Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2111/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska A WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi K.I. i J.K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... lipca 2002 r., nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. ... nr ... z dnia ... października 1954 r. o przydziale budynku do naprawy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody ... nr ... z dnia ... marca 2002 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących K.I. i J.K. solidarnie kwotę 330 (trzysta trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA 2111/02

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr ... z dnia ... lipca 2002 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K.I. i J.K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody ... z dnia ... marca 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1954 r., nr ... o przydziale budynku położonego w ... przy ul. ... do naprawy J.B. i K.C. .

Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika następujący stan sprawy i przebieg dotychczasowego postępowania.

Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... lipca 1952 r. odebrano P.S., ówczesnemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. ... prawo naprawy budynku, a następnie decyzją Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1954 r. przydzielono ten budynek do naprawy J.B. i K.C. .

Na wniosek T.C. oraz J. i A.B. Wojewoda ... decyzją z dnia ... marca 2002 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia ....10.1954 r. o przydziale budynku da naprawy.

Wojewoda uzasadnił rozstrzygnięcie tym, że " budynek został zburzony i całkowicie wypalony, brak jest stałego dachu a zarysowane ściany parteru i stropy grożą zawaleniem", co wynika z pisma Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ....10.1954 r.

Zniszczenie budynku w stopniu przekraczającym 66% potwierdza akt notarialny. Dekret z ....10.1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych w skutek wojny (Dz.U. z 1947 Nr 37, poz. 181) rozróżniał budynki zniszczone, które zgodnie z art. 2 podlegały rozbiórce oraz budynki uszkodzone, które mogły być przywrócone do stanu używalności.

Art. 1 ust. 1 dekretu wskazywał, że budynek zniszczony władza powinna przeznaczyć do rozbiórki. Nie określono jednak różnicy pomiędzy budynkiem zniszczonym a uszkodzonym.

Uczyniła to dopiero ustawa z 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz.U. Nr 52, poz. 270), stanowiąc w art. 2 ust. 2, iż naprawę budowli zniszczonych więcej niż 66% uważa się za budowę nową. Przepis art. 21 ustawy powodował utratę mocy wszelkich przepisów regulujących w sposób odmienny przedmioty ustawą unormowane.

Pomimo wskazanych wyżej dokumentów świadczących o stanie budynku organ przeznaczył go do naprawy, a nie do rozbiórki, co stanowiło rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Od decyzji tej wniosły odwołanie spadkobiercy b. właściciela nieruchomości K.I. i J.K., działające przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie prawa, gdyż odbudowanie budynku spowodowało nieodwracalne skutki prawne.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie uwzględnił odwołania utrzymując w mocy decyzję Wojewody w dniu ... lipca 2002 r.

Zdaniem organu odwoławczego istotnym w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, skutków prawnych, jakie wynikają z ogólnej klauzuli derogacyjnej, zawartej w art. 21 ustawy z dnia 3.07.1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz. U. z 1947 r. Nr 73 poz. 467 z późn. zm.), zgodnie z którym z dniem wejścia w życie tej ustawy traciły moc wszelkie przepisy, regulujące w sposób odmienny przedmioty nią unormowane.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 4 dekretu z dnia 26.10.1945r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (Dz. U. z 1947 r. Nr 37 poz. 181 z późn. zm.) budynkiem uszkodzonym był budynek, znajdujący się, w skutek działań wojennych, w stanie niezdatnym w całości lub części do użytkowania, który mógł jednak być wg orzeczenia władzy budowlanej doprowadzony do stanu używalności.

Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 3.07.1947r. o popieraniu budownictwa naprawę budowli, położonych na Ziemiach Odzyskanych, zniszczonych więcej niż 33%, a na pozostałym obszarze kraju więcej niż 66%, uważa się za budowę nową.

Oba akty prawne zawierały częściowo pokrywające się przedmioty regulacji i obowiązywały równocześnie do czasu utraty mocy obowiązującej dekretu z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 15.07.1968 r. o zmianie ustawy o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1968 r. nr 25,. poz. 166).

Dekret z dnia 26.10.1945 r. regulował zasady i tryb uznania budynków za zniszczone lub uszkodzone wskutek wojny oraz określał skutki prawne takiego uznania, w tym także uprawnienia i obowiązki właścicieli budynków zniszczonych (art. 2-4), jak również uprawnienia i obowiązki podmiotów dokonujących naprawy budynków uszkodzonych (art. 5-13). Z kolei ustawa określała formy poparcia Państwa dla nowego prywatnego budownictwa mieszkaniowego (art. 2 ust. 1 ...) oraz naprawy budowli zniszczonych (art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 1 i art. 18).

Z powyższego wynika, że pojęcie budynku zniszczonego, określone w dekrecie i pojęcie budowli zniszczonej, używane w ustawie nie są tożsame. Budowla zniszczona w rozumieniu ustawy obejmuje część budynku nazwanego wspólnym mianem budynku zniszczonego i budynku uszkodzonego, jeżeli procent zniszczeń przekracza normy wskazane w ustawie. W tym zakresie oba akty prawne regulują ten sam przedmiot objęty nową regulacją ustawową i podlegający z dniem wejścia w życie ustawy konsekwencjom prawnym, wynikającym z bezpośredniego działania nowej ustawy, gdy do tego samego stanu faktycznego odnoszą się normy dekretu i ustawy. W przepisie art. 21 ustawy przyznano normom ustawowym moc wiążącą przed wszelkimi przepisami regulującymi w sposób odmienny "przedmioty ustawą niniejszą unormowane", które z dniem wejścia w życie ustawy utraciły moc obowiązującą. Dotyczy to w szczególności różnych dyspozycji norm, zawartych w dekrecie i ustawie, odnoszących się do stanów faktycznych objętych ustawą.

Wobec powyższego po wejściu w życie ustawy o popieraniu budownictwa regulującej naprawę budowli zniszczonych więcej niż 33% lub 66%, w zależności od ich położenia na obszarze kraju, nie mogły być wydawane decyzje na podstawie przepisów dekretu. Klauzula zawarta w art. 21 ustawy o utracie mocy wszelkich przepisów regulujących "w sposób odmienny przedmioty ustawą niniejszą unormowane" ma charakter derogacyjny i zmierza do uchylenia przepisów regulujących odmiennie problematykę objętą aktem ustawowym.

Jak wynika z akt sprawy decyzja Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ....10.1954 r. o przydziale budynku przy ul. ... do naprawy J.B. i K.C. została wydana na podstawie przepisów dekretu z dnia 26.10.1945r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny, co zostało poprzedzone opinią zawartą w piśmie Wydziału Inspekcji Budowlanej Dzielnicy ... Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ....10.1954 r. nr ... zgodnie z którą budynek przy ul. ... "w czasie działań wojennych został zburzony i całkowicie wypalony. Obecnie budynek po prowizorycznym wyremontowaniu użytkowany jest w części parterowej i piwnicznej'(...). Nad budynkiem brak jest stałego dachu, a zarysowane ściany parteru i stropy nad parterem grożą zawaleniem się. Budynek jest w stanie doraźnego zagrożenia bezp. i zdrowia pubł. Do remontu nadaje się po uprzednim wykwaterowaniu lokatorów, przemurowaniu murów parteru, zbadaniu murów piwnicznych i wytrzymałości gruntu."

Z opinii tej jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy budynek został uznany za budynek uszkodzony w rozumieniu art. 1 ust. 4 cytowanego dekretu i zakwalifikowany do przeprowadzenia remontu, a nie do rozbiórki.

W aktach sprawy znajduje się również akt notarialny Rep. nr ... z dnia ....12.1949 r., którym S.W. zam. w ... -przedwojenny właściciel nieruchomości przy ul. ... nr hip. ... (obecnie ul. ...) sprzedał powyższą nieruchomość P. i F. S. . W powyższym akcie notarialnym podniesiono, że Urząd Skarbowy w ... w piśmie z dnia ....12.1949 r. zrezygnował z należnego podatku od wzbogacenia "albowiem nieruchomość obciążona hipoteką uległa w skutek działań wojennych zniszczeniu w stopniu przekraczającym 66% jej pierwotnej wartości".

Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy Prawo o notariacie, czynności notarialne,

dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu

urzędowego.

Organ uznał, iż budynek przy ul. ..., zgodnie z przepisami art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 3.07.1947 r. o popieraniu budownictwa, winien być uznany za budowlę nową, a tym samym podlegał przepisom wspomnianej ustawy z dnia 3.07.1947 r. o popieraniu budownictwa, a nie dekretu z dnia 26.10.1945r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie prawa ma charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części.

Powyższe uzasadniało uznanie, decyzja Prezydium Rady Narodowej m.

... z dnia ....10.1954 r. o przydziale budynku przy ul. ... do

naprawy J.B. i K.C. jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Organ nie dopatrzył się nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż za taki skutek nie może być uznana zmiana stanu faktycznego nieruchomości przez jej zabudowanie.

Skargę na powyższą decyzję wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.I. i J.K., reprezentowane przez adwokata C.J. i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art. 7, 77, 80, 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 kpa wniosły o uchylenie decyzji.

Organ skoncentrował się na przytoczeniu stosownych fragmentów uchwały Sądu Najwyższego z 22 lutego 1996 r. (IIIAZP 35/95), dotyczących różnic unormowań w dekrecie z 26 października 1946 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny oraz ustawy z 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa, zaniedbując pogłębienia rozważań w dwóch kwestiach:

- czy istnieje niewątpliwy materiał dający podstawę, że budynek był w chwili wydawania decyzji zniszczony w ponad 66 % i czy materiał ten w pełni został wykorzystany,

- czy przy przyjęciu, że był w tym stopniu zniszczony nastąpiło rażące naruszenie prawa.

Organ dla ustalenia tych kwestii nie sięgnął do wskazanych w odwołaniu lustracji budynków przeprowadzonej przez BOS oraz nie podjął próby ustalenia w jakim zakresie stan zniszczeń budynków został usunięty dokonaną naprawą wstępną.

Braki te dyskwalifikują w świetle wymagań art. 7, 77 i 80 kpa postępowanie organu drugiej instancji.

Wadliwym było w zakresie ustalenia stopnia zniszczenia budynku oparcie się na danych z aktu notarialnego, w którym strony tak określiły stan zniszczenia z motywów czysto fiskalnych, co potwierdza pismo Urzędu Skarbowego w .... Organ wyprowadza wadliwe dla oceny materiału dowodowego wnioski z treści art. 2 § 2 ustawy o notariacie. Utożsamia wagę czynności notarialnej z treścią oświadczeń stron i czuje się jakoby związany treścią tych oświadczeń w taki sposób, jak treścią dokumentów urzędowych.

Taka ocena "dowodów" jest błędna i pozostaje w sprzeczności z powszechną praktyką braku związania organów administracji złożonymi do aktu notarialnego oświadczeniem stanu co do wartości przedmiotu transakcji.

Błędnie zatem przyjęto, że budynek był odbudowany a nie naprawiony. Doprowadziło to do uznania, że decyzja z 1954 r. rażąco naruszyła prawo, a więc naruszenie prawa miało charakter tak głęboki, że społeczno – gospodarcze skutki naruszenia są nie do pogodzenia z zasadą praworządności.

Wnioski te są błędne, gdyż nie zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, czy uszkodzenie budynku przekraczało 66%. Ponadto ugruntowane orzecznictwo istoty rażącego naruszenia prawa poszukuje w takich rozstrzygnięciach, które dotyczą stanu prawnego nie budzącego wątpliwości co do jego rozumienia i przy istnieniu takiego stanu prawnego stanowią zaprzeczenie jego treści. Już sama uchwała Sądu Najwyższego wskazuje na poważne trudności interpretacyjne, zbiegających się norm i w zasadzie stanowi pierwszą po tylu latach próbę rozwiązania kolizji.

Dla oceny czy zaistniało rażące naruszenie prawa istotne jest także i to, że ze względu na charakter uprawnień nabywanych w przypadku odbudowy realizowanej w trybie ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. jej unormowania odnosić się mogły jedynie do gruntów stanowiących własność osób podejmujących się odbudowy albo gruntów, którymi organ władzy publicznej mógł swobodnie dysponować. to zaś nie dotyczyło przedmiotowej nieruchomości, zważywszy na zachowanie uprawnień i roszczeń z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. ... (Dz.U. Nr 50, poz. 278). Skoro wniosek dotychczasowego właściciela o przyznanie mu użytkowania wieczystego (odpowiadających mu praw w zmieniającym się w czasie stanie prawnym) nie został do czasu wydania omawianej decyzji z 1954r. rozstrzygnięty, pozostawał on, a następnie jego następcy prawni, właścicielem budynku, mającym określone prawnorzeczowe roszczenie do gruntu, uniemożliwiające zadysponowanie tym gruntem i budynkiem na rzecz osób trzecich, w sposób odbiegający od unormowań przewidzianych powołanym dekretem z 26 października 1945 r. Oznacza to, że nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa przy wydaniu powołanej decyzji z 1954 r.

Zaskarżona decyzja z naruszeniem przepisu art.156 § 2 k.p.a. przyjmuje błędnie, że nie zachodzi negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności nawet przy założeniu, że decyzja dotknięta była wadą rażącego naruszenia prawa. Istotę tej kwestii organ, który wydał zaskarżoną decyzję, sprowadza do "zmiany stanu faktycznego nieruchomości przez jej zabudowanie", co jest oceną oderwaną od istoty tej decyzji. Istotą bowiem tej decyzji nie jest czynność faktyczna polegająca na "zabudowaniu", lecz kreowanie określonych praw. Są to przy tym prawa dwojakiego rodzaju, a mianowicie uprawnienie do dokonania naprawy cudzego budynku oraz związane z tym terminowe prawo użytkowania, jako prawo rzeczowe ograniczone. Oba te prawa wyekspirowały przez sam upływ czasu i zrealizowanie czynności (naprawa), z którymi ich powstanie było związane. Skutki prawne zatem tej decyzji są już nieodwracalne. Powstałe wskutek jej wydania prawa istniały, doprowadziły zarówno do zaistnienia określonych zjawisk natury faktycznej, jakimi była naprawa budynku, a także do powstania określonego prawa rzeczowego, które trwało przez prawnie oznaczony czas i z jego upływem wygasło. Zważyć należy, że nieodwracalność skutków prawnych, o jakiej mowa w art. 156 § 2 k.p.a. związana jest z treścią tej właśnie decyzji. Nie jest zatem do przyjęcia koncepcja, która byłaby naturalną konsekwencją stanowiska organu w tym względzie, że prawa te nie zaistniały i nie istniały, bo według obecnej oceny organu, decyzja była nieważna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże Sąd rozpoznając ją na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo, o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm.) stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.,U. Nr 153, poz. 1270) nie będąc związany granicami skargi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody ....

W postępowaniu nadzorczym wszczętym na wniosek T.C. oraz J. i A. B. z dnia 3 listopada 2000 r., została poddana weryfikacji decyzja Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1954 r., wydana w postępowaniu pierwszej instancji.

Organem właściwym do prowadzenia postępowania nadzorczego i wydania decyzji w tym przedmiocie jest – stosownie do art. 157 § 1 kpa – organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. ... w dniu wydania decyzji było organem stopnia wojewódzkiego, a organem wyższego stopnia właściwy minister, którym stosownie do obowiązujących wówczas przepisów i do zamieszczonego pouczenia był Minister Gospodarki Komunalnej. Wprawdzie obecnie na skutek licznych zmian legislacyjnych organ ten nie istnieje, a jego uprawnienia przeszły na inne organy naczelne lub centralne, lecz z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa w postępowaniu nadzorczym w pierwszej instancji orzekał w tej sprawie Wojewoda ....

Na skutek występujących w orzecznictwie wątpliwości stanowisko w kwestii organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1998 r. III RN 83/98 stwierdzając, iż właściwość rzeczową organu administracji do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości należy ocenić według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dacie wydania tej decyzji (OSNIAPiUS z 1999 r. , Nr 9 poz. 293).

Podzielając powyższy pogląd Sąd uznał, iż wydanie decyzji w postępowaniu nadzorczym przez Wojewodę w stosunku do weryfikowanego rozstrzygnięcia organu stopnia wojewódzkiego narusza zasady wyrażone w art. 157 § 1 kpa w zw. z art. 17 pkt 2 kpa.

W myśl ostatniego z powołanych przepisów organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie lub kierownicy centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorczych przez Prezesa Rady Ministrów (art. 5 § 1 pkt 4 kpa).

Jeśli więc decyzja Wojewody ... z dnia ... marca 2002 r. zapadła z naruszeniem przepisów o właściwości to utrzymanie jej w mocy przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją ostateczną z dnia ... lipca 2002 r. rażąco naruszało wyżej przytoczone przepisy, a nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, stanowiący podstawę wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się do zarzutów skargi co do błędnej wykładni przepisów, zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Sąd podziela je.

Oparcie się przez organy na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r. III AZP 35/95, w myśl której z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa w sytuacji określonej w art. 2 ust. 2 i art. 4 ust. 1tej ustawy została wyłączona przewidziana w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny możliwość przyznania prawa użytkowania nieruchomości, której część składową stanowi naprawiony budynek, osobie, która z mocy decyzji właściwego organu administracji dokonała naprawy budowli zniszczonej lub uszkodzonej wskutek wojny (OSNIAiPiUS z 1996 r., Nr 16, poz. 217) i przyjęcie rażącego naruszenia prawa z uwagi na regulację zamieszczoną w art. 21 ustawy z 3 lipca 1947 r. nie było zasadne.

Przepis art. 21 ustawy zawierał klauzule derogacyjną o utracie mocy wszelkich przepisów "regulujących w sposób odmienny przedmioty niniejszą ustawą unormowane".

Wobec odmiennego określenia w dekrecie i ustawie pojęcia budynku zniszczonego (czemu w uzasadnieniu decyzji organy poświęciły dużo miejsca) Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanej uchwały podkreślił zróżnicowanie uprawnień przysługujących osobom dokonującym naprawy na podstawie dekretu z 26.10.1945 r. i ustawy z 4.07.1947 r.

Osoba fizyczna, której przydzielono do naprawy zniszczony wskutek wojny budynek uzyskiwała z tytułu naprawy, po jej ukończeniu, prawo użytkowania nieruchomości. Prawo to dotyczyło nieruchomości, której część składową stanowił naprawiony budynek na taki okres amortyzacji budynku jaki odpowiadał procentowi jego uszkodzenia z tym, że okres użytkowania nie mógł trwać dłużej niż 20 lat (art. 7 ust. 2, 9 ust. 2, 3 i 5 , art. 10 dekretu). Inne uprawnienia wynikały z art. 4 ust. 1 ustawy, który nakładał na Skarb Państwa oraz związki samorządu terytorialnego obowiązek wydzielenia z zapasu ziemi terenów na cele budownictwa mieszkaniowego, a następnie oddawania ich na własność czasową, na rzecz osób przystępujących do wnoszenia budowli, które korzystać będą z poparcia Państwa na podstawie przepisów tej ustawy.

W uzasadnieniu omawianej uchwały sygn. III AZP 35/95 Sąd Najwyższy przyznaje, iż niejasność regulacji ustawowej nie wyłączała stosowania przepisów dekretu do właścicieli i innych osób określonych art. 3 ust. 1 i 2 ustawy w odniesieniu do przekazania do naprawy budynków uszkodzonych a nie naprawionych przez właściciela innym organom (w tym osobom fizycznym) na zasadach określonych w dekrecie (art.7 i 9). Stwierdza jednocześnie, że odpowiednio do ustalonego stanu faktycznego i prawnego konkretnej nieruchomości i budowli, zniszczonej w skutek wojny, oraz porównania zakresu uprawnień osób dokonujących naprawy budowli będzie można określić na podstawie klauzuli generalnej z art. 21 ustawy, czy mają do niej zastosowanie przepisy dekretu albo ustawy w okresie jednoczesnego obowiązywania aktów prawnych w przedmiocie "zachodzących na siebie "regulacji prawnych.

Konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej nieruchomości umknęła uwadze organów prowadzących postępowanie nadzorcze.

W ocenie stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. ... organy pominęły okoliczność, że grunt tej nieruchomości na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. ... (Dz.U. Nr 50, poz 279) przeszedł na własność gminy m. ... a następnie Skarbu Państwa.

Wobec złożenia przez S.W. dawnego właściciela, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 2 dekretu i nierozpoznanie tego wniosku, budynek stosownie do art. 5 dekretu pozostał jego własnością a na podstawie aktu notarialnego z ... grudnia 1949 r. przeszedł wraz z przysługującymi roszczeniami na rzecz P. i F. S. .

Wobec poddania przedmiotowej nieruchomości przepisom dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. ..., osobom którym przydzielono budynek do naprawy nie mogły przysługiwać prawa określone w art. 4 ust. 1 ustawy, gdyż roszczenie dawnego właściciela podległo realizacji wyłączając wszystkie inne podmioty.

Zastosowanie przepisów dekretu z 26.10.1945 r. o rozbiórce i odbudowie budynków zniszczonych wskutek wojny – w myśl których osobie dokonującej naprawy przysługiwało jedynie ograniczone prawo rzeczowe (użytkowanie) przez okres najwyżej 20 lat nie stanowiło kolizji z przepisami dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze ..., gdyż po upływie okresu użytkowania naprawiony, czy odbudowany obiekt mógł "powrócić" do właściciela.

Sytuacja prawna istniejąca w niniejszej sprawie nie odpowiada więc stanowi prawnemu na gruncie którego doszło do wydania uchwały Sądu Najwyższego sygn. akt III AZP 35/95.

Powyższą ocenę organ nadzoru winien mieć na uwadze ponownie rozpoznając sprawę.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.