Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 610/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 i 11, art. 75b ust. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 996
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 17, art. 37 ust. 1,2,5
journal: Dz.U. 2004 nr 123 poz 1291
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 1  art. 107 i 108
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii  Europejskiej do pomocy de minimis.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Zachodniopomorskiej Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] r., nr [...]


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 października 2018 r. Z.W.K.O.H.P. w S. wniosła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika z tytułu ukończenia nauki zawodu, po zdaniu przez młodocianego egzaminu zawodowego.

Pismem z dnia 17 października 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy G. wezwał wnioskodawcę do dostarczenia wypełnionego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz zaświadczenia lub oświadczenia o uzyskanej wysokości pomocy de minimis w latach 2018, 2017, 2016, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W odpowiedzi pismem z dnia 29 października 2018 r. W. K. O. H. P. wskazał, że na gruncie obowiązujących w chwili wnioskowania przepisów, o pomocy de minimis można mówić tylko w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, podczas gdy wnioskodawca takiej działalności nie prowadzi.

Następnie, po zawieszeniu oraz późniejszym podjęciu postępowania, Burmistrz Miasta i Gminy G., działając na podstawie art. 122 ust. 6 w zw. z art. 122 ust. 1-3, 7 i 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362), decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił Z. W. K. O. H. P. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku postępowania wezwano stronę do uzupełnienia braków wniosku przez złożenie wymaganej dokumentacji związanej z pomocą de minimis, czego jednak strona w terminie nie uczyniła. Skoro zatem wnioskodawca został pouczony o rygorze nieuzupełnienia wniosku, to zasadnym było odmówienie mu przyznania dofinansowania.

Od ww. decyzji Z. W. K. OHP wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe, wnosząc jednocześnie o zmianę skarżonej decyzji i przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 122 ust. 1 w zw. z art. 122 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz w zw. z art. 37 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 122 ust. 1, 6 i 11 ustawy Prawo oświatowe oraz wskazało, że zgodnie z przepisem art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Przy tym należy wskazać, że zgodnie z wykładnią pojęcia przedsiębiorcy, przyjętą przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 stycznia 2006 r., sygn. akt C-222/04, "pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Działalność gospodarczą stanowi każda działalność polegająca na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku [...] jeżeli fundacja bankowa działająca w dziedzinach interesu publicznego i użyteczności publicznej wykorzystuje uprawnienie przyznane jej przez ustawodawcę krajowego do dokonywania czynności finansowych, gospodarczych, w zakresie nieruchomości i ruchomości, koniecznych lub użytecznych do realizacji tych celów, może ona oferować towary lub usługi na rynku w konkurencji z innymi przedsiębiorcami, na przykład w dziedzinach takich jak badania naukowe, edukacja, sztuka lub zdrowie. W takim przypadku tego rodzaju fundację bankową należy uznać za przedsiębiorstwo, jako wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od tego, że oferowanie towarów lub usług jest dokonywane bez celu zarobkowego, ponieważ owa oferta pozostaje w stosunku konkurencji z tymi przedsiębiorcami, którzy mają taki cel, i powinna ona zatem podlegać przepisom wspólnotowym dotyczącym pomocy państwa".

Kolegium uznało, że pojęcia działalności gospodarczej nie można rozumieć analogicznie do pojęcia działalności gospodarczej przez pryzmat polskich uregulowań prawnych. Za słuszne należy zatem uznać poglądy wyrażone przez M. Pilicha w Komentarzu do ustawy Prawo oświatowe [w:] Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz, zgodnie z którym "wynikająca z art. 122 ust. 11 kwalifikacja prawna dofinansowania jako pomocy de minimis obejmuje wszystkie podmioty ubiegające się o dofinansowanie, bez względu na ich gospodarczy lub niegospodarczy status. Nie jest możliwe traktowanie art. 122 ust. 7 jako samodzielnej podstawy prawnej wniosku o dofinansowanie, z pominięciem ust. 11. Nawet zatem państwowa jednostka budżetowa nieprowadząca działalności gospodarczej, która ubiega się o dofinansowanie, ma obowiązek złożyć dokumenty wymagane przez przepisy art. 37 ust. 1 ustawy z 30.04.2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1808 ze zm.)".

Co za tym idzie, zdaniem Kolegium, wszystkie podmioty ubiegające się o pomoc wyrażoną w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego powinny złożyć dokumenty wskazane w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zaś niewypełnienie tego obowiązku skutkować musi zastosowaniem przepisu art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Z tego powodu zasadna była odmowa przyznania dofinansowania kosztów kształcenia przez wnioskodawcę młodocianego pracownika z tytułu nauki zawodu, poniesionych w okresie od 1 września 2015 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Z.W.K.O.H.P. w S. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania należytego uzasadnienia decyzji, tj. zawierającego wskazanie, jakie fakty odnoszące się do strony a dotyczące rzekomego posiadania przez nią statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organ II instancji uznał za udowodnione, a nadto – wyjaśnienie podstawy prawnej, tj. art. 122 ust. 11 Prawa oświatowego, ograniczając się jedynie do zacytowania art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r., przywołania fragmentu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 stycznia 2006 r., sygn. akt: C - 222/04, odnoszącego się do pojęcia "przedsiębiorstwa", które nie występuje w przepisach, na podstawie których powinny orzekać organy w przedmiotowej sprawie i fundacji bankowej, a więc podmiotu funkcjonującego w zupełnie innej sferze niż strona,

Nadto, zdaniem skarżącej, fragment przytoczonego przez organ komentarza autorstwa M. Pilicha, jest ewidentnie contra legem w zakresie, w jakim podnosi, że wynikająca z art. 122 ust. 11 Prawa oświatowego kwalifikacja prawna dofinansowania jako pomocy de minimis obejmuje wszystkie podmioty w sytuacji, gdy zgodnie z brzmieniem przepisu, obejmuje ona wyłącznie dofinansowanie udzielane podmiotowi gospodarczemu.

Organ II instancji powinien wskazać, na podstawie jakich faktów uznał, że dofinansowanie mające być udzielone skarżącej jest dofinansowaniem udzielonym przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (czego wymaga art. 122 ust. 11 Prawa oświatowego), a przede wszystkim powinien wyjaśnić treść powyższego przepisu, nie zaś – przywoływać inne przepisy, tj. art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czy też pojęcia nieużywane w stanowiącym podstawę orzekania przepisie ("przedsiębiorstwo"). Uzasadnieniem prawnym nie może być przywołanie fragmentu komentarza, który już na pierwszy rzut oka jest niezgodny z komentowanym przepisem.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stał się art. 122 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996). W dniu wydawania ww. decyzji przepis art. 122 ust. 1 ustawy stanowił, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Spornym zagadnieniem w niniejszej sprawie okazała się wykładnia i zastosowanie przepisu art. 122 ust. 11 ww. ustawy, wedle którego, dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362), stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9).

W ocenie organów orzekających w sprawie, stronę skarżącą należało uznać za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a tym samym za podmiot podlegający przepisom o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wnioskowane zaś dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika stanowiłoby pomoc de minimis.

Warto zwrócić uwagę, że wraz z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, znajdujące się dotychczas w ustawie z dnia 7 września 2001 r. o systemie oświaty przepisy dotyczące dofinansowania przygotowania zawodowego (art. 75b), zostały prawie w całości przeniesione do ustawy Prawo oświatowe (art. 122). Poprzednio obowiązujący art. 75b ust. 11 ustawy o systemie oświaty przewidywał, że dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1) lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 9). Na gruncie ww. regulacji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika przysługuje pracodawcom i zawsze będzie miało ono charakter pomocy de minimis – bez względu na rodzaj pracodawcy i charakter prawny prowadzonej przez niego działalności. Wykładnia przepisu art. 75b ustawy o systemie oświaty nie pozwalała na przyjęcie, że pomoc, o jakiej mowa w art. 75b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, jest adresowana wyłącznie do przedsiębiorców (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 580/17, wyrok NSA 11 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2422/18).

Istotną zmianą, którą należało uwzględnić przy orzekaniu w niniejszej sprawie, było jednak wprowadzenie do art. 122 ustępu 11 ustawy Prawo oświatowe w brzmieniu odbiegającym od dotychczasowej treści art. 75b ust. 11 ustawy o systemie oświaty. Jak wskazano wyżej, art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe stanowi, że dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, "udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362), stanowi pomoc de minimis". Takiego dookreślenia podmiotowego nie było w poprzednim stanie prawnym.

Uwzględniając racjonalność prawodawcy, wprowadzenie do normy prawnej przesłanki charakteryzującej pracodawców, dla których udzielane dofinansowanie stanowi pomoc de minimis miało określony cel, co należy uwzględnić i nadać mu znaczenie przy definiowaniu tej grupy podmiotów.

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy udzielenie danemu pracodawcy dofinansowania za kształcenie młodocianych pracowników jest pomocą de minimis, konieczne jest przeanalizowanie przepisu art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, do którego wprost odwołał się ustawodawca w art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe.

Już w tym momencie za uzasadnione staje się zarzucenie organowi odwoławczemu zaniechanie polegające na nie dokonaniu wykładni pojęcia podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Art. 2 pkt 17 ww. ustawy, według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej, należy przez to rozumieć działalność gospodarczą, do której mają zastosowanie reguły konkurencji określone w przepisach części trzeciej tytułu VI rozdziału 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Wśród przepisów części trzeciej tytułu VI rozdziału 1 ww. aktu, znajdują się m.in. reguły konkurencji, mające zastosowanie do przedsiębiorstw. Uwzględniając fakt, że pojęcie "przedsiębiorstw" w rozumieniu ww. przepisów nie ogranicza się niewątpliwie wyłącznie do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w znaczeniu tego pojęcia według przepisów krajowych (ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – Dz. U. z 2019 poz. 1292), to rolą organów orzekających w sprawie było ustalenie, czy strona skarżąca w zakresie objętym przedmiotem postępowania może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu wskazanym przez art. 2 pkt 17 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Reguły konkurencji wymienione w Traktacie, m.in. stanowią w art. 81 ust. 1, że niezgodne ze wspólnym rynkiem i zakazane są: wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą mieć wpływ na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz wspólnego rynku, a w szczególności te, które polegają na:

a) ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków transakcji;

b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji;

c) podziale rynków lub źródeł zaopatrzenia;

d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji; lub

e) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych kontraktów.

Nadto, w myśl art. 82 Traktatu, niezgodne ze wspólnym rynkiem i zakazane jest nadużywanie przez jedno lub większą liczbę przedsiębiorstw pozycji dominującej na wspólnym rynku lub na znacznej jego części, w zakresie, w jakim może wpływać na handel między Państwami Członkowskimi. Nadużywanie takie może polegać w szczególności na:

a) narzucaniu w sposób bezpośredni lub pośredni niesłusznych cen zakupu lub sprzedaży albo innych niesłusznych warunków transakcji;

b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkodą dla konsumentów;

c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji;

d) uzależnianiu zawarcia kontraktów od przyjęcia przez partnerów zobowiązań dodatkowych, które ze względu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie mają związku z przedmiotem tych kontraktów.

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy strona skarżąca w zakresie objętym wnioskiem o dofinansowanie powinna być uznana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, o którym mowa w art. 122 ust. 11 ustawy Prawo oświatowe, celowym jest wyjaśnienie, jakiego rodzaju "działalnością" jest kształcenie młodocianych pracowników przez Ochotnicze Hufce Pracy, a następnie jakie znaczenie ma ta "działalność" na ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz wspólnego rynku.

Ochotnicze Hufce Pracy działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482). Są one państwową jednostką budżetową (art. 11 ust. 1 ww. ustawy). Zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ww. ustawy, wykonują one zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania. W zakresie kształcenia i wychowania młodzieży Ochotnicze Hufce Pracy w szczególności prowadzą działania mające na celu:

1) umożliwienie młodzieży, która nie ukończyła szkoły podstawowej albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tej szkoły, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego;

2) umożliwienie młodzieży uzupełniania ponadgimnazjalnego lub ponadpodstawowego wykształcenia ogólnego i zawodowego.

Wśród szeregu zadań w zakresie zatrudnienia Ochotnicze Hufce Pracy m.in. prowadzą pośrednictwo pracy oraz organizują zatrudnienie dla młodzieży w wieku powyżej 15 lat, która nie ukończyła szkoły podstawowej albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tej szkoły (art. 12 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy) oraz refundują koszty poniesione przez pracodawcę na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (art. 12 ust. 5 pkt 5 ustawy).

Nadto, w myśl art. 12 ust. 6 ustawy, Ochotnicze Hufce Pracy mogą dokonywać zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z uwzględnieniem wykazu zawodów, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 15, do wysokości najniższych stawek, określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w okresie, za który jest dokonywana refundacja na podstawie umowy zawartej z pracodawcą lub organizacją zrzeszającą pracodawców. Przy tym refundacja ta stanowi pomoc udzielaną zgodnie z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis, o czym wprost stanowi art. 12 ust. 6a ustawy.

Z przytoczonych przepisów wynika m.in., że Ochotnicze Hufce Pracy mogą, poza pośrednictwem pracy, również same organizować zatrudnienie młodocianych w celu ich przygotowania zawodowego, jak i refundować koszty poniesione przez innych pracodawców zatrudniających młodocianych w ramach przygotowania zawodowego. Wykorzystując na ten cel środki publiczne Ochotnicze Hufce Pracy wspierają finansowo pracodawców, udzielając im pomocy de minimis.

Rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło, w jaki sposób realizacja zadania przez stronę skarżącą, polegającego na wykształceniu młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego, mogłaby wpłynąć negatywnie (poprzez ograniczenie lub zakłócenie konkurencji) na wewnętrzny rynek wspólnotowy. W kwestionowanej decyzji organ nie podał również, że realizacja ww. celu, miała charakter gospodarczy np. poprzez wykazanie, że kształcenie młodocianego pracownika było odpłatne, tak, jak w innych podmiotów organizujących i prowadzących szkolenia zawodowe i przez to mogące stanowić potencjalną konkurencję dla tychże podmiotów.

Powołanie się przez Kolegium na jeden z wyroków Trybunału Sprawiedliwości, bez odniesienia wniosków z niego płynących do realiów niniejszej sprawy jest niewystarczające. Tożsamo ocenić należało przytoczenie wybranego akapitu z Komentarza do ustawy Prawo oświatowe. Zauważyć przy tym można jedynie, że w tymże samym opracowaniu pod red. M. Plicha, w akapicie poprzedzającym fragment zacytowany przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, autor ten podał, że "Przepis ust. 11 zastrzega, że dofinansowanie przygotowania zawodowego młodocianych, które w świetle obowiązującego prawa należy kwalifikować jako formę dotacji ze środków publicznych dla podmiotów spoza sektora finansów publicznych, stanowi tzw. pomoc de minimis; ustawodawca odsyła w tym zakresie do odpowiednich aktów prawa unijnego. Wystarczy w tym miejscu wyjaśnić, że Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej co do zasady zakazuje udzielania przez państwa pomocy publicznej przedsiębiorcom, chyba że zachodzą pewne, szczególne sytuacje (zob. art. 107–109 TFUE). Jednakże w tym przypadku kwoty pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom w formie wypłaty dofinansowania są relatywnie niskie i z punktu widzenia całości gospodarki jest oczywiste, że nie mogą one zdeformować konkurencji na jednolitym rynku Unii Europejskiej."

Podsumowując, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało właściwej wykładni przepisów prawa z punktu widzenia istotnego dla rozpoznania sprawy, zaś przywołanej argumentacji nie można było uznać za uzasadniającej wydanie negatywnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia. Sąd analizując sprawę pod kątem przywołanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku przepisów oraz zebranego przez organy materiału dowodowego w ramach oceny wniosku strony skarżącej z dnia 15 listopada 2018 r., nie dostrzegł podstaw do uznania skarżącej za podmiot zobowiązany do przedkładania zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362 ze zm.).

W związku z tym, że zdaniem Sądu, wystąpiła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś lektura decyzji organu I instancji doprowadziła do wniosku, że również ten organ nie sprostał obowiązkowi przeprowadzenia właściwej wykładni i zastosowania obowiązujących w sprawie przepisów prawa, celowym było uchylenie także decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wskazówek płynących z uzasadnienia wyroku co do interpretacji przepisów prawa regulujących zasady przyznawania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianych pracowników oraz okoliczności istotnych z punktu widzenia definiowania podmiotów w ramach przepisów dot. przyznawania wsparcia o charakterze pomocy de minimis.