Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 106/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 11
journal: Dz.U. 2019 poz 2277
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: SWSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2021 r. sprawy ze skargi A spółka akcyjna z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 listopada 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu II raty opłaty naliczonej A S.A. z siedzibą w K (dalej: "skarżąca") za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, płatnej do 31 maja 2020 r. w kwocie 1093 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2277 ze zm., dalej: "ustawa o wychowaniu w trzeźwości") w zw. z art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta w dniu 10 maja 2016 r. wydał następujące zezwolenia na rzecz skarżącej: numer nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zwierających do 4,5 procent alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży; nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu oprócz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży; nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. kompleksie gastronomicznym Hotelu [...] przy ulicy R w K. Na mocy decyzji z dnia [...] 2019 r. Prezydenta Miasta ważność zezwoleń została przedłużona do 24 czerwca 2024 r.

Decyzją z dnia [...] 2020 r. Prezydent Miasta ustalił wysokość opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nr [...], [...]; [...] w kwocie 3280, 06 zł.

W dniu 20 kwietnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zmianę decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. poprzez umorzenie należności z tytułu II raty opłaty dla przedsiębiorcy za sprzedaż napojów alkoholowych płatnej do dnia 31 maja 2020 r. w kwocie 1093 zł. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca z przyczyn niezawinionych, na które nie ma wpływu, nie ma obecnie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a hotele którymi operuje nie funkcjonują. Wskazano ponadto, że skoro hotel nie funkcjonuje, wiąże się to z brakiem klientów i brakiem sprzedaży wyrobów alkoholowych, a w rezultacie bezprzedmiotowe jest pobieranie opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Decyzją z dnia [...] 2020 r. Prezydent Miasta odmówił umorzenia należności z tytułu II raty opłaty naliczonej skarżącej za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, płatnej do dnia 31 maja 2020 r., w kwocie 1093 złote. W uzasadnieniu organ wskazał, że opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu ma charakter publicznoprawny. Tryb i zasady jej pobierania uregulowane są ustawowo, nie ma jednak przepisów ustawowych określających przypadki, w których może nastąpić zwrot opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, a ustawa nie przewiduje konstrukcji niewykorzystanego zezwolenia, z którą ewentualnie wiązałby się zwrot opłaty. Reguluje natomiast kwestie cofnięcia i wygaśnięcia zezwoleń, nie wiążąc z nimi obowiązku zwrotu opłaty za zezwolenia. W ocenie organu wskazane przepisy nie dają podstaw do żądania zwrotu uiszczonej poprzednio opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Równocześnie, organ uznał za bezsporne, że przedsiębiorca nie miał możliwości korzystania z zezwoleń, na skutek wprowadzonych zakazów, jednakże brak jest przepisów, na podstawie których mogłoby dojść do umorzenia części opłaty za korzystanie z zezwolenia.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że istotą opłaty alkoholowej jest zezwolenie na sprzedaż, tj. korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, tymczasem w okresie objętym II ratą opłaty, skarżąca nie miała możliwości korzystania z zezwolenia z przyczyn od niej niezależnych związanych z obostrzeniami i ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej narzuconymi przez centralne organy administracji publicznej. Skarżąca podniosła, że uiściła opłatę za żądany okres umorzenia, ze względu na obawę przed konsekwencjami. Podniosła również, że wnosi o stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej bezzasadności pobierania opłaty za wskazany okres, co będzie skutkowało jej umorzeniem, a w konsekwencji spowoduje, że dokonana przez skarżącą opłata zostanie zwrócona lub zaliczona na poczet kolejnych rat.

Decyzją z dnia 6 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ustawa nie zawiera przepisów określających przypadki, w których może nastąpić zwrot opłaty ponieważ nie przewiduje konstrukcji niewykorzystania zezwolenia. Organ podniósł, że w przepisach prawa obowiązującego brak jest podstawy umorzenia należności, a ustawa o pomocy w spłacie kredytów wydłuża jedynie termin zapłaty do 30 czerwca, zamiast do 31 maja.

W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez jego pominięcie, podczas gdy ma on zastosowanie do niniejszej sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji;

- przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez organ II instancji do twierdzeń skarżącej w zakresie interpretacji treści przepisu art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

W oparciu o podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W treści skargi skarżąca wskazała, że nie wnosi o stwierdzenie obligatoryjnego czy też uznaniowego zwrotu części opłaty za korzystanie z zezwoleń, a jedynie stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej bezzasadności pobierania opłaty za wskazany okres, co skutkować będzie jej umorzeniem, a w konsekwencji powodować będzie, że dokonana przez skarżącą wpłata zostanie zwrócona, bądź zaliczona na poczet kolejnych rat opłaty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że każda decyzja organu administracji publicznej musi mieć podstawę prawną, a decyzja wydana bez podstawy prawnej jest nieważna. Tymczasem ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie zawiera przepisów określających przypadki, w których nastąpić może zwrot opłaty za niewykorzystane zezwolenie, nie dopuszczalnym jest zatem także umorzenie opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie są związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona wad dających podstawę do jej uchylenia, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca posiada zezwolenia na sprzedaż alkoholu o numerach [...], [...], [...], że decyzją z dnia [...] 2020 r. Prezydent Miasta określił wysokość opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu na kwotę 3280, 06 zł (płatną w ratach: do dnia 31 stycznia w kwocie 1094, 06 zł, do dnia 31 maja w kwocie 1093,00 zł, 30 września w kwocie 1093,00 zł). Do czasu wydania decyzji przez organ I instancji skarżąca zapłaciła dwie raty. Ze względu na wprowadzony w Polsce stan epidemii, skarżąca nie mogła korzystać z wydanych zezwoleń, w okresach wprowadzonych zakazów prowadzenia działalności gospodarczej.

Skarżąca wystąpiła o zmianę decyzji o ustaleniu opłaty poprzez umorzenie należności z tytułu II raty, jako podstawę wniosku wskazując art. 155 oraz 154 k.p.a. W ocenie Sądu art. 155 k.p.a. nie może znaleźć zastosowania do zmiany decyzji Prezydenta Miasta określającej opłatę za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu ponieważ warunkiem zastosowania wyrażonej w nim normy jest, aby decyzja, która ma być zmieniona przyznawała prawa stronie, tymczasem decyzja o wymiarze opłaty odwołuje się wprost do ustawowo określonej wysokości opłaty (por. art. 111 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości), a zatem strona nie nabywa z jej tytułu żadnych praw (w doktrynie wskazuje się, że za decyzję przyznającą prawa stronie można uznać decyzję nakładającą obowiązek w niższym niż maksymalnym wymiarze, ale z taką sytuacją nie mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy). W rezultacie ewentualną zmianę decyzji Prezydenta Miasta należy rozważyć w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 154 k.p.a. Przepis ten dotyczy decyzji ostatecznych, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa, a przesłanką zmiany jest, aby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W realiach niniejszej sprawy za zmianą decyzji przemawia niewątpliwie przesłanka słusznego interesu strony. Zgodnie natomiast z art. 154 § 2 k.p.a. w przypadku określonym w §1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. W przypadku prowadzenia postępowania w celu zmiany decyzji następuje inne uregulowanie obowiązków bądź ich zakresu. Zwrócić jednak należy uwagę, że organ może dokonać zmiany decyzji ostatecznej tylko w taki sposób na jaki pozwalają przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji, która ma zostać zmieniona, a zatem w szczególności art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Aby organ administracji publicznej mógł dokonać zmiany decyzji poprzez umorzenie określonej należności, musiałaby istnieć norma prawna, która dawałaby organowi upoważnienie do wydania takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem, słusznie przyjęły organy I i II instancji, że w obowiązującym w 2020 r. stanie prawnym nie istniał przepis, który mógłby stanowić postawę umorzenia płatności II raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na postawie przepisów prawa, są związane prawem powszechnie obowiązującym, nie mogą domniemywać kompetencji do działania, ani podejmowania decyzji. Decyzja wydana bez podstawy prawnej dotknięta byłaby wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd zwraca uwagę, że w przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak było podstawy prawnej do umorzenia obowiązku opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a także przepisów, które mogłyby stanowić podstawę zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia, czy przepisów, na podstawie których możliwy byłby zwrot opłaty w sytuacji, gdy z powodu wprowadzonych obostrzeń przedsiębiorca nie mógł prowadzić sprzedaży alkoholu. Przepisy prawa obowiązującego nie zawierały również upoważnienia dla organów administracji publicznej do wydania decyzji stwierdzającej bezzasadność poboru opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Ocena wydania przez organy decyzji o treści wnioskowanej przez skarżącą wymaga ustalenia charakteru opłaty dla przedsiębiorcy za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, stanowiącym materialnoprawną podstawę określenia opłaty, w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 ustawy, gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18. Zgodnie z art. 11 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości opłata, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego lub jednorazowo w terminie do 31 stycznia danego roku kalendarzowego. Natomiast w roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty, o których mowa w ust. 1-5, dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia (ust. 8). Opłata ma niewątpliwie charakter publicznoprawny. W uchwale z dnia 31 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przewidziana w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jest opłatą o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) (por. uchwała NSA FPK 11/02, CBOSA).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 38) dochodami jednostek samorządu terytorialnego są m. in. dochody własne. Źródłami dochodów gminy są natomiast m. in. wpływy z innych niż wymienione w przepisie opłat stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów. Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu stanowi zatem dochód własny gminy, który jest przeznaczony na prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu, które należą do zadań własnych gmin.

Zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Definicję niepodatkowych należności budżetowych zawiera również art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: "o.p."), zgodnie z którym są to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.

Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu należy uznać, że opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu jest niepodatkową należnością budżetową pobieraną przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie odrębnych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W rezultacie, do opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a także odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie publicznoprawny charakter opłaty, w świetle art. 6 k.p.a. organy mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a zatem do umorzenia obowiązku uiszczenia części opłaty, bądź też zwrotu części opłaty musi istnieć podstawa prawna upoważniająca organ administracji publicznej do takiego działania.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie zawiera postanowień, które regulowałyby zwolnienie (nawet częściowe) z obowiązku uiszczenia opłaty, możliwość jej umorzenia, a nadto nie zawiera postanowień regulujących zwrot opłaty, w sytuacji gdy przedsiębiorca nie mógł prowadzić działalności polegającej na sprzedaży alkoholu. Postanowień takich, związanych z niemożliwością prowadzenia działalności ze względu na epidemię COVID – 19, nie zwiera również ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. 2020 r., poz.1842, dalej "ustawa Covid-19"- brzmienie obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji).

W art. 84 ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami Covid-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem Covid (Dz. U. z 2020 r., poz. 1086 ze zm.) przewidywał jedynie, że termin do wniesienia opłaty, o której mowa w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości przypadający na dzień 31 maja 2020 r. przedłuża się do dnia 30 czerwca 2020 r.

Ustawodawca, dostrzegając lukę w prawie upoważnił rady gminy do przyjęcia przepisów prawa miejscowego zwalniających przedsiębiorców z obowiązku uiszczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia. Zgodnie z art. 31 zzca ust. 1 ustawy Covid-19, rada gminy może w drodze uchwały zwolnić z opłaty, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości należnej w 2020 r. lub przedłużyć termin na jej wniesienie. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, w przypadku zwolnienia z opłaty, rada gminy, w uchwale, o której mowa w ust. 1, może przyznać zwrot określonej części opłaty pobranej od przedsiębiorców, którzy wnieśli jednorazowo opłatę za rok 2020 w terminie do dnia 31 stycznia 2020 r.

W dniu 31 marca 2021 r. Rada Miasta przyjęła uchwałę w sprawie zwolnienia i zwrotu z części opłaty pobranej od przedsiębiorców za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży na terenie Gminy (Dziennik Urzędowy Województwa z 2021 r., poz. 1906). Na mocy uchwały zwolniono z opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu za rok 2021 r. Rada Miasta nie przyjęła przepisów zwalniających przedsiębiorców z uiszczania opłaty za korzystanie z zezwolenia za rok 2020.

Mając na względzie powyższe w 2020 r. nie obowiązywały przepisy prawa miejscowego, które stanowić mogły podstawę zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczenia opłaty bądź nakazania zwrotu pobranej opłaty. Takie uregulowania zostały przyjęte dopiero w odniesieniu do roku 2021.

W związku z faktem, że do opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, należało rozważyć zastosowanie instytucji przewidzianych w tej ustawie pod kątem możliwości zwolnienia skarżącej z części opłaty, jej umorzenia, ewentualnie zwrotu pobranej opłaty. Zgodnie z orzecznictwem, odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej może przybierać postać stosowania wprost w całości lub stosowania z modyfikacjami (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2019 r., I GSK 511/19, CBOSA).

Wskazać należy, że przepisy ustawy Ordynacji podatkowej przewidują jedynie możliwość umorzenia zaległości podatkowych, a nie należnych podatków, a zatem nie mogłyby stanowić podstawy umorzenia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, czy też stwierdzenia bezzasadności jej pobrania. Podobnie w ocenie Sądu nie mógłby w realiach niniejszej sprawy znaleźć zastosowania art. 72 o.p., zgodnie z którym za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). Mając na względzie fakt, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu uiszczana jest rocznie, a nie ma przepisów, które umożliwiałyby zwrot opłaty w przypadku, gdy z powodu stanu epidemii skarżąca faktycznie nie mogła prowadzić działalności polegającej na sprzedaży alkoholu, a zatem korzystać z zezwolenia, w rezultacie brak jest podstaw prawnych do uznania uiszczonej opłaty za nadpłatę w rozumieniu art. 72 o.p.

Sąd podziela pogląd, że opłata uiszczana jest za korzystanie z zezwolenie na sprzedaż alkoholu, a nie sam fakt jego wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2020r., II GSK 518/20, CBOSA), niemniej jednak w braku odpowiedniej regulacji w przepisach prawa powszechnie obowiązującego w szczególności ustawy o wychowaniu w trzeźwości, Ordynacji podatkowej, a nadto w świetle w braku podjęcia przez Radę Miasta przepisów zwalniających z opłaty za rok 2020 r. brak jest podstaw prawnych, żeby zwolnić skarżącą z części opłaty za rok 2020, stwierdzić bezzasadność jej pobrania, czy też zwrócić skarżącej część opłaty czy umorzyć obowiązek jej uiszczenia. Podstawowym bowiem obowiązkiem organów administracji publicznej jest działanie na podstawie i w granicach prawa. Brak zatem w obowiązujących w 2020 roku przepisach prawa powszechnie obowiązującego uregulowań, które w sytuacji niemożliwości prowadzenia sprzedaży alkoholu z powodu wprowadzonych przez władze Państwa obostrzeń, dawałyby podstawę organom administracji publicznej do orzekania o kwestii opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu za 2020 r. w czasie, gdy prowadzenie działalności gospodarczej było niemożliwe.

W ocenie Sądu, organ II instancji odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wskazał, że art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie daje podstaw do umorzenia, zwolnienia opłaty w przypadku, gdy ze względu na wprowadzone obostrzenia skarżąca nie mogła korzystać z zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Niezasadny był również zawarty w skardze zarzut, że organ I i II instancji pominął art. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, w sytuacji gdy, jak wynika z powyższej analizy nie zawiera on normy prawnej dającej podstawę do wydania żądanej przez skarżącą decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w ocenie Sądu uzasadnienie decyzji wydanej przez organ II instancji było zwięzłe, ale odnosiło się do istoty niniejszej sprawy, a zatem zarzut skarżącej nie mógł spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu I, ani II instancji naruszenia przepisów, które dawałyby podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, a w rezultacie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.