Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3053/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132,  art. 112  ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek od niewypłaconego odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...]

po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] ustalającej odsetki ustawowe w wysokości [...] zł za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania za grunt zajęty pod publiczną drogę gminną - ulicę [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych

w terminie od dnia 18 marca 2011 roku do dnia 27 stycznia 2012 roku w kwocie

[...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. w wysokości [...] zł oraz zobowiązał do zapłaty powyższych świadczeń Gminę Miasta L.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta [...] ustalił odsetki za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną na kwotę [...] zł.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta L. złożył odwołanie od powyższej decyzji, natomiast w dniu [...] maja 2013 do Wojewody [...] wpłynęło ww. odwołanie wraz z aktami sprawy.

Na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Starosta Powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. ustalił odszkodowanie

w wysokości [...] zł. na rzecz A.P. i B. P. za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu ewid. [...],

o pow. [...] m2, zajętą pod publiczną drogę gminną - część ul. [...]w L.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L., Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

Prezydent Miasta L. wniósł skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dlatego też organ drugiej instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. na podstawie art. 9 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wstrzymał wykonanie powyższej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 1497/10) oddalił skargę Prezydenta Miasta L. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt I OSK 1176/11) oddalił skargę kasacyjną.

Zgodnie z decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Prezydent Miasta L. został zobowiązany do uiszczenia przedmiotowego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna.

A. P. wniósł do Sądu Rejonowego w L. pozew przeciwko Gminie Miasto L., w którym domagał się zapłaty na swoją rzecz [...] zł tytułem odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania w wysokości [...] zł

A.P. i B. P. za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną, gminną - część ul. [...] w L., ustalone decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

Sąd Rejonowy w L. I Wydział Cywilny w dniu [...] maja 2012 r. odrzucił pozew A. P. stwierdzając, iż obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnego, to również, zdaniem sądu, obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter (sygn. akt [...]).

W następstwie powyższego postanowienia Sądu Rejonowego w L. A.P. w dniu [...] czerwca 2012 r. złożył do Starosty [...] wniosek o wydanie decyzji w sprawie ustalenia odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu swojego wniosku stwierdził, iż organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę art. 61 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Strona postępowania zażądała ustalenia odsetek za okres od dnia

31 maja 2010 r. (ostateczna decyzja Wojewody [...] nr [...]) do dnia

[...] lipca 2010 tj. do dnia wydania przez Wojewodę [...] postanowienia

nr [...] wstrzymującego wykonanie przedmiotowej decyzji oraz za okres od dnia

2 marca 2011 r. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - do dnia 27 stycznia 2012 r. - dnia wypłaty odszkodowania.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Starosta [...]odmówił ustalenia odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

Wojewoda [...] w dniu [...] listopada 2012 r. decyzją nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia

[...] października 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ

I instancji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta [...] ustalił odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie kwoty główniej odszkodowania

w wysokości [...] zł, za okres od 03 marca 2011 r. do 27 stycznia 2012 r., które wynoszą [...] zł na rzecz A. P. oraz zobowiązał Gminę [...] do wypłaty ww. odsetek jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna.

Dnia [...] kwietnia 2013 r. do Starostwa [...] w ustawowo przepisanym terminie wpłynęło odwołanie Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w którym Prezydent Miasta [...] wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, alternatywnie o uchylenie tej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie/zwłokę na rzecz A. P., ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie Staroście [...] w trybie art. 138 § 2 k.p.a.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda podniósł, że nie budzi wątpliwości to,

iż problem ustalania odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania uregulowany jest przepisem art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje

się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Nie budzi również wątpliwości organu kwestia, iż art. 132 ww. ustawy powinien być stosowany w takich sytuacjach w całości. Błędem jest twierdzenie, że zastosowanie znajdą tylko uregulowania dotyczące stricte zasad i trybu ustalenia i wypłacania odszkodowania. Kwestia odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania uregulowane przepisem art. 132 ust. 2 jest nierozerwalnie związana z trybem i zasadami jego wypłaty, ponieważ uregulowany wprost w tym przepisie jest termin wypłaty odszkodowania, który zgodnie z art. 132 ust. 1 wynosi

14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, i jest wypłacane jednorazowo. Sprawa niniejsza nie posiada, więc, zdaniem organu, precedensowego charakteru, ponieważ kwestia stosowania do roszczeń o zapłatę odszkodowania należnego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U., Nr 133, poz. 872 ze zm. Art. 132 ust. 2 k.p.a.) jest tematem licznych orzeczeń sądowych (por. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2002 r. I CKN 636/00).

Dlatego też, roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U., Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie nosi znamion sprawy cywilnej, a sprawy administracyjnej, do której w drodze odesłania ustawowego, uregulowanego art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U.2010.102.651 j.t.), stosuje się jedynie odpowiednio przypisy k.c.

Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.c. dotyczy, w tym przypadku głównie stosowania art. 476,477 i 481 k.c.

Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. osoba uprawniona do odszkodowania może żądać odsetek za zwłokę w zapłacie, choćby nawet nie poniosła żadnej szkody i choćby zwłoka wynikała z okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto, w myśl art. 481 § 3 k.c. w razie zwłoki w zapłacie może żądać naprawienia szkody

na zasadach ogólnych. Z kolei, według art. 477 § 1 i 2 k.c., w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki, jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciło

dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

Zatem, zdaniem organu odwoławczego, zastosowanie przepisu art. 481 § 1 k.c. jest prawidłowe, a przepis powyższy stanowi właściwą podstawę prawną decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nie można więc twierdzić, iż zabrakło podstaw formalno-prawnych i merytorycznych do wydania przez Starostę [...] ww. decyzji w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż roszczenie zapłaty odsetek jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego z art. 5 k.c. ponieważ skorzystanie przez Gminę [...] z prawa wniesienia skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku WSA

w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r. stanowiło uzasadnienie do powstrzymania się dłużnika z wykonaniem zobowiązania, organ zwrócił uwagę, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt bądź czynność organu administracji nie wstrzymuje wykonania tego aktu bądź czynności. Od zasady tej ustawodawca wprowadził wyjątki. Normy je zawierające ujęte zostały w kolejnych paragrafach art. 61 p.p.s.a., w których opisano procedurę wstrzymania przez sąd wykonania aktu lub czynności oraz określono, jakie przesłanki muszą zostać spełnione, by sąd mógł uwzględnić wniosek

w tej sprawie.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.

do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny nastąpiło wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r.,

(sygn. akt I SA/Wa 1497/10) oddalającym skargę. W dniu tym upadło wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Oznacza to, zdaniem organu, że z chwilą wydania przez sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie przed tym sądem, to jest po merytorycznym rozpoznaniu skargi, przestaje obowiązywać postanowienie organu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania aktu bądź czynności organu administracji, i to bez względu, czy orzeczenie sądu ma cechę prawomocności, czy nie.

W związku z powyższym należało ustalić czy Prezydent Miasta L. wraz z skargą kasacyjną wniósł do NSA wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wskazują, iż w razie wniesienia skargi kasacyjnej

do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podmiot skarżący wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego ma prawo do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu

lub czynności organu administracji. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia

16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07), w postępowaniu kasacyjnym wszczętym

na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku

z art. 193 tej ustawy. Wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z analizy zebranego w sprawie materiału wynika, iż Prezydent Miasta L. nie złożył do NSA wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wraz ze skargą kasacyjną,

co skutkowało wykonalnością tej decyzji, ponieważ wniesienie skargi kasacyjnej

od nieprawomocnego wyroku WSA nie stanowi samo w sobie przyczyny prawnej usprawiedliwiającej powstrzymanie się dłużnika z wykonaniem zobowiązania.

Twierdzenie podniesione w odwołaniu, że orzeczenia nieprawomocne stron nie wiąże jest więc, zdaniem organu, niezasadne. Z uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005r. sygn. II OSK 1002/05 wynika bowiem, że "na skutek wydania wyroku oddalającego skargą upada wstrzymanie wykonania decyzji, o którym orzekł sąd pierwszej instancji uwzględniając wniosek skarżącego (art. 61 § 6), możliwe, zatem jest wykonanie decyzji, mimo że wyrok oddalający skargą jest nieprawomocny i wniesiona została skargę kasacyjna.

Dlatego też decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. odnosząca się do zapłaty odszkodowania na rzecz A. P. stała się wykonalna względem Gminy L. z dniem [...] marca 2011 r. tj. następnego dnia po ogłoszeniu ww. wyroku WSA.

Inną natomiast kwestią jest, zdaniem organu, moment, od którego można liczyć pozostawanie przez Gminę [...] w zwłoce w zapłacie odszkodowania na rzecz A. P. Odsetki za opóźnienie nie są bowiem należne za okres od dnia następnego po wydaniu wyroku WSA, lecz zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2010.102.651 j.t.) dopiero po upływie 14-dniowego terminu liczonego od dnia, w którym decyzja stała

się wykonalna tj. dnia następnego po dniu ogłoszenia wyroku WSA. Zatem zdaniem organu pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę [...] jest dzień

[...] marca 2011 r., natomiast ostatnim dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę [...] jest dzień 26 stycznia 2012 r. Dnia 27 stycznia 2012 r. nastąpiła bowiem zapłata odszkodowania, dlatego dnia tego nie można traktować jako kolejnego dnia zwłoki lub opóźnienia w zapłacie, za który należą się odsetki.

Jednoczenie organ zwraca uwagę, że należności waloryzacyjne oraz odsetki za opóźnienie w spłacie odszkodowania nie spełniają tej samej funkcji odszkodowawczej i przywołuje wyrok WSA w Białymstoku, (sygn. II SA/Bk 870/07).

Waloryzacja, w opinii tego sądu, oznacza "urealnienie już ustalonego

a niewypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników

(art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Dotyczy ona okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania. Zabezpiecza ona, interes ekonomiczny wierzyciela gwarantując mu, że mimo opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości". Natomiast odsetki za opóźnienie, zgodnie z opinią wyrażoną przez SN

w wyroku z dnia 13 października 1994 r. sygn. I CRN 121/94 pełnią różne funkcje,

a w szczególności funkcję kompensacyjną oraz, środka nacisku na dłużnika w kierunku terminowego spełnienia świadczenia pieniężnego przez wierzyciela." Jednocześnie, sądy zgodnie twierdzą, że waloryzacja nie wyklucza zapłaty odsetek od daty ustalenia odszkodowania do daty jego zapłaty (por. wyrok SN z dnia 16 września 1993 r.

sygn. I PRN 70/93).

Natomiast z tego powodu, iż roszczenia wynikające z decyzji administracyjnej mogą być dochodzone w każdym czasie, zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez A. P. jest także, zdaniem organu, niesłuszny. Odwołanie do przepisów k.c. zawarte w art. 132 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnosi

się jedynie do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania. Odesłanie

nie obejmuje natomiast swoim zakresem przepisów k.c. odnoszących się do kwestii przedawnienia roszczeń okresowych, jakimi są odsetki. Potwierdzeniem takiego rozumienia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jest postanowienie NSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. I OSK 232/12.

Jak sąd wskazał, przepisy k.c. należy stosować w tym przypadku odpowiednio

a nie wprost, wraz ze wszystkimi regulacjami dotyczącymi odsetek znajdującymi się

w k.c. Zarzut przedawnienia roszczeń jest więc niesłuszny, bo zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 25 czerwca 1999 r. sygn. IV SA 1118/97, wszelkie roszczenia wypływające

z faktu ustalenia na podstawie decyzji administracyjnej odszkodowania, nie ulegają przedawnieniu.

Wojewoda [...], uznając, iż w decyzji nr [...] z dnia

[...] kwietnia 2013 r. Starosta [...] niewłaściwie zinterpretował stan faktyczny

i prawny w przedmiotowej sprawie poprzez błędne określenie daty wymagalności roszczenia tj. wypłaty odszkodowania, musi to skutkować jej eliminacją z obrotu prawnego. Jednak z uwagi na zebrany cały materiał dowodowy nie zachodzi, zdaniem organu, potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Dlatego też zgodnie z art. 136 k.p.a., Wojewoda [...] postanowił w badanej sprawie orzec co do istoty.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i poczynione przez organy obu instancji ustalenia, organ odwoławczy uznał, iż datą wymagalności odszkodowania ustalonego przez Starostę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. za grunt zajęty pod ulicę [...] w L. na rzecz A. P., jest dzień następny po dniu wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1497/10 w niniejszej sprawie, tj. 3 marca 2011 r., a ze względu na zapis punktu [...] decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., ustalone odszkodowanie należy wypłacić

w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Dlatego też odsetki za nieterminowe uregulowanie odszkodowania ustalił od dnia 18 marca 2011 r. do dnia uiszczenia odszkodowania przez Prezydenta Miasta L.

tj. [...] stycznia 2012 r. w wysokości [...] zł., które Gmina Miasto L. zobowiązana była uiścić w terminie 14 dni od otrzymania decyzji Wojewody

na rachunek bankowy wskazany przez A. P.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. skargę

do WSA w Warszawie złożyła Gmina Miejska L. zarzucając jej:

1) naruszenie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez uznanie,

że sprawa dochodzenia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. N r 133, poz. 872 ze zm.) nie posiada cywilnego charakteru i właściwą jest droga postępowania administracyjnego;

2) naruszenie art. 104 par 1, art, 107 par. 1 i art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) poprzez wydanie decyzji Wojewody [...] nr [...] bez podstawy prawnej z uwagi na charakter cywilny przedmiotowego postępowania

o dochodzenie roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. N r 133, poz. 872 ze zm.);

3) naruszenie art. 168 par. 1 w zw. z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r.

poz. 270) poprzez uznanie, że Gmina L. pozostała w opóźnieniu z zapłatą odszkodowania do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r. ( sygn. akt I SA/Wa 1497/10), co nastąpiło w dacie 24 stycznia 2012 r.;

4) naruszenie art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez uznanie,

że odwołanie do przepisów kodeksu cywilnego nie odnosi się do kwestii przedawnienia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania;

5) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i wniosła o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji.

W obszernym uzasadnieniu rozszerzono i uzasadniono zarzuty skargi stwierdzając w konkluzji, że Wojewoda [...] w swojej decyzji nie wykazał, aby Gmina L. dopuściła się zwłoki w zapłacie odszkodowania wnioskodawcy. Nie można też mówić, zdaniem skarżącej, o opóźnieniu w zapłacie za okres jaki arbitralnie i w oderwaniu od realiów sprawy przyjął Wojewoda [...]. Organ, pomimo podnoszenia tych kwestii przez Gminę L., w ogóle nie wziął pod uwagę ani nie rozpatrzył w sposób merytoryczny i bezstronny także dodatkowych okoliczności.

Zdaniem skarżącej jest bezsporne, że Gmina L. podjęła czynności w celu zapłaty odszkodowania na rzecz uprawnionego niezwłocznie po prawomocnym zakończeniu postępowań skargowych przed sądami administracyjnymi (vide: prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., które skarżąca otrzymała w dniu 3 marca 2012 r.

Do wypłaty odszkodowania na rzecz wnioskodawcy doszło zaś odpowiednio

w dniu 27 stycznia 2012r. wyłącznie z przyczyn za które odpowiedzialność ponosi

on sam, co stanowi okoliczność, za którą dłużnik Gmina L. - Urząd Miasta L. odpowiedzialności nie ponosi. Ostatecznie w dniu 27 stycznia 2012 r. wierzyciel wskazał rachunek bankowy do dokonania wpłaty przez Gminę odszkodowania.

Gmina L. zareagowała niezwłocznie dokonując przelewu środków

na rzecz wierzyciela w dniu 27 stycznia 2012r. Te właśnie okoliczności wyczerpują znamiona zwłoki wierzyciela w przyjęciu świadczenia, za co Gmina L.

nie powinna ponosić skutków obciążających finanse publiczne, którymi dysponuje

w interesie całej wspólnoty mieszkańców tworzących Gminę L.

Roszczeniu w tym zakresie Gmina L. stawia także zarzut niezgodności z zasadami współżycia społecznego z art. 5 kodeksu cywilnego.

Skarżąca podnosi, że zainteresowany uzyskał rekompensatę finansową

w kwocie [...] zł. uwzględniającą upływ czasu pomiędzy wydaniem decyzji

o ustaleniu odszkodowania a datą jego wypłaty w postaci waloryzacji odszkodowania, ustalonej decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2012.

Waloryzacja zaś, służy, zdaniem skarżącej, przywróceniu ekonomicznego znaczenia odszkodowania na dzień jego zapłaty.

Odsetki pełnią, zdaniem skarżącej, także rolę waloryzacyjną ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 25.07.2002r., sygn. akt III CKN 1331/00 ). Przyjmuje się bowiem, że część stopy procentowej odsetek ustawowych ma na celu wyrównanie spadku wartości i siły nabywczej pieniądza ( chodzi tu o tę część, która odpowiada wskaźnikom inflacji). Funkcja waloryzacyjna stanowi bowiem element funkcji odszkodowawczej.

Na gruncie prawa cywilnego jest bowiem niesporne, że roszczenia odszkodowawcze nie mogą przekraczać wysokości ogólnej szkody majątkowej doznanej przez wierzyciela zaś w ich w poczet zalicza się wszelkie należności, które

tę szkodę zaspokajają a więc zarówno należności waloryzacyjne jak i odsetki

za opóźnienie zwłokę które nie mogą się jednak dublować gdyż pełnią tę samą funkcję odszkodowawczą.

Nieuwzględnienie powyższych okoliczności przez Wojewodę [...] stanowi, zdaniem skarżącej, nie tylko naruszenie zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. ale także dyrektywy ogólnej z art. 7 k.p.a. nakazującej działanie praworządne z uwzględnieniem nie tylko słusznego interesu obywateli ale i interesu społecznego.

W celu ochrony słusznych interesów majątkowych Gminy L., skarżąca podniosła, że na podstawie art. 117 § 2 k.c. w związku z art. 118 k.c. także zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez A. P. Nie jest trafny

jej zdaniem, pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...],

że roszczenia wynikające z decyzji administracyjnej nie przedawniają się.

Jest bowiem niesporne, że odsetki z tytułu opóźnienia mają charakter świadczeń okresowych a więc w myśl art. 118 k.c. przedawniają się z upływem 3 lat (vide: uchwała 7 sędziów SN z 26.01.2005r., sygn. akt 111 CZP 42/04; podobnie wyrok SN

z 17.02.2005r, sygn. akt IV CK 579/04; wyrok SN z 07.06.200l r., sygn. akt III CKN 369/00).

Przy tym odsetki należne są za każdy dzień opóźnienia, a roszczenie nie staje się wymagalne osobno w każdym dniu opóźnienia i przedawnia się osobno na każdy dzień opóźnienia wraz z upływem trzyletnich terminów liczonych od dnia wymagalności ( vide: uchwała SN z 05.04.1991r., sygn. akt III CZP 21/91 ).

Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji, wbrew wymogom z art. 107 k.p.a. nie zawiera żadnego uzasadnienia prawnego, ani faktycznego co do wskazania metody, przyjętych współczynników ( wskaźników ) i rachunkowego sposobu obliczenia kwoty należnych zdaniem Wojewody [...] odsetek za zwłokę.

Wszystkie te wadliwości decyzji Starosty powodują, zdaniem skarżącej, że nie może się ona ostać w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 271) sądy te sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpoznając przedmiotową sprawę z uwzględnieniem tych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do rozważania dwóch kwestii, a mianowicie ustalenia, w jakim trybie administracyjnym czy cywilnoprawnym należy dochodzić odsetek za zwlokę w wypłacie odszkodowania oraz ustalenia początkowej daty wypłaty należnego odszkodowania A. P.

i B. P. za nieruchomość oznaczoną, jako działka ewidencyjna

nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m² zajętej pod drogę publiczną część ulicy [...] w L.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że sprawa o odsetki za opóźnienie lub zwłokę w zapłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 132 ustawy o gospodarce gruntami ustalonego przez organ w decyzji administracyjnej ma charakter sprawy administracyjnej rozstrzyganej poprzez wydanie decyzji administracyjnej

(por. wyroki NSA II SA/Łd 96/10, I OSK 1040/07, I OSK 1307/09, I OSK 232/12).

W reprezentatywnym dla tego zagadnienia wyroku z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 525/05 (LEX nr 198159) NSA stwierdził, że w art. 132 u.g.n. uregulowano wyczerpująco i jednoznacznie kwestię wypłaty odszkodowania

za wywłaszczoną nieruchomość w drodze decyzji administracyjnej oraz skutki zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie, wskazując, że stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (ust. 2). Zdaniem tego Sądu, nie można podzielić stanowiska, że odesłanie do stosowania odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego oznacza samo przez się, że sprawę o roszczenie o odsetki powstałe w związku

ze stosunkiem administracyjnoprawnym należy każdorazowo uważać za sprawę

o charakterze cywilnoprawnym. NSA uznał, że jeżeli chodzi o wywłaszczenie nieruchomości (a taki skutek wywiera także decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną), to stwarza ono stosunek prawny o cechach wyraźnie administracyjnych, bowiem polega na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości (art. 112

ust. 1 ugn.). Jest przykładem nierówności stron stosunku prawnego i działania władczego organu administracji. Wywłaszczenie nieruchomości następuje

za odszkodowaniem. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacaniu tego odszkodowania, jest roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest wszak pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro, zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Zdaniem NSA zawarte w art. 132 ust. 2 u.g.n. odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego

nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie

na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w tym kodeksie na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej. NSA podkreślił, że załatwienie sprawy odsetek w drodze decyzji administracyjnej nie oznacza pozbawienia strony prawa do sądu. Prawo to będzie realizowała przed sądem administracyjnym. Tym samym

nie są naruszone podstawowe prawa jednostki, stanowiące konstytucyjną gwarancję

jej praw i wolności.

Skład orzekający w niniejszej sprawie zaprezentowany wyżej pogląd i powołaną przez NSA argumentację w pełni podziela.

Pogląd taki podzielił również Sąd Rejonowy w L. I Wydział Cywilny, który odrzucił pozew A. P. przeciwko Gminie Miastu L.

o zapłatę odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, podnosząc iż skoro obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter (sygn. akt. [...]). Dlatego także ten zarzut skargi należy uznać za niezasadny.

Sąd podziela także stanowisko organu, iż z dniem wydania wyroku przez sąd administracyjny, co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło w dniu 2 marca 2011 r.

(sygn. akt I SA/Wa 1947/10), upadło postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] dokonane postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Zgodnie, bowiem z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonanie aktu lub czynności upada po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Zatem organ, który wniósł skargę kasacyjną, jeśli był zainteresowany dalszym wstrzymaniem wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie powinien złożyć nowy wniosek do NSA o wstrzymanie jej wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Stanowisko o dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę potwierdza uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07).

W materiale dokumentującym znajdującym się w aktach przedmiotowej sprawy brak jest takiego wniosku Prezydenta Miasta L. Oznacza to, że z dniem

[...] marca 2011 r., decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. stała się wykonalna z dniem 3 marca 2011 r. Sąd zwraca uwagę, że właściwe określenie początkowej daty wymagalności roszczenia o odsetki ma istotne znaczenie dla kwestii ustalenia wysokości tych odsetek.

Zdaniem Sądu Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął, iż datę tę należy liczyć od dnia 18 marca 2011 r. (wyrok sądu 2 marca 2011 r. + 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stała się wykonalna tj. dnia następnego po ogłoszeniu wyroku przez sąd pierwszej instancji). Zatem pierwszym dniem pozostawienia w zwłoce przez Gminę Miejską L. jest [...] marca 2011 r., a ostatnim dniem 26 stycznia 2012 r. (w dniu 27.01.2012 r. nastąpiła wypłata odszkodowania).

Sąd podzielił także stanowisko organu, że waloryzacja kwoty odszkodowania oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie odszkodowania nie pełnią takiej samej funkcji.

Sąd orzekając w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte

w wyroku WSA w Białymstoku, (sygn. akt I SA/Bk 870/07), na który powołuje się też organ, że waloryzacja to "urealnienie już ustalonego a niewypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników (art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Dotyczy ona okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania. Zabezpiecza

ona, interes ekonomiczny wierzyciela gwarantując mu, że mimo opóźnienia

w zapłacie odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości". Natomiast odsetki

za opóźnienie, zgodnie z opinią wyrażoną przez SN w wyroku z dnia

13 października 1994 r. sygn. I CRN 121/94 "pełnią rożne funkcje, a w szczególności funkcję kompensacyjną oraz środka nacisku na dłużnika w kierunku terminowego spełnienia świadczenia pieniężnego przez wierzyciela". Jednocześnie, sądy zgodnie twierdzą, że waloryzacja nie wyklucza zapłaty odsetek od daty ustalenia odszkodowania do daty jego zapłaty (por. wyrok SN z dnia 16 września 1993 r.

sygn. I PRN 70/93).

Dlatego też zarzuty skargi dotyczące powyższej kwestii Sąd uznał

za niezasadne.

Także zarzut skargi dotyczący przedawnienia roszczeń o odsetki dochodzone przez A. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Odwołanie do przepisów k.c. zawarte w art. 132 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnosi się, bowiem jedynie do skutków zwłoki lub opóźnienia

w zapłacie odszkodowania. Odesłanie nie obejmuje natomiast swoim zakresem przepisów k.c. odnoszących się do kwestii przedawnienia roszczeń okresowych, jakimi są odsetki.

Przepisy k.c. należy stosować w tym przypadku odpowiednio, a nie wprost, wraz ze wszystkimi regulacjami dotyczącymi odsetek znajdującymi się w k.c. Zarzut przedawnienia roszczeń jest więc niesłuszny, bo zgodnie z wyrokiem NSA z dnia

25 czerwca 1999 r. sygn. IV SA 1118/97, wszelkie roszczenia wypływające z faktu ustalenia na podstawie decyzji administracyjnej odszkodowania, nie ulegają przedawnieniu.

Słusznie także, zdaniem Sądu, organ odwoławczy postąpił eliminując z obrotu prawnego decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]

z powodu błędnego określenia w niej daty wymagalności wypłaty odszkodowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz orzekając, co do istoty na podstawie art. 136 k.p.a.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ

art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny, rozpatrzył wszystkie istotne aspekty rozpoznawanej sprawy oraz właściwie uzasadnił swoją decyzję.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.