Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 146/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 9 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], a nadto decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 146/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) o pozbawieniu J. Ż. uprawnień kombatanckich.

W piśmie z dnia [...]J. Ż. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. J. Ż. zarzucił, że organ wydając decyzję z dnia [...] podważył zasadność dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy m.in. pisma z Centralnego Archiwum Wojskowego w W. stwierdzającego udział żołnierzy 33 Pułku Piechoty w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią od 19 kwietnia do 31 lipca 1947 r. oraz kserokopii książeczki wojskowej potwierdzającej służbę wojskową J. Ż. w w/w jednostce w okresie od 12 lipca do 22 września 1947 r. Skarżący podkreślił, że brak jego nazwiska na częściowo tylko zachowanych listach płac dodatku specjalnego wypłacanego żołnierzom biorącym udział w walkach z UPA nie może stanowić podstawy pozbawienia uprawnień kombatanckich, tym bardziej, że dodatek ten był wypłacany wyłącznie oficerom i podoficerom służby zawodowej. Nadto ZBoWiD nie wymagał od osób składających wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich szczegółowego opisu ugrupowań, z którymi prowadzono walkę. Ogólnie przyjęte było określenie "walka z bandami". Zdaniem skarżącego, artykuły prasowe i inne opracowania, wydawnictwa nie mogą stanowić podstawy rozstrzygania w sprawie uprawnień kombatanckich, zwłaszcza że są zależne od przekonań i opcji politycznej. J. Ż. wyjaśnił, że w czerwcu 1947 r. zwolniono do cywila żołnierzy z poboru z roku 1945, podczas gdy działania zbrojne akcji "Wisła" nasiliły się w czerwcu i lipcu 1947 r. W tej sytuacji żołnierze młodego rocznika, do których należał skarżący, zostali przeszkoleni i skierowani do działań zbrojnych jako oddział ubezpieczenia i kwatermistrzowski. J. Ż. zarzucił, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawiająca go uprawnień kombatanckich została wydana bez podstaw prawnych, a oparto ją jedynie na przypuszczeniach i domysłach. J. Ż. wniósł o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich podkreślając, iż był żołnierzem 33 Pułku Piechoty i brał udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią.

W odpowiedzi na powyższe Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia 24 października 2002 r. poinformował skarżącego, że obowiązujący stan prawny nie zezwala na zmianę decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Organ podał, że w najbliższym czasie przewidywana jest nowelizacja ustawy o kombatantach. Na podstawie nowych przepisów Kierownik Urzędu podejmie ponownie postępowanie w sprawie.

Pismem z dnia [...]Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Koło Gminne w W. przesłał do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwestionariusz J. Ż. o przyznanie uprawnień kombatanckich (wraz z załącznikami).

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] o pozbawieniu J. Ż. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że do organu wpłynęło pismo strony w sprawie wyżej wymienionych decyzji. W piśmie strona powołała się na okoliczności, które podniosła już w postępowaniu weryfikacyjnym. Strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji. W związku z powyższym, stosownie do art. 235 § 1 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwalifikował pismo jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a.

W myśl art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona bądź zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Pierwsza z powyższych przesłanek została spełniona, bowiem decyzja, o której uchylenie wnosi strona jest decyzją ostateczną. J. Ż. nie wykazał jednak, by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny bądź też jego słuszny interes. Organ podkreślił nadto, że postępowanie, po przeprowadzeniu którego wydano decyzję z dnia [...] nie zostało dotknięte wadliwością. Decyzja była wydana zgodnie z obowiązującym w dacie jej wydania stanem prawnym, który nie uległ zmianie.

W piśmie z dnia [...] J. Ż. wniósł o rozpatrzenie jego wniosku z dnia [...]o przyznanie uprawnień kombatanckich, gdyż pomimo upływu 7 miesięcy nie otrzymał stosownej odpowiedzi.

W piśmie z dnia 14 września 2004 r. J. Ż. stwierdził, że nie wysyłał do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pisma w sprawie decyzji dotyczących pozbawienia uprawnień kombatanckich, jak to podano w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Wysłał natomiast w dniu [...] kwestionariusz osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich wraz z wymaganymi załącznikami i opinią organizacji. Pomimo upływu siedmiu miesięcy nie otrzymał żadnej odpowiedzi na powyższy wniosek. Zdaniem skarżącego, załączone dokumenty kwalifikują sprawę do rozpatrzenia na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uprawnienia kombatanckie zainteresowany uzyskał z mocy orzeczenia ZW ZBoWiD w S. z dnia [...] z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 11 lipca 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. Decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] pozbawiono stronę uprawnień kombatanckich. W dniu [...]strona wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. Organ administracji, działając na podstawie art. 235 § 1 k.p.a., zakwalifikował pismo strony jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. W piśmie z dnia 14 września 2004 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym J. Ż. podniósł, że pismem z dnia [...] nie występował o uchylenie decyzji ostatecznej, lecz o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Mając na uwadze, że intencją strony nie było rozpatrzenie sprawy w nadzwyczajnym trybie postępowania, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał za zasadne uchylenie decyzji własnej z dnia [...] i umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie, w której stroną jest J. Ż.. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że J. Ż. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji umarza postępowanie, jeśli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Mając na uwadze, że sprawa uprawnień kombatanckich J. Ż. została rozpatrzona przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] oraz to, że powtórne orzekanie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne, zasadne jest umorzenie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Podjęcie decyzji w trybie zwyczajnym skutkowałoby nieważnością takiego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. Ż. zarzucił, że decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania mu uprawnień kombatanckich. J. Ż. przytoczył okoliczności dotyczące przebiegu służby wojskowej - wskazane uprzednio w pismach z dnia 27 marca 2002 r., [...]i 14 września 2004 r. – które zdaniem skarżącego stanowią podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm..) Nadto skarżący załączył oświadczenie świadka M. S. dla potwierdzenia udziału w walkach z UPA wskazując, iż uprawnienia kombatanckie M. S. potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 14 maja 2004 roku, sygn. akt. II SA/Łd 2114/01.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, wywodząc zbieżnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – ar. 135 tejże ustawy.

W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, a także decyzja z dnia [...], wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) powołanej na wstępie ustawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie weryfikacyjne prowadzone wobec J. Ż. zostało zakończone decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 czerwca 2000r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...]. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).

W piśmie z dnia [...] J. Ż. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o "przywrócenie uprawnień kombatanckich". Następnie pismem z dnia [...]Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Koło Gminne w W. przesłał do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwestionariusz J. Ż. o "przyznanie uprawnień kombatanckich", zaś J. Ż. w piśmie z dnia [...]ponaglił organ o rozpatrzenie wniosku z dnia [...]o "przyznanie uprawnień kombatanckich". A zatem zarówno w powyższych pismach, jak i kwestionariuszu J. Ż. nie wnosił o zmianę czy uchylenie decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, lecz o "przywrócenie", "przyznanie" uprawnień kombatanckich, gdyż był żołnierzem 33 Pułku Piechoty i brał udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią. A zatem skarżący powoływał się na okoliczności, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zwrócił uwagi na tak sformułowane żądanie skarżącego i wbrew woli skarżącego rozpatrzył sprawę jako wszczętą wnioskiem o zmianę decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Postępowanie, w wyniku którego wydana została decyzja w I instancji zostało przeprowadzone bez jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony i przy rozbieżności między treścią pism strony z dnia [...] i z dnia [...].

Powyższe stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej artykułów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Z pism skarżącego nie można było jednoznacznie wnioskować, że domaga się on zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 k.p.a. Znalazło to potwierdzenie w piśmie skarżącego z dnia 14 września 2004 r., potraktowanym jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym J. Ż. potwierdził, że nie domagał się zmiany ostatecznej decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, lecz przyznania uprawnień kombatanckich.

Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.)

Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47)

Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 sierpnia 2004 r., wydana na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach /.../, nie może ostać się w obrocie prawnym.

Oceniając jednak legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż decyzja ta aczkolwiek eliminuje z obrotu prawnego decyzję pierwszoinstancyjną, to jednocześnie nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek J. Ż. o "przywrócenie", "przyznanie" uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji o pozbawieniu J. Ż. uprawnień kombatanckich. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uchylił powyższą decyzję i orzekł o umorzeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia organ upatruje w art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a.

Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stosowany odpowiednio na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., wyraźnie stanowi, iż organ odwoławczy uchylając decyzję wydaną w I instancji - w całości lub w części - winien w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W niniejszej sprawie doszło do wydania decyzji administracyjnych, które nie rozstrzygają w przedmiocie wniosku skarżącego. Jednocześnie decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie "w sprawie, w której stroną jest J. Ż.".

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k. p. a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. (por.: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck W-wa 1996 r., s. 462).

Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt III ARN 50/95, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawem do rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną, art. 105 § 1 k.p.a. przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco.

Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 k. p. a. oraz interesu skarżącego. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych. (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1987 r., sygn. akt IV SA 334/87, GAP 1988/11/44 ).

W ocenie Sądu treść pism skarżącego rodziła po stronie organu obowiązek rozważenia, czy rozstrzygnięcie sprawy nie powinno zostać wydane na podstawie innych przepisów prawa materialnego niż art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.). Powyższa powinność wynika z ciążącego na organach administracji publicznej obowiązku wzięcia pod uwagę całokształtu przepisów regulujących dane zagadnienie, a także z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

Organy administracji mają obowiązek rozpatrywania sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich wchodzących w rachubę przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1987 r., sygn. akt IV SA 334/87, GAP 1988/11/44, komentarz H. Starczewskiego- GAP 1988/4/55 ).

Obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.) powinien być rozumiany jak najszerzej. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji. Działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić stronie całość okoliczności sprawy i podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1984 r.,III SA 729/84, ONSA 1984/2/117, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN 40/92, POP 1993/9/68 z aprobującymi glosami W. Tarasa, PiP 1993/3/110 i J. Zimmermann, PiP 1993/8/116)

W tym miejscu przypomnieć należy art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), który to przepis został uznany za niekonstytucyjny. Przepis ten stanowił, iż wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1- 4 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 roku, SK4/02 orzekł, iż art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż " art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach został dodany nowelizacją z 25 kwietnia 1997 r. i wprowadził - dotychczas tej ustawie nieznany - termin zamykający drogę uzyskania i potwierdzenia statusu kombatanta z upływem 1997 r. W ramach tej samej nowelizacji została rozszerzona lista tytułów uprawniających do uzyskania miana kombatanta. Spowodowało to konieczność ponownego przedłużenia terminu do końca 1998 r." Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości (art. 2 i 32 Konstytucji). / por. OTK-A 2003/4/31 / Zgodnie z tym wyrokiem przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 r.

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że osoby składające wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich nie są ograniczone terminem, o jakim mowa w art. 22 ust. 3 ustawy.

Zwrócić należy uwagę również na przepis art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm. 3) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 17 lit. c) ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 68, poz. 436) zmieniającej ustawę z dniem 31 lipca 1997 r. Zgodnie z art. 25 ust. 6 powołanej wyżej ustawy szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich w stosunku do osób, o których mowa w ust. 2 oraz zasady przeprowadzania weryfikacji określi w drodze rozporządzenia Prezes Rady Ministrów. Przepis ten dotyczy osób, o których mowa w ust. 2, a zatem osób, które pozbawiono uprawnień kombatanckich.

W myśl § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień ( Dz. U. Nr 116, poz. 74 ) decyzję o przywróceniu uprawnień kombatanckich podejmuje Kierownik Urzędu w wypadkach określonych w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy na wniosek osoby pozbawionej uprawnień kombatanckich, po ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Podstawę prawną pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich decyzją stanowił przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu było zatem przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego ustalić rzeczywisty zamiar skarżącego i pouczenie o treści przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. s. a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 sierpnia 2004 r., a nadto decyzję z dnia [...], podjętą po wydaniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p .s. a.

Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p. s. a.