Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1658/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1a, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 3 pkt 5, art. 30 ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. Polska SA w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1423/17 w sprawie ze skargi T. Polska SA w Warszawie na decyzję Wojewody Z. z dnia 4 października 2017 r. nr ... w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1423/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę T. SA w W. na decyzję Wojewody Z. z dnia 4 października 2017 r. nr ... w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych.

W skardze kasacyjnej spółka T. SA w W. zaskarżyła powyższy wyrok, wnosząc o jego zmianę i uchylenie decyzji Wojewody Z. z 4 października 2017 r., jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty G. z 10 sierpnia 2017 r. oraz umorzenie postępowania. Spółka wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P. na okoliczność ustalenia, czy wykonania prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga trwałego połączenia z gruntem.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 punkt 12 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niezastosowaniu, mimo iż planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - tymczasowej stacji mobilnej telefonii komórkowej T. ... N. B. wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 punkt 12 wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 3 punkt 5 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 30 ust. 6 punkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż Starosta G. zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania przedmiotowych prac budowlanych;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycja planowana przez skarżącą kasacyjnie spełnia wymagania określone w tym przepisie;

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, przy czym nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Należy również zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wbrew zarzutom kasacyjnym, Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym dokonane przez skarżącą Spółkę zgłoszenie robót budowlanych, określonych jako posadowienie tymczasowego masztu antenowego na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagało złożenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.

Niewątpliwie organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu decyzji prawidłową interpretację przepisów art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z konkluzją, że brak jest podstaw do zaliczenia obiektu budowlanego w postaci masztu antenowego o wysokości 27 metrów do podlegających zgłoszeniu, tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem.

Zapatrywanie organu co do kwalifikacji prawnej spornej inwestycji znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że budowa wysokiego masztu telekomunikacyjnego, na którym zostanie zamontowany system antenowy, nie podlega zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lecz stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r. II OSK 989/18, wyrok WSA z 4 lipca 2019 r. II SA/Op 196/19 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).

W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdzając, że budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, wskazał na charakterystykę obiektu, jego parametry techniczne, wielkość i konstrukcję. Zaznaczył trafnie, że z opisu technicznego jednoznacznie wynika, że projektowany obiekt będzie narażony na działanie sił statycznych i dynamicznych, związanych również z działaniem czynników atmosferycznych, a tym samym wymaga trwałego połączenia z gruntem. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że to właśnie wielkość obiektu i względy bezpieczeństwa – a nie technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce – przesądzają o tym, że obiekt należy traktować jako trwale związany z gruntem.

Sąd Wojewódzki, weryfikując kwalifikację prawną przedmiotowego obiektu, kierował się ukształtowanym w orzecznictwie poglądem, zgodnie z którym o tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje sposób i metoda tego związania, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to, czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, masa, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. (por. wyroki NSA: z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 882/10, z 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, z 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2758/15, z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2471/15).

Zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu, że sporne przedsięwzięcie, ze względu na wysokość konstrukcji masztu wynoszącą 27 m i sposób osadzenia obiektu na gruncie, wskazuje na konieczność jego trwałego z nim powiązania. W szczególności zastosowane w projekcie stopy z balastem betonowym, stanowiące podporę rusztu stalowego, posadowione na umieszczonej w gruncie podsypce betonowej, pomimo że nie są z nią zespoinowane, w istocie stanowią łącznie fundament stacji bazowej telefonii komórkowej, choć nie w pełni zagłębiony w gruncie, co nie ma jednak istotnego znaczenia.

Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Trwałość związania z gruntem wyraża się w wykonaniu takich prac lub zabezpieczeń, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując możliwość niekontrolowanej zmiany położenia tego obiektu bądź utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją obiektu albo kumulatywnie: jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby) itp., ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi. Trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować. Jest to okoliczność mogąca przesądzać o jego tymczasowości, ale nie o trwałości związania z gruntem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/GL 1015/18 i powołany tam wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 511/18).

Wobec powyższego, nietrafna okazała się argumentacja autora skargi kasacyjnej nakierowana na wykazanie, że zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, w tym brak fundamentu, świadczą o tym, że przedmiotowy obiekt będzie posadowiony na gruncie bez trwałego z nim łączenia.

Tymczasem właściwa analiza poszczególnych elementów przedmiotowego obiektu dowodzi, że właśnie zaprojektowane obciążenie konstrukcji masztu bloczkami betonowymi i płytami drogowymi, z dodatkowym usztywnieniem odciągami, wraz z innymi elementami wzmacniającymi i obciążającymi ją u podstawy – służy do trwałego związania masztu antenowego i rusztu podporowego z gruntem, w celu zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa całej stacji.

Oczywiście rację ma skarżąca Spółka, że stosownie do ogólnych wymogów ustanowionych w art. 5 ust. 1 punkt 1a, każdy obiekt budowlany, nawet tymczasowy, winien być zaprojektowany i wykonany w sposób zabezpieczający przed niezamierzonym przesunięciem, zawaleniem czy przeniesieniem. Nie podważa to jednak wnioskowania Sądu Wojewódzkiego w zakresie przyjętych kryteriów, determinujących kwalifikację przedmiotowego masztu telekomunikacyjnego. Rzecz bowiem w tym, aby budowa poszczególnych obiektów budowlanych podlegała takiemu reżimowi prawnemu, w którym rozwiązania projektowe dostosowane będą do stopnia skomplikowania i charakteru obiektu, celem zapewnienia ich bezpiecznego użytkowania oraz realizacji wymogów określonych w przepisach, w tym techniczno budowlanych, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Dlatego tak istotne znaczenie ma rozróżnienie obiektów budowlanych na te, które wymagają pozwolenia na budowę oraz takie, których realizacja jest możliwa w drodze zgłoszenia.

Powyższe uwarunkowania zostały w sposób właściwy uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy, co w rezultacie pozwalało Sądowi uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z przepisami prawa mającymi zastosowanie w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania organu odwoławczego. Z uwagi na to, że weryfikacja wyroku w postępowaniu kasacyjnym musi być dokonywana przez pryzmat stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanych decyzji, nie zasługiwał na uwzględnienie zgłoszony w postępowaniu kasacyjnym wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej, sporządzonej po dacie zaskarżonego wyroku.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

5