Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 777/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4, art. 106 § 3, art. 200, art. 205 § 2 i art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 80, art. 7b
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: § 13v ust. 1 pkt 1-3, § 13c
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 10a ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk- Gawęcka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w . Z z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego W.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Dyrektor ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu d. z siedzibą w Z. (dalej: "Kierownik ARiMR") z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu – W. S., w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256); dalej: "k.p.a." w związku z § 13v ust. 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm.); dalej: "rozporządzenie RM" , w związku z art. 3 ust. 2 pkt. 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.); dalej: "u.u.r.".

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 26 listopada 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynął wniosek strony o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego. przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Strona we wniosku wskazała, że wnioskuje o pomoc publiczną. Wnioskodawca złożył protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie dokonanego 8 sierpnia 2019 r. i sporządzony 4 listopada 2019 r. przez komisję powołaną przez Wojewodę Z. oraz oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie.

Kierownik ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie do braku wystąpienia suszy na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi strona wskazała, że nie wyraża zgody na zmianę protokołu komisji.

Wymienioną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Kierownik ARiMR odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy, ponieważ oszacowane straty w uprawie rolnika nie mogły zostać uznane za straty wywołane suszą. Organ zwrócił uwagę, że szkody spowodowane przez suszę ustala się w oparciu o wartości klimatycznego bilansu wodnego, które publikowane są na podstawie art. 3 ust. 4 i 5 u.u.r.. Organ wskazał na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb z dnia 11 kwietnia 2019 r. - Dz.U. z 2019 r. poz. 739) oraz na obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. w sprawie klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od 1 sierpnia 2019 do dnia 30 września 2019 r. (Dz. Urz. MRiRW z 2019 r. poz. 84). Decydujące są tu dane przekazane przez Instytut Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach.

Dyrektor ARiMR stwierdził, że wniesione przez stronę odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że sporny grunt strony zlokalizowany jest w powiecie d. , gminie D. P., obrębie R., a strona zadeklarowała na nim rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (UZ) (działki ewidencyjne nr [...]). Użytki zielone uznaje się za rośliny o analogicznych wymaganiach wodnych co zboża ozime i jare. Część działki nr [...] znajduje się na obszarach nieklasyfikowanych do kategorii gleb, a część działki zostało przez lUNG zakwalifikowane do kategorii gleb II.

Na podstawie danych lUNG - Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach organ stwierdził, że na działce strony (kategoria gleby II oraz nieklasyfikowana) nie stwierdzono w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września 2019 r. spadku klimatycznego bilansu wodnego (KBW) poniżej wartości określonej dla zboża ozimego i jarego. W gminie D. P. stwierdzono jedynie wystąpienie suszy na glebach kategorii I na zbożach ozimych w miesiącach lipiec-sierpień oraz zbożach jarych w miesiącach maj-sierpień. W związku z tym organ zobowiązany był odmówić mocy dowodowej protokołowi szacowania szkód, który stanowi załącznik do wniosku o przyznanie pomocy. Stwierdzone przez komisję powołaną przez wojewodę straty na terenie gospodarstwa strony, nie mogły zostać uznane za straty spowodowane suszą. ARiMR przyznaje pomoc na podstawie prawidłowo sporządzonych przez komisję protokołów, jednak organ odrzucił protokół szacowania suszy, ponieważ komisja oszacowała straty z pominięciem ustawowej definicji suszy.

Według Dyrektora ARiMR organ I instancji prawidłowo odniósł się tylko do działki, na której nie wystąpiło zjawisko suszy, a dysponując nieprawidłowo sporządzonym protokołem z oszacowania strat, nie mógł zaakceptować go tylko w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ odrzucił cały dokument urzędowy. Jeżeli strona przedłożyłaby poprawiony przez komisję protokół z szacowania (co miało miejsce wśród innych rolników) otrzymałaby wsparcie do działki ewidencyjnej nr [...], ponieważ Kierownik Biura Powiatowego mógłby oprzeć się na protokole z szacowania strat.

Dyrektor ARiMR nie podzielił również pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora ARiMR, zarzucając:

1. naruszenie § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie są spełnione warunki niezbędne do przyznania pomocy, podczas gdy skarżący je faktycznie spełnił i uznanie przez organ wskazanych w tych przepisach dokumentów i informacji, załączonych przez skarżącego do wniosku, za niewystarczające do wydania pozytywnej decyzji, a jednocześnie uznanie innych dokumentów i informacji, niewskazanych w przedmiotowych przepisach, za kluczowe i decydujące w sprawie;

2. naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz art. 3 ust. 5 u.u.r. poprzez ich błędne zastosowanie;

3. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2019 r. w sprawie klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, poprzez ich błędne zastosowanie i dowolne zastosowanie analogii w zakresie wymagań wodnych poszczególnych gatunków roślin uprawnych;

4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez ocenę materiału dowodowego w sprawie w sposób wybiórczy, bez ustalenia czynników, które obniżają wartość lub pozbawiają mocy dowodowej lub wiarygodności dowodu w postaci Protokołu szkodowego, pominięcie faktów mających istotne znaczenie, w tym nieuwzględnienie Protokołu o wystąpieniu suszy sporządzonego przez Wojewodę Z., będącego podstawowym dowodem w sprawie oraz nieustaleniu w toku postępowania, w sposób prawidłowy, wymagań bilansu wodnego dla upraw, które rzeczywiście znajdują się na działkach skarżącej, a nie upraw "analogicznych" oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów;

5. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej i niekierowanie się zasadą równego traktowania, rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w sposób istotnie różny od wniosków innych producentów rolnych, w sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym; zastosowanie pozaprawnych kryteriów do odmowy udzielenia pomocy;

6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, w szczególności dotyczącego podstaw i przyczyn przyjęcia przez organ, że użytki zielone mają analogiczne wymagania wodne co zboża jare i ozime oraz poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej zgłoszonych we wniosku o pomoc finansową z tytułu wystąpienia suszy upraw, na powierzchni 59,35 ha;

7. naruszenie art. 76 § 3 k.p.a poprzez zakwestionowanie przez organ dokumentu urzędowego, sporządzonego przez Komisję do spraw szacowania szkód, powołaną przez Wojewodę Z., bez przeprowadzenia dowodu przeciwko temu dokumentowi i bez podstawy prawnej dającej organowi - ARiMR uprawnienie do przeprowadzania takiego dowodu i wynikające z zakresu jego kompetencji;

8. naruszenie art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez organ i jego dyskryminację.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; uchylenie poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji Kierownika ARiMR; przeprowadzenie wnioskowanych dowodów; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący wniósł również o zobowiązanie przez sąd Kierownika ARiMR do złożenia decyzji przyznających pomoc finansową z tytułu wystąpienia w 2019 r. suszy oraz załączonych do wniosków o pomoc finansową Protokołów Komisji ds. szacowania strat wymienionych producentów rolnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 30 listopada 2020 r. skarżący podtrzymał i częściowo rozbudował uzasadnienie zarzutów.

2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej, w skrócie: "p.p.s.a."), oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Spór w sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy administracji i producenta rolnego możliwości przyznania pomocy finansowej w związku z powstaniem w jego gospodarstwie rolnym szkody w wyniku wystąpienia w 2019 r. suszy.

Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy, organy wskazały, że na części powierzchni wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i zgłoszonych do przyznania pomocy w 2019 r. nie powstała susza w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r., do której to odsyła § 13v ust. 1 rozporządzenia RM. Z kolei według skarżącego organy niezasadnie odmówiły mocy dowodowej załączonemu przez niego do wniosku protokołowi komisji powołanej przez wojewodę, która dokonała szacowania szkód w jego gospodarstwie rolnym. Skarżący został w ten sposób pozbawiony pomocy, która jest dla jego gospodarstwa niezbędna.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej rolnikom, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno w aktach prawa krajowego jak i w akrach prawa unijnego. Tym samym, określenie warunków koniecznych, których spełnienie jest niezbędne przy ubieganiu się o przyznanie pomocy z tego tytułu, wymaga odwołania się do obu rodzajów aktów prawnych.

Jak wynika z art. 4 i n. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.

Zgodnie z brzmieniem § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia RM, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych, i na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy oraz jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L.193.1); dalej: "rozporządzenie nr 702/2014".

Stosownie także do § 13v ust. 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze; dalej: "rozporządzenie nr 1408/2013", oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.

Zgodnie natomiast z § 13v ust. 4 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W § 13v ust. 5 rozporządzenia wskazane zostały wymogi, jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego odwołuje się przytoczony § 13v ust. 2 rozporządzenia RM niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej..

Z kolei wskazana w § 13v ust. 1 pkt 2 szkoda spowodowana suszą, zgodnie z art. 3 ust. pkt 10 u.u.r., to szkoda spowodowana wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych w tym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 u.u.r., z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej (BiP) urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez IUNP - Państwowy Instytut Badawczy (w Puławach).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że suszą w rozumieniu u.u.r. jest tylko stan ustalony na podstawie danych IUNP (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 listopada 2010 r. V CSK 265/10 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2019 r. I GSK 2347/18, z 28 sierpnia 2019 r. I GSK 1244/18).

Podsumowując, stosownie do przywołanych przepisów i powołanego orzecznictwa pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014);

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia RM w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.);

3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia RM z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4-6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia).

Należy podkreślić, że z żadnej regulacji nie wynika, iż - aby producent mógł uzyskać pomoc - susza powinna wystąpić w całości jego gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie, wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego, ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła.

Rozwijając wymieniony powyżej warunek 2, godzi się zauważyć, że stanowi on odwołanie do obiektywnego kryterium obowiązującego dla poszczególnych gatunków upraw i gleb na określonym terenie. W rozpoznawanej sprawie zgłoszoną uprawą były m.in. znajdujące się na działce nr [...] rośliny pastewne z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) - UZ, trawy w uprawie polowej na zielonkę (UZ) o łącznej powierzchni 9,67 ha. Dla takich uprawy nie jest prowadzony monitoring suszy. Celem umożliwienia producentowi przyznania pomocy organy przyjęły analogię do uznanych za najbardziej zbliżone pod względem wymagań glebowych i systemu korzeniowego upraw – zbóż jarych i ozimych. W ocenie sądu działanie takie należy uznać za podjęte w interesie producenta. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w gminie D. P. stwierdzono wystąpienie suszy na zbożach ozimych (lipiec-sierpień) oraz jarych (maj-sierpień), tyle że na innej kategorii gleb. Wobec braku wystąpienia suszy w gminie D. P. na glebach o kategorii II i nieklasyfikowanych, ocena zastosowanej przez organy analogii pozostaje jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, a istotne jest to, że organ miał podstawy do zakwestionowania prawidłowości protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnika.

W odniesieniu do pozostałych zadeklarowanych powierzchni organ nie kwestionował, że w dowolnym okresie raportowania susza wystąpiła, tym samym należy uznać, że wobec tych działek zostały spełnione wymienione warunki przyznania pomocy.

Postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Dokonując oceny dowodów w rozpoznawanej sprawie, organy uznały za niewiarygodny w całości protokół komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego. Tymczasem z art. 80 k.p.a. wynika, że - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - organ ocenia, czy udowodniona została konkretna okoliczność. W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był uznać za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na działce o nr [...] w zakresie łącznej powierzchni 9,67 ha. Jednak wystąpienie suszy na pozostałej zadeklarowanej powierzchni zostało prawidłowo wykazane i nie było przez organ kwestionowane.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w żadnej procedurze, czy to regulującej postępowanie administracyjne, postępowanie karne, czy też cywilne nie ma przepisów, które uniemożliwiałyby uznanie za wiarygodny dowód w części. Zarówno dowód w postaci zeznań świadka, strony, czy dokumentu może w części nie zasługiwać na danie mu wiary, a w części może to być dowód wiarygodny.

W rozpoznawanej sprawie zatem za nieprawidłowe i sprzeczne z cytowanym przepisem art. 80 k.p.a. należy uznać stanowisko organów uznające protokół komisji za niewiarygodny w całości. Organy powinny były wykazać i uznać, że zjawisko suszy nie wystąpiło na zakwestionowanym gruncie, natomiast na pozostałych powierzchniach zjawisko takie wystąpiło.

Stosownie do art. 7b k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten reguluje zasadę współdziałania organów administracji publicznej i nakłada na te organy obowiązek współdziałania w takim zakresie, jaki jest niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jeżeli zatem do wyjaśnienia konkretnej sprawy niezbędne jest podjęcia przez organy administracji publicznej współdziałania, to organy współdziałanie to co do zasady powinny podjąć, chyba że interes społeczny lub interes obywateli stoją takiemu współdziałaniu na przeszkodzie, bądź podjęcie współdziałania wiązałoby się z koniecznością użycia nadmiernych środków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ I instancji zapoznał się z treścią protokołu komisji ds. szacowania szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy ze względu na to, że na części zadeklarowanych powierzchni zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości. Organ I instancji w rozpoznawanej sprawie taką współpracę podjął, gdyż wystosował pismo z 12 marca 2020 r. do Wojewody Z. oraz przewodniczącego komisji o weryfikację dostarczonego przez skarżącego protokołu, jednak poprzestał na przesłanej informacji, że protokoły, z którymi zgłaszają się rolnicy, są weryfikowane i poprawiane.

Wcześniej organ wystosował do strony pismo z 24 lutego 2020 r., w którym wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, ponieważ szkody powstałe na wymienionych działkach nie spełniają definicji suszy. Organ jednak nie wskazał w sposób czytelny dla strony, że oczekuje od niej przedłożenia zmienionego protokołu komisji, zaś w decyzji stwierdził, że strona miała możliwość wystąpienia do komisji o zmianę protokołu szacowania szkód. Treść uzasadnienia decyzji zatem sugeruje, że gdyby producent rolny przedłożył "poprawiony" protokół szacowania szkód, wówczas pomoc zostałaby jemu przyznana. Takie postępowanie organów - w ocenie sądu - nie zasługuje na aprobatę, bowiem dążąc do prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy powinny - zgodnie z zasadą wynikającą z przywołanego art. 7b k.p.a. - podjąć realną, a nie pozorną współpracę z komisją celem uzyskania prawidłowego protokołu szacowania szkód. O ile natomiast intencją organu przy formułowaniu zobowiązania z 24 lutego 2020 r. było uzyskanie przez producenta takiego poprawionego protokołu, to zobowiązanie to powinno być w sposób jasny i precyzyjny sformułowane wraz ze wskazaniem konkretnego rygoru, jeżeli strona nie przedstawi żądanego dokumentu. Tymczasem organ wskazał jedynie, że niezłożenie wyjaśnień we wskazanym terminie będzie miało wpływ na podjęcie decyzji w sprawie przyznania płatności. Ponadto, jak wyżej wskazano, Sąd za nieprawidłowe uznaje stanowisko organów o konieczności odrzucenia protokołu komisji w całości w przypadku, kiedy organ kwestionuje jego zapisy jedynie w \(mniejszej) części.

Dodatkowo wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy określone są w regulacjach, które są organom znane, tj. w art. 25 rozporządzenia nr 702/2014, a także w wytycznych z 20 maja 2019 r. dla komisji powołanych przez Wojewodę Z. dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, aby organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wzięły pod uwagę przedstawione zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu w postaci protokołu komisji, podjęły realną współpracę z komisją i następnie wydały rozstrzygnięcie z jego uwzględnieniem.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Dokument prywatny, tj. fragment publikacji Studia i Raporty lUNG-PIB nr 47(1), opracowanie pod tytułem "Gospodarowanie wodą w rolnictwie" autorstwa prof. dr hab. Jana Kusia, na tym etapie sprawy był zbędny, bowiem sąd nie oceniał - jako przedwczesną – okoliczność, czy zapotrzebowanie na wodę traw (UZ) oraz roślin pastewnych (UZ) pozostaje analogiczne do zapotrzebowania na wodę zbóż jarych i ozimych. Przeprowadzenie dowodu z zestawienia decyzji Agencji dotyczących przyznania pomocy finansowej producentom rolnym posiadającym działki sąsiadujące z działkami skarżącego nie byłoby przydatne dla wyjaśnienia, czy na działkach skarżącego wystąpiła także susza. Dowód z przesłuchania świadków należało oddalić jako niedopuszczalny.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł pobrany na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).