Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3779/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 i 2, art. 43a ust. 1.
journal: Dz.U. 2015 poz 1531
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 146 par. 1, art. 151.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 12/16 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na akt Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do nieodpłatnego udostępnienia programu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r., oddalił w całości skargę T. S. A. w W. na akt Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] września 2015 r., w przedmiocie wezwania do nieodpłatnego udostępniania programu.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

wymienionym aktem z dnia [...] września 2015 r. Przewodniczący KRRiT stosując art. 43a ust. 2 w związku z art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.), wezwał spółkę T. do nieodpłatnego udostępniania programu "T." Spółce N. Sp. z o.o. w W., rozprowadzającej programy w ramach usługi świadczonej w serwisie www.videostar.pl, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Akt ten został doręczony skarżącej spółce w dniu 23 września 2015 r.

Pismami z dnia 7 października i 3 listopada 2015 r. spółka T. wezwała Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji poinformował stronę, że wezwanie, jakie zostało skierowane do spółki nie miało charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), lecz było jedynie czynnością faktyczną, podejmowaną po stwierdzeniu przez Przewodniczącego KRRiT, że obowiązek udostępniania programów ma zastosowanie w konkretnym przypadku.

W takim stanie sprawy T. S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na akt Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] września 2015 r.

Sąd I instancji oddalając wymienioną skargę w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii dopuszczalności poddania kontroli sądu administracyjnego objętego skargą spółki aktu. Stwierdził, wskazując na art. 43a ust. 1 i 2 ustawy o radiofonii i telewizji, że wezwanie nie nakłada żadnych obowiązków, lecz zmierza jedynie do wykonania wskazanego w ustawie obowiązku. Skoro wezwanie dotyczy realizacji obowiązku wynikającego z przepisu prawa z zakresu administracji publicznej, to tym samym spełnione jest zarówno kryterium przedmiotowe, jak i podmiotowe, objęte treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wezwanie wynika z zakresu działania administracji publicznej i jest adresowane względem konkretnego nadawcy w celu wypełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu. Zaskarżony akt ma charakter publicznoprawny, przy czym nie jest on kwalifikowanym aktem administracyjnym (decyzją, postanowieniem), bowiem nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach lub obowiązkach strony, lecz jedynie zmierza do zrealizowania przez nadawcę określonego obowiązku ustawowego.

Odnosząc się do skargi, Sąd I instancji uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Za nietrafny Sąd uznał zarzut bezskuteczności zaskarżonego aktu, wywodzony z faktu, że akt ten został wydany i podpisany przez Wicedyrektora Departamentu Regulacji w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji – K. Z., zamiast przez Przewodniczącego KRRiT. Sąd wskazał, że ze złożonego do akt sądowych upoważnienia z dnia 4 grudnia 2014 r. wynikało, że Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji upoważnił Wicedyrektora Departamentu Regulacji w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji – K. Z., w punkcie 7 tego upoważnienia, do wzywania nadawców na podstawie art. 43a ust. 2 ww. ustawy o radiofonii i telewizji. Toteż uznać należy, że podpisane przez Wicedyrektora Departamentu Regulacji w Biurze Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji – K. Z., wezwanie, podjęte w trybie tego przepisu, zostało prawidłowo wydane w imieniu Przewodniczącego KRRiT.

W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo zastosował art. 43a ust. 2 w związku z art. 43a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, w pełni zasadnie uznając, że skarżąca nie wykonała spoczywającego na niej obowiązku. Skoro spółka, będąc nadawcą, nie wykonała obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnianiu programu, to Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji miał podstawy, by na wniosek uczestnika, a więc operatora rozprowadzającego program, wezwać skarżącą do udostępnienia tego programu temu operatorowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, że rozprowadzanie programów w ramach usługi świadczonej w serwisie www.videostar.pl przez Spółkę N. Sp. z o.o. w W. spełniało kryterium sieci telekomunikacyjnej. Z kolei jeśli testy oferowanej przez skarżącą spółkę usługi wykazały, iż operator zagwarantował, że programy rozprowadzane będą w sposób nienaruszający udzielonego prawa, tzn. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, to również i w tym zakresie brak było podstaw do kwestionowania zaskarżonego aktu.

Za nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ przepisy tego Kodeksu mają zastosowanie jedynie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, natomiast nie mają zastosowania do aktów (lub czynności) z zakresu administracji publicznej dotyczących praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W podstawie prawnej Sąd I instancji podał art. 151 p.p.s.a.

Skargą kasacyjną T. S.A. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

I przepisów postępowania:

1. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Sąd obowiązku rozpoznania skarg w jej granicach, co polegało na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów ujętych w skardze, które przesądzały o konieczności jej uwzględnienia albowiem naruszenia w nich zawarte decydowały o błędnym rozstrzygnięciu sprawy przez organ w postaci:

a) Zarzutów naruszenia przez Przewodniczącego KRRiT przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 11 k.p.a., a także art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., dotyczących niewskazania, na jakich dowodach i ustalonych w oparciu o nie okolicznościach faktycznych organ oparł rozstrzygnięcie w sprawie, co uniemożliwiało właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy wyczerpujący sposób oraz wskazano na brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozparzenia materiału sprawy, co spowodowało dokonanie przez organ całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych oraz

b) zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez prowadzenie postępowania przez organ z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 81 k.p.a. (w tym zarzutu naruszenia art. 10 w zw. z art. 61 § 4 k.p.a.), skutkujących działaniem organu w sposób podważający zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej oraz naruszającym słuszny interes jednostki, mającego wpływ na wynik sprawy

- podczas gdy zasady ustanowione w wyżej wymienionych przepisach k.p.a. stanowią konkretyzację zasad zawartych w Konstytucji RP, a to m.in. zasady państwa prawnego oraz zasady legalizmu, które z uwagi na ich uniwersalny charakter wyznaczają podstawowe standardy władczego działania organów administracji publicznej względem obywateli, a przez to znajdują zastosowanie we wszystkich postępowaniach, w których wydawane są konkretne i indywidualne akty administracyjne, w tym także w postępowaniu przed organem prowadzącym do wystosowania wezwania w trybie art. 43a ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji, niezależnie od tego, czy ustawodawca wprost przesądził, o bezpośrednim stosowaniu przepisów k.p.a. do tego postępowania, a zatem Sąd I instancji w granicach skargi zobligowany był do weryfikacji wydania wezwania przez organ w odniesieniu do tych zasad;

c) zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 43 ust. 1 i 2 u.r.t. (i art. 43a ust. 2 i 1 u.r.t.) poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania przez Organ, iż w rozumieniu powołanego przepisu:

operatorzy udostępniający programy telewizyjne w tzw. publicznym (otwartym) Internecie - jak, N. - są operatorami rozprowadzającymi w sieciach telekomunikacyjnych, o których mowa we wskazanych przepisach prawa;

wezwanie nadawcy telewizyjnego przez Przewodniczącego KRRiT do udostępnienia operatorowi programu służy realizacji odpłatnego udostępniania tego programu odbiorcom przez operatora;

nadawca telewizyjny, o którym mowa w tych przepisach, powinien udzielić zgody na rozprowadzanie programu w określony sposób w sytuacji, gdy nie dysponuje prawami autorskimi i pokrewnymi w zakresie pozwalającym na taką eksploatację, co oznaczało niewykonalność wezwania w trybie art. 43a ust. 2 u.r.t. wystosowanego w takim przypadku względem nadawcy; nauszenie opisane w punkcie 1) powyżej doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji oraz skutkowało niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a., w istocie bez przeprowadzenia analizy merytorycznego stanowiska Skarżącej zawartego w skardze;

2. art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ("p.u.s.a.") w zw. z art. 2, art. 7 oraz art. 45 Konstytucji, w zw. z art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w zw. z art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (“EKPCz") poprzez brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji kontroli legalności wydania zaskarżonego Wezwania w odniesieniu do podstawowych zasad działania organów administracji publicznej w państwie prawnym, obowiązującymi w Rzeczpospolitej Polskiej, podczas gdy przedmiotowe zasady wyznaczają granice działania administracji publicznej w Rzeczpospolitej Polskiej, w tym działania Organu, zwłaszcza wobec braku istnienia regulacji w przedmiocie postępowania Organu w u.r.t. prowadzącego do wydania Wezwania. Brak uregulowania procedury w u.r.t. nie może bowiem pozwalać Organowi na dowolność postępowania przy wydawaniu władczych, indywidualno-konkretnych aktów administracji względem obywateli i jednostek, w oderwaniu od jakichkolwiek standardów proceduralnych i zasad postępowania obowiązujących w państwie prawa. Zaniechanie przez Sąd I instancji procedowania w opisanym wyżej zakresie przesądziło o niewykryciu nieprawidłowości, których należyta weryfikacja skutkowałaby uwzględnieniem skargi, zgodnie z wnioskiem Skarżącej;

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Sąd I instancji obowiązku rozpoznania skargi w jej granicach, a przez to - nierozpoznanie istoty sprawy, co wynikało z braku badania (kontroli) przez Sąd I instancji jakichkolwiek przesłanek (ustaleń faktycznych), służących weryfikacji legalności wydania aktu przez Organ, w zakresie zagadnienia, czy na Skarżącej ciąży obowiązek, o którym mowa w art. 43a ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 u.r.t., podczas gdy badanie tych przesłanek warunkowało przystąpienie do procesu subsumpcji stanu faktycznego sprawy pod normę wynikającą z art. 43a ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 u.r.t., a więc warunkowało w ogóle weryfikację prawidłowości zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego. Tym samym w postępowaniu przed Sądem I instacji doszło również do naruszenia art 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art 3 § 1 w zw. z art 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. albowiem tak przeprowadzona kontrola legaloności przez Sąd była wadliwa;

4. art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji wadliwej kontroli legalności wydania Wezwania przez Organ, wyrażającej się w dokonaniu w sposób dowolny a nie swobodny, oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, sprzeczny z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, co skutkowało przyjęciem przez Sąd I instancji za podstawę orzeczenia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, sprowadzających się do uznania, iż:

a) "Skarżąca nie przeczy, że nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 43a ust 1 u.r.t", a zarazem ustaleniem przez Sąd I instancji, że Skarżąca uznała, iż podlegała obowiązkowi określonemu w wymienionym wyżej przepisie - podczas gdy istotą stanowiska Skarżącej jest kwestionowanie istnienia w ogóle w stosunku do niej przedmiotowego obowiązku, co przesądza o niemożności wydania względem niej Wezwania;

b) "Skarżąca twierdzi, że niezrealizowanie przez nią ustawowego obowiązku wynika z okoliczności, które uniemożliwiają rozpowszechnianie programów w sieci telekomunikacyjnej’ - podczas gdy ze stanowiska Skarżącej wynika jednoznacznie, że Skarżąca nie realizuje przedmiotowego obowiązku - w pierwszej kolejności - z uwagi na brak aktualizacji takiego obowiązku względem niej w relacji do spółki N. sp. z o.o., kwestionując jednocześnie zasadność skierowania względem niej Wezwania, a nie z uwagi na jakieś niesprecyzowane przez Sąd I instancji okoliczności, które miałyby (obiektywnie) uniemożliwiać rozpowszechnianie programu Skarżącej;

c) Skarżąca nie wykonała obowiązku polegającego na nieodpłatnym udostępnieniu programu, wynikającego z art. 43a ust. 1 u.r.t. - podczas gdy wobec braku uprzedniego poczynienia przez Sąd I instancji ustaleń w zakresie prawidłowości oceny Organu co do zaistnienia w stanie faktycznym przesłanek faktycznych niezbędnych do ustalenia istnienia tego obowiązku względem Skarżącej, nie sposób było uznać, iż ten obowiązek nie został wykonany;

d) Zdaniem organu rozprowadzanie programów w ramach usługi śwaidczonej w serwisie [...] przez spółkę N. sp. z o.o. w W. spełania kryterium rozprowadzania programów w sieci telekomunikacyjnej – podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zaś z pisma Organu z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...]. adresowanego do I Zastępcy Komendanta Rejonowego Policii W. IV (w aktach sprawy), z którego dowód Sąd I instancji przeprowadził na rozprawie, wynika jednoznacznie, iż Organ nie wie, czy wskazana usługa jest rozprowadzaniem programów w sieci telekomunikacyjnej oraz, że w ocenie Organu jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga wiedzy specjalistycznej;

e) spółka N. sp. z o.o. z siedzibą w W., świadcząc usługę w serwisie [...], jest operatorem sieci telekomunikacyjnej rozprowadzającym program w tej sieci, podczas gdy w rzeczywistym stanie faktycznym N. sp. z o.o. dostarcza jedynie usługę z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego (platformę internetową), nie zapewniając jednocześnie dostępu do sieci, a tym samym nie jest ona operatorem, który może korzystać z uprawnień określonych w art. 43 ust.2 w zw. z art. 43 ust. 1 u.r.t. względem Skarżącej;

f) testy usługi N. sp. z o.o. wykazały, iż operator zagwarantował, że programy rozprowadzane będą w sposób nienaruszający udzielonego prawa, tzn, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy, a w szczególności z opinii biegłego sądowego – Ł. Cz. z dnia 5 października 2015 r. pod tytułem "Dostępność kanałów telewizyjnych T. S.A. w serwisie [...] z wybranych lokalizacji zagranicznych" (w aktach sprawy) wynika okoliczność przeciwna, że odbiór programów rozprowadzanych przez N. sp. z o.o. jest możliwy poza granicami Polski;

- które to błędne ustalenia stanowiły następnie podstawę błędnego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Przyjęcie zaś prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie doprowadziłoby do uznania przez Sąd I instancji zasadności skargi i uchylenia zaskarżonego Wezwania wydanego przez Organ, zgodnie z wnioskiem Skarżącej;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, odzwierciedlające wadliwość kontroli przeprowadzonej przez Sąd I instancji, świadczące m.in. o braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez Sąd w trakcie prowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej Wezwania, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w:

a) nieustosunkowaniu się do zarzutu Skarżącej o przedwczesności Wezwania, czego wyrazem było kontynuowanie przez Organ postępowania wyjaśniającego dotyczącego podstaw faktycznych i prawnych wydania Wezwania już po jego wydaniu, w trakcie postępownaia przed Sądem I instancji, podczas gdy uwzględnienie tego argumentu determinowało stwierdzenie o konieczności uchylenia Wezwania, a zarazem miało istotny wpływ na wynik sprawy;

b) pominięciu przy rozpoznawaniu sprawy dowodu w postaci pisma Organu z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], adresowanego do I Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji W. IV. podczas gdy jego prawidłowa ocena powodowałaby stwierdzenie o przedwczesności wystosowania Wezwania oraz o poważnych wątpliwościach (niewiedzy) Organu, co do zachodzenia przesłanek warunkujących wystąpienie przez Organ z Wezwaniem względem Skarżącej;

c) pominięciu przy rozpoznawaniu sprawy prywatnej opinii prawnej z dnia 26 lutego 2016 r. prof, M. W., podczas gdy prawidłowa ocena tego dowodu wskazującego na naruszenia dokonane przez Organ przy wydaniu Wezwania, skutkowałaby uwzględnieniem skargi Skarżącej;

d) pominięciu przy rozpoznawaniu sprawy prywatnej opinii prawnej z dnia 5 października 2015 r. prof. dr hab. S. P., podczas gdy uwzględnienie tego dokumentu przez Sąd I instancji doprowadziłoby m.in. do konstatacji, iż spółka N. sp. z o.o. nie mogła spowodować wydania Wezwania przez Organ, a zarazem o niepodleganiu przez Skarżącą obowiązkowi określonemu w Wezwaniu;

e) pominięciu przy rozpoznawaniu sprawy dowodu z ekspertyzy informatycznej sporządzonej na zlecenie T. przez biegłego sądowego – Ł. Cz. z dnia 5 października 2015 r, pod tytułem ..Dostępność kanałów telewizyjnych T. S.A w serwisie [...] z wybranych lokalizacji zagranicznych", podczas gdy prawidłowa ocena tego dowodu wskazującego na naruszenia dokonane przez Organ przy wydaniu Wezwania, skutkowałaby uwzględnieniem skargi Skarżącej;

f) braku w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia, dlaczego Sąd I instancji uznał zasadność twierdzeń Organu o tym, że rozprowadzanie programów w ramach usługi świadczonej w serwisie [...] przez spółkę N. sp. z o.o. z siedzibą w W. spełnia kryterium rozprowadzania programu w sieci telekomunikacyjnej;

g) braku w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia, dlaczego Sąd I instancji uznał, iż N. sp. z o.o. jest operatorem rozprowadzającym program w sieci telekomunikacyjnej;

h) braku w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd uznał, że testy oferowanej przez N. sp. z o.o. usługi wskazywały, że spółka ta zagwarantowała, że programy rozprowadzane będą w sposób nienaruszajaćy udzielonego prawa, tzn. na terenie Rzeczpospolitej Polskiej;

i) braku zbadania przez Sąd I instacnji wadliwości działania organu w zaskresie wystosowania Wezwania, wkontekście nakazania skarżącej udostępniania bez odszkodowania innemu podmiotowi aktywów wchodzących w skład jej majątku, podczas gdy kontrolą Sądu przedmiotowe badanie winno być przeprowadzone nie tylko na gruncie przepisów u.r.t., ale również Konstytucji, innych ustaw, umów międzynarodowych, w tym Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Karty Praw Podstawowych zwłaszcza, że Skarżąca wielokrotnie w toku postępowania przed Sądem I instancji wskazywała na konieczność kontroli rozstrzygnięcia Organu przez Sąd w powyższym zakresie

- a co w konsekwencji spowodowało, że nie sposób uznać, aby wymienione wyżej twierdzenia i okoliczności, wpływające na rzetelność i kompletność kontroli sądowo-administracyjnej, były brane pod uwagę przez Sąd I instancji i poddane analizie w czasie orzekania. Tym samym zaniechania w przedmiotowym zakresie stanowiły przyczynę błędnego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku;

6. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Organ w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy zawartych w skardze do Sądu I instancji przepisów, a o których to naruszeniach pośrednio traktuje również niniejsza skarga, co determinowało konieczność odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji niż to, które zostało zawarte w zaskarzonym wyroku.

II. prawa materialnego, a to:

1) art. 43a ust. 2 w zw. z art. 43a ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 u.r.t. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że na Skarżącej ciąży obowiązek nieodpłatnego udostępnienia programu spółce N. sp. z o.o. z siedzibą w W., a w konsekwencji - w przyjęciu, że Organ był uprawniony do wystosowania Wezwania względem Skarżącej, podczas gdy w rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym obowiązek wynikający z art. 43a ust. 1 u.r.t. nie ciąży na Skarżącej wobec Netwizor sp. o.o.;

2) art. 43 ust. 1 i 2 u.r.t. w zw. z art. 31 Dyrektywy 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników (dyrektywa o usłudze powszechnej) ("Dyrektywa") poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że:

a) operator udostępniający programy telewizyjne w tzw. publicznym (otwartym) Internecie poprzez usługę z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego (platformę internetową), bez jednoczesnego zapewnienia dostępu do sieci, jest operatorem rozprowadzającym program telewizyjny w sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu art. 43 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.r.t. oraz art. 31 Dyrektywy, podczas gdy taki operator nie spełnia definicji operatora, o którym mowa we wskazanych przepisach, a zatem nie może on korzystać z uprawnienia określonego w art. 43 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.r.t. względem nadawcy, albowiem takie uprawnienie mu nie przysługuje. Tym samym błędna wykładania przyjęta przez Sąd i instancji polegała na uznaniu, że rozprowadzanie programów w ramach usługi świadczonej za pomocą platformy internetowej ([...]) stanowi rozprowadzanie programów telewizyjnych w sieciach telekomunikacyjnych, co z kolei wynikało z pierwotnie błędnie przyjętego założenia stanowiącego podstawę takiej wykładni, sprowadzającego się do przyjęcia, że definicja legalna "sieci telekomunikacyjnej" zawiera się w definicji legalnej pojęcia "systemu teleinformatycznego";

b) Wezwanie Organu wystosowane w trybie art. 43a ust. 2 u.r.t. może umożliwiać operatorowi wnioskującemu o wystosowanie Wezwania rozprowadzanie cudzego programu poza terytorium RP, podczas gdy taka wykładnia przedmiotowych przepisów jest sprzeczna z wykładnią systemową i celowościową wymienionych wyżej przepisów;

c) Wezwanie Organu wystosowane w trybie art. 43a ust. 2 u.r.t. może zmierzać do odpłatnego rozprowadzania cudzego programu przez operatora udostępniającego program telewizyjny w tzw. publicznym (otwartym) Internecie, podczas gdy taka wykładania przedmiotowych przepisów pozostaje w sprzeczności z ich celem, a zarazem brzmieniem i celem Dyrektywy;

3) art. 43a ust. 2 w zw. z art. 43a ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i 2 u.r.t. oraz w zw. z art. 31 Dyrektywy poprzez ich błędna wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instacnji takiej wykładni tego przepisu, stanowiacej podstawę rozstrzygnięcia sprawy, która uprawnia organ do wystosowania wezwania w trybie art 43a ust. 2 u.r.t., w sytuacji, w której wykonanie tego Wezwania powodowałoby naruszenie przez adresata Wezwania prawa, w szczególności zaś praw autorskich osób trzecich, przy naruszeniu zasady nemo iuris in alium transferre potest quam ipse habet, a w konsekwencji – narażało go na odpowiedzialność karną oraz cywilną, podczas gdy taka wykładnia tego przepisu, jest niedopuszczalana, w szczególności zaś pozostaje w sprzeczności z brzmieniem i celem art 31 Dyrektywy, której implementację stanowią wskazane wyżej przepisy u.r.t.

wyżej pisane naruszenia przesądziły o nieuzasadnonym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, a zarazem o równoczesnym naruszeniu dyspozycji z art. 146 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarzonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisnaych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępownaia według norm przepisnaych.

Spółka T. w kolejnych pismach z dnia 14 listopada 2018 r., sforułowała dodatkowe argumenty na poparcie wskazanych wyżej zarzutów oraz wniosla o skierowanie przez NSA pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości UE,a w przypadku nieuwzględnienia tego wnniosku o zawieszenie na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. niniejszego postępowania do czasu opublikowania przez TSUE orzeczenia w sprawie C-298/17 France Télévisions SA przeciwko Playmédia, Conseil supérieur de l’ audiovisuel (CSA) przy udziale Ministre de la Culture et de la Communication zawisłej przed tym Trybunałem.

Pismem z dnia 21 listopada 2018 r. Przewodniczący KRRiT wniósł o oddalenie wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego do Tyrbunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na toczące się postępowanie prze tym Trybunałem w sprawie C-298/17, oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W niniejszej skardze kasacyjnej skarżąca Spółka sformułowała liczne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego oraz przepisów materialnych.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadne okazały się najdalej idące zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. W uchwale NSA z 26.10.2009 r., I OPS 10/09 (dostępna na stronie www.cbois.nsagov.pl) ONSA WSA 2010/1 wyjaśniono m.in., że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Tym bardziej więc sąd powinien się odnieść do zarzutów skargi, o ile mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Co do przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi w odniesieniu do treści wyroku, to z przepisu tego wynika konieczność zawarcia w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienia. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera któregoś z wymienionych w tym przepisie elementów. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tego przepisu. Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy powinno obejmować kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego podania pozostałych zagadnień stanowiących, w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a., kolejne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwłaszcza podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uzasadnienie orzeczenia nie może zatem sprowadzać się jedynie do rekapitulacji przebiegu postępowania i powielenia stanowiska organu. Dokonując kontroli legalności, sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organ oraz zajętego przez organ stanowiska prawnego, zwłaszcza jeżeli są one kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, powinno zawierać odniesienie do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. m.in. wyrok NSA z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1904/07, publ. CBOSA). Dopiero tak przeprowadzona kontrola sądowa pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu oraz umożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Wadliwość uzasadnienia wyroku stanowi zatem przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie wyroku tych wymogów nie spełnia, co w niniejszej sprawie zachodzi.

Oceniając zasadność zarzucanego skargą kasacyjną naruszenia prawa należy uznać, że WSA w W. wydając zaskarżony skargą kasacyjną w tej sprawie wyrok nie spełnił wynikających z art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. wymogów. Jak trafnie podnosi autor skargi kasacyjnej, Sąd w ogóle nie odniósł się do stanowiących przedmiot sporu zarzutów zawartych w skardze.

Już przytoczenie zarzutów skargi naruszało art. 144 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji przytoczył w istocie tylko ogólnikowo niektóre zarzuty skargi, pomijając istotę tych zarzutów wyrażonych w szczególności w pkt III skargi, dotyczących kwestionowania prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w art. 43 ust. 1 i 2 u.r.t. Spółka T. twierdziła w szczególności, że art. 43 i 43a u.r.t. zostały wadliwie zastosowane, bowiem spółka N. nie jest operatorem rozprowadzającym program w sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu art. 43 ust. 2 u.r.t.

Brak przytoczenia zarzutów skargi miał wpływ na rozstrzygnięcie Sądu I instancji, bowiem Sąd ten do istoty zarzutów faktycznie się nie odniósł. Wbrew twierdzeniom Spółki T. i bez żadnego uzasadnienia przyjął, że "Skarżąca spółka nie przeczy, że nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 43 a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji" (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Stwierdzenie takie zdaje się sugerować, że Spółka T. uważa, że obciąża ją obowiązek wynikający z art. 43a ust. 1 u.r.t. Jest to stwierdzenie pozostające w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącą, zarówno w skardze do WSA, jak i obecnie w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji poza przytoczeniem treści przepisów nie dokonał ich wykładni, w szczególności znaczenia pojęć: operator rozprowadzający program w sieci telekomunikacyjnej (art. 43 ust. 1 u..r.t.), rozprowadzanie programu (art. 4 pkt 8 u.r.t.), system teleinformatyczny (art. 4 pkt 29 u.r.t.), sieć telekomunikacyjna (art. 4 pkt 30 u.rt.). WSA bezkrytycznie przyjął, nie odnosząc się do twierdzeń skarżącej, przyjęte przez organ stanowisko. Stanowisko to powtórzył przy tym z błędem zawartym w stwierdzeniu: "rozprowadzanie programów w ramach usługi świadczonej w serwisie [...] przez spółkę N. sp. z o.o. z siedzibą w W. spełnia kryterium sieci telekomunikacyjnej" (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Upraszczając to zdanie, wynika z niego, że: rozprowadzanie programów spełnia kryterium sieci telekomunikacyjnej. Jest to zdanie niezrozumiałe w kontekście przesłanek zastosowania art. 43a w zw. art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.r.t. A nie jest rzeczą odbiorcy treści wyroku, w tym Naczelnego Sądu Administracyjny próba wyjaśnienia, jaki był rzeczywisty, zamierzony przez autora sens tego jednego z najistotniejszych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zdania. Sąd I instancji nie dokonał też żadnej oceny stanu faktycznego, w szczególności co do tego, czy spółka N. była operatorem rozprowadzającym program (o jakim mowa w art. 43 ust. 1 u.r.t.) w sieci telekomunikacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest na tyle ogólne, że wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powodu naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności nie sposób ocenić prawidłowości dokonanej przez sąd kontroli zgodności z prawem przedmiotowego aktu Przewodniczącego KRRiT, skoro Sąd I instancji nie dokonał oceny prawidłowości wykładni mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy uwzględnieniu argumentacji skarżącej spółki zawartej w skardze. W konsekwencji nie można też ocenić prawidłowości zastosowania tych przepisów do przyjętego stanu faktycznego.

A to właśnie ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu we wskazanych aspektach była zadaniem Sądu I instancji, z którego nie wywiązał się należycie.

Ponieważ zasadny okazał się zarzut naruszenia wskazanego powyżej przepisu prawa procesowego, niedopuszczalne jest na tym etapie sprawy dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Przedwczesna jest też ocena zarzutu naruszenia art. 146 § 1 i art. 151 p.p.sa przez oddalenie skargi, gdyż na tym etapie nie można jeszcze ocenić zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Z tych samych przyczyn, wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniał jeszcze prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, niezasadny na tym etapie był wniosek o skierowanie pytania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a tym samym wniosek o zawieszenie postępowania.

Biorąc to wszystko pod uwagę na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. należało uchylić w całości zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę będzie zobowiązany odnieść się do wszystkich podnoszonych w skardze zarzutów. Będzie zobowiązany w pierwszej kolejności dokonać wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 43 i 43 a u.r.t., w szczególności z uwzględnieniem znaczenia pojęć: operator rozprowadzający program w sieci telekomunikacyjnej (art. 43 ust. 1 u.r.t.), rozprowadzanie programu (art. 4 pkt 8 u.r.t.), system teleinformatyczny (art. 4 pkt 29 u.r.t.), sieć telekomunikacyjna (art. 4 pkt 30 u.r.t.).

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.), uwzględniając w kwocie zasądzonych kosztów: opłatę za uzasadnienie wyroku, wpis od skargi kasacyjnej oraz koszty wynagrodzenia radcy prawnego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną.