Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1474/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 23 ust 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 116 poz 1203
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska, Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 302/10 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 302/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., działając na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz art. 23 ust. 1 lit. a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmówił W. M. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr 31 znajdującym się w Warszawie przy ul. [...].

Organ wyjaśnił, że materialną podstawę wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu przez dzieci zmarłych rodziców stanowi art. 23 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnia przesłanek wynikających z powyższego przepisu, gdyż ukończył 25 lat. Wskazano ponadto, że jego uprawnienia musiały być rozpatrywane na moment śmierci jednego z rodziców, zaś jego zmarła matka posiadała tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, który uzyskała po dniu 30 czerwca 2004 r. Oznacza to, iż w stosunku do wnioskodawcy nie ma zastosowania art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na tę decyzję W. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i uznanie, iż nie posiada on tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 302/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę W. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. wskazał, że nie wypełnia on przesłanek z art. 23 ust. 1a i 1b powołanej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

Zdaniem Sądu tytuł prawny do spornego lokalu przysługiwał wyłącznie zmarłej matce skarżącego. Natomiast z okoliczności, że skarżący w decyzji o przydziale tegoż lokalu jest wskazany jako osoba uprawniona do jego zamieszkiwania, nie można – w ocenie Sądu – wywodzić prawa do tego lokalu.

Sąd zwrócił uwagę, że skarżący, pomimo wspólnego zamieszkiwania z matką, w chwili jej śmierci nie był osobą, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem w dacie jej śmierci miał ukończone 25 lat i nie posiadał orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji.

Tym samym Sąd pierwszej instancji przyznał rację organowi, że w świetle powołanych przepisów, skarżący nie jest osobą uprawnioną, aby w stosunku do niego została wydana decyzja o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożył W. M., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 roku (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, ze zm.) i uznanie, iż nie posiada on tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w W., przy ul. [...].

2) naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), a tym samym przyjęcie, iż nie narusza prawa decyzja, która rozstrzyga kwestię odmiennie niż inna decyzja administracyjna ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., która nie została uchylona, ani zmieniona, ani nie stwierdzono jej wygaśnięcia, czy nieważności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przydziale przedmiotowego lokalu, w której skarżący został wymieniony jako osoba uprawniona do jego zamieszkiwania, zatem nie można przyjąć, iż lokal ten zajmowany jest bez tytułu prawnego.

Wskazano, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 roku w sprawie III CZP 130/06, zgodnie z którym, poprzez decyzję przydziałową pomiędzy żołnierzem zawodowym i osobą wymienioną w decyzji a Wojskową Agencją Mieszkaniową dochodzi do powstania stosunku najmu na podstawie umowy zawartej w sposób dorozumiany. Oznacza to, iż w pierwszej kolejności, musi dojść do rozwiązania tego stosunku prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli zatem Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, to nie można mu skutecznie zarzucić naruszenia wskazanego wyżej przepisu, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Tym samym zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu jest niezasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał niniejszą sprawę uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek wynikających z art. 26 ust. 2 ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Wskazać w tym miejscu należy na treść art. 23 ust. 1 a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 116, poz. 1203), który stanowi, że w razie śmierci osoby, o której mowa w ust. 1, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 (o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym.

Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, członkami rodziny żołnierza służby stałej, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.

Z treści art. 26 ust. 2 powołanej ustawy wynika więc, że nie każda osoba, lecz wyłącznie te osoby, które wymienione zostały w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, po spełnieniu warunków zawartych w art. 23 ust. 1a ustawy nowelizacyjnej, zachowują uprawnienia do uzyskania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu. Do kręgu osób uprawnionych należą przede wszystkim małżonek, a ponadto wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.

Zatem prawidłowa wykładnia analizowanych przepisów prowadzi do wniosku, że dziecko osoby, której przed dniem 1 lipca 2004 r. przydzielono lokal mieszkalny będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po ukończeniu dwudziestu pięciu lat życia traci uprawnienia do uzyskania decyzji o prawie zamieszkiwania (art. 23 ust. 1b ustawy nowelizacyjnej), chyba że przed tym dniem stało się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarło związku małżeńskiego.

W związku z tym uznać należy, że dla sposobu rozumienia przepisu art. 23 ust. 1a ustawy nowelizacyjnej nie ma żadnego znaczenia fakt uwidocznienia w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego tej osoby jako uprawnionej do zamieszkiwania.

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się w budynku położonym przy ul. [...] w W. został przyznany pierwotnie ojcu skarżącego – T. M. – jako żołnierzowi zawodowemu, na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1965 r. Decyzja ta wygasła z chwilą jego śmierci i wtedy powstała konieczność uregulowania tytułu prawnego do tegoż lokalu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r., wdowa po T. M. – S. M. – uzyskała prawo dożywotniego zamieszkiwania w tym lokalu. W decyzji tej wskazano także, iż osobą uprawnioną do zamieszkiwania wraz z nią w tym lokalu jest jej syn – W. M.

Z powyższego wynika zatem, iż matka skarżącego – S. M. – uzyskała tytuł prawny do lokalu po dniu 1 lipca 2004 r. , a więc po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw. Tym samym w niniejszej spawie nie można było stosować przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r., czego w skardze kasacyjnej domaga się skarżący.

Jak wynika ze skróconego odpisu aktu zgonu figurującego w aktach niniejszej sprawy, S. M. zmarła w dniu [...] maja 2005 r., wobec czego uznać należy, że decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu jej prawa do dożywotniego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, wygasła.

Stwierdzić także należy, że w niniejszej sprawie bezsprzecznym pozostaje fakt, iż skarżący w chwili śmierci matki nie był osobą, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, gdyż w dacie jej śmierci miał ukończone 25 lat (urodzony w roku 1960) i nie posiadał orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Nie spełniał zatem przesłanek określonych w art. 23ust. 1a ustawy nowelizującej.

Tym samym uznać należy, że nietrafny jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.