Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 116/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie: Sędzia NSA - Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 28.05.2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G K - syndyka masy upadłości [...] Sp z o.o. w upadłości z siedzibą w S o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej orzekł:

- o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i adresowanych do "I" Spółki z o.o. w upadłości z siedzibą w S., którymi odpowiednio w podatku od towarów i usług za [...] r. określono zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, natomiast za [...] r. określono na kwotę [...] zł nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, a nadto

- o uchyleniu w części decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. określającej temuż podatnikowi w podatku od towarów i usług za [...] r. na kwotę [...] zł nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika i o określeniu tej nadwyżki na kwotę [...] zł.

Pismem z dnia [...] r., złożonym w Izbie Skarbowej w dniu [....] r., przez G. K., pełniącego funkcję syndyka masy upadłości "I." Spółki z o.o. w upadłości z siedzibą w S., wniesiona została do sądu administracyjnego skarga na powyższą decyzję ostateczną, która w dniu [....]r. przez Dyrektora Izby Skarbowej przekazana została wraz z aktami sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W piśmie tym skarżący wskazał, stosownie do wymogu art. 46 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj-nymi, iż siedziba strony i jej przedstawiciela mieści się pod adresem: "ul. [...]".

Na powyższy adres w dniu 26.02.2008 r. przez Wojewódzki Sąd Administra-cyjny w Szczecinie za pośrednictwem Poczty Polskiej wysłana została korespon-dencja zawierająca wezwanie strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz odrębna kores-pondencja zawierająca wezwanie strony do uiszczenia wpisu należnego od wnie-sionej skargi. Korespondencja ta przez Pocztę Polską nie została adresatowi dorę-czona, a z uczynionej dnia 29.02.2008 r. adnotacji doręczyciela wynika, iż adresat nie jest znany pod wskazanym adresem. Obie przesyłki zwrócone zostały do nadaw-cy w dniu 5.03.2008 r. i pozostawione w tymże dniu w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, wobec czego zakreślony skarżącemu siedmiodniowy termin do uzu-pełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego upływał z dniem 12.03.2008 r., nie będącym uznanym za dzień wolny od pracy.

Ponieważ we wskazanym wyżej terminie skarżący nie zastosował się do wezwania o uiszczenie wpisu sądowego należnego od skargi, postanowieniem z dnia 19.03.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o odrzu-ceniu skargi stosownie do przepisu art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis tego postanowienia, z pouczeniem o środkach zaskar-żenia, za pośrednictwem Poczty Polskiej doręczony został skarżącemu także na wskazany w skardze adres i zwrócony z adnotacją, że adresat pod wskazanym adre-sem nie jest znany, wobec czego pozostawiony on został również w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

W dniu 16.05.2008 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 14.05.2008 r. (data stempla pocztowego), zawierające wniosek o przywró-cenie terminu do dokonania czynności procesowej uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dotyczącego Spółki aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz uiszczenia wpisu sądowego, z jednoczesnym dopełnieniem tych czynności przez stronę skarżącą.

W uzasadnieniu tego wniosku stwierdzono, iż uchybienie terminowi do doko-nania czynności procesowych jest wynikiem okoliczności przez stronę skarżącą nie-zawinionych oraz że do uchybienia tego doszło na skutek zaniedbań ze strony pracowników podmiotu doręczającego, a więc Poczty Polskiej, która będąc zawia-domioną przez syndyka o upadłości Spółki zobowiązana była wszelkie przesyłki adresowane na adres siedziby upadłej Spółki doręczać do rąk samego syndyka. Wskazując na regulację art. 67 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami adminis-tracyjnymi, nakazującego doręczanie pism sądowych dla przedsiębiorców i wspól-ników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, na adres podany w rejestrze, jeżeli strona nie wskazała innego adrtesu dla doręczeń, podkreślono w uzasadnieniu wniosku, iż z aktualnego odpisu KRS-u dot. upadłej Spółki wynika, iż adres wskazany w skardze jest adresem jej siedziby ujawnionym w rejestrze. Stwierdzono dalej, iż niejednokrotnie przesyłki awizowane w miejscu siedziby Spółki zgodnie z zasadami wyrażonymi w § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.06.1999 r. w sprawie szczegółowego trybu dorę-czania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) odbierane były w terminie przez skarżącego. Podkreślono również, iż nieprawdziwym jest uczyniona w rozpatrywanej sprawie na zwróconych do adresata przesyłkach adnotacja, że adresat nie jest znany pocztowej placówce oddawczej i jej doręczycielowi, gdyż stosownie do przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego została ona przez syndyka zawiadomiona o upadłości Spółki i o adresie jego sie-dziby, na który to adres placówka pocztowa winna była kierować do rąk syndyka wszelkie przesyłki kierowane na adres siedziby upadłego przedsiębiorstwa.

Stwierdzając w konkluzji, iż nieodebranie w rozpatrywanej sprawie przesyłek zawierających pisma sądowe wynikło z przyczyn niezależnych od skarżącego, było bowiem następstwem rażącego niedopełnienia obowiązków ze strony pracowników podmiotu doręczającego, w tym również naruszenia zasady podwójnego awizowania przesyłki wyrażonej w § 9 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, pełnomocnik skarżącego załączył do wniosku kserokopie ośmiu pism z lat 2004-2006 adre-sowanych do kilku placówek pocztowych na terenie S. i zawierających żądanie przesyłania korespondencji kierowanej do Spółki "I" na adres: ul. [,,,,] pod inne wskazane adresy na terenie Szczecina (ul. [....] i ul. [....).

Rozpatrując powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Jak to trafnie podkreślono we wniosku, stosownie do przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przywrócenie na wniosek strony uchybionego przez nią terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy nie dokonanie w terminie czynności nastąpiło bez jej winy. Dodatkowym warunkiem postanowienia przez sąd o przywróceniu terminu jest, aby pismo zawierające wniosek o to przywrócenie złożone zostało w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1) oraz aby równocześnie z wnioskiem strona dokonała czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4).

W rozpatrywanej sprawie przyczynę nie dokonania przez stronę czynności procesowych uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego stanowił, jak to wynika z wniosku, brak u skarżącego wiedzy o wezwaniu do doko-nania tych czynności, będący skutkiem nie doręczenia przesyłki zawierającej to wezwanie adresatowi z powodu uzyskania przez podmiot doręczający (doręczyciela pocztowego) informacji, iż odbiorca tej przesyłki nie jest znany pod adresem, na który została ona skierowana, a więc pod adresem wskazanym w skardze jako siedziba skarżącego. Zważywszy, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wiedzę o wezwaniu do dokonania wskazanych czynności procesowych strona skarżąca powzięła w dniu 8 maja 2008 r., przyjąć należy, iż złożenie w dniu 14.05.2008 r. wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności z równoczesnym ich dopełnieniem dokonało się z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem rozważenia wymaga, czy istotnie niedochowanie terminu, którego przywrócenia dotyczy rozpatrywany wnio-sek, nastąpiło bez winy strony skarżącej, a w szczególności tego, czy pozostawienie w aktach ze skutkiem doręczenia spornych przesyłek doręczanych na adres wska-zany w skardze dokonało się skutkiem okoliczności od skarżącego niezależnych, leżących - jak to wywodzi się we wniosku - po stronie podmiotu doręczającego.

W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, iż zasady doręczania pism sądowych w postępowaniu sądowo-administracyjnym sformułowane zostały w rozdziale 4 działu III ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowiącym m.in., że sąd administracyjny dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy (art. 65 § 1) oraz że do doręczania pism w tym postępowaniu przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2). Stanowiąc, że stronie będącej osobą fizyczną doręczenia dokonuje się jej osobiście lub je przedstawicielowi ustawowemu, gdy nie ma ona zdolności do czynności procesowej (art. 67 § 1), zaś stronie będącej osobą prawną lub jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia doręcza się organowi uprawnionemu do ich reprezentowania przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism (art. 67 § 2), ustawa ta określa zarazem zasadę, iż pisma takie dla przed-siębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń (art. 67 § 3). Stanowi ona przy tym, że w razie niemożności doręczenia pisma przedsiębiorcy na adres wskazany w rejes-trze sądowym lub na wskazany przezeń adres dla doręczeń, stosuje się odpowiednio przepis jej art. 70 § 2, tzn. pismo pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia.

Jak to wynika z uregulowania zawartego w art. 46 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, każde pismo strony będące pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać - obok innych niezbędnych danych - także oznaczenie "miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu dla doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników". Takim pierwszym pismem strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym jest niewą-tpliwie wnoszona do tego sądu skarga na działalność lub bezczynność organu admi-nistracji publicznej, a zatem koniecznym jest, aby zawierała ona także oznaczenie adresu miejsca zamieszkania lub adresu dla doręczeń względnie adresu siedziby wnoszącego skargę. Od spełnienia tego wymogu uzależnione jest nadanie sprawie biegu ze strony sądu i doręczanie stronie pism sądowych. Zmiana przez stronę i jej przedstawiciela miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby rodzi po ich stronie - stosownie do przepisu art. 70 § 1 omawianej ustawy - obowiązek zawia-domienia sądu, a zaniedbanie tego obowiązku powoduje skutek, że pismo wysłane na nieaktualny już adres pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o ile nowy adres nie jest sądowi znany; o powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu ( art. 70 § 2).

W rozpatrywanej sprawie skarga wniesiona została przez będącego syn-dykiem G. K., sprawującego zarząd upadłej Spółki z o.o. "I" i tym samym wyłącznie uprawnionego do jej reprezentowania w postę-powaniu sądowym. Wnosząc tę skargę wskazał on, iż siedziba upadłej Spółki mieści się pod adresem: "ul. [...]", który to adres odpowiada - jak wynika to z aktualnego wypisu z KRS-u załączonego do wniosku o przywrócenie uchybionego terminu - adresowi siedziby Spółki podanemu w rejestrze sądowym. Wobec braku wskazania w skardze innego adresu dla doręczeń, doręczenie \skarżącemu pism na wskazany adres nastąpiło zatem zgodnie z przepisem art. 67 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a niemożność dorę-czenia skarżącemu tychże pism pod tym adresem, wobec stwierdzenia ze strony doręczyciela, iż pod adresem tym "adresat nie jest znany", rodziła - w myśl art. 67 § 4 tejże ustawy - skutek w postaci pozostawienia pism w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w sytuacji, gdy były one kierowane na adres wskazany w skardze, który nie uległ zmianie.

Jakkolwiek wskazany w skardze adres siedziby upadłej Spółki i zarządzają-cego nią syndyka odpowiada aktualnemu wpisowi w rejestrze sądowym, to praw-dziwość informacji uzyskanej przez doręczyciela spornych pism, że adresat pod wskazanym na nich adresem nie jest znany, potwierdza sam skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, skoro jeszcze przed wniesieniem skargi domagał się on od właściwej placówki pocztowej, aby wszelkie przesyłki kierowane na adres: "ul. [...]" przez te placówkę "przekierowywane" były na inne wskazane adresy, a więc na adresy, pod którymi mogło nastąpić skuteczne dorę-czenie przesyłki adresatowi.

W związku z zawartym we wniosku twierdzeniem, iż uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowych było następstwem zaniedbań ze strony podmiotu doręczającego, tj. doręczyciela pocztowego, któremu skarżąca Spółka była znana z racji innych doręczeń, zauważyć należy, iż - jak to trafnie podkreślono we wniosku - szczegółowy tryb doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywil-nym, mający odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określają przepisy wydanego w tejże sprawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.06.1999 r. (Dz.U. Nr 62. poz. 697 ze zm.). Z żadnego z przepisów tego aktu wykonawczego nie wynika jednak, aby pocztowa placówka oddawcza miała obowiązek "przekierowywania" przesyłki sądowej na inny od wskazanego przez nadawcę znany jej adres odbiorcy, bowiem o adresie, pod jakim winny być doręczane przesyłki rozstrzygają wskazane wyżej przepisy samej ustawy procesowej, podobnie jak przepisy tej ustawy rozstrzygają o tym, w jakich warunkach pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, gdy nie można dokonać doręczenia pisma adresatowi osobiście względnie za pośrednictwem dorosłego domownika, administracji lub dozorcy domu, co może mieć miejsce, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu. Jak wynika to z przepisu art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doręczenie pisma sądowego w drodze tzw. awiza, tj. pozostawienia zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy jej adresat pod wskazanym adresem rzeczywiście zamieszkuje lub adres ten jest adresem dla doręczeń albo adresat pod tym adresem wykonuje czynności zawo-dowe, co oznacza, iż taki zastępczy sposób doręczenia nie może mieć miejsca, gdy adresat pod wskazanym na przesyłce adresie nie zamieszkuje ani nie wykonuje tam czynności zawodowych ("nie jest znanym pod tym adresem"), jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Tak więc, skoro bezspornym jest w istocie, że pod adresem wskazanym w skardze jako adres siedziby upadłego przedsiębiorstwa Spółki z o.o. "I" sprawujący jej zarząd syndyk w rzeczywistości swych obowiązków nie wykonywał ani osobiście, ani przez podległych sobie pracowników, to jednoczesny brak wskazania przezeń innego adresu dla doręczeń zasadnym czyni wniosek, że do pozostawienia spornych pism sądowych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, wobec niemoż-ności doręczenia ich adresatowi (syndykowi), doszło na skutek zawinionego zaniedbania ze strony skarżącego wskazania w skardze takiego adresu, pod jakim doręczenie mu tych pism mogło być skuteczne, a więc adresu dla doręczeń innego od adresu siedziby upadłej Spółki, wskazanego w rejestrze sądowym. Konstatacja taka zasadnym również czyni wniosek, że niedochowanie przez skarżącego terminu do dokonania czynności uzupełnienia braków formalnych skargi oraz czynności uiszczenia wpisu od skargi było następstwem braku wiedzy z jego strony o obowiązku dokonania tych czynności, który to brak wiedzy został przez niego sa-mego zawiniony na skutek zaniedbania we wskazaniu sądowi właściwego adresu dla doręczeń.

Z tych względów, uznając, że uchybienie terminu, którego przywrócenia domaga się skarżący w rozpatrywanym wniosku, było skutkiem okoliczności zawi-nionych w istocie przez samego skarżącego, orzec należało o oddaleniu wniosku jako nieuzasadnionego (art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administra-cyjnymi).