Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 845/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 845/07

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego, uwzględniając orzeczenie lekarskie nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych we W., stwierdził u R. D. chorobę zawodową-aplazję szpiku, wymienioną w pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Z karty oceny narażenia zawodowego i dodatkowo poczynionych ustaleń wynika, że R. D. zatrudniony od [...] do [...] w [...] K. – Z. P. Ch. we W., do [...] r. obsługiwał urządzenia do produkcji folii, a po tej dacie pracował na stanowisku zgrzewacza folii wykonując również inne czynności zlecone przez przełożonych, w tym także od [...] r. do [...] r. przy produkcji czarnej folii ochronnej.

W uzasadnieniu decyzji podano, że barwnik do produkcji czarnej folii ochronnej zawiera sadzę węglową, związki ołowiu, antymonu oraz związki aminowe, przy czym procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie sadzy węglowej, w której obecne są wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne oraz inne związki z wysokim prawdopodobieństwem spowodowały wystąpienie u wyżej wymienionego aplazji szpiku. Wskazano również, iż zaburzenia układu krwiotórczego wywołane przez substancji chemiczne wynikają albo z bezpośredniego wiązania z makrocząsteczkami komórkowymi, albo z działania pośredniego-przez tworzenie wolnych rodników tlenowych, a ponadto nakładające się oddziaływanie wielu substancji toksycznych może prowadzić do aplazji szpiku nawet w stężeniach dalekich od toksycznych dla poszczególnych substancji.

W wyniku odwołania wyniesionego przez [...], podnoszącego m.in., iż sama zawartość w folii czynników, które mogłyby spowodować stwierdzone schorzenie nie oznacza istnienia związku przyczynowego między nimi a wykonywaną pracą, oraz iż należałoby stwierdzić obecność czynników szkodliwych na stanowisku pracy i możliwość ich kontaktu z pracownikiem, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wydał w dniu [...] października 2006 r. decyzję nr [...] orzekającą o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że z akt sprawy nie wynika bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że na stanowisku pracy R. D. były emitowane substancje chemiczne, które lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. uznał za czynnik przyczynowy aplazji szpiku oraz – wskazał na konieczność przeprowadzenia w związku z tym dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w toku którego - ze względu na to, że obecne warunki na dawnym stanowisku pracy poszkodowanego są inne i wyniki pomiarów stężeń byłyby do nich nieadekwatne - należy uzyskać opis wszelkich wykonanych przez niego czynności podczas pracy z jednoczesnym podaniem opisu procesu technologicznego i określeniem występujących podczas niego temperatur, a następnie zwrócić się – w celu wydania opinii, czy substancje określone jako przyczyna schorzenia mogły być obecne na stanowisku pracy R. D. - do Biura d/s Substancji i Preparatów Chemicznych w Ł., przekazując mu jednocześnie, niezależenie od powyższych materiałów, karty charakterystyk preparatów i substancji niebezpiecznych używanych przy produkcji folii.

Nadto w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że ustalenie związku przyczynowego między substancjami zidentyfikowanymi na stanowisku pracy a wystąpieniem aplazji szpiku kostnego będzie należało do kompetencji uprawnionej jednostki orzeczniczej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. kolejny raz orzekł o stwierdzeniu u R. D. choroby zawodowej wymienionej w pkt 1 wykazu chorób zawodowych zawartego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) w postaci aplazji szpiku jako następstwa przewlekłego zatrucia wywołanego przez substancje chemiczne.

Prowadząc ponowne postępowanie organ, po uzupełnieniu materiału dowodowego o przedłożony przez pracodawcę szczegółowy opis procesu technologicznego związanego z produkcją folii z uwzględnieniem występujących w jego trakcie temperatur oraz – o opis wykonywanych przez R. D. czynności, wobec odmowy wydania przez Biuro d/s Substancji i Preparatów Chemicznych w Ł.i opinii w zakresie wskazanym przez organ II instancji, przekazało całość zgromadzonej dokumentacji (w tym charakterystyki preparatów i substancji używanych przy produkcji folii) zgodnie z sugestią Instytutu Medycyny Pracy w Ł. - celem wykorzystania służbowego - Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych we W.

Lekarz wymienionej poradni, po przeprowadzeniu we własnym zakresie dodatkowych czynności wyjaśniających wydał – jak poprzednio - w dniu [...] maja 2007 r. orzeczenie nr [...] o rozpoznaniu u badanego choroby zawodowej stwierdzając wysokie prawdopodobieństwo istnienia związku przyczynowego między wystąpieniem u niego aplazji szpiku a narażeniem zawodowym na stanowisku pracy w postaci niekontrolowanej emisji powstających z polietylenu z recyklingu w czasie procesów przetwórczych wysoce hematotoksycznych związków chemicznych wyszczególnionych na wstępie orzeczenia.

Uzasadniając decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, iż - po przeanalizowaniu przebiegu pracy zawodowej R. D. oraz treści obszernie umotywowanego orzeczenia lekarskiego nr [...] – podziela opinię jednostki orzeczniczej, że nie można wykluczyć istnienia hematotoksycznych związków w stosowanym materiale z recyklingu do produkcji folii ochronnej, przy czym ze względu na to, iż polietylen jest produkowany z sortowanych śmieci z tworzyw sztucznych, różnorodność stosowanego przy produkcji folii polietylenu nie jest możliwa do oceny. Wskazując na konkretne wyszczególnione w orzeczeniu lekarskim emitowane związki chemiczne hematotoksyczne powstające podczas przetwarzania polietylenu z recyklingu organ nadto podniósł, że poza nimi z wyprodukowanego z odpadów surowca mogły być emitowane również związki chemiczne niejednorodne ze względu na to, że odpady zawierają różne polimery, substancje pomocnicze i zanieczyszczenia będące pozostałościami po pakowanych towarach.

W odwołaniu od powyższej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. [...]. - Zakład Pracy Chronionej we W. zarzuciła, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie udowodniono obecności i nie zmierzono czynników uszkadzających układ krwiotwórczy, a więc nie oceniono obiektywnie narażenia zawodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Ponadto nie skorzystano z możliwości zwrócenia się o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. mimo złożoności problemu i wątpliwości wynikających z wydanej z inicjatywy strony odwołującej się w dniu [...] września 2006 r. przez Specjalistyczną Poradnię Przemysłową "[...]" we W. opinii. W odwołaniu zakwestionowano również przyjęty w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego (...) wskazując, że przy produkcji czarnej folii ochronnej zawierającej czarny barwnik z dodatkiem sadzy technicznej R. D. był zatrudniony około [...] – miesięcy, gdyż maszynę do tej produkcji zakupiono dopiero w 2003 r., a nadto dwukrotnie – łącznie przez okres blisko [...] miesięcy przebywał w latach 2003 - 2004 na zwolnieniach lekarskich. Poza tym na stanowisku zgrzewacza nie zgrzewano czarnej folii ochronnej, jak twierdzi się w orzeczeniu, zaś polietylen wykorzystywano tylko do produkcji, a nigdy go nie produkowano.

Uwzględniając odwołanie pracodawcy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylił kwestionowaną decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie epidemiologiczne nie wyjaśniło w sposób nie budzący wątpliwości, jakie substancje chemiczne były emitowane w środowisku pracy R. D., lecz ograniczono się do przyjęcia stanowiska Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy co do rodzaju czynników chemicznych, na jakie narażony był pacjent. Organ wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w powyższym kierunku poprzez przeprowadzenie dodatkowego badania środowiska pracy, wykorzystanie wyników badań dotychczas przeprowadzonych oraz uzyskanie opinii specjalistów. Niezbędne jest również wg niego, sporządzenie oceny narażenia zawodowego z uwzględnieniem uzyskanych wyników badań środowiska pracy i ustalonych okresów narażenia na poszczególne czynniki. W szczególności według organu odwoławczego, w ponownym postępowaniu należy określić jednoznacznie, z jakiego polietylenu zgrzewał worki R. D. oraz jakie substancje były emitowane na tym stanowisku oraz na stanowisku zasypu granulatu do koszy zasypowych wytłaczarek.

Ponadto w motywach decyzji uznano za celowe rozważenie następnie zwrócenia się do jednostki orzeczniczej II stopnia o konsultację z jednoczesnym przekazaniem jej wszelkich dotychczas wydanych w sprawie rozbieżnych opinii lekarskich oraz zwięzłej oceny narażenia zawodowego.

R. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący podniósł, że nie zgadza się z uchyleniem decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. w sytuacji, gdy stwierdzenie tą decyzję u niego choroby zawodowej oparte było na szczegółowym orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych we W. i wyczerpane zostały w niej wszystkie argumenty przemawiające za takim właśnie rozstrzygnięciem.

Jego zdaniem organ odwoławczy bezpodstawnie zarzucił organowi I instancji, iż ten nie zwrócił się o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., lecz przekazał całość dokumentów Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy. Lekarz tego Ośrodka dysponując bowiem niezbędnymi materiałami, w tym orzeczeniami leczących go lekarzy hematologów, kompetentny był do wydania stosownego orzeczenia bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych konsultacji. Powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy wydany w innej sprawie skarżący przy tym wskazał, że konsultacja z Instytutem Medycyny Pracy w Ł. będącym jednostką odwoławczą pozbawiłaby go prawa do niezależnego orzeczenia Instytutu.

Skarżący również zarzucił, że organ II instancji niesłusznie powołuje się na opinie innych lekarzy, w tym opinię lekarza W. C., który skupił się wyłącznie na krytyce decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego a nie fachowym wyjaśnieniu powstania choroby w oparciu o zawartą w aktach sprawy dokumentację. Przejawiając brak konsekwencji organ odwoławczy uwzględnił wymienioną opinię mimo, iż była ona sprzeczna z jego poglądami wyrażonymi w poprzedniej decyzji uchylającej.

Wskazanie zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań środowiska pracy, mimo iż hala produkcyjna i stanowisko, na którym skarżący pracował już nie istnieją, pozostaje w sprzeczności z zawartym w poprzedniej decyzji uchylającej stwierdzeniem, że aktualne pomiary byłyby nieadekwatne do warunków wcześniejszych.

W uzupełnieniu skargi skarżący określił jako niezgodne z prawdą twierdzenie pracodawcy, że nie był zatrudniony przy zgrzewaniu czarnej folii oraz, iż nie wykorzystywał przy tym drutu. Jak podkreślił czynności te wykonywał w małym pomieszczeniu bez wentylacji. Podniósł także, ze doktor C. wydał opinię bez wglądu w materiały zawarte w aktach sprawy oraz dokumentację z jego leczenia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola sądowo - administracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

W przypadku będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji kasacyjnej, ze względu na brak merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, ocena jej legalności sprowadza się przede wszystkim do oceny przestrzegania przez organ odwoławczy przepisów procesowych regulujących dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji.

Powołany jako podstawa prawna decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. art. 138 § 2 kpa stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W decyzji o tej treści organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy przesądza, że prawidłowe rozstrzygnięcie merytoryczne będzie mogło zapaść po ponownym przeprowadzeniu postępowania. Decyzja kasacyjna nie zawiera zatem (i nie może zawierać) wskazań sugerujących treść ponownej decyzji podległego organu.

Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości zachodzi wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenie go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego. Dotyczyć to będzie także wypadków, gdy postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Nie jest zatem możliwe z powyższych względów uzupełnienie postępowania przez organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa.

Jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie powołał się na przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa, to za równoznaczne z uznaniem, że w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do ich naruszenia uznać należy wskazanie przez tenże organ, że dochodzenie epidemiologiczne nadal nie wyjaśniło w sposób nie budzący wątpliwości, jakie rzeczywiście związki chemiczne były emitowane na stanowiskach obsługi przez R. D. urządzeń do produkcji folii oraz – do zgrzewania folii, jak również - że organ I instancji nie uzyskał dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia.

Wytykając powyższe uchybienia organ odwoławczy określił, w jaki sposób winno być uzupełnione postępowanie dowodowe (dodatkowe badanie środowiska pracy, sporządzenie adekwatnej do jego wyników oceny narażenia zawodowego, uzyskanie opinii specjalistów), a zakres czynności niezbędnych do dokonania oznacza, w ocenie Sądu, konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części, czego wymagał przepis art. 138 § 2 kpa.

W sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy powyższego unormowania, uchylenie przez Sąd decyzji kasacyjnej może mieć praktycznie miejsce tylko w przypadku, gdyby wskazówki zawarte w jej uzasadnieniu były na tyle wadliwe, że mogłyby w sposób istotny rzutować na wydanie przez organ I instancji błędnego, sprzecznego z przepisami prawa materialnego rozstrzygnięcia.

Tego rodzaju wadliwości w motywach zaskarżonej decyzji Sąd się jednak nie dopatrzył.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki:

1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia,

2) stwierdzenie w wyniku oceny warunków pracy, w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, (istnienie związku przyczynowego choroby z warunkami wykonywanej pracy).

Z § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia natomiast wynika, że podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności – obok danych zawartych w orzeczeniu wydanym przez lekarza placówki służby zdrowia upoważnionej zgodnie z § 5 rozporządzenia do rozpoznania choroby zawodowej - ocena narażenia zawodowego pracownika.

Rozpoznanie w orzeczeniu lekarza przychodni właściwego wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy choroby zawodowej jest więc czym innym aniżeli stwierdzenie decyzją choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego. Wskazane orzeczenie lekarskie jest aczkolwiek istotnym, ale nie jedynym elementem rzutującym na treść decyzji inspektora sanitarnego.

Poza tym orzeczenie lekarskie jednostki organizacyjnej służby zdrowia właściwej do rozpoznania choroby zawodowej, będąc formą dowodu w opinii biegłego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, podlega ocenie przez organ prowadzący postępowanie jak każdy inny dowód, a więc należy ją oceniać w aspekcie "rozpatrzenia całego materiału dowodowego".

Kolejnym zaś elementem decydującym o stwierdzeniu lub nie choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego jest wynik oceny narażenia zawodowego pracownika. W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej.

Wówczas dopiero istnieje domniemane związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Inaczej mówiąc, jeśli można stwierdzić, że konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia.

Gdy o ocenie narażenia zawodowego tak, jak w przypadku niniejszej sprawy, decydują czynniki chemiczne, w celu stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest wykazanie, że były one emitowane na stanowisku pracy. Nie wystarczy ograniczenie się do ustalenia, że istniała możliwość emisji na tym stanowisku.

Nie podlega kwestionowaniu, że rozpoznane u R. D. schorzenie to aplazja szpiku. Jednak celem stwierdzenia przez inspektora sanitarnego, że aplazja szpiku jest chorobą zawodową wymienioną w pkt 1 wykazu chorób zawartego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. konieczne jest udowodnienie, iż jest ona następstwem przewlekłego zatrucia skarżącego przez co najmniej jedną z wyszczególnionych w tym punkcie substancji chemicznych. Konkretnie - niezbędne jest wykazanie, że pracując przy produkcji i zgrzewaniu folii skarżący był narażony na czynniki uszkadzające układ krwionośny w sposób określany jako aplazja szpiku.

Sąd podziela stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, iż w dotychczasowym postępowaniu epidemiologicznym do ustaleń pozwalających na stwierdzenie takiego narażenia skarżącego nie doszło.

Czynności prowadzone we własnym zakresie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., nie powiązane z konkretnymi warunkami na stanowisku pracy skarżącego w trakcie wykonywania przez niego czynności, a polegające na uzyskaniu danych odnośnie składników chemicznych jakie mogą być zwykle zawarte w opakowaniach z tworzyw sztucznych, z których to opakowań wytwarzany jest polietylen (z recyklingu) służący do produkcji folii oraz – uzyskaniu potwierdzenia, iż prowadzone w instytucjach centralnych wstępne badania wykazały obecność toksycznych związków na stanowiskach pracy, gdzie przetwarzany jest tenże polimer, nie mogą być uznane za miarodajne by przyjąć, że takie właśnie związki toksyczne, jakie wymienia się w orzeczeniu nr [...] rzeczywiście przy produkcji i zgrzewaniu przez skarżącego folii były emitowane i był narażony na ich działanie.

Organ odwoławczy mając na celu wykorzystanie wszelkich możliwości dowodowych w zakresie narażenia zawodowego skarżącego trafnie polecił w zaskarżonej decyzji uzupełnić dotychczas przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym czynności podległemu organowi.

Jakkolwiek uzasadnienie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zawiera tylko ogólne wskazania co do uzupełniających czynności nie może budzić wątpliwości, że istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy miałoby między innymi, poza ewentualnym przesłuchaniem świadków - współpracowników skarżącego, skorzystanie ze środka dowodowego w postaci wysłuchania samego zainteresowanego, bowiem on sam tylko by precyzyjnie opisał wykonywane przez siebie czynności przy obsłudze wytłaczarki i zgrzewarki (przedstawienie ich przez pracodawcę wydaje się zbyt ogólnikowe), produkcję jakiej kolorystycznie folii obsługiwał, w tym jaki w zbliżeniu procent stanowiła czarna folia, czy zgrzewał także i przez jaki okres czarną folię, jaki był stopień zabezpieczania i szczelności urządzeń (kwestia wycieków, wydobywania się par i dymów itp.).

Przy sporządzaniu, zgodnie z zaleceniem organu II instancji, na nowo oceny narażenia zawodowego należałoby mieć na uwadze pobyty skarżącego na zwolnieniach lekarskich, o których mowa w odwołaniu, a przede wszystkim okres zatrudnienia na omawianych wyżej stanowiskach do wystąpienia pierwszych objawów choroby. Ważne też m.in. może być ustalenie proporcji wykorzystywania przy produkcji folii polietylenu z recyklingu w stosunku do polietylenu pochodzącego z innych źródeł (oczywiście w trakcie zatrudnienia skarżącego) oraz ustalenie u producentów - dostawców polietylenu z recyklingu, skąd i jakie rodzajowo uzyskiwali odpady (opakowania) do jego wytwarzania.

Właściwe jest zalecenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skorzystania, po poczynieniu wszystkich niezbędnych ustaleń z opinii specjalistów – konkretnie specjalistycznej jednostki badawczej, która wypowiedziałaby się na podstawie zebranych w postępowaniu materiałów (w tym charakterystyk substancji używanych do produkcji folii) oraz posiadanych własnych danych źródłowych co do rodzaju substancji emitowanych z wysokim prawdopodobieństwem na stanowisku pracy skarżącego, w szczególności co do zawartości benzenu. Specjalistyczna Przychodnia Przemysłowa [...] we W. w swojej opinii z dnia [...] września 2006 r. podnosi, że istniejące tego typu jednostki zajmują się standartowo oznaczeniem czynników chemicznych na stanowiskach pracy podobnych do zajmowanego przez skarżącego. W związku z tym rozważyć należałoby jednocześnie przeprowadzenie pomiarów występujących w środowisku stężeń czynników chemicznych symulując zgrzewanie czarnej folii na zgrzewarce, przy której od 2003 r. był zatrudniony skarżący, przy wykorzystaniu surowców co najmniej zbliżonych do wykorzystywanych w ówczesnym czasie i w miarę możliwości zapewnieniu warunków zbliżonych do dawnych.

Wbrew podnoszonemu w skardze zarzutowi Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stwierdzonej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego potrzebie zwrócenia się, po uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie narażenia zawodowego, o konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia wobec złożoności sprawy i odbiegających od stanowiska Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. poglądów wyrażonych w wydanych z inicjatywy pracodawcy opiniach Specjalistycznej Przychodni Przemysłowej [...]. we W. (z [...] września 2006 r.), Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie medycyny pracy (z [...] października 2006 r.) oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy (bez daty – dot. decyzji PPiS we W. z [...] sierpnia 2006 r.), jakkolwiek zgodzić się należy, że opinie te sporządzone zostały bez wglądu w akta sprawy i do tego na wcześniejszym etapie postępowania.

Poza przedłożeniem jednostce orzeczniczej II stopnia wszystkich dotychczas wydanych w sprawie orzeczeń i opinii lekarskich, należałoby jej udostępnić także dokumentację z leczenia skarżącego u specjalisty z zakresu hematologii.

Podstawę prawną w powyższym względzie stanowi § 8 ust. 2 zdanie 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., w myśl którego jeśli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Zaniechanie skonfrontowania w toku postępowania administracyjnego rozbieżnych opinii stanowi, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (vide m. in. wyrok sygn. SA 645/80 z 30 grudnia 1980 r. ONSA z 1 poz. 2).

Powołane w skardze orzeczenie WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 677/05) nie może mieć w niniejszym przypadku zastosowania, gdyż nie dotyczyło sytuacji przewidzianej w § 8 ust. 2 rozporządzenia (konsultacja przed wydaniem decyzji, już po wydaniu orzeczeń lekarskich), lecz konsultacji na etapie wydawania orzeczenia lekarskiego I instancji, co istotnie pozbawiało zainteresowanego prawa do dwukrotnego niezależnego orzeczenia lekarskiego w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej. Jednak z ostrożności (mając na uwadze ewentualne przyszłe losy postępowania) do konsultacji w omawianej sprawie wskazane byłoby rozważenie wytypowania innej jednostki orzeczniczej II stopnia aniżeli Instytut Medycyny Pracy w Ł.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi zauważyć trzeba, iż organ II instancji w zaskarżonej decyzji powołał się na opinie lekarza Specjalistycznej Przychodni Przemysłowej we W. jedynie w kontekście celowości udostępnienia jej konsultującej jednostce orzeczniczej II stopnia, zaś ewentualna odmienność wytycznych zawartych w poprzedniej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Pracy nie rzutuje na ocenę legalności decyzji zaskarżonej.

Uznając, iż decyzja kasacyjna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. zmierzając do wykazania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo - skutkowego między schorzeniem skarżącego i czynnikami występującymi w jego środowisku pracy nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.