Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 810/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prolongaty terminu wykonania obowiązków oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021, nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (KWPSP), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (KMPSP) z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], odmawiającą uwzględniania wniosku Wspólnoty o kolejną prolongatę wykonania obowiązków określonych w punktach 1-3 ostatecznej decyzji KMPSP z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...].

2. Stan sprawy przedstawia się następująco. Wskazaną decyzją ostateczną KMPSP z dnia [...] stycznia 2011 r., wydaną na skutek stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczeń przeciwpożarowych w budynku należącym do Wspólnoty (budynek wielorodzinny liczący 11 kondygnacji i 66 lokali mieszkalnych), zostały nałożone na Wspólnotę obowiązki:

1) wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową o wskazanych w tej decyzji parametrach,

2) zasilenia tej instalacji bezpośrednio z zewnętrznej sieci wodociągowej,

3) zapewnienia odpowiedniej długości do dojść ewakuacyjnych.

Decyzja ta stała się ostateczna. W toku kontroli prowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Pożarnej dotyczącej wykonania tych obowiązków, na wniosek strony, w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; zwanej dalej k.p.a.), termin wykonania tych obowiązków był dwukrotnie przez organ I instancji prolongowany:

- decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] do dnia 30 czerwca 2014 r., oraz

- decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] do dnia 31 grudnia 2016 r.

W toku kolejnej kontroli wykazującej brak realizacji wszystkich nakazanych obowiązków Wspólnota zwróciła się o kolejną – trzecią prolongatę terminu do 31 grudnia 2021 r., podnosząc, że jest w trakcie realizacji prac mających na celu usunięcie nieprawidłowości. Organ I instancji, po przeprowadzeniu kontroli w dniach [...] lutego 2021 r. nie potwierdził wykonania w pełni żadnego z powyższych punktów, co zostało stwierdzone w protokole z dnia [...] lutego 2021 r. oraz wystąpieniu pokontrolnym z tej samej daty.

W oparciu o te ustalenia, procedując w trybie art. 155 k.p.a., KMPSP we wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2021 r., nie uwzględnił wniosku strony.

3. W odwołaniu o tej decyzji Wspólnota wniosła o prolongatę do

31 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że jest ona cały czas w trakcie realizacji prac mających na celu usunięcie nieprawidłowości i że część robót została już wykonana.

4. Po rozpatrzeniu odwołania KWPSP, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że nie podważa starań Wspólnoty w zakresie usunięcia nieprawidłowości ujawnionych podczas kontroli przeprowadzonych w dniach [...] grudnia 2010 r. oraz [...] stycznia 2011 r. Jednak procedując w trybie art. 155 k.p.a. i badając czy w sprawie występuje "słuszny interes" strony przemawiający za uchyleniem lub zmianą decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o możliwości lub zasadności takiej "zmiany", lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. W ocenie organu przesłanki takie nie wystąpiły. Okoliczności stojące w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym znane są Wspólnocie od ponad 10 lat. Dwukrotne prolongowanie wykonania decyzji nie przyniosło spodziewanego efektu, tzn. usunięcia nieprawidłowości.

Dlatego, jak podkreśli organ, przedłużanie kolejny raz terminu realizacji nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że tym razem sytuacja miałaby inny przebieg. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że w przypadku poprzednich wniosków ich uzasadnienie było zbieżne z obecnym.

Ponadto zmiana terminu realizacji obowiązku do dnia 31 grudnia 2021 r. jest niedopuszczalna ze względu na fakt, że powyższe skutkowałoby brakiem zapewnienia w obiekcie odpowiednich warunków ochrony przeciwpożarowej do końca 2021 r. Tym samym wnioskowana zmiana nie jest zasadna zarówno w słusznym interesie strony jak i w interesie społecznym, gdyż stoi to w sprzeczności z zapewnieniem właściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie.

5. Od decyzji KWPSP Wspólnota złożyła w ustawowym terminie skargę do tutejszego Sądu, zarzucając organom obu instancji niezgodną ze stanem faktycznym ocenę zakresu realizacji nałożonych na nią obowiązków. W jej ocenie Wspólnota wykonała między innymi montaż zaworów w kontrolowanej nieruchomości, a także prace wykończeniowe na nawodnionym pionie wodnym oraz inne prace, a pozostałe są w trakcie realizacji. W skardze podano szacunkową wartość robót, które pozostały do zrobienia (ok. 145.000,00 zł) i wskazano, że zgromadzenie takich środków zajmie Wspólnocie jeszcze dwa lata.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji.

7. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. (k. 63-64 akt sądowych) Wspólnota podniosła, że realny termin wykonania obowiązków to 31 grudnia 2023 r. i takiej prolongaty powinien organ jej udzielić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

9. Postępowanie zakończone zaskarżoną i kontrolowaną przez Sąd decyzją prowadzone było w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych, uregulowanym w art. 155 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Tryb ten jest wyjątkiem od tzw. zasady trwałości decyzji ostatecznych, która służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, a mianowicie bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, lecz polega na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego. Przepis art. 155 k.p.a. jest takim wyjątkiem, jednak jego stosowanie musi być ograniczone i wymaga spełnienia szczególnych warunków.

Możliwość zastosowania tego przepisu wymaga łącznego spełnienia następujących warunków: decyzja ostateczna musi przyznawać prawo (nakładać obowiązki), strona musi wyrazić zgodę na jej zmianę lub uchylenie, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się jej weryfikacji, a ponadto za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiać musi interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy czym zmiana tej decyzji musi być prawnie dopuszczalna na gruncie przepisów prawa materialnego, w oparciu o które pierwotnie ukształtowano w sposób władczy stosunek administracyjnoprawny.

Decyzja ostateczna KMPSP z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], nakładająca na stronę obowiązki może być w tym trybie zmieniana, także w zakresie terminu wykonania tych obowiązków. Zgoda strony jest niewątpliwie, bo to Wspólnota wnioskowała o zmianę tej decyzji (i oczywiście dwóch decyzji ją zmieniających w zakresie terminu). Pozostawał zatem trzeci warunek, który zadecydował o nieuwzględnieniu wniosku.

10. W tym zakresie wskazać należy, że "słuszny interes strony", którym to zwrotem posługuje się art. 155 k.p.a., rozumieć należy właśnie tak, jak podał to organ II instancji (nie jako subiektywną chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), czyli wyłącznie jako interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony organu państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2021 r., III OSK 3755/21, CBOSA). Nadto "słuszny interes strony" nie jest pojęciem tożsamym ze słusznym interesem obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Słuszny interes strony, o którym mowa w art. 155 k.p.a. należy rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2015 r., II OSK 2911/14, CBOSA). W sprawie niewątpliwe chodzi o interes faktyczny bo powodami wniosku wskazywanymi przez Wspólnotę są przedłużający się czas wykonania koniecznych prac, ich zbyt duży jak na możliwości finansowe Wspólnoty koszt, niemożliwość zebrania odpowiedniej kwoty we wcześniejszym terminie - tu Wspólnota podaje w piśmie procesowym dwa lata dłużej, niż we wniosku, bo 31 grudnia 2023 r. Pierwotny termin wykonania obowiązku był już dwukrotnie przedłużany, a od jego nałożenia minęło 10 lat. Jak wskazano wyżej interes ekonomiczny czyli faktyczny strony nie może stanowić przesłanki zmiany ostatecznej decyzji. Przedłużany dwukrotnie na wniosek strony termin był obiektywnie realny i umożliwiał stronie przeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności, skoro sama terminy te poddawała

Nadto za uwzględnieniem wniosku nie przemawia interes społeczny. Uwzględnienie żądania skarżącego powodowałoby utrzymywanie nie tylko stanu niezgodnego z prawem, ale przede wszystkim stanu zagrażającego najwyższym dobrom: życiu i zdrowiu ludzi, w szczególności mieszkańców budynku, budynku przecież wielopiętrowego i wielomieszkaniowego, szczególnie narażonego na takie niebezpieczeństwo.

W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcia organów mają pełne oparcie w prawie.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowych ustaleń, organy oparły się tu na stwierdzonym stanie wynikającym z protokołu kontroli i wystąpień pokontrolnych, których storna nie zakwestionowała, przyznając przecież, że nie wykonała pełnego zakresu obowiązków. Z tych względów skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.

11. Ponieważ w aktach sprawy pojawiają się dokumenty świadczące o wszczętym wobec Wspólnoty postępowaniu egzekucyjnym i niektóre z podniesionych w niniejszej sprawie zarzutów dotyczą tej kwestii, wskazać należy, że nie jest ona i nie może być objęta postępowaniem uregulowanym w art. 155 k.p.a., a zatem i kontrolą sądową w niniejszej sprawie. Jeśli jakiś obowiązek (z 3 nałożonych) został przez Wspólnotę w całości wykonany (co należy wykazać), a jest on zdaniem Wspólnoty bezzasadnie egzekwowany, to swoje prawa może realizować w trybie środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.