Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 722/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 22 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 143 b ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Dnia 25 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...], z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 124, art. 146 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE, Nr L 30, z dnia 31 stycznia 2009 roku, str. 16 – 99), art. 136, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE z 20 listopada 2004 roku, Nr L 345, str. 1 ze zm.), w związku z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 316/2009 z dnia 17 kwietnia 2009 roku zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1973/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 100, z dnia 18 kwietnia 2009 roku, str. 3), art. 2 pkt 22, art. 22 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 28, art. 32 ust. 5, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. (WE) Nr L 141, z dnia 30 kwietnia 2004 roku, str. 18-58 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1550/2007 z dnia 20 grudnia 2007 roku zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 337, z dnia 21 grudnia 2007 roku, str. 79), par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli (Dz. U. Nr 31, poz. 271 ze zm.), art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.), par 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 roku (Dz. U. z 2006 roku, Nr 42 poz. 280), par. 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania W. W. w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...], z dnia [...], wydaną przez Kierownika Biura Powiatu [...] Wschodniego Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K., o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż W. W. złożył w dniu 17 maja 2006 roku w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie płatności na rok 2006, w treści którego zadeklarował następujące działki rolne:

1) A o powierzchni 0,33 ha i uprawie żyto ozime, położoną na działce ewidencyjnej nr 16/20,

2) B o powierzchni 0,38 ha i uprawie żyto ozime, położoną na działkach ewidencyjnych nr 16/4 i nr 16/5,

3) C o powierzchni 0,14 ha i uprawie łąka trwała, położoną na działce ewidencyjnej nr 156/24,

4) D o powierzchni 2,41 ha i uprawie łąka trwała, położoną na działkach ewidencyjnych nr 156/32 i nr 157/2,

5) E o powierzchni 0,35 ha i uprawie gorczyca, położoną na działce ewidencyjnej nr 156/25,

6) F o powierzchni 0,48 ha i uprawie żyto ozime, położoną na działce ewidencyjnej nr 156/28,

Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła 4,09 ha.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola powyższego wniosku wskazała na nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych C i D. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W następstwie powyższego wezwania w dniu 28 sierpnia 2006 roku wnioskodawca zmniejszył powierzchnię nieprawidłowych działek rolnych, wskazując na działce rolnej C powierzchnię upraw równą 0,04 ha oraz na działce rolnej D powierzchnię upraw równą 2,21 ha.

Następnie organ podniósł, że w dniu 30 sierpnia 2006 roku w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została przez wykonawcę zewnętrznego kontrola na miejscu "metodą foto". W toku czynności kontrolnych ustalono, iż w przypadku działek rolnych:

C i E – w dniu kontroli na tych działkach nie była prowadzona działalność rolnicza oraz działki te nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, co skutkuje trwałym ich wykluczeniem z płatności,

D – stwierdzona powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej i wynosi 1,56 ha, ponadto część działki równa 0,89 ha nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej.

W stosunku do pozostałych działek nie stwierdzono nieprawidłowości.

W odniesieniu do powyższej kontroli w dniu 17 stycznia 2007 roku wnioskodawca oświadczył, że "na działce rolnej E była zasiana gorczyca, ze względu na susze nie wzeszła". Natomiast odnosząc się do nieprawidłowości na działkach rolnych C i D wskazał, iż w dniu 28 sierpnia 2006 roku składał wyjaśnienia w organie pierwszej instancji.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W dniu 7 maja 2007 roku W. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Z uwagi na kwestionowanie przez stronę w treści odwołania, wskazanego w raporcie z kontroli na miejscu, położenia działki rolnej E, organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. o zweryfikowanie prawidłowości ustaleń kontrolnych. W efekcie przeprowadzonych czynności wyjaśniających, polegających na weryfikacji w terenie położenia spornej działki, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że działki rolne zostały prawidłowo zlokalizowane, co potwierdzają zdjęcia wykonane na działkach w dniu 12 października 2007 roku.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 listopada 2007 roku do organu wpłynęło pismo strony zawierające zarzuty dotyczące wyników kontroli na miejscu wskazując, iż zdjęcia działek nie zostały wykonane prawidłowo. Odwołujący się podał także, że na jego zlecenie działka została zaorana i obsiana przez Z. S., a z uwagi na panującą w 2006 roku suszę zasiana gorczyca nie wzeszła. Ponadto strona wyjaśnia, że nie występowała o udzielenie kredytu w związku z wystąpieniem klęski suszy, stąd informacja o wypaleniu upraw przez słońce nie została zgłoszona do Urzędu Gminy.

W dniu [...] organ odwoławczy wydał decyzję Nr [...], mocą której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Od decyzji tej W. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na wydaniu przez organ administracji decyzji w sytuacji niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności.

Dalej organ podniósł, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po zapoznaniu się z zawartymi w treści protokołu z czynności kontrolnych wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2006 roku, wskazał, iż wykonawca kontroli w sposób prawidłowy użył kodów nieprawidłowości DR10 i DR18 w odniesieniu do działek rolnych C i E oraz kodów DR14 i DR13+ w stosunku do działki rolnej D. Uzasadniając swoje stanowisko Kierownik Biura Kontroli na Miejscu zwrócił uwagę na występującą na obszarze działki rolnej E roślinność potwierdzającą, że działka ta nie była użytkowana rolniczo przez kilka lat oraz widoczny na zdjęciu działki rolnej C kilkuletni las olchowy i zakrzaczenia, zajmujące całą powierzchnię tej działki. Ponadto odnosząc się do twierdzenia strony, zgodnie z którym susza, która w roku 2006 dotknęła gospodarstwo spowodowała nieurodzaj posianej gorczycy oraz wypalenie roślinności łąki, wskazał, iż bujna roślinność widoczna na zdjęciach działek rolnych C, D i E przeczy twierdzeniom strony. Kierownika Biura Kontroli na Miejscu wskazał, że uzasadnione było zastosowanie kodu DR 14 na działce rolnej D, gdyż widoczne na zdjęciach żółte kwiatostany nawłoci oraz zdrewniałe wysuszone kwiatostany innych roślin wskazują, iż na łące nie przeprowadzono koszenia okrywy roślinnej, co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca.

Następnie organ wskazał, że w dniu 29 września 2008 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. uchylił decyzje organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W dniu 6 lutego 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przeprowadził dowód z zeznań świadka Z. S., na okoliczność rolniczego użytkowania działek rolnych C, D i E. W oparciu o ten dowód organ ustalił, że na podstawie umowy zawartej w roku 2004 z W. W. świadek uprawiał grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] i grunty te są nadal użytkowane. W 2005 roku na działkach zastosowany został środek ochrony roślin o nazwie "randap", a w roku 2006 posiana została gorczyca. Z. S. wskazał nadto, że w roku 2006 zgłosił w Urzędzie Gminy, że działki rolne dotknięte zostały klęska nieurodzaju na skutek wystąpienia suszy i stosowne zaświadczenie zostanie przesłane do organu pierwszej instancji. Ustosunkowując się do okazanych mu zdjęć z kontroli na miejscu świadek wskazał, iż przedstawiają one sporne działki, ale zgłosił zastrzeżenia co do sposobu ich sfotografowania. Podniósł, iż zdjęcia zostały wykonane zza zakrzaczeń znajdujących się na innych działkach.

Dodatkowo organ wskazał, że W. W. – obecny podczas przesłuchania świadka – złożył do akt sprawy umowę z dnia 10 kwietnia 2004 roku, na podstawie której zlecił świadkowi wykonanie na działkach ewidencyjnych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] czynności wymaganych dla utrzymania działek we właściwej kulturze rolnej.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wydał decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania W. W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych W treści uzasadnienia swej decyzji organ pierwszej instancji, powołując się na wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w dniu 30 sierpnia 2006 roku, wykluczył z płatności działki rolne C i E oraz część działki rolnej D, jako niespełniające przesłanek przyznania płatności. Z uwagi na powstałą w ten sposób różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego, organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcy przyznania płatności na rok 2006.

W dniu 30 marca 2009 roku W. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji "błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na niekorzystnych warunkach gospodarowania poprzez niewłaściwą ocenę obszarową oraz poprzez błędne ustalenia dotyczące nie użytkowania rolniczego części zgłoszonych działek" oraz "naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 51 ust. 1 oraz art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004". Uzasadniając tak sformułowane zarzuty odwołujący się podniósł, że w wydanym w tej sprawie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił wskazania co do oceny materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zwracając uwagę na wątpliwości co do zobrazowania analizowanego obszaru "metodą foto". Zdaniem odwołującego się wskazania te przez organ pierwszej instancji nie zostały wykonane. Odwołujący się podkreślił, że nie został w tym względzie przeprowadzony żaden nowy dowód, bo trudno – jego zdaniem – uznać za przeprowadzenie dowodu – pismo znajdujące się w aktach sprawy weryfikujące wyniki kontroli "metodą foto". Odwołujący się podkreślił, że dokonana w tej sprawie kontrola "metodą foto" została już zdyskredytowana uprzednio przez Sąd, a przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ pierwszej instancji dokonał jedynie weryfikacji wyników tej kontroli. Przy czym owa weryfikacja polegała na potwierdzeniu prawidłowości kontroli "metodą foto". W. W. zarzucił nadto: pominięcie zeznań Z. S. poprzez stwierdzenie organu pierwszej instancji, iż "świadek nie był w stanie określić położenia działek ewidencyjnych Nr [...] i Nr [...]", oraz brak zainteresowania ze strony organu wpływem suszy na stan upraw na działkach w dniu kontroli. Odwołujący się podkreślił nadto, iż nie jest prawidłowe stwierdzenie organu, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek wynosiła 4,09 ha. Jest to wymiar łączny działek o nr ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Wskazał, że w rzeczywistości zadeklarowana została ostatecznie powierzchnia działek rolnych o areale 3,75 ha. Podniósł, że nie jest dla niego jasne dlaczego w zaskarżonej decyzji nie została uwzględniona działka o nr ewidencyjnym [...], w zadeklarowanym wymiarze 0,46 ha.

Rozpatrując powyższe odwołanie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał, iż przedmiotem rozpoznania jest wniosek odwołującego się z dnia 17 maja 2006 roku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, stąd w pierwszej kolejności podnieść należy, iż przy rozpatrywaniu owego wniosku zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.), zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170 poz. 1051 ze zm.) do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przemawia za tym okoliczność, iż powyższa ustawa weszła w życie z dniem 27 lutego 2007 roku, a przedmiotowa sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 17 maja 2006 roku, a zatem przed dniem wejścia w życie wskazanej powyżej ustawy i do dnia dzisiejszego nie została zakończona decyzją ostateczną.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż podstawowe przesłanki przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zapisane zostały w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Mając na uwadze powyższe przepisy organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, przy czym grunty te muszą być utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

Dalej organ podał, że w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zastosowanie mają również przepisy prawa wspólnotowego, które są wiążące co do wszystkich zawartych w nich postanowień i nie mogą być modyfikowane przez państwa członkowskie. I tak zgodnie z pkt 11 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, aby przyczynić się do ochrony interesów finansowych Wspólnoty płatności mogą być dokonywane po tym jak przeprowadzone zostaną kontrole dotyczące kryteriów kwalifikowalności. Realizacji tak sformułowanego celu służą ustanowione w rozdziale II tytułu III tegoż rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 23 owego rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie wyniki kontroli administracyjnej oraz przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli na miejscu są przedmiotem zarzutów podnoszonych przez stronę w treści odwołania. W związku z powyższym organ wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Podkreślono, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola administracyjna złożonego wniosku wykazała, że zgłoszone przez stronę powierzchnie działek rolnych C i D, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], są większe niż powierzchnie tych działek uprawnione do objęcia płatnością, wynikające z ewidencji gruntów. W korekcie wniosku, złożonej w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, wnioskodawca zmniejszył powierzchnię nieprawidłowych działek rolnych wskazując, że działka rolna C ma powierzchnię 0,04 ha, a działka rolna D – 2,21 ha. Organ wskazał, iż wprowadzona korekta wniosku miała w zamiarze strony skutkować zmniejszeniem łącznej powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów rolnych z 4,09 ha do 3,79 ha, jednak z uwagi na zapis art. 22 ust. 1 wskazanego już powyżej rozporządzenia Nr 796/2009, zgodnie z którym każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jeśli jednakże właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawniła nieprawidłowości, to wprowadzone przez stronę poprawki nie będą mogły zostać zatwierdzone. Organ zwrócił uwagę, iż W. W. został poinformowany o nieprawidłowościach w złożonym wniosku w dniu 25 sierpnia 2006 roku, natomiast korektę wniosku złożył w dniu 28 sierpnia 2006 roku, a zatem po tym jak organ pierwszej instancji poinformował go o nieprawidłowościach we wniosku. Wobec powyższych ustaleń organ uznał za nietrafny zarzut odwołania, iż nie jest prawidłowe określenie, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek wynosiła 4,09 ha. Zdaniem organu, rzeczywiście zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych różni od powierzchni określonej w korekcie wniosku, ale obniżenie do 3,75 ha powierzchni działek, na które odwołujący się ostatecznie domagał się przyznania płatności było następstwem uprzedniego ujawnienia nieprawidłowości w złożonym wniosku w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została w dniu 30 sierpnia 2006 roku przez wykonawcę zewnętrznego. W tym zakresie organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi". Organ wskazał nadto, iż jednostki organizacyjne, aby móc przeprowadzać kontrole na miejscu w zakresie przyznania płatności ONW muszą spełniać warunki wymienione w par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzanie kontroli (Dz. U. Nr 183, poz. 1892), a więc przeprowadzanie kontroli na miejscu może być powierzone jednostce organizacyjnej, która zatrudnia osoby posiadające wykształcenie wyższe lub średnie w zakresie rolnictwa, ochrony środowiska lub leśnictwa, dające dostateczną wiedzę merytoryczną do przeprowadzenia kontroli, a w przypadku osób zajmujących się ustalaniem granic lub wielkości powierzchni działek, uprawnienia zawodowe w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjno – wysokościowych, realizacyjnych i inwentaryzacyjnych. Ponadto osoby te muszą zostać przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone, w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom. Organ podkreślił, że jednostka organizacyjna, która w przedmiotowej sprawie wykonywała kontrolę była upoważniona przez Prezesa Agencji do przeprowadzania kontroli, a więc spełniała warunki wymienione powyżej. Tym samym, inspektorzy terenowi dokonujący czynności kontrolnych dysponowali odpowiednią wiedzą i doświadczeniem w zakresie przeprowadzania kontroli gruntów deklarowanych do płatności bezpośrednich.

Dalej organ wskazał, iż czynności kontrolne wykonane zostały przy wykorzystaniu "metody foto", polegającej na odwzorowaniu granic działek rolnych, wskazanych przez stronę na załącznikach graficznych do wniosku, na ortofotomapach (zdjęcia lotnicze i satelitarne działek) znajdujących się w systemie informatycznym Agencji i pomiarze ich powierzchni. Uzupełnieniem tej metody jest wizytacja w terenie, w trakcie której weryfikowane są granice działek oraz wykonywane są zdjęcia obrazujące sposób ich użytkowania. Organ podkreślił, iż ten sposób kontroli odpowiada metodzie teledetekcji opisanej w art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, w związku z art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, z dnia 29 kwietnia 2004 roku. Tak więc jeżeli Państwo Członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, to należy:

a) przeprowadzić fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjąć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni;

b) przeprowadzić fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji w sposób, który zadowalałby właściwe organy.

Organ wskazał dalej, iż wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 28 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 roku. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto wskazana i uwzględniona została przy ustalaniu powierzchni działek rolnych, tolerancja pomiaru. Organ podkreślił, że zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Na szkicu z pomiaru powierzchni działek, stanowiącym załącznik do protokołu, inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, wskazali obszary wykluczone z płatności oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. Organ także zauważył, że zdjęcia lotnicze działek są czytelne i umożliwiają identyfikację pokrycia gruntów oraz dokładny pomiar ich powierzchni.

Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż W. W. nie był obecny podczas przeprowadzania czynności kontrolnych. Nie wpływa to jednak na wiarygodność dowodu z oględzin, gdyż zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, z dnia 21 kwietnia 2004 roku, kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Organ podkreślił, iż jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin. Konkludując organ wskazał, iż nieobecność producenta nie wpływa na przebieg czynności kontrolnych oraz na ważność wyników kontroli. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie dopuścił dowód z oględzin, których wyniki utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych. Tym samym brak jest podstaw do kwestionowania mocy dowodowej dokonanych oględzin.

Odnosząc się do treści odwołania organ stwierdził, że nie zgadza się z zarzutem błędnego ustalenia, iż część zgłoszonych do płatności działek nie była użytkowa rolniczo. Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty organ odwoławczy stwierdził, iż stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w treści protokołu z czynności kontrolnych stanowiącego zapis oględzin przeprowadzonych w dniu 30 sierpnia 2007 roku na zgłoszonych przez wnioskodawcę działkach rolnych. W wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli na miejscu stwierdzono, iż działki rolne C i E nie są użytkowane rolniczo i nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Wskazać należy, iż obowiązek prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych do płatności działkach rolnych został zawarty w cytowanym powyżej przepisach, natomiast warunek, zgodnie z którym do płatności kwalifikują się tylko te działki rolne, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, zawarty w przepisie art. 124 rozporządzenia nr 73/2009, który – w związku z art. 146 ust. 1 akapit pierwszy i ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia – zastąpił art. 143b ust. 4, 5 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE Nr L 270, z dnia 21 października 2003 roku, str. 1, ze zm.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Nr 73/2009 powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. W oparciu o powyższą regulację organ odwoławczy wskazał, iż systemem jednolitych płatności obszarowych mogą zostać objęte tylko te grunty rolne, które spełniają warunek zawarty we wskazanym przepisie.

Dalej organ podał, iż zarówno w opinii osób, które przeprowadziły czynności kontrole, zawartej w treści protokołu z czynności kontrolnych, jak i w ocenie Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działki rolne C i E nie były użytkowane rolniczo i nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Takiej oceny stanu gruntów na działkach rolnych C i E nie zmieniają zeznania świadka oraz złożona do akt sprawy umowa z dnia 10 lipca 2004 roku. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że działki te nie były użytkowane rolniczo. Widoczna na fotografiach działek rolnych C i E roślinność, w szczególności stan zadarniania na działce rolnej E oraz ujęty na zdjęciu działki rolnej C kilkuletni las olchowy, wskazują, iż na działkach tych nie wykonano żadnych zabiegów agrotechnicznych od kilku lat. W związku z powyższym, zarzut strony dotyczący nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego na działkach rolnych C i E, organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

Nieuzasadniony jest również w ocenie organu odwoławczego zarzut dotyczący niewłaściwego wykonania zdjęć na działkach rolnych C i E. Organ zauważa, że na złożonym wraz z wnioskiem załączniku graficznym, stanowiącym zdjęcie lotnicze działki ewidencyjnej nr [...], wnioskodawca wskazał położenie działki rolnej E obrysowując jej granice. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wnioskodawca podnosił, że zdjęcie wykonane zostało z perspektywy drogi dojazdowej do zabudowań i przedstawia drzewa i krzewy znajdujące się na obszarze nieobjętym dopłatami. Zdaniem organu odwoławczego porównanie załącznika graficznego, na którym strona wskazała położenie działki rolnej E, oraz osi zdjęć prezentowanej na ortofotomapach oraz samych zdjęć, pozwala na stwierdzenie, że fotografie zostały wykonane w granicach działki rolnej E. Powyższe potwierdzają, znajdujące się w otoczeniu działki rolnej E, punkty charakterystyczne, widoczne zarówno na fotografiach działki, jak i na załączniku graficznym, takie jak: skrzyżowanie dróg, drzewa znajdujące się po przeciwległej stronie asfaltowej drogi biegnącej wzdłuż działki czy słupy energetyczne. Organ zwrócił nadto uwagę, iż na załączniku graficznym, w tej części działki ewidencyjnej nr 156/25, w której wykonane zostało zdjęcie działki rolnej E, wnioskodawca nie wskazał obszarów niezgłoszonych do płatności. Jak wynik z treści formularza wniosku, powierzchnia działki rolnej E, pokrywa się z powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej nr 156/25 (wnioskodawca wykluczył z płatności tylko 73 m2 tej działki ewidencyjnej). Obszarów wykluczonych przez stronę z płatności nie ma również na granicy działek rolnych D i E oraz pomiędzy działką rolną E, a drogą dojazdową do zabudowań, stąd nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony, że zdjęcie wykonane zostało zza zakrzaczeń znajdujących się na obszarze niezgłoszonym do płatności.

Dalej organ wskazał, iż działka rolna C, zgodnie z deklaracją strony zawartą w treści formularza wniosku, była położona na części działki ewidencyjnej nr 156/24. W treści formularza z wywiadu terenowego nr 051984633-1 wskazane zostało miejsce, z którego wykonane zostało zdjęcie prezentujące sposób użytkowania działki rolnej C. W ocenie organu odwoławczego i w tym przypadku nie ma wątpliwości, iż znajdujące się w aktach sprawy fotografa przedstawia działkę rolną C, na zdjęciu działki widoczne jest bowiem pole uprawne które, zgodnie z załącznikiem graficznym złożonym przez stronę wraz z wnioskiem, graniczy z działką rolną C od strony północnej.

Organ odwoławczy podniósł także, iż W. W. podawał w toku postępowania administracyjnego, że na działce rolnej E zasiana została gorczyca, która z uwagi na panującą w 2006 roku suszę nie wzeszła. Na tę okoliczność wskazywał również przesłuchany w charakterze świadka Z. S., podnosząc, iż zgłaszał w urzędzie gminy fakt wystąpienia klęski suszy na uprawianych działkach. Dodatkowo zobowiązał się do dostarczenia stosownego zaświadczenia. Mając jednak na uwadze, iż w aktach sprawy brak było dokumentu, do złożenia którego zobowiązał się świadek, organ odwoławczy wystąpił do urzędu gminy z prośbą o wskazanie czy na obszarze obejmującym należące do odwołującego się działki ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...] i [...], odnotowano w 2006 roku wystąpienie klęski suszy. W piśmie z dnia 15 czerwca 2009 roku Wójt Gminy N. nie potwierdził okoliczności podnoszonej przez stronę i świadka informując, że na wskazanych działkach ewidencyjnych nie odnotowano w roku 2006 wystąpienia klęski suszy. Organ wskazał nadto, iż wystąpienia klęski suszy na zgłoszonych do płatności ONW działkach nie potwierdziła również opinia Biura Kontroli na Miejscu (pismo z dnia 12 września 2009 roku), zgodnie z którą na działce rolnej E dominowała bujna roślinność (kilkuletnie drzewa rabini akacjowych, rumiany polne, bylice porastające nieużytki, licznie rozsiewające się po działce przymiotno kanadyjskie) i brak było śladów suszy.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż nie może zgodzić się ze stanowiskiem strony oraz zeznaniami świadka, iż stan gruntu na działce rolnej E był wynikiem suszy, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności: raport z kontroli przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2006 roku, zdjęcia wykonane w tym dniu na działce, opinia Biura Kontroli na Miejscu z dnia 12 września 2008 roku oraz pismo Urzędu Gminy N. z dnia 15 czerwca 2009 roku, nie potwierdził tej okoliczności.

Dodatkowo organ wskazał, iż wnioskodawca zachowałby prawo do płatności, do dotkniętego klęską suszy obszaru tylko w przypadku dokonania czynności, o której mowa art. 72 wskazanego już powyżej rozporządzenia Nr 796/2004. Zgodnie ze wskazanym przepisem przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Skoro wnioskodawca nie poinformował organu pierwszej instancji o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w terminie 10 dniu roboczych od dnia ustania tych okoliczności, to nie może skutecznie powoływać się na te okoliczności.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał także ustalenia dotyczące działki rolnej D. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż powierzchnia działki rolnej D jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 1,56 ha. Organ zauważył, że na formularzu z wywiadu terenowego nr 051984633-1 wskazane zostały obszary działki rolnej D, które z uwagi na występujące tam zadrzewienia oraz sposób użytkowania niezgodny z deklaracją wniosku, zostały wykluczone z płatności. W toku czynności kontrolnych została więc zmierzona ta część działki rolnej D, na której prowadzona była jedna uprawa, zgodna z deklaracją wniosku. Ponadto organ wskazał, iż w wyniku kontroli stwierdzono, iż na części powierzchni działki rolnej D, równej 0,89 ha, nie przeprowadzono koszenia, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Stwierdzona nieprawidłowość stanowi naruszeniem warunku utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, o której mowa w zapisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Zgodnie z par. 1 ust. 1 pkt 2 tegoż rozporządzenia utrzymywaniem gruntów rolnych (łąk) w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: koszenie okrywy roślinnej i jej usuniecie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. W ocenie organu odwoławczego zdjęcia nr D – 1 i D – 2, wykonane na działce rolnej D w dniu 30 sierpnia 2006 roku, potwierdzają, że grunt ten nie został wykoszony, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że działki C i E nie były użytkowane rolniczo i nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, natomiast powierzchnia działki rolnej D była mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i część działki nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli, która z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz czas, jaki upłynął od daty pierwszej kontroli, nie pozwoliłaby na zweryfikowane stanu gruntów w roku 2006.

W związku z powyższym kwota należnych wnioskodawcy płatności została ustalona w następujący sposób:

Jednolita płatność obszarowa (JPO) – 2006.

Powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 4,09 ha

Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego wyniosła 2,75 ha

Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 1,34 ha, co stanowi 48,73% powierzchni stwierdzonej.

Mając powyższe okoliczności na względzie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Natomiast w myśl art. 2 pkt. 22 tegoż rozporządzenia "obszar zatwierdzony": oznacza obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy. Zgodnie natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Nr 1973/2004, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Mając na uwadze, iż ustalona w toku postępowania administracyjnego różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych wyniosła 48,78% powierzchni stwierdzonej, płatność JPO została wnioskodawcy odmówiona.

Dalej organ wskazał, iż odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej JPO skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej – UPO. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Nr 1973/2004 w przypadku, gdy niezgodność pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30%, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej płatności.

W dniu 17 sierpnia 2009 roku W. W. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając

1) błędne ustalenia faktyczne stanowiące podstawę odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych poprzez niewłaściwą ocenę obszaru objętego płatnościami, oraz poprzez błędne ustalenia dotyczące nieużytkowania rolniczego części zgłoszonych działek,

2) naruszenie przepisów art. 51 ust. 1 oraz art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przez błędne ich zastosowanie, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.) poprzez zastosowanie tych przepisów jako podstawy do odmowy przyznania płatności mimo braku przesłanek określonych w tych przepisach, oraz zastosowanie niewłaściwej interpretacji działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej,

3) naruszenie przepisów k.p.a. poprzez wzięcie pod uwagę dowodu – pisma z dnia 15 czerwca 2009 roku Wójta Gminy N. bez zapoznania strony z tym dowodem w toku postępowania.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż odmowa przyznania "płatności bezpośrednich" do gruntów rolnych za 2006 rok jest bezzasadna. Skarżący zakwestionował ustalenia dokonane przez organy. Zdaniem skarżącego zbędne są analizy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące lasu olchowego na działce C o numerze ewidencyjnym [...], o powierzchni 0,04 ha, ponieważ działka ta została wyłączona z dopłat ze względu na niespełnianie minimalnej normy obszarowej. Pozbawione podstaw było natomiast wyłączenie z płatności działki D o powierzchni 0,89 ha dlatego, że na działce tej była inna uprawa, aniżeli zadeklarowana we wniosku, w sytuacji, gdy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) wymagane jest prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, a nie zgodność upraw z określonymi we wniosku.

Wskazano również w skardze, iż zaskarżona decyzja i decyzją ją poprzedzająca są drugimi z kolei decyzjami w sprawie płatności za 2006r. Poprzednia ostateczna decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2008 roku, w sprawie sygn. akt II SA/Łd 95/08. W wyroku tym znalazły się ustalenia i zalecenia Sądu odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zalecenia te nie zostały wykonane. Sąd uznał, że dokonane metodą foto ustalenia dokonane w dniu 30 sierpnia 2006 roku przez osobę nie mającą upoważnienia budzą wątpliwości co do ich wiarygodności.

Skarżący podniósł także, iż już w toku tego postępowania zarzucał, że fotografie te zostały wykonane w sposób dający fałszywy obraz działki (wykonane spoza granicy działki i ujęcie roślinności znajdującej się poza działką). Tymczasem organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji – przyjął ponownie jako dowód w sprawie fotografie wykonane w dniu 30 sierpnia 2006 roku przez osobę nie dysponującą stosownym pełnomocnictwem do kontroli. Ponadto skarżący zarzucił, iż jako dowód w sprawie została potraktowana opinia Biura Kontroli z dnia 12 września 2008 roku, stwierdzająca bez żadnej kontroli, że zakwestionowane przez skarżącego ustalenia są prawidłowe. Zdaniem skarżącego nie został przeprowadzony żaden dodatkowy dowód, w szczególności nie została przeprowadzona wizja w terenie w celu ustalenia miejsca, z którego były robione fotografie, co dawałoby możliwość ustalenia, jaką część działek obejmowały i czy ta część, która została sfotografowana została zgłoszona do płatności. Tymczasem organ odwoławczy ograniczył się do drobiazgowej analizy tego, co widać na fotografiach. Zdaniem skarżącego ta analiza nie może zastąpić wizji lokalnej. Postępowanie dowodowe dotyczące ustaleń, czy działki były wykorzystywane rolniczo, zostało dokonane bez opuszczania biura, na podstawie zakwestionowanych w toku wcześniejszego postępowania dwu kontroli w terenie; z dnia 30 sierpnia 2006 roku i 12 października 2007 roku. W wyniku ponownej oceny zakwestionowanych wyników kontroli organ odwoławczy uznał, że świadek Z. S., który zeznał, że uprawiał działki D i E w 2006 roku (obsiał je gryką) mówił nieprawdę. Organ odwoławczy powołał się przy tym na pismo z dnia 15 czerwca 2009 roku Wójta Gminy N., w którym nie potwierdzono, że na działkach o numerach [...],[...] i [...] odnotowano w 2006 roku wystąpienie klęski suszy. Z pismem tym skarżący nie został zapoznany i nie mógł się do niego ustosunkować.

Skarżący podkreślił, iż odnotowuje się klęskę suszy na poszczególnych działkach, jeżeli rolnik zgłasza z tego tytułu roszczenia. Ponieważ roszczeń tych skarżący nie zgłaszał, to organ gminy nie dokonał stosownego zaewidencjonowania tego faktu.

Skarżący nie zgodził się również ze stwierdzeniem dokonanym w opinii Biura Kontroli z dnia 12 września 2009 roku, o braku śladów suszy w 2006 roku. Po raz pierwszy w zaskarżonej opinii stwierdzono, że na działce D o powierzchni 0,89 ha nie przeprowadzono koszenia, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Skarżący wskazał, iż obowiązujące w tym zakresie prawo nie wymagało koszenia w terminie do dnia 31 lipca. Wobec tego, że fotografie zostały wykonane w dniu 30 sierpnia 2006 roku trawa znajdująca się na tej działce mogła nie być koszona chociażby przez 2 miesiące. Nadto skarżący zarzucił, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie przeprowadzono dowodu, z którego by wynikało, że jest to trawa 4 lub 5 miesięczna.

Ponadto skarżący wskazał, iż nie jest prawidłowe stwierdzenie, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek wynosiła 4,09 ha (łączny wymiar działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]). W ocenie skarżącego zadeklarowane zostało ostatecznie 3,75 ha. Dodatkowo skarżący podał, iż nie jest jasne, dlaczego w zaskarżonej decyzji nie została uwzględniona działka [...] w wymiarze 0,46 ha. Zdaniem skarżącego wniosek na 2006 roku obejmował działki:

1) A Nr 16/20 o powierzchni 0,33 ha,

2) B Nr 16/4 o powierzchni 0,20 ha,

Nr 16/5 o powierzchni 0,18 ha,

3) D Nr 156/32 o powierzchni 1,75 ha,

Nr 157/12 o powierzchni 0,46 ha,

4) E Nr 165/25 o powierzchni 0,35 ha,

5) F Nr 156/28 o powierzchni 0,48 ha.

i był sporządzony po uzgodnieniach w organie pierwszej instancji wynikających ze zdjęć lotniczych znajdujących się w Agencji. W tych okolicznościach bezpodstawnie został zastosowany art. 138 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, a także art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w przepisie art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do treści przepisu art. 134 p.p.s.a. zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. naruszają prawo.

Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ze względu na treść wniosku podstawę prawną decyzji stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2007 roku, Nr 35, poz. 217 ze zm.) wraz z wydanym na podstawie delegacji ustawowej par. 1 ust. 1 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 roku (Dz. U. Nr 42, poz. 280). Stosownie do treści przepisu art. 7 wskazanej powyżej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, a więc 1 ha,

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,

3) rolnikowi został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw określonych rodzajów roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Wykaz tych roślin określony został rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 roku

Analizując wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich wskazać należy – za organem odwoławczym – iż to do rolnika należy wskazanie powierzchni, w stosunku do której ubiega się o przyznanie określonego rodzaju płatności. Płatności obszarowe przyznawane są bowiem wyłącznie na wniosek rolnika (art. 18 wskazanej powyżej ustawy).

Z powyższego punktu widzenia rację mają organy administracji gdy konstatują, iż zadeklarowana przez skarżącego wielkość działek rolnych do przyznania płatności bezpośredniej wynosiła 4,09 ha. Na taką wielkość opiewa wniosek o przyznanie owej płatności złożony przez skarżącego we właściwym organie w dniu 17 maja 2006 roku. Nie ulega wątpliwości, iż dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności winny być zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności wymóg ten dotyczy powierzchni gruntów rolnych, w stosunku do których zgłoszone jest żądanie przyznania płatności.

Przepis art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz., Nr L 141, z 30 kwietnia 2004 roku, str.18 – 58 ze zm.), przewidują możliwość – nie związanego z poniesieniem jakichkolwiek konsekwencji – cofnięcia wniosku o przyznanie płatności. Możliwość taka ograniczona jest jednak czasowo i trwa do dnia, w którym właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeżeli powiadomiły go o zamiarze kontroli na miejscu.

Mając na uwadze powyższą regulację prawną słusznie organy podkreśliły, iż korekta wniosku o przyznanie płatności, której dokonał skarżący w dniu 28 sierpnia 2006 roku, nastąpiła już po tym, jak został poinformowany przez Agencję o nieprawidłowościach w złożonym wniosku. Powyższe ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego są jak najbardziej trafne i uzasadniają przypisanie skarżącemu konsekwencji związanych z zadeklarowaniem we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych o powierzchni 4,09 ha.

W tym miejscu należy także odnieść się do wyników kontroli na miejscu tyczących rzeczywistej wielkości zgłoszonych do płatności działek rolnych. Otóż w następstwie owej kontroli ustalone zostało, iż działka rolna D, położona na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], o zadeklarowanej we wniosku powierzchni 2,41 ha, zmniejszonej w następstwie korekty wniosku do 2,21 ha, w rzeczywistości ma powierzchnię 1,56 ha. Powyższe ustalenie nie spotkało się w istocie z rzeczowym zarzutem ze strony skarżącego. Początkowo – po zapoznaniu się z wynikami kontroli – skarżący wskazał, iż kwestia te została wyjaśniona w dniu 28 sierpnia 2006 roku, podczas dokonywania korekty wniosku. Ponieważ owego dnia skarżący obniżył powierzchnię działki rolnej D jedynie do 2,21 ha, to wypada uznać, iż dalsze obniżenie powierzchni tej działki i ustalenie jej rzeczywistego areału na 1,56 ha nie spotkało się z rzeczową krytyką ze strony skarżącego. Tym samym nie dysponując zarzutami wobec tak dokonanego przez organ ustalenia wypada zgodzić się z ustaleniem dokonanym w tym zakresie przez organy administracji.

Warto w tym miejscu także podnieść, iż w późniejszym czasie skarżący podnosił (tak zresztą utrzymywał także w skardze), iż organy pominęły przy przyznawaniu płatności – zgłoszoną ponoć we wniosku – działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Ponieważ – wbrew twierdzeniom skarżącego – działki o takim numerze we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie nie zgłoszono, to nie sposób uznać za racjonalne podniesione w tym zakresie zarzuty skarżącego.

Niezależnie od powyższych ustaleń, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazują na nieprawidłowości we wniosku producenta rolnego domagającego się przyznania płatności, organy obu instancji podjęły dalsze działania w celu ustalenia czy zgłoszone działki rolne spełniają warunek pozostawania w zwykłej dobrej kulturze rolnej. Ponieważ ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy administracji stały się podstawa do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć ustalenia te również podlegają ocenie Sądu

Analizując sprawę w powyższym zakresie należy na wstępie wskazać, iż zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 209 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. Nr L 30 z dnia 31 stycznia 2009 roku, str. 16), powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 roku utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Przepis ów wyznacza dodatkowy warunek konieczny do spełnienia dla możliwości przyznania płatności bezpośrednich. Tak więc do organów administracji należało ustalenie czy grunty zgłoszone do przyznania płatności bezpośredniej utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy oraz czy w dniu 30 czerwca 2003 roku utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji.

Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu organ administracji ustalił, iż część działek rolnych (działki C, D, E) nie spełnia warunków dobrej kultury rolnej i powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o płatności nie odpowiada powierzchni rzeczywistej. Stwierdzenie, że powierzchnia zadeklarowana działek rolnych we wniosku o płatności jest większa od powierzchni ustalonej przez organ i w efekcie ustalenie, że różnica między obszarem zadeklarowanym, a wyznaczonym (ustalonym) przekracza określoną wielkość procentową wyznaczonego (ustalonego) obszaru, zadecydowało o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 rok.

Z ustaleniami poczynionymi przez organy w powyższym zakresie nie można się w pełni zgodzić. Po pierwsze należy wskazać, co silnie akcentowały organy obu instancji, iż warunkiem przyznania płatności bezpośrednich jest pozostawanie działek rolnych w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku. Organy jednoznacznie uznały, iż wskazane powyżej działki role C, D i E wymogu tego nie spełniały. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest nie tylko jakichkolwiek ustaleń dla wykazania powyższej okoliczności, ale również brak jest oceny spełnienia tegoż warunku, wyprowadzonej z innych dowodów zgromadzonych podczas kontroli na miejscu. Bez wątpienia dyskwalifikuje to zaskarżone decyzje w powyższym zakresie.

Organy szeroko komentując ustalenia poczynione podczas przeprowadzonych kontroli w ogóle nie dokonały jakiejkolwiek retrospektywnej oceny zgromadzonego materiału pod kątem rzetelnego ustalenia czy zakwestionowane działki rolne pozostawały w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku. Co więcej nie wyjaśniały w oparciu o ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, bądź też w oparciu o inne dowody, w jakiej kulturze rolnej znajdowały się należące do skarżącego działki rolne w owym dniu. Nie ulega wątpliwości, iż powyższe zaniechanie organów stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego regulujących gromadzenie i ocenę materiału dowodowego.

Kolejnym zarzutem, który należy postawić wobec kontroli dokonanych na miejscu przy zastosowaniu "metody foto" jest brak wskazania na wykonanych zdjęciach, w którym miejscu na zdjęciu znajduje się fotografowana działka. Było to przedmiotem zarzutów ze strony skarżącego już przy poprzednim rozstrzyganiu sprawy. Skarżący zarzucał wówczas i czyni to nadal, iż należące do niego działki zostały sfotografowane "zza zakrzaczeń" znajdujących się na innych działkach. Z przykrością należy skonstatować, iż od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia Sądu w powyższej kwestii nic się nie zmieniło. O ile można zaakceptować stanowisko organów, które nie uznały za celowe wykonania kolejnej kontroli na miejscu z uwagi chociażby na znaczny upływ czasu od momentu złożenia wniosku o przyznanie płatności, o tyle nie jest możliwe do uwzględnienia pominięcie kwestii wskazania na wykonanych zdjęciach gdzie znajdują się zgłoszone działki. Brak jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii nie tylko nie stanowi właściwej odpowiedzi organu na zarzuty zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, ale również uniemożliwia Sądowi kontrolę wniosków wyciągniętych w tym zakresie przez organy. Powyższe zarzuty dotyczą w szczególności działek C i D, ale również choć w mniejszym zakresie działki E.

Mając na uwadze, iż zgłoszona ostatecznie powierzchnia działki C wynosi 0,04 ha i przeznaczona jest pod łąkę trwałą, to analizując dokumentację fotograficzną powstała podczas kontroli na miejscu nie sposób nawet zorientować się gdzie owa działka znajduje się. Tym bardziej, że na zdjęciach widoczne są zarówno drzewa, krzewy, jak i łąka. Podobnie wymyka się jakiejkolwiek kontroli ze strony Sądu wniosek o nie pozostawaniu w dobrej kulturze rolnej działki D – na której wnioskodawca zadeklarował łąkę trwałą, o ostatecznie uznanym przez organ areale 1,56 ha. – skoro nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie gdzie owa działka znajduje się na wykonanych zdjęciach. Zdjęcia dotyczące tej działki przedstawiają tak budynki i drzewa oraz krzewy, jak i łąkę. Próba zorientowania się, która część tego, co widoczne jest na zdjęciach organ uznał ostatecznie za działkę rolną D jest dodatkowo utrudniona wskutek tego, iż organ zakwestionował poprawność wskazania przez wnioskodawcę powierzchni tej działki uznając ostatecznie, iż jej powierzchnia nie wynosi 2,21 ha, jak wskazał wnioskodawca po korekcie wniosku, lecz 1,56 ha. Jeżeli natomiast chodzi o działkę C, to brak "wrysowania" owej działki w wykonane zdjęcia uniemożliwia chociażby rozstrzygnięcie czy "zakrzaczenia" widoczne na fotografii wykonanej podczas kontroli w dniu 30 sierpnia 2006 roku znajdują się na działce skarżącego, czy też na innej działce, jak chce tego skarżący. Próba wyjaśnienia owej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może być uznana za przekonywującą, chociażby z uwagi na brak możliwości jej weryfikacji bez dokonania wizji lokalnej w terenie. Ponieważ sąd administracyjny nie dysponuje tego rodzaju narzędziami dla ustalania bądź weryfikacji określonych faktów nie jest w stanie w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy ustalić, z jakiego miejsca były robione zdjęcia działki skarżącego, a tym samym czy widoczne na zdjęciu "zakrzaczenia" znajdowały się na działce skarżącego, czy poza nią.

Nie ulega wątpliwości, iż płatność bezpośrednią udziela się producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65 poz. 600 ze zm.). Mając jednak na uwadze wątpliwości powyżej zaakcentowane tyczące położenia działek i możliwości ich odnalezienia na wykonanej dokumentacji fotograficznej nie jest możliwe rzeczywiste skontrolowania wniosków organów, iż działki C, D i E nie spełniają warunku pozostawania w zwykłej dobrej kulturze rolnej.

Wobec działki C, co do której nie wiadomo nawet gdzie się znajduje na wykonanym zdjęciu nie sposób przeprowadzić jakiejkolwiek analizy spełniania wymogu pozostawania jej w zwykłej dobrej kulturze rolnej. Podobnie wobec działki D. O ile tutaj z pewnym prawdopodobieństwem można przypuszczać gdzie owa działka może się znajdować na wykonanych fotografiach, to trudno różnicować jej stan (przynajmniej w oparciu o analizę jednego ze zdjęć owej działki) od działek A i B, wobec których organy nie miały wątpliwości, iż pozostają one w dobrej kulturze rolnej

Odnośnie ustaleń poczynionych w zakresie kultury rolnej działki E, to wątpliwości Sądu co do nie spełniania przez ową działkę warunków zwykłej dobrej kultury rolnej wydają się być najmniejsze zważywszy, iż zadeklarowana przez wnioskodawcę uprawa jest inna niż łąki trwałe, a dokumentacja fotograficzna dotycząca tej działki wykonana podczas kontroli w dniu 12 października 2007 roku, w sposób znacząco odmienny przedstawia ta działkę niż kontrola z dnia 30 sierpnia 2006 roku. Tym niemniej ze stanowczymi stwierdzeniami co do poprawności wniosków organu w zakresie nie pozostawania owej działki z dobrej kulturze rolnej wypada się wstrzymać do momentu jednoznacznego określenia, która część analizowanych zdjęć przedstawia działkę E.

Wobec tej działki należy także wskazać, iż poza zasadami logicznego rozumowania pozostaje ta część wywodu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która w oparciu o pismo Urzędu Gminy N. stara się wykazać, iż na spornych gruntach nie wystąpił stan klęski suszy. Nie ulega wątpliwości, iż władze lokalne uprawnione były do ustalania owych okoliczności w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109). Postępowania uregulowane powyższymi przepisami dotyczyło możliwości przyznania rolnikowi zasiłku w związku z klęską suszy w 2006 roku. Postępowanie to inicjowane było wnioskiem rolnika i ustalenia organów w zakresie wystąpienia skutków owej klęski ograniczały się do działek objętych wnioskiem o przyznanie zasiłku. Tym samym, jeśli postępowanie wyjaśniające prowadzone w niniejszej sprawie wykazało, iż skarżący nie złożył wniosku o przyznanie stosownego zasiłku w oparciu o wskazane powyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku, to brak było podstaw do tego aby organ gminy mógł przeprowadzić kontrolę dla ustalenia skutków suszy na tym terenie. Tak więc najdalej idącym wnioskiem płynącym z pisma Urzędu Gminy N. mogło być ustalenie, iż skarżący nie zgłosił wniosku o przyznanie "zasiłku suszowego" w oparciu o wskazane powyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów.

W tym miejscu należy również wskazać, iż Sąd nie podziela zarzutów skargi tyczących skutków naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., w wyniku nie zapoznania skarżącego z treścią powyższego pisma Urzędu Gminy N. Co prawda przepis ten formalnie został naruszony przez organ odwoławczy ale okoliczności, które z owego pisma wynikają dla sprawy nie miały istotnego charakteru i nie wpływały na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Porównując aktualny stan sprawy, z tym istniejącym podczas wcześniejszego wyrokowania przez Sąd w tej sprawie, należy z satysfakcją skonstatować, iż rozwianiu uległy wątpliwości tyczące prawidłowości umocowania osób kontrolujących. Załączenie stosownych pełnomocnictw uczyniło zadość wymaganiom przepisu art. 6 ust. 3 i 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych stanowiącemu, że czynności kontrolne wykonywane są przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez organ Agencji, które przed rozpoczęciem kontroli na miejscu osoba upoważniona do jej wykonania jest obowiązana okazać

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić podniesione wyżej okoliczności. Nie przesądzając wyników postępowania dowodowego organy administracji winny ustalić ponad wszelką wątpliwość stan faktyczny sprawy, w szczególności położenie działek w wykonanej dokumentacji fotograficznej, tak aby możliwa była sądowa kontrola wniosków płynących z przeprowadzonej kontroli, a także dokonają oceny stanu kultury rolnej przedmiotowych działek aktualnej na dzień 30 czerwca 2003 roku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.

M.O.