Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1851/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134,  art. 7 i 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119  pkt 3 w zw. z  art. 120
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej K. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 134 kpa, po rozpoznaniu odwołania K. O., od decyzji Wojewódzkiego [...] z [...] czerwca 2016 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r., stwierdził, że majątek K., powiat [...], z wyłączeniem zespołu dworsko - parkowego oraz lasów, podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13).

Od decyzji Wojewody odwołanie złożyła K. O., reprezentowana przez pełnomocnika. W odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 7 kpa, art. 77 kpa, i art. 80 kpa oraz art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Odwołująca nadmieniła również, że dochowała terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, gdyż termin ten należy liczyć od dnia doręczenia decyzji, które nastąpiło [...] listopada 2016 r. Z informacji przekazanych przez K. O. wynika, że w korespondencji doręczonej jej [...] lipca 2016 r. znajdowała się wyłącznie decyzja w sprawie lasów (nr GN.II.7511.4.1.2011.KŁ) i zespołu dworsko - parkowego (znak: 1.7511.4.2.2011.KŁ).

Rozpatrując sprawę Minister wskazał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołnia. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa strona niezadowolona z decyzji wydanej przez organ I instancji ma prawo złożyć odwołanie do organu wyższej instancji. Odwołanie, za pośrednictwem organu, który ją wydal, wnosi się w terminie 14 dni od jej doręczenia. Zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 kpa, decyzja Wojewody [...] zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania.

Minister wyjaśnił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] wynika, że K. O. odebrała ją [...] lipca 2016 r. oraz, że w piśmie przesyłającym odwołanie organ wojewódzki odniósł się do złożenia odwołania i wyjaśnił, że każdej ze stron w jednej korespondencji (pod sygn. [...] decyzje) doręczone zostały trzy decyzje z [...] czerwca 2016 r. dotyczące majątku K.

Minister wskazał, że początkiem biegu terminu był dzień [...] lipca 2016 r., a więc następny dzień po doręczeniu decyzji, natomiast termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął [...] lipca 2016 r.

Na kopercie, w której nadesłano odwołanie, przybito stempel pocztowy z datą [...] grudnia 2016 r.

W ocenie K. O. odwołanie zostało złożone w terminie, gdyż jej zdaniem termin należy liczyć od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi, tj. od [...] listopada 2016 r. Przy czym z uwagi na fakt, że wszystkie trzy decyzje wydane w sprawie dotyczącej majątku K., zostały przesłane stronom w jednej korespondencji, nie ma dowodów na to, że zaskarżona złożonym odwołaniem decyzja, została jej prawidłowo doręczona.

Odpowiadając na argumentację odwołującej Minister wyjaśnił, że w postępowaniu przed Wojewodą [...], K. O. nie działała przez umocowanego pełnomocnika, a więc dla skuteczności doręczenia nie było konieczne przesłanie wydanej decyzji na adres jej adwokata.

Natomiast odnosząc się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie została jej doręczona organ II instancji wskazał, że odwołująca nie uprawdopodobniła, że w korespondencji nie było zaskarżonej decyzji. Samo twierdzenie, że decyzja się tam nie znajdowała nie może zostać uznane za wystarczające, gdyż w taki sposób można zakwestionować każde doręczenie.

Minister dodał, że liczenie terminu na wniesienie środka odwoławczego od [...] listopada 2016 r. nie jest zasadne również z tego względu, że Wojewoda przy piśmie z [...] listopada 2016 r. przesłał do adwokata M. O. jedynie odpisy wydanych już decyzji administracyjnych. W związku z tym nie ma żadnych podstaw, aby uznać, że przesłanie odpisów decyzji wywołało skutek w postaci doręczenia.

Minister wyjaśnił, że w celu możliwie pełnego i zgodnego z prawdą wyjaśnienia kwestii doręczenia decyzji wydanych przez Wojewodę [...] w sprawie dotyczącej majątku K., Minister zwrócił się do pozostałych stron postępowania z prośbą o poinformowanie, co znajdowało się w przesyłce. Zgodnie ze zwrotnymi informacjami uzyskanymi od: Lasów Państwowych Nadleśnictwa Z., Gminy K., Starostwa Powiatowego w W., Politechniki L., korespondencja otrzymana od Wojewody zawierała wszystkie decyzje, w których wymienione podmioty występowały jako strony postępowania.

Z uwagi na przytoczone okoliczności, twierdzenie K. O. w zakresie doręczenia decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. Minister uznał za niepotwierdzone.

W ocenie Ministra nie ulega wątpliwości, że odwołanie K. O. od decyzji Wojewody [...], zostało złożone [...] grudnia 2016 r., a więc po terminie, który upłynął [...] lipca 2016 r. Ponadto wraz z odwołaniem nie złożono wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W tej sytuacji organ uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, którą organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu.

Na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2017 r. skargę (sprostowaną pismem z [...] września 2017 r.) złożyła K.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła

I. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, tj. obrazę art. 145 § 1 pkt 4 kpa, polegającą na niekonsekwentnym i zmiennym w toku procedowania sprawy, określeniu stron postępowania, a w konsekwencji pomięciu części z uczestników postępowania przed organem I instancji i tym samym uniemożliwienia im wzięcia czynnego udziału w postępowaniu,

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 134 kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym uznaniu, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu,

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, poprzez błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym, sprzecznym z zebranym materiałem dowodowym, ustaleniu elementów stanu faktycznego i uznaniu, że w przesyłce doręczonej skarżącej znajdowały się trzy decyzje,

- naruszenie art. 7 w z w. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że okoliczność otrzymania przez pozostałe strony trzech decyzji w kopercie, przesądza o kompletności przesyłki skierowanej do skarżącej,

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 86 kpa, poprzez brak zastosowania, polegający na pominięciu dowodu z przesłuchania skarżącej,

- naruszenie art. 39 i art. 46 § 1 kpa w zakresie decyzji nr [...], poprzez błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, że ww. decyzja została skutecznie doręczona skarżącej [...] lipca 2016 r., a nie [...] listopada 2016 r.,

- naruszenie art. 129 § 2 kpa, poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym określeniu początku i końca biegu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Zarzuty te rozwinęła w obszernym uzasadnieniu skargi.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są trafne.

Wbrew stanowisku organu postępowanie nie wykazało, że [...] lipca 2016 r. doręczono skarżącej trzy decyzje Wojewody, dotyczące majątku K. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji doręczonej skarżącej w tym dniu nie wynika ile decyzji i oznaczonych jakimi numerami doręczono skarżącej. Podany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru numer decyzji nie odpowiada numerowi kwestionowanej decyzji.

Twierdzenie organu, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że w skierowanej do niej korespondencji nie było zaskarżonej decyzji jest niezasadne. To na organie ciąży obowiązek wykazania, że określona decyzja została stronie skutecznie doręczona. Tego organ w niniejszej sprawie nie wykazał.

Podnieść należy, że w przepisach kpa określona została zasada oficjalności doręczeń. Zgodnie z art. 39 kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem. Niezbędnym jest, aby z pokwitowania wynikało, że to konkretny organ dokonuje doręczenia, że doręcza oznaczone pismo właściwemu adresatowi (wskazanemu z imienia nazwiska lub nazwy i ze wskazaniem adresu). Spełnienie powyższych wymagań stwarza domniemania skuteczności doręczenia.

Strona nie może ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji związanych z wadliwym doręczeniem korespondencji. Jest to szczególnie istotne w kontekście doręczania decyzji, gdyż uchybienia poczynione przy jej doręczeniu mogą powodować dla strony negatywne konsekwencje w tym, np. pozbawienie prawa do rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

W niniejszej sprawie Minister stwierdził, że przesłał trzy decyzje w jednej przesyłce zaadresowanej do skarżącej. Wprawdzie praktykę zbiorczego przesyłania korespondencji, nie można uznać za wadliwą, jednakże pod warunkiem, wykazania przez organ, jakie pisma są doręczane. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i na kopercie powinno znajdować się wskazanie jakie pisma, w jakiej ilości i w jakiej sprawie są doręczane. Organ musi bowiem posiadać dowód doręczenia konkretnego pisma, a nie przesyłki o nieokreślonej zbiorczej zawartości.

Tymczasem z adnotacji urzędowych poczynionych przez organ na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika jedynie, że w przesyłce znajdowały się "decyzje" oraz został podany nr "[...]". Numer ten nie dotyczy decyzji z [...] czerwca 2016 r. stwierdzającej, że majątek K. z wyłączeniem zespołu dworsko – parkowego oraz lasów podpadał pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej. Ta decyzja oznaczona jest bowiem nr [...].

Fakt doręczenia wszystkich decyzji, w jednej przesyłce, pozostałym stronom postępowania nie może przesądzać o doręczeniu trzech decyzji skarżącej. Organ powinien dysponować dowodem doręczenia konkretnej decyzji stronie, a nie domniemywać prawidłowość doręczenia poprzez doręczenie dokonane innym stronom tego postępowania.

Z przyczyn wyżej omówionych zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 kpa, a także art. 7 i 8 kpa.

Wobec braku dowodu na skuteczne doręczenie skarżącej przedmiotowej decyzji nie można przyjąć, że rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania od tej decyzji. Organ obowiązany jest prawidłowo doręczyć decyzję, a nie jej odpis. Doręczenie odpisu nie wywołuje skutków prawnych związanych z biegiem terminu do złożenia odwołania. Wobec tego zarzut skargi, że termin do złożenia odwołania powinien być liczony od dnia doręczenia odpisu decyzji pełnomocnikowi skarżącej jest chybiony.

Wojewoda zobowiązany więc będzie doręczyć przedmiotową decyzję pełnomocnikowi skarżącej.

Zarzut nieprawidłowego ustalenia stron postępowania przed organem I instancji na obecnym etapie postępowania nie może być skuteczny. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego. Zaskarżone postępowanie dotyczy jedynie interesu prawnego skarżącej.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 ppsa w zw. z art. 120 ppsa.

.