Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1362/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 235 par. 2 (2)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski NSA Robert Sawuła Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r.. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 654/13 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2013 r. [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] sp. z o.o. w Z. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

D. S. pracowała od dnia 28 czerwca 1977 r. w [...] sp. z o.o. na stanowiskach pracy: praser, monter, praca nakładcza, monter – praser (w tym okresie od 9 października 1982 r. do 25 października 1989 r. oraz od 13 maja 1991 r. do 15 maja 1994 r. korzystała z urlopu wychowawczego). Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego i jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie w części, w jakiej odnosiło się ono do choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego, gdyż nie nastąpiło formalne wszczęcie postępowania w tym zakresie.

Na skutek zgłoszenia przez D. S. podejrzenia choroby zawodowej organ wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej: zespołu cieśni nadgarstka lewego.

Organ wskazując na orzeczenie lekarskie z dnia 7 maja 2012 r. Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu stwierdził, iż w tymże orzeczeniu rozpoznano u D. S. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka obustronny, wymienioną w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 – zwanego dalej rozporządzeniem). Jak wyjaśnił ww. Ośrodek z wywiadu zawodowego wynika, że pacjentka pracuje nadal od 1977 r. w [...] sp. z o.o. na stanowiskach: praser, monter, praca nakładcza, monter – praser w narażeniu na sposób wykonywania pracy związany z ruchami monotypowymi rąk: częstymi, powtarzalnymi i cyklicznymi – do 20 tys. ruchów na zmianę roboczą (...). Dolegliwości ze strony kończyn górnych pojawiły się około 2006 r. Były to drętwienia dłoni, sztywność palców, zaburzenia czucia palców, trudności w uchwyceniu przedmiotów. W 2008 r. pacjentka została skierowana do ortopedy, który wdrożył leczenie farmakologiczne oraz fizykoterapię, po którym odczuwała przejściową poprawę. Badaniem fizykalnym w ww. Ośrodku stwierdzono prawidłową ruchomość kręgosłupa i kończyn górnych. Siła mięśniowa dłoni nieznacznie osłabiona, próba Phalena zaznaczona prawostronnie, na dłoni lewej nieznaczny zanik mięśni kłębu. Badania laboratoryjne wykonane w ramach ogólnej diagnostyki różnicowej w normie (wykluczono nieprawidłową funkcję tarczycy, cukrzycę, schorzenia układu ruchu, dnę moczową, ostry stan zapalny, niedokrwistość). W badaniu EMG stwierdzono obustronny zespół cieśni nadgarstka z przewagą po stronie prawej. Nie stwierdzono w nim wpływów korzeniowych z kręgosłupa. Dokonano oceny całości dokumentacji medycznej (w tym dokumentacji POZ i Poradni Profilaktycznej). Badanie EMG potwierdza obustronny zespół cieśni nadgarstka. Z wywiadu chorobowego wynika, że czynnik zawodowy jest dominujący. Mając na uwadze powyższe, Ośrodek z wysokim prawdopodobieństwem stwierdził, że choroba została wywołana warunkami pracy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ząbkowicach Śląskich na podstawie art. 104 K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia i art. 2351 Kodeksu pracy stwierdził u D. S. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pacy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego (poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] sp. z o. o.

Na wniosek organu odwoławczego, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 5 marca 2013 r. wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono bezsporne narażenie na sposób wykonywania pracy oraz zespół cieśni w obrębie nadgarstka, potwierdzony badaniem EMG. Wywiad chorobowy uzyskany od pacjenta oraz wynikający z dostarczonej dokumentacji (w tym dokumentacji profilaktycznej) nie wskazywały na istnienie czynników pozazawodowych, zatem przyjęto za dominujący czynnik zawodowy. Również wykonane w ramach diagnostyki różnicowej badania laboratoryjne nie wskazywały na obecność czynników pozazawodowych. Wpływ zmian korzeniowych został wykluczony w badaniu EMG. Ponadto według aktualnej opinii IMP w Łodzi, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego nie mają wpływu na występowanie zespołu cieśni nadgarstka. Z kolei w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnił m.in., że powoływanie się na opinię w sprawie tej samej choroby, ale dotyczącej innego pacjenta jest nie tylko dopuszczalne, ale ogólnie stosowane w zakresie analizy podobnych przypadków. Bez wpływu na powstanie przedmiotowej choroby pozostawały ogólne zwyrodnienia kręgosłupa, a pacjentka była narażona na sposób wykonywania pracy związany z monotypią ruchów, przy czym nie musi się ono wiązać z ciężką pracą fizyczną, ale z powtarzaniem takich samych wielokrotnych ruchów zginania i prostowania nadgarstka, szczególnie szkodliwych z dużym naciskiem.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego strona spełniła warunki z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 ust. 3 rozporządzenia, co potwierdzono w orzeczeniu lekarskim wydanym na podstawie specjalistycznych badań. Organ odwoławczy opisał także mechanizm powstania badanego schorzenia na podstawie opinii ergonomicznej IMP w Łodzi ("Sposób wykonywania pracy jako czynnik ryzyka zespołu cieśni nadgarstka" Medycyna Pracy 2007, poz. 58, s. 371-372) oraz wskazał na narażenie zawodowe, które stwarzało ryzyko wystąpienia rozpoznawanej choroby zawodowej. Nie dopatrzył się przy tym naruszenia przez organ I instancji art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Przeprowadzone postępowanie uzupełniające wyjaśniło kwestie medyczne podnoszone przez skarżącą, a organy nie znalazły podstaw do kierowania strony na kolejną konsultację medyczną i przedłużania postępowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. i art. 2351 Kodeksu pracy.

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Opisując podstawy i tryb orzekania w sprawie choroby zawodowej (art. 2351 i art. 237 § 1 Kodeksu pracy oraz § 2, § 4 ust. 1, § 5 ust. 2, § 6 ust. 1 i 5, § 8 ust. 1 rozporządzenia), Sąd zaznaczył, iż kwestią sporną pozostawało ustalenie związku przyczynowego między warunkami, w jakich uczestniczka postępowania wykonywała pracę (szeroko ujętymi), a zdiagnozowanym schorzeniem. W tym zakresie Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia nie dały pracodawcy prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy, w związku z zarzutami skarżącej zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który odniósł się do nich w pismach z dnia 5 marca 2013 r. i 7 czerwca 2013 r. Ponadto z karty oceny narażenia zawodowego jednoznacznie wynika, że w każdym okresie zatrudnienia istniało narażenie zawodowe i na podstawie przeprowadzonego postępowania można uznać, że narażenie zawodowe związane ze sposobem wykonywania pracy – monotonia pracy oraz powtarzanie tych samych czynności i ruchów przez cały dzień pracy (8 godzin) obciążających kończyny górne – stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej. Organy ani jednostki orzecznicze nie były natomiast zobowiązane do ustalenia pozazawodowych przyczyn schorzenia. Z tych też przyczyn za bezzasadny Sąd uznał zarzut, że lekarz orzecznik nie ocenił, czy istniały pozazawodowe przyczyny schorzenia, skoro wykluczono wpływ zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa w badaniu EMG.

Dochodzenie sanitarno – epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia w skarżącej Spółce strona była narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu, a upoważniona placówka medyczna na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznała u niej chorobę zawodową, wskazując jako okres narażenia zawodowego okres pracy u skarżącej od 1977 r.

Ponadto Sąd wskazał na przeprowadzone w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy badania oraz podkreślił charakter prawny wydanego orzeczenia lekarskiego. W świetle art. 84 § 1 K.p.a. jest ono opinią, bez której lub sprzecznie z nią organ nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalać, czy schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W niniejszej zaś sprawie orzeczenie lekarskie z dnia 7 maja 2012 r. zostało podtrzymane w zakresie rozpoznania choroby zawodowej w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił również, że wszczęcie niniejszego postępowania wynikało z umorzenia postępowania decyzją Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2012 r. w tej części. Mimo bowiem, że orzeczenie lekarskie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu z dnia 7 maja 2012 r. obejmowało rozpoznanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka obustronny to postępowanie wszczęto uprzednio tylko, co do nadgarstka prawego. Stąd kwestia, że wydanie orzeczenia lekarskiego poprzedzało wszczęcie postępowania, co do nadgarstka lewego nie ma znaczenia, gdyż wynikało to ze względów formalnych, a orzeczenie lekarskie odnosiło się, co do oceny schorzeń obu nadgarstków. Odnośnie nadgarstka prawego wyrokiem z dnia 29 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt IV SA/Wr 826/12) oddalił skargę skarżącej, a pogląd w nim wyrażony Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] sp. z o.o. w Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a, które to naruszenie polegało na niestwierdzeniu przez WSA nieważności decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, pomimo tego, że zachodziła okoliczność określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 235 § 22 Kodeksu pracy i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym naruszeniami przepisów postępowania mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 oraz art. 77 §1 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 80 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 8 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 11 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisu postępowania, to jest art. 15 K.p.a. i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2351 Kodeksu pracy, które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo, że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba pracownika została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu kasacji odnośnie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa podkreślono, że postępowanie zostało wszczęte na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez pracownicę, a nie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nią profilaktyczną opiekę zdrowotną. Nadto wydane w sprawie orzeczenie lekarskie w znikomym stopniu odnosi się do choroby zawodowej cieśni nadgarstka w obrębie nadgarstka lewego. Orzeczenie lekarskie odnosi się niemal wyłącznie do nadgarstka prawego, jak również istnieją uzasadnione wątpliwości, co do bezsporności lub wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby ze sposobem wykonywania pracy. Nadto skarżąca za niedopuszczalne uznała powołanie się Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na dokument, który nigdy nie został złożony do akt postępowania oraz na wyniki badań innego pacjenta.

Zdaniem skarżącej Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się także do zarzutu braku w aktach sprawy dokumentacji medycznej. Natomiast uwzględnienie całego materiału, w tym pełnej dokumentacji lekarskiej jest konieczne również z tego powodu, że wprawdzie organ jest związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, lecz nie zwalnia go to od obowiązku jego oceny w trybie art. 80 K.p.a.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Oceniając najdalej idący w skutkach zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 235 § 22 Kodeksu pracy (zarzut 1), stwierdzić trzeba, iż o ile wszczynając niniejsze postępowanie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ząbkowicach Śląskich uchybił art. 235 § 22 Kodeksu pracy, o tyle nie można dopatrzeć się w tym uchybieniu takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji, tj. usunięcia ich z postępowania ze skutkiem ex tunc. Stwierdzić trzeba, iż zgodnie z tym przepisem: "zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną". W okolicznościach niniejszej sprawy, jak trafnie zauważyła to skarżąca Spółka, obecnie zatrudniona u strony skarżącej D. S. dokonała tego zgłoszenia osobiście, podpisując stosowny wniosek, bez wymaganego ww. przepisem pośrednictwa lekarza. Również organ I instancji wszczął przedmiotowe postępowanie, wskazując jedynie na zgłoszenie strony (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2012 r.). Nie ulega, zatem wątpliwości, iż uchybiono procedurze dokonania zgłoszenia choroby zawodowej, a organ błędu tego nie usunął, jednakże wadliwość ta nie świadczy jeszcze o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniu prawa.

Podkreślić trzeba, iż instytucja stwierdzenia nieważności zasadniczo odnosi się do naruszeń przepisów prawa materialnego. Wady określone w art. 156 § 1 K.p.a. nie są wadami o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. W postępowaniu nieważnościowym ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie bywać może tylko elementem prowadzącym do tej oceny. Co prawda naruszenie przepisów o charakterze czysto proceduralnym (formalnym) wprawdzie może być podstawą stwierdzenia nieważności, jednakże ma to miejsce tylko wtedy, gdy ustawodawca całkowicie jasno i wyraźnie wymaga dochowania określonego warunku procesowego, a jego pominięcia nie da się pogodzić z porządkiem prawnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1803/09 i z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1666/12 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby stwierdzone uchybienie było nie do pogodzenia z porządkiem prawnym. W wyniku dokonania zgłoszenia wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej, przeprowadzono ocenę narażania zawodowego, a także uzyskano stanowisko uprawnionej do orzekania w tej kwestii jednostki medycznej. Tym samym zrealizowano cele i zadania tego postępowania, a stwierdzona wadliwość nie umniejszyła uprawnień żadnej ze stron procesowych. Bezskuteczne, zatem pozostawało żądanie stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji nieważności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Niezależnie od tego stanowisko Sądu pierwszej instancji należało uznać za błędne, bowiem wszczęcie niniejszego postępowania nie wynikało z umorzenia wcześniejszego postępowania decyzją z dnia [...] października 2012 r. odnośnie nadgarstka lewego, skoro to właśnie z uwagi na brak odpowiedniego wniosku nie można było przeprowadzić postępowania w tym zakresie.

Nadto nie można było podzielić argumentacji strony skarżącej, w której domagała się ona zebrania i udostępnienia jej przez organ sanitarny dokumentacji medycznej strony badanej, a także żądania skierowania jej na dodatkowe badania lekarskie lub ponowne zbadanie przez jednostkę II stopnia. Uprawnienie do przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia przysługuje, bowiem jedynie pracownikowi lub byłemu pracownikowi (§ 7 ust. 1 rozporządzenia), zaś o dodatkowe badania lub konsultację może zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia wystąpić organ prowadzący postępowanie. Podkreślić także należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy o takie konsultacje – z uwagi na formułowane w pismach procesowych skarżącej zarzuty – zwracał się organ odwoławczy, i jak słusznie eksponował to Sąd pierwszej instancji, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ustosunkowywał się do stanowiska strony skarżącej w pismach z dnia 5 marca 2013 r. i 7 czerwca 2013 r. Podobnie, ponieważ organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, gdyż ich ocena wymaga wiadomości specjalnych, to również nie ma obowiązku gromadzenia dokumentacji medycznej, poza tą, która została mu przedstawiona przez strony postępowania do akt sprawy. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w zakresie rozpoznania choroby zawodowej albo stwierdzenia braku podstaw do jej rozpoznania, obowiązkiem uprawnionego lekarza pozostaje przesłanie organowi jedynie orzeczenia lekarskiego, a nie całej dokumentacji na podstawie, której zostało ono wydane. W tym też zakresie nie można było uwzględnić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia (zarzut 2).

W związku z powyższym – słusznie – wskazując na swoją sytuację i zakres uprawnień jako pracodawcy, strona skarżąca dochodzi do przekonania, iż w świetle regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. przyznano jej mniej środków prawnych niż pracownikowi. Co prawda, jej uprawnienia jako strony postępowania nie są iluzoryczne, bowiem nie została pozbawiona podstawowych praw jak uczestniczenie w tym postępowaniu, możliwości współustalania okoliczności faktycznych, formułowania stosownych wniosków procesowych oraz wskazywania na nieścisłości, to jednak inicjatywna dowodowa może w okolicznościach określonej sprawy zostać znacznie ograniczona. Dlatego też – zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą kasację – koniecznym i szczególnie istotnym jest obowiązek wyjaśnienia przez organ wszystkich wątpliwości zgłaszanych przez pracodawcę. I choć błędnie domagał się on uwzględnienia wszystkich schorzeń, na które cierpiała uczestniczka postępowania (pracownik), bowiem te były przedmiotem analizy dodatkowych konsultacji, to jednak miała rację skarżąca Spółka, że orzeczenie lekarskie, jak i dodatkowe wyjaśnienia jednostki orzeczniczej, będące podstawą wydania kontrolowanej w sprawie decyzji nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia.

Zauważyć należy, iż w orzeczeniu opatrzonym datą 7 maja 2012 r. rozpoznano u uczestniczki postępowania: przewlekłe choroby układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania prac: "zespół cieśni w obrębie nadgarstka obustronny". Nie wskazano jednak w tymże rozpoznaniu choroby zawodowej, o który z nadgarstków chodzi, zaś posłużenie się liczbą pojedynczą ("nadgarstek") wyraźnie świadczy, że chodzi tylko o jeden z nich. Trudno odnosić również ww. "obustronność" do obu nadgarstków, skoro w uzasadnieniu tegoż orzeczenia mowa jest o cieśni "nadgarstka po prawej". Dalsze wątpliwości musi także wzbudzać fakt, iż w oparciu o to samo orzeczenie stwierdzono u badanej chorobę zawodową zarówno w prawym (postępowanie zakończone), jak i w lewym nadgarstku (postępowanie obecne). Tymczasem skoro orzeczenie lekarskie stanowi środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia, w sposób zrozumiały dla stron, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska ani tym bardziej będącego sprzecznym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Co prawda w opiniach uzupełniających Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wskazywał, iż sprawa dotyczy nadgarstka lewego uczestniczki postępowania, jednakże nie sposób uznać, aby w ten sposób mogły i zostały uzupełnione nasuwającego się z ww. orzeczenia lekarskiego wątpliwości.

Z tych też przyczyn w zakresie, w jakim podważono wiarygodność wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego na uwzględnienie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia (zarzut 2) – w pozostałym zakresie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 (zarzut 3), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. (zarzut 4), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a. (zarzut 5), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 11 K.p.a. (zarzut 6).

Stwierdzić trzeba w tej sytuacji, iż ocena prawidłowości zastosowania art. 2351 Kodeks pracy (zarzut 8) – wobec braku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy – pozostawała na tym etapie, co najmniej przedwczesna.

Powyżej ujawnione wady w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i nie dostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji, świadczyły o wadliwości kontrolowanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem powyżej przedstawionej argumentacji odnośnie wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz obu wydanych w sprawie decyzji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 tej ustawy.