Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 606/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 16
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi X Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2009 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniach [...] lutego do [...] marca 2012 r. przeprowadzono w spółce X Sp. z o.o. z siedzibą [...] (dalej: "strona", "podatnik") kontrolę podatkową, która obejmowała obrót i wykorzystanie wyrobów ropopochodnych ze szczególnym uwzględnieniem przeznaczenia wyrobów akcyzowych, od którego zależy zwolnienie od akcyzy lub stawka podatku akcyzowego. Kontrola dotyczyła okresu od [...] stycznia do [...] grudnia 2009 r. Wobec stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości organ podatkowy wszczął wobec podatnika postępowanie w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2009 roku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w K. stwierdził wobec strony powstanie obowiązku podatkowego i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za grudzień 2009 roku w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu stwierdził, że w miesiącu grudniu 2009 roku dokonano sprzedaży oleju popirolitycznego z obniżoną stawką podatkową w podatku akcyzowym nie dopełniając obowiązku złożenia w ustawowym terminie zestawienia oświadczeń, o których mowa w art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Wobec nie spełnienia tego warunku zastosowano, zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy, stawkę podatku akcyzowego określoną w ust. 4 pkt 1 tego artykułu.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 5, art. 8 ust. 2, art. 10, art. 89 ust. 14 i ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że określenie zobowiązania podatkowego może nie mieć związku z powstaniem obowiązku podatkowego, 2) art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowy, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że naruszenie art. 89 ust. 14 ustawy skutkuje koniecznością zastosowania wobec strony stawki określonej w art. 89 ust. 4 pkt. 1 ustawy, 3) art. 2 ust. 3, art. 21 ust. 1 i ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE, poprzez zastosowanie podwyższonej stawki w sytuacji, gdy nie wykonano czynności podlegającej opodatkowaniu i nie dowiedziono nieprawidłowego wykorzystania oleju popirolitycznego, 4) art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i równego traktowania podmiotów, 5) art. 120, art. 121, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zakwestionowanie prawa podatnika do zastosowania niższej stawki podatkowej, 6) art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez sprzeczne stanowisko organu przy dokonaniu ścisłej wykładni art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, przy pominięciu wykładni językowej art. 5, art. 8 ust. 2 i art. 10 tej ustawy, 7) art. 120, art. 121 § 1 i art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie powodów określenia zobowiązania podatkowego.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że strona nie przekazała wymaganego prawem miesięcznego zestawienia oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego za grudzień 2009 roku, przez co nie spełniono obowiązku z art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym. W ocenie organu podatkowego niezachowanie któregokolwiek z warunków wymienionych w art. 89 ust. 5-15 ustawy o podatku akcyzowym jest równoznaczne z wypełnieniem hipotezy art. 8 ust. 2 pkt. 3 tej ustawy, z kolei zgodnie z art. 10 ust. 8 ustawy obowiązek podatkowy z tytułu takiej sprzedaży wyrobów akcyzowych powstaje z dniem wydania ich nabywcy. W sytuacji niezłożenia zestawienia oświadczeń dochodzi zatem do zmiany przedmiotu opodatkowania akcyzą. Podatnikiem staje się sprzedawca, a przedmiotem opodatkowania sprzedaży wyrobów akcyzowych bez dochowania warunków uprawniających do zastosowania preferowanej niższej stawki akcyzy

Organ podatkowy wskazał też na konstytucyjność przepisu art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym, co zostało stwierdzone wyrokiem TK z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt P 24/12.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, działając osobiście, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z powodu naruszenia: 1) art. 13 ustawy o podatku akcyzowym i art. 7 Ordynacji podatkowej, poprzez błąd w wykładni i przyjęcie, że podmiot wobec którego nie powstał obowiązek podatkowy jest podatnikiem podatku akcyzowego, 2) art. 5, art. 8 ust. 2 pkt. 3, art. 10 ust. 1, ust. 8 i ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym i art. 5 Ordynacji podatkowej, poprzez błąd w wykładni i przyjęcie, że określenie zobowiązania podatkowego może nie mieć związku z powstaniem obowiązku podatkowego, 3) art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błąd w wykładni i przyjęcie, że naruszenie art. 89 ust. 14 tej ustawy wywołuje skutek w postaci powstania obowiązku podatkowego w dacie wstecznej w stosunku do daty przesłania miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, 4) art. 2 ust. 3, art. 21 ust. 1 i ust. 4 dyrektywy Rady 2003/96/WE, poprzez przyjęcie, że zastosowanie podwyższonej stawki podatku akcyzowego w przypadku spełnienia wszystkich warunków w dacie sprzedaży oleju opałowego, uprawniających do zastosowania stawki obniżonej, nie pozostaje w opozycji do uregulowań zawartych w tych przepisach, 5) art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez sprzeczność polegającą na ścisłej wykładni art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym przy pominięciu wykładni językowej art. 5, art. 8 ust. 2 pkt. 3, art. 10 ust. 1, ust. 8 i ust. 9, art. 89 ust. 14 tej ustawy, 6) art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie powodów określenia zobowiązania podatkowego, gdy stwierdzone uchybienie nie rodzi obowiązku podatkowego, 7) art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie się na stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, pomimo, nie zaakceptowania przez Trybunał możliwości określenia zobowiązania podatkowego w sytuacji niewystąpienia obowiązku podatkowego.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powtarzając swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na zawisłą przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawę o zbadanie zgodności m.in. art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym z przepisami unijnymi.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się dnia [...] listopada 2016 r. za stronę skarżącą stawił się profesjonalny pełnomocnik, który wniósł i wywiódł jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z powszechnie obowiązującym prawem.

Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji winna zostać przeprowadzona w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ podatkowy konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Ocena legalności wydanych w postępowaniu podatkowym decyzji wymiarowych w zakresie podatku akcyzowego dokonywana jest przy tym – co do zasady - według stanu prawnego obowiązującego w dniu powstania obowiązku podatkowego i na podstawie dostarczonych Sądowi akt podatkowych sprawy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę podjętego w ramach kontrolowanej sprawy rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm., dalej: "u.p.a.").

Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.p.a. stawki akcyzy na wyroby energetyczne wynoszą dla: - olejów napędowych przeznaczonych do celów opałowych o kodach CN od 2710 19 41 do 2710 19 49, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi - 232,00 zł/ 1.000 litrów (pkt. 9) – olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69: a) z których 30 % lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi - 232,00 zł/ 1.000 litrów, b) pozostałych, niepodlegających obowiązkowi barwienia i znakowania na podstawie przepisów szczególnych - 60,00 zł/1.000 kilogramów (pkt 10) – pozostałych paliw opałowych, w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15 °C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny - 232,00 zł/ 1.000 litrów, równa lub wyższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny - 60,00 zł/1.000 kilogramów (pkt. 15 lit. a). Jednakże zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt. 1 u.p.a. w przypadku użycia wyrobów, o których mowa w ust. 1 pkt. 9, 10 i 15, do napędu silników spalinowych, użycia ich, gdy nie spełniają warunków określonych w szczególnych przepisach w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, a także ich posiadania w zbiorniku podłączonym do odmierzacza paliw lub sprzedaży z takiego zbiornika, stosuje się odpowiednio stawkę 1.822,00 zł/ 1.000 litrów, a w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15°C jest równa lub wyższa od 890 kilogramów/metr sześcienny - 2.047,00 zł/ 1.000 kilogramów.

Zgodnie z art. 89 ust. 5 u.p.a. sprzedawca wyrobów akcyzowych, nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15 tego artykułu, obowiązany jest w przypadku sprzedaży: 1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt. 9, 10 i 15 (oświadczenie powinno być dołączone do kopii faktury i zawierać dane, o których mowa w art. 89 ust. 6 u.p.a., bądź winno być złożone na wystawionej fakturze stosownie do art. 89 ust. 7 u.p.a.); 2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt. 9, 10 i 15; oświadczenie to powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż (oświadczenie powinno zawierać dane wskazane w art. 89 ust. 8 u.p.a.).

Ponadto, sprzedawca wyrobów akcyzowych określonych w art. 89 ust. 1 pkt. 9, 10 i 15 u.p.a. sporządza i przekazuje do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięczne zestawienie oświadczeń, o których mowa w ust. 5; oryginały oświadczeń powinny być przechowywane przez sprzedawcę przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone, i udostępniane w celu kontroli (art. 89 ust. 14 u.p.a.). Miesięczne zestawienie oświadczeń winno zawierać dane wskazane w art. 89 ust. 15 u.p.a.

W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15, o czym stanowi już art. 89 ust. 16 u.p.a., stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1 tego artykułu.

Art. 89 ust. 16 u.p.a. w brzmieniu nadanym na mocy art. 26 pkt. 15 lit. b ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1662) wszedł w życie dnia 1 stycznia 2015 roku (art. 41 ustawy nowelizującej), a więc po powstaniu obowiązku podatkowego w przedmiotowej sprawie, lecz także po wydaniu zaskarżonej decyzji organu II instancji, przez co nie mógł on być podstawą obecnie kontrolowanego rozstrzygnięcia.

W określonym powyżej porządku normatywnym stwierdzić należy, że obniżona stawka na sprzedaż oleju opałowego, czy też inne wyroby akcyzowe ujęte w art. 89 ust. 1 pkt. 9, 10 i 15 u.p.a., stanowiła stawkę o charakterze warunkowym, jako że jej zastosowanie uzależnione jest od sprzedaży tego wyrobu na cele opałowe. Jednocześnie takie przeznaczenie sprzedawanych wyrobów akcyzowych, czyli uzasadniające zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy, niższej niż stawka przewidziana dla paliw sprzedawanych na cele napędowe, dokumentować winny oświadczenia ich nabywców, do których uzyskania zobowiązany był sprzedawca przy każdej transakcji, gdzie zamierzał on korzystać z obniżonej stawki podatkowej. Założeniem polskiego ustawodawcy było, aby składane przez nabywców oświadczenia mogły dowieść, w razie ewentualnej kontroli podatkowej, zasadności sprzedania oleju opałowego ze stawką właściwą dla przeznaczenia i wykorzystania tego oleju na cele, dla których stawka ta została określona (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I GSK 1642/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie regulacji art. 89 ust. 5 oraz ust. 14 w związku z ust. 16 u.p.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 1 stycznia 2015 r., warunkiem skorzystania z preferencyjnej stawki akcyzy, określonej w art. 89 ust. 1 pkt. 9, 10 i 15 u.p.a., było zatem: po pierwsze, uzyskanie od nabywców wyrobów akcyzowych oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych; po drugie, przekazanie do właściwego naczelnika urzędu celnego, w wyznaczonym terminie, miesięcznego zestawienia tych oświadczeń; po trzecie, przechowywanie oryginałów powyższych oświadczeń, przez sprzedawcę, przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone, i udostępnianie ich w celu kontroli. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków implikowało konieczność zastosowania stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt. 1 u.p.a.

W ramach kontrolowanej sprawy strona skarżąca bezsprzecznie nie spełniła, względem sprzedaży oleju popirolitycznego, która miała miejsce w grudniu 2009 roku drugiego z powyżej wyszególnionych warunków ustawowych. Brak miesięcznego zestawienia oświadczeń, zgodnie z art. 89 ust. 16 u.p.a., oznaczał dla organów obu instancji, że sprzedaż oleju opałowego mająca miejsce w grudniu 2009 roku nie korzystała z obniżonej stawki podatku akcyzowego.

W dacie wydawania decyzji ustawodawca krajowy w sposób czytelny oraz jednoznaczny językowo, celowościowo i systemowo wskazał na warunki określone w art. 89 ust. 5-15 u.p.a., jako równorzędnie istotne dla uzyskania prawa do preferencyjnej stawki akcyzy (zob. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 35/12, CBOSA). Przedstawione rozwiązanie ustawowe było pozytywnie oceniane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, zarówno w kontekście regulacji konstytucyjnych, jak i przepisów prawa wspólnotowego (zob. m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt P 24/12, czy też wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 704/12, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 940/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1116/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1361/13, CBOSA).

Wskazać należy jednak, że pomimo powyższych uregulowań ustawowych i orzecznictwa sądowego w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia przedmiotowego postępowania podatkowego, wskazane w art. 240 § 1 pkt. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji.

Dokonując wykładni art. 89 ust. 16 w związku z art. 89 ust. 14 u.p.a. należy bowiem przypomnieć, że wobec przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej na podstawie Traktatu Akcesyjnego, prawo wspólnotowe stało się od tej daty częścią porządku prawnego obowiązującego w Polsce. Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dyrektywa wiąże państwa członkowskie, do których jest skierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając państwom członkowskim swobodę wyboru formy i środków. Na podstawie art. 267 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TS UE właściwy jest do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne wspólnoty. Niewątpliwie aktem takim są dyrektywy unijne. Interpretując prawo krajowe sąd krajowy zobowiązany jest dokonać jej z uwzględnieniem regulacji wspólnotowej. Istnieje więc w takiej sytuacji obowiązek dokonania wykładni przepisów krajowych w zgodzie z regulacjami wspólnotowymi w tym zakresie.

Zagadnienie zgodności przepisów prawa krajowego nakładającego na sprzedawców paliw obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, oraz przewidującego, w przypadku braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, stosowanie do sprzedanego paliwa stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych - na skutek pytania prejudycjalnego wystosowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sprawa o sygn. akt I SA/Wr 562/14) - stało się przedmiotem badania przez TS UE.

W wyroku z 2 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. C-418-14 Trybunał nie zakwestionował samej zasady nałożenia na sprzedawców paliw obowiązku składania zestawień oświadczeń, podkreślił jednak wynikającą z ogólnej systematyki jak i celu dyrektywy 2003/96 zasadę opodatkowania wyrobów energetycznych zgodnie z ich faktycznym przeznaczeniem. Trybunał wskazał, że zarówno ogólna systematyka, jak i cel dyrektywy 2003/96 opierają się na zasadzie, według której produkty energetyczne są opodatkowane zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.

TS UE postawił tezę, że dyrektywa 2003/96 oraz zasada proporcjonalności nie sprzeciwiają się przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, natomiast sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których, w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości.

W kontrolowanej sprawie zastosowano stawkę podatku akcyzowego przewidzianą dla paliw silnikowych z uwagi na brak złożenia w terminie za grudzień 2009 roku miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego.

Wynikająca z wyroku Trybunału niezgodność normy prawa krajowego (art. 89 ust. 16 u.p.a.) z prawem wspólnotowym jako naruszająca zasadę proporcjonalności oraz ogólną systematykę i cel dyrektywy 2003/96, ma charakter uniwersalny, dotyczy także przewidzianej tym przepisem możliwości zastosowania stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w przypadku niespełnienia warunków określonych art. 89 ust. 14 u.p.a. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego polega na pierwszeństwie jego stosowania, a nie obowiązywania, pierwszeństwo zapewnia się przez odmowę zastosowania kolidującej normy krajowej w danym stanie faktycznym, nie przez uprzednie uchylenie w trybie uchwałodawczym albo w trybie konstytucyjnym (por. wyrok TS z 9 marca 1978 r. w sprawie 106/77).

Reasumując, wobec stwierdzenia przez TS UE, że unormowanie przewidziane w art. 89 ust. 16 u.p.a. w powyższym zakresie narusza ogólną systematykę jak i cel dyrektywy 2003/96 oraz zasadę proporcjonalności, kierując się zasadą pierwszeństwa prawa unijnego należało odmówić stosowania tego przepisu w rzeczonym zakresie jako sprzecznego z dyrektywą, która wiąże państwa członkowskie co do rezultatu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4.08.2016 r., sygn. akt I SA/Rz 497/16, CBOSA).

Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy uwzględni powyższe rozważania i jeżeli stwierdzi, że przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości winien rozważyć odstąpienie od zastosowania podwyższonej stawki podatkowej.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy podatkowe uwzględnić muszą treść przepisu 89 ust. 16 u.p.a. w brzmieniu ustalonym od dnia 1 stycznia 2015 r. ustawą z dnia 7 listopada 2014 roku o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, a także wezmą pod uwagę art. 70 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono o uchyleniu decyzji organów obu instancji (punkt I. sentencji wyroku). O kosztach postępowania postanowiono w punkcie II. sentencji wyroku, zgodnie z art. 200 w zw. z art. 206 P.p.s.a., zasądzając je na rzecz skarżącej jedynie w części, w której poniosła ona te koszty uiszczając wpis sądowy od skargi. Sąd miał na uwadze to, że w tym samym dniu i na tę samą godzinę było wyznaczonych siedem spraw ze skargi skarżącej na decyzje Dyrektora Izby Celnej o zbliżonym stanie faktycznym i tym samym stanie prawnym. We wszystkich sprawach skarżąca działała bez pełnomocnika, zaś pełnomocnik stawił się na rozprawę i jedynie słownie poparł skargę sporządzoną uprzednio osobiście przez skarżącą. Sąd w pierwszej rozpoznawanej w tym dniu sprawie wydał wyrok, w którym zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania uwzględniając koszty zastępstwa procesowego w kwocie wynikającej z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013.490) – sygn. akt III SA/Po [...]. Tak więc w kolejnej sprawie rozpoznawanej w tym samym dniu i godzinie uznał, że jest to uzasadniony przypadek, aby odstąpić częściowo od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.