Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1451/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6266 Jednostki pomocnicze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części w pozostałym zakresie oddalono
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 50, art. 52, art. 54, art. 147 , art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 35, art. 36, art. 91, art. 101
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Wielopole na uchwałę Rady Gminy Chełmiec z dnia 26 października 2016 r. nr XXIII/430/2016 w przedmiocie uchwalenia Statutów Sołectw I. stwierdza nieważność § 5 ustęp 7, § 9 ustęp 4 pkt 4, § 42 oraz w § 6 ustęp 1, § 7 ustęp 2 i § 9 ustęp 4 sformułowania "w szczególności" załącznika nr 25 do Uchwały nr XXIII/430/2016 Rady Gminy Chełmiec z dnia 26 października 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw; II. oddala skargę w pozostałym zakresie, co do załącznika nr 25 do Uchwały nr XXIII/430/2016 Rady Gminy Chełmiec z dnia 26 października 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw; III. w pozostałym zakresie skargę odrzuca.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Chełmiec podjęła w dniu 26 października 2016 r. uchwałę Nr XXIII/430/2016 w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw. Na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami Sołectw Rada Gminy Chełmiec uchwaliła co następuje:

§ 1. Przyjmuje się Statuty Sołectw w gminie Chełmiec zgodnie z załącznikami od Nr 1 do Nr 27 do niniejszej uchwały.

§ 2. Wykonanie uchwały zaleca się Wójtowi Gminy.

§ 3. Traci moc uchwała Rady Gminy Chełmiec Nr IX/71/2003 z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw.

§ 4. Uchwała podlega publikacji w Dz. Urz. Woj. Małopolskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty publikacji.

Jako załącznik nr 25 do uchwały przyjęto Statut Sołectwa Wielopole w następującym brzmieniu:

Rozdział 1.

Nazwa i teren działania

§ 1. Sołectwo Wielopole stanowi wspólnotę samorządową osób zamieszkujących jego obszar.

§ 2. 1. Sołectwo Wielopole jest jednostką pomocniczą, której mieszkańcy wspólnie z innymi sołectwami tworzą wspólnotę samorządową Gminy Chełmiec.

2. Sołectwo Wielopole działa na podstawie przepisów prawa, a w szczególności:

- ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,

- uchwały Rady Gminy Chełmiec Nr XVIII/355/2016 z dnia 3 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Chełmiec oraz niniejszego Statutu.

§ 3. 1. Teren działania Sołectwa obejmuje wieś Wielopole

2. Sołectwo Wielopole obejmuje obszar o powierzchni 294 ha

3. Granice i jego położenie w Gminie są przedstawione na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do Statutu.

Rozdział 2.

Organy Sołectwa i zakres jego działania

§ 4. 1. Sołectwo działa poprzez swoje organy.

2. Organami Sołectwa są:

1) Zebranie Wiejskie,

2) Sołtys.

3. Zebranie Wiejskie jest organem uchwałodawczym Sołectwa.

4. Sołtys jest organem wykonawczym.

5. Rada Sołecka jest organem wspomagającym działalność Sołtysa.

§ 5. Do zakresu działania Sołectwa należy:

1) współdziałanie z organami Gminy przy opracowaniu materiałów będących podstawą do podejmowania rozstrzygnięć tych organów,

2) realizacja uchwał Rady Gminy lub Zarządzeń Wójta Gminy w sprawach dotyczących Sołectwa,

3) udział w rozpatrywaniu spraw: socjalno-bytowych, opieki zdrowotnej, kulturalnych, sportu, wypoczynku i innych związanych z miejscem zamieszkania,

4) kształtowanie zasad współżycia społecznego,

5) organizowania wspólnych prac na rzecz miejsca zamieszkania,

6) organizowanie różnych form pomocy społecznej,

7) sprawowania kontroli społecznej nad działalnością jednostek organizacyjnych realizujących zadania związane z poprawą warunków życia na wsi.

§ 6. 1. Zadania określone w § 5 Sołectwo realizuje w szczególności poprzez:

1) występowanie do organów Gminy z wnioskami dotyczącymi realizacji zadań o istotnym znaczeniu dla ogółu mieszkańców Sołectwa w szczególności:

a) funkcjonowania jednostek organizacyjnych Gminy realizujących zadania w zakresie oświaty, upowszechniania kultury, sportu i rekreacji,

b) współpracy z innymi organami i jednostkami w zakresie podnoszenia poziomu bezpieczeństwa i porządku publicznego, funkcjonowania komunikacji zbiorowej, działalności placówek ochrony zdrowia,

c) podejmowanie i realizacja inwestycji służących poprawie warunków życia mieszkańców,

2) podejmowanie uchwał w sprawach Sołectwa w ramach przyznanych kompetencji,

3) opiniowanie spraw załatwianych przez inne jednostki, a wchodzących w zakres działania sołectw,

4) współuczestnictwo w organizowaniu i przeprowadzaniu przez Radę Gminy konsultacji społecznych projektów uchwał Rady Gminy w sprawach o podstawowym znaczeniu dla mieszkańców Sołectwa,

5) współpraca z radnymi w zakresie organizacji dyżurów i spotkań z wyborcami oraz kierowanie do nich wniosków dotyczących Sołectwa,

6) ustalenie zadań dla organów wykonawczych Sołectwa do realizacji między zebraniami wiejskimi

2. Uchwały, wnioski i opinie Zebrania Wiejskiego Sołtys przekazuje Wójtowi Gminy.

3. Wójt Gminy, w zależności od charakteru spraw zgłaszanych przez organy Sołectwa, załatwia je we własnym zakresie lub przekazuje do rozpatrzenia na sesji Rady Gminy.

4. O sposobie załatwienia spraw Wójt powiadamia Zebranie Wiejskie lub Sołtysa.

Rozdział 3.

Sołtys i Rada Sołecka

§ 7. 1. Pełnienie funkcji Sołtysa ma charakter społeczny.

2. Do obowiązków Sołtysa należy w szczególności:

1) zwoływanie, prowadzenie i zamykanie zebrań wiejskich,

2) zwoływanie posiedzeń Rady Sołeckiej,

3) działanie stosownie do uchwał Zebrania Wiejskiego oraz uchwał Rady Gminy i Zarządzeń Wójta Gminy,

4) wpływanie na wykorzystywanie aktywności mieszkańców, służącej poprawie efektywności gospodarowania środkami publicznymi, przekazanymi do dyspozycji sołectwa w ramach budżetu Gminy oraz realizacji zadań umożliwiających podniesienie standardów życia w Sołectwie,

5) reprezentowanie mieszkańców Sołectwa wobec Rady Gminy i Wójta Gminy,

6) pełnienie roli męża zaufania w miejscowym środowisku.

3. Na zebraniach wiejskich Sołtys przedkłada informacje ze swojej działalności.

§ 8. 1. Sołtys nie będący radnym może uczestniczyć w sesjach Rady Gminy.

2. Przewodniczący Rady Gminy zawiadamia Sołtysa o sesjach Rady Gminy na takich samych zasadach jak radnych.

3. Wójt na etapie przygotowywania projektu uchwały Rady Gminy w sprawach dotyczących Sołectwa, może zaprosić Sołtysa w celu konsultacji przygotowywanych rozstrzygnięć.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, opinia sporządzana jest w formie pisemnej i podpisywana przez Sołtysa oraz załączana do projektu uchwały przedkładanego Radzie Gminy.

5. Na sesjach Rady Gminy Sołtysowi przysługuje prawo do zgłaszania wniosków w imieniu Sołectwa.

§ 9. 1. W skład Rady Sołeckiej wchodzi od 3 do 5 osób.

2. Do obowiązków Rady Sołeckiej należy wspomaganie działalności Sołtysa. Rada Sołecka ma charakter opiniodawczy i doradczy.

3. Posiedzenia Rady Sołeckiej odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Posiedzeniom przewodniczy Sołtys.

4. Rada Sołecka w szczególności:

1) opracowuje i przedkłada Zebraniu Wiejskiemu projekty uchwał w sprawach będących przedmiotem rozpatrywania przez zebranie,

2) opracowuje i przedkłada Zebraniu Wiejskiemu projekty programów pracy Sołectwa w szczególności dotyczące zadań realizowanych w ramach budżetu Gminy przewidzianego do dyspozycji Sołectw

3) występuje wobec Zebrania Wiejskiego z inicjatywami dotyczącymi udziału mieszkańców w rozwiązywaniu problemów Sołectwa i realizacji jego zadań,

4) organizuje wykonanie uchwał Zebrania Wiejskiego oraz kontroluje ich realizację,

5) prowadzi społeczną kontrolę wykorzystania środków przyznanych w uchwale budżetowej Gminy jako środki do dyspozycji Sołectwa,

6) przygotowuje propozycje w sprawach udziału samorządu mieszkańców wsi w postępowaniu administracyjnym,

7) współdziała z właściwymi organami, jednostkami oraz organizacjami społecznymi w celu wspólnej realizacji zadań.

5. Na Zebraniach Wiejskich Sołtys składa informacje o działalności Rady Sołeckiej.

Rozdział 4.

Zasady i tryb wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej

§ 10. Ilekroć w Rozdziale IV Statutu "Zasady i tryb wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej" jest mowa o:

a) wyborach - należy przez to rozumieć wybory Sołtysa i Rady Sołeckiej,

b) stałym zamieszkaniu - należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonym sołectwie pod oznaczonym adresem,

c) uprawniony do głosowania - mieszkaniec sołectwa uprawniony do głosowania w wyborach na Wójta i do Rady Gminy Chełmiec

§ 11. 1. W wyborach głosować można tylko osobiście.

2. W tych samych wyborach można głosować tylko jeden raz.

3. Głosowanie w wyborach odbywa się w lokalu wyznaczonym przez Wójta.

4. Głosowanie w wyborach we wszystkich sołectwach przeprowadza się w tym samym dniu - dniu wolnym od pracy.

5. Głosowanie w wyborach trwa bez przerwy od godz. 8:00 do godz. 16.00.

6. Datę wyborów ustala Wójt.

§ 12. 1. Sołtys oraz Rada Sołecka wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców Sołectwa uprawnionych do głosowania.

2. Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) Sołtysa i Rady Sołeckiej przysługuje obywatelom polskim oraz obywatelom Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończyli 18 lat oraz stale zamieszkują na obszarze działania danego sołectwa.

3. Nie ma prawa wybierania osoba:

a) pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu,

b) pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu,

c) ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

4. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma osoba mająca prawo wybierania Sołtysa i Rady Sołeckiej.

5. Za zapewnienie tajności głosowania odpowiada Sołecka Komisja Wyborcza.

§ 13. 1. Wybory Sołtysa i Rady Sołeckiej zarządza Wójt Gminy nie później niż 6 miesięcy po zakończeniu ich kadencji.

2. Wójt ustala termin wyborów oraz termin zgłaszania kandydatów na Sołtysa oraz do Rady Sołeckiej i podaje te informacje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w Sołectwie.

3. Po upływie kadencji Sołtys i Rada Sołecka pełnią swoją funkcję do czasu wyboru nowego Sołtysa i Rady Sołeckiej

§ 14. 1. Wójt Gminy powołuje Gminną Komisje Wyborczą najpóźniej na 60 dni przed terminem wyborów do nadzorowania wyborów w Sołectwach oraz przyjmowania zgłoszeń kandydatów na Sołtysa oraz do Rady Sołeckiej.

2. Gminna Komisja Wyborcza składa się z 3 osób wyłonionych spośród pracowników samorządowych.

3. Siedzibą Gminnej Komisji Wyborczej jest Urząd Gminy Chełmiec.

4. Skład Gminnej Komisji Wyborczej podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

5. Do zadań Gminnej Komisji Wyborczej należy:

a) nadzorowanie przeprowadzenia wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej,

b) rejestrowanie kandydatów na Sołtysa,

c) rejestrowanie kandydatów do Rady Sołeckiej,

d) zarządzenie druku obwieszczeń wyborczych i podanie ich do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty,

e) zarządzenie druku kart do głosowania i dostarczenie ich Sołeckim Komisjom Wyborczym.

§ 15. 1. Kandydatów na Sołtysa zgłasza się do Gminnej Komisji Wyborczej nie później niż 21 dni przed terminem wyborów ustalonym przez Wójta.

2. Kandydata na Sołtysa może zgłosić każdy mieszkaniec Sołectwa uprawniony do głosowania.

3. Zgłaszając kandydata na Sołtysa należy podać imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL kandydata oraz dołączyć jego pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na kandydowanie, a także listę z 20 podpisami stałych mieszkańców Sołectwa popierających tego kandydata.

§ 16. 1. Kandydatów do Rady Sołeckiej zgłasza się do Gminnej Komisji Wyborczej nie później niż 21 dni przed terminem wyborów ustalonym przez Wójta.

2. Kandydatów do Rady Sołeckiej w liczbie co najmniej trzech zgłasza każdy kandydat na Sołtysa.

3. Kandydat na Sołtysa zgłaszając kandydatów do Rady Sołeckiej musi podać imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL kandydata oraz dołączyć jego pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na kandydowanie.

4. Kandydatów do Rady Sołeckiej może zgłosić również każdy mieszkaniec Sołectwa uprawniony do głosowania.

5. Każdy mieszkaniec sołectwa uprawniony do głosowania zgłaszając kandydatów do Rady Sołeckiej musi podać imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL kandydatów oraz dołączyć pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na kandydowanie, a także listę z 10 podpisami stałych mieszkańców Sołectwa popierających tych kandydatów.

6. Gminna Komisja Wyborcza przyjmując zgłoszenie kandydatów na Sołtysa i do Rady Sołeckiej, niezwłocznie bada, czy zgłoszenie jest zgodne ze Statutem. Na każdym zgłoszeniu komisja odnotowuje datę i godzinę oraz liczbę porządkową jego wpływu.

7. Jeżeli Gminna Komisja Wyborcza stwierdzi, że zgłoszenie zawiera wady, wówczas odmawia jego przyjęcia wskazując stwierdzone wady i zwraca zgłoszenie osobie zgłaszającej.

8. Kandydat na Sołtysa nie zostanie zarejestrowany jeśli nie zgłosi co najmniej trzech kandydatów do Rady Sołeckiej.

9. Gminna Komisja Wyborcza rejestruje zgłoszonych kandydatów na Sołtysa i Rady Sołeckiej spełniających warunki określone w Statucie.

10. Gminna Komisja Wyborcza sporządza listy kandydatów w kolejności alfabetycznej osobno na Sołtysa i do Rady Sołeckiej oraz podaje listy zawierające imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania do publicznej wiadomości poprzez rozplakatowanie na tablicach ogłoszeń w Sołectwie oraz w Urzędzie Gminy i na stronie BIP.

§ 17. 1. Kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia zarządzenia Wójta dotyczącego przeprowadzenia wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania.

2. Agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie, do głosowania w określony sposób lub do głosowania na kandydata.

3. W dniu głosowania oraz na 24 godziny przed tym dniem prowadzenie agitacji wyborczej, w tym w szczególności zwoływanie zebrań, wygłaszanie przemówień oraz rozpowszechnianie materiałów wyborczych jest zabronione.

4. Agitacja wyborcza w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku w którym ten lokal się znajduje jest zabroniona.

§ 18. 1. Karty do głosowania do wyborów Sołtysa sporządza Gminna Komisja Wyborcza, stosując zasadę podawania nazwisk w kolejności alfabetycznej oraz jednolitej czcionki, umieszczając w górnym lewym rogu karty napis w brzmieniu: Wybory Sołtysa, a w drugiej linii nazwę Sołectwa. W dolnej części karty należy umieścić informację dotyczącą sposobu głosowania oraz warunków ważności głosu.

2. Karty do głosowania do Rady Sołeckiej sporządza Gminna Komisja Wyborcza, stosując zasadę podawania nazwisk w kolejności alfabetycznej oraz jednolitej czcionki, umieszczając w górnym lewym rogu karty napis w brzmieniu: Wybory Rady Sołeckiej, a w drugiej linii nazwę Sołectwa. W dolnej części karty należy umieścić informację dotyczącą sposobu głosowania oraz warunków ważności głosu.

3. Karty do głosowania drukowane są w ilości odpowiadającej 50% liczby osób uprawnionych do głosowania w Sołectwie.

4. W przypadku gdy podczas głosowania w wyniku wysokiej frekwencji wyborczej zabraknie kart do głosowania, Sołecka Komisja Wyborcza zgłasza ten fakt Gminnej Komisji Wyborczej, która drukuje i dostarcza kolejne karty do głosowania zgodnie ze zgłoszonym zapotrzebowaniem.

5. Karty do głosowania opatruje się okrągłą pieczęcią Urzędu Gminy Chełmiec umieszczoną na środku dolnego pola pod informacją o sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosów.

§ 19. 1. Wybory przeprowadza Sołecka Komisja Wyborcza licząca minimum 2 osoby powołana przez Wójta na 14 dni przed wyborami.

2. W skład Sołeckiej Komisji Wyborczej wchodzi pracownik z Urzędu wskazany przez Wójta oraz po jednej osobie wskazanej przez każdego kandydata na Sołtysa.

3. Członkiem Sołeckiej Komisji Wyborczej nie może być osoba kandydująca na Sołtysa lub do Rady Sołeckiej.

4. Sołecka Komisja Wyborcza wybiera ze swego grona Przewodniczącego Komisji

5. Do zadań Sołeckiej Komisji Wyborczej należy:

1) przygotowanie lokalu wyborczego przy pomocy Urzędu Gminy Chełmiec,

2) przed rozpoczęciem głosowania sprawdzenie, czy urna jest pusta, po czym zamyka się urnę wyborczą i ja zabezpiecza. Od chwili zabezpieczenia urny do końca głosowania urny wyborczej nie wolno otwierać,

3) sprawdzenie czy otrzymała z Urzędu Gminy spis wyborców uprawnionych do głosowania i potrzebną liczbę kart do głosowania,

4) sprawdzenie czy w lokalu wyborczym znajduje się odpowiednia liczba łatwo dostępnych miejsc zapewniających tajność głosownia.

5) czuwanie nad zapewnieniem tajności głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania.

6) przeprowadzenie głosowania i ustalenie wyników wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej zgodnie z zasadami określonymi w Statucie

7) ogłoszenie wyników wyborów,

8) sporządzenie protokołu o wynikach wyborów zgodnie z zasadami określonymi w § 22.

§ 20. 1. Przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje Sołeckiej Komisji Wyborczej dokument ze zdjęciem umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości.

2. Po wykonaniu czynności o której mowa w ust. 1. Wyborca otrzymuje od Sołeckiej Komisji Wyborczej kartę do głosowania na Sołtysa oraz kartę do głosowania do Rady Sołeckiej opatrzoną okrągłą pieczęcią Urzędu Gminy Chełmiec. Wyborca potwierdza otrzymanie kart do głosowania własnym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców.

3. Po otrzymaniu kart do głosowania wyborca udaje się do miejsca zapewniającego tajność głosowania.

4. Dokonanie wyboru na karcie do głosowania następuje poprzez postawienie znaku "x" (dwóch krzyżujących się linii) w kratce po lewej stronie obok nazwiska kandydata, na którego oddaje się głos. Przy głosowaniu na wybór Sołtysa wyborca dysponuje tylko jednym głosem, natomiast w wyborach do Rady Sołeckiej wyborca może postawić znak "x" przy takiej liczbie kandydatów jaka jest ustalona dla składu Rady Sołeckiej w Sołectwie.

5. Wyborca wrzuca kartę do głosownia na Sołtysa i kartę do głosowania do Rady Sołeckiej do urny znajdującej się w dostępnym i widocznym miejscu lokalu wyborczego w taki sposób aby strona zadrukowana była niewidoczna.

6. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania Przewodniczący Sołeckiej Komisji Wyborczej zapieczętowuje otwór urny wyborczej.

7. Po zakończeniu głosowania w lokalu wyborczym pozostaje tylko Sołecka Komisja Wyborcza.

8. Sołecka Komisja Wyborcza na podstawie spisu wyborców ustala liczbę osób uprawnionych do głosowania oraz liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania.

9. Sołecka Komisja Wyborcza ustala liczbę niewykorzystanych kart do głosowania na Sołtysa i do Rady Sołeckiej, a następnie karty te umieszcza w zapieczętowanych pakietach.

10. Po wykonaniu czynności określonych w ust. 7, 8, 9 Przewodniczący Sołeckiej Komisji Wyborczej otwiera urnę wyborczą, po czym Sołecka Komisja Wyborcza liczy wyjęte z urny karty do głosowania na Sołtysa i do Rady Sołeckiej i ustala liczbę kart ważnych i liczbę kart nieważnych oraz odpowiednio do przeprowadzonych wyborów, liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów a także liczbę głosów nieważnych

11. Kart do głosownia przedartych całkowicie na dwie lub więcej części nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach.

12. Jeżeli liczba kart ważnych do głosowania wyjętych z urny odpowiednio do przeprowadzonych wyborów jest mniejsza lub większa od liczby kart wydanych, Sołecka Komisja Wyborcza podaje w protokole przypuszczaną przyczynę tej niezgodności.

13. Karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nieopatrzone okrągłą pieczęcią Urzędu Gminy Chełmiec są nieważne.

14. Liczba kart ważnych do głosownia stanowi liczbę osób, które wzięły udział w głosowaniu w danym Sołectwie.

§ 21. 1. Za nieważny uważa się głos jeżeli na karcie do głosowania:

1) na Sołtysa umieszczono znak "x" w kratce przy więcej niż jednym kandydacie,

2) do Rady Sołeckiej postawiono więcej znaków "x" niż liczba ustalona dla składu Rady Sołeckiej,

3) nie postawiono znaku "x" w kratce obok nazwiska żadnego kandydata.

2. Dopisywanie na karcie do głosowania dodatkowych nazwisk lub nazw albo poczynienie innych dopisków nie wpływa na ważność głosu.

§ 22. 1. Sołecka Komisja Wyborcza sporządza w dwóch egzemplarzach protokół głosowania odrębnie w wyborach Sołtysa i Rady Sołeckiej na formularzach przekazanych przez Gminną Komisję Wyborczą.

2. Protokół powinien zawierać:

1) liczbę uprawnionych do głosowania,

2) liczbę kart otrzymanych,

3) liczba kart nie wykorzystanych,

4) liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania,

5) liczbę oddanych głosów, w tym:

a) liczbę głosów ważnych,

b) liczbę głosów nieważnych,

6) liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów,

7) ustalenie wyników głosowania,

8) czas rozpoczęcia i zakończenia głosowania.

3. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład Sołeckiej Komisji Wyborczej.

4. Sołecka Komisja Wyborcza przekazuje jeden egzemplarz protokołu wraz z kartami do głosowania - wykorzystanymi i niewykorzystanymi Gminnej Komisji Wyborczej oraz podaje wyniki wyborów do publicznej wiadomości, wywieszając drugi egzemplarz protokołu na zewnątrz lokalu, w którym odbyły się wybory.

§ 23. 1. Wybranym na Sołtysa zostaje kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów. W przypadku równej liczby głosów wybory przeprowadza się ponownie z udziałem kandydatów, którzy uzyskali równą liczbę głosów w terminie wyznaczonym przez Wójta.

2. Wybranymi do Rady Sołeckiej zostają kandydaci, którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów zgodnie z ilością ustaloną dla składu Rady Sołeckiej. W przypadku równej liczby głosów na poszczególnych kandydatów do Rady Sołeckiej uniemożliwiających wybór składu Rady Sołeckiej, wybory przeprowadza się ponownie z udziałem tylko tych kandydatów którzy uzyskali równą liczbę głosów w terminie wyznaczonym przez Wójta.

3. Ponowne wybory o których mowa w ust. 1 i 2 przeprowadza się w ciągu 14 dni od dnia przeprowadzenia wyborów.

§ 24. 1. Jeżeli w wyborach na Sołtysa został zarejestrowany tylko jeden kandydat, głosowania nie przeprowadza się, a za dokonany wybór na Sołtysa uznaje się zgłoszonego kandydata.

2. Jeżeli w wyborach do Rady Sołeckiej zgłoszono liczbę kandydatów nie przekraczającą maksymalnej dopuszczalnej liczby, głosowania nie przeprowadza się a za dokonany wybór do Rady Sołeckiej uznaje się zgłoszonych kandydatów

§ 25. 1. Gdy nie zostanie zarejestrowany żaden kandydat na Sołtysa, Wójt Gminy w terminie do miesiąca ponownie ogłasza termin wyborów.

2. Gdy nie zostanie zarejestrowana minimalna liczba kandydatów do Rady Sołeckiej, Wójt Gminy w terminie miesiąca ponownie ogłasza termin wyborów.

§ 26. 1. W ciągu 14 dni od dnia wyborów wyborcy umieszczeni w dniu wyborów na spisie wyborczym mogą wnosić do Wójta Gminy pisemne protesty dotyczące ważności wyborów.

2. Jeżeli koniec terminu o którym mowa w ust. 1 przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu.

3. Wójt Gminy bada zarzuty podniesione w proteście oraz sprawdza prawidłowość przeprowadzenia wyborów.

4. W razie stwierdzenia rażących uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik wyborów, Wójt Gminy unieważnia wybory i zarządza ponowne, w ciągu 14 dni od dnia unieważnienia.

5. Przy ponownych wyborach stosuje się zapisy Statutu dotyczące wyborów z zastrzeżeniem, iż na karcie do głosowania dodać: "Głosowanie ponowne i datę"

§ 27. 1. Wygaśnięcie mandatu Sołtysa następuje wskutek:

1) zrzeczenia się mandatu,

2) śmierci,

3) pozbawienia praw publicznych prawomocnym wyrokiem sądu,

4) odwołania.

2. W przypadkach wskazanych w ust. 1 Wójt Gminy zarządza wybory na Sołtysa w ciągu dwóch miesięcy od dnia wygaśnięcia mandatu. W przypadku wyborów stosuje się zapisu Statutu dotyczące wyborów.

§ 28. 1. Mieszkańcy sołectwa mogą odwołać Sołtysa przed upływem kadencji, jeżeli utracił zaufanie mieszkańców Sołectwa.

2. Wniosek o odwołanie Sołtysa z przyczyny określonej w ust. 1 musi zostać sporządzony w formie pisemnej oraz podawać przyczyny i zawierać uzasadnienie.

3. Wniosek wymaga poparcia1 /10 uprawnionych do głosowania mieszkańców Sołectwa uprawnionych do głosowania.

4. Wniosek wraz z listą popierających go mieszkańców Sołectwa składany jest do Wójta Gminy, który w terminie 30 dni od daty wpływu zobowiązany jest zarządzić przeprowadzenie głosowania w sprawie odwołania Sołtysa w trybie określonym dla wyboru Sołtysa z zastrzeżeniem § 29

5. Wójt Gminy przekazuje kopię wniosku bezpośrednio po jego otrzymaniu Sołtysowi, który jest zobowiązany do przesłania Wójtowi pisemnych wyjaśnień w terminie 7 dni od daty otrzymania wniosku.

§ 29. 1. Głosowanie o którym mowa w § 28 ust. 4 przeprowadza powołana przez Wójta Sołecka Komisja Wyborcza, która składa się z 3 osób tj. pracownika z Urzędu wskazanego przez Wójta, osobę wyznaczoną przez wnioskodawcę odwołania Sołtysa oraz osobę wyznaczoną przez Sołtysa.

2. Karty do głosowania sporządza Wójt umieszczając w lewym górnym roku napis w brzmieniu "Głosowanie w sprawie odwołania Sołtysa" w drugiej linii nazwę sołectwa. W dolnej części umieścić informację dotyczącą sposobu głosowania oraz warunków ważności głosu.

3. Do odwołania Sołtysa konieczne jest poparcie wniosku przez bezwzględną większość obecnych na zebraniu wyborców tj. głosów za odwołaniem musi być więcej aniżeli głosów przeciw i wstrzymujących się łącznie.

4. W przypadku odwołania Sołtysa Wójt ogłasza wybory nowego Sołtysa w terminie do 2-ch miesięcy wg zasad określonych w niniejszym Statucie.

Rozdział 5.

Zasady i tryb zwoływania zebrań wiejskich oraz warunki ważności podejmowania uchwał

§ 30. 1. Prawo do udziału w Zebraniu Wiejskim mają wszyscy mieszkańcy Sołectwa wpisani do rejestru wyborców.

2. Osoby uprawnione do udziału w Zebraniu Wiejskim mają w szczególności prawo do:

1) udziału do dyskusji nad sprawami objętymi porządkiem obrad,

2) zadawania pytań Sołtysowi, członkom Rady Sołeckiej oraz obecnym na Zebraniu przedstawicielom organów Gminy i zaproszonym gościom,

3) inicjatywy uchwałodawczej,

4) udziału w głosowaniu.

§ 31. Zebranie Wiejskie zwołuje Sołtys.

1) z własnej inicjatywy,

2) na żądanie co najmniej 1 /10 mieszkańców uprawnionych do udziału w zebraniu,

3) na wniosek Rady Gminy lub Wójta Gminy.

§ 32. 1. Zebranie Wiejskie odbywa się w miarę istniejących potrzeb, jednak nie rzadziej niż dwa razy w roku.

2. Termin i miejsce Zebrania Wiejskiego Sołtys podaje do wiadomości publicznej w sposób przyjęty w Sołectwie oraz na stronie internetowej gminy i BIP-ie gminy, nie później jednak niż 7 dni przed terminem zebrania.

3. Zebranie wiejskie zwoływane na wniosek mieszkańców, Rady Gminy lub Wójta Gminy winno odbyć się w terminie 7 dni od złożenia wniosku Sołtysowi, chyba że wnioskodawca proponuje termin późniejszy.

4. Zebranie wiejskie odbywa się w lokalu na terenie sołectwa, który jest własnością gminy Chełmiec. W przypadku braku takiego lokalu zebranie odbywa się w innym obiekcie użyczonym na ten cel w sposób zwyczajowo przyjęty w Sołectwie.

§ 33. 1. Zebranie Wiejskie jest ważne, gdy mieszkańcy Sołectwa zostali o nim prawidłowo zawiadomieni, zgodnie z wymogami Statutu.

2. Zebranie otwiera, prowadzi i zamyka Sołtys.

3. Porządek obrad ustala Zebranie Wiejskie na podstawie projektu przedłożonego przez Sołtysa.

4. Projekt porządku obrad winien być skonsultowany z Radą Sołecką. Sprawy proponowane do rozpatrzenia na Zebraniu winny być należycie przygotowane.

5. Obowiązkiem Sołtysa jest powiadomienie Wójta o potrzebie udziału referentów spraw rozpatrywanych na Zebraniu. Jeżeli charakter sprawy wymaga specjalistycznych informacji Sołtys może wystąpić do Wójta o zapewnienie udziału w Zebraniu reprezentanta Urzędu lub innej osoby (np. inspektora nadzoru) dysponującej znajomością danego zagadnienia.

§ 34. W celu udzielenia Sołtysowi stałej pomocy w przygotowaniu materiałów i w organizacji zebrań, Wójt Gminy wyznacza pracowników Urzędu Gminy do kontaktów z Sołectwem.

§ 35. 1. Uchwały Zebrania Wiejskiego zapadają zwykłą większością głosów, tzn. liczba głosów "za" musi być większa od liczby głosów "przeciw".

2. Głosowanie odbywa się w sposób jawny. W głosowaniu biorą udział tylko mieszkańcy Sołectwa wpisani do rejestru wyborców.

3. Na Zebraniu Wiejskim sporządzana jest lista obecności z podaniem imienia i nazwiska, adresu zamieszkania osób uczestniczących w zebraniu.

4. Zebranie Wiejskie protokołowane jest przez protokolanta, którym powinien być członek Rady Sołeckiej lub inna wyznaczona przez Zebranie osoba.

5. Protokół z Zebrania Wiejskiego powinien zawierać:

1) miejsce i datę zebrania,

2) stwierdzenie ważności zebrania,

3) porządek zebrania,

4) przebieg zebrania, treść wystąpień, albo ich streszczenie, treść zgłoszonych jak również podjętych uchwał i wniosków,

5) przebieg głosowania z wyszczególnieniem głosów "za", "przeciw" i "wstrzymujących się"

6) podpisy protokolanta, Sołtysa oraz obecnych na zebraniu członków Rady Sołeckiej.

6. Protokół z Zebrania Wiejskiego wraz z listą obecności Sołtys przekazuje niezwłocznie Wójtowi Gminy Chełmiec lecz nie później niż w ciągu 7 dni od dnia przeprowadzenia zebrania.

7. Protokół z Zebrania Wiejskiego wraz z podjętymi uchwałami zamieszcza się na BIP-ie gminy Chełmiec.

Rozdział 6.

Nadzór i kontrola nad działalnością Sołectwa

§ 36. 1. Sołectwo prowadzi gospodarkę finansową w ramach budżetu Gminy realizując uprawnienia w tym zakresie zgodnie ze wskazaniami Rady Gminy zawartymi w uchwale budżetowej.

§ 37. 1. Wójt sprawuje nadzór nad realizacją określonych uchwałą budżetową wydatków Sołectwa

2. Zaciąganie zobowiązań pieniężnych w celu realizacji zadań, w ramach kwot wydatków określonych w uchwale budżetowej do dyspozycji Sołectw, jest wyłącznym uprawnieniem Wójta lub upoważnionych kierowników jednostek budżetowych Gminy.

3. Dla ważności czynności, o których mowa w ust. 2 konieczna jest kontrasygnata Skarbnika Gminy.

§ 38. 1. Skarbnik Gminy zobowiązany jest do bieżącej kontroli i czuwania nad tym, aby środki finansowe przekazywane z budżetu Gminy do dyspozycji Sołectw wydatkowane były zgodnie z prawem i uchwałą Rady Gminy.

2. Skarbnik lub wyznaczeni przez niego pracownicy wydziału właściwego w sprawach finansowo-księgowych, mają prawo żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących gospodarowania środkami publicznymi przez Sołectwo.

§ 39. 1. W ramach sprawowania nadzoru Wójt lub wyznaczeni przez niego pracownicy Urzędu Gminy mają prawo żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących funkcjonowania Sołectwa oraz mogą uczestniczyć w posiedzeniach jego organów.

2. W przypadku naruszenia prawa lub przekroczenia kompetencji przez Sołtysa lub Radę Sołecką, Wójt może zawiesić działanie tych organów i wystąpić do Rady Gminy o podjęcie decyzji w sprawie ich odwołania.

3. Wójt Gminy zawiesza w czynnościach Sołtysa, który dopuścił się przestępstwa w związku z wykonywaniem funkcji publicznej lub został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności lub pozbawienia praw publicznych i występuje na najbliższej sesji z wnioskiem do Rady Gminy o odwołanie Sołtysa.

§ 40. 1. Rada Gminy poza przypadkami określonymi w § 39 ust. 2 i 3 może odwołać Sołtysa także wtedy, gdy nie wywiązuje się on ze swoich obowiązków lub wykonując te obowiązki dopuszcza się naruszenia prawa.

2. Przed podjęciem uchwały w sprawie odwołania Sołtysa z przyczyn określonych w art. 39 ust. 2 oraz w ust. 1 niniejszego paragrafu, Rada Gminy zapoznaje się z wnioskiem uzasadniającym żądanie odwołania oraz wysłuchuje wyjaśnień Sołtysa.

3. Wniosek dotyczący odwołania Sołtysa, Rada Gminy rozpatruje na sesji zwołanej po upływie nie wcześniej niż 14 dni od dnia wpływu wniosku przesyłając zainteresowanemu jego kopię.

4. W przypadku odwołania Sołtysa Wójt ogłasza wybory nowego Sołtysa w terminie do 2-ch miesięcy wg zasad określonych w niniejszym Statucie

Rozdział 7.

Postanowienia końcowe

§ 41. 1. Statut oraz jego zmiany uchwala Rada Gminy, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.

2. Tryb i zasady konsultacji określa odrębna uchwała Rady Gminy.

§ 42. W przypadkach spornych postanowienia Statutu interpretuje wiążąco Wójt Gminy.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą uchwałę wniosła strona skarżąca – Stowarzyszenie Sołectwa Wielopole.

Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła:

1. w treści Statutu Sołectwa Wielopole nie wykonano przepisu art. 35 ust. 3 pkt. 5 ustawy o samorządzie gminnym, tj. nie określono w szczególności zakresu i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej;

2. w § 9 ust. 4 pkt 4 Statut Sołectwa nadaje Radzie Sołeckiej uprawnienia kontrolne i nadzorcze, co jest niezgodne z art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym;

3. w § 5 ust. 7 Statut nadaje Sołectwu uprawnienia kontrolne nad działalnością jednostek organizacyjnych realizujących zadania związane z poprawą warunków życia na wsi, czego nie przewidują przepisy ustawy o samorządzie gminnym, a uregulowania statutowe winny być w granicach delegacji ustawowej w tym zakresie;

4. w treści Statutu nie wykonano przepisu art. 35 ust. 3 pkt. 3 i 4, oraz art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z przepisami art. 5 oraz art. 7 ustawy z dnia 21 lutego 2014 o funduszu sołeckim, tj. nie określono sposobu przekazywania informacji o wysokości przyznanego funduszu sołeckiego, nie wymieniono podmiotów uprawnionych do składania wniosków o wykorzystanie tego funduszu, nie sprecyzowano sposobu dysponowania, rozliczania, kontroli i nadzoru nad funduszem sołeckim oraz nie zdefiniowano zakresu czynności dokonywanych samodzielnie przez Sołectwo Wielopole w zakresie przysługującego mienia;

w § 6 ust. 1, § 7 ust. 2 i § 9 ust. 4 Statutu stworzono katalogi otwarte określające zadania, sposób realizacji zadań przez Sołectwo, Sołtysa i Radę Sołecką, posługując się pojęciem "w szczególności", tym samym nie wykonano art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, który jednoznacznie wskazuje, że przytoczona delegacja powinna zostać uregulowana w formie zamkniętego katalogu zadań. Zadania sołectwa i sposób ich realizacji, zadania zebrania wiejskiego, sołtysa i rady sołeckiej powinny być uregulowane w statucie sołectwa w sposób wyczerpujący, precyzyjnie określając ich zadania i formy działania sołectwa, jego organów i aparatu pomocniczego;

w § 42 Statutu dokonano zmiany zasad ustrojowych obowiązujących w samorządzie terytorialnym określonych w art. 10 ust. 1 Konstytucji RP i zasady demokratycznej organizacji samorządu terytorialnego określone w ustawie o samorządzie gminnym i w Statucie gminy Chełmiec, które są zinterpretowane w obowiązującym polskim systemie prawnym i z których wynika, że do dokonywania wiążącej interpretacji prawa uprawniony jest co do zasady wyłącznie organ, który wydał akt prawny (w tym przypadku Rada Gminy jako organ uchwałodawczy i nadzorujący wójta, a nie wójt). Interpretować prawo w sposób wiążący mogą również sądy i organy administracji, jednak tylko w odniesieniu do spraw indywidualnych i nie może to dotyczyć zdarzeń przyszłych. Wyjątkami są tutaj jedynie interpretacje podatkowe wydawane przez organy podatkowe.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości. Podniosła, iż zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym treści statutów poszczególnych sołectw zostały poddane procedurze konsultacji społecznych. Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Wielopole wzięło w nich czynny udział, w terminie przesyłając "Formularz do składania uwag i wniosków do projektów uchwał w sprawie statutu sołectwa". W dokumencie tym zawarto uwagi natury organizacyjnej dotyczące funkcjonowania sołectwa, współpracy sołectwa z organami gminy, jak również wskazano istotne uchybienia przepisów ustawy o samorządzie gminnym, których nie uwzględniono w uchwalonej wersji statutu.

W ocenie strony skarżącej uchwała narusza prawo, a mianowicie przepisy art. 35 ust. 3 pkt 3, pkt. 4 i pkt. 5 ustawy o samorządzie gminnym jak również art. 36 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 tej ustawy oraz art. 10 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Chełmiec wniósł o odrzucenie skargi, albowiem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało skierowane do Wójta. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku organ wniósł o oddalenie skargi.

Organ podniósł, iż Rada Gminy Chełmiec na sesji w dniu 26.10.2016 r. podjęła uchwałę dotyczącą Uchwalenia statutów wszystkich Sołectw. Statut Sołectwa Wielopole został ujęty w załączniku nr 25 do powyższej Uchwały i zdaniem organu tylko w tym zakresie strona skarżąca może domagać się wydania orzeczenia przez Sąd, a skarga winna być oddalona.

Żądanie uchylenia w całości zaskarżonej Uchwały jest bezzasadne, ponieważ strona skarżąca nie posiada legitymacji do żądania uchylenia uchwały także w zakresie pozostałych sołectw. Żaden podmiot nie wystąpił do Rady Gminy Chełmiec z wnioskiem w zakresie wezwania do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego statutów innych Sołectw, uczyniło to tylko Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Wielopole.

Odnosząc się do przedstawionych w skardze zarzutów organ wskazał:

zakres i formy kontroli, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy zostały określone w Rozdziale VI od § 36 do § 40 Statutu Sołectwa Wielopole, stanowiącym załącznik nr 25 do Uchwały Nr XXIII/430/2016 z dnia 26.10.2016 r.;

niezasadny jest zarzut nadania Radzie Sołeckiej uprawnień kontrolnych i

nadzorczych. Rada Sołecka zgodnie z zapisem w art. 26 ust. 1 ustawy o

samorządzie gminnym oraz § 9 ust. 2 Statutu Sołectwa Wielopole ma charakter

opiniodawczy i doradczy. Nie można jednak wyłączyć prawa Rady Gminy do

przyznawania Radzie Sołeckiej w regulacji statutowej kompetencji o charakterze

uzupełniającym wobec zadań organów sołectwa, takich jak zostały określone w § 9

ust. 4 Statutu Sołectwa Wielopole;

w § 5 ust. 7 statutu Sołectwa Wielopole zostało określone, że do zakresu działania Sołectwa należy sprawowanie kontroli społecznej nad działalnością jednostek organizacyjnych realizujących zadania związane z poprawą warunków życia na wsi. Ustawa o samorządzie gminnym nie zabrania wprowadzania do statutu powyższej regulacji prawnej;

uchwalony statut sołectwa zawiera wszystkie elementy wymagane ustawą o

samorządzie gminnym. Odnosząc się do zasad przyznawania funduszu sołeckiego strona przeciwna podniosła, że zapisy w tym zakresie nie mogą znajdować się w statucie sołectwa. Kwestie dotyczące wyodrębnienia funduszu sołeckiego reguluje ustawa o Funduszu Sołeckim jako akt wyższego rzędu w stosunku do statutu sołectwa. Zgodnie z art. 2 ustawy o Funduszu Sołeckim Rada Gminy rozstrzyga o wyodrębnieniu w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki, podejmując odrębną uchwałę, w której wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego. Z tego też względu zapisy w statucie sołectwa nie mogą zawierać regulacji dotyczących funduszu sołeckiego;

Przedstawiony w statucie sołectwa katalog zadań oraz sposób realizacji zadań

przez Sołectwo, Sołtysa i Radę Sołecką zostały szczegółowo i wyczerpująco

określone w statucie i nie stanowią one katalogu otwartego;

Zapis w § 42 w żaden sposób nie narusza art. 10 ust. 1 Konstytucji RP i zasad

demokratycznej organizacji samorządu terytorialnego określonych w ustawie o

samorządzie gminnym. Wójt Gminy mając do dyspozycji obsługę prawną jest

jedynym organem gminy, który jest w stanie zająć stanowisko w sytuacjach

spornych wynikających z postanowień statutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Chełmiec Nr XXIII/430/2016 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw wraz z załącznikami ponumerowanymi od 1 do 27. Jako załącznik nr 25 przyjęto Statut Sołectwa Wielopole.

Sąd wskazuje, iż strona skarżąca miała interes prawny w zaskarżeniu powyższej uchwały jedynie w zakresie załącznika nr 25 do uchwały, tj. w zakresie Statutu Sołectwa Wielopole.

Skarga została wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 i 6, art. 50 § 1, art. 52 § 2, i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powyższymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z § 2 tego przepisu wynika z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał cytowany powyżej art. 50 § 2 p.p.s.a., albowiem w przypadku zaskarżenia uchwały rady gminy obowiązujące przepisy odmiennie regulują legitymację skargową, wprowadzając dopuszczalny na podstawie § 2 wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. zasady ogólnej. Wyjątek ten został przewidziany w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.g."). Z ustępu 1 tego przepisu wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ustawodawca wyraźnie zatem ustanawia wyjątek od ogólnej zasady dotyczącej legitymacji skargowej przewidzianej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.

Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., I SA 1748/83). Przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącym. Musi on wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, OSNP z 2004r., nr 7, poz. 114; por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005r., OSK 1563/04, LEX nr 171196, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006r., II OSK 1127/05, LEX nr 194894, wyrok NSA z dnia 7 maja 2008r., II OSK 84/08). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 1995r., II SA 1933/95, ONSA z 1996r., nr 4, poz. 170). Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (wyrok NSA z dnia 7 maja 2008r., II OSK 84/08).

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca reprezentuje interes mieszkańców Sołectwa Wielopole. Nie wykazała natomiast, aby jej interes prawny został naruszony poprzez zapisy pozostałych załączników do uchwały.

Wobec zatem brzmienia powołanych powyżej przepisów, tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 50 § 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka warunkująca skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego w zakresie załączników od 1 do 24 i od 26 do 27.

Wniesienie do sądu administracyjnego skargi bez wykazania, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak pkt III sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a.

W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami.

W niniejszej sprawie wady i uchybienia występują. Skarga zasługiwała zatem na częściowe uwzględnienie.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały w zakresie załącznika nr 25, na wstępie przytoczyć należy treść przepisu art. 35 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym:

1. Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.

2. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej.

3. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.

Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu.

Sąd stwierdził nieważność powyższej uchwały w zakresie § 5 pkt 7, zgodnie z którym do zakresu działania Sołectwa należy sprawowania kontroli społecznej nad działalnością jednostek organizacyjnych realizujących zadania związane z poprawą warunków życia na wsi. W ocenie Sądu błędne jest zamieszczanie w katalogu kompetencji zapisów wykraczających poza zakres delegacji ustawowej. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym sołtys jest organem wykonawczym sołectwa i zakres kompetencji, w szczególności zaś obowiązków nałożonych na sołtysa w statucie jednostki pomocniczej, nie powinien wykraczać poza ramy zakreślone istotą tej regulacji, jak ma to miejsce w powyżej wskazanym zakresie.

Odnośnie zapisów:

- § 6 ust 1 - Zadania określone w § 5 Sołectwo realizuje w szczególności;

- § 7 ust 2 - do obowiązków Sołtysa należy w szczególności;

- § 9 ust. 4 - Rada Sołecka w szczególności

Sąd stwierdził nieważność powyższych paragrafów w zakresie sformułowania "w szczególności".

Sąd podkreśla, że granice swobody prawodawczej rady gminy zakreślone są przez przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zatem rada gminy podejmując uchwałę o ustroju jednostki wewnętrznej gminy, jaką jest sołectwo, zobowiązana była do przestrzegania przepisów tej ustawy, zgodnie z art. 35 ust. 3 u.s.g.

Sąd stwierdza, że użycie w ustawie określenia "w szczególności" oznacza tylko tyle, że rada gminy jest władna uregulować w statucie także inne kwestie ustrojowe sołectwa, poza wymienionymi w przepisach art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4.

Zadania sołectwa (§ 5 załącznika), sposób ich realizacji (§ 6 załącznika), zadania sołtysa (§ 7 załącznika) zadania rady sołeckiej (§ 9 załącznika) powinny być natomiast uregulowane w statucie sołectwa w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa, jego organów i aparatu pomocniczego. Przyjęcie innego założenia, umożliwiłoby także przekazywanie sołectwu i jego organom zadań w trybie pozastatutowym, zarówno przez radę gminy, jak i przez organ wykonawczy gminy. Taki porządek ustrojowy sołectwa jest sprzeczny z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g. Stanowi to także istotne naruszenie art. 7 Konstytucji RP, nakazującego organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa (pot. Wyrok WSA we Wrocławiu z 5.06.2012 r., III SA/Wr 111/12, Wspołnota 21012, nr 25-26, s. 8).

Sąd wskazuje, iż brak jest kompetencji rady gminy do przyjęcia w statucie sołectwa otwartego katalogu zadań sołectwa i jego organów z otwartego katalogu zadań gminy, przyjętego w art. 7 ust. 1 u.s.g. Przepis ten dotyczy bowiem zadań gminy, a nie zadań jej jednostek pomocniczych.

W § 9 ust 4 pkt 4 uchwalono, że Rada Sołecka w szczególności organizuje wykonanie uchwał Zebrania Wiejskiego oraz kontroluje ich realizację. Sąd stwierdził nieważność powyższego zapisu, gdyż zapis ten nie wskazuje na charakter opiniodawczy czy doradczy.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Z redakcji tego przepisu wynika, że radzie sołeckiej przypisana została funkcja wspomagająca, co oznacza, że jest to organ doradczy i opiniodawczy dla sołtysa. Rada sołecka nie ma natomiast samoistnych kompetencji i zdolności do samodzielnego działania w imieniu sołectwa.

Sąd stwierdził również nieważność § 42, który stanowi, iż w przypadkach spornych postanowienia Statutu interpretuje wiążąco Wójt Gminy. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wprowadzenia regulacji, iż w przypadkach spornych Wójt Gminy interpretuje wiążąco postanowienia Statutu.

Sąd uznał, że w określonym wyżej zakresie zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Odnośnie zarzutu skargi, iż w treści Statutu Sołectwa Wielopole nie wykonano przepisu art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, tj. nie określono w szczególności zakresu i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej, Sąd stwierdził, iż jest on bezzasadny, gdyż nadzór i kontrola nad działalnością Sołectwa określone zostały w rozdziale 6.

Również zarzut, że w treści Statutu nie wykonano przepisu art. 35 ust. 3 pkt. 3 i 4, oraz art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z przepisami art. 5 oraz art. 7 ustawy z dnia 21 lutego 2014 o funduszu sołeckim tj. nie określono sposobu przekazywania informacji o wysokości przyznanego funduszu sołeckiego, nie wymieniono podmiotów uprawnionych do składania wniosków o wykorzystanie tego funduszu, nie sprecyzowano sposobu dysponowania, rozliczania, kontroli i nadzoru nad funduszem sołeckim oraz nie zdefiniowano zakresu czynności dokonywanych samodzielnie przez Sołectwo Wielopole w zakresie przysługującego mienia, nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż w tym zakresie obowiązują przepisy szczególne, tj. ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. z 2014 r. poz. 301), która szczegółowo reguluje zasady jego tworzenia, tryb wyodrębnienia, jak i sposób wydatkowania tych środków. Brak jest więc podstaw do precyzowania zasad działania funduszu sołeckiego w uchwale i jej załącznikach, gdyż mogłoby to prowadzić do naruszenia prawa. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP rada gminy, jako organ administracji publicznej, zobowiązana jest do działania na podstawie i w granicach prawa. To oznacza, że formułując postanowienia uchwały nie tylko nie może nimi wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia, ale i również naruszać innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Stąd też, stosownie także do konstytucyjnej hierarchii źródeł prawa, akty prawa miejscowego nie powinny w żaden sposób regulować materii należącej do przepisów wyższego rzędu. Ponowne bowiem uregulowanie przez radę gminy w drodze statutu materii ustawowej zawsze będzie prowadzić do sprzeczności z obowiązującym w tym zakresie przepisem ustawy szczególnej.

Sąd, nie podzielając powyżśzych zarzutów skargi w pozostałm zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.