Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1250/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 ust 4
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art.77,80,107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r. nr [... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2012 r., o odmowie wstrzymania wykonania, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy:

- decyzji tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany wobec wnioskodawcy – S. M. oraz jego małoletniego syna oraz

- decyzji tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany wobec żony wnioskodawcy – M. S. i jej małoletnich córek.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Cudzoziemiec - obywatel Federacji Rosyjskiej – M. S. w dniu [...] kwietnia 2011 r. zwrócił się za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. z wnioskiem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Został nim objęty również jego małoletni syn – K. S. .

W dniu [...] września 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję odmowną i nakazał wydalenie z terytorium RP cudzoziemca oraz jego małoletniego syna. M. S. odwołał się od tego rozstrzygnięcia. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu. Decyzja organu odwoławczego została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w trakcie trwania postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania prowadził postępowanie, a następnie skargę tę oddalił, lecz wyrok ten jest nieprawomocny.

Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2010 r. własny wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP złożyła również małżonka M. S. – M. S.. Jej aplikacją objęte zostały małoletnie córki cudzoziemców: K. S., K. S. i K. S.. W dniu [...] września 2011 r. w stosunku do żony i córek S. M. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję odmowną nr [...] i postanowił wydalić je z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja obejmowała również urodzoną dnia [...] grudnia 2010 r. w B. córkę – A. S.. Na skutek wniesionego odwołania organ II instancji wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję nr [...], utrzymującą to rozstrzygnięcie w mocy. Także ta decyzja Rady do Spraw Uchodźców została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który skargę oddalił, lecz wyrok ten jest jeszcze nieprawomocny.

W dniu [...] marca 2012 r. M. S. złożył za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nowy wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy, obejmując nim wszystkich członków swej rodziny, a więc małżonkę – M. S. i małoletnie dzieci: K. S., K. S., K. S., K. S., A. S. i A. S. (dwie ostatnie urodzone na terytorium RP). Jednocześnie wraz z żoną zawnioskował również o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu, o numerach [...].

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] postanowił odmówić wstrzymania wykonania do dnia doręczenia decyzji ostatecznych w sprawach o nadanie statusu uchodźcy, wskazanych decyzji o wydaleniu. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2012 r., [...] - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2012 r. W usadanieniu zaskarżonej decyzji organ ponownie stwierdził, że M. S. nie wykazał, iż spełnia przesłanki określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz.1472 ze zm.) do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Z analizy wniosków złożonych przez niego wynika bowiem, że zasadniczo zostały one oparte na bardzo podobnych podstawach, a także są zbieżne ze sobą zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Organ nie ustalił także by sytuacja w kraju pochodzenia – na Kaukazie Północnym uległa pogorszeniu, co zagrażałoby prześladowaniami, czy doznaniem poważnej krzywdy tej rodzinie. Złożenie kolejnego wniosku uchodźczego nie miało podstawy w nowych faktach, które zaistniały już po wydaniu przez Szefa Urzędu pierwszej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Wobec tego, w ocenie organu, zasadnym było podjęcie decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i uznaniu, że złożenie przez M. S. oraz jego żonę kolejnego wniosku miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonych decyzji o wydaleniu. M. S., w ocenie Szefa Urzędu, nie wskazał na żadne przyczyny, dla których nie był w stanie przedstawić wszystkich okoliczności uniemożliwiających mu powrót do kraju pochodzenia, co wyłącza możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i rozpatrzenia jego sprawy na zasadach ogólnych.

We wniesionej skardze S. M. zarzucił naruszenie:

- art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwagi na fakt, iż wydalenie cudzoziemca do kraju pochodzenia narusza jego słuszny interes;

- art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 6 Konwencji o Prawach Dziecka przez fakt, że wydalenie jego małoletnich dzieci do kraju pochodzenia, gdzie obecnie trwają starcia zbrojne, naruszy ich prawo do opieki, ochrony i rozwoju;

- art. 7 K.p.a., przez niewłaściwą ocenę dynamicznie zmieniającej się sytuacji w kraju pochodzenia;

- art. 80 K.p.a., przez błędne przyjęcie, iż nie udowodnił on realnego zagrożenia w razie powrotu;

- art. 107 § 3 K.p.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w wyniku pominięcia informacji zamieszczonych na wskazanych stronach internetowych, których dopuszczenia jako dowodów w sprawie zażądał skarżący.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 1270).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria stwierdzić należy, iż skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze podkreślić należy, że - na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472 ze zm.) - w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek - Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeśli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym - i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wykazania, że zaistniały wobec jej osoby wszystkie wskazane przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Jednocześnie, Szef Urzędu może wówczas wstrzymać wykonanie takiej decyzji do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Po przeprowadzeniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż trafnie Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję odmowną w zakresie wstrzymania wykonania, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy:

- decyzji tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany wobec wnioskodawcy – S. M. oraz jego małoletniego syna oraz

- decyzji tegoż organu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany wobec żony wnioskodawcy – M. S. i jej małoletnich córek,

a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniecie swe w tym przedmiocie utrzymał w mocy.

M. S. nie wykazał bowiem, że spełnia przesłanki określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu jego i jego rodziny z terytorium RP. Istotnie analiza wniosków złożonych przez M. S. wskazuje na to, że zasadniczo zostały one oparte na bardzo podobnych podstawach, a także są zbieżne ze sobą zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Jako nową okoliczność w sprawie cudzoziemcy wskazali zmianę sytuacji w kraju pochodzenia, a konkretnie na Kaukazie Północnym. Okoliczność ta miała wyłaczać możliwość powrotu rodziny cudzoziemców do Federacji Rosyjskiej. Trafnie jednak wywiódł Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców, że lakoniczne wskazanie kilku opracowań (powołanie stron internetowych), bez określenia przy tym jakie konkretnie informacje miałyby bezpośrednio dotyczyć cudzoziemców, nie spełniało przesłanki wykazania, iż sytuacja w kraju pochodzenia zmieniła się od czasu złożenia poprzedniego wniosku w sposób zasadniczy, a powrót obecnie zagrażałby rodzinie cudzoziemców prześladowaniami, czy doznaniem poważnej krzywdy.

Zasadnie powołał Szef Urzędu wyrok WSA z dnia 1 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2827/05, w którym Sąd ten stwierdził, że główną przesłanką stosowania Konwencji Genewskiej są zindywidualizowane, uzasadnione obawy danej osoby przed prześladowaniem z powodów ściśle określonych w Konwencji, a nie sytuacja generalnie istniejąca w kraju pochodzenia. Sąd rozpatrujący niniejszą skargę stanowisko to podziela. W świetle definicji uchodźcy do uzyskania statusu uchodźcy uprawnione są jedynie te osoby, które indywidualnie wykażą, że są (lub mogą być w przyszłości) obiektem skierowanych przeciwko nim prześladowań, z uwagi na wymienione w Konwencji przesłanki. Przy rozpatrywaniu wniosku cudzoziemca o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu, ocenie organu podlegało zatem wyłącznie to, czy złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy miało rzeczywiście podstawę w nowych faktach i okolicznościach, które zaistniały już po wydaniu przez Szefa Urzędu niekorzystnych dla stron decyzji. Po ustaleniu zatem, że złożenie kolejnego wniosku uchodźczego nie miało podstawy w nowych faktach, które zaistniały już po wydaniu przez Szefa Urzędu pierwszej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, trafnie wydano decyzję z [...].03.2012 r. odmawiającą wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i uznającą, że złożenie przez skarżącego kolejnego wniosku miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonych decyzji o wydaleniu.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiając wstrzymania wykonania decyzji własnej o wydaleniu nie naruszył zatem przepisu 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Pierwsze sprawy uchodźcze cudzoziemca i jego małżonki zostały rozpatrzone merytorycznie zarówno przez organ I instancji, jak też przez organ odwoławczy. Kolejnego wniosku uchodźczego M. S. nie oparł na żadnych nowych faktach, czy też okolicznościach, które zaistniały już po wydaniu przez Szefa Urzędu niekorzystnej dla strony decyzji. Szef Urzędu nie był zatem zobligowany do zajęcia się sprawą cudzoziemca na zasadach ogólnych, bowiem skarżacy wszczynając kolejną procedurę uchodźczą, nie powołał się na żadne istotne fakty czy okoliczności, które nie istniałyby w momencie składania przez niego pierwszego wniosku uchodźczego. Tymczasem, zgodnie z art. 32 ust, 6 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, państwo może zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku (na zasadach ogólnych) jedynie wtedy, gdy wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać, bądź przedstawić informacji o sprawach mających istotne znaczenia dla postępowania uchodźczego. M. S. nie wskazał na żadne przyczyny, dla których nie był w stanie przedstawić wszystkich okoliczności uniemożliwiających mu powrót do kraju pochodzenia, co zgodnie ze wskazanym przepisem wyłącza możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i rozpatrzenia jego sprawy na zasadach ogólnych.

Nie jest uzasadniony także zarzut skargi, że wydana decyzja stanowi naruszenie praw małoletnich dzieci cudzoziemców do opieki i rozwoju, gwarantowanych w szczególności w art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 6 Konwencji o Prawach Dziecka (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526). Federacja Rosyjska nie prowadzi obecnie działań wojennych skierowanych przeciwko jakiemukolwiek podmiotowi, wbrew sugestiom M. S.. Nadto, jak trafnie wywiódł organ, dobro dzieci i budowanie relacji rodzinnych zależy w pierwszej kolejności od warunków stworzonych im przez rodzinę, a nie od miejsca ich wychowywania. Z tego punktu widzenia wydalenie dziecka wraz z rodzicami do kraju pochodzenia może mieć dla niego także korzystne skutki. Umożliwia bowiem bliski kontakt z innymi członkami rodziny, tam zamieszkującymi. Sam fakt natomiast podróży małoletniego dziecka wraz z rodzicami do kraju pochodzenia nie będzie naruszał praw dziecka do prawidłowego rozwoju.

Nie jest również nieuzasadniony zarzut cudzoziemca, że organ rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę powszechnie dostępnych informacji dotyczących zmieniającej się sytuacji w jego kraju pochodzenia. Organ rozpatrujący sprawę w przedmiotowym zakresie nie ma obowiązku analizowania z urzędu wszystkich powszechnie dostępnych materiałów. Cudzoziemiec wymieniając natomiast własne źródła informacji, nie wskazał na konkretne fragmenty, mające z nim związek. Szef Urzędu wydając rozstrzygnięcie, w którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu dołożył wszelkich starań, aby opierać się na materiałach dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia, istniejącej w momencie wydawania decyzji. Akta administracyjne sprawy oraz oświadczenie zawarte w odpowiedzi na skargę wskazują, że przed wydaniem skarżonej decyzji nie powstało żadne nowe opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC czy też Ośrodka Studiów Wschodnich, dotyczące zwłaszcza [...], gdzie w ostatnim czasie zamieszkiwała rodzina cudzoziemców. Uprawniało to zatem organ rozpatrujący sprawę do przyjecia stanowiska, że sytuacja nie zmieniła się zasadniczo na przestrzeni czasu, od wydania decyzji orzekających o wydaleniu.

Nie można zgodzić się z zarzutem, iż wykonanie decyzji o wydaleniu pozbawi skarżącego możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed WSA. M. S. zawsze ma możliwość ustanowienia pełnomocnika, który może go reprezentować w tej sprawie podczas jego nieobecności lub też zwrócić się do Sądu o ewentualne wstrzymanie wykonania wskazanych decyzji, ze względu na prowadzone postępowanie sądowo-administracyjne. W rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, iż skargi wywiedzione na decyzje utrzymujące w mocy decyzje, których wstrzymania wykonania M. S. i jego żona domagali się w niniejszej sprawie, oddalone zostały wyrokami WSA w Warszawie – odpowiednio z 19.12.2012 r., sygn. akt V SA/Wa 807/12 oraz z 17.12.2012 r., sygn. akt V SA/Wa 779/12.

Nie jest także uprawniony zarzut skargi - naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej, zapisanej w art. 7 K.p.a. Sprawy o nadanie statusu uchodźcy M. S. i M. S. zostały już wyjaśnione podczas pierwszych postępowań uchodźczych obojga cudzoziemców, w trakcie których oboje mieli możliwość szczegółowego wyjaśnienia wszystkich faktów i okoliczności uzasadniających podjęcie przez nich decyzji o opuszczeniu kraju pochodzenia. Składając kolejny wniosek M. S. nie przedstawił takich materiałów, których moc dowodowa mogłaby wpłynąć na zmianę wcześniej zajętego stanowiska. Trzeba dodać, że przywołany art. 7 K.p.a., jak trafnie podkreślił organ, nakazuje chronić ten interes aż do granic kolizji z wymaganiami interesu społecznego (por. wyrok NSA z 11.06.1981 r. S. A. 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Podejmując kwestionowaną decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców kierował się interesem społecznym, dążąc do uniemożliwienia nadużywania przez cudzoziemców procedury uchodźczej.

Przepisy art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego również nie zostały naruszone. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu administracyjnym, dopełnił wymogów wszelkiej starannośsci gromadząc materiał dowodowy, a wydane decyzje uzasadnił wskazując dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Decyzje zawierały także uzasadnienie prawne przyjętego rozstrzygnięcia.

Wobec poczynionych ustaleń zasadne było podjęcie przez organ decyzji o odmowie wstrzymania wykonania obu decyzji o wydaleniu, albowiem uzasadniał to zebrany materiał dowodowy. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że M. S. oraz jego żona wraz z małoletnimi dziećmi nie spełniają przesłanek, które mogłyby skutkować wstrzymaniem wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.