Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 568/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2009 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z bezskutecznością egzekucji wobec G. Sp. z o.o., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. wszczął wobec M. B. (dalej jako Skarżący) - byłego prezesa zarządu Spółki z. o.o. G., postępowanie w trybie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: "O.p.") w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekł o solidarnej z G. Sp. z o.o. odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego prezesa zarządu, za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. w kwocie 47.175 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 27.979 zł, III kwartał 2009 r. w kwocie 272.037 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 154.562 zł, IV kwartał 2009 r. w kwocie 1.200.142 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 651.957 zł, a także za powstałe koszty egzekucyjne w kwocie 100.098,55 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji, zarzucając naruszenie:

- art. 120, art. 122, art. 124 w zw. 108 § 1, art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) i b) w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przez niewskazanie w decyzji wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

- art. 120, art. 122 w zw. z 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 199 O.p., przez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuzasadnioną odmowę jego przesłuchania.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie art. 124 w związku z art. 108, art. 116 O.p. przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organy podatkowe kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu.

Zarzucając naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przez niepełne wyjaśnienie okoliczności, które wskazują na odpowiedzialność solidarną Strony, gdyż w decyzji brak jest informacji o postawie prawnej obowiązku ciążącego na Spółce, tj. wskazania przepisów VAT, na podstawie których wobec Spółki obowiązek w podatku VAT powstał za okresy kwartalne czy miesięczne.

Skarżący stwierdził, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Spółce zobowiązanie kwartalne i w jego ocenie w decyzji orzekającej odpowiedzialność osób trzecich organ powinien rozstrzygnąć tę kwestię, gdyż inne okresy rozliczeniowe posiadają przełożenie na terminy płatności, a te w konsekwencji na terminy przedawnienia.

Ponadto wskazał na brak podstawy prawnej wydanych wobec G. Sp. z o.o. zarządzeń zabezpieczenia oraz podstawy prawnej przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucję, kwestionując zgodność z prawem wszczęcia egzekucji. Skarżący zarzucił również organowi podatkowemu nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodu z jego zeznań (postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r.) oraz niewskazanie podstawy prawnej, co w jego ocenie stanowiło naruszenie art. 180 O.p.

Zarzucił również pominiecie okoliczności, iż od 2010 r. nie był związany ze Spółką i nie miał informacji o Spółce i dokumentach składanych w organach skarbowych, ani o postępowaniu kontrolnym przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w B..

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu Organ, przytaczając treść przepisów art. 107 § 1, art. 108 § 2, i § 3, art. 116 O.p., zauważył, iż orzeczona w decyzji odpowiedzialność Skarżącego dotyczy zaległości podatkowych G. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług, wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2012 r., którą określono Spółce wymiar zobowiązań podatkowych za: II, III i IV kwartał 2009 r. w łącznej kwocie 1.519.354 zł w miejsce kwot zadeklarowanych za te okresy przez Spółkę. Spółka w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R złożonym, w dniu 25 lutego 2009 r., do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. poinformowała, że od I kwartału 2009 r. będzie składała kwartalne deklaracje w zakresie rozliczenia podatku VAT. Zatem terminy płatności ww. zobowiązań podatkowych upływały 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, tj. odpowiednio 25 lipca 2009 r., 25 października 2009 r. i 25 stycznia 2010 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż termin przedawnienia zobowiązań podatkowych G. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2009 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2014 r., natomiast za IV kwartał 2009 r. upłynie z dniem 31 grudnia 2015 r. Tym samym przedmiotowe zobowiązania nie uległy do przedawnieniu.

Organ wskazał, iż objęta zaskarżoną decyzją zaległość G. Sp. z o.o. powstała w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki w okresie od dnia 6 grudnia 2007 r. do dnia 14 kwietnia 2010 r. Skarżący pełnił jednoosobowo funkcję w zarządzie Spółki w czasie, w którym powstały zobowiązania, jak i zaległości w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2009 r., tj. w okresie pomiędzy 30 czerwca 2009 r. a 25 stycznia 2010 r.

Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego postępowania egzekucyjnego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., wystąpił pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców z zapytaniem o majątek ruchomy Spółki. Z pisma Departamentu Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki MSWiA z dnia 14 stycznia 2013 r. wynika, że G. Sp. z o.o. nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ponadto skierowano pismo z dnia 20 grudnia 2012 r. do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Ksiąg Wieczystych o ustalenie, czy Spółka figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych W odpowiedzi Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. poinformował, że nie odnaleziono w Rejestrze Ksiąg Wieczystych na dzień 3 stycznia 2013 r. wnioskowanego podmiotu. Jednocześnie w dniu 18 grudnia 2012 r. poborca skarbowy sporządził raport, z którego wynika, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem w W., ul. [...], ujawnionym w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Adres ten służył jedynie do rejestracji Spółki oraz odbioru korespondencji. Z dniem 14 stycznia 2011 r. wygasła umowa najmu między G. Sp. z o. o. a wynajmującą I. Sp. z o.o., o czym poinformowała koordynator tej Spółki. Pod adresem G. Sp. z o.o. nie pozostawiła majątku ruchomego, do którego można skierować egzekucję. W raporcie poborca wskazał ponadto, że z dniem 31 marca 2011 r. biuro rachunkowe M. Sp. z o.o. rozwiązało umowę na prowadzenie ksiąg rachunkowych i Prezes A. D. zabrał wszystkie dokumenty Spółki i brak jest kontaktu miedzy Spółką i biurem. Nie ustalono adresu prowadzenia działalności przez Spółkę ani pobytu prezesa jej zarządu.

Organ odwoławczy wskazał, że Spółka posiadała również zaległości wobec ZUS za 04/2010 r. z tytułu należnych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 520,88 zł, na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 520,88 zł i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 44,81 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził jednocześnie postępowanie egzekucyjne do majątku G. Sp. z o.o. obejmujące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 08/2009 r. - na kwotę 110,00 zł, objętą tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 28 czerwca 2012 r.

Ponadto pisma [...] S.A. z dnia 5 czerwca 2012 r. potwierdzały, że nastąpił zbieg egzekucji wobec wierzytelności Spółki - zajęcie wierzytelności wystawione sygn. [...] przez Komornika Sądowego W. P. T., z dnia [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, że nastąpił zbieg egzekucji wobec wierzytelności dłużnika-zajęcie wierzytelności sygn. [...] Aktualizacja wystawione przez Komornika Sądowego W. M. K..

W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne z majątku G. Sp. z o.o. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za ww. okresy 2009 r. objęte zaskarżoną decyzją, stwierdzając, że w toku postępowania nie ustalono żadnego majątku Spółki, z którego można by prowadzić egzekucję. Organ egzekucyjny uznał, że zachodzą przesłanki do umorzenia, na podstawie art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku G. Sp. z o.o., gdyż w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Organ odwoławczy stwierdzając bezskuteczność egzekucji wskazał, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem wskazanym w dokumentach rejestracyjnych, przez brak nieruchomości oraz poprzez brak majątku ruchomego i środków pieniężnych na rachunkach bankowych, a zatem brak jakiegokolwiek majątku mogącego być przedmiotem skutecznej egzekucji.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., zasadnie Organ i instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu wymienionych w art. 116 § 1 O.p., tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

Przechodząc do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych wskazał, iż zaistnienie przesłanki zawartej w art. 116 § 1 O.p., dotyczącej możliwości uwolnienia się przez Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania spółki należało ocenić, czy Skarżący ponosi odpowiedzialność za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości G. Sp. z o.o. i czy w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu zaistniały przesłanki upadłości oraz jaki był czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Ponadto z pisma Sądu Rejonowego dla W. Wydziału [...] Gospodarczego do spraw upadłościowych i naprawczych w W. z dnia 31 października 2013 r., [...] oraz odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 24 stycznia 2014 r. wynikało, iż nie był składany wniosek o ogłoszenie upadłości G. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym zaistnienie w odniesieniu do Spółki przesłanki upadłości w postaci braku regulowania wymagalnych zobowiązań, a więc okoliczności określonej w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. nr 60, poz. 535 ze zm., dalej "p.u.i.n."), stan niewypłacalności Spółki nastąpił już w lipcu 2009 r., gdyż nie regulowała ona swoich zobowiązań począwszy od II kwartału 2009 r., termin płatności podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. upływał z dniem 27 lipca 2009 r.). Tym samym ustalono, że obowiązek złożenia wniosku o postawienie Spółki w stan upadłości wystąpił w sierpniu 2009 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., analizując okoliczności powstania zobowiązań podatkowych błędnie zadeklarowanych i nieuregulowanych przez Spółkę za określone okresy 2009 r. odwołał się do ustaleń zawartych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2012 r. określającej G. Sp. z o.o. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r., wydanej w związku z ustaleniem zawyżenia przez Spółkę w złożonych deklaracjach VAT-7D podatku naliczonego, wynikającego z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.

Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał stwierdził, że już od lipca 2009 r. Spółka nie dokonywała wpłat względem budżetu państwa należnego wymagalnego podatku od towarów i usług i za kolejne okresy 2009 r. Również w kolejnych latach Spółka nie uregulowała zobowiązań wobec innych wierzycieli i zaprzestała regulowania swoich zobowiązań począwszy od II kwartału 2009 r. Stan niewypłacalności Spółki nastąpił w miesiącu lipcu 2009 r. (termin płatności podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. upływał z dniem 25 lipca 2009 r.). Zaprzestanie regulowania zobowiązań miało charakter trwały - w kolejnych okresach 2009 r. i 2010 r. wysokość nieuregulowanych zobowiązań wzrastała. Tym samym, w świetle ww. art. 21 w związku z art. 11 ust. 1 p.u.i.n., przesłanki do postawienia Spółki w stan upadłości zaistniały już z końcem 07/2009 r., po upływie terminu płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. (najstarsze zobowiązanie, którego wysokość określona została decyzją organu kontroli skarbowej), zatem wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki winien być złożony w terminie 14 dni licząc od dnia 25 lipca 2009 r.

Dokonując ustaleń w zakresie wystąpienia tej przesłanki upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego obowiązków w zarządzie, organ podatkowy oparł się ponadto na danych wynikających z bilansu i sprawozdania finansowego G. Sp. z o.o. za 2008 r. gdzie wskaźnik ogólnego zadłużenia Spółki na koniec roku 2008 r., liczony jako iloraz zobowiązań ogółem do aktywów ogółem, na 31 grudnia 2008 r. wynosił: 0,96. Uwzględniając nieujawnione w bilansie G. Sp. z o.o. za 2009 r. zobowiązania wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w łącznej kwocie ponad 1.500.000 zł, w ocenie organu odwoławczego zaistniała również przesłanka upadłości jaką jest brak majątku na pokrycie wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 2 p.u.i.n.). Nieregulowanie należnych zobowiązań podatkowych w trakcie 2009 r. (począwszy od zobowiązań za II kwartał 2009 r.) obligowało zarząd Spółki do postawienia jej w stan upadłości.

Skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów świadczących o złożeniu lub próbie złożenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości G. Sp. z o. o. nie wykazał także, że niezgłoszenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, nie wystąpiła przesłanka uwalniająca Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, jaką jest brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości G. Sp. z o. o

Odnosząc się do wskazanych przez Skarżącego okoliczności, iż od 2010 r. nie był związany ze Spółką, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności podatkowej, gdyż przywołany w odwołaniu okres odnosi się do ewentualnego zdarzenia, mającego miejsce po dacie powstania zaległości podatkowych. Ponadto nie ma znaczenia, że orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego nastąpiło po wygaśnięciu jego mandatu w zarządzie, gdyż art. 116 § 4 O.p. przewiduje przenoszenie odpowiedzialności podatkowej także na byłego członka zarządu spółki kapitałowej.

Organ zauważył, iż decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest odrębną w stosunku do decyzji wymierzającej podatek podatnikowi (spółce). W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 i § 2 O.p. nie może być kwestionowana prawidłowość postępowania ani prawidłowość decyzji skierowanej do podatnika (spółki), w której określono lub ustalono wysokość zobowiązania podatkowego, gdyż zarzuty w tym zakresie nie mają znaczenia dla oceny rozstrzyganego problemu. Za niezasadny uznano zarzut braku wskazania podstawy prawnej wydanych wobec G. Sp. z o.o. zarządzeń zabezpieczenia, podstawy prawnej przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucję, co miałoby budzić wątpliwość, czy egzekucja została wszczęta. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił. że, na etapie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki, nie może być kwestionowana prawidłowość postępowań ani rozstrzygnięć podjętych w innych postępowaniach skierowanych do podatnika (spółki).

Podsumowując, Dyrektor Izby Skarbowej w W. potwierdził zaistnienie pozytywnych przesłanek warunkujących powstanie odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu G. Sp. z o. o. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług, przy jednoczesnym braku materiału dowodowego świadczącego o zaistnieniu przesłanek wyłączających tą odpowiedzialność. Naczelnik US samodzielnie ustalił, że nie był złożony wniosek o ogłoszenie upadłości G. Sp. z o.o., jednocześnie stwierdził brak przesłanek egzoneracyjnych, które uwolniłyby Skarżącego od tej odpowiedzialności. Organ odwoławczy nie znalazł potwierdzania dla zarzutów podniesionych w treści złożonego odwołania.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie:

- art. 120, art. 122, art. 124 w zw. 108 § 1, art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) i b) w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i w związku z art. 21 § 3 O.p. oraz art. 11 ust. 1 i art. 21 ust. 1 p.u.i.n. przez niewskazanie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

- art. 120, art. 122 w zw. z 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 199 O.p. przez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuzasadnioną odmowę przesłuchania Skarżącego.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 124 w związku z art. 108 O.p. przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organy podatkowe kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zarzucił także naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. przez niepełne wyjaśnienie okoliczności, które wskazują na jego odpowiedzialność solidarną, gdyż w decyzji brak jest informacji o podstawie prawnej obowiązku ciążącego na Spółce, tj. wskazania przepisów VAT, na podstawie których wobec Spółki obowiązek w podatku VAT powstał za okresy kwartalne czy miesięczne.

Skarżący zarzucił, również że organy podatkowe nie wykazały podstawy prawnej wydanych wobec G. Sp. z o.o. zarządzeń zabezpieczenia, podstawy prawnej przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, wzbudzając tym działaniem wątpliwość czy egzekucja została wszczęta zgodnie z prawem.

Dodatkowo wskazał, że decyzja z dnia [...] marca 2012 r. określająca G. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za II-IV kwartał 2009 r. określała podatek na łączną kwotę 1.806.561 zł, natomiast w decyzji orzekającej o odpowiedzialności solidarnej wynika, że należność główna Spółki wynosi 1.519.354 zł.

Kolejny zarzut skargi dotyczy błędnych ustaleń dokonanych przez organy podatkowe tj. okoliczności, iż Spółka w 2012 r. nie posiadała siedziby i miejsca wykonywania działalności gospodarczej, w sytuacji gdy Dyrektor UKS w B. prowadził postępowanie, zatem adresy były aktualne a Spółka miała reprezentację ustawową. W ocenie Skarżącego dokonane w toku postępowania zabezpieczającego wpłaty nie świadczą o ucieczce od odpowiedzialności za podatki.

W ocenie Skarżącego błędnie organy uznały, że trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań podatkowych przez Spółkę nastąpiło w 2009 r., gdy Spółka w 2009 r. na podstawie deklaracji podatkowych uregulowała określone w nich zobowiązania podatkowe.

Wskazał, iż powodem określenia zobowiązań Spółce w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydanej 2012 r., były kontrowersyjne okoliczności "manipulacji" dokonane przez jej kontrahentów, zanegował jednocześnie możliwość powstania w 2009 r. okoliczności do złożenia przez zarząd Spółki wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Skarżący podnosił, że z wnioskiem o ogłoszenie upadłości nie mógł wystąpić, jako były członek zarządu. Skarżący powtórzył, że nie był związany ze Spółką od 2010 r., nie miał informacji, o dokumentach, które były składane w Urzędzie Skarbowym, ani o przeprowadzonym przez Dyrektora UKS w B. postępowaniu podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem w rozpatrywanej sprawie wystąpiły wszelkie przesłanki konieczne dla orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.

1. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zaistnienie przesłanek do przeniesienia na Skarżącego, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. G. odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

2. Kwestie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatników regulują przepisy rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie art. 107 § 1 ww. ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4 O.p.).

3. Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny i następczy. Podstawowym warunkiem jej powstania jest istnienie zaległości podatkowej, której podatnik - pierwotny dłużnik nie wykonał. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że zaległość Spółki z o.o. G. w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. istniała na dzień wydania zaskarżonej decyzji, bowiem zobowiązanie zostało określone w decyzji wymiarowej, nie uległo przedawnieniu, ani nie zostało zapłacone.

4. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółek z o.o. reguluje art. 116 O.p., który w § 1 i § 2 stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części

Przy czym odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Za zaległości te odpowiadają także byli członkowie zarządu.

Orzekając o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są wykazać, że w okresie sprawowania funkcji członka zarządu spółki kapitałowej przez osobę, która ma odpowiadać za zaległości podatkowe, powstała zaległość podatkowa oraz, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Natomiast wszelkie okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest wykazać on sam.

5. Z akt sprawy wynika, iż zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r. wynikają z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2012 r., którą określono Spółce wymiar zobowiązania podatkowego za: II, III i IV kwartał 2009 r., w miejsce zadeklarowanych za te okresy przez spółkę; na które wystawiono tytuł wykonawczy w dniu [...] sierpnia 2012 r. Warunkiem zatem wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki w niniejszej sprawie było - poza przesłankami wynikającymi z art. 116 §1 i § 2 –wcześniejsze doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 108 § 2 pkt 2a O.p.). Doręczenie ww. decyzji nastąpiło w trybie zastępczym w dniu 9 lipca 2012 r. a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania, które nastąpiło postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. doręczonym w dniu 23 maja 2014 r.

6. Skarżący został powołany w skład zarządu Sp. z. o. o. G., na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. (akt założycielski Spółki). Natomiast na mocy uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. z dnia [...]kwietnia 2010 r., został on z tej funkcji odwołuje i powołano nowy Zarząd w osobie A. D.- Prezesa Zarządu. A zatem co do zasady to Sklarżacy odpowiada za zaległość spółki w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r., gdyż termin płatności tego zobowiązania upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu.

7. Organy wykazały także bezskuteczność egzekucji, gdyż po próbach zajęć rachunków bankowych, poszukiwaniu nieruchomości spółki, a także mienia ruchomego, które nie doprowadziły do uzyskania środków na pokrycie dochodzonych należności, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...]listopada 2012 r. umorzył prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Sp. z o. o. G. z uwagi na stwierdzenie bezskuteczności egzekucji (brak majątku).

W tym stanie rzeczy spełniona w niniejszej sprawie została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 O.p., tj. całkowita bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Jednocześnie Skarżący nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

8. Odnosząc się do określonych w art. 116 O.p. przesłanek ekskulpujących od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, podnieść należy, że jak wynika z akt sprawy, a co nie jest kwestionowane przez Skarżącego, nie złożył on wniosku o ogłoszenie upadłości Sp. z o.o. G..

Jednocześnie wiadomo, że Spółka oprócz zaległości w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2009 r. posiadała również zaległości:

- wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. tytuł egz. z dnia 31.10.2013 r. Nr [...], na dzień 30.10.2013r. Spółka zalegała wobec ZUS za 04/2010 r. z tytułu należnych składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 520,88 zł, na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 520,88 zł i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 44,81 zł,

- w podatku dochodowym od osób fizycznych za 08/2009 r - na kwotę 110 zł, objętą tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 28.06.2012 r.

Dodatkowo stwierdzono istnienie innych zaległości G. Sp. z o.o. co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy pisma [...] S.A.:

1) z dnia 05.06.2012 r., z którego wynika, że nastąpił zbieg egzekucji wobec wierzytelności dłużnika - zajęcie wierzytelności wystawione sygn. [...] przez Komornika Sądowego W. P. T.,

2) z dnia 28.12.2012 r. z którego wynika, że nastąpił zbieg egzekucji wobec wierzytelności dłużnika-zajęcie wierzytelności sygn. [...] Aktualizacja wystawione przez Komornika Sądowego W. M. K..

Z analizy przeprowadzonej przez Naczelnika US wynika ponadto, że sytuacja w której zobowiązania spółki przekroczyły jej majątek (art. 11 ust. 2 p.u.i.n.), wystąpiła już od lipca 2012 r.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy biorąc pod uwagę wysokość powstałych z mocy prawa zobowiązań podatkowych, których wysokość jedynie potwierdziły wydane decyzje określające, biorąc pod uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem finansowym Spółki za 2008 r. wartość nieuregulowanych zobowiązań w stosunku do wartości majątku (aktywów ogółem) wynosiła 0,96, co oznacza, że już w tamtym okresie (poprzedzającym powstanie zobowiązań podatkowych), w którym Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu pełniła zobowiązania stanowiły 96% wartości majątku Spółki. Wielkość ta oznaczała, że Spółka poza zobowiązaniami podatkowymi posiadała zobowiązania wobec innych wierzycieli, których wartość stanowiła już w 2008 r. oraz 2009 r. 96% całkowitej bilansowej wartości majątku. Sąd przychyla się do postawionej przez organ tezy, iż zagrożenie niewypłacalnością było bardzo poważne, a analogiczna sytuacja utrzymywała się w kolejnym roku obrotowym. Tym samym spółka G. już w okresie pełnienia obowiązków przez Skarżącego była bardzo poważnie zagrożona upadłością; nie regulując zobowiązań wobec pozostałych wierzycieli a łączna ich wartość już w tamtym okresie w latach 2008 - 2009 stanowiła 96% wartości majątku Spółki, co świadczy o uzasadnionych podstawach do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nawet bez uwzględnienia prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych powstałych w 2009 r. Ponadto jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 31 marca 2009 r. stosowanie do wymogów ustawy o rachunkowości opatrzył własnoręcznym podpisem sprawozdanie finansowe za rok 2008 r. dokonując jego zatwierdzenia, co oznaczało, że znana mu była łączna wartość zobowiązań Spółki za tek okres. W konsekwencji przy uwzględnieniu wynikających z mocy prawa zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy 2009 r. w prawidłowej wysokości wynikającej z decyzji organu kontroli skarbowej (ponad 1.500.000 zł) powstałych w trakcie kolejnego roku obrotowego łączna wartość zobowiązań Spółki przekraczała całkowitą wartość majątku co oznaczało całkowitą niewypłacalność tego podmiotu już 2009 r. w którym Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki.

A zatem w czasie gdy Skarżący wchodził w skład zarządu Spółki z o.o. G. wystąpiły okoliczności zobowiązujące go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący wniosku tego jednak nie złożył, a ponadto nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na brak jej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie o upadłości Sp. z o. o. G..

9. Zdaniem Sądu słuszne jest także stanowisko Dyrektora IS, że nie spełniona została również, uwalniająca od odpowiedzialności przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. tzn. Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

10. Zarzuty złożonej skargi w zakresie w jakim kwestionują powstanie określonych decyzją zobowiązań m.in. poprawność ich doręczenia, wysokość określonego zobowiązania w końcu także konkretne elementy uzasadnienia tych rozstrzygnięć w rodzaju braku wyjaśnienia dlaczego zobowiązanie podatkowe Spółki określone zostało za okresy kwartalne, są bezzasadne. Wskazać należy, iż w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wysokość określonych Spółce należności nie może być już kwestionowana, a tym samym nie może być przedmiotem sporu pomiędzy tą osobą trzecią a organem podatkowym. Decyzje określające Spółce zobowiązanie w związku z zakwestionowaniem tzw. pustych faktur mogły być przedmiotem odrębnego postępowania sądowo administracyjnego, a w niniejszym postępowaniu Sąd analizować ich nie może. Analogicznie nie istnieje możliwość uwzględnienia zarzutów Skarżącego w zakresie braku podstawy prawnej zarządzeń zabezpieczenia, gdyż tego rodzaju zarzuty mogłyby być wywodzone w toku postępowania zabezpieczającego w stosunku do decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika, a w przedmiotowym postępowaniu organ odwoławczy nie badał poprawności wydanej decyzji zabezpieczającej tj. ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2012 r.

Z kolei argumenty Skarżącego jakoby od 2010 r. nie był związany ze Spółką nie mają na gruncie niniejszej sprawy znaczenia dla ustalenia zakresu podmiotowego odpowiedzialności podatkowej, na co słusznie wrócił uwagę organ odwoławczy (s. 26 zaskarżonej decyzji), gdyż miało miejsce po dacie powstania zaległości podatkowych. Ewentualne zdarzenia po wygaśnięciu mandatu, w związku z którymi zostało wszczęte wobec Skarżącego postępowanie w trybie art. 116 § 1 i § 2 O.p. nie mogą skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności, bowiem art. 116 § 4 O.p. przewiduje przenoszenie odpowiedzialności także na byłego członka zarządu spółki kapitałowej.

11. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa.

Organy podatkowe wykazały, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w terminie płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2009 r., jak również bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić jego od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.