Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 288/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 50-51 , art. 71
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej J. H. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia 12 września 2019 r., znak: ROIK [...] na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazał J. H., właścicielce lokali: [...] zlokalizowanych na 3. kondygnacji budynku frontowego przy ul. [...] w K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku zlokalizowanego przy ul. [...], dz. nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] w K., w zakresie lokalu mieszkalnego oznaczonego pierwotnie numerem [...], aktualnie oznaczonego numerem [...], usytuowanego na 3. kondygnacji przedmiotowego budynku, użytkowanych obecnie jako lokal o charakterze rozrywkowym (tzw. [...]), z związku ze zmianą jego sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na lokal o charakterze rozrywkowym bez dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez J. H., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. decyzją z dnia 24 stycznia 2020 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarzoną decyzję. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: Kpa) oraz art.71a ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm., dalej: upb).

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy opisał najistotniejsze czynności podjęte w ramach postępowania przez organ I instancji.

W dniu 9 stycznia 2019 r. uprawnieni pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę w budynku frontowym kamienicy przy ul. [...] w K., podczas której ustalono: na III piętrze, dostępnym ze wspólnej klatki schodowej, w lokalu nr [...] zlokalizowany jest [...] pn. "[...]" (...) W możliwej ocenie wizualnej nie stwierdzono podłączenia gazu do lokalu. Lokal w dniu kontroli niedostępny. W trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną.

W dniu 15 stycznia 2019 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne w przedmiocie działalności lokalu typu [...] pn. "[...]" w lokalu nr [...] w budynku frontowym nieruchomości przy ul. [...] w K., podczas których ustalono: W lokalu znajduje się 8 pokoi tematycznych (...) Lokal wyposażony w instalację elektryczną, tele-techniczną, wod-kan; brak instalacji gazowej (...) Ogrzewanie poprzez grzejniki elektryczne i olejowe, cwu — elektryczny bojler w pom. wc. Brak widocznych oznak wskazujących na zły stan techniczny lokalu. Stwierdzony podczas kontroli stan został udokumentowany materiałem zdjęciowym.

W dniu 9 stycznia 2019 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęła decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia 6 stycznia 2019 r. znak: [...], którą zakazał eksploatacji pomieszczenia pn.: "[...]" znajdującego się w lokalu [...] przy ul. [...], [...] ze względu na zagrożenie życia ludzi.

Postanowieniem nr [...] z dnia 16 stycznia 2019 r., PINB działając na podstawie art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 upb postanowił J. H. — właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]

I. wstrzymać użytkowanie części budynku usytuowanego przy ul. [...], dz. nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] w K., w zakresie lokalu mieszkalnego nr [...], użytkowanego obecnie jako lokal w którym prowadzona jest działalność gospodarcza o charakterze rozrywkowym, polegająca na organizowaniu gier lub zabaw, w trakcie których ich uczestnicy uwalniają się z zamkniętej przestrzeni lub w inny sposób ograniczona jest możliwość ich ewakuacji pn. "[...] ", w związku ze zmianą jego sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na lokal o charakterze rozrywkowym jw., dokonaną bez wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej;

II. nałożyć obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. — Powiat Grodzki następujących dokumentów (...):

1. opis i rysunek określający usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego (...), ze szczególnym uwzględnieniem lokalu nr [...], w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania;

2. zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego (...), ze szczególnym uwzględnieniem lokalu nr [...], oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;

3. oświadczenie (...) złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

4. zaświadczenie Prezydenta Miasta K. o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, tj. lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]. dz. nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] w K., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

5. ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiednich specjalnościach;

6. pozwoleń, uzgodnień lub opinii wymaganych odrębnymi przepisami (bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnymi i konserwatorskimi), w terminie do 22.03.2019 r. (k. 20 akt PINB znak: ROIK [...]).

Dokumenty powyższe nie zostały złożone, co doprowadziło do wydania przez organ I instancji decyzji o nakazaniu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.

Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji wskazał, że postępowanie prowadzono w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali nr [...] i [...] w budynku położonym przy ul. [...] w K. jako lokale o charakterze rozrywkowym (tzw. [...]).

Materialnoprawną podstawą wydania skarżonej decyzji jest art. 71a ust. 4 upb w brzmieniu: W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 [obowiązku wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części lub też przedłożenia określonych dokumentów - przyp. MWINB], albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

W przedmiotowej sprawie kluczowym jest określenie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] i [...] usytuowanych na III kondygnacji budynku frontowego przy ul. [...] w K., wymagającej zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Definicję zmiany sposobu użytkowania zawarto w 71 a ust. 1 upb, stanowiącym: Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) (uchylony); 2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

Organ I instancji w dniu 15 stycznia 2019 r. podczas wykonywania czynności kontrolnych stwierdził m.in., że w lokalu nr [...] znajdującym się na III piętrze budynku frontowego przy ul. [...] w K., funkcjonuje lokal typu [...], w którym utworzono 8 pokoi tematycznych.

Organ odwoławczy dalej podkreślił, że nowelizacja z dnia 11 stycznia 2019 r. dodała do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 67, dalej: Rozporządzenie) art. 17a, którego pełną treść przytoczono.

Z treści powołanego powyżej przepisu należy wywieść, iż podjęcie w obiekcie lub jego części działalności gospodarczej o charakterze rozrywkowym, polegającej na organizowaniu gier lub zabaw, m.in. w trakcie których uczestnicy mają ograniczoną możliwość przemieszczania się, prowadzi do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego. Tym samym należy bezsprzecznie stwierdzić, iż podjęcie w przedmiotowym lokalu działalności gospodarczej o charakterze zgodnym z określonym w art. 17a Rozporządzenia, wypełnia dyspozycję art. 71a ust. 1 upb odnoszącego się od zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Kolejno, przechodząc do oceny poprawności określenia pierwotnego przeznaczenia lokalu nr [...] budynku frontowego przy ul. [...] w K. jako lokalu mieszkalnego, ustalonego w postępowaniu organu I instancji, a kwestionowanego przez Skarżącą, organ odwoławczy wskazał, iż J. H. nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających, iż w budynku frontowym przy ul. [...] w K., nie znajdował się lokal mieszkalny nr [...], będący jej własnością. Natomiast jak wynika z informacji, które na podstawie art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) zawarte zostały w wypisie z rejestru gruntów dla działki nr [...] obręb [...], jedn. ewid. Ś. w K. jako adres miejsca zamieszkania (miejsca pobytu stałego) J. H. wskazano adres: [...], ul. [...]. W związku z powyższym uznać należy, iż lokal nr [...] w budynku frontowym przy ul. [...] w K. zamieszkiwany był przez J. H..

Art. 71 ust. 2 upb przewiduje, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, określając warunki takiego zgłoszenia. Zatem zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] (aktualnie oznaczonego jako [...]) w budynku frontowym przy ul. [...] w K., która spowodowała zmianę warunków użytkowania ww. lokali w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z zaskarżonej decyzji PINB wynika, iż urzędu posiada on wiedzę, że takiego zgłoszenia nie dokonano.

Postanowieniem nr [...] z dnia 16 stycznia 2019 r. znak: ROIK [...] wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 upb zobowiązano J. H. (właścicielkę lokali, w których prowadzona jest działalność gospodarcza o charakterze rozrywkowym tzw. [...]) do wstrzymania użytkowania przedmiotowych lokali oraz przedłożenie określonych w ww. postanowieniu dokumentów do dnia 22 marca 2019 r. (k. 20 akt PINB znak: ROIK [...]). MWINB stanął na stanowisku, iż ww. postanowienie organu I instancji zostało wydane prawidłowo. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów z odwołania, a także uwag podnoszonych w trakcie prowadzonego przez PINB postępowania, iż w budynku frontowym przy ul. [...] w K. nie istnieje lokal oznaczony nr [...], wskazać należy, że zgodnie z informacją zawartą na stronie podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność o charakterze rozrywkowym tzw. [...] w przedmiotowych lokalach, ww. działalność prowadzona jest pod adresem: K., Floriańska [...] (k. 93 akt PINB znak: ROIK [...]). Ww. oznaczenie lokalizacji spornego obiektu zostało wskazane również w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia 6 stycznia 2019 r. znak: [...] (k. 1-5 akt PINB znak: ROIK [...]).

Wydanie decyzji w oparciu o art. 71a ust. 4 upb jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek i stanowi jego logiczną konsekwencję. W związku z niewykonaniem przez zobowiązaną obowiązków nałożonych postanowieniem nr [...] z dnia 16 stycznia 2019 r. znak: ROIK [...], PINB miał uzasadnione podstawy do wydania na podstawie art. 71a ust. 4 upb skarżonej decyzji.

Organ odwoławczy zauważył także, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia 9 maja 2003 r. sygn. akt I Ns 501/92/S wydzielone zostały samodzielne lokale nr [...] i [...], będące przedmiotem niniejszego postępowania. Powyższe postanowienie oraz wpis informujący o niemieszkalnym przeznaczeniu lokali nr [...] i [...] (zawarty w KW nr [...], [...]), utworzonych z pierwotnego lokalu nr [...], nie przesądza, że zmiana sposobu użytkowania tej części obiektu została dokonana w sposób legalny.

Na marginesie zaznaczono, iż bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostają kwestie dotyczące wykonania przez najemcę przedmiotowych lokali zmian dostosowawczych w zakresie m.in. zamontowania "ślepych" wkładek do zamków, bowiem istotną kwestią było określenie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymagającej zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 71 ust. 2 upb.

Mając powyższe na uwadze, MWINB stwierdza, iż decyzja organu I instancji nr [...] z dnia 12 września 2019 r., znak: ROIK [...] odpowiada prawu, wobec czego organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej był zobowiązany do jej utrzymania w mocy w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. H., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa - a to:

< art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) i art. 7 kpa w związku z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej kpc) i art. 71 ustawy Prawo budowalne (dalej upb),

< art. 77 § 1 kpa,

< art. 78 § 1 kpa w związku z art. 17a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowalnych i terenów budowlanych (dalej Rozporządzenie MSW) i art. 71 ust. 1 upb,

< art. 80 kpa w związku z art. 17a Rozporządzenia MSW i art. 71 ust. 1 upb,

< art. 71 a upb w związku z art. 71 upb i art. 365 § 1 kpc.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2020 oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że postanowieniem z dnia 09 maja 2003 roku Sąd Rejonowy dla K. – [...] w K. Wydział I Cywilny w sprawie sygn. I Ns 501/92/S w szczególności ustanowił odrębną własność lokali [...] położonych na drugim piętrze i przyznał w szczególności oba te lokale na własność Skarżącej (która wówczas posługiwała się nazwiskiem [...]). Orzeczenie to jest prawomocne i stało się podstawą założenia ksiąg wieczystych dla lokali [...] zaś z jego treści wynika wprost, że oba te lokale są lokalami użytkowymi a więc o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Pomimo powyższego, zarówno Organ II instancji jak i Organ I instancji nie uważają się za związane treścią tego prawomocnego orzeczenia i celem ustanowienia podstawy swych decyzji czynią własne ustalenia w zakresie wynikającym z treści prawomocnego orzeczenia - ustalenia sprzeczne z treścią tego orzeczenia a nadto oznaczają w decyzjach lokal [...] jako [...] a lokal [...] jako [...].

Związanie organów nadzoru budowalnego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego powoduje, że w toku postępowania organy administracji publicznej, jako stojące na straży praworządności winny były uwzględnić okoliczność, że legalnym sposobem użytkowania lokali [...] jest korzystanie z nich jako z lokali użytkowych (niemieszkalnych czyli o przeznaczeniu innym niż mieszkalne).

Nadto zarzucono, że norma art. 71 a ust. 1 pkt 1) ubp została zastosowana błędnie i bezpodstawnie, gdyż nie doszło do jakiejkolwiek zmiany sposobu użytkowania lokali użytkowych [...], które jako rzeczy powstały na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że decyzja organu II instancji jest niewykonalna, gdyż nie wskazuje jakiej konkretnie części obiektu budowlanego - to jest jakich pomieszczeń obecnych lokali [...] - miałby dotyczyć przywrócenie do użytkowania w funkcji mieszkalnej. W toku postępowania nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych dowodów, przez co organy obu instancji nie dokonywały żadnych ustaleń w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca J. H. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku zlokalizowanego przy ul. [...], dz. nr [...], obręb [...], jedn. ewid. [...] w K., w zakresie lokalu mieszkalnego oznaczonego pierwotnie numerem [...], aktualnie oznaczonego numerem [...], usytuowanego na 3. kondygnacji przedmiotowego budynku, użytkowanych obecnie jako lokal o charakterze rozrywkowym (tzw. [...]), z związku ze zmianą jego sposobu użytkowania z lokalu mieszkalnego na lokal o charakterze rozrywkowym bez dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), zgodnie z którym:

"1. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:

1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.

2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

4. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części."

Przepis ten został wprowadzony przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888 z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 31 maja 2004 r. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 2004 r., przepisów art. 71a pr. bud. nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonanej przed 31 maja 2004 r. będzie miał zastosowanie tryb postępowania przewidziany w art. 71 ust. 3 pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. W związku z tym do likwidacji skutków tej samowoli odpowiednie zastosowanie będą miały przepisy art. 50 i 51 pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dni 25 lutego 2010 r., II SA/Ol 40/10, LEX nr 592428). W stanie prawnym, obowiązującym do 31 maja 2004 r., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia. W razie zmiany sposobu użytkowania bez pozwolenia odpowiednie zastosowanie miały przepisy art. 50, 51 i 57 ust. 7 pr. bud. Oznacza to, że właściwy organ powinien wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, a następnie na podstawie art. 51 pr. bud. zastosować środki mające na celu likwidację stwierdzonej samowoli. Obecnie, z uwagi na upływ czasu, do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanej bez pozwolenia przed 31 maja 2004 r., przede wszystkim odpowiednie zastosowanie będzie znajdował art. 51 ust. 5 oraz art. 57 ust. 7 pr. bud. – oczywiście w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2004 r. (tak:A. Despot-Mładanowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, art. 71(a).)

W niniejszej sprawie organ nie ustalił, w jakiej dacie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokali [...], a w konsekwencji nie jest jasne czy organ zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie przedmiotowe lokale zostały wyodrębnione postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. [...] z dnia 9 maja 2003 r. sygn. akt I Ns 501/92/S o zniesieniu współwłasności, tj. na rok przed wejściem w życie tego przepisu, a niezwłocznie po ich wyodrębnieniu (albo i wcześniej) mogły być już użytkowane na cele "niemieszkalne", w tym na prowadzenia rożnego rodzaju działalności gospodarczej. Uczestnik postępowania na rozprawie wskazał, że według jego wiedzy, zanim wynajął od skarżącej te pomieszczenia, było tam kino studyjne. Pierwotnie natomiast, najpewniej był to jednak lokal (lub lokale) mieszkalne, bo tak przedstawiała się najczęściej historyczna zabudowa ul. [...] w K. – lokale użytkowe w piwnicach, parterach i ewentualnie w oficynach kamienic oraz mieszkania na wyższych kondygnacjach kamienic frontowych.

Podkreślić należy, że rację ma organ, że samo wyodrębnienie samodzielnych lokali [...] na podstawie przywołanego wyżej postanowienia oraz wpis informujący o niemieszkalnym przeznaczeniu tych lokali do ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], nie przesądzają, że zmiana sposobu ich użytkowania została dokonana w sposób legalny. Odrębną kwestią jest bowiem ustalenie przez Sąd powszechny w postępowaniu o zniesienie współwłasności, że lokal jest lokalem samodzielnym (w tym przypadku niemieszkalnym), a czym innym jest legalna zmiana sposobu jego użytkowania, w drodze zachowania odpowiednich procedur przewidzianych w ustawie prawo budowlane, przed organami administracji publicznej.

Nawiązując do zarzutu naruszenia art. 365 Kpc, wskazać należy, że związanie wyrokiem sądu cywilnego oznacza brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Dotyczy to jednak tylko tych ustaleń faktycznych, które w związku z podstawą sporu stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia. Nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych między tymi samymi stronami, chociażby przedmiot tych spraw się różnił. Zakazane jest również prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności podważające ustalenia faktyczne zawarte w wiążącym orzeczeniu. (np. wyroki SN: z 20.01.2011 r., I UK 239/10, LEX nr 738532; z 20.05.2011 r., IV CSK 563/10, LEX nr 864020; z 7.04.2011 r., I PK 225/10, LEX nr 896456; z 5.10.2012 r., IV CSK 67/12, LEX nr 1231342; z 20.11.2014 r., V CSK 6/14, LEX nr 1604655; z 27.06.2014 r., V CSK 433/13, LEX nr 1514746; z 9.01.2019 r., I CSK 708/17, LEX nr 2618546; z 11.12.2018 r., II PK 237/17, LEX nr 2609156; z 20.04.2018 r., II CSK 404/17, LEX nr 2518197).

W niniejszej sprawie przedwczesne byłoby twierdzenie czy przepis ten został naruszony czy też nie, albowiem organ nie prowadził postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, jakimi przesłankami kierował się Sąd cywilny wydając przywoływane wyżej orzeczenie; czy w toku tego postępowania przedłożono do akt sprawy dokumenty istotne dla ustaleń w sprawie niniejszej np. inwentaryzację architektoniczną czy opis stanu istniejącego, opinię biegłego itp.; czy z dokumentów tych wynika jaki charakter miały wówczas te lokale - być może zostały wyodrębnione jako "niemieszkalne" bo nie spełniały warunków technicznych ani dla lokali mieszkalnych ani użytkowych. Jednoznacznego wyjaśnienia wymaga też, czy w istocie zmiana sposobu użytkowania dotyczy obu lokali: [...]. Z ksiąg wieczystych wynika, że jeden z lokali ([...]) ma powierzchnię 57,7 mkw, zaś drugi z nich ([...] ma powierzchnię 197,6 mkw- czyli hipotetycznie samodzielnie wystarczającą do prowadzenia różnego rodzaju działalności. Skoro są to lokale odrębne i samodzielne jak twierdzi i podkreśla skarżąca w ślad za wpisami w księgach wieczystych, to tak powinna przedstawiać się sytuacja faktyczna w budynku przy ul. [...] i powinna być z łatwością możliwa do zweryfikowania.

Zdaniem Sądu, przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego dla K. [...] sygn. akt I Ns 501/92/S, w tym w szczególności z uzasadnienia orzeczenia (jeśli zostało sporządzone) będzie pomocne dla ustalenia stanu faktycznego przez organ w niniejszej sprawie. Jeśli jednak z różnych względów przeprowadzenie tego dowodu nie byłoby możliwe (gdy np. nie zachowały się akta sprawy sądowej), to zgodnie z art. 75 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

W obecnym stanie sprawy, dopóki organ nie ustali daty zmiany sposobu użytkowania spornych lokali, a następnie jakie przepisy prawa materialnego winny mieć zastosowanie, wiążące określanie czy działalność prowadzona obecnie w lokalu polega na organizowaniu "[...]" czy "[...]" nie ma istotnego znaczenia, niemniej może mieć to znaczenie w ponownie prowadzonym postępowaniu i wówczas organ będzie obowiązany okoliczność tę wyjaśnić, czego do tej pory nie uczynił, choć skarżąca oferowała dowody w tym zakresie wskazując, że pokoje gier są otwarte a uczestnicy mogą je w każdym czasie, dowolnie przez siebie wybranym, opuścić.

Na koniec podkreślić należy, że jeśli organ uważa, że stan techniczny budynku lub jego części jest zły, to nic nie stoi na przeszkodzie prowadzenia postępowania w oparciu o art. 66 ustawy prawo budowlane, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Inne są bowiem istotne okoliczności stanu faktycznego, które należy ustalić legalizując zmianę sposobu użytkowania, a inne w celu ustalenia możliwości zastosowania art. 66 ustawy prawo budowlane.

Jeśli zaś chodzi o kwestie związane z bezpieczeństwem pożarowym przedmiotowych lokali, to właściwym organem w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych jest Państwowa Straż Pożarna. Zgodnie z kompetencjami, Komendant Miejski Państwowej w K., wydał na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej decyzję z dnia 6 stycznia 2019 r. w której zakazał eksploatacji jednego z pomieszczeń w lokalu znajdującym się przy ul. [...]. Decyzja ta znajduje się w aktach sprawy.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., w konsekwencji czego nie jest możliwe skontrolowanie, czy zastosowane zostały właściwe przepisy prawa materialnego. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzeczono jak pkt. I sentencji wyroku. O uchyleniu decyzji organu i Instancji orzeczono zna zasadzie art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).