Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 297/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a §1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2009r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu radcy prawnemu K. M. kwotę 292,80 zł brutto (dwieście dziewięćdziesiąt dwa zł 80/100) w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa zł 80/100) podatku VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1.08.2008r., uzupełnionym pismami z dnia: 26.08.2008r. i 30.09.2008r., skarżąca wniosła o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 1999-2000 w łącznej kwocie 6.259,39 zł i odsetek za zwłokę od tych zaległości w kwocie 2.632,00 zł.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na bardzo trudną sytuację materialną przejawiającą się brakiem środków na uregulowanie zaległości podatkowych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Skarżąca wyjaśniła, że w 2004r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu, podczas którego doznała obrażeń wymagających długiego leczenia i rehabilitacji. Po roku odzyskała świadomość i możliwość siedzenia na wózku, po dwóch latach zaczęła uczyć się chodzić. Obecnie skarżąca odzyskała możliwość chodzenia, ale bez możliwości podjęcia pracy. Skarżąca podała, że jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 789,00 zł (netto) miesięcznie, które nie wystarcza jej na utrzymanie, wykup leków i pokrycie kosztów rehabilitacji. Ponadto, wyjaśniając okoliczności powstania przedmiotowych zaległości, skarżąca zauważyła, że jej zadłużenia nie powstały na skutek lekceważenia podstawowych obowiązków, lecz na skutek decyzji urzędnika organu podatkowego, który przyjął, że uzyskała obrót wyższy niż zeznany.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu, badając zasadność złożonego wniosku o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, jak również po dokonaniu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, oceny sytuacji finansowo - majątkowej i zdrowotnej skarżącej, w kontekście powołanych we wniosku argumentów i okoliczności, nie znajdując na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa wystarczających przesłanek i szczególnych okoliczności do uwzględnienia wniosku, decyzją z dnia 9.10.2008r. nr [...] - odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi.

Nie zgadzając się z podjętym przez organ podatkowy I instancji rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła odwołanie, ponawiając prośbę o umorzenie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 1999-2000 wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazując na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej skarżąca stwierdziła, że w jej przypadku występuje ważny interes podatnika uzasadniający zastosowanie ulgi, albowiem nie mogła przewidzieć, ani zapobiec zaistniałej sytuacji. W odwołaniu, za wnioskiem, skarżąca powtórzyła, że w 2004r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu oraz opisała przebieg leczenia. Po dwóch latach leczenia i pięciu przebytych operacjach zaczęła uczyć się chodzić. W tym czasie skarżąca utrzymywała się z zasiłku chorobowego w wysokości ok. 500,00 zł i dochodu z dzierżawy. Koszty utrzymania i leczenia były dużo wyższe od uzyskiwanych dochodów. Skarżąca zaznaczyła, iż bezpłatna rehabilitacja z NFZ przysługuje tylko po zabiegu operacyjnym, a w jej przypadku, gdy nie przewiduje się już dalszych operacji, jest płatna. Aby móc chodzić potrzebuje 2 razy w roku płatnych rehabilitacji. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że podarowała synowi dwa kioski za jego opiekę, uregulowanie zobowiązań zaciągniętych podczas choroby i opłacenie rehabilitacji. Podkreśliła, że nie zrezygnowała dobrowolnie z dochodów z wynajmu kiosku, tylko zmusiła ją do tego sytuacja losowa w jakiej się znalazła. Dodatkowo podała, że w 2003r. miesięczne dochody wynosiły około 1.300,00 zł na utrzymanie dwóch osób - skarżącej i jej uczącego się syna, natomiast w 2004r. były jeszcze niższe.

Zgadzając się co do tego, że terminowe uiszczanie należności podatkowych należy do obowiązków każdego obywatela, jednocześnie zauważyła, że z obowiązków muszą wynikać i prawa. Zaznaczyła, że wywiązywała się z zobowiązań, o których wiedziała, natomiast przedmiotowe zaległości podatkowe wynikają z decyzji organu podatkowego, z którymi skarżąca nadal się nie zgadza. Ponadto podała, że nie mogąc udowodnić organowi podatkowemu, iż nie uzyskała przychodu w ustalonej wysokości i czując się oszukana, okradziona i upokorzona - próbowała w bankach uzyskać kredyt na zapłacenie dodatkowo ustalonego zobowiązania, ale nie uzyskała kredytu nawet w wysokości 1.000,00 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, decyzją z dnia 20 kwietnia 2009r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w sposób obszerny omówił postawę prawną podjętego rozstrzygnięcia – przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Odnosząc się do przedstawionych zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu, argumentów i zarzutów oraz badając okoliczności stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu stwierdził, że nie stanowią one wystarczającej podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek podatniczki.

Okoliczności zaistnienia trudnej sytuacji finansowej, w jakiej znalazła się Pani E. S. w związku z koniecznością zapłaty zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 1999 i 2000r. wraz z odsetkami za zwłokę, nie są wyjątkowe, czy nadzwyczajne. Nie powstały też na wskutek zdarzeń niezależnych od strony. Przedmiotowe zaległości są wynikiem nieprawidłowości ujawnionych w następstwie przeprowadzonej przez organ podatkowy kontroli za lata 1999 i 2000, podczas której stwierdzono brak rejestracji sprzedaży na kasie fiskalnej i brak pełnej dokumentacji prowadzonej działalności. Konsekwencją powyższego było oszacowanie niezaewidencjonowanego przychodu i wydanie w dniu 15.10.2002r. decyzji ustalających dodatkowe zobowiązanie podatkowe za te lata. Okoliczności powstania zaległości nie noszą zatem znamion wyjątkowości, ani nie mają charakteru losowego, lecz są konsekwencją prowadzenia działalności gospodarczej z naruszeniem przepisów podatkowych. Powyższe wskazuje, że w zaistniałej sytuacji znalazła się skarżąca wskutek swojego działania, a nie - jak podkreśliła w odwołaniu - na skutek decyzji organu I instancji. Przyczyny powstania przedmiotowych zaległości nie stanowią zatem okoliczności uzasadniających ich umorzenie.

Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż pomimo otrzymania, we wcześniejszym okresie, pozytywnych decyzji, tj. umorzenia przez organ podatkowy odsetek za zwłokę i umożliwienia spłaty zaległości podatkowych w systemie ratalnym uwzględniającym możliwości finansowe skarżącej, nie wykazała ona woli spłaty długu podatkowego.

Na podstawie akt sprawy, w tym zeznań podatkowych, organ odwoławczy ustalił, że w latach 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, Pani E. S. uzyskała łącznie dochód brutto z tytuły wynagrodzenia za pracę bądź emerytury, czy innych źródeł odpowiednio: 8.000,48 zł, 7.567,30 zł, 8.499,13 zł, 3.635,73 zł, 8.970,60 zł. Dodatkowo w latach 2003-2006 uzyskała dochód brutto z pozarolniczej działalności gospodarczej odpowiednio w wysokości 8.378,68 zł, 8.323,06 zł, 6.768,15 zł i 2.890,33 zł. W latach 2003-2007 strona uzyskała zatem łącznie dochody brutto kształtujące się następująco: w 2003r. - 16379,16 zł, 2004r.- 15.890,36 zł, 2005r. - 15.267,28 zł, 2006r.- 6.526,06 zł i 2007r. - 8.970,60 zł.

Dodano, iż skarżąca pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 789,00zł (netto) miesięcznie, po uwzględnieniu zajęcia egzekucyjnego tytułem zaległości. Wskazano, że nigdy nie korzystała i nadal nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. W utrzymaniu skarżącej pomaga syn na stale mieszkający we Wrocławiu, który przekazuje kwotę 200,00 zł miesięcznie. Stwierdzono również, że skarżąca ma zapewnione warunki bytowe, mieszkając w mieszkaniu lokatorskim o pow. 48,90 m2 i ponosząc koszty związane z jego utrzymaniem w łącznej wysokości 485,03 zł miesięcznie (w tym: czynsz - 281,03 zł, energia - 74,00 zł, gaz - 60,00 zł, telefon - 70,00 zł). Uwzględniając powyższe ustalono, iż na utrzymanie skarżącej pozostaje ok. 500,00 zł.

Organ odwoławczy wskazał także, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu od 14.03.1995 do 28.02.2007r., którą z dniem 23.07.2001r. rozszerzyła o wynajem pomieszczeń. Ponadto z informacji podanych do protokołu o stanie majątkowym wynika, że posiadała kiosk przy ul. G., który został rozebrany w okresie VII-VIII 2007r., natomiast kiosk przy ul. C. został przekazany synowi w drodze darowizny, a kiosk przy ul. P. jest dzierżawiony przez syna. Dodatkowo podniesiono, iż z załączonego aneksu nr 1 do umowy z dnia 1.05.2006r. wynika, że syn skarżącej dzierżawi działkę przy tej ulicy Spółce z o. o. "A" w K. Ponadto w dniu 1.06.2006r. zawarła skarżąca z synem umowę użyczenia nieruchomości (kiosku i gruntu, na którym stoi) przy ul. P. na okres od 1.06.2006 do 1.01.2020r., którą syn dzierżawi innej osobie za kwotę 300,00 zł miesięcznie. Ze złożonych zeznań podatkowych wynika, że syn skarżącej w 2006r. i 2007r. uzyskał dochód z dzierżawy odpowiednio w kwotach: 4.786,48 zł i 9.893,57 zł, a ze złożonego zeznania PIT/ZG za 2007r., wynika, że pracował w Holandii. Opisany stan faktyczny, w ocenie organu odwoławczego, wskazuje, że sytuacja w jakiej znalazła się Pani E. S., nie jest konsekwencją okoliczności, na które nie miała wpływu lecz efektem samodzielnie podjętej decyzji, tak w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej w sposób naruszający przepisy, jak i wyzbycia się, po dacie ujawnienia zaległości, zarówno źródła dodatkowego dochodu jak i majątku stanowiącego zabezpieczenie spłaty zaległości w całości. Powyższe wskazuje, zdaniem organu, że po wystawieniu przez organ podatkowy tytułów egzekucyjnych na niezapłacone raty w przedmiotowym podatku, będąc świadoma istniejących zaległości wyzbyła się skarżąca w 2006r. majątku, z którego osiągała dochody z dzierżawy (najmu), przekazując synowi w drodze darowizny nieruchomość położoną w K. przy ul. C. oraz przekazując, na podstawie długoletniej umowy użyczenia, nieruchomość w K. przy ul. P., z których syn aktualnie uzyskuje dochody z najmu.

Także, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie przedmiotowych zaległości również wskazywany przez skarżącą wiek i stan zdrowia oraz fakt ponoszenia kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją. Wprawdzie organ nie neguje tych okoliczności, ale zajmuje jedynie odmienny pogląd, co do uznania ich za wystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi.

Podejmując negatywne rozstrzygnięcie wskazano, iż skarżąca nie jest osobą samotną. Ma dwoje dorosłych dzieci - córkę i syna i to na nich w pierwszej kolejności ciąży obowiązek opieki oraz dostarczenia środków utrzymania w przypadku niedostatku, czy choroby.

Podkreślono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uczynione na jego podstawie ustalenia nie dają podstaw do stwierdzenia istnienia wystarczających przesłanek do pozytywnego załatwienia wniosku poprzez zastosowanie w przypadku skarżącej tak ostatecznego rozwiązania jakim w prawie podatkowym jest umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, zwłaszcza że wcześniej, tj. w 2005r. organ podatkowy umorzył odsetki za zwłokę należne do dnia 17.03.2005r. łącznie w kwocie 2.386,00 zł od zobowiązania podatkowego za 1999 i 2000r. oraz rozłożył na 10 rat spłatę zaległości podatkowych za te lata łącznie w kwocie 7.548,60 zł, której skarżąca nie podjęła się spłaty, mimo zadeklarowania. Organ odwoławczy podkreślił, że niezależnie od przyczyn powstania zaległości podatkowych odpowiedzialność z tego tytułu ciąży zawsze na podatniku, bowiem to na niego prawo nakłada obowiązek prawidłowego i terminowego rozliczania się z nałożonych prawem podatków. Podjęcie zatem pozytywnej decyzji, a więc załatwienie sprawy zgodnie z interesem skarżącej jako podatnika, pomijając interes publiczny, byłoby nieuzasadnione, zwłaszcza że nie uiszczając należnego podatku w prawidłowej wysokości i w ustawowym terminie, przez cały czas pozostawania w zwłoce (ponad 6 lat) skarżąca kredytuje się środkami należnymi z mocy prawa budżetowi. Umorzenie w tej sytuacji przedmiotowych zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę oznaczałoby akceptację nienależytego wywiązywania się z obowiązków wobec budżetu państwa, i wiązałoby się z udzieleniem podatniczce bezzwrotnego kredytu ze środków publicznych. To zaś godziłoby w interes publiczny i interes innych podatników, płacących, pomimo problemów finansowych i zdrowotnych, terminowo podatki.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca powtórzyła argumenty, jakie wcześniej wskazywała we wniosku i odwołaniu, jako uzasadnienie zastosowania w jej przypadku ulgi, m.in. problemy zdrowotne po wypadku drogowym jakiemu uległa w 2004r. i trudną sytuację materialną spowodowaną posiadaniem jedynego źródła dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie 789,00 zł miesięcznie, które nie wystarcza na utrzymanie, wykupienie wszystkich leków i potrzebną rehabilitację.

Zgadzając się z poglądem wyrażonym przez organy podatkowe obu instancji co do tego, iż każdy obywatel ma obowiązek płacenia podatków, skarżąca podkreśliła, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej starała się temu obowiązkowi podołać. Jednocześnie zauważyła, że od początku nie zgadzała się z decyzją wymiarową organu podatkowego I instancji, jednak początkowo nie potrafiła zgromadzić odpowiednich dokumentów pozwalających na obalenie decyzji, a następnie wypadek komunikacyjny i stan zdrowia na kilka lat uniemożliwił jej dochodzenie swoich praw. Widząc swoją bezradność próbowała uzyskać kredyt bankowy, który pozwoliłby jej na uregulowanie zaległości podatkowych, ale z uwagi na obciążenie świadczenia emerytalnego spłatą zaległości podatkowych, brak możliwości podjęcia pracy, wiek i stan zdrowia - takiego kredytu nie uzyskała.

Skarżąca nie zgodziła się, ze stwierdzeniem organów, iż jako jedyną taktykę rozwiązywania swoich problemów przyjęła składanie kolejnych wniosków o umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. Nie mając innych dochodów i brak możliwości podjęcia pracy (ze względu na stan swojego zdrowia) oraz uzyskania kredytu zmuszona była - przy braku środków na zapłatę zaległości - do zwrócenia się do organu podatkowego o ich umorzenie. Równocześnie, powołując się na ustawę Ordynacja podatkowa, podkreśliła, że obowiązujące przepisy dają możliwość takiego działania, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu, iż zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jej dwoje dorosłych dzieci ma obowiązek udzielenia jej opieki oraz dostarczenia środków na utrzymanie w przypadku choroby. Przy tym skarżąca zaznaczyła, że syn stara się jej pomagać przekazując kwoty pieniężne w miarę swoich możliwości, oraz że mimo przysługujących jej praw z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wniosłaby sprawy do sądu przeciwko swoim dzieciom.

Ponadto skarżąca za niewłaściwie uważa użyte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie organu podatkowego, iż do tej pory nie korzystała z pomocy organizacji typu Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

Odnosząc się do wyliczonego przez organ miesięcznego dochodu w wysokości 500,00 zł podkreśliła, że z kwoty tej ponosi wydatki na leczenie, oraz że przy jej dochodach jest ważna każda odzyskana kwota, z kwoty aktualnie ściąganej z emerytury tytułem zaległości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 31.08.2009r. skarżącą zarzuciła organom podatkowym, iż nie dokonały wszechstronnej i wnikliwej analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Stwierdziła, iż całkowicie pominięto i nie dokonano oceny możliwości udzielenia pomocy przez dzieci. Za wadliwe uznała również stwierdzenie organów podatkowych, iż skarżąca wyzbyła się majątku na rzecz syna, bowiem oczywistym jest, że nie mogąc prowadzić działalności gospodarczej jedynie użyczyła synowi kiosk, a dochody z jego dzierżawy i tak trafiają do skarżącej.

Odpowiadając na powyższe pismo, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, stwierdził, iż wbrew twierdzeniu skarżącej, organy podatkowe obu instancji dokonały wszechstronnej i wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podniesiono, że odmawiając udzielenia ulgi organy podatkowe nie zakwestionowały trudnej sytuacji skarżącej i jej problemów zdrowotnych. Uznano jednak, iż te okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania ulgi. Dodano również, iż organy podatkowe nie są zobowiązane do ustalania sytuacji finansowej i materialnej dzieci skarżącej, te bowiem nie są stroną przedmiotowego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - [dalej p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że stanowiąc w tymże przepisie materialno-prawną podstawę umarzania zaległych należności podatkowych ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia, która to ocena winna być dokonana według stany rzeczy w chwili rozstrzygania w tym zakresie.

Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzenie istnienia przesłanek w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ podatkowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę czy opłaty prolonagacyjnej stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, musi ona zatem mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy podatkowe obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej oceny, wyprowadzając z tej oceny zasadny wniosek dotyczący braku okoliczności wskazujących na to, że wykazywany przez skarżącą jej ważny interes, uzasadnia umorzenie należności podatkowych.

Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i podjęto wystarczające czynności procesowe zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy. Materiał dowodowy - zebrany z udziałem skarżącej - należy ocenić jako kompletny w świetle obowiązujących reguł procesowych.

Odnosząc się do przywoływanej przez skarżącą argumentacji dotyczącej okoliczności powstania zaległości podatkowych, i upatrywania w tym zakresie sprawczej roli organu podatkowego kwestionującego w formie decyzji prawidłowości rozliczenia przez skarżącą podatku dochodowego, zauważyć należy, iż decyzje te są decyzjami ostatecznymi, a co istotne, nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu dotyczącym ulgi w spłacie zobowiązań.

Słusznie organ uznał, iż ciążące na skarżącej zaległości podatkowe nie są skutkiem nadzwyczajnych okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu, lecz konsekwencją niewywiązywania się z ciążących obowiązków podatkowych.

Wbrew zarzutom stawianym w piśmie procesowym strony skarżącej, organy podatkowe dokonały wnikliwej i wszechstronnej analizy sytuacji finansowej, majątkowej skarżącej. Została ona w sposób szczegółowy i obszerny przedstawiona w zaskarżonej decyzji. Na podstawie złożonych zeznań podatkowych dokonano analizy uzyskiwanych przez skarżącą dochodów na przestrzeni lat 2000 – 2007. Wskazano, iż pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 789 zł (netto), w utrzymaniu pomaga jej syn przekazując kwotę 200 zł miesięcznie. Ustalono kwotę ponoszonych przez skarżącą comiesięcznych wydatków, a w konsekwencji kwotę, pozostającą skarżącej na utrzymanie w wysokości 500 zł.

W skardze do sądu skarżąca zwraca uwagę na swoją bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną. Należy podkreślić, iż organy podatkowe zarówno organ I jak i II instancji nie polemizują z twierdzeniami dotyczącymi trudnej sytuacji skarżącej. Co więcej w uzasadnieniach decyzji wyraźnie rozważono kwestę uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, jej stanu zdrowia, wskazując jednocześnie, iż w tym konkretnym przypadku nie uzasadniają one udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej. Organ zaznaczył, w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca wyzbyła się majątku, po dacie ujawnienia zaległości i po wypadku, użyczając synowi jeden z posiadanych kiosków, natomiast drugi przekazując w formie darowizny. Podano także, iż organ podatkowy wcześniej, w 2005r. udzielił już skarżącej wsparcia poprzez umorzenie odsetek za zwłokę od zobowiązania podatkowego za 1999 i 2000 r. oraz rozłożył na 10 rat spłatę zaległości podatkowych za te lata, których spłaty skarżąca się nie podjęła.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organ w niniejszej sprawie prawidłowo w aspekcie sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącej, nie stwierdził występowania ważnego interesu podatnika. Stanowczego podkreślenia wymaga przy tym, że jeśli nawet wystąpiłaby sytuacja wskazująca na istnienie ważnego interesu podatnika, to organ mógł, ale nie musiał udzielić wnioskowanej ulgi w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że samo spełnienie przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie obliguje organu podatkowego do przyznania ulgi. Z drugiej strony nie oznacza to jednak, że organ podatkowy w podejmowaniu tej decyzji jest całkowicie dowolny; zobowiązany jest dochować rygorów przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a także dokonać rozważenia indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy oraz wskazać kryteria, którymi się kierował dokonując wyboru. Należyta realizacja tego procesu powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego.

Na gruncie niniejszej sprawy organ w sposób wystarczający spełnił te wymogi. Należy szczególnie mocno podkreślić, że organ podatkowy podejmował wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gromadząc z urzędu dostępne mu i znane dowody a następnie dokonując ich wnikliwej oceny. Równocześnie dokonał oceny wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącą.

Prawidłowo stwierdzono w zaskarżonej decyzji, iż względy społeczne wymagają, aby zobowiązania podatkowe były realizowane, a osoba nimi obciążone nie była pochopnie z nich zwalniana. Nie leży w interesie publicznym, by organy podatkowe zaniechały starań o wyegzekwowanie od podatnika prawidłowego wywiązywania się od obowiązków podatkowych, gdy istnieje szansa na ich zaspokojenie.

Należy podkreślić, iż umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (wyrok NSA z 15 maja 1991 r., SA/Gd 295/91, POP 1994, nr 1, poz. 7). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2005 r. (III SA/Wa 80/04, LexPolonica 386475), w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji) – wyrok NSA z dnia 26.06.2009r., sygn. akt II FSK 227/08.

W zaistniałej sytuacji organ podatkowy był uprawniony do podjęcia decyzji, w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy i nie można podnosić zarzutu, iż nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Poprawność oceny zgromadzonego materiału również nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Także uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiada w pełni wymogom art. 210 § r Ordynacji podatkowej - odniesiono się do każdego z wątków podnoszonych przez skarżącą, wyczerpująco wyjaśniając treść zastosowanych przepisów.

Mając zatem na względzie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., natomiast orzeczenie o kosztach oparto o uregulowanie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).