Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1353/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. (nr [...]), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. Z., odmówił uwzględnienia skargi złożonej przez skarżącą, dotyczącej niezgodnego z prawem przetwarzania jej danych osobowych.

Z okoliczności faktycznych sprawy, ustalonych i przyjętych przez organ administracji za podstawę rozstrzygnięcia, wynika, że A. Z. w dniu 2 lipca 2018 r. złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych przez Specjalistyczny [...] Zespół Opieki Zdrowotnej [...] w[...] . Wnioskodawczyni zarzuciła, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, udostępnił jej ówczesnemu mężowi – W. Z., bez jej zgody, dokument - zaświadczenie, zawierające "jej pełne dane osobowe" oraz informacje o jej stanie zdrowia (wynika z niego, że skarżąca wymaga leczenia[...] ). A. Z. wniosła o nakazie Zespołowi Opieki Zdrowotnej zaprzestania przetwarzania jej danych osobowych oraz informacji dotyczących stanu jej zdrowia i nakazie sprostowania informacji zamieszczonych w wydanym dokumencie, dotyczących jej stanu zdrowia, ponieważ dysponuje zaświadczeniem "całkowicie negującym" konieczność skierowania jej na leczenie.

Dyrektor Specjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej [...] w [...] w piśmie z [...] listopada 2018 r. wyjaśnił, że w dniu 11 lutego 2018 r. A. Z. została przywieziona do szpitala przez pogotowie ratunkowe, w asyście policji. Lekarz konsultujący pacjentkę na Izbie Przyjęć, stwierdził, że nie zagraża ona bezpośrednio własnemu życiu albo zdrowiu albo zdrowiu innych osób i w związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia skarżącej do szpitala bez jej zgody (art. 23 ustawy z dnia 19 sierpnia 1004 r. o ochronie zdrowia psychicznego, Dz. U. z 2017 r. poz. 882 ze zm.), niemniej jej dotychczasowe zachowanie wskazuje, że nieprzyjęcie A. Z. do szpitala, spowoduje znaczne pogorszenie jej stanu zdrowia psychicznego (art. 29 ust.1 powołanej ustawy). W z związku z tym wydał W. Z. - jej ówczesnemu mężowi, dokument (zaświadczenie), że wymaga ona leczenia[...].

Dyrektor dodał, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przechowuje dokumentację medyczną pacjentów przez okres 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017r. poz. 1318 ze zm.) oraz wyjaśnił, że A. Z. nie zwracała się, do szpitala o sprostowanie jej danych osobowych w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych oraz na podstawie art. 16 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, Dz.U.UE.L.2016.119.1 z dnia 4 maja 2016 r.), dalej jako RODO.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 lit. c), art. 9 ust. 2 lit. h) oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia RODO, odmówił uwzględnienia żądania skarżącej.

Organ podał, że Specjalistycznemu [...] Zespołowi Opieki Zdrowotnej w [...] nie można zarzucić niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych A. Z. oraz danych dotyczących jej stanu zdrowia.

Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych w myśl art. 24 ust. 1 i art. 29 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, jest zobowiązany przechowywać dokumentację medyczną skarżącej w sposób tam określony przez okres 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu i przez ten okres żadne dane, co do zasady, nie mogą być z niej usunięte (§ 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. 2015 r. poz. 2069). Prowadzi to do wniosku, że [...] Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] przetwarza dane osobowe skarżącej na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia RODO (jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa), natomiast dane dotyczące jej stanu zdrowia, w oparciu o art. 9 ust. 2 lit. h) powołanego rozporządzenia (jest to niezbędne dla celów profilaktyki zdrowotnej).

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że Specjalistyczny [...] Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] , niezgodnie z prawem udostępnił jej mężowi, dokument wskazujący na potrzebę jej leczenia w szpitalu psychiatrycznym, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych powołał się na art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 922). Organ wyjaśnił, że według art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2017 r. poz. 882), małżonek osoby chorej psychicznie, która nie wyraża zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego, a jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że nieprzyjęcie do szpitala psychiatrycznego spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego, może wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o jej umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym. Z przepisu art. 30 ust. 1 tej ustawy wynika, że do wniosku należy dołączyć orzeczenie lekarza psychiatry, uzasadniające potrzebę leczenia w szpitalu psychiatrycznym. Orzeczenie to jest wydawane na uzasadnione żądanie osoby uprawnionej do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania.

Zdaniem organu, nie znajduje również na uwzględnienie wniosek A. Z. o nakazanie Specjalistycznemu [...] Zespołowi Opieki Zdrowotnej [...] w [...], sprostowania dokumentu o jej stanie zdrowia, przekazanego jej mężowi. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wyjaśnił, że nie jest właściwy do dokonywania oceny prawidłowości postawionej diagnozy lekarskiej czy opinii lekarskiej.

W konkluzji Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych stwierdził, że dane osobowej A. Z. oraz dane dotyczące jej stanu zdrowia, są przetwarzane przez Specjalistyczny [...] Zespół Opieki Zdrowotnej [...] w [...] w sposób zgodny z prawem i w konsekwencji nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 58 ust. 2 rozporządzenia RODO.

A. Z. w skardze do Sądu na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. zarzuciła naruszenie art. 5, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 1 RODO, art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, art. 24, art. 27 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o ochronie danych osobowych z 1997 r., art. 14 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 1 w związku z art. 23 i art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 28 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 78 § 1, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy.

Skarżąca wniosła o dopuszczenie przez Sąd dowodu z dokumentów załączonych do skargi, na okoliczność, ze nie jej stan zdrowia nie wymagał poddania jej badaniu. W obszernym uzasadnieniu skargi A. Z. podała, że w postępowaniu wskazywała na "wiele nieprawidłowości" odnoszących się do zasadności i przebiegu jej badania, wskazujących na niezasadność tego badania, a w konsekwencji niedopuszczalność przetwarzania przez podmiot leczniczy jej danych osobowych oraz danych dotyczących stanu zdrowia.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona przez A. Z. decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie narusza prawa i dlatego skarga jest nieuzasadniona.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że w rozpatrywanej sprawie Sąd był obowiązany ocenić, czy Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prawidłowo przyjął, że przetwarzanie przez podmiot prowadzący działalność leczniczą (Specjalistyczny [...] Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] ) danych osobowych i danych wrażliwych skarżącej, było zgodne z prawem. Sąd nie badał natomiast kwestii stanu zdrowia skarżącej.

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą, określone w art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 9 ust. 2 pkt 2 lit. h) rozporządzenia RODO, przesłanki uchylające zakaz przetwarzania danych osobowych (wrażliwych).

Sąd uznaje to zapatrywanie organu za prawidłowe, ponieważ znajduje ono uzasadnienie w powołanych przepisach prawa.

Według tych przepisów, przetwarzanie danych osobowych, bez zgody osoby, której dotyczą, jest dopuszczalne wtedy, gdy jest niezbędne do wypełnienia obowiązku ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c) RODO), natomiast danych dotyczących stanu zdrowia, gdy jest niezbędne dla celów profilaktyki zdrowotnej (art. 9 ust. 2 lit 2 lit. h) RODO).

Z przepisów art. 24 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wynika, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest obowiązany m. in. przechowywać dokumentację medyczną pacjenta, przez okres minimum 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu (za wyjątkiem zdjęć rentgenowskich, skierowań na badania). W świetle tego przepisu nie ma więc podstaw do zarzucenia Specjalistycznemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej [...] w [...] (administratora danych skarżącej), niezgodnego z prawem przetwarzania jej dokumentacji medycznej.

W ocenie Sądu, przetwarzanie przez ten podmiot, danych osobowych i danych dotyczących stanu zdrowia A. Z., polegające na jednorazowym wydaniu jej mężowi W. Z., dokumentu o jej stanie zdrowia, miało oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych z 1997 r. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych w dniu [...] lutego 2018 r. wydał mężowi skarżącej pisemną informację, podpisaną przez lekarza, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że A. Z. nie wyraziła zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego (a nie zachodziły ustawowe przesłanki wyłączające obowiązek uzyskania takiej zgody). W. Z., w świetle art. 29 ust. 2 powołanej ustawy, był uprawniony do wystąpienia do sądu opiekuńczego, z wnioskiem o wydanie orzeczenia o potrzebie umieszczenia chorej w szpitalu psychiatrycznym, a w konsekwencji do otrzymania orzeczenia lekarza psychiatry, uzasadniającego potrzebę leczenia A. Z. w szpitalu psychiatrycznym. Takie orzeczenie musi być bowiem dołączone do wniosku o wyrażenie przez sąd zgody na skierowanie osoby chorej do szpitala psychiatrycznego, a jego brak skutkuje zwrotem wniosku (art. 30 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy). Trzeba dodać, że organ prawidłowo zastosował w tym przypadku przepisy ustawy o ochronie danych osobowych z 1997 r., ponieważ to przetwarzanie było jednorazowe i miało miejsce pod rządami tej ustawy.

Należy dodać, że bez znaczenia dla oceny legalności udostepnienia W. Z. danych osobowych i danych wrażliwych A. Z., zawartych w opisanym dokumencie, pozostaje wydanie przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] w dniu [...] listopada 2018 r. postanowienia o umorzeniu postępowania o umieszczenie skarżącej w szpitalu psychiatrycznym, z uwagi na cofniecie wniosku przez W. Z. Istotne jest bowiem to, że w chwili wydania spornego dokumentu (co miało miejsce w dniu [...] lutego 2018 r.), W. Z. był jej mężem (rozwód został orzeczony w dniu [...] lipca 2018 r.).

Sąd zauważa, że skarżąca uzasadnia swoją skargę zarzutami, które nie nawiązują do określonych ustawą przesłanek przetwarzania danych, na które powołał się organ w zaskarżonej decyzji.

Podstawowy zarzut skarżącej dotyczy tego, że nie wyraziła nigdy zgody na przetwarzanie jej danych osobowych (wrażliwych). Tymczasem z powołanych przepisów prawa wynika, że przetwarzanie danych w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie wymagało zgody skarżącej.

A. Z. zarzuciła również, że organ dopuścił się naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa procesowego, ponieważ pominął zupełnie, okoliczności jej doprowadzenia do szpitala, braku podstaw do przeprowadzenia badania bez jej zgody i przeprowadzonego badania. Te zarzuty są zupełnie nieuzasadnione, ponieważ Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość świadczenia usług medycznych przez podmioty prowadzące działalność leczniczą. Z tego powodu Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego o zwrócenie się do podmiotu leczniczego o udostępnienie nagrań z monitoringu, na okoliczność zastosowania przemocy, użycia wobec niej środków przymusu bezpośredniego, przeprowadzenia badania bez jej zgody.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.