Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1473/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 5 ust. 1, 6, 18 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 24 ust. 1 pkt 8 i ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej J. G. kwotę 1537 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej Organem II instancji) decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. (zwana dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwany dalej Organem I instancji) z dnia [...] lutego 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ II instancji działał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.); dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 5, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r.,

Nr 125, poz. 874 ze zm.); dalej "u.t.d.", lp. 2.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ I instancji ustalił, że dnia [...] listopada 2011 r. na terenie Portu Lotniczego [...] w [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował Pan L. O.. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem

nr [...]. W toku czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej stronie. Ustalono, że kasa fiskalna zamontowana w zatrzymanym pojeździe była zarejestrowana na Panią J. G. "G.". Z tego powodu stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewóz w dniu kontroli była J. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "G.".

W wyniku oględzin pojazdu stwierdzono, że na pojeździe umieszczone były napisy: "[...]" i "[...]". Powyższe potwierdza sporządzona dokumentacja fotograficzna i protokół kontroli.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d.

W odwołaniu od decyzji skarżąca wnosi o jej uchylenie i umorzenie postępowania zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wskazuje, że kontrolowany pojazd istotnie nie był taksówką, gdyż na dachu pojazdu nie umieszczono lampy z napisem taxi, a ponadto pojazd nie był wyposażony w taksometr. Zdaniem skarżącej na pojeździe nie znajdowała się nazwa, adres ani numer telefonu strony.

Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując decyzję Organu I instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Jego zdaniem art. 18 ust. 5 tej ustawy, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

Według lp. 2.9 załącznika nr 3 za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 złotych.

Wskazał, że dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Celem regulacji z art. 18 ust. 5 u.t.d. było to, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu. W celu skutecznej ochrony przewoźników taksówkowych, a także pasażerów korzystających z ich usług, ustawodawca wprowadził takie rozwiązanie legislacyjne, które nie pozwala podmiotom wykonującym przewozy okazjonalne potencjalnych klientów wprowadzać w błąd co do rodzaju przewozu.

Odnosząc się do naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą lub telefonem przedsiębiorcy Organ II instancji wyjaśnił, iż we wskazanej w niniejszej decyzji podstawie prawnej nie chodzi o dosłowne utożsamianie nazwy z firmą, pod którą przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze lub ewidencji. Co do zakazu umieszczania numeru telefonu przedsiębiorcy wskazał, iż numer ten nie musi być zarejestrowany na kontrolowanego przedsiębiorcę. Podniósł, że w omawianym przypadku na przedzie i po bokach pojazdu znajdował się napis "[...]" i "[...]". Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. ma, więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Jego zdaniem, podstawę nałożenia kary pieniężnej stanowił ustalony w tej konkretnej sprawie stan faktyczny i jego kwalifikacja prawna, która, zdaniem Organ II instancji, słusznie oparła się na naruszeniu zakazu wymienionego w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym a postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skargę na tę decyzję wniosła skarżąca zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 pkt b) u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "celem ww. przepisu jest, aby pojazdy wykonujące przewóz okazjonalny nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem byłoby zawarcie umowy przewozu", co w żaden sposób nie znajduje uzasadnienia w treści ww. przepisu, ani w treści ww. ustawy. Wskazała na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 pkt b) u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia znaczenia ustalonych w toku postępowania faktów według normy prawnej znajdującej zastosowanie w przedmiotowej sprawie, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw)-, tj. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony zmierzającego do ustalenia okoliczności mającej znaczenie w sprawie.

Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez bezkrytyczne i niepotwierdzone oceną całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalenie, iż umieszczone na pojeździe oznaczenia: "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]" są nazwą, adresem lub numerem telefonu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., a umieszczenie ww. oznaczeń na pojeździe upodabnia ten pojazd do taksówki i stanowi ominięcie przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej także: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r., utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2012 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

Zgodnie z treścią przepisu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy.

Zdaniem Sądu, intencją ustawodawcy nie jest całkowite wyeliminowanie z rynku usługi przewozu osób wykonywanej przez przedsiębiorcę innego niż taksówkarz, a jedynie umożliwienie potencjalnemu odbiorcy usługi przewozowej jednoznaczne odróżnienie przewozów wykonywanych przez taksówki od przewozów osób wykonywanych przez innych uprawnionych do tego przedsiębiorców. Celem tego unormowania jest umożliwienie potencjalnemu odbiorcy usługi przewozowej jednoznacznego odróżnienia przewozów wykonywanych przez taksówki od przewozu osób wykonywanych przez innych uprawnionych do tego przedsiębiorców. Tak rozumiany cel wprowadzenia zakazów z art. 18 ust. 5 u.t.d. zaspakaja zarówno interes taksówkarzy, którzy mają prawo do wyraźnego odróżnienia przewozów wykonywanych taksówką (w tym umieszczania oznaczeń na dachu pojazdu), jak i interes odbiorców usługi, którzy nic mogą być wprowadzeni w błąd co do treści nawiązywanego stosunku prawnego, jak i jego strony (czyli pewnych wymagań stawianych przez ustawę dokonującym przewozy w ramach taxi).

Zdaniem Sądu, kontrolowany tego dnia pojazd marki [...] nr rej. [...] taksówką nie był, albowiem nie spełnił wymogów zawartych w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Z treści art. 24 ust 3 ww. rozporządzenia wynika, że dopuszcza się stosowanie dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujące taksówkę, odpowiadających następującym warunkom:

1) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony światła z napisem "TAXI",

2) barwa: biała lub żółta samochodowa,

3) nie mogą one utrudniać czytelności i widoczności napisu "TAXI".

Ustawodawca zabraniając (art. 18 ust. 5 u.t.d.) przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznic z kierowcą umieszczania (m.in.) na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, miał na celu (co wskazano wyżej) jednoznaczne odróżnienie taksówki od innych pojazdów, którymi wykonuje się okazjonalny przewóz osób. Przy czym, miało to być takie odróżnienie, które wyeliminuje możliwość wprowadzenia w błąd nabywcy usługi przewozowej, co do faktu, czy przewóz wykonywany jest przez taksówkę, czy też przez innego przewoźnika.

Zdaniem Sądu, najistotniejszą cechą odróżniającą taksówkę od innego pojazdu jest obligatoryjne wyposażenie jej w zainstalowaną na dachu dodatkową lampę z napisem "taxi", co przewiduje przepis § 24 ust. 1 pkt 8 cytowanego wyżej rozporządzenia, a także zainstalowanie taksometru. Jedno z tych oznaczeń będzie wyróżniało pojazd z zewnątrz a drugie wewnątrz pojazdu.

Z materiału fotograficznego wynika, że oznakowanie pojazdu jako wykonującego usługę przewozu osób jest wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. Organy obu instancji podały, że samochód skarżącej był oznaczony w opisany sposób, lecz okoliczność tę całkowicie pominęły przy ocenie wystąpienia w sprawie podstaw do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe numeru telefonu przedsiębiorcy. Tymczasem kwestia ta jest istotna, gdy się uwzględni, że umieszczenie wspomnianego oznaczenia może być traktowane jako zadośćuczynienie obowiązkowi odróżnienia pojazdów wykonujących przewóz osób na podstawie licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. od pojazdów, którymi wykonywane są przewozy na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką

(art. 6 u.t.d.). W przypadku, gdy pojazd wykonujący przewóz osób jest wyraźnie oznaczony, konieczne staje się rozważenie, czy w ten sposób nie został osiągnięty cel ustawy, a tym samym czy w istocie doszło do naruszenia zakazu określonego

w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Powyższe uszło uwadze organów orzekających w sprawie.

Zdaniem Sądu, kontrolowany pojazd marki [...] nie nosił jakiekolwiek cechy przypominające, czy też sugerujące transport drogowy osób taksówką a wyraźne oznakowanie pojazdu napisem "Przewóz osób", sposób jednoznaczny - przy braku napisu "taxi", taksometru i lampy na dachu - wskazuje na przewoźnika innego niż taksówka.

Należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnia, iż na podstawie prawnej, tj. w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. numer telefonu musi być zarejestrowany na kontrolowanego przedsiębiorcę. To twierdzenie nie zostało poparte żadnymi ustaleniami. Należy zauważyć, że brak jest w sprawie jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, że oznaczenia umieszczone na kontrolowanym pojeździe zawierają jakikolwiek numer telefonu.

Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie wskazuje, aby na kontrolowanym pojeździe umieszczono nazwę przedsiębiorcy: "G." J. G., adres: ul. S., [...]P., bądź jakikolwiek numer telefonu. Umieszczone na pojeździe napisy "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]" nie zawierają żadnego z ww. elementów objętych dyspozycją przepisu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. o naruszeniu zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Nie można mówić w każdym przypadku umieszczenia na pojeździe oznaczeń zawierających numer telefonu. Nie chodzi tu bowiem o numer telefonu jakiegokolwiek przedsiębiorcy lecz tego, który wykonuje przewóz okazjonalny i na którego w związku z naruszeniem zakazu ma być nałożona kara administracyjna. W związku z tym, organy powinny były przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w taki sposób, by móc jednoznacznie stwierdzić, że umieszczony na pojeździe numer telefonu umożliwiał zamówienie usługi świadczonej przez skarżącą. Umieszczenie wspomnianego oznaczenia może być traktowane jako zadośćuczynienie obowiązkowi odróżnienia pojazdów wykonujących przewóz osób na podstawie licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. od pojazdów, którymi wykonywane są przewozy na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (art. 6 u.t.d.). W przypadku, gdy pojazd wykonujący przewóz osób jest wyraźnie oznaczony, konieczne staje się rozważenie, czy w ten sposób nie został osiągnięty cel ustawy, a tym samym czy w istocie doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni zawarte wyżej rozważania Sądu i wyda rozstrzygnięcie je uwzględniające.

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie uznać, iż Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, ale nie dokonały wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji nie uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.