Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1550/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Asesor WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie; 2. Stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 29 sierpnia 2006 r. wniesionej przez K. J. jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] , którą organ administracyjny utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] czerwca 2006 r., Nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] sierpnia 1997 r. K. J. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy III Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich [Dz. U. Nr 87, poz. 395]. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że urodziła się w obozie pracy w B. koło W. .

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z [...] maja 1998 r., Nr [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że strona przebywała na deportacji w III Rzeszy lecz nie wykonywała tam pracy przymusowej.

Po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] sierpnia 1998 r., Nr [...] , utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 1998 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał wcześniejszą argumentację.

Następnie K. J. , pismem złożonym [...] kwietnia 2006 r., bezpośrednio w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wystąpiła o nadanie biegu w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego. Podała, że urodziła się [...] sierpnia 1944 r. w Obozie Pracy w B. koło W. i przebywała tam wraz z matką przez [...] miesięcy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z [...] czerwca 2006 r., Nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne. W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.], zgodnie z treścią którego zawiesza się postępowanie administracyjne gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem organu występujące w sprawie rozbieżności dotyczące miejsca urodzenia strony [W. i B. ] wymagają sprostowania przez stronę aktu urodzenia na drodze sądowej. Rozstrzygnięcie w sprawie aktu urodzenia ma wpływ na sprawę przyznania stronie świadczenia pieniężnego w związku z czym organ wystąpił do strony o dokonanie stosownego sprostowania.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie w którym zarzuciła organowi niedokładną analizę dołączonych do akt dokumentów. Wyjaśniła, że rozbieżności dotyczące miejsca urodzenia wynikły z obawy jej rodziców by nie doznała represji ze strony komunistycznych władz. Strona oświadczyła ponadto, że rozbieżność ta nie wyklucza możliwości ustalenia jej pobytu w obozie pracy.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] .06.2006 r. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając postanowienie organ powtórzył, że sprostowanie aktu urodzenia ma wpływ na sprawę przyznania stronie świadczenia pieniężnego.

W skardze na powyższe postanowienie K. J. wniosła o jego uchylenie. Skarżąca podkreśliła, że przebywała na terenie Obozu Pracy w B. przez [...] miesięcy. Powołała się na stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego z 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 834/01 zgodne z którym odmienne traktowanie osób urodzonych w obozach pracy, w stosunku do osób osadzonych tam w wieku niemowlęcym czy dziecięcym, nawet jeżeli dziecko nie mogło wykonywać pracy, godziłby w zasady słuszności i poczucie sprawiedliwości.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Istotne jest więc istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zależność ta interpretowana jest jako bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a wydaniem decyzji merytorycznej. Chodzi zatem o "bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" [vide: uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; uzasadnienie uch. składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11].

Z załączonych do akt administracyjnych dokumentów wynika rozbieżność dotyczącą miejsca urodzenia skarżącej. Zgodnie z kopią dowodu osobistego i odpisu skróconego aktu urodzenia miejscem tym jest W. , natomiast oświadczenia skarżącej oraz kopia dokumentu potwierdzającego jej chrzest w dniu [...] kwietnia 1945 r. wskazują, jako miejsce urodzenia Obóz Pracy w B..

Pomimo rozbieżności w tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wskazującego na istnienie zależności między sprostowaniem aktu urodzenia a wydaniem decyzji, która to zależność stanowiłaby podstawę do zawieszenia postępowania, w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przede wszystkim należy wskazać, co wynika z akt administracyjnych, iż matka skarżącej [...] sierpnia 1944 r., pomimo zaawansowanej ciąży, wywieziona została do Obozu Pracy B. k/ W.. Zostało to potwierdzone przez skarżącą, która do protokołu rozprawy w dniu 11 grudnia 2006 r. wyjaśniła również, że dokumenty dotyczące matki są w dyspozycji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Na fakt pobytu matki w obozie wskazuje również kserokopia dokumentu n. tożsamości oraz kopia aktu urodzenia i chrztu skarżącej w L. B. [k.- 5, 19 akt administracyjnych]. Z kontekstu powyższych oświadczeń i dokumentów wynika, że matce skarżącej przyznano świadczenie pieniężne na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy III Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, brak jest przeszkód do ustalenia przez organ administracyjny okresu pobytu skarżącej w obozie pracy także w oparciu o dokumenty [fakty] dotyczące matki skarżącej, które znajdują się w dyspozycji urzędu. Obowiązkiem organu administracyjnego, jest zgodnie z art. 7 k.p.a., podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z obowiązkiem tym koresponduje powinność organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego [art. 77 § 1 k.p.a.]. Stosownie natomiast do treści art. 77 § 4 k.p.a. fakty znane organowi z urzędu [tak jak w rozpatrywanej sprawie - dotyczące matki skarżącej] nie wymagają dowodzenia.

Zdaniem Sądu w sprawie nie zachodzi konieczność sprostowania aktu urodzenia skarżącej ponieważ organ orzekając w przedmiocie świadczenia pieniężnego nie musi kwestionować miejsca urodzenia skarżącej wskazanego w tym akcie. O wydaniu decyzji pozytywnej dla skarżącej nie może decydować wyłącznie jej miejsce urodzenia, istotniejszy jest bowiem faktyczny okres pobytu skarżącej na deportacji, który nie może być krótszy niż 6 miesięcy [art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy III Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395)]. Dlatego też Sąd zasadniczo podziela stanowisko skarżącej, która do protokołu rozprawy oświadczyła że ,,jeżeli organ nie może przyjąć miejsca mojego urodzenia innego niż to wynika z dokumentu USC to niech przyzna mi uprawnienia za rzeczywisty czas pobytu z matką w obozie-- .

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wniosek skarżącej złożony [...] .04.2006 r. "prośba o nadanie dalszego biegu w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego" dotyczy kwestii rozstrzygniętej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] .08.1998 r. Powinien więc być rozpatrywany z uwzględnieniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących tzw. nadzwyczajne tryby postępowania [Rozdział 12 i 13 k.p.a.].

Rozpatrując sprawę ponownie organ winien uwzględnić zaprezentowane w uzasadnieniu stanowisko Sądu. Istotna jest również linia Orzecznicza NSA, ukształtowana na bazie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy III Rzeszy i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich [Dz. U. Nr 87, poz. 395].

W konkluzji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], orzekł jak w sentencji wyroku.