Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 777/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 79 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lipca 2016 roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. D.(dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z [...] czerwca 2016 roku, nr [...] w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E prawa jazdy.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Decyzją Starosty K. z dnia [...] czerwca 2016 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Jednocześnie zobowiązano skarżącego do zwrotu prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E nr [...] nr druku [...] w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ I instancji wskazał, że w dniu 10 czerwca 2016 r. do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM.A1.A2.A.B1.B.B+E.T.C1+E.D1.D1+E.D.D+E. Powołując się na art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.

o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 dalej: "ustawa"), organ wskazał, iż wobec powyższego zobowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego w postaci § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7.01.2004r. z powodu nie wykonania żadnych badań skarżącemu, a orzeczenie oparte jest na badaniach wykonanych w innych warunkach i okolicznościach nie mających nic wspólnego z przeciwwskazaniami do prowadzenia pojazdów mechanicznych;

2. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia stron o zgromadzeniu całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a także zgłoszenia kolejnych wniosków dowodowych w postaci ponownej opinii biegłych lekarzy;

3. naruszenie art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym przeciwko treści dokumentu urzędowego;

4. naruszenie art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, ograniczając tym samym prawo do obrony stronie jej interesów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Organ wskazał, iż decyzją Starosty K. z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] skierowano skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E, do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, na badania lekarskie przeprowadzane

w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ze względu na istniejące uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. W wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w P. Oddział w R. stwierdzono

w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E - orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r.

Od ww. orzeczenia lekarskiego skarżący odwołał się. Ponowne badanie lekarskie przeprowadzone zostało w Wojskowym Instytucie Medycyny lotniczej w W. - orzeczeniem lekarskim Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdzono w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. A, B, B+E, C,C+E, D, D+E. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne

Organ odwoławczy wskazał, że podstawę wydania decyzji stanowi cytowany wyżej przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 dalej: "ustawa"). Przepis ten nie pozwala organowi na jakikolwiek luz decyzyjny. W świetle przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Organ podniósł, że postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia odbywa się dwuetapowo. Najpierw, prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy, które w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku

z decyzją Starosty K. z dnia [...] 02.2016 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. Na tym etapie, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego. Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim przeciwwskazań zdrowotnych jest decyzją związaną, a przy jej wydawaniu nie mają prawnego znaczenia indywidualne potrzeby

i sytuacja strony. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny, a mianowicie, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania takiej decyzji w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy.

W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności zaistniały, ponieważ zgodnie

z ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E. Zatem organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania decyzji

o cofnięciu uprawnień w powyższym zakresie.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wydanie wskazanego orzeczenia w zakresie bezpodstawnego uznania, że stan zdrowia skarżącego powoduje przeciwwskazania do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii: A, B, B+E, C, C+E, D, D+E i pozostaje w rażącej sprzeczności z jego aktualnym stanem zdrowia;

- naruszenie art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014, poz. 600 z póżn. zm.) poprzez utrzymaniu w mocy decyzję Starosty K. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami;

- niewyjaśnienie w uzasadnieniu okoliczności związanej z nieprawdziwymi twierdzeniami zawartymi w orzeczeniu lekarskim z dnia 2 czerwca 2016 roku;

- naruszenie prawa procesowego w postaci art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia strony o zgromadzeniu całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego,

a także zgłoszenie kolejnych wniosków dowodowych w postaci ponownego badania

w zakresie przeciwskazań do prowadzenia pojazdów samochodowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627 dalej: "ustawa"), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami

w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez daną osobę.

Celem tego przepisu jest wykluczenie z ruchu drogowego osób, które nie powinny kierować pojazdami z uwagi na przeciwwskazania medyczne (zdrowotne). Dobrem chronionym jest w tym przypadku bezpieczeństwo samego kierowcy wobec którego stwierdzono takie przeciwwskazania jak i innych uczestników ruchu drogowego. Nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, że treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy

o kierujących pojazdami wyraźnie wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu, a z jego treści jednoznacznie obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli organ ustali, że zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami.

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu

w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione

i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Orzeczenie lekarskie wydane na podstawie ustawy o kierujących pojazdami stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 kpa stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Co więcej orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem wymagające wiedzy specjalnej jest wydawane w trybie przewidzianym przepisami ustawy o kierujących pojazdami i może podlegać weryfikacji tylko w ramach tej procedury.

Z przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynika wprost, że dokonywanie oceny istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom, wojewódzkim ośrodkom medycyny pracy oraz podmiotom medycznym enumeratywnie wymienionym w § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.

Tryb postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. W przypadku skierowania kierowcy na badania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b

w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, takie badania są przeprowadzone we właściwym terytorialnie wojewódzkim ośrodku medycyny pracy (§ 10 ust. 1 rozporządzenia), zaś organem odwoławczym od orzeczenia wydanego

w takim ośrodku jest jeden z podmiotów enumeratywnie wymienionych w § 11 ust. 2 lit. c rozporządzenia.

Na podstawie art. 79 ust. 7 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Przedstawiona powyżej procedura jest określona w sposób precyzyjny przez wskazane przepisy, zaś ostateczność orzeczenia uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego świadczy

o tym, że nie są dopuszczalne żadne środki odwoławcze od tego orzeczenia

w normalnym toku postępowania.

Trafny jest zatem pogląd organów, że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone wyłącznie przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje a wydane przez nich orzeczenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę)

w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04, wyrok NSA

z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06 wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 471/13 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt wydane w opisanym trybie orzeczenia uprawnionych w myśl § 10 wskazanego rozporządzenia lekarzy, najpierw z [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w R. z [...] marca 2016 r., a następnie Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. dnia [...] czerwca 2016 zgodnie stwierdziły istnienie przeciwwskazań do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sad uznaje je za chybione.

Wyjaśnienia wymaga, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Takiego związku skarżąca nie wskazała.

Ponadto stosownie do przepisu art. 103 ust. 3 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Z przepisem tym skorelowane jest unormowanie zawarte w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy, w myśl którego badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, (...), podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W sytuacji zatem gdy decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna, skarżący może poddać się badaniu psychologicznemu, którego pozytywny wynik stanowić będzie postawę wniosku

o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem. silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań. Zatem jeżeli Skarżący uzna, iż ustąpiły przyczyny zdrowotne, które spowodowały w stosunku do niego cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami może w każdej chwili, we własnym zakresie poddać się stosownym badaniom przeprowadzonym przez uprawnione podmioty i uzyskane ostateczne orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami przedłożyć Staroście K., celem wydania przez niego decyzji przewidzianej w art. 103 ust. 3 ustawy.

Sąd nie uwzględnił zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych. Zgodnie

z art.106 §3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że Sąd nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków, a jedynie z dokumentów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego,

w szczególności zaś art. 7, 77 § 1 i 80 kpa i zgodnie z prawem wydały zaskarżone decyzje.

W związku z tym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.