Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 930/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi S spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

S sp. z o.o. (następca prawny H sp. z o.o.) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012.

Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. H sp. z o.o. (poprzednik prawny S Sp. z o.o.) zwróciła się do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012 do działek o nr ewidencyjnych: [...] o łącznej powierzchni 99,80 ha. Wniosek ten został podpisany przez P.M..

Powyższy wniosek został zmieniony pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., następnie w dniu [...] października 2012 r. P.M. wycofał część wniosku, w której działka ewidencyjna nr [...] o pow. 39,75 ha została wycofana z płatności ONW.

W dniu 25 marca 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo z dnia [...] marca 2013 r. P.M., w którym m.in. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków: M.P., P.M., D.M., M.D. oraz inspektorów jednostki certyfikującej. Wraz z w/w pismem dołączone zostały kopie następujących dokumentów:

- protokół nr [...] z dnia [...].07.2012 r., z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi,

- umowa o świadczeniu usług z dnia [...].05.2010 r. zawarta pomiędzy firmą N

(należącą do Pana P.M.), a firmą H sp. z o. o. (w jej imieniu podpis złożył ówczesny prezes zarządu D.M.),

- protokół zlecenia wykonania usługi z dnia [...].04.2012 r., którym firma H

sp. z o. o. zleca gospodarstwu rolnemu S.K. wykonanie usług rolniczych w roku 2012 na działkach w obrębie [...],

- protokół zlecenia wykonania usługi z dnia [...].03.2012 r., którym firma H sp. z o. o. zleca N P.M. wykonanie usług rolniczych w roku 2012 na działkach w obrębie [...]

- porozumienie z dnia [...].03.2012 r. w sprawie wykonania umowy o świadczenie usług

zawarte pomiędzy H sp. z o. o. (w jej imieniu podpisali: D.M. prezes zarządu oraz M.P. dyrektor zarządzający), a P.M. będącym właścicielem firmy N i prezesem zarządu G sp. z o. o.,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].12.2012 r., na kwotę 7 199,93 zł, sprzedaży przez H sp. z o.o. gospodarstwu rolnemu S.K. zielonki prosa,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].05.2012 r., na kwotę 4 539,78 zł, sprzedaży przez N P.M. firmie H sp. z o.o. prosa,

- fakturę nr [...] z dnia [...].01.2013 r., na kwotę 27 zł., sprzedaży przez H sp. z o.o. firmie G sp. z o.o. pozostałości po zbiorach,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].01.2013 r., na kwotę 25 952,40 zł, wystawioną za wykonanie usług rolniczych za rok 2012 przez G sp. z o.o. firmie H sp. z o.o.,

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].04.2012 r., na kwotę 29 153,64 zł, wystawioną za wykonanie usług rolniczych za rok 2011/2012 (w okresach [...].01.- [...].12.2011 r., i [...].01-[...].04.2012 r.) przez N P.M. firmie H sp. z o.o.,

- fakturę nr [...] z dnia [...].01.2013 r., na kwotę 8 650,80 zł, wystawioną za usługi rolnicze za rok 2012 przez N P.M. firmie H sp. z o. o.

- fakturę VAT nr [...] z dnia [...].01.2013 r., na kwotę 8 2010,16 zł, wystawioną za usługi rolnicze przez gospodarstwo rolne S.K. firmie H sp. z o.o.

W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącej o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych), w którym H sp. z o.o. wskazała zmianę siedziby firmy na [...]. W związku ze zmianą siedziby H Sp. z o.o. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przekazał wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W toku prowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z [...] stycznia 2014r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych z wnioskiem o udzielenie informacji na temat jakie podmioty i na jakiej podstawie użytkowały działki zadeklarowane do płatności ONW na rok 2012 r. przez H sp. z o.o.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych wskazał podmioty władające między innymi działkami deklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 przez H sp. z o.o. tj. o nr [...].

W pismach z dni [...] kwietnia 2014 r. i [...] maja 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, odpowiadając na wezwanie organu, wskazał, że H sp. z o.o. prowadzi działalność rolniczą jako rodzaj podstawowy PKD.

W dniu 7 kwietnia 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR złożono postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. [...], z którego wynikało, że nastąpiło połączenie spółek -S sp. z o.o. przejęła inne spółki w całości tj. E Sp. z o.o., A Sp. z o.o., G Sp. z o.o. i H Sp. z o.o.

Odnosząc się do wniosku skarżącej postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR o odmówił S sp. z.o.o (następcy prawnemu H sp. z o. o.) przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków wystosował. W ocenie organu przesłuchiwanie świadków przedłużyłoby jedynie postępowanie i nie wniosłoby do sprawy nowych okoliczności.

W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. M.P. (prezes zarządu S sp. z o. o.) ponownie wniosła o przesłuchanie świadków, a także o włączenie do akt spawy dokumentacji obejmującej przejęcie przez spółkę gruntów od innych podmiotów wraz z informacją o składanych przez te podmioty wnioskach, zaciąganych zobowiązaniach.

Wniosek skarżącej Spółki o przyznanie płatności ONW za rok 2012 został poddany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR kontroli administracyjnej zgodnie z art. 11 ust.1-5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L25 z 28 stycznia 2011 r. s. 8). Wniosek ten został również zweryfikowany w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 40, poz. 329 ze zm.).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił S sp. z o.o. (następcy prawnemu H sp. z o.o.) przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 r.

Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji powołał się na § 2 pkt 2-3 oraz § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia i wskazał, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy strona spełnia określone w tych przepisach warunki do przyznania płatności, ponieważ dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego oraz gospodarstwa rolnego zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.

Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarska rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając jego art. 336 k.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z ww. elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Kierownik BP powołał się na obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173.). Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. Wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem, a w odniesieniu do areału powyżej 300 hektarów płatność ONW w ogóle nie przysługuje. Przytoczył również orzeczenie NSA z dnia 12 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 646/11 ), zgodnie z którym tworzenie przez dane osoby (fizyczne lub prawne), wielu spółek cywilnych, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 hektarów), może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.

Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64 poz. 427) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14,) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż H sp. z o.o. (poprzednik prawny S Sp. z o.o.) nie była wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Była podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M..

Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60 a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103.

Kierownik BP zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników.

Organ pierwszej instancji zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy H sp. z o.o. (poprzednik prawny S Sp. z o.o.) rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne.

Kierownik BP wskazał, że wspólnikami H sp. z o.o. byli P.M. i D.M.. W wyniku następstwa prawnego na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] spółka H sp. z o.o. została przejęta przez spółkę S sp. z o.o., której udziałowcami są: P.M. i D.M.. P.M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A.

Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012.

Organ podkreślił, że w 2012 r. P.M. występuje jako wspólnik bądź prezes zarządu w 90 spółkach, przy czym spółki te w roku 2012 ubiegały się o płatność ONW do łącznej powierzchni 3 789,40 ha.

Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 3 789,40 ha, otrzymałby płatność jedynie do powierzchni 300 ha, i wynosiłaby 22 375 zł., natomiast składając wnioski w powyższy sposób przy uwzględnieniu modulacji ONW i przy najniższej stawce obowiązującej dla strefy I wyniosłaby 494 122,33 zł.

W ocenie Kierownika BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 ha), jest działaniem obchodzącym prawo. Zawiązywanie przez P.M. wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie wspierania rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach.

Organ pierwszej instancji zauważył, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności począwszy od 2010 r. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2012 są grunty rolne 5 działek ewidencyjnych: [...].

Organ wskazał, że działki o nr [...] w 2009 r. deklarowane były przez Ś s.c., a w latach 2010-2012 przez H sp. z o.o. W roku 2012 działka [...] przejęta została przez K sp. z o.o. Zaś działki o nr [...] deklarowane były w latach 2011-2012 przez H sp. z o.o.

Nadto organ pierwszej instancji podniósł, że z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Odział Terenowy z [...] lutego 2014 r. wynika, że podmiotem władającym działkami o nr:

- [...] w latach od [...] maja 2010 r. do [...] czerwca 2012 r. była K sp. z o.o. (BUM - bezumowne użytkowanie ), a od [...] lutego 2013 r. przedmiotowa działka dzierżawiona jest przez A.M..

- [...] w latach od [...] września 2010 r. do [...] sierpnia 2012 r. była AG sp. zoo (BUM - bezumowne użytkowanie).

- [...] w latach od [...] września 2010 r. do [...] grudnia 2012 r. była AG sp. zoo (BUM - bezumowne użytkowanie).

- [...] w latach od [...] lutego 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. była AG sp. z o.o. (BUM - bezumowne użytkowanie), od [...] maja 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. G sp. z o.o. (BUM - bezumowne użytkowanie), a od [...] czerwca 2013 r. do [...] września 2013 r. była dzierżawiona przez C sp. z o.o.

- [...] - brak informacji.

Wobec powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji działki, do których o płatności za rok 2012 wystąpiła strona postępowania były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M.. Zdaniem organu pierwszej instancji, powyższe przeniesienia posiadania ww. działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem.

Dodatkowo organ zważył, iż na 90 spółek funkcjonujących w 2012 r., w 87 wskazano konto bankowe nr [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta, pełnomocnika lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również, że brak jest dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa.

Organ pierwszej instancji wskazał, że D.M. jako wspólnik H sp. z o.o., zlecał wykonywanie prac P.M. (drugiemu wspólnikowi spółki H sp. z o.o.), właścicielowi firmy N oraz G sp. z o.o., której jest wspólnikiem i Prezesem. D.M. jako wspólnik strony postępowania oraz jej Prezes bezpośrednio zlecał wykonanie usługi S.K. prowadzącemu gospodarstwo rolne w miejscowości [...] oraz wpłacił zadatek, z którego rozliczono zapłatę za usługę (faktura VAT nr [...] z dnia [...].01.2013r., potwierdzenia przyjęcia zadatku - brak). Materiał siewny został zakupiony od firmy N będącej własnością P.M. (faktura nr [...] z dnia [...].05.2012r.). Pozostałości po zbiorach P.M. jako wspólnik strony postępowania sprzedał spółce G sp. z o.o. której jest wspólnikiem i Prezesem zarządu (faktura [...] z dnia [...].01.2013)

W ocenie organu pierwszej instancji dołączony protokół nr [...] z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Zakresem kontroli jednostki certyfikującej nie są objęte kwestie dotyczące spełnienia wszystkich przesłanek do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych, są to bowiem odrębne zagadnienia. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej. Nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Kierownik BP stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez stronę postępowania (oraz inne wskazane wyżej podmioty) są de facto zarządzane przez tą samą osobę P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których P.M. jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

Dokonując analizy powiązań podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem, zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów organ pierwszej instancji uznał, iż to P.M. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. Zaś swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy podmiotami również nie wskazuje, że były one posiadane przez stronę postępowania, gdyż posiadanie powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony.

Kierownik BP zauważył, że należy odróżnić samodzielny byt H sp. z o.o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) jako osoby prawnej, utworzonej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, od samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego strona nie czyniła. Stwierdził także, iż nie kwestionuje, że H sp. z o.o. jako osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Natomiast nie wyklucza to prowadzenia innej działalności. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że zgłaszanie przez skarżącą dowodu w postaci przesłuchania świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. P.M. sygnował wniosek inicjujący sprawę o płatność. W zakresie finansów sprawuje stały nadzór.

W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia.

W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że H sp. z o.o. (poprzednik prawny S Sp. z o. o.), składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo H sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie żądając jej uchylenia oraz o przyznania płatności zgodnie z wnioskiem spółki. Skarżąca zaskarżyła jednocześnie wszystkie postanowienia wydane w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją w sprawach odmowy przeprowadzenia dowodu. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów ustaleń faktycznych w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną , arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nie przeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art.4 ust.8 rozporządzenia Komisji 65/2011.

Skarżąca nie zgodziła się z kluczowym ustaleniem organu, iż spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności zgodnie z jej wnioskiem a także ustaleniem, iż P.M. sztucznie podzielił gospodarstwo by uniknąć tzw. modulacji. Podkreśliła, że organ odmówił przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżącą, których zeznania mogłyby pozwolić na stwierdzenie, iż skarżąca spółka posiadała oraz samodzielnie prowadziła gospodarstwo rolne na jej odrębny rachunek, na rzecz i ryzyko wspólników. Świadkowie mogliby potwierdzić na czyją rzecz i w czyim imieniu podejmowali czynności gospodarcze związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki oraz celów i zamiarów wspólników, jak również zgodności działania spółki z celami wsparcia płatnością.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań wnioskowanych świadków na okoliczność:

- posiadania przez spółkę oraz prowadzenia samodzielnego gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, na jej rzecz i ryzyko,

- na czyją rzecz, w czyim imieniu na czyje ryzyko prowadzone było gospodarstwo spółki, w czyim imieniu świadkowie podejmowali czynności prawne związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki,

- ustalenia, iż prowadzenie działalności rolniczej i gospodarstwa spółki było uzasadnione okolicznościami ekonomicznymi, a przyjęta przez zarząd forma działania zgodnie zarówno sposób użytkowania maszyn i urządzeń, kontraktowania i wykonywania usług na rzecz spółki wynikał i miał pełne oparcie w rachunku ekonomicznym,

- ustalenia, celów działalności spółki oraz celów prowadzenia gospodarstwa spółki,

- zarządzania samodzielnym gospodarstwem, zoptymalizowanym pod względem położenia geograficznego i odległości pomiędzy poszczególnymi jednostkami produkcyjnymi oraz ze względów wymienionych w punkcie powyższym,

- zgodności działania spółki z celami wsparcia z tytułu gospodarowania na obszarach

ONW, rolnośrodowiskowego oraz płatności obszarowych.

W dniu 15 października 2014 r. do organu odwoławczego wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez M.P., prezesa zarządu S sp. z o. o., P.M..

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, iż została ona wydana zgodnie z przepisami prawa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania płatności ONW w odniesieniu do wniosków składanych w 2012 r. zostały określone w: ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 86), rozporządzeniu ONW, rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011;; rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Zaznaczył, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności ONW) jest wspieranie rolników, tj osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia ONW. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku grunty rolne i utrzymywał je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o ww. przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ONW, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ten ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności ONW. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, powtarzając je w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Organ odwoławczy zaznaczył, że działki, do których o płatności ONW za rok 2012 wystąpiła H sp. z o.o. były swobodnie, w sposób fikcyjny, przekazywane pomiędzy podmiotami, w których formalnie - w różnej formie - rolę zarządczą pełnił P.M.. Przeniesienia posiadania tych działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności ONW w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w posiadaniu P.M..

Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis H Sp. z o.o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 72 spółek z 90 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M. ( funkcjonujących w 2012 r.).

Dyrektor OR dokonał również analizy siedzib spółek powiązanych kapitałowo z osobą P.M. oraz adresów do korespondencji, jakie reprezentujące przedmiotowe spółki podały rejestrując podmioty w ARiMR jako producentów rolnych. Miejsca, w których formalnie zlokalizowane są przedmiotowe Spółki pozwalają w ocenie organu odwoławczego na potwierdzenie tezy, iż zostały one stworzone wyłącznie celem maksymalizacji zysków płynących z unijnych dotacji przysługujących producentom rolnym z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na gruntach. Organ odwoławczy stwierdził, iż adres do korespondencji w przypadku spółek powiązanych z P.M. pozostaje zawsze bez zmian (nawet w przypadku zmiany siedziby spółki łącznie ze zmianą województwa czy powiatu, w której spółka ma formalną siedzibę) tj. ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.). W ocenie organu odwoławczego zmiana formalnej siedziby H sp. z o. o. na adres: ul. [...] ma jedynie charakter pozorny albowiem wszelkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2013 odbywa się z miejscowości [...], a świadczy o tym chociażby fakt nadawania korespondencji.

Dyrektor OR zaznaczył, że analiza personalnego składu osób pełniących funkcje zarządcze w poszczególnych spółkach prowadzi do wniosku, iż w roku 2012 to P.M. w 90 utworzonych spółkach występował jako bezpośredni lub pośredni wspólnik, który decyduje o działalności podmiotów, którymi zarządza.

Organ zauważył, że w większości spółek jako zarządzający przejawiają się te same osoby tj. P.M. oraz powiązani z nim rodzinnie D.M. (syn), M.M. – prezes zarządu Dz sp. z o.o. (córka), R.M. reprezentant K sp. z o. o. - (była małżonka). Ponadto częstokroć jako osoby pełniące funkcje zarządcze pojawiają się M.P. (reprezentant m.in. S sp. z o. o., B sp. z o. o. P sp. z o. o., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę - vide: zeznania z dnia [...].12.2014 r. - w firmie P.M. tj. N) oraz M.D. - prezes zarządu bądź reprezentant w: AG sp. z o. o., AK sp. z o. o. oraz AMy sp. z o. o., prezes zarządu P sp. z o. o.). Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w ww. spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M. np. K.R. (prezes zarządu m.in. S sp. z o. o. czy D sp. z o. o.), który wykonywał prace na rzecz H sp. z o. o. jako pracownik N P.M. tj. firmy należącej do P.M..

W ocenie organu odwoławczego wykazane ścisłe powiązania pomiędzy P.M. oraz pozostałymi osobami w sposób dalece silny wzmacniają argumentację o istniejących powiązaniach pomiędzy osobami prawnymi, w których faktyczną rolę zarządczą pełni P.M., a co za tym idzie dają pewność, iż zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym H sp. z o. o., oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników. Związek P.M. i jego wpływ na działalność ww. podmiotów, w tym H sp. z o. o. pozwala obronić tezę, iż powstanie H sp. z o. o. (oraz pozostałych), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z regulacji § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia ONW (jak również § 14 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia PRS oraz przepisów modulacyjnych mających zastosowanie dla płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających H sp. z o.o. (poprzednik prawny S sp. z o.o.) świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Ponadto organ podkreślił, że działalność H sp. z o. o. opierała się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług. Koszty tych usług w 2011 r. wyniosły 1065,85 zł, w 2012 r. 66 839,63 zł, a w 2013 r. 91 141,56 zł. Nadto prace rolne wykonywane na zlecenie i na rzecz H sp. z o.o. realizowane były przez podmioty oraz osoby powiązane z P.M..

Ponadto na podstawie analizy dokumentacji związanej z nabywaniem przez skarżącą w 2012 r. usług rolniczych organ odwoławczy skonkludował, iż P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których był wspólnikiem, występowały inne osoby, ale powiązane z nim i działające na zlecenie wspólników. Stąd organ odwoławczy wysnuł wniosek, że P.M. podpisywał umowy "sam ze sobą", a następnie "sam sobie" wystawiał faktury.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że iż H sp. z o. o. na koniec roku 2011 nie uzyskała jakiegokolwiek przychodu ze sprzedaży produktów, a w roku 2012 i 2013 przychód ten wyniósł po 6 691,60 zł. W ocenie organu odwoławczego - w kontekście faktu, iż główną gałęzią działalności spółki jest działalność rolnicza – H sp. z o.o. nie osiągnęła przychodu ze sprzedaży adekwatnego do posiadanego potencjału produkcyjnego. Powyższe przekłada się na to, iż w/w spółka za rok 2012 osiągnęła stratę ze sprzedaży na poziomie - 95 555,00 zł, a na koniec roku 2013 - 102 621,36 zł. Nadmienić należy, iż starty ze sprzedaży w roku 2012 nie była w stanie zbilansować nawet dotacja z ARiMR w wysokości 96246,33 zł (vide: pozostałe przychody operacyjne w bilansie za rok 2013), a zysk brutto wyniósł zaledwie 691,33 zł. Zaś w roku 2013 brak wpływu dotacji z ARiMR nie pozwolił starty w jakikolwiek sposób zbilansować, co spowodowało stratę brutto na poziomie -102 621,17 zł. W kontekście powyższego organ stwierdził, iż dotacje z ARiMR były miażdżąco przeważającą składową zysku osiąganego przez H sp. z o. o. Mając na względzie powyższe rozważania organ odwoławczy wskazał, iż funkcjonowanie ww. spółki uzależnione było od dotacji realizowanych przez ARiMR, a w momencie "odcięcia" tychże dotacji, przy jednoczesnych daleko idących kosztach zlecanych usług obcych (będących w dużym stopniu dochodem P.M.), nastąpił brak zysku, co świadczy o prawdziwych intencjach towarzyszących utworzeniu i funkcjonowaniu ww. spółki. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że celem "powołania do życia" H sp. z o. o. jest wyłącznie pozyskiwanie i wydatkowanie środków dystrybuowanych przez ARiMR.

Dyrektor OR zaznaczył, że producent rolny to podmiot, który jest posiadaczem wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym jednostki, posiadającej oddzielne kierownictwo, prowadzącej działalność rolniczą lub rolnik lub posiadacz zwierzęcia, którego takie gospodarstwo znajduje się na terytorium RP. Zatem nie wystarczy, iż jednostka jest organizmem odrębnym pod względem technicznym i ekonomicznym, ale również winna być kierowana przez odrębne kierownictwo. Innymi słowy, jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, musi być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ odwoławczy nadmienił, że podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki, przekazane w posiadanie różnym producentom rolnym, przekłada się wprost na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki H (poprzednika prawnego S Sp. z. o.o.) - i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach.

W ocenie organu odwoławczego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie to P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

To nie odrębna spółka H, a P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów (w tym H sp. z o. o.) zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zasadnie w swojej decyzji organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej płatności ONW na 2013 r. i zastosował konsekwencje wynikające z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, w myśl którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach - tak jak ma to miejsce w przypadku H sp. z o.o. (poprzednika prawnego S Sp. z o.o.) - za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek i zgłaszanie przez nowe podmioty gruntów pozostających we władaniu P.M. do płatności.

Dyrektor OR ARiMR wskazał ponadto, iż w toku postępowania prowadzonego przez organem pierwszej instancji ówczesny prezes zarządu H sp. z o. o. P.M. pismem z dnia [...].03.2014 r. wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność posiadania przez ww. spółkę prowadzenia gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko. Wskazany wniosek nie został uwzględniony w związku faktem, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, iż żądanie przesłuchania, świadków niepotrzebnie wydłuży prowadzone postępowanie i nie wniesie do sprawy istotnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Wnioski dowodowe zostały powielone przez M.P. w piśmie odwoławczym z dnia [...].09.2014 r. reprezentującą S Sp. z o.o. – następcę prawnego H Sp. z o.o.

Dyrektor OR ARiMR - odnosząc się do okoliczności słuchania świadków - podniósł, iż na etapie postępowania odwoławczego podjęte zostały wielokrotne próby odebrania wyjaśnień w formie przesłuchania świadków.

Świadkowie oraz prezes zarządu wezwani zostali po raz pierwszy na przesłuchania w dniu [...] listopada 2014 r. M.D. najpierw w piśmie z [...] listopada 2014 r. wniósł o przesłuchanie w domu ze względu na chorobę, ale w następnym piśmie z [...] grudnia 2014 r. wskazał, że w związku z chorobą nie może uczestniczyć w przesłuchaniu. M.P. wniosła o przesłuchanie w miejscu zamieszkania tj. w [...]. Kolejny świadek – S.K. w piśmie z [...] listopada 2014 r. oświadczył, że nie posiada żadnej wiedzy w sprawie.

Następnie świadkowie zostali wezwani na przesłuchanie [...] grudnia 2014 r. Na przesłuchaniu pojawili się M.P. oraz P.M., który zeznawał w imieniu M.P. – prezesa zarządu S sp. z o.o. będącej następcą prawnym H Sp. z o.o. Organ wzywał jeszcze świadków na przesłuchania w terminach: [...].12.2014 r., [...].03-[...].04.2015 r.

Mimo skutecznych doręczeń kierowanych zarówno do Strony, jak i świadków wielokrotne próby spełnienia przez organ odwoławczy żądania Strony nie przyniosły skutku, a wnioskowane przesłuchania nie odbyły się.

W dniu 5.05.2015 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo P.M., pełnomocnika S sp. z o.o. tj., następcy prawnego H sp. z o.o., w którym stwierdził, iż przesłuchania świadków wydają się nie być niezbędne i konieczne. Wraz z przedmiotowym pismem P.M. złożył oświadczenia: M.D., oraz M.P..

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza przekazanych zeznań datowanych na dzień: [...].04.2015 r. oraz [...].04.2015 r., prowadzi do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Wszyscy świadkowie podkreślają w ww. oświadczeniach, iż spółka ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową. W ocenie świadków zarząd spółki oraz osoby upoważnione mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem tj. gruntami użytkowanymi przez spółkę i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR analizując przekazane oświadczenia, nie dał im wiary, że nikt nie ingerował w to, jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki. Organ drugiej instancji nadmienił, iż na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy funkcję prezesa zarządu H sp. z o.o. pełnili powiązani rodzinnie: P.M. oraz D.M., jak również M.P. pełniąca jednocześnie funkcje zarządcze w innych spółkach powiązanych z osobą P.M.. Dyrektor OR ocenił, że zmiany na stanowisku prezesów zarządu H sp. z o.o. (poprzednika prawnego S sp. z o.o.) miały jedynie pozorny i stricte formalny charakter.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku złożonego przez H sp. z o. o. w dniu 18.05.2012 r. jest jedynie badanie uprawnień do uzyskania płatności za ten rok, w którym został złożony ww. wniosek. Natomiast kwestia prawidłowości obsługi spraw za pozostałe lata, w tym rok 2009, była przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych wydaniem ostatecznych decyzji przez upoważnione do tego organa ARiMR.

Dyrektor OR wskazał również, że 20 kwietnia 2015 r. wpłynęło pismo, w którym P.M. zażądał zwrotu akt do organu pierwszej instancji twierdząc, że wobec złożenia wniosku w trybie zwykłym oraz w tzw. trybie transferowym wszystkie wnioski winny być bezwzględnie rozpoznawane łącznie. Organ pierwszej instancji naruszył więc prawo multiplikując ilość wydawanych odrębnie decyzji w sprawach dla każdego z pojedynczych wniosków składanych przez spółkę, których skarżąca jest następcą prawnym.

Organ drugiej instancji uznając zarzuty strony za bezzasadne wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału wynika, że w dniu [...] stycznia 2014 r. S sp. z o. o. przejęła następujące podmioty: E sp. z o. o., H sp. z o.o., A sp. z o. o. oraz G sp. z o. o. Wniosek na rok 2012 złożony został w dniu 18 maja 2012 r. przez H sp. z o. o., a następnie w dniu 2 lipca 2014 r. złożony został przez M.P. (prezes zarządu S sp. z o. o.) tzw. wniosek transferowy, którym S sp. z o. o. wstąpiła do toczącego się postępowania jako następca prawny w miejsce H sp. z o. o. Wniosek transferowy o wstąpienie do toczącego się postępowania został złożony przez S sp. z o.o ponad dwa lata po tym jak wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 złożyła H sp. z o. o. W związku z faktem, że H sp. z o. o. zgłaszając działki do płatności na rok 2012 czyniła to jako samodzielny podmiot (za który się uważała) Kierownik BP ARiMR dokonał rozstrzygnięcia sprawy dla tegoż podmiotu, a z racji faktu, że H sp. z o. o. została przejęta przez S sp. z o. o. decyzja nr [...] wydana została na rzecz następcy prawnego.

Dyrektor OR odnosząc się z kolei do podniesionego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. zarzutu dotyczącego braku doręczenia decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] lipca 2014 r. została doręczona w dniu 8 lipca 2014 r., a jako odbiorca podpisała się osoba uprawniona do reprezentowania spółki i prezes jej zarządu tj. M.P.. Organ odwoławczy podkreślił też, że obszerne odwołanie świadczy nie tylko o tym, że decyzja została doręczona, ale też o tym, że osoba ta zapoznała się zarówno z rozstrzygnięciem, jak i uzasadnieniem orzeczenia organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego bezzasadny jest również wniosek podnoszony w piśmie z dnia [...].08.2015 r. dotyczący podtrzymania wniosku o przesłuchanie świadków skoro strona z własnej inicjatywy zrezygnowała z przedmiotowej okoliczności. Ponadto poza sporem w świetle okoliczności wykazanych w toku prowadzonego postępowania pozostaje fakt, iż to P.M. był w posiadaniu gruntów rolnych, co do których o płatności wystąpiła H sp. z o. o. - w uzasadnieniu niniejszej decyzji szczegółowo odniesiono się do kwestii posiadania i wykazano dlaczego to nie spółka, a P.M. był posiadaczem działek rolnych, jak również wskazano, iż to P.M. poprzez pozorny podział rozdysponował pomiędzy poszczególne spółki grunty rolne, których był faktycznym posiadaczem, a przez to w sposób sztuczny próbował obejść obowiązujące przepisy modulacyjne. Co za tym idzie - koniecznym stało się zastosowanie regulacji, o której mowa w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 Kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).

W złożonym 22 grudnia 2015 r. piśmie skarżąca, zaznaczając że jest ono uzupełnieniem skargi, stwierdziła, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynika

z braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji. Podniosła, że organy pomimo wystąpienia przesłanki do łącznego rozpoznania wniosków złożonych za dany rok, prowadziły i wydały decyzje w stosunku do każdego z wniosków odrębnie (w tym do każdego wniosku spółek przejętych w skutek fuzji).

Nadto zgłosiła zastrzeżenia "co do błędu rekonstrukcji stanu faktyczno-prawnego", zarzucając organowi pierwszej instancji popełnienie błędu metodycznego i logicznego w konstrukcji istoty podstawy odmowy płatności w decyzji. Jej zdaniem, aby w ogóle móc zarzucić stworzenie sztucznych warunków, należy wcześniej ustalić warunki kwalifikowalności, tj. min. posiadania rolniczego zgłoszonych gruntów do dopłat. Nie można bowiem nie spełnić warunku przez sztuczne jego spełnienie. Możliwość zastosowania art. art 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 może nastąpić jedynie po uprzednim stwierdzeniu spełniania warunków kwalifikowalności wniosku, tj. między innymi spełnienia wszystkich warunków art. 7 ust. 1- 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Redakcja literalna omawianego art. 4 ust. 8 nie pozostawia żadnych wątpliwości, że przepis ten odnosi się do przypadków kiedy spełnione są warunki przyznania płatności, ale te wymogi kwalifikowalności stworzono w sposób sztuczny. Zdaniem skarżącej nie jest możliwym spełnienie warunku posiadania działek w związku ze sztucznym stworzeniem tegoż warunku uzyskania płatności. Jeśli jakiś podmiot nie posiadałby zgłoszonych do płatności działek to dyspozycja przepisu art, 4 ust. 8 w/w rozporządzenia unijnego w ogóle nie mogłaby mieć zastosowania. Jeśli organ zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym stwierdziłby spełnianie przez spółkę warunku posiadania zgłoszonych gruntów, dopiero wtedy mógłby ewentualnie analizować tezę objętą dyspozycją art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. W dodatku to na organie ciąży ciężar dowodowy i to organ zobowiązany jest wykazać domniemaną sztuczność. Skoro spółka według organu nie posiadała zgłaszanych gruntów to nie była władna nawet hipotetycznie tworzyć sztucznie warunku posiadania. W niniejszym przypadku przy uznaniu przez organ braku spełnienia warunku posiadania gruntów norma art. 4 ust. 8 rozporządzenia nie mogła mieć w ogóle zastosowania.

Powołując się na wyroki WSA w Warszawie wydane w sprawach o sygnaturach VIII SA/Wa 791/14 i VIII SA/Wa 749/14 z 5 listopada 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że obowiązek wskazania okoliczności potwierdzających stworzenie sztucznych warunków dla przyznania płatności sprzecznych z celami wsparcia spoczywa na organie, skoro organ wywodzi z tych okoliczności określone skutki prawne. Organy nie zrealizowały tego obowiązku. Natomiast zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych na okoliczności, które podważa organ jest realizacją spoczywającego na stronie ciężaru dowodu. Skarżąca zaznaczyła, że nie można twierdzić, że hipotetyczna fiskalna korzyść ma udowadniać sztuczne stworzenie warunków kwalifikowalności. Ważna jest ocena kto (jaki podmiot) rzeczywiście i efektywnie korzystał rolniczo ze zgłoszonych do dopłat gruntów, na czyj rachunek i ryzyko prowadzono na zgłoszonych gruntach działalność rolniczą gruntów. Także wskazanie rachunku bankowego wspólnika do przelewów środków przez ARiMR nie stanowi żadnego dowodu ani sztuczności i domniemanego podziału gospodarstwa w sytuacji gdy środki z dopłat stanowią własność skarżącej spółki - odrębnego podmiotu prawa handlowego i właśnie jako takie są księgowane i rozliczne w księgach. To spółka prowadziła gospodarstwo rolne zgłoszone do dopłat i ona ponosiła wszelkie koszty oraz osiągała zyski lub straty z działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych do dopłat. Organy nie przeprowadziły żądanych dowodów na te istotne okoliczności. Organ odwoławczy z niewiadomych przyczyn uznał błędnie wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków za wycofane przez stronę pismem złożonym 5 maja 2015 r.

Wskazując na naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 skarżąca stwierdziła, że organy nie mogą a priori uznać, że celem spółki było ominięcie prawa, bez próby zbadania rzeczywistego celu, zamiaru i woli wnioskodawcy. Powołała się przy tym na wyrok ETS z 12 września 2013 r. C - 434/12 i zarzuciła organom, że pominęły badanie czy w sprawie niniejszej działalność wnioskodawcy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1968/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę unijnego. Zdaniem skarżącej do stwierdzenia braku legalności skarżonej decyzji wystarczające jest samo niewyczerpanie elementu obiektywnego braku sprzeczności z celami wsparcia i braku samej sprzecznej z tymi celami korzyści.

Dalej skarżąca zarzuciła, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia 73/2009. Organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie I w/w Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., lub Rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż Rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem. Został uchylony w dniu 4 stycznia 2010 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Na rozprawie 29 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki P.M. wniósł o przeprowadzenie dowodów z wyroku WSA w Warszawie z 9.01.2013 r. sygn. akt. VIII SA/Wa 779/12 oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...].01.2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2009 z wniosku transferowego o przejęcie płatności na okoliczność powołania się przez organ na decyzję, która została następnie uchylona przez Sąd. Nadto wniósł o przeprowadzanie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci pisma spółki H z [...].10.2010 r. wraz załączoną do niego umową przeniesienia posiadania nieruchomości rolnych z [...].05.2010 r. oraz umowy spółki cywilnej z [...].03.2009 r. na okoliczność posiadania i użytkowania rolniczego przez H przedmiotowych gruntów oraz kontynuacji zobowiązań wieloletnich przez skarżącą Spółkę jako celu innego niż płatności Spółki.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z wnioskowanych przez stronę dokumentu na okoliczności wskazane przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Sąd rozpoznawał skargę wniesioną na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] września 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lipca 2014r., nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania pomocy finansowej z tytułu wsparcia gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012.

Istota sporu wymaga rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji art.4 ust.8 rozporządzenia komisji (UE) nr 65/2011, skutkujące odmową przyznania pomocy finansowej z tytułu wsparcia gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012.

Na wstępie należy podkreślić, że w skardze podniesiono zarzut nieważności postępowania, rozwijając ten zarzut w piśmie procesowym wniesionym w dniu 22 grudnia 2015 r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi. Skarżąca spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał z wydania skarżonej decyzji w sytuacji braku skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, co skutkowało zdaniem skarżącej brakiem jej wprowadzenia do obrotu prawnego, powołała się na orzeczenia wydane przez NSA w sprawach II GSK 2769/12 i 2770/12.

Ustosunkowując się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że orzeczenia wydane przez NSA w sprawach II GSK 2769/12 i 2770/12, dotyczyły doręczenia zastępczego, natomiast w rozpoznawanej sprawie, doszło do doręczenia w dniu 8 lipca 2014 r. decyzji organu pierwszej instancji do rąk prezesa zarządu skarżącej spółki M.P., która we wniesionym w terminie odwołaniu z dnia [...] lipca 2014 r., nie zakwestionowała sposobu doręczenia. Zaś kwestionowane w skardze doręczenie nie stanowiło przeszkody by wnieść w terminie odwołanie oraz podnieść merytoryczne zarzuty do wydanej decyzji

Z treści nie tylko decyzji ale także oznaczenia strony, wynika jednoznacznie, że wydana decyzja nie dotyczyła M.P., ale dotyczyła S sp. z o.o. następcy prawnego H sp. z o.o. reprezentowanej przez M.P.. Podniesiony przez skarżącą spółkę sposób doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, nie stanowił naruszenia skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, w literaturze podkreślono, że nawet wadliwe doręczenie, które nie spowodowało negatywnego dla strony skutku w postaci niemożliwości wniesienia odwołania, nie stanowi uchybienia procesowego, o jakim mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a., ze względu na brak negatywnego wpływu na wynik sprawy (patrz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013r. str. 578 ).

W piśmie wniesionym w dniu [...] grudnia 2015 r. zarzucono także, że organ odwoławczy z niewiadomego powodu uznał błędnie wnioski dowodowe strony o przesłuchanie świadków za wycofane przez stronę.

Z takim zarzutem nie można się zgodzić, albowiem w dniu 5 maja 2015 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej spółki, do którego zostały załączone oświadczenia złożone przez prezesa zarządu oraz świadka wraz ze stanowiskiem strony, że w związku z przedłożonymi oświadczeniami wniosek o przesłuchanie pozostałych świadków wydaję się zbędny. Nadto strona aby usprawnić postępowanie złożyła uzyskane od wnioskowanych świadków pisemne oświadczenia na formularzach powszechnie stosowanych przez Agencję i zawierających potwierdzenie stosowanego pouczenia. Skarżąca sama podkreśliła, że wobec złożonych oświadczeń w trybie art.78 § 2 kpa, organ może i powinien uznać dowody z przesłuchań jako zbędne wobec wykazania okoliczności na które dowody te miały być przeprowadzone innymi dowodami ze źródeł osobowych - złożonymi przez strony postępowania.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że strona skarżąca złożyła oświadczenie cofające wniosek o bezpośrednie przesłuchanie przez organ świadków zastępując ten dowód złożonymi oświadczeniami, wniosek ten został przez organ odwoławczy uwzględniony.

Organ odwoławczy dokonując oceny złożonych oświadczeń słusznie wskazał, że analiza przedłożonych oświadczeń prowadzi do konkluzji, iż są one podobne w treści. Świadkowie podkreślają, że skarżąca ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową, zarząd spółki oraz dyrektor zarządzający mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo. Organ słusznie uznał nie odnosząc się do prawidłowości prowadzonej dokumentacji, że wbrew tym twierdzeniom, ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że P.M. brał udział w zarządzaniu spółką, na jego konto bankowe wpływały bowiem płatności przyznane spółce, reprezentował spółkę w prowadzonych postępowaniach a należące do niego podmioty lub z nim powiązane kapitałowo, osobowo wykonywały usługi rolnicze.

Organy obu instancji podkreśliły, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z jego treścią, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni tego przepisu w wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12. i orzekł, że:

1) przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2) artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Oczywiste natomiast jest, że to prawidłowo interpretowany przepis prawa materialnego przesądza jakie ustalenia faktyczne muszą być poczynione w sprawie, aby przepis ten mógł znaleźć prawidłowe zastosowanie.

W rozpoznawanej przed sądem sprawie dokonano ustaleń – niekwestionowanych przez skarżącą – o utworzeniu przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności, zbadano okoliczności dotyczące powiązań osobowych z uwzględnieniem pełnionych przez te osoby funkcji.

W szczególności istotne jest, że P., R. i D.M. - jak ustaliły organy, utworzyli wiele spółek, w których są albo jedynymi wspólnikami, albo w których jedno z nich jest wspólnikiem.

Sąd rozpoznający sprawę stoi na stanowisku, że w pełni trafnie okoliczności te uznano za obiektywne i pozwalające na ocenę możliwości spełnienia celu zamierzonego przez system wsparcia EFRROW.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Nr 1698/2005, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że nie powinno budzić wątpliwości, że cel popierania jakości życia na obszarach wiejskich - w rozumieniu cytowanego art. 4 ust. 1 lit. c - nie może być uznany za spełniony w sytuacji, gdy poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego są w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenoszą między sobą posiadanie działek.

Za trafne uznać należy stwierdzenie organu, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - nie kwalifikowałyby się do przyznania pomocy z uwagi na przekroczenie powierzchni 300 hektarów lub uprawniałyby do zmniejszenia płatności, jest stworzeniem sztucznych warunków - art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Podkreślenia wymaga również, że skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, nawet prezesa jej zarządu, nie dysponowała żadnym zapleczem maszynowym czy budynkami gospodarczymi i sama nie wykonywała żadnych prac, zlecając ich wykonanie podmiotom zewnętrznym należącym bądź powiązanym z P.M.. Nie może być zatem mowy w takiej sytuacji o poprawie konkurencyjności rolnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji na terenie, który skarżąca wskazała we wniosku o przyznanie kwestionowanej płatności. Nieruchomości położone są bowiem na terenie Województwa, zaś firmy z których usług skarżąca korzystała, zgodnie z przedstawionymi przez nią fakturami, mają swoje siedziby na terenie Województwa.

W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły także podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami, na co wskazuje występowanie w każdym podmiocie P.M., wskazywanie przez dominującą większość spółek numeru konta bankowego P.M. jako konta, na które mają być przelewane środki uzyskane w ramach różnych płatności celowych, jak również faktyczne przelewanie środków z przyznanej pomocy na jego konto bankowe, wykonywanie przez niego lub powiązane z nim podmioty usług rolniczych na rzecz skarżącej, jak i szeregu innych spółek przez P.M. utworzonych czy też wspólny adres dla siedziby kilkudziesięciu spółek, a także jeden dla nich wszystkich wskazany adres dla korespondencji (znajdujący się w [...]), będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.. Uznać zatem należy, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia.

Odnosząc się do kwestii obowiązku organów zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowych w sprawach z wniosku dotyczącego pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW), za 2012 r. w zakresie ciężaru dowodu. W pierwszej kolejności wskazać należy na regulację – art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) modyfikującą obowiązki nałożone na organ z przepisami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Ponadto z art.21ust.3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust.2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pamiętać należy, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia pomocy jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że jego aktywność nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów kwestionujących ustalone przez organy powiązania.

Dalej skarżąca zarzuciła, że organy ARiMR odmawiają przyznania płatności rozszerzając niejako w sposób nieuprawniony legalną definicje rolnika zakreśloną w art. 2a rozporządzenia 73/2009. Organ wyciąga oparcie dla swej błędnej tezy z definicji zawartej w punkcie 1 ww. Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., lub Rozporządzeniu PE i Rady WE 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., wedle których nakłada na wnioskodawcę nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolną. Za punktem 2.1 uchylonego załącznika organ twierdzi zdaniem skarżącej wyciągając rażąco nieuprawnione wnioski, że również w sferze przyznawania płatności rolnikom - gdzie pojęcia rolnika i gospodarstwa rolnego mają określone legalne definicje - dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Organ nie baczy, że nie można budować wymogów w indywidualnym akcie stosowania prawa, które w obrocie prawnym po prostu nie istnieją. Skarżąca zwróciła uwagę, że omawiany wymóg nie miał i nie mógł w ogóle mieć zastosowania w sprawie o przyznaniu płatności, gdyż Rozporządzenie, które przywołuje organ odnosi się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych dziedziny statystyki publicznej. Załącznik określa definicje i objaśnienia do wykazu charakterystyk stosowanych przy wspólnotowych przeglądach struktury gospodarstw rolnych i nie jest obowiązującym prawem. Został uchylony w dniu 4 stycznia 2010 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Ustosunkowując się do tego zarzutu podnieść należy, że do rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie Rozporządzenie PE i Rady (WE) NR 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE.L.2008.321.14). Rozporządzenie to ustanawia ramy tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. Zgodnie z artykułem 2 a) na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

"gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

Rozporządzenie to chociaż zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, to jednak nie zawiera innego pojęcia "gospodarstwa" jak definiowane w art. 2b Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a wręcz przeciwnie je uzupełnia o takie elementy jak względy, techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności.

Jednoznacznego podkreślenia wymaga, iż to od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (byle prawem dopuszczalnej), będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a takim niewątpliwie jest produkcja rolna.

Sąd rozpoznający sprawę jednocześnie zwraca uwagę, iż prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej, nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Swoiste "multiplikowanie" spółek stanowi, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie działanie nastawione na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwota.

Wskazywanie przez stronę na fakt utworzenia i działania spółki zgodnie z prawem, nie podważa automatycznie ustaleń - w świetle całokształtu okoliczności – że utworzenie tego podmiotu, jako jednego z wielu - miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 k.p.a.

Na podstawie zgromadzonego materiału poczyniono prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. wraz z powiązanymi z nim rodzinnie R. i D.M. warunków do uzyskania korzyści finansowej. Jest to w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i zmierzało do ominięcia przepisów tego prawa.

W piśmie wniesionym w dniu 22 grudnia 2015 r., podniesiono także, że twierdzenie organu o sztucznym podziale gospodarstwa rolnego należącego do P.M., nie jest zasadne, albowiem żadna z działek zgłaszanych przez E sp. z o.o. od 2009 r., nie była wcześniej zgłaszana przez podmiot związany z P.M. lub jego znajomych. Z takim twierdzeniem skarżącej spółki należy się zgodzić, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby działki co do których wystąpiono o przyznanie płatności zostały wydzielone z gospodarstwa należącego do P.M., podjęte przez P.M. działania miały jednak na celu stworzenie sztucznych warunków, w celu ukrycia powiększenia stworzonego przez niego gospodarstwa rolnego i otrzymywania dopłat.

Działki objęte w posiadanie przez jedną ze spółek (należącą do P.M.) były w kolejnych latach przekazywane pomiędzy różnymi podmiotami powiązanymi z P.M., przy czym ostatecznie zgłosiła je skarżąca spółka. Istotnym jest, że P.M. występował w tych podmiotach jako wspólnik, członek zarządu, prokurent, lub pełnomocnik. W toku postępowania wykazano, że miał on faktyczny, umocowany prawnie wpływ na działalność tych podmiotów. Ważnym pozostaje fakt, że dopłaty były przekazywane na rachunek P.M., jak też to, że prace wykonywały firmy zależne od niego. Te elementy, jak też inne akcentowane w toku postępowania przez organy (np. dotyczące adresów siedzib spółek) dowodzą, że działalność skarżącej była prowadzona na rachunek P.M., choć pod względem formalnym, ryzyko prowadzonej dzielności obciążało spółki cywilne i spółki z o. o. tworzone przez P.M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie.

Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje na zamierzoną – już

w momencie powoływania spółek – koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności.

Mają na uwadze powyższe na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.