Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 139/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 kwietnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2020 roku sprawy ze skargi R.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozgraniczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z [...] . nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. C. na postanowienie Burmistrza A. z dnia [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) 1) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości; 2) zawiesiło postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w rejestrze gruntów jako działki nr: [...] i [...] w obrębie S., gminie A., z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. sprawy z wniosku Burmistrza A.dotyczącej stwierdzenia, że nieruchomość obejmująca m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,1533 ha stanowi mienie gromadzkie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

R. C. złożył w dniu 2 marca 2018 r. wniosek o rozgraniczenie nieruchomości pomiędzy nieruchomością stanowiącą jego własność, tj. działką nr [...] położoną w Gminie A., obręb S. a stanowiącą własność Skarbu Państwa działką nr [...] o nieuregulowanym stanie prawnym.

Postanowieniem z dnia 19 września 2019 r. organ I instancji, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie "do czasu zakończenia regulacji stanu prawnego działki numer [...] w ramach postępowania prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w Z. o uregulowanie stanu prawnego m.in. działki numer [...], położonej w miejscowości S. nr sprawy [...]". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przytoczył i wyjaśnił przepis przyjęty jako podstawa prawna jego rozstrzygnięcia. Następnie wskazał na nieuregulowany stan prawny działki nr [...], sprowadzający się do braku księgi wieczystej i jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tytuł prawny do tej nieruchomości, w szczególności przysługujący Skarbowi Państwa, wpisanemu jako jej właściciel w rejestrze gruntów. Powołał się też na konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu właścicielowi nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu oraz postępowanie toczące się przed Starostą Z., którego przedmiotem jest uregulowanie stanu prawnego działki nr [...]. W ocenie organu okoliczności te obligowały go do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia ww. sprawy jako zagadnienia wstępnego.

W zażaleniu skarżący zarzucił:

1) błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że kwestia uregulowania stanu prawnego działki nr [...] przez Starostwo Powiatowe w Z. stanowi zagadnienie wstępne w sprawie o rozgraniczenie - skoro strony postępowania są ujawnione, własność Skarbu Państwa nie jest kwestionowana, a postępowanie w sprawie może się toczyć nawet z udziałem samoistnego posiadacza, którym Skarb Państwa z pewnością jest;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 i art. 97 k.p.a.

poprzez pozbawienie wnioskodawcy możliwości załatwienia jego sprawy, odstąpienie w stosunku do wnioskodawcy bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, wyrażające się w nieuzasadnionym tworzeniu przeszkód w dokonaniu koniecznego rozgraniczenia nieruchomości, nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postępowania oraz naruszenie zasady niezwłoczności i ciągłości prowadzenia postępowania;

3) nieuzasadnione zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w sprawie znak: [...] wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem niniejszej sprawy i wydaniem decyzji, przez co nie ma charakteru zagadnienia wstępnego.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dalsze prowadzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów adwokackich, według norm przepisanych.

W piśmie z dnia 6 listopada 2019 r. organ odwoławczy zwrócił się do Starosty Z. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących postępowania wskazanego jako zagadnienie wstępne w zaskarżonym postanowieniu. Stosowne wyjaśnienia zostały udzielone w piśmie Starostwa Powiatowego w Z. z dnia [...] . znak: [...].

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. 1) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości; 2) zawiesiło postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w rejestrze gruntów jako działki nr: [...] i [...] w obrębie S., gminie A., z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. sprawy z wniosku Burmistrza A. dotyczącej stwierdzenia, że nieruchomość obejmująca m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,1533 ha stanowi mienie gromadzkie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną rozpatrzenia niniejszej kwestii proceduralnej, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie, w ramach którego wydano niniejsze postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. zostało wszczęte na wniosek skarżącego postanowieniem tego organu z dnia [...]r. znak: jak wyżej, a jego przedmiotem jest - jak już wspomniano - rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie S., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność wnioskodawcy a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] stanowiącą według zapisów w ewidencji gruntów użytek drogowy (dr).

Kolegium wyjaśniło, że o ile stan prawny działki nr [...] nie budzi żadnych wątpliwości i wynika wprost z wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, o tyle działka nr [...] jest gruntem o nieuregulowanym stanie prawnym, gdyż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie urządzono dla niej księgi wieczystej, a w obrocie prawnym brak jest dokumentów, na podstawie których byłoby możliwe ustalenie, jakiemu podmiotowi przysługuje w stosunku do niej prawo własności lub inne prawa rzeczowe. Na taką konkluzję nie ma przy tym wpływu okoliczność, że w rejestrze gruntów jako właściciel działki nr [...] figuruje Skarb Państwa, ponieważ: 1) wpisy w tym rejestrze dotyczące prawa własności mają charakter stricte informacyjny, w szczególności nie wiążą się z nimi domniemania prawne w zakresie ich zgodności z rzeczywistym stanem prawnym; 2) z danych rejestru gruntów nie wynika, by adnotacja o Skarbie Państwa miała odzwierciedlenie w jakimkolwiek dokumencie potwierdzającym przysługiwanie mu prawa własności. Jednocześnie Kolegium ustaliło, że przed Starostą Z. toczy się postępowanie administracyjne mające na celu uregulowanie stanu prawnego gruntu obejmującego m.in. działkę nr 66 w obrębie Słowak, wszczęte na wniosek Burmistrza A. jako organu wykonawczego Gminy A., którego podstawą prawną jest art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 703), a przedmiotem ustalenie, że objęta nim nieruchomość stanowi mienie gromadzkie (podlegające komunalizacji).

Kolegium wskazało, że wydanie rozstrzygnięcia w tym postępowaniu wpadkowym wymagało przesądzenia, czy fakt, że jedna z nieruchomości będących przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego jest gruntem o nieuregulowanym stanie prawnym (wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony), stanowi przeszkodę w rozpatrzeniu tej sprawy i wydaniu decyzji, a tym samym czy zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec udzielenia odpowiedzi twierdzącej na tak postawione pytanie, konieczne zaś było określenie sprawy podlegającej rozpoznaniu przez inny organ lub sąd, stanowiącej zagadnienie wstępne w rozumieniu ww. przepisu prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.; dalej p.g.k.).

Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, w tym prowadzonym w trybie administracyjnoprawnym, ma zastosowanie przepis prawa materialnego w postaci art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145; dalej k.c.), który stanowi, że do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych obowiązani są właściciele gruntów sąsiadujących, ponoszący po połowie koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych. Ponadto art. 31 ust. 4 p.g.k. przewiduje możliwość zawarcia przez strony postępowania rozgraniczeniowego ugody przed geodetą posiadającej moc ugody sądowej. Ze względu na cywilnoprawny charakter takiej ugody i wywoływanie przez nią skutków w sferze prawa rzeczowego należy przyjąć, że mogą ją zawrzeć wyłącznie osoby, którym przysługuje tytuł własności do gruntów będących przedmiotem sporu co do przebiegu linii granicznych (ewentualnie prawo użytkowania wieczystego). W świetle powyższych regulacji prawa materialnego uzasadnione jest stanowisko, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie rozgraniczenia nieruchomości mają co do zasady właściciele tych gruntów, a tylko wyjątkowo inne podmioty (w szczególności użytkownik wieczysty).

Organowi odwoławczemu znany jest pogląd rozszerzający krąg stron postępowania rozgraniczeniowego np. o posiadacza samoistnego nieruchomości, wyrażony w powołanym przez pełnomocnika wnioskodawcy wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 504/08. Abstrahując od jego dyskusyjności, Kolegium podkreśliło, że a) chodzi tu o posiadacza samoistnego w rozumieniu art. 336 k.c., a nie np. posiadacza zależnego, czy dzierżyciela; b) za którym to posiadaczem samoistnym przemawia wyrażone w art. 341 K.c. domniemanie zgodności posiadania ze stanem prawnym. A zatem także przy uwzględnieniu bardziej liberalnego podejścia do kwestii interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości nie można uznać za stronę w tym postępowaniu ani podmiotu sprawującego jedynie faktyczne władztwo nad nieruchomością, ani władającego nią jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, ani nawet władającego nią jak właściciel, czyli posiadacza samoistnego, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności jego posiadania ze stanem prawnym.

Zdaniem Kolegium, w obecnym stanie sprawy niemożliwe jest przypisanie statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarbowi Państwa, czy jakiemukolwiek innemu podmiotowi (np. Gminie A.), a to ze względu na brak prawnorzeczowego powiązania z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] w obrębie S.. Postępowanie rozgraniczeniowe nie może zaś toczyć się wyłącznie z udziałem wnioskodawcy jako właściciela sąsiedniej działki nr [...]. W ocenie organu II instancji nieuregulowany stan prawny działki nr [...] stanowi zatem przeszkodę w prowadzeniu tego postępowania i wydaniu w nim decyzji administracyjnej, z czym wiąże się bezpośrednio obowiązek zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ wskazał, że pomimo zgodności stanowisk organów obu instancji właściwych w tej sprawie co do konieczności zawieszenia postępowania z uwagi na potrzebę uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, Kolegium uznało, że powinno uchylić w całości zaskarżone postanowienie i samodzielnie skonstruować sentencję rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania. Ma to związek z faktem, że organ I instancji niewystarczająco precyzyjnie określił w swoim postanowieniu kwestię prejudycjalną, której rozpatrzenie warunkuje możliwość załatwienia sprawy rozgraniczenia nieruchomości. Na organie zawieszającym postępowanie ciąży obowiązek skonkretyzowania sprawy stanowiącej zagadnienie wstępne na danym etapie tego postępowania. Nie może on w szczególności ograniczyć się do ogólnikowego i wieloznacznego stwierdzenia, że postępowanie rozgraniczeniowe, w którym kluczowe jest ustalenie właścicieli obu nieruchomości objętych sporem, zawiesza się do czasu uregulowania stanu prawnego jednej z nich. Takie rozstrzygnięcie proceduralne godziłoby w słuszny interes właściciela drugiej nieruchomości, zainteresowanego kontynuowaniem postępowania, który zostałby w ten sposób pozbawiony realnej kontroli, czy tak "określona" kwestia prejudycjalna została już rozstrzygnięta i zachodzą przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania (co oczywiście nie wyklucza możliwości kolejnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli po jego podjęciu wyłoniłoby się nowe zagadnienie wstępne).

Mając na uwadze, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy toczy się wzmiankowane postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia, że grunt położony w obrębie Słowak obejmujący m.in. sporną działkę nr 66 stanowi mienie gromadzkie, zmierzające do uregulowania jej stanu prawnego, zasadne jest potraktowanie tej sprawy jako kwestii prejudycjalnej w prowadzonym równocześnie postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia między działkami nr: 58 i 66.

W odniesieniu do treści zażalenia organ II instancji wskazał, że z przyczyn przedstawionych w poprzednich akapitach nie podziela argumentacji pełnomocnika strony mającej na celu wykazanie, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego, gdyż aktualna sytuacja prawna działki nr 66 nie stanowi przeszkody w załatwieniu sprawy będącej jego przedmiotem przy uwzględnieniu stosownych przepisów prawa materialnego. Uważa za błędny pogląd, że stan prawny tej nieruchomości jest uregulowany, gdyż własność Skarbu Państwa nie jest kwestionowana (w sytuacji gdy sam Starosta Z. przyznaje, że wpis reprezentowanego przezeń podmiotu w rejestrze gruntów nie jest poparty żadnym tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości), ewentualnie że Skarb Państwa jest posiadaczem samoistnym działki nr [...] objętym domniemaniem zgodności posiadania ze stanem prawnym (w sytuacji gdy prawo własności do tego gruntu rości sobie Gmina A., a jego posiadanie przez Skarb Państwa ma oparcie w większym stopniu w danych ewidencyjnych niż w stanie faktycznym).

Organ odwoławczy wskazał, że zawieszenie postępowania nie zamyka wnioskodawcy drogi do załatwienia sprawy, gdyż jego istotą jest czasowe jedynie wstrzymanie biegu postępowania do czasu usunięcia przeszkody w załatwieniu sprawy.

Ustosunkowując się natomiast do sformułowanego w zażaleniu wniosku o zasądzenie od organu I instancji na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów adwokackich, organ wyjaśnił, że k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości.

W skardze R. C. zaskarżył powyższe postanowienie w części, tj. pkt 2 postanowienia.

Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania - w sytuacji, gdy organy administracji błędnie przyjęły, że do dokonania rozgraniczenia niezbędne jest wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej żądaniem Burmistrza A. dotyczącego stwierdzenia, że działka nr [...] stanowi mienie gromadzkie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie wniosku Burmistrza A.w zakresie ustalenia, że działka nr [...] stanowi mienie gromadzkie nie stanowi żadnej przeszkody do dokonania czynności rozgraniczeniowych w tej sprawie z jej aktualnym umieszczonym w ewidencji właścicielem, którym był obecnie i w dniu złożenia wniosku Skarb Państwa. W ocenie strony rozstrzygnięcie to nie ma bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem jego sprawy, a więc nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu obowiązujących przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia, czy też stwierdzenia nieważności.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej k.p.a.), organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez "zagadnienie wstępne" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawnioną w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik i jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło, a właściwym do jego rozstrzygnięcia jest inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. II OSK 1268/16).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. , że w prowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym dotyczącym ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami położonymi w gminie A., obręb S. o numerze [...] - stanowiącej własność wnioskodawcy, a działką nr [...] (będącą drogą) występuje zagadnienie prejudycjalne. W świetle akt rozpoznawanej sprawy wątpliwości budzi stan prawny działki nr [...]. Działka ta nie posiada księgi wieczystej, a w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki wskazany jest Skarb Państwa.

W piśmie z dnia 18 listopada 2019 r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Z. wskazał, że stan prawny działki nr [...] położonej w gminie A., obręb S. nie jest uregulowany i prowadzone są czynności zmierzające do jego uregulowania. Starosta Z. gromadził dokumenty konieczne do złożenia wniosku w sprawie stwierdzenia nabycia prawa własności przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia. W dniu 10 lipca 2019r. do Starostwa Powiatowego w Z. wpłynęło pismo Burmistrza A. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 roku o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 703) w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w gminie A., obręb S., oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,1533 ha stanowi mienie gromadzkie (podlegające komunalizacji).

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 725), rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 2 ustawy).

Nie może zatem budzić żadnych wątpliwości to, że stronami takiego postępowania powinni być właściciele (współwłaściciele) rozgraniczanych nieruchomości, użytkownicy wieczyści oraz ewentualnie inne osoby, którym przysługuje do rozgraniczanej nieruchomości określone uprawnienie. To, że przede wszystkim stroną takiego postępowania powinien być właściciel (współwłaściciel) rozgraniczanej nieruchomości potwierdza chociażby art. 31 ust. 4 ustawy, przewidujący możliwość zawarcia ugody, którą może zawrzeć tylko osoba, której przysługuje prawo własności do nieruchomości. Tylko ona bowiem ma prawo dysponowania - zbywania części swojej nieruchomości na rzecz innej osoby.

Natomiast wpisy w ewidencji mają charakter wtórny wobec konkretnych zdarzeń prawnych i służą tylko celom porządkowym, informacyjnym. Możliwa jest także ich aktualizacja. Aktualizacja i weryfikacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do działki nr 66 może być dokonana - w trybie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - wyłącznie przez starostę, który prowadzi taką ewidencję. Stosownie do art. 20 ust. 2 cyt. ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.

Powyższe oznacza, że wyjaśnienie stanu prawnego działki nr [...] należy do Starosty Z., a nie do Burmistrza A., który postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe.

W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na wniosek strony (art. 97 § 2 k.p.a.).

Z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

eg