odsetkami z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy .

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. MTC złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. W uzasadnieniu wniosku powołał się na korespondencję z marca 2003 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 01.2006r., sygn. akt [...] wskazując, iż jego zaległości w opłacaniu składek, do których powstania w znacznej mierze przyczynił się Oddział ZUS w B, dotyczą roku 2000.

Zaznaczył, iż w 2004 r. Urząd Skarbowy stwierdził nieściągalność składek. Podkreślił, iż organ nie poinformował go o zakończeniu postępowania egzekucyjnego pomimo skierowania pism w tej sprawie z dnia [...] .08.2006r. oraz [...].10.2006r. Wskazał, iż zgodnie z art. 9 k.p.a. powinien otrzymać pełną informację z podaniem podstaw prawnych.

Ponadto podniósł, iż od 2001 r. do września 2007 r. był osobą bezrobotną. Nie mógł znaleźć pracy z uwagi na wiek ([...] l) oraz uwarunkowania rynkowe. Zaznaczył, iż we wrześniu 2007 r. otrzymał pracę w firmie [...]. Podkreślił, iż w jego ocenie organ chcąc pozbawić go minimum socjalnego skierował tytuły wykonawcze do pracodawcy w celu zajęcia wynagrodzenia.

Wskazał, ponadto iż nie otrzymał odpowiedzi na pismo z dnia [...].10.2006r. w sprawie nieprawidłowego księgowania wpłat z tytułu zaległych składek.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres [...] 2000r.- [...] 2000 r. oraz [...] 2000r – [...] 2000r. - w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na okoliczności, w których doszło do powstania zadłużenia wobec ZUS wnioskodawcy. Organ podniósł, iż Oddział ZUS w B decyzją z dnia [...] 10.2005r., znak: [...] , stwierdził, iż z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Urząd Miejski w B dłużnik podlegał ubezpieczeniom społecznym w okresie: [...] .08.1999 r. - [...] 11.1999r.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] 01.2006r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję wyłączając zainteresowanego z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w okresie od [...] 08.1999r, do [...].11.1999r, Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych został powyższym wyrokiem zobowiązany do zwrotu składek w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzją z dnia [...] .08,2003 r. znak: [...] Urzędu Miejskiego w B działalność została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...].08.2003r.

Następnie decyzją z dnia [...].11.2006r., znak: [...] nr [...] , Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w B zobowiązał zainteresowanego do opłacenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres: [...].2O00r. - [...] 2000r., [...] 2000r. - [...].2000r. w kwocie łącznej [...] zł wraz odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia [...] .11.2006 r. do dnia zapłaty włącznie.

Zakład wskazał, iż w okresie od dnia [...] 09.2008r. do dnia [...] 02.2008r. dłużnik był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia z dnia [...] 09.2007r. na rzecz ,,A’’ sp. z o.o. z siedzibą w W. W okresie: [...] .2007r. – 01.2008r. otrzymał wynagrodzenia w wysokości po [...] zł brutto miesięcznie, zaś za m-c [...] 2008r został złożony druk zerowy. Ponadto w okresie od dnia [...].01.2008r. do dnia 1 [...] 02.2008r, skarżący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w A Sp. z o.o. z siedzibą w W

W lutym 2008 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, zaś za miesiąc styczeń 2008r. złożył druk ZUS RCA zerowy. Organ zaznaczył, iż od dnia [...].09.2007r. wnioskodawca wykonuje na podstawie umowy zlecenia usługi na rzecz "G " sp. z o.o. z siedzibą w W . Z tego tytułu w październiku 2007 r. osiągnął wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, w listopadzie 2007r.. - [...] zł brutto , w grudniu .2007r, - [...] zł brutto, zaś za okres: [...] 2008r. - [...] ,2008r. złożył druki ZUS RZA zerowe.

Zakład wskazał, iż dłużnik nie posiada zaległości podatkowych wobec Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Z dołączonych do akt sprawy zeznań podatkowych ( PIT - 28, PIT -11 ) wynika, iż w latach 2001 - 2002. nie osiągnął żadnych dochodów, zaś w roku 2007r. uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Wnioskodawca nie posiada innych zobowiązań, wierzytelności, rachunku bankowego ani ruchomości przedstawiających wartość egzekucyjną.

Organ ustalił, iż żona dłużnika E R C zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w P Spółka Akcyjna w B. Zgodnie ze złożonymi drukami ZUS RCA w [...] 2007 r. osiągnęła wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, w listopadzie 2007r. – [...] zł brutto, w grudniu 2007r. - [...] zł brutto, w styczniu 2008r. - [...] zł brutto, zaś w lutym 2008r.- [...] zł brutto. Zobowiązany zamieszkuje wraz z żoną oraz synem - B C w domu jednorodzinnym położonym w miejscowości S na działce o powierzchni [...] m2. Dla powyższej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych założono księgę wieczystą nr Kw [...]. Organ zaznaczył, iż w/w nieruchomość stanowi majątek wspólny dłużnika i jego żony pomimo zniesienia pomiędzy nimi ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej aktem notarialnym Repertorium A nr [...] z dnia [...].08.2000 r. W postępowaniu nie przedstawiono żadnych danych potwierdzających dokonanie podziału majątku dorobkowego.

Zakład podkreślił, iż egzekucja należności wobec ZUS przeprowadzona za pośrednictwem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B okazała się częściowo skuteczna. W wyniku egzekucji uzyskano kwotę w wysokości łącznej [...] zł. W dniu [...] .08. 2004r. organ egzekucyjny zwrócił tytuły wykonawcze wraz z postanowieniem z dnia [...] .07.2004 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto w dniu [...] .01.2008 r. dokonano zajęcia wierzytelności dłużnika w "G " Sp. z o.o. z siedzibą w W celem wyegzekwowania należności wobec FUS za okres: [...] .2000r.- [...] 2000r. oraz w "A " Sp. z o.o. z siedzibą w W celem wyegzekwowania należności wobec FP za okres: [...] 2000r.- [...].2000r. W wyniku egzekucji uzyskano kwotę [...] zł. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Organ zwrócił uwagę, iż wnioskodawca posiada majątek w postaci nieruchomości o wartości znacznie przekraczającej wysokość należności z tytułu składek, z którego również może być prowadzone postępowanie egzekucyjne zmierzające do przymusowego wyegzekwowania należności. Z uwagi na powyższe ZUS uznał, iż wobec dłużnika nie zachodzi całkowita nieściągalność, jako przesłanka przemawiająca za umorzeniem należności wobec FUS oraz FP przewidziana w art. 28 ust. 1 - 3 w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ rozważył ponadto przesłanki określone w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.l365) uzasadniające możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślił, iż zapłata zaległej należności niewątpliwie pogorszy sytuację dłużnika, jednakże nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia długu. Zakład wskazując na wysokość zadłużenia oraz wysokość osiąganych dochodów zobowiązanego , a także brak zobowiązań wobec innych wierzycieli, jak też brak bieżących obciążeń finansowych, które reguluje żona dłużnika uznał , iż spłata należności z tytułu składek, chociażby w ratach, jest możliwa do udźwignięcia bez zagrożenia egzystencji dłużnika oraz jego rodziny. Organ rozważając możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na przewlekłą chorobę zobowiązanego wskazał, iż przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 02.2008r. nie potwierdza, iż stwierdzone schorzenia noszą cechy choroby przewlekłej. Zobowiązany w dalszym ciągu pozostaje w zatrudnieniu uzyskując dochód umożliwiający spłatę przedmiotowych zobowiązań. Zaznaczył, iż nie stwierdzono także niezdolność do pracy wnioskodawcy. Organ uznał, iż jego stan zdrowia wymaga jedynie kontynuacji leczenia, nie uniemożliwia zaś spłaty należności. Zakład wskazał, iż nie przedłożono informacji potwierdzających fakt poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Ponadto zaznaczył, iż małżonka zobowiązanego E R C jest odpowiedzialna za zobowiązania jej męża powstałe z tytułu nieopłaconych składek za okres marzec 2000r. – maj 2000 r. zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r, ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz. 926) w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, pomimo zniesienia pomiędzy nią a zobowiązanym wspólności ustawowej w dniu [...] sierpnia 2008 r. Organ podkreślił, iż wysokość wynagrodzenia żony dłużnika pozwala na regulowanie opłat bieżących a także utrzymanie rodziny. Wskazał, iż uzyskiwany przez zainteresowanego dochód przeznacza on na własne potrzeby. W oparciu o powyższe Zakład uznał, iż wobec zainteresowanego nic zachodzą uzasadnione przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu zarzucił zaskarżonej decyzji pominięcie lub zignorowanie faktów, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej pozwalają na umorzenie zaległych składek. Wnioskodawca podniósł, iż w okresie od [...] 08. do [...] 11.1999r. ze względów zdrowotnych nie był w stanie prowadzić działalności w związku z tym otrzymał zwolnienie lekarskie. Wskazał, iż jego trudną sytuację w 2000r. pogłębił fakt nie wypłacenia mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za okres przebywania na zwolnieniu chorobowym, zasiłku chorobowego ze względu na opłacanie składek po terminie. Ponadto ZUS za w/w okres choroby wnioskodawcy, w którym nie wykonywał działalności gospodarczej, wyegzekwował składki na ubezpieczenie społeczne, które okazały się nienależne, gdyż wyrokiem z dnia [...].01.2006 r. Sąd nakazał zwrot tych składek. Dłużnik podkreślił, iż działania Zakładu doprowadziły w konsekwencji do zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawcy z początkiem 2001 r. Zaznaczył, iż w zaskarżonej decyzji organ nie wziął pod uwagę faktu, iż ukończył [...] lat i jest w wieku przedemerytalnym. Do [...] 2007r. był bezrobotnym. Zasiłek dla bezrobotnych otrzymywał w okresie przed prowadzeniem działalności - [...], tj. w okresie od stycznia 1995 r. do stycznia 1996 r. Skarżący wyjaśnił, iż mieszka wraz z żoną i synem w domu o powierzchni [...] ,m2 na działce, którą otrzymał wraz z żoną jako darowiznę od teściów. Podkreślił, iż pomimo podjęcia pracy w A " nadal pozostaje na utrzymaniu rodziny. [...] nie przedłużyła ze nim umowy, podpisanej na okres próbny [...] miesięcy. Otrzymuje dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł miesięcznie, co nie pozwala na zaspokojenie nawet najbardziej osobistych potrzeb: Wskazał, iż sam koszt biletu miesięcznego to [...] zł , zaś na wykup lekarstw brakuje mu środków. Zarzucił organowi bezzasadne zanegowanie zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego konieczność korzystania ze specjalistycznej opieki oraz uznanie, iż nie cierpi na przewlekłą chorobę. Skarżący wskazał, iż egzekucja zadłużenia z zamieszkiwanej przez jego rodzinę nieruchomości pozbawi go niezbędnych potrzeb życiowych.

Decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...] Prezes ZUS działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia

Prezes ZUS powtórzył ustalenia organu dotyczące pracy w A oraz otrzymywanych wynagrodzeń. Organ zaznaczył ,iż zobowiązany nie posiada zaległości podatkowych wobec Drugiego Urzędu Skarbowego w B. ani też innych zobowiązań lub wierzytelności. Żona strony zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w P S.A. w B. Zgodnie ze złożonym drukiem ZUS RCA w marcu oraz kwietniu 2008r. uzyskała wynagrodzenie w kwocie po [...] zł brutto. Prezes ZUS potwierdził ustalenia, iż pomiędzy zobowiązanym, a jego żoną zniesiona została wspólność majątkowa małżeńska dnia [...].08.2008 r. lecz małżonkowie nie dokonali podziału majątku dorobkowego. Zobowiązany zamieszkuje wraz z żoną i synem - w domu o powierzchni [...] m2 przekazanym przez teściów, położonym na działce o powierzchni [...] m2 w miejscowości S.

Wskazał, iż wobec dłużnika jest prowadzona w dalszym ciągu egzekucja należności w postaci zajęcia wierzytelności w .,G " Sp. z 0,0, z siedzibą w W. Zajęcia pozostają w dalszym ciągu w realizacji. Skarżący dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości wobec którego może być prowadzona skuteczna egzekucja. Organ zaznaczył, iż zobowiązanie dłużnika wobec ZUS zostało ustalone już w 2006r. Pomimo tego nie poczynił on starań, by przystąpić do spłaty należności i nie dopuścić do ich przymusowego dochodzenia, z którym związane są dodatkowe obciążenia finansowe. Organ II instancji podkreślił, iż zadłużenie skarżącego za okres od marca 2000r. do maja 2000r. powstało w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z powyższym za przedmiotowe zobowiązania zgodnie z art. 29 § 1 i § 2 ustawy ordynacja podatkowa w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odpowiada z mocy prawa także E R C

Organ uznał, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek z powodu całkowitej nieściągalności składek, bowiem w wyniku egzekucji uzyskano kwotę [...] zł

Organ rozważył ponadto przesłanki określone w art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07,2003r, w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) uzasadniające możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wskazał, iż skarżący poza ZUS nie posiada innych zobowiązań publicznoprawnych. Wszelkie wydatki zarówno eksploatacyjne, jak też związane z utrzymaniem rodziny ponosi żona dłużnika.

Wobec powyższego Prezes ZUS zaznaczył, iż wziął pod uwagę nie tylko dochody osiągane przez dłużnika, ale także wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez jego żonę oraz wartość posiadanej przez nich nieruchomości. W ocenie organu, z uwagi na zestawienie tych danych z wysokością zadłużenia z tytułu składek, podjecie przez dłużnika spłaty należności nie będzie groziło w sposób oczywisty zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych jego rodziny.

Organ odniósł się do schorzeń, na które cierpi skarżący w postaci [...]. Zaznaczył, iż jako schorzenie przewlekle należy przyjąć chorobę o charakterze długotrwałym i nie każdą, a tylko taką, która uniemożliwia uzyskanie przychodu na spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Wskazał, iż zobowiązany wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie przyznał, iż z uwagi na stan zdrowia, przeciwwskazaniem do jego zatrudnienia jest jedynie praca wysiłkowa. W ocenie organu powyższy fakt potwierdza również przedłożone zaświadczenie z dnia [...].02.2008r. Prezes ZUS zaznaczył, iż nie orzeczono wobec skarżącego całkowitej niezdolności do pracy. Organ odniósł się ponadto do zarzutu nieuwzględnienia wieku skarżącego wskazując, iż powyższy fakt nie ogranicza jego możliwości zarobkowych. Podkreślił, iż od września 2007 r. dłużnik pozostaje w zatrudnieniu. Zaznaczył, iż wiek osoby wnioskującej o umorzenie należności nie stanowi przesłanki ustawowej przemawiającej za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku.

Prezes ZUS stwierdził, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonej decyzji przyjął, iż zasiłek z tytułu pozostawania bez zatrudnienia dłużnik otrzymał od dnia [...].01995r. do dnia [...].01.999r. zamiast od [...] 01.995r. do [...] 01.1996r., co było błędem pisarskim nie mającym decydującego znaczenia przy podjęciu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż dłużnik jest w stanie regulować przedmiotowe zobowiązania, chociażby w ratach, bez zagrożenia egzystencji jego oraz rodziny.

Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. MTC złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2008 r., Nr [...] wnosząc o uwzględnienie skargi i zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez orzeczenie o umorzeniu w całości należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Pracy należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za okres od marca do maja 2000 r. i od sierpnia do grudnia 2000 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

1 brak rozpatrzenia przez organ, czy po stronie wnioskodawcy zachodzi ważny interes uzasadniający umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Pracy należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za okres marzec - maj 2000 r. i sierpień - grudzień 2000 r., pomimo braku całkowitej nieściągalności należności.

2. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 28 ust. 3a, 3b i 4 ustawy z dnia13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137 poz. 887 z póżn. zm ) poprzez jego niezastosowanie w sprawie;

3 wydanie zaskarżonej decyzji przez Oddział ZUS w B.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż we wniosku o umorzenie zaległości jak i wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosił, iż w okresie, którego dotyczą zalegle składki, z powodu złego stanu zdrowia nie miał możliwości wykonywania pracy taksówkarza w takim rozmiarze czasu, który zapewniłby zarobki na poziomie wystarczającym choćby na opłacenie składek. Zaznaczył, iż jego trudną sytuację w 2000r. pogłębił również fakt nie wypłacenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za okres od [...] sierpnia do [...] listopada 1999 r. zasiłku chorobowego ze względu na opłacanie składek po terminie. Ponadto wskazał, iż ZUS za w/w okres choroby wyegzekwował składki na ubezpieczenie społeczne. Powyższe doprowadziło w konsekwencji do zaprzestania wykonywania pracy [...] od 2001 r. Podkreślił, iż z uwagi na problemy zdrowotne i wiek, do września 2007 r. nie znalazł zatrudnienia. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności dają podstawę do uznania, iż istnieje jego "ważny interes", o którym mowa w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zaznaczył, iż podstawę prawną jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był art. 28 ust. 3a, 3b i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , zaś organy orzekające w sprawie skupiły, się głównie na analizie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy uznając iż jego sytuacja materialna ulega poprawie. Zobowiązany podkreślił, iż po [...] latach bezrobocia we wrześniu 2007r. został zatrudniony w firmie G Sp. z o.o. wskazując iż pod tym względem jego sytuacja się poprawiła, pomimo faktu, iż praca nie jest ciągła i stabilna. Zaznaczył, iż w lutym jego zarobki wyniosły [...] zł., w marcu nie uzyskał żadnego wynagrodzenia, zaś za kwiecień otrzymał ,,do ręki’’ [...] zł. Skarżący podkreślił, iż organ zignorował podnoszone przez niego okoliczności' wskazujące, iż zachodzi jego ,,ważny interes’’ co uzasadnia ocenę, iż zaskarżona decyzja zostały wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Ponadto organ odniósł się do zarzutów zawartych w skardze wskazując, iż w toku postępowania poprzedzającego wydanie skarżonej decyzji, zbadał zasadność żądania skarżącego zarówno w świetle przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz, 74 z póżn. zm.), jaki i przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a, 3b i 4 ww. ustawy w związku z przepisami rozporządzenia MGPiPS z dnia 31.07.2003 r.

Prezes ZUS podkreślił, iż rozważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ważny interes dłużnika w konfrontacji z interesem ogólnospołecznym, biorąc pod uwagę przeznaczenie składek.

Organ uznał za bezzasadny zarzut wydania zaskarżonej decyzji przez nieuprawniony podmiot. Podkreślił, iż skarżona decyzja wydana została przez Prezesa ZUS na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaznaczył, iż kompetencje Prezesa ZUS do wydania przedmiotowej decyzji określone zostały w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Sąd administracyjny w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności rozważenia w sprawie wymaga podniesiony przez skarżącego zarzut niewłaściwości organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Jest to zarzut nieuzasadniony. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organem administracyjnym wydającym decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.). Jest to jednostka organizacyjna - osoba prawna, która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4.). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych.

Stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Sąd podkreśla, iż w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku. W wyroku z 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 224/06, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, podzielane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, iż decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek w obu instancjach wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który na podstawie stosownego upoważnienia jest reprezentowany przez Prezesa ZUS albo przez upoważnionego pracownika Zakładu. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję w imieniu ZUS wydał Prezes ZUS, przy czym decyzję podpisał działający z jego upoważnienia – Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS w B. Było to działanie zgodne z prawem wobec czego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia w/w zarzutu skarżącego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności- tj. zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przez należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Wyliczenie zawarte w ust. 3 przytoczonego przepisu jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje organowi potencjalną możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak, dla organu podejmującego rozstrzygnięcie, tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, nie zaś prawny obowiązek ich umorzenia. Przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ, jak to prawidłowo oceniły organy obu instancji nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania istnienia całkowitej nieściągalności należności od skarżącego. Bezspornym w sprawie jest bowiem, iż skarżący w okresie od dnia [...].09.2008r. do dnia [...] 02.2008r. wykonywał na podstawie umowy zlecenia z dnia [...] .09.2007r. usługi na rzecz "A " sp. z o,o. z siedzibą w W uzyskując wynagrodzeni wahające się od zera do [...] zł miesięcznie

Egzekucja należności z tytułu składek przeprowadzona za pośrednictwem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B okazała się częściowo skuteczna, gdyż w jej wyniku uzyskano kwotę [...] zł. Okoliczność, iż postanowieniem z dnia [...] .07.2004 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne nie może być traktowana jako spełnienie przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z powodu całkowitej ich nieściągalności określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż wobec dłużnika prowadzona jest w dalszym ciągu egzekucja należności w postaci zajęcia wierzytelności skarżącego w ,,G "

Skarżący dysponuje majątkiem w postaci współwłasności domu o powierzchni [...] m2 wraz z działką o powierzchni [...] m2 wobec którego może być prowadzona skuteczna egzekucja.

Organ zasadnie podkreślił, iż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r, Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz. 926) w z związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - za zobowiązania skarżącego z tytułu nieopłaconych składek za okres od marca 2000r. do maja 2000 r. odpowiedzialna jest również jego żona E R C, gdyż zobowiązania te powstały przed zniesieniem pomiędzy nimi wspólności majątkowej małżeńskiej aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...] z dnia [...].08.2000r. W tym miejscu należy wskazać, iż dochody żony skarżącego znacząco przekraczają wysokość średniego krajowego wynagrodzenia. W okresie od października 2007 do lutego 2008 mieściły się w przedziale od [...] zł do [...] zł.

Dokonaną przez organ ocenę możliwości spłaty zadłużenia skarżącego z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w świetle art. 28. ust. 3 a u.s.u.s. i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. ( Dz. Nr 141. poz. 1365 ) również należy uznać za prawidłową. Nie ma podstaw do uznania, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżący nie jest w stanie spłacić zadłużenia, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący poza zaległościami wobec ZUS nie posiada innych zobowiązań publicznoprawnych. Wszelkie wydatki zarówno eksploatacyjne, jak też związane z utrzymaniem rodziny, ponosi żona dłużnika. Od [...] .09.2007r. wnioskodawca wykonuje na podstawie umowy zlecenia usługi na rzecz "G " sp. z o.o. z siedzibą w W osiągając z tego tytułu wynagrodzenie.

Zestawiając, chociaż nieregularne dochody skarżącego z dochodami osiąganymi przez jego żonę należy uznać, iż spłata tej kwoty. np. w postaci układu ratalnego, nie będzie stanowić zagrożenia dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny zwłaszcza, iż wydatki związane z utrzymaniem rodziny skarżącego ponosi jego żona, z którą niezależnie od rozdzielności majątkowej prowadzi on de facto wspólne gospodarstwo domowe.

W oparciu o materiał dowodowy organ zasadnie uznał, że nie zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby ubiegającego się o umorzenie, ale także musi istnieć skutek tej choroby w postaci pozbawienia osoby chorej możliwości uzyskiwania dochodu. Odnosząc się do schorzeń, na które cierpi skarżący ([...]) należy wskazać, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznał on , iż z uwagi na stan zdrowia, przeciwwskazaniem do jego zatrudnienia jest jedynie praca fizyczna. Potwierdza to również przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2008r. Sąd podziela stanowisko organu, iż za schorzenie przewlekłe można uznać jedynie chorobę o charakterze długotrwałym, która uniemożliwia uzyskanie przychodu na spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Wymaga zaznaczenia, iż nie orzeczono wobec skarżącego całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto, pomimo chorób i dolegliwości na które cierpi, skarżący nadal świadczy pracę, co potwierdza w skardze.

Organ analizując możliwości uzyskiwania dochodu przez skarżącego odniósł się również do jego wieku. Wskazał, iż od września 2007 r. dłużnik osiągał dochody z tytułu umowy o pracę a następnie z tytułu świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia. Potwierdza to prawidłowość oceny dokonanej przez organ. Prawidłowo zdaniem Sądu organ rozważył ,, ważny interes’’ skarżącego oraz okoliczności związane z powstaniem zadłużenia. Wykonywanie działalności gospodarczej ma charakter profesjonalny, prowadzący tę działalność wykonuje ją na własny koszt i ryzyko i nie może tego ryzyka przerzucać na organ. Jako przyszły beneficjent funduszy prowadzonych przez ZUS skarżący powinien spełniać ciążące na nim obowiązki jakim jest opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne.

Wobec powyższego w ocenie Sądu ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczynił organ mieszczą się w ramach prawem przewidzianej, swobodnej oceny dowodów zapisanej w art. 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), Organ wyważył interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 k.p.a.) zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd wskazuje, iż wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej, co otwiera przed Stroną możliwość wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z nowym wnioskiem o umorzenie zadłużenia, gdyby sytuacja finansowa i zdrowotna strony znacznie się pogorszyła w porównaniu do tej, która stanowiła stan faktyczny w rozpoznanej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.