Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1246/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Dyrektor Oddziału w R. (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] r., nr [...] ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 121, dalej: u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku M. M. (dalej: skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ZUS z dnia [...] r., nr [...].

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

ZUS decyzją z dnia [...] r., nr [...]:

I. w oparciu o art. 28 ust 2 u.s.u.s. odmówił umorzenia:

1. należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika na:

a) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okresy: styczeń 2003 r., lipiec 2003 r. - kwiecień 2004 r., lipiec 2004 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 35.403,52 zł, w tym z tytułu: składek w kwocie 15.912,28 zł, odsetek naliczonych na dzień 13 kwietnia 2015 r. w kwocie 19.280,04 zł, kosztów upomnienia w kwocie 211,20 zł,

b) Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okresy: marzec - grudzień 2000 r., wrzesień 2001 r. - grudzień 2002 r., luty 2003 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 20.339,90 w tym z tytułu: składek w kwocie 8.157,30 zł, odsetek naliczonych na dzień 13 kwietnia 2015 r. w kwocie 1 1.725,00 zł, kosztów upomnienia w kwocie 457,60 zł,

c) Fundusz Pracy i FGŚP - za okresy: lipiec 2003 r. - kwiecień 2004 r., lipiec

2004 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 2.855,72 zł, w tym z tytułu: składek w kwocie 1.203,09 zł, odsetek naliczonych na dzień 13 kwietnia 2015 r. w kwocie 1.450,23 zł, kosztów upomnienia w kwocie 202,40 zł.

2. należności z tytułu odsetek w części finansowanej przez ubezpieczonych na:

1) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okresy: styczeń 2003 r., lipiec – sierpień 2003 r., luty, lipiec 2004 r., październik 2004 r. - kwiecień 2006 r. w kwocie 1.690,00 zł

2) Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okresy: lipiec – sierpień 2003 r., luty, lipiec, październik 2004 r., styczeń 2005 r., maj 2005 r. - kwiecień

2006 r. w kwocie 576,00 zł.

II. w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., którego zakres określono w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. należności za ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie na:

1. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okresy: lipiec 2003 r. - kwiecień 2004 r., lipiec 2004 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 32.293,99 zł w tym z tytułu: składek w kwocie 14.468,59 zł, odsetek liczonych na dzień 13 kwietnia 2015 r. w kwocie 17.614,20 zł, kosztów upomnienia w kwocie 211,20 zł,

2. Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okresy: marzec - grudzień

2000 r., wrzesień 2001 r. - grudzień 2002 r., luty 2003 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 20.339,90 zł, w tym z tytułu: składek w kwocie 8.157,30 zł, odsetek liczonych na dzień 13 kwietnia 2015 r. w kwocie 11.725,00 zł, kosztów upomnień w kwocie 457,60 zł,

3. Fundusz Pracy - za okresy: wrzesień 2003 r. - kwiecień 2004 r., lipiec

2004 r. - kwiecień 2006 r. w łącznej kwocie 2.450,33 zł, w tym z tytułu: składek w kwocie 1.016,33 zł, odsetek liczonych na dzień 13 kwietnia

2015 r. w kwocie 1.231,60 zł, kosztów upomnień w kwocie 202,40 zł.

Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2015 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku z dnia 9 kwietnia 2015 r. o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Funduszu Pracy. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną, bytową, a także na stan zdrowia. Zaznaczył, iż jest po przebytych operacjach na otwartym [...], którym poddał się w Stanach Zjednoczonych oraz w K. Z uwagi na zły stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy fizycznej, a pogłębiająca się [...] utrudnia mu normalne funkcjonowanie. Podał także, iż podjął działania zmierzające do spłaty zadłużenia, zatrudnił się jako osoba opiekująca się osobami niedołężnymi, jednakże z uwagi na swój stan zdrowia nie mógł tej pracy kontynuować. Ponadto powołał się także na fakt, iż posiada córkę, która wymaga ciągłej rehabilitacji, oraz noszenia [...][...]. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem to kwotą około 1800,00 zł., i pokrywa je żona, z którą od 2012 r. pozostaje w separacji, a która obecnie nie chce już ich ponosić.

Analizując sprawę ZUS ustalił, że zadłużenie figurujące na kontach obejmuje również składki w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, zaś zgodnie z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 u.s.u.s. Dlatego też ZUS decyzją z dnia [...] r., nr [...] umorzył w tej części postępowanie administracyjne i dalszym tokiem postępowania objął tylko należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek w kontekście umorzenia na podstawie art. 28 ust 2 u.s.u.s.

ZUS wydając zaskarżoną decyzję ponownie przeanalizował załączoną do wniosku dokumentację, z której wynika, że skarżący mieszka wraz niepełnoletnią córką oraz żoną, z którą jest w separacji, żona ponosi wszelkie koszty utrzymania rodziny, w związku z czym nie ponosi on żadnych kosztów utrzymania. Skarżący nie posiada majątku. Ponadto ustalono w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, że skarżący od 24 kwietnia 2015 r. został zgłoszony do ubezpieczeń przez płatnika A Sp. K. oraz od 25 kwietnia 2015 r. przez płatnika B Sp. z o.o. z tytułu umowy agencyjnej, zlecenia i brak jest informacji o wysokości uzyskiwanego dochodu. ZUS ustalił także, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Postępowanie egzekucyjne w stosunku do zadłużenia skarżącego z tytułu składek jest prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.

W oparciu o całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów ZUS stwierdził, że przedstawione dokumenty nie przemawiają za zmianą decyzji o odmowie umorzenia należności, gdyż skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w jego przypadku istnieje możliwość umorzenia należności zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), ponieważ nie poniósł on żadnych strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, gdyż żadna z tych okoliczności nie została wskazana we wniosku i udokumentowana. Skarżący nie udowodnił także w sposób jednoznaczny, że stan zdrowia uniemożliwia mu uzyskanie dochodu, tym bardziej, iż jest zatrudniony na umowę zlecenie i z tego tytułu osiąga dochód, a także nie przedstawił nowego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem ZUS skarżący nie udowodnił także, że jego trudna sytuacja finansowa, uniemożliwia mu opłacenie należności z tytułu składek, a tym samym pozbawiłoby go to możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie można więc w sposób jednoznaczny stwierdzić, że uregulowanie należności z tytułu składek pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, brak podstaw również, aby przyjąć, że opisana sytuacja ma charakter trwały i pogłębiający. Tym bardziej, że skarżący jest w wieku aktywności zawodowej, nie posiada nowego orzeczenia o niezdolności do pracy, tym samym istnieją realne szanse na poprawę jego sytuacji bytowej. Zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek perspektyw na spłatę zadłużenia z tytułu składek w przyszłości

ZUS podkreślił, że w tej sytuacji umorzenie należności byłoby przedwczesne. Umorzenie należności z tytułu składek ma charakter bardzo wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten wyjątkowy charakter umorzenia należności wynika przede wszystkim z faktu, że obowiązek opłacania należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których jednoznacznie wynika, że nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania należności, ale również w przyszłości takiej możliwości nie będzie.

ZUS zaznaczył, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia ponad wszelką wątpliwość, że w jego przypadku zachodzą wskazane wyżej przesłanki do umorzenia należności. Ponadto zgodnie z powołanym rozporządzeniem użyty przez ustawodawcę zwrot "może" oznacza uznaniowy charakter umarzania należności z tytułu składek. ZUS nie może podejmować decyzji w sprawie umorzenia należności, kierując się jedynie interesem zobowiązanego, uzasadnionym jego obecną sytuacją finansową.

Ponadto ZUS ponownie rozpatrujący sprawę wziął pod uwagę nie tylko interes płatnika, ale także interes społeczny wyrażony w postaci zasady równości i powszechności w wypełnianiu obowiązków płatnika, który nie pozwala organowi rentowemu dowolnie preferować interesów jednych płatników kosztem innych. Zatem względy społeczne wymagają, aby zobowiązania w opłacaniu składek były realizowane, a płatnik nie był z nich pochopnie zwalniany. Zaznaczył, że skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucone na Fundusze, a w konsekwencji na ogół obywateli, gdyż działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko.

W skardze na decyzję ZUS, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. obrazę przepisu art. 7 i 77 § 1 oraz 107 §3 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

2. obrazę przepisu art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego,

3. naruszenie § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez jego niezastosowanie.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę decyzji ZUS przez jej uchylenie w całości.

Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organ rentowy w swoim postępowaniu nie kierował się zasadą prawdy obiektywnej, lecz poprzestał na stwierdzeniu braku wystarczających dowodów oraz wątpliwościami odnośnie interpretacji tych dowodów mimo, że dowody te mógł przeprowadzić z urzędu (przesłuchanie strony w trybie rozprawy administracyjnej, zobowiązanie strony do przedłożenia oświadczenia o aktualnym stanie majątkowym, zwrócenie się do komornika skarbowego o nadesłanie akt postępowania egzekucyjnego celem ustalenia, czy w toku postępowania doszło np. do wyjawienia majątku, zwrócenie się do Komisji do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności celem ustalenia, czy przedłużono skarżącemu okres niepełnosprawności itd.). Naruszenie zasady prawdy materialnej jest tym bardziej rażące, że organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy jako niepełny a jednocześnie ocenił go jako "nasuwający uzasadnione wątpliwości", "niejednoznaczny".

Powołując się na literaturę pełnomocnik skarżącego wskazał, że z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. "wynika jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. To organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa, jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, opublikowano: LEX, 2010; także J. Łętowski, Prawo administracyjne, Ecostar, Warszawa 1995, s. 230-231).

Odnośnie naruszenia art. 80 k.p.a. pełnomocnik skarżącego podniósł, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która zakłada, że organ opiera się na materiale dowodowym zebranym przez sam organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, ocena tego materiału powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, wreszcie rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 155; por. też wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Lu 507/95, LEX nr 27107).

Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie sposób podzielić "wątpliwości" organu rentowego oraz zarzutu "przedwczesności" wydania ewentualnej decyzji o umorzeniu składek. Suma zaległości z tego tytułu przekracza kwotę 61.000 zł. Roczny dochód skarżącego nie przekracza 2.700 zł (brutto), co, na podstawie własnych ustaleń potwierdził organ rentowy. Biorąc zatem pod uwagę jedynie kwestię zarobków skarżącego nie sposób uznać, że jest on w stanie, bez uszczerbku dla własnego utrzymania, uregulować należności z tytułu nieopłaconych składek. Nie jest również realne jego zatrudnienie w przyszłości z większymi dochodami. Skarżący jest nadal osobą o stwierdzonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na schorzenia nie może podjąć pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Brak uzyskiwanych przez skarżącego środków z pomocy społecznej nie może być interpretowany w ten sposób, że skoro nie korzysta z tych środków, jego sytuacja materialna jest dobra. Ustawa o pomocy społecznej nakłada liczne ograniczenia w zakresie możliwości udzielania tej pomocy, nie tylko wyłącznie z uwagi na status materialny podmiotu ubiegającego się o tę pomoc.

Ponadto pełnomocnik skarżącego w skardze zawarł wniosek o powołanie biegłego lekarza z zakresu medycyny pracy celem ustalenia, czy skarżący ze względu na swoje schorzenia może podjąć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując całą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s.: "Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365). Z powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy:

1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ZUS wnikliwie przeanalizował sprawę celem ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS szczegółowo odniósł się do każdej przesłanki określonej w § 3 ust. 1 wskazanego powyżej rozporządzenia. ZUS prawidłowo ocenił, że w sprawie brak jest okoliczności uzasadniających umorzenie zadłużenia w oparciu o powołany wyżej przepis rozporządzenia.

Zasadnie ZUS stwierdził, że skarżący nie poniósł żadnych strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, gdyż żadna z tych okoliczności nie została wskazana we wniosku i udokumentowana. Nie została zatem spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Skarżący nie wykazał także, że jego stan zdrowia uniemożliwia mu uzyskanie dochodu, tym bardziej, że był zatrudniony na umowę zlecenie i z tego tytułu osiągał dochód, a także nie przedstawił nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaś wcześniejsze zaświadczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 16 lutego 2012 r. potwierdza okres niepełnosprawności do dnia 28 lutego

2015 r. Nie została więc spełniona także przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia.

Należy również zgodzić się z organem rentowym, że skarżący nie wykazał, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący nie ponosi kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, czyni to jego żona. Niemniej skarżący jest w wieku aktywności zawodowej, jest osobą stosunkowo młodą, nie posiada nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w trakcie postępowania podjął prace zlecone, tym samym istnieją realne szanse na poprawę jego sytuacji bytowej.

W ocenie Sądu nie została spełniona więc spełniona przesłanka umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazanego wyżej.

Sąd podziela zatem stanowisko ZUS, że umorzenie składek byłoby przedwczesne.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego - § 3 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które miałoby wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu wskazać także należy, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. to ZUS może, ale nie musi umorzyć należności, co wynika wprost z brzmienia wskazanych przepisów. Taka decyzja wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2269/11, LEX nr 1296039, iż: "Uznanie administracyjne oznacza, że organ może - ale nie musi - uwzględnić wniosku o umorzenie należności z tytułu składek tylko i wyłącznie wówczas, gdy spełnione są ustawowe przesłanki (tzn. nieściągalność - art. 28 ust. 2 lub uzasadnione przypadki - art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W przypadku, gdy ustawowe przesłanki możliwości umorzenia składek nie zaistnieją - organ nie ma żadnych podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku."

ZUS dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Nie można się bowiem zgodzić z autorem skargi, że to ZUS w przypadku jakichkolwiek wątpliwości powinien przeprowadzić dowody z urzędu. To na wnioskodawcy (zobowiązanym) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek. Sama możliwość umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 z późn. zm.) podyktowana jest interesem strony. Chodzi bowiem o należności ZUS, które są uzasadnione, wymagalne i ściągalne, jednak z woli ustawodawcy wyjątkowo, z uwagi na szczególnie trudną sytuację życiową zobowiązanego i jego rodziny, ZUS może należności te umorzyć. Jest przy tym oczywiste, że z punktu widzenia zobowiązanego zawsze jest zasadne umorzenie jego należności składkowych, zaś z punktu widzenia interesów ZUS umorzenie należności składkowych jest zawsze niekorzystne. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1501/13, LEX nr 1657956)

Bezzasadne okazały się więc zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Owszem zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany do zebrania całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż ustalenia, czy zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., czynione są w oparciu o materiał dowodowy oferowany przez wnioskodawcę. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wykazania, że zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2410/11, LEX nr 1305514, podobnie wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1737/12, LEX nr 1450673)

Zatem skoro wnioskodawca ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, to znaczy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Natomiast wnioskodawca wezwany przez organ rentowy do przedstawienia dokumentów na poparcie okoliczności wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy najpierw ze względu na urlop poprosił o przedłużenie terminu, a następnie nie udokumentował podnoszonych okoliczności.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ono bowiem uzasadnienie faktyczne jak również uzasadnienie prawne ze wskazaniem podstawy prawnej wydanej decyzji, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa.

W myśl powołanego w skardze art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, mająca zastosowanie do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, jest zdeterminowana wyważeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, przy czym, co wymaga podkreślenia, dokonuje się tego na gruncie regulacji konkretnych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Trudno byłoby przyjąć, jak wywodzi pełnomocnik skarżącego, aby w postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności składkowych ZUS na podstawie przepisów 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 powołanego rozporządzenia organ był obarczony obowiązkiem zbierania dowodów na okoliczność istnienia wspomnianych przesłanek. W świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Z tych też względów zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadniony.

ZUS na podstawie podanych przez skarżącego faktów i dowodów prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, a w szczególności sytuację finansową skarżącego, będącą podstawowym kryterium wydania decyzji o umorzeniu składek.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. ZUS nie naruszył bowiem zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie materiału dowodowego organ nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego.

Na koniec Sąd zauważa, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się dowodów. Dlatego tez wniosek zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu medycyny pracy celem ustalenia, czy skarżący ze względu na swoje schorzenia może podjąć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy nie mógł zostać uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.