Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1899/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 r. ze skargi J. H., M. H. i U. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. H., M. H. i U. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [....] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...][....], [....][...] i [...][...] od decyzji Prezydenta m.[....] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], odmawiającej uwzględnienia wniosku stron o przyznanie odszkodowania za grunt położony w [....] przy ul. [...], stanowiący działki nr [...] o pow. [...] m2 i [....] o pow. [...] m2 , uregulowane w księdze wieczystej KW nr [....] - utrzymał mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Pismem z [...] lipca 2010 r. [...][...], [...][...], [...][...] oraz [...][...] wskazały na swoje uprawnienia w postępowaniu wszczętym w związku z wnioskiem złożonym w odpowiednim trybie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod część ulicy [...] w [...] oznaczoną jako działka [....] w obrębie [...] oraz działka [...] w obrębie [...], stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydent m. [....] odmówił uwzględnienia wniosku strony w sprawie przyznania odszkodowania za grunt położony w [...] w dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiący działki ewidencyjne: nr[...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z dnia [....] lipca 2010 r. strony sprecyzowały wcześniej złożony wniosek poprzez wskazanie właściwego oznaczenia księgi wieczystej i numerów działek ewidencyjnych, które stały się własnością gminy W. [...] i za które domagają się odszkodowania, a jeżeli organ I instancji miał wątpliwości co do określonego żądania we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r., powinien wystąpić do strony o doprecyzowanie wniosku.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2013 r,, sygn. akt I SA/Wa 546/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Wojewody [...], wskazując w uzasadnieniu, że złożenie wniosku przez [...][...] w 2005 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj. do dnia 31 grudnia 2005 r. nie skutkuje tym, iż termin ten należy uznać za zachowany w stosunku do pozostałych współwłaścicieli, którzy w ww. terminie wniosku tego nie złożyli. Podsumowując Sąd stwierdził, że stosownie do art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...) roszczenie współwłaściciela nieruchomości o wypłatę odszkodowania wygasa, gdy nie złożył on (lub w jego imieniu pełnomocnik) stosownego wniosku do końca 2005 r., nawet gdy wniosek taki złożyli inni współwłaściciele nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i odrzucił skargę Miasta [....] z uwagi na brak legitymacji procesowej Miasta [...] do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.

Decyzją nr [...] z dnia [....] kwietnia 2018 r. Prezydent m.[....] ponownie odmówił uwzględnienia wniosku stron w sprawie przyznania odszkodowania za grunt położony w [...] przy ulicy [....], stanowiący działki ewidencyjne: nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [....] i nr [....] o pow. [...] m2 z obrębu [....], uregulowane w księdze wieczystej KW Nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż [...][...], [...][...] i [...][...] nie mogły "przystąpić" po dniu 31 grudnia 2005 r. do prowadzonego postępowania wszczętego wnioskiem [...][...] czyli innej osoby o inną nieruchomość ze skutkiem złożenia go w terminie. Wobec czego nie można przyjąć, że pismo z dnia [....] lipca 2010 r. jest sprecyzowaniem wniosku z dnia [...] grudnia 2005r. [...][....].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły [...][...], [...][...] i [...][...].

Wojewoda [...] rozpoznając złożone odwołanie przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające(... ), a następnie wskazał, że w dniu [....] grudnia 2005 r. [...][...] złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, za zajętą pod drogę publiczną część działki położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW [...]. Także w dniu [...] grudnia 2005 r. [...] wystąpiła do Urzędu m. [...] o przyznanie odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną część działki położonej w [...] przy ulicy [...], wskazując, że dla ww. działki ustanowiona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Z treści powyższych wniosków zdaniem organu bezsprzecznie wynika, że ww. działały jedynie we własnym imieniu, do powyższych wniosków z dnia [...] grudnia 2005 r. nie były również załączone stosowne pełnomocnictwa do występowania w imieniu innych współwłaścicieli. Ponadto wnioski [...] i [...][...] z dnia [....] grudnia 2005 r. dotyczyły innych nieruchomości i zostały rozpatrzone w odrębnych postępowaniach. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, Prezydent m. [....] prawidłowo przyjął pismo [...][....], [...][...], [...][...]oraz [...][....]z dnia [....] lipca 2010 r., w którym wnioskodawcy wskazali na swoje uprawnienia w postępowaniu wszczętym w związku z wnioskiem złożonym w odpowiednim trybie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod część ulicy [...] w [....] oznaczoną jako działka [...] oraz działka [...], stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...], jako nowy wniosek o odszkodowanie. Z powyższych względów Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji uznając pismo z dnia [...] lipca 2010 r jako nowy wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod część ulicy [....] w [...] oznaczoną jako działka [...] oraz działka [...], stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW Nr [...], prawidłowo odmówił jego uwzględnienia z uwagi na upływ ustawowo wyznaczonego terminu do jego wniesienia. Ustalenie organu administracji, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w cyt. wyżej art. 73, będącego terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia, stanowi przesłankę do nieuwzględnienia żądania strony. W takiej sytuacji organ nie rozpatruje merytorycznie sprawy a jedynie odmawia uwzględnienia wniosku. Reasumując, w ocenie Wojewody [...] organ I instancji rozstrzygając niniejszą sprawę zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, w następstwie czego wydał prawidłową decyzję.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...][...], [...][....] i [....].

Zaskarżonej decyzji zarzuciły:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 4 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. nr 133, poz. 872 z późn. zm.), poprzez uznanie, że skarżące nie złożyły w wyznaczonym terminie pomiędzy 1 stycznia 2001 roku, a 31 grudnia 2005 roku wniosku o wypłatę odszkodowania, podczas gdy taki wniosek został przez skarżące złożony w ustawowo przewidzianym terminie, tj. [....] grudnia 2005 r.

2. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

a. art. 62 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że skarżące wnosiły o przyłączenie się do niniejszego postępowania, podczas gdy intencją skarżących było łączne prowadzenie postępowań;

b. art. 7 i art. 77 §1 i § 3 k.p.a, oraz art. 136 k.p.a i art. 78 §1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie przez organy administracyjne obydwu instancji wątpliwości, zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku postępowania, które mają bezpośredni wpływ na uznanie skarżących za stronę w przedmiotowym postępowaniu;

c. art. 140 w zw. z art. 107 §1 i § 3 k.p.a,, poprzez pominięcie w decyzji Wojewody [....] omówienia i rozstrzygnięcia co do zarzutów stron, podniesionych w odwołaniu, tj. co do wskazania złożenia przez skarżące w ustawowym terminie (tj. dnia [...] grudnia 2005 r.) wniosku o odszkodowanie wraz ze wskazaniem numeru postępowania, w którym oryginał ww. wniosku się znajduje, co doprowadziło do niekompletnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez stronę do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji - brak rozpoznania zarzutów odwołania w całości, oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ II instancji;

d. art. 15 k.p.a., poprzez nie dokonanie przez Wojewodę [...] samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w rezultacie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (w tym oceny dowodów);

e. w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenie art, 138 §1 pkt. 1 i § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej i istotnie naruszającej przepisy postępowania decyzji organu I instancji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m. [...] naruszają przepisy prawa.

Wzmiankowane decyzje wydane zostały na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm. – dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 4, wyżej przywołanej ustawy, odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie, wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż wnioskami z dnia [...] grudnia 2005 r. o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...] w [...], w trybie wyżej przywołanego art. 73, wystąpiły [...][...] i [....][...]. Jest to okoliczność bezsporna. Należy zauważyć, że w treści rzeczonych wniosków w sposób niezbity wynika, że obie wnioskodawczynie zwracały się o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną – ulicę [...].

W przypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku podmiotów, ustawodawca w art. 73 ust. 4 wyżej przywołanej ustawy nie wprowadza wymogu, by z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w warunkach określonych w art. 73 ust. 1 ustawy, wystąpili wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Każdy ze współwłaścicieli domagać się może odszkodowania jemu należnego, w wysokości odpowiadającemu swemu udziałowi w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Ustawodawca precyzyjnie określił okres dla skutecznego złożenia wniosku przez właściciela (współwłaściciela) o odszkodowanie. Określił również, że w przypadku nie złożenia wniosku w okresie od 1 stycznia 2001 r do 31 grudnia 2005r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Takie stanowisko nie jest sporne i znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2015 r., sygn. akt I OSK 2535/14 CBOSA).

Nie ulega zatem wątpliwości, że każdy ze współwłaścicieli - by uzyskać odszkodowanie za przysługujące mu prawo własności - winien wystąpić z osobnym wnioskiem. Odszkodowanie związane jest z wartością nieruchomości, jak też wartością udziału we współwłasności nieruchomości każdego z właścicieli. Oznacza to, że w sprawie wszczynanej na wniosek, każdy ze współwłaścicieli występuje samodzielnie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi w prawie własności nieruchomości, zajętej pod drogi publiczne, spełniającej przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy. Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 4 ustawy winna być taka, że wniosek każdego ze współwłaścicieli wszczyna odrębną sprawę o odszkodowanie. Oczywiście wnioski takie mogą być rozpoznane łącznie na mocy art. 62 kpa, jednakże każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem. Nie ma też przeszkód procesowych do wspólnego inicjowania przez współwłaścicieli jednego postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania każdemu z uprawnionych, proporcjonalnie do posiadanego udziału. Reasumując, złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli zajętej nieruchomości.

Tym samym należy uznać, że woIą ustawodawcy było to, by roszczenie o odszkodowanie dla właściciela wygasło, jeśli złożył wniosek po upływie tego okresu. Wolą ustawodawcy było również to, by roszczenie współwłaścicieli wygasło, jeśli ów współwłaściciel złożył wniosek po upływie tego okresu, bez względu na to czy inny współwłaściciel złożył wniosek w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Nie było intencją ustawodawcy, by sytuacja prawna współwłaściciela, który był pasywny w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., była korzystniejsza od sytuacji właściciela nieruchomości. Pasywny współwłaściciel nie może być bowiem premiowany na skutek tego, że inny współwłaściciel wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie na swą rzecz w okresie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Przechodząc z tych ogólnych rozważań na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zaakcentować, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bardzo skomplikowany, ponieważ z dwóch wniosków z [..] grudnia 2005 r, ( złożonych przez [...][....] i [...][...]) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną ul. [...] oraz pism pełnomocnika stron z [....] lipca 2010 r., z [...] listopada 2011 r. i z [....] grudnia 2011 r. organ "wygenerował" cztery postępowania administracyjne, z których (co wynika z oświadczenia pełnomocnika strony oraz z okoliczności znanych sądowi z urzędu) trzy zakończyły się już wydaniem decyzji (są to postępowania: zainicjowane wnioskiem [...][...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość pochodzącą z KW [...], wszczęte na wniosek pełnomocnika [...][...] z [...] listopada 2011 r. i z [...] grudnia 2011 r, wszczęte przez organ na skutek "wniosku" z [...] lipca 2010 r. [....][...], [...][...], [...][...] i [...][...]). Jedynie wniosek [...][...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość pochodzącą z KW [...] jest jeszcze przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Ponadto w wyniku wydawania przez organy wcześniejszych decyzji dotyczących przyznania odszkodowania i składania na nie skarg do sądu w sprawie zapadło już siedem wyroków sądowych na przestrzeni lat 2013 – 2016, a jedyne wiążące ustalenia wynikające z tych wyroków dotyczą braku legitymacji procesowej Miasta [...] do wniesienia skargi na decyzję wydaną przez organ II instancji w przedmiocie odszkodowania. Biorąc zatem pod uwagę powyższe skomplikowanie niniejszej sprawy, wynikające zarówno z ilości prowadzonych postępowań przez organ, ich wzajemnej zależności jak również z długotrwałości prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie oraz jego wielowątkowości - przesądzenia wymaga zasadnicza kwestia, która niejako porządkuje prawidłowy sposób procedowania organu w zakresie wszystkich wniosków dotyczących odszkodowania za grunty znajdujące się pod ulicą [...], a poprzednio stanowiących współwłasność [..][...], [...][...], [...][...] i [...][...].

Jak wynika z powyższych rozważań, termin zakreślony do składania wniosków o odszkodowanie obejmował okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Oznaczało to, że tylko w tych granicach czasowych możliwe było skuteczne złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Powyższy termin jest terminem zawitym prawa materialnego, nie może on być zatem przywrócony, a wniosek złożony po tym terminie powoduje, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasa, niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. W tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite i ugruntowane (zob. wyrok WSA w L. z dnia [...]października 2008 r., sygn. akt [...], LEX nr [...] wyrok WSA w K. z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...] LEX nr [...]; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1037/14, LEX nr 2032666).

Należy również podkreślić, że kwestia zgodności z prawem omawianej regulacji była też kilkukrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. W wyrokach z 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 (OTK 2000/2/60), z 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 (OTK-A 2004/7/66) oraz z 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (OTK-A 2009/8/123) Trybunał potwierdził zgodność art. 73 ust. 4 ustawy Prawo przepisy wprowadzające z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że zawarty w art. 73 ustawy mechanizm potwierdzenia wywłaszczenia i uzyskania odszkodowania jest poprawny systemowo i nie ogranicza ochrony praw należnych byłym właścicielom. Wyrokiem z 19 maja 2011 r. w sprawie K 20/09 (OTK-A 2011/4/350) Trybunał Konstytucyjny po raz kolejny orzekł, że art. 73 ust. 4 ustawy jest zgodny z Konstytucją RP, a konkretnie jej art. 21 ust. 2 w związku art. 31 ust. 3 oraz art. 2 i wywodzoną z niego zasadą poprawnej legislacji. Trybunał stwierdził, że art. 73 ust. 4 jest na tyle precyzyjny i na tyle komunikatywny, że językowe reguły wykładni pozwalają wyinterpretować z niego normę zgodną z Konstytucją. Jest zatem zgodny z zasadą dopuszczalnych proporcjonalnych ograniczeń konstytucyjnego prawa do słusznego odszkodowania z tytuły wywłaszczenia.

Zatem w świetle treści art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające i przytoczonych orzeczeń nie budzi wątpliwości, że współwłaściciele nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...] w [...] mogli złożyć skutecznie wnioski o ustalenie i wpłatę odszkodowanie tylko w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że [..][...] i [...][...] w pismach z [....] grudnia 2005 r., a więc w terminie zakreślonym przez art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające, złożyły wnioski zawierające żądanie w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod ulicę [....] - drogę publiczną. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast (wbrew twierdzeniom pełnomocnika stron), by w terminie zakreślonym przez ww. ustawę taki wniosek złożyły [...][...] oraz [..][...] ( zmarła matka stron). Zatem w ocenie Sądu złożenie wniosków przez [..][...] i [...][...] w 2005 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające, nie skutkuje tym, iż termin ten należy uznać za zachowany w stosunku do pozostałych współwłaścicieli, którzy w ww. terminie wniosku tego nie złożyli. Tym samym wniosek pozostałych współwłaścicielek nieruchomości o wskazanie swoich uprawnień i przyłączenie się do wszczętego już postępowania o ustalenie odszkodowania za niniejszą nieruchomość nie może być traktowany jako wniosek uzupełniający w stosunku do wniosków z dnia [...] grudnia 2005 r., złożonych w terminie przez [...][...] i [...][...]. Sąd w niniejszym składzie podziela w całości argumentację zaprezentowaną już we wcześniej wydanych wyrokach tutejszego sądu, w których wskazano, że współwłasność nieruchomości i prawo do odszkodowania za nią, to dwa różne prawa majątkowe. Prawem wspólnym jest własność nieruchomości przejętej na rzecz Gminy [...], natomiast roszczenie o odszkodowanie jest prawem podzielnym, przysługującym każdemu współwłaścicielowi w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności. Oznacza to, że sprawa każdego współwłaściciela jest odrębną i tylko mogącą być połączoną do wspólnego rozpoznania, na mocy art. 62 k.p.a., o ile wnioski o ustalenie odszkodowania zostały złożone w ustawowym terminie. Podsumowując stanowisko sądu w tym zakresie stwierdzić należy, że stosownie do art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...), roszczenie współwłaściciela nieruchomości o wypłatę odszkodowania wygasa, gdy nie złożył on (lub w jego imieniu pełnomocnik) stosownego wniosku do końca 2005 r., nawet gdy wniosek taki złożyli inni współwłaściciele nieruchomości.

Dalej należy wskazać, że materiał dowodowy znajdujący się w przesłanych aktach administracyjnych wskazuje, że dwie z czterech współwłaścicielek złożyły w terminie określonym przepisami ustawy Przepisy wprowadzające wnioski dotyczące przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną ul. [...]. Zdaniem sądu, przepisy art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. nie wymieniają niezbędnych elementów takiego wniosku, ani co powinien on zawierać. Nie zawarto w ww. przepisie obowiązku podania numeru geodezyjnego, powierzchni jak też numeru księgi wieczystej działki zajętej pod drogę. Dla uznania, że został złożony w terminie wystarczy jedynie wskazanie, że wskazana osoba domaga się przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod określoną drogę publiczną. Zatem nawet podanie we wnioskach z [...] grudnia 2005 r. przez [....] i [...][...] nieprawidłowych numerów ksiąg wieczystych jest obojętne z punktu widzenia terminowości jego złożenia. Najważniejszą kwestią jest bowiem wyrażenie woli uzyskania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a nie szczegółowe opisanie zajętej nieruchomości. Takie stanowisko należy uznać za prawidłowe tym bardziej, że w terminie otwartym do ich składania ( tj. 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.) w bardzo wielu przypadkach (także w niniejszej sprawie) nie były jeszcze wydane decyzje stwierdzające przejście nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz określonego podmiotu. Zatem dopiero decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności nieruchomości przez określony podmiot z dniem 1 stycznia 1999 r. podawała szczegółowe dane geodezyjne oraz ewentualnie numer księgi wieczystej przejmowanej nieruchomości. Przed wydaniem takiej decyzji poprzedni właściciel (współwłaściciel) nie miał często wiedzy jaka część jego nieruchomości( określona geodezyjnie oraz ze wskazaniem powierzchni) z powodu zajęcia pod drogę publiczną została przejęta na rzecz określonego podmiotu. Powyższe implikuje zdaniem sądu uznanie, że wnioski o odszkodowanie musiały spełniać minimum warunków, a zatem wystarczyło samo wskazanie nazwy drogi, pod którą znajdują się przejmowane nieruchomości. Dopiero na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie złożonego wniosku o przyznanie odszkodowania, do obowiązków organu będzie należało zbadanie spełnienie koniecznych przesłanek do jego przyznania tj. czy pod określoną drogą publiczną znajdują się nieruchomości, które poprzednio stanowiły własność osoby fizycznej (jej poprzednika prawnego) występującej o przyznanie odszkodowania.

Z tych względów sąd uznał, że zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należy uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, ponieważ zostały wydane z naruszeniem art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające, a także z naruszeniem art. 61 kpa. Nie przesądzając końcowego rozstrzygnięcia, w ponownie prowadzonym postępowaniu organy jeszcze raz dokonają oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem powyższych wskazań i dokonanej oceny prawnej. Jeszcze raz sąd chciałyby podkreślić, że zostały złożone w terminie dwa wnioski ([...][...] i [...][....]) o przyznanie odszkodowania za wszystkie działki stanowiące ich współwłasność, zajęte pod ulicę [...]. W ramach tych wniosków powinny być prowadzone dwa postępowania, które będą dotyczyły wszystkich nieruchomości zajętych pod drogę publiczną ul [...], a mających poprzednio stanowić współwłasność [...] oraz [...]. Wnioski o przyłączenie się do tych postępowań innych współwłaścicieli organ winien rozpoznać w ramach już zainicjowanych postępowań, mając na względzie stanowisko sądu co do konieczności zachowania terminu przez poszczególnych współwłaścicieli. Zatem w zależności od tego jakie będą rozstrzygnięcia organu odwoławczego lub ewentualnie sądu w pozostałych sprawach rozpoznawanych już przez organ, w ponownie prowadzonym postępowaniu podejmie on w pierwszej kolejności odpowiednie decyzje proceduralne, w tym rozważy ewentualnie ich połączenie w trybie art. 62 kpa, a następnie przystąpi do ich merytorycznego rozpoznania.

W tej sytuacji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 wyroku, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.