Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1655/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Z treści przepisu art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1996 r., wynika, że przesłanka pozostawania bez pracy musi wystąpić w momencie rejestracji i w okresie 30 dni od tej chwili.

Jeżeli bezrobotny podjął w tym czasie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, to - bez względu na wysokość osiągniętego z tych tytułów wynagrodzenia lub dochodu - spowodowało wydanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego.

TEZY

Z treści przepisu art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1996 r., wynika, że przesłanka pozostawania bez pracy musi wystąpić w momencie rejestracji i w okresie 30 dni od tej chwili.

Jeżeli bezrobotny podjął w tym czasie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, to - bez względu na wysokość osiągniętego z tych tytułów wynagrodzenia lub dochodu - spowodowało wydanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego.


UZASADNIENIE

Jerzy D. w dniu 29 stycznia 1996 r. został zarejestrowany w Rejonowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 30 stycznia 1996 r.

Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w O. decyzją z dnia 23 sierpnia 1996 r. na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1 ze zm./ pozbawił Jerzego D. od dnia 5 sierpnia 1996 r. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

Jerzy Henryk D. wniósł odwołanie, jednakże Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z dnia 5 grudnia 1996 r. decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Inspektorzy Wojewódzkiego Urzędu Pracy z Wydziału Kontroli Legalności i Zatrudnienia w K. w okresie od 19 maja do 27 maja 1998 r. przeprowadzili kontrolę w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "T." w O., w wyniku której stwierdzili, że Jerzy D. podjął pracę zarobkową w ww. firmie w pierwszych 30 dniach od daty zarejestrowania się jako bezrobotny. Świadczy o tym umowa zlecenia zawarta w dniu 1 lutego 1996 r. pomiędzy Jerzym D. a ww. Przedsiębiorstwem, z której wynika, że zleceniobiorca zobowiązał się wymienić zawory w budynku OSM w terminie od 19 lutego do 1 marca 1996 r. za wynagrodzeniem 120 zł.

Powyższe zlecenie zostało wykonane a w dniu 5 marca 1996 r. Jerzemu D. wypłacono kwotę 100,80 zł.

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. postanowieniem z dnia 29 lipca 1998 r. na podstawie art. art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 149 par. 1 i art. 150 par. 1 Kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie pozbawienia Jerzego D. od dnia 5 sierpnia 1996 r. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku zakończone decyzją ostateczną z dnia 5 grudnia 1996 r.

Tenże Dyrektor decyzją z dnia 4 sierpnia 1998 r. na podstawie art. art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 13 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu po wznowieniu postępowania:

1. uchylił decyzję z dnia 5 grudnia 1996 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 23 sierpnia 1996 r. w przedmiocie pozbawienia Jerzego D. od dnia 5 sierpnia 1996 r. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku,

2. pozbawił Jerzego D. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku od 19 lutego 1996 r.

W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wedle art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1996 r. za bezrobotnego uznawano taką osobę, która m.in. nie była zatrudniona i nie wykonywała innej pracy zarobkowej; była zarejestrowana we właściwym RUP.

Stosownie do treści art. 26 ust. 1 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w okresie o którym mowa wyżej, bezrobotny zachowywał swój status oraz prawo do zasiłku, jeżeli po upływie co najmniej 30 dni od dnia zarejestrowania w RUP podjął m.in. pracę zarobkową i z tego tytułu uzyskał dochód w wysokości niższej od połowy najniższego wynagrodzenia. Podjęcie innej pracy zarobkowej przed upływem 30 dni od zarejestrowania się powodowało bezwzględną utratę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Za inną pracę zarobkową uważa się wykonywanie pracy m.in. na podstawie umowy zlecenia.

Nowe dowody, o których mowa wyżej, istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 5 grudnia 1996 r., nie były znane organom administracyjnym, przeto uchylono powyższą decyzję i rozstrzygnięto o istocie sprawy.

Jerzy D. wniósł odwołanie. Prezes Krajowego Urzędu Pracy decyzją z dnia 13 października 1998 r. utrzymał w mocy za skarżoną decyzję.

Z treści skargi do sądu na decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy wynika, że Jerzy D. wnosi o uchylenie jej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż do podjęcia pracy na podstawie umowy zlecenia zmusiły go trudne warunki materialne i rodzinne. Był przekonany, że działał zgodnie z przepisami prawa, skoro wynagrodzenie za tę pracę nie przekraczało połowy najniższego wynagrodzenia. Natomiast nie wiedział, że pracy tej nie może podjąć przed upływem 30 dni od daty zarejestrowania jako bezrobotny. Obecnie organy do spraw zatrudnienia żądają od niego zwrotu 1.493,80 zł, której z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie jest w stanie zwrócić.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić.

Art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy w brzmieniu, o którym mowa wyżej, zawierał definicję bezrobotnego wskazując na szereg przesłanek, ujętych w sposób pozytywny lub negatywny, których wystąpienie warunkowało możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Zasadniczo osobą bezrobotną mogła być osoba, która nie była zatrudniona i nie wykonywała innej pracy zarobkowej. Warunek ten należało stosować w kontekście art. 26 ust. 1 tej ustawy.

Z treści tego przepisu wynikało, że przesłanka pozostawania bez pracy musi wystąpić w momencie rejestracji i w okresie 30 dni od tej chwili.

Jeżeli bezrobotny podjął w tym czasie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, to - bez względu na wysokość osiągniętego z tych tytułów wynagrodzenia lub dochodu - spowodowało wydanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego. Przepis ten wskazywał bezrobotnym zainteresowanym zachowaniem swego statusu, aby w ciągu 30 dni po rejestracji nie przejawiali z własnej inicjatywy jakiejkolwiek aktywności w zakresie podejmowania pracy, nawet gdyby miała to być praca dorywcza, przynosząca niewielki dochód.

Z akt wynika, że skarżący przed upływem 30 dni od dnia rejestracji podjął "inną pracę zarobkową" na podstawie umowy zlecenia i z tego powodu uzyskał dochód, a zatem działaniem swoim naruszył postanowienia art. 26 ust. 1 cyt. ustawy, przez co utracił status bezrobotnego i prawo do zasiłku /art. 13 ust. 3 pkt 1/.

Dowód dotyczący tej okoliczności wyszedł na jaw w okresie od 19 do 27 maja 1998 r., a więc po upływie 19 miesięcy od dnia wydania decyzji z dnia 5 grudnia 1996 r. i stosownie do treści art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa stanowił on podstawę prawną wznowienia postępowania.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Co się zaś tyczy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to kwestia ta nie jest przedmiotem rozpoznania w tej sprawie administracyjnej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że kierownik RUP w O. wydał w tym zakresie odrębną decyzję.

Gdy decyzja ta stanie się ostateczna, to skarżący będzie mógł stosownie do treści art. 28 ust. 8 cyt. ustawy zwrócić się do kierownika Rejonowego Urzędu Pracy, który może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, lub po zasięgnięciu opinii rejonowej rady zatrudnienia, odstąpić od żądania zwrotu całości lub części nienależnie pobranego świadczenia.

Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.