Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2217/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 703
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 117/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 117/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z dnia 17 lipca 2017 r. skarżąca wystąpiła o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków J. K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. i wpisanie A. K. jako następczyni prawnej H. K., figurującej pod pozycją [...] w wykazie osób uprawnionych do udziału w powyższej Wspólnocie.

Starosta Jędrzejowski decyzją z dnia 29 października 2018 r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] i [...] miasta [...] gmina Małogoszcz, polegających na aktualizacji listy osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. poprzez wykreślenie J. K. s. M. (dotychczas ujawnionego) i ujawnienie w jego miejsce jako osoby uprawnionej do posiadania udziału – A. K. c. M. i H.

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach decyzją z 28 grudnia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. 2016 r., poz. 703) oraz art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że wniosek zarządu skarżącej wspólnoty o wprowadzenie w ewidencji gruntów zmiany polegającej na wykreśleniu z niej J. K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. i wpisanie A. K. jako następczyni prawnej H. K. - nie mógł zostać uwzględniony.

Podstawą żądania wniosku było twierdzenie, że A. K., jako jedyna spadkobierczyni po H. K. ujawnionej w ewidencji gruntów na podstawie wykazu uprawnionych do udziału w tej wspólnocie stanowiącego załącznik do decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z 6 kwietnia 1965 r., która spełnia wymagania wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot, tj. ma miejsce zamieszkania na terenie miejscowości M., w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, jest osobą wyłącznie uprawnioną do korzystania z tej wspólnoty, a przez to uprawnioną do ujawnienia jej w ewidencji gruntów jako udziałowiec w tej wspólnocie. Z dołączonego do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt I Ns 55/17 wynika, że spadek po H. K. zmarłej dnia 14 września 1972 r. w M., ostatnio stale zamieszkałej w M., na podstawie ustawy nabyły córki B. P. i A. K. oraz syn A. K. po 1/3 części każde z nich. W postanowieniu tym nie orzeczono o dziedziczeniu gospodarstwa rolnego ewentualnie wchodzącego w skład spadku po H. K. Z tego orzeczenia nie wynika więc, aby A. K. wyłącznie sama nabyła udział we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M., o ile oczywiście udział taki w ogóle wchodził w skład spadku po H. K. Do akt sprawy dołączone zostały pisemne oświadczenia B. P. i D. K. – syna zmarłego w 1995 r. A. K. - zawierające zrzeczenia się przez nich na rzecz A. K. udziałów we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. Dokumenty te nie mogły być jednak uznane za potwierdzenia skutecznego zbycia udziałów w tej wspólnocie, ponieważ nie zostały sporządzone w wymaganej przez prawo formie.

Sąd podzielił także stanowisko organu II instancji, że art. 6 ust. 2 u.z.w.g. ograniczający krąg osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej lasy (a więc takiej jak przedmiotowa), do między innymi osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, ma zastosowanie wyłącznie przy tworzeniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie w celu wydania decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., a obecnie w art. 8a ust. 5 tej ustawy. Stwierdzenie takie wynika zarówno z treści art. 6 ust. 2 in fine ustawy, gdzie znalazło się wyraźne nawiązanie do daty wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a przez to do pierwotnego ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, jak i z wynikającego z treści art. 29 ustawy prawa dziedziczenia udziału we wspólnocie gruntowej, które to prawo w żadnym przepisie nie zostało ograniczone do osób, które mają miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę. Zauważono, że zgodnie z art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej kodeksu cywilnego, a prawo dziedziczenie znajduje się pod ochroną Rzeczpospolitej Polskiej z mocy art. 21 ust. 1 Konstytucji RP.

Określona w art. 5 u.z.w.g. integralność wspólnoty gruntowej oraz niepodzielność udziału w takiej wspólnocie wynikająca z jej art. 27 i 28, w wypadku dziedziczenia udziału we wspólnocie jest zapewniana na etapie działu spadku lub wyjścia ze współwłasności, o czym stanowi art. 29 tej ustawy. Mimo więc tego, że udział we wspólnocie gruntowej stanowiącej lasy może zostać odziedziczony przez osoby nieprowadzące gospodarstwa rolnego i niemające miejsca zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące tę wspólnotę, to w ramach postępowania o dział spadku obejmującego udział we wspólnocie gruntowej - leśnej, dopuszczalne jest przyznanie tego udziału w całości temu spadkobiercy, który posiada już udział w tej wspólnocie albo też posiada gospodarstwo rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty.

Ponadto Sąd zauważył, że uwzględnienie wniosku skarżącej było niedopuszczalne również z powodu istotnych wątpliwości co do tego, czy przedmiotowy udział we wspólnocie gruntowej – leśnej w ogóle wszedł w skład spadku po H. K., a w konsekwencji czy doszło do jego nabycia przez jej spadkobierców, w tym i A. K.

Wskazano, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w którym mowa o skutkach zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego przez uprawnionego do udziału we wspólnocie, znajduje zastosowanie także w sytuacji przejścia prawa do tego gospodarstwa na inne osoby w drodze uwłaszczenia z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250), która weszła w życie 4 listopada 1971 r. Ustawa ta przewidywała m.in., że z dniem wejścia w życie tej ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w samoistnym posiadaniu rolników, stają się z mocy prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy prawni objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności lub dział spadku (art. 1 ust. 1 ustawy). Zbycie gruntów, o jakim jest mowa w art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie ogranicza się bowiem tylko do przypadków umownego przeniesienia prawa do gruntów.

Z dołączonego do akt sprawy protokołu z dnia 15 maja 1973 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego zapisanego w rejestrze ewidencji gruntów wsi M. na nazwisko H. K. oraz wydanego na jego podstawie aktu własności ziemi z 4 stycznia 1974 r. wynika, że całe gospodarstwo rolne H. K. składające się z działek nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...]ha położone w M., które zostało ujawnione w wykazie uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi M. stanowiącym załącznik do decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z 6 kwietnia 1965 r., ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi M., zostało w drodze nieformalnej umowy darowizny z 1970 r. przekazane przez H. K. jej córce A. K. Takie ustalenie stało się podstawą do stwierdzenia, że A. K. i jej mąż J. K. byli w dniu 4 listopada 1971 r. samoistnymi posiadaczami tego gospodarstwa rolnego, w związku z czym z tym dniem stali z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...]ha położonych w M.

Zdaniem Sądu przy przyjęciu zaprezentowanego wyżej poglądu należałoby dojść do wniosku, że również przedmiotowy udział we wspólnocie leśnej wsi M., nabyty pierwotnie przez H. K., przeszedł wówczas z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych na A. i J. małżonków K. Oznaczałoby to, że nie wszedł w skład spadku po H. K., a przez to nie mógł zostać odziedziczony przez jej spadkobierców. Przy takiej wykładni zachodzi więc istotna wątpliwość, czy A. K. jest w dalszym ciągu uprawniona do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M., skoro aktem notarialnym z dnia 27 listopada 1981 r., Rep. A nr [...] sprzedała wraz z mężem J. K. nabyte ww. aktem własności ziemi działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...]ha J. i Z. małż. P., zachowując sobie jedynie działkę nr [...] o pow. [...]m2. Z mocy art. 28 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, takie zbycie, mimo braku odnotowania tego faktu we wspomnianym akcie notarialnym z dnia 27 listopada 1981 r., mogło spowodować przejście przedmiotowego udziału we wspólnocie gruntowej-leśnej na J. i Z. małż. P., a następnie, w drodze umownego działu spadku po zmarłym w dniu 6 lipca 1988 r. J. P. i zmarłej w dniu 16 października 1990 r. Z. P., dokonanego aktem notarialnym z dnia 25 września 2006 r., Rep. A nr [...] na rzecz ich córki M. N.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Gruntowo-Leśna Mieszkańców Miasta M., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przejawiające się w uznaniu, że ww. przepis znajduje zastosowanie wobec wspólnot gruntowych - leśnych, obejmujących lasy, grunty leśne oraz nieużytki - przeznaczone do zalesienia.

W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;

2) rozpoznanie skargi na rozprawie.

Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z dnia 24 maja 2022 r. poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Nie wszystkie strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Z tych względów zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 7 lipca 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

W skardze kasacyjnej sformułowany został jeden zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten znajduje zastosowania wobec wspólnot gruntowych leśnych. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tym samym ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany.

Powołany art. 28 zawarty jest w rozdziale 3 ustawy zatytułowanym Rozporządzanie wspólnotami gruntowymi. W art. 27 ustawy zawartym w tym samym rozdziale 3 uregulowana została problematyka zbycia udziału we wspólnocie. Zgodnie art. 27 ust. 1 Udział we wspólnocie gruntowej może być zbywany wyłącznie w całości i tylko na rzecz osoby posiadającej już udział w tej wspólnocie oraz na rzecz osób posiadających gospodarstwa rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty. Ust 2. Zbycie udziału we wspólnocie gruntowej wymaga formy aktu notarialnego. Powołany art. 27 dotyczy sytuacji gdy przedmiotem zbycia jest udział we wspólnocie, a z regulacji tej wynika, że zbycie może dotyczyć wyłącznie całego udziału, a także kto może nabyć zbywany udział we wspólnocie, jak również wymóg formy aktu notarialnego. Natomiast art. 28 ustawy dotyczy takiej sytuacji w której przejście udziału we wspólnocie gruntowej następuje na nabywcę gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 W razie zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego przez uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej udział w tej wspólnocie przechodzi na nabywcę tego gospodarstwa. Ust. 2. W razie zbycia części gruntów określonych w ust. 1, udział we wspólnocie gruntowej zachowuje dotychczasowy właściciel, chyba że na podstawie umowy odstąpi swe uprawnienia nabywcy. Jeżeli jednak zbywca pozostawia sobie obszar użytków rolnych nie większy niż 0,1ha, udział we wspólnocie gruntowej przechodzi na nabywcę. Powołany art. 28 ust.1 dotyczy takiej sytuacji gdy przedmiotem zbycia są wszystkie grunty gospodarstwa rolnego, wówczas skutkiem zbycia wszystkich gruntów jest równoczesne zbycie udziału we wspólnocie, który przechodzi na nabywcę tego gospodarstwa. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy nie uzależnia przejścia udziału na nabywcę od złożenia oświadczenia w przedmiocie zbycia udziału lecz skutek taki następuje niezależnie od woli stron w razie zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego. Natomiast ust. 2 art. 28 określa co dzieje się z udziałem we wspólnocie w sytuacji gdy przedmiotem zbycia jest część gruntów gospodarstwa rolnego. Z kolei art. 29 ustawy, reguluje sytuację, w której w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości lub działu spadku (także podziału majątku wspólnego po ustaniu ustawowej wspólności małżeńskiej) dochodzi do podziału gospodarstwa rolnego, z którego posiadaniem związany jest udział we wspólnocie gruntowej; wówczas - jak wynika z przepisu - udział we wspólnocie ulega podziałowi proporcjonalnie do obszaru tych części. Wskazane art. 27 (zbycie udziału we wspólnocie gruntowej), art. 28 (przejście udziału we wspólnocie gruntowej na nabywcę gospodarstwa rolnego), art. 29 (podział udziału we wspólnocie gruntowej w przypadku podziału gospodarstwa rolnego w drodze działu spadku lub wyjścia ze współwłasności) ustawy regulują zgodnie z tytułem rozdziału 3 problematykę rozporządzania wspólnotami gruntowi. Regulacja ta stanowi zasady dotyczące rozporządzania udziałem we wspólnocie gruntowej, należy dodać każdej wspólnoty gruntowej niezależnie czy wspólnotę tworzą nieruchomości rolne, czy leśne. Dodatkowym potwierdzeniem powyższego stanowiska jest art. 30 ustawy, ostatni artykuł w rozdziale 3 dotyczący rozporządzania wspólnotami gruntowymi, w którym uregulowano zrzeczenie się udziału we wspólnocie gruntowej w zakresie obejmującym lasy, grunty leśne lub nieużytki do zalesienia. Zgodnie z art. 30 Uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej stanowiącej w całości lub w części lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia mogą się zrzec na rzecz Państwa uprawnień do udziału we wspólnocie w zakresie obejmującym te lasy, grunty leśne i nieużytki. Zrzeczenie się udziału następuje w trybie przepisu art. 27 ust. 2. To odwołanie się do przepisów rozdziału 3 ustawy dotyczących rozporządzania wspólnotami gruntowymi w sposób bezsporny wskazuje i potwierdza, że przypadki rozporządzenia określone w art. 27, 28, 29 ustawy mają zastosowanie do każdej wspólnoty gruntowej niezależnie, czy wspólnotę tworzą nieruchomości rolne czy leśne, natomiast rozporządzenie poprzez zrzeczenie się udziału we wspólnocie gruntowej uregulowane w art. 30 ustawy dotyczy wyłącznie uprawnień do udziału we wspólnocie w zakresie obejmującym lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia.

Należy jeszcze wyjaśnić, że na wykładnię powyższych przepisów dotyczących rozporządzania udziałem we wspólnocie gruntowej nie ma wpływu art. 6 ustawy, który określa osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej, stanowiąc tak zwaną regułę podstawową. Zgodnie z art. 6 ust. 1. Uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Natomiast ust. 2 stanowi, Jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, uprawnionymi do udziału w takiej wspólnocie są osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania lub osoby prawne mające siedzibę na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, lub osoby mające miejsce zamieszkania na terenie innej miejscowości, a prowadzące gospodarstwo rolne, chyba że w okresie 5 lat przed dniem wejścia w życie ustawy osoby te faktycznie ze wspólnoty nie korzystały.

Powołany art. 6 ust. 2 stanowiący między innymi, że osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie gruntowej, jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia są osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę (czyli osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie może być osoba nie posiadająca gospodarstwa rolnego) sprawia, że taki uprawniony może rozporządzić udziałem we wspólnocie tylko poprzez zbycie udziału we wspólnocie, czyli w trybie określonym w art. 27 ustawy. Jeżeli zaś uprawniony do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia posiada gospodarstwo rolne wówczas rozporządzenie udziałem we wspólnocie gruntowej może nastąpić w trybie art. 27 ustawy, czyli poprzez zbycie samego udziału, do rozporządzenia udziałem we wspólnocie gruntowej może również dojść w trybie art. 28 ustawy, czyli gdy przedmiotem zbycia są wszystkie grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Wówczas udział we wspólnocie gruntowej obejmującej lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia przechodzi na nabywcę gospodarstwa rolnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jest niezasadny.

W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.