Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1908/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o zobowiązaniu Cudzoziemca A.F. do powrotu w terminie 30 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na teryrorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek zaś, jeżeli Cudzoziemiec w terminie określonym w niniejszej decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji .

W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, gdyż w okresach: od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 9 marca 201- Cudzoziemiec wykonywał prace ogólnobudowlane, pracując od poniedziałku do piątku w godzinach 07:00 do 17:00 na rzecz: [...] Sp. z o.o., ul. [...] bez wymaganego zezwolenia na pracę wydanego przez właściwego wojewodę lub oświadczenia zamiarze powierzenia wykonywania pracy obywatelowi ( .. ) [...], zarejestrowanego w powiatowy urzędzie pracy oraz bez zawarcia z cudzoziemcem umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w wymaganej formie. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż wobec strony nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się, w tym przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Decyzja została osobiście odebrana przez Skarżącego w dniu 20 czerwca 2017 r.

W dniu 4 lipca 2017 r., tj. w ustawowym terminie Cudzoziemiec złożył za pośrednictwem operatora pocztowego i organu I instancji odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł w nim, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił, że wykonywał on pracę bez wymaganego zezwolenia lub oświadczenia w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 9 marca 2017 r. gdyż w okresie tym pracował na podstawie wydanego mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z dnia 15 grudnia 2016 r. ważnego do dnia 14 grudnia 2019 r. oraz zawartej umowy o pracę z dnia [...] września 2016 r. na czas nieokreślony, które to dokumenty otrzymał na wniosek i od swojego pracodawcy tj. firmy [...] (REGON [...]).

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu wjazdu oraz orzekł o określeniu terminu dobrowolnego powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli Skarżący w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu tej decyzji, w odniesieniu do kwestii mającej znaczenie kluczowe dla oceny sytuacji faktycznej i prawnej Cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zrelacjonował przebieg postępowania wyjaśniającego wskazując, iż uzyskane przez organy dowody nie budzą wątpliwości, co do spełniania przez Skarżącego oraz przesłanek z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Następnie powołując się przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał oceny prawnej, uznając, iż wobec Cudzoziemca nie zachodzą przesłanki, które umożliwiają udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Na powyższą decyzję w ustawowym terminie skargę wniósł A. F., zarzucając jej naruszenie:

- Art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że Skarżący wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, podczas gdy twierdzenia takie były zupełnie nieuprawnione, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- Art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji , zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu sakrgi skarżący przedstawił argumentcję majacą uzasadniać jego stanowisko, odwołujac się do dokumentów w postaci :

• oświadczenia Pana P.S.;

• umowy zlecenia zawartej przez Skarżącego z Panem P.S. 1 lutego 2018 r. z terminem obowiązywania do dnia 1 stycznia 2019 r. oraz 1 sierpnia 2017 r. z terminem obowiązywania do 1 stycznia 2018 r.;

•oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] lutego 2018 r. wraz z załącznikiem;

• oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] lipca 2017 r.;

• zezwolenia na pracę typ A nr [...] na rzecz P.S. wydanego przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzją nr [...] , z terminem ważności do [...] lutego 2019 r.

• umowy zlecenia zawartej pomiędzy Skarżącym a [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lipca 2017 r. z terminem obowiązywania do dnia [...] stycznia 2018 r.;

• oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] lipca 2017 r.,

Których kserokopie dołaczył do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej orzucenie (z uwagi na jej niepodpisanie), ewentualnie w przypadku uzupełnienia braków formalnych jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 - ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy sprawa o zobowiązanie skarżącego do powrotu została wszczęta z urzędu w dniu [...] czerwca 2017 r., a zatem przed dniem 12 lutego 2018 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 1 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach] oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej wart. 4 [tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017. r. pOZ. 1065, z późno zm.) stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W tym miejscu należy zaznaczyć, że organy słusznie uznały, że mając na uwadze zasadę praworządności prowadzącą do stosowania przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, w postępowaniach w sprawach zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w których rozważana jest okoliczność stypizowana wart. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, które to postępowania zostały wszczęte przed dniem 1 stycznia 2018 r. i niezakończone do tego dnia decyzją ostateczną, powinny być stosowane przepisy prawa materialnego w brzmieniu, jakim nadała ustawa nowelizująca. Art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w brzmieniu ustawy z dnia 20.07.2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1543), wszedł w życie 1 stycznia 2018 r. i z tym dniem uzyskał brzmienie: decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub w dniu wszczecia kontroli legalności wykonywania pracy prowadzonej przez uprawniony do tego organ wykonywał prace bez odpowiedniego zezwolenia na prace lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń.

Zgodnie z kolei z art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065) nielegalnym wykonywaniu pracy przez cudzoziemca w myśl obowiązujących aktualnie przepisów - jest wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w rozumieniu art. 87 ust. 1 lub nie posiada odpowiedniego zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy. Stosownie zaś do art. 87 ust. 3 dodany ustawą z dnia 20.07.2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1543), zezwolenie na pracę nie jest wymagane w przypadku cudzoziemca, będącego obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 10 pkt 2, który wykonuje pracę poza zakresem działalności określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 9 przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, jeżeli powiatowy urząd pracy przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca wpisał oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, a praca jest wykonywana na warunkach określonych w tym oświadczeniu.

Stosownie do § 2 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie państw, do których obywateli stosuje się niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową oraz przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi z dnia [...] grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2349) państwami, dla których obywateli wydaje się zezwolenie na pracę sezonową bez względu na spełnienie warunku, o którym mowa wart. 880 ust. l pkt 2 ustawy, oraz dokonuje się wpisu wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej na podstawie art. 88q ustawy, oraz państwami, których obywatele mogą wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń, są: 1) Republika Armenii; 2) Republika Białorusi; 3) Republika Gruzji; 4) Republika Mołdawii; 5) Federacja Rosyjska; 6) Ukraina.

Tym samym wykonywanie pracy przez cudzoziemca wymaga posiadania przez niego, przed podjęciem pracy, wydanego przez uprawniony organ zezwolenia na pracę/zezwolenia na pobyt czasowy i pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy "oświadczenia ( ... )". Niezbędne jest by dokumenty te wystawione były na wniosek podmiotu, w którym cudzoziemiec wykonuje pracę.

Zgodnie natomiast z art. 87 ust. 1 pkt 11 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy cudzoziemiec uprawniony jest do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (tzw. zezwolenie jednolite) i wykonuje pracę na warunkach określonych w tym zezwoleniu, tj. za wskazanym w decyzji udzielającej tego zezwolenia wynagrodzeniem, na wskazanym stanowisku i na rzecz ściśle określonego pracodawcy, np. spółki prawa handlowego czy osoby prowadzącej działalność pod ściśle określoną firmą (nazwą).

Przenosząc powyższe unormowania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że istotą sporu pomiędzy Skarżącym a organami jest kwestia błędnej oceny stanu faktycznego sprawy tj. uznanie, iż cudzoziemiec w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 9 marca 2017 r., tj. do dnia rozpoczęcia kontroli legalności zatrudnienia wykonywał pracę bez wymaganych zezwoleń, podczas gdy z jego wyjaśnień, jak i załączonych dokumentów w jego ocenie, wynika bezspornie, iż posiadał on stosowne dokumenty np. w postaci zezwolenia na pobyt czasowy wydanego przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2016 r. nr [...] z terminem ważności do dnia 14 grudnia 2019 r. na rzecz [...], ul. [...], [...], na stanowisku pracownika okołobudowlanego, za wynagrodzeniem nie niższym niż 1 850 zł brutto miesięcznie, w wymiarze czasu pracy pełnego etatu na podstawie umowy o pracę. Ponadto w ocenie Skarżącego kolejnym dokumentem potwierdzającym powyższe jest załączona do odwołania od decyzji organu I instancji kopia umowy o pracę zawartej pomiędzy Skarżącym a ww. pracodawcą w dniu [...] czerwca 2016 r. na czas nieokreślony.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, iż zezwolenie na pobyt czasowy i pracę udzielone na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a właśnie takie zezwolenie zostało udzielone Cudzoziemcowi, uprawnia osobę, która go posiada do wykonywania pracy wyłącznie na warunkach w nim określonych, tj. wyłącznie na rzecz wskazanego w nim pracodawcy, którym w przedmiotowej sprawie jest [...], ul. [...] , [...]. Z akt sprawy wynika jednak, iż ww. działalność gospodarcza została wykreślona z rejestru przedsiębiorców w dniu [...] grudnia 2016 r. Tym samym automatycznie w tym dniu wygasły wszelkie umowy o pracę zawarte przez ten podmiot z jego pracownikami, zaś Skarżący nie mógł wykonywać pracę na rzecz nieistniejacego już podmiotu. Nie był także uprawniony do podjęcia pracy na rzecz innej osoby czy też innego przedsiębiorstwa na podstawie tego zezwolenia, nawet w sytuacji gdy działalność ta była prowadzona przez tą samą osobę fizyczną.

Podkreślenia wymaga zatem, iż okoliczność, że Pan [...], w dalszym ciągu powierzał cudzoziemcom wykonywanie prac, prowadząc nową działalność gospodarczą pod inną firmą, tj. [...] Sp. z 0.0., ul. [...], skarżącemu, w sytuacji gdy prowadzona przez niego działalność nie przejęła praw i obowiązków oraz zobowiązań poprzedniej, nie stanowi podstawy do uznania, iż cudzoziemcy wykonują pracę u tego samego podmiotu, albowiem jakkolwiek po stronie podmiotowej występuje tożsamość osoby fizycznej, to brak jest jednocześnie tożsamości firmy, która to była stroną zawartej w dniu [...] czerwca 2016 r. umowy ze Skarżącym i na rzecz której zostało udzielone ww. zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Tymczasem, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, iż Skarżący w dniu rozpoczęcia kontroli legalności wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonywał pracę bez jakiejkolwiek umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej oraz bez stosownego zezwolenia na pracę, zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na rzecz ww. podmiotu lub oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi, a tym słusznie organy uznały, że została spełniona przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogły mieć również wpływu wskazane w skardze okoliczności, iż skarżący nie włada językiem polskim oraz nie posiadał wiedzy o zmianie formy prawnej prowadzonej przez Pana P.K. działalności, a tym samym zaniedbania po stronie pracodawcy nie mogą powodować negatywnych skutków po jego stronie w postaci zobowiązania go do powrotu. Wskazać należy, iż przytoczone argumenty stoją w sprzeczności z protokołem przesłuchania Skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. Jak wynika z jego treści Cudzoziemiec oświadczył, że rozumie język polski i nie żąda obecności tłumacza, pomimo iż dokonujący kontroli wskazali mu na taką możliwość a dodatkowo powiedział, iż w grudniu 2016 r. usłyszał, że jego pracodawca ma zamknąć firmę [...] jednak nie podpisywał nowej umowy z ewentualną nową firmą. Skarżący po odczytaniu mu treści ww. protokołu złożył pod nim własnoręcznym podpis, wskazując tym samym, iż zawarta w nim treść jest zgodna z prawą.

W świetle powyższego uznać należy, że Skarżący posługuje się językiem polskim w takim stopniu, który umożliwił mu rozmowę z funkcjonariuszami Straży Granicznej przeprowadzającymi kontrolę, jak również miał świadomość, iż jego pracodawca, za którego uważał Pana P.K., miał zamknąć działalność gospodarczą na rzecz, której wykonywał pracę. Pomimo tej wiedzy i obowiązku należytej staranności i dbałości o swoje sprawy, Skarżący nie zainteresował się dalszym losem swojego pracodawcy, nie podjął żadnej próby ustalenia, czy zobligowany jest do podjęcia dodatkowych działań, np. wystąpienia o nowe zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, podpisania nowej umowy z pracodawcą, czy chociażby powiadomienia zgodnie z art. 121 ustawy o cudzoziemcach wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu o utracie pracy u podmiotu, na rzecz którego zostało mu wydane.

W przedmiotowej sprawie nie mamy zatem do czynienia z okolicznością wyłączającą odpowiedzialność Cudzoziemca. Co prawda wobec pracodawcy Skarżącego orzeczono karę grzywny na podstawie art. 120 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednakże grzywna ta została orzeczona na podstawie ust. 1 ww. przepisu, który nie wyłącza wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, gdyż wyłączenie to występuje zgodnie z art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach wyłącznie w sytuacji, gdy wobec pracodawcy orzeczono karę grzywny na podstawie art. 102 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie zaś na podstawie ust. 1 ww. przepisu.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego załączonego do akt postepowania i na jego podstawie doszły do prawidłowych wniosków, iż wobec Skarżącego nie występują przesłanki uzasadniające niecelowość wydania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Z tego też powodu zarzut naruszenia, art. 77 § i art. 80 k.p.a. oraz ar. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu stanowi rezultat prawidłowych ustaleń faktycznych związanych bezpośrednio z okolicznościami relewantnymi z punktu widzenia prawa materialnego. Przy jej wydaniu nie został również naruszony jakikolwiek przepis postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta jest także rezultatem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym również art. 319 w zw. z art. 318 ustawy. Dlatego też działając na podsatwie art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.