Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 262/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49b,  art. 50,  art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim z dnia 3 lutego 2016 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz J. G. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. G., przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, uczynił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego także OWINB) z dnia 16 marca 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim (PINB) z dnia 19 stycznia 2016 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej Prawo budowlane), nakazującą A. i J. G. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach (w przyziemiu): 2,80 m x 3,80 m, zlokalizowanego w narożu działki nr a, przy ul. [...], w miejscowości [...].

Ww. decyzja OWINB zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Powołując się na art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, pismem z 14 lipca 2015 r., skarżący zgłosił Staroście [...] zamiar budowy budynku gospodarczego o powierzchni 12 m², na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], na działce oznaczonej nr ewidencyjnym gruntów a i b. Określił termin rozpoczęcia robót na dzień 14 sierpnia 2015 r. Z adnotacji sporządzonej przez pracownika Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 29 lipca 2015 r. na wskazanym piśmie wynika, że zgłoszenie to zostało przyjęte przez organ bez sprzeciwu.

Pismem z 3 sierpnia 2015 r. L. S. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim "o samowolnym postawieniu szopy przez sąsiada – J. G., na działce przy ul. [...] w [...]".

Wobec powyższego, w dniu 6 sierpnia 2015 r. została przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego, kontrola realizacji dokonanego zgłoszenia, w trakcie której ustalono, że obiekt będący przedmiotem zgłoszenia został już wybudowany. W protokole kontroli podano, że wykonano budynek z gotowych elementów, mający następujące wymiary: w przyziemiu 3,80 m (długość); 2,80 m (szerokość) i wysokość od 2,08 m (do okapu) do 2,50 m (do szczytu). Jest drewniany o dachu dwuspadowym krytym papodachówką.

Następnie, zawiadomieniem z 9 września 2015 r. organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie oceny zgodności z prawem robót budowlanych związanych z budową obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr a, przy ul. [...] w [...].

W dniu 8 października 2015 r. organ przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu i w protokole zaznaczył, że właścicielami budynku są A. i J. G., przedmiotowy budynek wykonano na podstawie skutecznego zgłoszenia z dnia 14 lipca 2015 r. Zaznaczył, że posadzkę obiektu stanowi podłoga drewniana z desek, obiekt nie posiada instalacji elektrycznej ani wodno-kanalizacyjnej.

W dniu 22 grudnia 2015 r. organ przeprowadził ponowne oględziny przedmiotowego budynku gospodarczego. Ze sporządzonego protokołu oględzin wynika, że odległość od rogu balkonu budynku mieszkalnego przy ul. [...] do rogu wykonanego budynku gospodarczego wynosi 6,63 m.

Decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim, powołując art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał A. G. i J. G., zamieszkałym w [...] przy ul. [...], dokonać rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach (w przyziemiu) 2,80 m x 3,80 m w narożu działki nr a przy ul. [...] w miejscowości [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powiatowy wskazał, że dokonane 14 lipca 2015 r. zgłoszenie zawierało dane sporządzone na szkicu sytuacyjnym, z którego wynikało, że obiekt będzie usytuowany w odległościach 3 m od działek sąsiednich, co prawdopodobnie było podstawą do przyjęcia zgłoszenia bez sprzeciwu. Odległość obiektu od granicy działki nr c w rzeczywistości wyniosła 1,86 m, natomiast od działki nr b - 0,72 m. Organ powiatowy uznał więc, że budowa budynku w istniejącej lokalizacji nastąpiła bez wymaganego prawem zgłoszenia. W związku z tym, opierając się o art. 49 b ust1 Prawa budowlanego, orzekł rozbiórkę przedmiotowego obiektu, ze względu na wybudowanie go bez wymaganego zgłoszenia. Ponadto wskazał na art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając, m.in. spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Nadto wskazał, że zgodnie z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, dalej: warunki techniczne), odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego (budynek mieszkalny na działce nr c posiada otwory okienne od strony działki nr a), a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8 m (budynek będący przedmiotem postępowania jest budynkiem PM Q<1000, a budynek mieszkalny na działce nr c jest zakwalifikowany ze względu na zagrożenie ludzi do kategorii ZL). Organ stopnia podstawowego podkreślił, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 22 grudnia 2015 r. ustalono, że naroże budynku gospodarczego znajduje się w odległości 7,50 m od naroża budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr c, a odległość naroża balkonu od naroża obiektu gospodarczego wynosi 6,63 m. Budynek gospodarczy na działce nr a jest budynkiem drewnianym pokrytym gontem. Tym samym uznał, że zarówno ściany zewnętrzne, jak i pokrycie dachu nie pełnią funkcji oddzielenia przeciwpożarowego. Wyjaśnił, że w załączniku nr 3 do warunków technicznych w odniesieniu do stosowanych określeń dotyczących palności i rozprzestrzeniania się ognia oraz odpowiadających im europejskim klasom reakcji na ogień i klasom odporności dachów na ogień zewnętrzny w pkt 4 zatytułowanym "rozprzestrzenianie ognia przez przekrycia dachów" w ppkt 3 przyjęto, że przekrycia dachów klasy FROOF (t1) klasyfikuje się jako przekrycia silnie rozprzestrzeniające ogień. Zaznaczył, że z przedłożonej deklaracji zgodności wynika, że użyte do pokrycia dachu gonty asfaltowe zostały zakwalifikowane do klasy F - reakcji na ogień oraz FROOF w zakresie oddziaływania ognia zewnętrznego. Tym samym wykonane przekrycie dachu stanowi przekrycie rozprzestrzeniające ogień. Organ powiatowy dowodził, że biorąc pod uwagę, iż procedura określona przepisami art. 49b Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości wydania inwestorowi budowy nakazu wykonania określonych robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z przepisami, jedynym możliwym rozstrzygnięciem sprawy w świetle powyższych ustaleń było wydanie decyzji, o której mowa w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego - czyli nakazać rozbiórkę spornego obiektu.

Od powyższej decyzji, pismem z 3 lutego 2016 r. odwołanie wniósł pełnomocnik reprezentujący A. G. i J. G. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6 K.p.a. oraz art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że wbrew poczynionej adnotacji z dnia 29 lipca 2015 r. o braku sprzeciwu co do przedmiotowego zgłoszenia i po upływie ustawowego terminu 30 dni na wniesienie sprzeciwu - tj. dopiero 9 września 2015 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności zgłoszenia z wymogami Prawa budowlanego, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy postępowanie, po adnotacji o braku sprzeciwu, było bezprzedmiotowe. Zarzucił również naruszenie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku w sytuacji, gdy dokonane na miejscu usytuowania pomiary zostały wykonane wadliwie, a wymagane odstępy od nieruchomości sąsiedniej zostały dochowane zgodnie z wymaganiami ustawy.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, decyzja organu pierwszej instancji ustaliła jasno i precyzyjnie stan faktyczny sprawy, nie naruszając przy tym norm prawa materialnego i procesowego.

Wywodził, że myśl art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie natomiast z ustępem drugiem tego artykułu, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to tryb tak zwanej legalizacji, mający na celu doprowadzenie do zgodności z prawem stwierdzonej samowoli budowlanej. W wypadku jednak, gdy samowola jest niezgodna, m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi - właściwy organ nie może umożliwić inwestorowi legalizacji samowoli, ponieważ zgodnie z przywołanymi normami właściwy organ może w tym wypadku wyłącznie nakazać rozbiórkę danego obiektu.

W przekonaniu organu odwoławczego z utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, że budowa obiektu w sposób niezgodny z przyjętym bez sprzeciwu zgłoszeniem powinna być traktowana jako budowa bez zgłoszenia. Podzielił stanowisko organu powiatowego, że Prawo budowlane nie zna instytucji odstąpienia od dokonanego zgłoszenia. Przywołał treść art. 36a Prawa budowlanego, który wymienia jedynie odstępstwo od pozwolenia na budowę. Zaznaczył, że dokonane 14 lipca 2015 r. zgłoszenie zawierało dane sporządzone na szkicu sytuacyjnym, z którego wynikało, że obiekt będzie usytuowany w odległościach 3 m od granicy działek sąsiednich. Natomiast odległość obiektu od granicy działki nr c w rzeczywistości wyniosła 1,86 m; od działki nr b - 0,72 m. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał, że realizowanie zamierzenia budowlanego, stosownie do zgłoszenia z 14 lipca 2015 r. w sposób od niego odbiegający, wymagało kolejnego zgłoszenia, natomiast brak jego uzyskania należało potraktować jako budowę dokonaną bez wymaganego prawem zgłoszenia. Zgodził się z wnioskiem organu pierwszej instancji, że przedmiotowy obiekt narusza warunki techniczne w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, z uwagi na usytuowanie w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z działką sąsiednią oraz ze względu na zagrożenie pożarem. Zaznaczył, że zgodnie z § 12 ust. 1 warunków technicznych budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy) lub 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy). Podkreślił, że odległość przedmiotowego obiektu od granicy działki nr c w rzeczywistości wyniosła 1,86 m, natomiast od działki nr b - 0,72 m.

Ponadto zwrócił uwagę, że stosownie do § 271 ust. 1 warunków technicznych odległość między zewnętrznymi ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, nie powinna być mniejsza niż 8 m. Przedmiotowy budynek gospodarczy jest budynkiem drewnianym pokrytym gontem, co powoduje, że zarówno ściany zewnętrzne, jak i pokrycie dachu nie pełnią funkcji oddzielenia przeciwpożarowego. Odnotował, że w rozpatrywanej sprawie odległość ta wynosiła 7,50 m w stosunku do naroża budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr c oraz 6,63 m w stosunku do naroża balkonu tego budynku. Co z kolei doprowadziło organ drugiej instancji do wniosku, że istnieje stan niezgodności przedmiotowej budowy nie tylko z dokonanym zgłoszeniem, ale także z § 12 ust. 1 i § 271 ust. 1 warunków technicznych. Zatem, nie zachodziła okoliczność pozwalająca na legalizację przedmiotowej samowoli na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego 2.

Odnosząc się do zarzutów odwołania OWINB podniósł, że nie można przychylić się do stwierdzenia, iż postępowanie organów nadzoru budowlanego było bezprzedmiotowe z uwagi na przyjęcie przez starostę bez zastrzeżeń zgłoszenia zamiaru wykonania domku na narzędzia ogrodnicze, bowiem zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, co nie pozostaje w związku z art. 30 tej ustawy – zastosowanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Organ podkreślił również, że zarzuty o nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego nie potwierdzał materiał dokumentacyjny sprawy, z którego wynika, że pomiary dotyczące posadowienia spornego obiektu były wykonywane kilkakrotnie, a odwołujący nie sprecyzował na czym wadliwość działania organów w tym zakresie miałaby polegać.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję wniósł J. G., w dalszym ciągu reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim. W skardze zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko, pełnomocnik skarżącego przedstawił stan faktyczny sprawy oraz ponowił zarzuty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zaakcentował, że realizacja zgłoszonego przedsięwzięcia była przeprowadzona zgodnie z literą prawa i nie było podstaw do tego by przeprowadzać dalsze czynności. Skarżący działał w zaufaniu do organów, a to wobec poczynionej adnotacji, o braku sprzeciwu co do dokonanego zgłoszenia. Zaznaczył, że termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu, a jego upływ powoduje utratę przez właściwy organ kompetencji do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm., dalej powoływana jako P.p.s,a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim nakazujące skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 2,80 m x 3,80 m, zlokalizowanego w narożu działki nr a, przy ul. [...] w miejscowości [...].

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 80 K.p.a. oraz do naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 49b Prawa budowlanego przez jego zastosowanie oraz art. 50-51 przez ich pominięcie.

W pierwszej kolejności, powiedzieć przyjdzie, że stan faktyczny został ustalony przez oba organy prawidłowo i odpowiada zgromadzonym w sprawie dowodom. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zrealizował budynek gospodarczy o wymiarach podanych przez organ, na podstawie dokonanego w trybie art. 30 ust 1 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni 12 m², z dnia 14 lipca 2015 r. na nieruchomości będącej jego własnością. Bezspornym jest także, że właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszonych robót, niewymagających pozwolenia na budowę. Natomiast zmianie uległa projektowana odległość realizowanego budynku względem granicy działki sąsiedniej (od 1,86 m od działki c i od działki b – 0,72 m) oraz względem budynku mieszkalnego przy ul. [...] (6,63 m). Powyższe zadecydowało, że organy uznały, że inwestor zrealizował inny obiekt niż objęty zgłoszeniem, a zatem w stosunku do niego należało zastosować procedurę z art. 49b Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, takie rozumowanie należało zakwestionować, bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, że realizacja spornego obiektu została dokonana samowolnie, co uzasadniałoby zastosowanie procedury przyjętej przez organ, a jedynie mamy do czynienia z przekroczeniem zakresu zgłoszenia. Podkreślić bowiem należy, że na etapie realizacji obiekt został przesunięty w stosunku do planowanego usytuowania. Właściwy tryb postępowania w sytuacji przekroczenia zakresu dokonanego zgłoszenia określa art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc organy powinny zastosować tryb legalizacyjny określony w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd prezentowany już w orzecznictwie (por. wyroki WSA w Kielcach z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 450/07, z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 658/09 oraz wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 534/08, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, htpp://orzeczenia.nsa.gov.pl), że prawidłowo dokonane zgłoszenie przez inwestora nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania w celu doprowadzenia wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), bądź też podjęciu innych decyzji przez organ na podstawie ww. przepisów.

Przepisy art. 48 i 49b oraz 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, ale o zróżnicowanym charakterze. Przyjmuje się bowiem, że w przypadku art. 48 i 49b ww. ustawy chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 ustawy chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest doprowadzenie do wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji, gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia), a dopiero wówczas, gdy inwestor zaniecha wykonania nałożonego na niego obowiązku można orzec nakaz rozbiórki (porównaj: motywy do wyroków NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1460/10 - CBOSA, z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1752/07, zamieszczony w LEX nr 516969, z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 155/11 z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 222/16 - CBOSA).

W realiach rozpatrywanej sprawy wskazywany przez organy jako właściwy tryb postępowania oparty jest na założeniu, że inwestor rozpoczął budowę innego obiektu niż objęty zgłoszeniem. W opinii Sądu, takie założenie nie miało wystarczającego oparcia w poczynionych przez organ powiatowy ustaleniach faktycznych, przez co doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu błędnego trybu postępowania. Według Sądu, zgłoszenie dokonane przez skarżącego, dotyczące budynku gospodarczego o pow. do 25 m² o konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego w granicy z działką nr c i z działką nr b, nie może zostać pominięte na etapie kwalifikacji, w jakim trybie obiekt ten może zostać zalegalizowany.

W tym zakresie organy rozważyły jedynie kwalifikację prawną opartą na treści art. 49b Prawa budowlanego i założeniu, że skoro budowany obiekt wymaga zgłoszenia, którego inwestor nie posiada wobec zrealizowania innego obiektu od objętego zgłoszeniem z dnia 14 lipca 2015 r., to należy go zakwalifikować jako samowolę budowlaną. Stanowiska tego Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę, nie podziela, bowiem ujawniony stan faktyczny pozwala co najwyżej stwierdzić przekroczenie zakresu dokonanego zgłoszenia. Właściwy tryb postępowania przy takiej kwalifikacji, jak wyżej powiedziano, określa przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Ten przepis z kolei stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 między innymi budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, która dotyczy między innymi wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

Z przytoczonych przepisów wynika, że prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, polega między innymi na przekroczeniu granic dokonanego zgłoszenia. W badanym przypadku inwestor na podstawie zgłoszenia dotyczącego budowy budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej o powierzchni zabudowy do 25 m2 wykonał obiekt o takiej samej powierzchni, mieszczący się w zakresie pojęciowym zgłoszonego obiektu. Skoro, w opinii Sądu, doszło jedynie do przekroczenia granic zgłoszenia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to organy nadzoru budowlanego powinny zastosować tryb legalizacyjny określony w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Należy zarazem pamiętać, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak skutecznego sprzeciwu właściwego organu, wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r., OSK 108/04, LEX nr 120244), co w niniejszej sprawie nie występuje. Obiekt ostatecznie realizowany przez inwestora jest bowiem obiektem, co do którego inwestor zobowiązany był jedynie dokonać zgłoszenia.

Nadto należy podnieść, że skoro przedmiotowy budynek gospodarczy nie posiada instalacji elektrycznej ani wodno-kanalizacyjnej, nie jest powiązany trwale z gruntem przez brak fundamentu, został posadowiony na bloczkach betonowych, to nie spełnia wymogów definicji zawartych w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i nie jest budynkiem. Zatem nie odnoszą się do niego unormowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia określa przedmiotowy zakres unormowań tego aktu normatywnego. Przede wszystkim wskazuje na projektowanie i budowę budynków. Wprost nawiązuje także do budowli, spełniających funkcje użytkowe budynków. Hipoteza § 12 rozporządzenia obejmuje tylko budynki. Zdaniem składu orzekającego zaś, przepis wstępny § 2 ust. 1 w zakresie budowli tylko wtedy pozwala na zastosowanie przepisów rozporządzenia do budowli, gdy przepis szczególny omawianego rozporządzenia nie zawęża swego zakresu przedmiotowego do budynków. Z takim szczegółowym unormowaniem mamy do czynienia w przypadku przepisu § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Usytuowanie spornego obiektu w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej nie wykluczało zatem z góry możliwości legalizacji.

W tej sytuacji Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 49b Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie oraz art. 51-51 tej ustawy poprzez ich pominięcie, jak również z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7 i 80 K.p.a. i w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz po myśli art. 135 P.p.s.a. decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wywodów. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy rozpatrzą sprawę, mając na uwadze, iż trybem właściwym dla legalizacji spornego obiektu budowlanego jest tryb wynikający z art. 51 Prawa budowlanego, co może spowodować konieczność rozważenia zastosowania art. 105 § 1 K.p.a.