Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2337/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na § 3 ust. 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 25 listopada 2003 r. Nr XX/349/2003 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat i na § 2 ust. 7 i 8 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN), stanowiącego załącznik Nr 2 do tej uchwały stwierdza nieważność zaskarżonych przepisów


UZASADNIENIE

Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 19 sierpnia 2004r. nr RPO-432597-X/03/TS działając na podstawie art. 50 § l i art. 53 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ) oraz art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich ( tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. nr 14. póz. 147 ), za pośrednictwem Rady m. st. Warszawy wniósł skargę, na uchwalę Rady m. st. Warszawy z dnia 25 listopada 2003 r. Nr XX/349/2003 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, w części określającej kryteria przyznawania abonamentu rocznego mieszkańcom strefy parkowania oraz karty "N+" osobom niepełnosprawnym ( § 3 ust. 2 uchwały oraz § 2 ust. 7 i 8 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego, stanowiącego załącznik Nr 2 do wspomnianej uchwały ).

Zaskarżona Uchwała Nr XX/349/2003 Rady m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie ustalania strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określania sposobu pobierania tych opłat ( publikowana w Dz. Urzęd. Województwa Mazowieckiego Nr 298, poz. 7866 z dnia 26 listopada 2003 r.), uchwalona została na podstawie art. 13b ust. 3 i 4 i art. 13f ust. 2 ustawy o drogach publicznych, (w brzmieniu nadanym ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 200, poz. 1953). W załączniku nr 1 do ww. uchwały Rada określiła granice strefy płatnego parkowania niestrzeżonego pojazdów samochodowych na drogach publicznych w m.st. Warszawie, natomiast załącznik nr 2 do uchwały stanowi regulamin funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN).

Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył ww. uchwałę w części określającej kryteria przyznawania abonamentu rocznego mieszkańcom strefy parkowania oraz karty "N+" osobom niepełnosprawnym tj. § 3 ust. 2 uchwały oraz § 2 ust. 7 i 8 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały.

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, iż zaskarżone przepisy są sprzeczne z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem rażąco naruszają zasady równości wobec prawa. Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, iż uzależnienie uprawnienia do otrzymania karty abonamentowej dla mieszkańców (o czym mowa w § 2 ust. 7 regulaminu) od władania pojazdem jako właściciel lub leasingobiorca dyskryminuje tych, którzy posiadają pojazd na podstawie innych tytułów prawnych. Podobnie niepełnosprawni mogą otrzymać kartę "N+" ( o czym mowa w § 2 ust, 8 regulaminu), uprawniającą do bezpłatnego parkowania pojazdu, pod warunkiem, że są jego właścicielami.

Ustalając stawki opłat za parkowanie. Rada m. st. Warszawy wprowadziła zerową stawkę tej opłaty m.in. dla osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności, lub których niepełnosprawność spowodowana jest upośledzeniem narządów ruchu, powodującym trudności w poruszaniu się, natomiast dla mieszkańców strefy parkowania ustanowiła opłatę abonamentową w wysokości 20 zł rocznie. Dokumentem potwierdzającym, że osoba niepełnosprawna jest objęta zerową stawką opłaty za parkowanie jest karta "N+". zaś dowód uiszczenia opłaty abonamentowej stanowi abonament. Stosownie do postanowień § 3 ust. 2 powołanej uchwały, karta "N+" wydawana jest przez Prezydenta Warszawy na udokumentowany wniosek osoby niepełnosprawnej lub jej opiekuna prawnego albo rodziców dzieci niepełnosprawnych, będących właścicielami pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 tony. Regulacje w zakresie wydawania karty "N+" zawiera także regulamin funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego, który w § 2 ust. 8 stanowi, iż wspomniana karta wydawana jest bezpłatnie na wniosek osoby niepełnosprawnej, wyłącznie na jeden pojazd samochodowy będący jej własnością. Natomiast o abonament roczny, w myśl przepisu § 2 ust. 7 regulaminu, przysługuje mieszkańcowi strefy parkowania, będącemu właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu samochodowego lub użytkującemu pojazd samochodowy na podstawie umowy leasingu.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, iż stosownie do postanowień art. 32 ust.1 Konstytucji RP, wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty ( adresaci norm prawnych ), charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, a wszelkie różnice w przyznawaniu praw są dopuszczalne tylko wówczas. gdy są usprawiedliwione. Oznacza to, że organy powołane do wydawania aktów normatywnych, nie mogą stanowić norm prawnych, które różnicują uprawnienia obywateli należących do tej samej kategorii osób i znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej - bez uzasadnionej przyczyny i w oderwaniu od zasad sprawiedliwości. Tak więc w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich regulacje zawarte w § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz § 2 ust. 8 regulaminu przyznają prawo do otrzymania karty ,,N+"" uprawniającej do bezpłatnego parkowania, tylko tym osobom niepełnosprawnym, które są właścicielami samochodów i wyłączenie z niej kategorii osób inwalidów, użytkujący pojazdy samochodowe na podstawie umów cywilnoprawnych np. leasingu czy użyczenia, wprowadzają niczym nie uzasadnione zróżnicowanie uprawnień osób niepełnosprawnych, będących użytkownikami pojazdów samochodowych ( a więc podmiotów charakteryzujących się wspólną cechą istotną ). Podobne zróżnicowanie dotyczy zmotoryzowanych mieszkańców strefy parkowania, przy czym ponieważ § 2 ust. 7 regulaminu funkcjonowania sppn przyznaje prawo do abonamentu rocznego także osobom posiadającym samochód w leasingu, przepis ten dyskryminuje innych użytkowników pojazdów samochodowych, wyłącza bowiem możliwość otrzymania wspomnianego abonamentu przez kierowców użytkujących samochody na podstawie umowy użyczenia lub najmu. Prowadzi do sytuacji nierównego traktowania osób zamieszkałych na terenie strefy parkowania oraz niepełnosprawnych, których środkiem lokomocji są pojazdy samochodowe.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich uzależnienie uprawnienia do otrzymania karty abonamentowej dla mieszkańców (o czym mowa w § 2 ust. 7 i 8 regulaminu) od władania pojazdem jako właściciel lub leasingobiorca dyskryminuje tych, którzy posiadają pojazd na podstawie innych tytułów prawnych.

W odpowiedzi na skargę Rada m.st. Warszawy wniosła o jej oddalenie i wskazała, że zgodnie z art. 13b ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Rada m.st. Warszawy miała prawo, ustalając strefę płatnego parkowania, wprowadzić opłaty abonamentowe i zryczałtowane dla niektórych użytkowników drogi.

Rada m.st. Warszawy wskazała, że określając krąg użytkowników uprawnionych do uiszczania opłaty abonamentowej lub zwalniając niektórych użytkowników z opłaty, jako kryterium przyjęła tytuł prawny do korzystania z pojazdu - prawo własności oraz umowę leasingu. Przyjmując takie kryterium uznała, że prawo własności lub umowa leasingu są stosunkami prawnymi cechującymi się wysokim stopniem stabilności podmiotowej. Umowy przenoszące własność pojazdów lub dające prawo użytkowania pojazdu w ramach umowy leasingu są wpisywane w odpowiednich rejestrach oraz zgłaszane na potrzeby organów podatkowych Dzięki temu można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, iż mieszkaniec spp. jest właścicielem pojazdu lub jego użytkownikiem.

Zdaniem Rady m.st. Warszawy podejmując decyzje w sprawie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z ulg i zwolnień, kierowano się kryterium domicylu, jak również kryterium cechy podmiotowej. W celu zagwarantowania, że z ulg i zwolnień będą korzystać osoby uprawnione, Rada uzależniła je od legitymowania się tytułem własności lub uprawnieniem wynikającym z umowy leasingu. Zdaniem Rady opisane wyżej stosunki prawne pozwalają kontrolować dystrybucję kart abonamentowych i Kart "N+" oraz zapobiegać ich otrzymaniu przez osoby nieuprawnione.

Umowy cywilnoprawne, których włączenia do systemu ulg domaga się Rzecznik Praw Obywatelskich, są zdaniem Rady m.st. Warszawy umowami wprowadzającymi znacznie słabsze więzy podmiotowe. Umowa najmu, dzierżawy, użyczenia lub inna umowa nienazwana nie podlega wpisowi do dokumentów rejestracyjnych pojazdu, a jeżeli rodzą obowiązek podatkowy, wymagają jedynie zgłoszenia organom skarbowym. Może to ułatwiać popełnianie nadużyć, polegających na wyłudzaniu kart parkingowych przez osoby fizyczne i prawne, które nie mają do nich uprawnień. Zdaniem Rady m.st. Warszawy wprowadzenie wszystkich umów cywilnoprawnych jako podstawy uzyskania karty parkingowej doprowadzi do omijania prawa, narazi budżet miasta na ogromne straty finansowe, skompromituje idee płatnego parkowania, jako sposobu na wprowadzenie rotacji pojazdów mechanicznych w centrum miasta. Rady podkreśliła, że art. 32 Konstytucji nie gwarantuje obywatelom dostępu do identycznych świadczeń. Ustawodawca, (w tym w przyznanym jej zakresie Rada m. st. Warszawy) ma prawo wskazywać i pewien krąg podmiotów uprawnionych, ze względu na cechy własne. Co do zasady wszyscy mieszkańcy miasta są zobowiązani do wnoszenia opłat za parkowanie na terenie strefy. Rada m. st. Warszawy wprowadziła w interesie mieszkańców tego obszaru oraz osób niepełnosprawnych pewne dla nich udogodnienia. Jest nim zwolnienie z opłat, jednakże na warunkach jakie zostaną ustalone przez Radę. Zdaniem Rady m.st. Warszawy już samo wprowadzenie przywilejów dla pewnej grupy obywateli może być uznane przez pozostałych za nierówne traktowanie. Wskazano, że wprowadzenie abonamentów jest kompromisem, który jednak musi być chroniony przez dodatkowe obostrzenia. Takim zabezpieczeniem jest właśnie wprowadzenie numerus clausus stosunków prawnych będących podstawą do otrzymania kart abonamentowej. W przypadku osób niepełnosprawnych Rada przyjęła, że osoby fizyczne nie korzystają z umów leasingowych. Stanowisko takie przyjęto w oparciu o praktykę gospodarczą a nie obowiązujące przepisy prawa, które w istocie dopuszczają zawieranie takich umów z osobami fizycznymi. Rada nie zamierzała w żaden sposób dyskryminować osób niepełnosprawnych posiadających samochód na podstawie umowy leasingu a taki zapis wynikał z faktu, iż Urząd Miasta nie spotkał się z problemem osób niepełnosprawnych, które dysponowały samochodem na podstawie umowy leasingu. Umowa ta nie jest w praktyce zawierana z osobami nie prowadzącymi działalności gospodarczej. Dlatego Rada nie wzięła pod uwagę takiego rozwiązania.

Zdaniem Rady m.st. Warszawy równość wobec prawa nie oznacza, "że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Oznacza natomiast, że jednakowe prawa i obowiązki będą dotyczyć wszystkich osób należących do tych samych kategorii, przy czym wyróżnienie owych kategorii nie będzie arbitralne, lecz oparte na usprawiedliwionych kryteriach możliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym" (Piotr Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Liber, Warszawa 2000).

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r. odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który mówi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu cytowany przepis ustawy o samorządzie gminnym istotnie rzutuje na legitymację skarżącego gdyż wraz z przepisami art. 52 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co prawda upoważnia Rzecznika Praw Obywatelskich do zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także do udziału w toczących się postępowaniach na prawach przysługujących prokuratorowi jednak, zdaniem Sądu, powinno to nastąpić po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W tym stanie rzeczy skarga wniesiona w niniejszej sprawie bez wyczerpania trybu okazała się przedwczesna i niedopuszczalna. W konsekwencji tego nie mogło dojść do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż podlegała ona odrzuceniu z przyczyn formalnych na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od tego orzeczenia przez Rzecznika Praw Obywatelskich Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I OSK 978/05 uchylił zaskarżone postanowienie odrzucające skargę. W uzasadnieniu wskazano, iż przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie znajduje zastosowania do Rzecznika Praw Obywatelskich gdyż podmiot ten nie działa we własnym interesie lecz realizuje swoje kompetencje w celu ochrony praw i interesów obywateli. Konsekwencją takiego poglądu jest przyjęcie, że podstawę zaskarżenia uchwał stanowią przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa przewidziany w art. 54 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odnosi się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Rzecznika Praw Obywatelskich zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona Uchwała Rady m.st. Warszawy Nr XX/349/2003 z dnia 25 listopada 2003 r. narusza prawo.

Należy podzielić stanowisko Rzecznika, iż zaskarżone przepisy Uchwały Rady m.st. Warszawy w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat (czyli § 3 ust. 2 uchwały oraz § 2 ust. 7 i 8 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego, stanowiącego załącznik Nr 2 do wspomnianej uchwały) naruszają art. 32 Konstytucji RP.

Z przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika generalna zasada odpłatności za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (vide: art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13b ust. 1 ustawy), od której to zasady – jedynie w drodze wyjątku – właściwy organ gminy (miasta) może wprowadzać odstępstwa i pewnego rodzaju przywileje (może np. ustalić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane, czy też stawkę zerową) w stosunku tylko do niektórych użytkowników dróg publicznych. Co więcej z ustawy o drogach publicznych jasno wynika, że uprawnione do tego organy samorządu terytorialnego mogą, a nie muszą wprowadzać wspomnianych wyżej opłat szczególnych lub specjalnej stawki.

Słuszne jest stanowisko Rady m.st. Warszawy, iż ustawodawca nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta). Nie oznacza to, dowolności rady gminy (rady miasta) przy określaniu tych kryteriów w sytuacji, gdy Rada zdecydowała się skorzystać z takiej możliwości. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie przez Radę zakreślone jest poprzez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie (patrz: art. 13b ust. 2 ustawy), zaś drugim takim (obok celu wskazanego w art. 13b cyt. ustawy z 1985 r.), ważnym ograniczeniem, z którym Rada m.st. Warszawy musiała bezwzględnie liczyć się przy ustalaniu zasad wskazanych w zaskarżonej Uchwale Nr XX/349/2003, są normy Konstytucji RP określające podstawowe zasady prawa stanowionego przez organy Państwa prawnego.

Jedną z tych norm jest zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotna (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 1994 r., sygn. akt K 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141-142; patrz także orzeczenia w sprawach sygn. akt U 7/87 i K 8/91). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wypowiada się, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem – według Trybunału – także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Jeśli określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, wówczas mamy do czynienia z odstępstwem od zasady równości. Odstępstwo takie nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna staje się wówczas ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, OTK 1998 nr 3, poz. 34; podobnie: /w:/ wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 128/03, ONSAiWSA 2004/2/40).

W ocenie Sądu zaskarżona Uchwała Rady m.st. Warszawy bezpodstawnie różnicuje w prawach osoby korzystające ze środków lokomocji jakimi są pojazdy samochodowe odwołując się do kryterium własności (karta N+) lub też kryterium trwałości umowy leasingu (abonament) w strefie płatnego parkowania. Regulacja przyjęta przez Radę nie traktuje jednakowo wszystkich osób mieszkańców strefy poruszających się samochodami. Zaskarżone przepisy uchwały i załącznika bazują wyłącznie na tytule własności lub umowie leasingu, zaś w odniesieniu do osób niepełnosprawnych tylko na tytule własności. Słusznie zatem podkreśla się w skardze, iż w wyniku przyjęcia takiego kryterium możliwości bezpłatnego parkowania zostali pozbawieni inwalidzi użytkujący pojazdy samochodowe na podstawie umów cywilnoprawnych. Podobne zróżnicowanie dotyczy zmotoryzowanych mieszkańców strefy parkowania, przy czym tutaj prawa do abonamentu nie mają mieszkańcy korzystający z pojazdów samochodowych na podstawie umowy najmu lub dzierżawy.

Jak wynika z argumentów Rady uzasadnieniem przyjęcia takiego kryterium zróżnicowania mieszkańców strefy, których środkiem lokomocji są pojazdy samochodowe była niepewność prawna wspomnianych umów charakteryzująca się słabszymi więzami podmiotowymi bowiem umowy najmu, dzierżawy czy też inne umowy nienazwane nie są wpisywane do dokumentów rejestracyjnych pojazdu oraz wymagają jedynie zgłoszenia organom skarbowym. Ponadto, w ocenie Rady doprowadzi to do omijania prawa , narażając miasto na straty przez co skompromituje ideę płatnego parkowania jako sposobu na wprowadzenie rotacji pojazdów mechanicznych. Co do inwalidów zaś uznano, iż osoby fizyczne nie korzystają z umów leasingowych.

Zdaniem Sądu z takim stanowiskiem doboru kryterium zróżnicowania nie sposób się zgodzić. Ustalając kryterium różnicowania organ wyszedł z błędnego założenia co do ewentualnej nieuczciwej praktyki, która mogłaby mieć miejsce w przypadku dopuszczenia do przywileju posiadania abonamentu osoby korzystającej z samochodu na podstawie umowy cywilnej innej niż leasing. Innymi słowy mieszkańcy strefy posiadający samochody zostali podzieleni na dwie kategorie; lepszą i gorszą, w zależności od wiarygodności tytułu prawnego dającego podstawę do używania samochodu. Z kolei wiarygodność tytułu prawnego powiązana została z kwestią wpisywania do odpowiednich dokumentów stosownej adnotacji. Jednocześnie organ wystarczająco nie wyjaśnił czy sygnalizowane w skardze przypadki omijania prawa miały miejsce i jaka była skala tego zjawiska.

W przypadku osób niepełnosprawnych przyjęto, iż zawieranie przez te osoby umów leasingu pojazdu w praktyce zdarza się niezwykle rzadko, a zatem nie występuje również problem dyskryminacji tych osób. Jednakże, w ocenie Sądu, nie można wykluczyć występowania takiej praktyki bowiem przedsiębiorcą może być przecież także osoba fizyczna będąca jednocześnie osobą niepełnosprawną. Za pozbawianiem tych osób możliwości uzyskania karty N+ nie przemawiają też żadne poważne względy ekonomiczne.

W uzasadnieniu powołanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2000 r. wyrażono pogląd, iż rozwiązania regulaminu bazujące wyłącznie na tytule własności pojazdu oraz eliminujące inne trwałe stany faktyczne stanowią niedopuszczalną praktykę dokonywaną w aktach prawa miejscowego. Ponadto pozyskiwanie środków na potrzeby komunikacyjne miasta i dążenie do usprawnienia ruchu drogowego nie może odbywać się kosztem osób znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej (vide - wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2000, sygn. akt II SA 2268/00).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie do pogodzenia z zasadą równości jest sytuacja, w której jedni posiadacze pojazdów będący ich właścicielami bądź (leasingobiorcami) mogą korzystać z przywileju uzyskania abonamentu lub stawki zerowej zaś innym (najemcom, dzierżawcom pojazdów lub innym posiadaczom zależnym) odmawia się tego uprawnienia z powodów, za którymi nie przemawiają usprawiedliwione argumenty lecz przypuszczenia, nie mające swojego odzwierciedlenia w praktyce.

Biorąc powyższe pod uwagę, stosownie do przepisu art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.