Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 279/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 - 5, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
article: art. 65 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] wymierzył A. O., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej również jako "strona" albo "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach typu [...] nr [...] oraz nr [....] poza kasynem gry w kiosku kontenerowym zlokalizowanym w [...] przy ul. S. [...]

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej w skrócie jako: "o.p."), art. 2 ust. 3 - 5 , art. 4 ust. 2, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 – w wersji obowiązującej w okresie, w którym stwierdzono naruszenie; dalej w skrócie jako: "u.g.h.") oraz art. 121 i art. 222 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 379).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 24 listopada 2016 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w kiosku zlokalizowanym w [....] przy ul. S. [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że znajdujące się w lokalu automaty nie posiadały oznaczeń, były włączone do sieci elektrycznej oraz gotowe do gry. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu ustalono zaś, że urządzane na wskazanych automatach gry:

- mają charakter komercyjny (gry prowadzone są w celu osiągnięcia zysku, udział w grze jest odpłatny, aby uruchomić automat trzeba zasilić go określoną kwotą);

- mają charakter losowy (gracz nie ma wpływu na moment zatrzymania się elementów, których ułożenie decyduje o wyniku gry, wprowadzony do przebiegu gry element wiedzy ma jedynie za zadanie stworzyć pozory braku losowości gier lub co najmniej zależności rezultatu od wiedzy gracza, automaty pozwalały bowiem na rozegranie gier i uzyskanie wygranej z pominięciem elementu wiedzy);

- w wyniku gry można uzyskać wygraną rzeczową w postaci punktów kredytowych, za które grający mógł kontynuować grę w ramach wykupionego czasu.

W następstwie dokonanych ustaleń organ uznał, że gry urządzane na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h. w brzemieniu obowiązującym w chwili stwierdzenia naruszenia prawa.

Na wezwanie organu celnego A. O. O. dostarczyła kopię ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia 31 sierpnia 2016 r., zgodnie z którą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. G. [...] (jako dzierżawca) wydzierżawiła od A. O. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] w [...] przy ul. S. [...] (jako wydzierżawiająca) powierzchnię stanowiącą część spornego lokalu w celu ustawienia tam ww. urządzeń. Dodatkowo A. O. dostarczyła faktury: nr [...] z dnia 31 sierpnia 2016 r., nr [...] z dnia 4 października 2016 r. oraz nr [...] z dnia 3 listopada 2016 r., które wystawiła w związku z dzierżawą wskazanej w umowie powierzchni. Analizując treść dostarczonych dokumentów organ wskazał, że A. O. świadomie udostępniała automaty, których dysponentem była spółka [...] klientom prowadzonego przez nią w [...] lokalu w celu uzyskania korzyści finansowych. W umowie zastrzeżono bowiem m.in., że wysokość czynszu dzierżawnego płatna przez spółkę [...] zależna jest od wysokości sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych w lokalu automatach. Ustalono jednocześnie, że A. O. nie posiada i nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzenia gier w kasynie gry lub salonie gier.

Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że A. O. niewątpliwie stwarzała odpowiednie warunki do udziału w grach hazardowych, w związku z czym jest "urządzającym gry" w rozumieniu u.g.h. Tym samym w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w chwili przeprowadzenia kontroli, organ wymierzył A. O. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł od każdego automatu za urządzenie na nich gier bez wymaganego zezwolenia, to jest w łącznej wysokości 24.000 zł.

Od powyższej decyzji A. O. złożyła odwołanie, podnosząc zarzut naruszenia przez organ art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęć "urządzającego gry" i "automatu do gry". Zdaniem strony za "urządzającego gry" nie może być bowiem uznany podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty. Po drugie, organ błędnie przyjął, że w rozumieniu u.g.h. za "automat do gry" można uznać quizomaty. Korzystanie z nich polega bowiem na wykazaniu się przez uczestnika wiedzą powszechną i pozbawione jest elementu losowości. Wyszególnione w decyzji urządzenia stanowiły zaś właśnie quizomaty. Nie są więc automatami losowymi, co potwierdza stosowna opinia upoważnionej przez Ministra Finansów Jednostki Badającej.

Decyzją z dnia 13 lutego 2018 r. nr [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 w związku z art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5 u.g.h. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] z dnia 17 listopada 2017 r.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że kontrolowane automaty wyczerpują definicję automatu do gier określoną w art. 2 ust. 3 u.g.h., co ustalono w wyniku eksperymentu polegającego na odtworzeniu gry na tych urządzeniach. W opozycji do stanowiska strony organ odwoławczy wskazał, że gry zawierały element losowości. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono zaobserwowany podczas eksperymentów przebieg gier, wskazując, że w wyniku naciśnięcia przycisku "pytanie" wirtualne bębny losujące zaczynały się obracać, a gracz nie miał wpływu na moment ich zatrzymania, ani na układ symboli graficznych wyświetlanych na bębnach. Pomiędzy grami na bębnach pojawiało się pytanie, które jednak można był pomijać i dalej kontynuować gry. Jak potwierdziły eksperymenty, w trakcie prowadzenia gier gracz nie miał możliwości ingerencji w ich wyniki, gdyż wszystkie klawisze były nieaktywne, a szybkość obrotu symulatorów bębnów była tak duża, że przekraczała percepcję ludzkiego oka. Gracz nie miał zatem wpływu na gry na tych automatach, gdyż o odpowiedniej konfiguracji znaków decydowały mechanizmy tych urządzeń. Wprowadzenie do gier elementów dodatkowych (np. elementu wiedzy) mających stworzyć pozory braku losowości, nie pozbawia natomiast gry charakteru losowego jeśli wynik całej gry zależy od przypadku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w pełni podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na uznanie A. O. za urządzającą gry na automatach bez wymaganego pozwolenia i nałożenie na nią z tego tytułu kary pieniężnej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych kara ta może być bowiem nałożona na każdy podmiot urządzający gry na automatach poprzez ich udostępnianie, zarządzający nimi lub pobierający korzyści z tej działalności. Zatem również na podmiot, który udostępniał lokal i stwarzał odpowiednie warunki, aby urządzenia mogły prawidłowo funkcjonować. Organy zgodnie uznały, że dowodem mającym kluczowe znaczenie dla uznania A. O. za podmiot urządzający gry była ramowa umowa dzierżawy z dnia 31 sierpnia 2016 r., z której wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej o charakterze komercyjnym czerpała ona korzyści finansowe z urządzania gier losowych na urządzeniach stanowiących automaty do gier. Zgodnie z zawartą umową A. O. zapewniała w lokalu dostęp do poboru energii na potrzeby zainstalowanych automatów, była zobowiązana do utrzymania przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym ich eksploatowanie oraz otrzymywała od "wydzierżawiającego" miesięczny czynsz w wysokości 35 % od sumy dochodów uzyskanych z eksploatowania quizomatów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. O. wnosząc o uchylenie opisanej wyżej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, to jest:

- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", jako obejmującej również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wydzierżawiania powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty go gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranych w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącej zakresem przedmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ustawy u.g.h. i niezasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za "urządzenie gier na automatach poza kasynem gry";

- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary w wysokości 12.000 zł od każdego automatu za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że wskazany przepis wespół zakazem z art. 14 ust. 1 cyt. ustawy stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE L. 98.204.37 ze zm.) a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie podatkowe powinno zostać w tym stanie umorzone.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Rozpoznanie sprawy wymaga przywołania treści przepisów prawa istotnych z punktu widzenia nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Zauważyć należy, że jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji z dnia 13 lutego 2018 r., jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazano art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Brzmienie to uległo zmianie z dniem 1 kwietnia 2017 r. wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 88), zmieniającej ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Należy w tej sytuacji przywołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. (sygn. akt II GSK 1354/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że: "w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena zachowania przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą (...). Stanowisko takie wynika z zaaprobowania ugruntowanego w doktrynie poglądu, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe. Jednocześnie, co należy podkreślić, na gruncie przepisów dotyczących sankcji administracyjnych nie znajduje co do zasady zastosowania wywodząca się z prawa karnego reguła lex mitior retro agit. Trzeba bowiem zauważyć, że obowiązuje ona w tej dziedzinie prawa bezpośrednio z woli ustawodawcy, a zatem w konsekwencji nie znajduje ona zastosowania na gruncie prawa administracyjnego (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2011 r.; sygn. akt II GSK 674/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2009 r.; sygn. akt SK 3/08; publ. OTK-A 2009/8/125). NSA w przywołanym powyżej wyroku wskazał też, że "miarodajny dla oceny deliktu administracyjnego jest (...) stan prawny z daty jego popełnienia". Mimo, że powyższy pogląd dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego, znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, w której stan prawny i faktyczny został ukształtowany przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

W tej sytuacji zasadne było oparcie zaskarżonej decyzji na treści przepisów ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

I tak, art. 2 ust. 1 u.g.h. stanowi, że grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin.

Definicję ustawową gier na automatach zawiera art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Ustęp 4 tego samego artykułu wyjaśnia, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Art. 2 ust. 5 u.g.h. nakazuje zaś zaliczyć do gier na automatach także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. przewidują karę pieniężną w kwocie 12 000 zł od każdego automatu za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.

Zgodnie z tymi przepisami, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16; publ. ONSAiWSA 2016/5/73; dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Dla zastosowania więc przywołanych przepisów ustawy wymagane jest stwierdzenie, że urządzana gra jest grą w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h., jest ona urządzana poza kasynem gry oraz że spełniła się przesłanka podmiotowa. Niewątpliwie, przepisy ustawy o grach hazardowych wyczerpująco określają cechy charakterystyczne automatów do gry, podlegających jej rygorom.

Zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie organy celne wykazały, że powyższe przesłanki zostały spełnione.

Sąd nie zgadza się z podniesionym w skardze zarzutem nieuprawnionego uznania skarżącej za urządzającego gry, a tym samym potraktowania jako potencjalnego adresata kary pieniężnej z tytułu urządzania gier poza kasynem gry. Otóż z przepisu art. 89 ust. 1 u.g.h. (w brzmieniu przed 1 kwietnia 2017 r.) wynika, iż "każdy, kto bez koncesji lub zezwolenia będzie urządzał grę hazardową albo będzie urządzał grę na automacie poza kasynem gry podlegać będzie karze pieniężnej". Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wynika z powyższego, że każdy kto urządza grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego tę grę (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają podmiotowość prawną) i miejsce urządzenia tej gry podlega karze pieniężnej. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej.

W rozpoznawanym przez Sąd przypadku skarżąca twierdzi, że nie mogła być objęta hipotezą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem ani treść umowy ani okoliczności sprawy nie świadczą o podejmowaniu przez skarżącą jakiejkolwiek działalności możliwej do określenia mianem "urządzania gier". Wskazano również na błędne przyjęcie, że pojęcie "urządzającego gry" może być wypełnione wyłącznie przez czynność cywilnoprawną polegająca na oddaniu w najem, czy też dzierżawę, innemu podmiotowi części powierzchni lokalu.

Z takim ujęciem spornej kwestii nie można się zgodzić. Po pierwsze, trzeba zauważyć, że żaden z przepisów u.g.h. nie zakazuje wyraźnie – formalnie rzecz biorąc – zawierania umów (najmu, dzierżawy czy też użyczenia), na podstawie których wyłącznie inny podmiot będzie dopiero, w pełni samodzielnie, eksploatował automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h. Z drugiej jednak strony nie można zaprzeczyć twierdzeniu, że dla faktycznego prowadzenia (organizowania, urządzania) gier losowych potrzebne jest spełnienie co najmniej dwóch warunków: dysponowanie urządzeniem do prowadzenia gier oraz dysponowanie miejscem, w którym owe automaty można byłoby usytuować i eksploatować.

Uwzględniając takie uwarunkowania można byłoby – przynajmniej z punktu widzenia zachowania reguł logiki formalnej – skutecznie bronić już teraz poglądu, że w sytuacji, gdy jeden z podmiotów dysponuje samymi tylko automatami (nie mając jednak pomieszczenia, gdzie mogłyby one funkcjonować), a inny podmiot – odwrotnie – jest dysponentem pomieszczenia (nie ma jednak automatów), oba podmioty można byłoby uznać za "urządzających gry", w myśl przepisów u.g.h. już wówczas, gdy na podstawie zawartego kontraktu władający automatami korzysta z lokalu należącego do innego podmiotu, w którym to pomieszczeniu automaty te są udostępnianie dla ogółu.

Po drugie należy zauważyć, że z ramowej umowy dzierżawy powierzchni, która znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, a na którą powołuje się skarżąca, wynika, że współpraca z firmą [...] Sp. z o.o. wykracza poza ramy zwykłego udostępnienia miejsca pod prowadzenie działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych. W świetle postanowień zawartych w umowie strona skarżąca posiada określone uprawnienia oraz obowiązki związane z automatami do gier: zapewnia pobór w lokalu energii elektrycznej na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, zobowiązuje się zapewnić niezbędne środki bezpieczeństwa oraz odpowiednie zabezpieczenie techniczne w celu uzyskania największego poziomu ochrony Quizomatów, w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia zobowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym dzierżawcę, skarżąca zobowiązała się również do utrzymania przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym eksploatacją urządzeń. Spółka zapewnia zaś skarżącej obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie.

Istotne jest również, że wysokość świadczenia [...] określonego jako czynsz dzierżawy została określona w specyficzny sposób w paragrafie 3 ust. 1 i 2 umowy. Figuruje tam następujące sformułowanie: "1. Z tytułu umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny płatny od chwili uruchomienia Quizomatów do miesiąca, w którym Quizomaty przestały być eksploatowane (włącznie).(...). 2. Z tytułu Umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 35% od sumy dochodów uzyskanych w Quizomatach umieszczonych na podstawie Umowy w przedmiocie dzierżawy." Powyższe potwierdzone zostało wystawionymi fakturami za dzierżawę części lokalu, z których wynika, że czynsz nie był płacony w stałej kwocie (ryczałtem), tylko był zależny od przychodu uzyskanego w związku z użytkowaniem wskazanych urządzeń.

Zdaniem Sądu z przywołanego, dosłownego postanowienia umowy, które jednak – w świetle art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej w skrócie jako "k.c.") – nie ma wszak decydującego znaczenia dla kierunku wykładni analizowanego kontraktu, wynika niezbicie (niedwuznacznie), że "celem" tej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem stron", było nie tyle zawarcie klasycznego kontraktu dzierżawy powierzchni, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego właśnie na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu (lokalem użytkowym oraz automatami innej spółki), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie" (w rozumieniu przepisów u.g.h.). Dokonując interpretacji zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 k.c., trzeba mieć dodatkowo na uwadze to, że skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry), przy czym dochody z gier (w rzeczywistości zysk – skoro chodziło o różnicę między wpłatami graczy, a wypłatami z tytułu wygranych, która to różnica zawsze jest wartością dodatnią w tego typu działalności, jak podjęta przez strony kontraktu) miałyby być w istocie dzielone między stronami analizowanej umowy w następującej proporcji: 35 % dla skarżącej (tzw. wydzierżawiającego) i 65 % dla spółki.

W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie zatem uznały skarżącą za "urządzającego gry" w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Niezasadny jest zatem zarzut, że skarżąca nie mogła być adresatem decyzji, mocą której wymierzono karę pieniężną. Rola skarżącej nie ograniczała się bowiem wyłącznie do zapewnienia poboru energii elektrycznej i zapewnienia dostępu do urządzeń. W zakresie innych obowiązków oprócz partycypowania w zyskach mieszczą się w ocenie Sądu bez wątpienia powinności strony skarżącej zastrzeżone w umowie, o których była mowa wyżej. Skarżąca udostępniała w swoim lokalu graczom przedmiotowe automaty celem rozgrywania gier i czyniła to za opłatą, za co pobierała od dzierżawcy "wynagrodzenie" nazwane w umowie czynszem dzierżawnym. W gestii i interesie strony było uzyskanie jak największej ilości klientów, a co za tym idzie dochodów z gier, gdyż od tej wartości był liczony otrzymywany przez stronę czynsz. Tym samym skarżąca stwarzała techniczne, ekonomiczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. W tej sytuacji skarżąca nie mogła być uznana jedynie za podwykonawcę podmiotu urządzającego gry, ale za animatora gier zainteresowanego ich wynikami i motywowanego sposobem ustalenia wysokości czynszu. Fakt podziału przychodu jest charakterystyczny dla osób współorganizujących działalność, a nie związanych jedynie umową dzierżawy powierzchni lokalowej (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2018 r.; sygn. akt II GSK 429/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wszystkie powyższe okoliczności świadczą o tym, że rola skarżącej w całym przedsięwzięciu wykraczała ponad zwyczajne udostępnianie dzierżawcy powierzchni swojego lokalu, odbywające się na podstawie umowy dzierżawy. Tym samym, organy słusznie uznały skarżącą za podmiot urządzający grę i pobierającego zyski z tej działalności. Należy ponadto zauważyć, że skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry). To zaś niewątpliwie determinuje uznanie skarżącej za urządzającego gry. Dodać należy, że podmiotem odpowiedzialnym za naruszenie przepisów u.g.h. jest każdy urządzający gry hazardowe na automacie do gier, w tym niezależnie od tego, czy miał świadomość czy też nie, że uczestniczy w przedsięwzięciu gospodarczym sprzecznym z obowiązującymi przepisami. Odpowiedzialność administracyjna jest bowiem oderwana od kwestii ustalania winy i jej stopnia, zaś przeprowadzone w sprawie dowody jednoznacznie wykazały, że urządzane na automatach gry mają charakter gier hazardowych.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym albowiem organy administracji publicznej obydwu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.