Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 717/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust.4
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T.T. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

DNIA 27 KWIETNIA 2012 R. T. T., DZIAŁAJĄC JAKO ROLNIK, ZŁOŻYŁ DO KIEROWNIKA BIURA POWIATOWEGO ARIMR WNIOSEK O PRZYZNANIE PŁATNOŚCI NA ROK 2012, W KTÓRYM WNIÓSŁ O PRZYZNANIE JEDNOLITEJ PŁATNOŚCI OBSZAROWEJ ORAZ UZUPEŁNIAJĄCEJ PŁATNOŚCI OBSZAROWEJ DO POWIERZCHNI GRUPY UPRAW PODSTAWOWYCH. W SEKCJI VIII PRZEDMIOTOWEGO WNIOSKU STRONA ZADEKLAROWAŁA DO PŁATNOŚCI GRUPĘ UPRAW JPO NA DZIAŁKACH ROLNYCH O ŁĄCZNEJ POWIERZCHNI 129,60 HA ORAZ GRUPĘ UPRAW UPO NA DZIAŁKACH ROLNYCH O ŁĄCZNEJ POWIERZCHNI 119,60 HA.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2012, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 94.874,98 zł do powierzchni 129,60 ha, zgodnie z żądaniem strony oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 15.362,55 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji w odniesieniu do uzupełniającej płatności podstawowej organ pierwszej instancji wskazał, iż początkowa kwota płatności wynosiła 25.331,28 zł, jednakże kwota ta została pomniejszona zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. W przypadku, gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5 tys. euro, kwota krajowych uzupełniających płatności, które mają być przyznane temu rolnikowi zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5 tys. euro. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wynosi 2.429,15 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla uzupełniającej płatności obszarowej wynosi 9.968,73 zł. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 5 grudnia 2012 r.

W dniu 19 grudnia 2012 r. T. T. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odwołanie, w którym wniósł o zmianę decyzji poprzez podwyższenie kwoty dopłat w wysokości 9.968,73 zł. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż państwo polskie nie może ingerować w wysokość dopłat unijnych, ustawy i rozporządzenia polskie nie mogą pozbawić obywateli praw przyznanych ustawodawstwem unijnym, brak jest podstaw do zmniejszenia przez władze polskie wymiaru dopłat unijnych, sposób naliczania potrąceń jest pozbawieniem części dopłat unijnych. Ponadto odwołujący się podniósł, iż państwo (ustawodawcze - Sejm RP) nie może wnioskować o wyrównanie dopłat unijnych, jeżeli zgodnie z ustawą art. 1 ust. 4 z 2012 roku potrąca część dopłat unijnych przyznanych na lata 2007-2012.

W dalszej części odwołania strona stwierdziła, iż potrącono jej dwukrotnie dopłatę krajową w wysokości 23% w porównaniu z rokiem 2011, ponadto potrącono kwotę w wysokości 10% od dopłat krajowych i unijnych powyżej 5000 euro. W ocenie skarżącego takie postępowanie jest niezgodne z dyrektywą UE przyjętą w 2004 roku. Ponadto zaskarżona decyzja godzi w konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych i jest sprzeczna z interesem publicznym.

Rozpatrując odwołanie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ drugiej instancji decyzją z dnia 29 marca 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 2013 r., o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2013, poz. 311), do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rezultacie do postępowania w sprawie niniejszego odwołania mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164) - zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą" - wraz z przepisami wykonawczymi.

Zgodnie z art. 7 ust. 1, 1a i 2 ustawy:

1. Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

1a. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

2. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) (uchylony),

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Art. 7 ust. 4 ww. ustawy: Wysokość płatności:

1) bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni,

2) do krów i owiec w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt danego gatunku kwalifikujących się do płatności i stawki tej płatności za 1 sztukę zwierzęcia danego gatunku,

3) do tytoniu ustala się jako sumę płatności dla wszystkich partii surowca tytoniowego kwalifikującego się do tej płatności, zebranego w danym roku kalendarzowym przez danego rolnika, ustalonych jako iloczyn:

a) wysokości środków finansowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 6 pkt 2, przeznaczonych na płatności w danej grupie odmian tytoniu na dany rok kalendarzowy oraz

b) stosunku iloczynu ceny jednostkowej i masy tytoniu w danej partii surowca tytoniowego zebranego w danym roku kalendarzowym do sumy iloczynów cen jednostkowych i masy tytoniu w poszczególnych partiach surowca tytoniowego w danej grupie odmian tytoniu, zebranego w danym roku kalendarzowym,

- po uwzględnieniu art. 132 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

W myśl art. 7 ust 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31 stycznia 2009 r.), wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5.000 EUR, które mają być przyznawane rolnikowi w danym roku kalendarzowym zmniejsza się w każdym roku do 2012 r. o następujące wielkości procentowe:

a) w 2009 r.: o 7%;

b) w 2010 r.: o 8%;

c) w 2011 r.: o 9%;

d) w 2012 r.: o 10%.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku, jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie w danym roku kalendarzowym zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas w krajach UE-15, z uwzględnieniem zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 2, wartość procentowa mająca zastosowanie na mocy art. 7 ust. 1 ogranicza się do różnicy między poziomem płatności bezpośrednich mającym w odniesieniu do niego zastosowanie na mocy art. 121 a poziomem płatności w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszystkich redukcji zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 73/2009, całkowite bezpośrednie wsparcie, jakie może zostać przyznane rolnikowi w nowym państwie członkowskim w ramach płatności bezpośrednich, wraz ze wszystkimi uzupełniającymi krajowymi płatnościami bezpośrednimi, nie przekracza poziomu wsparcia bezpośredniego, jakie przysługiwałoby rolnikowi w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem od roku 2012 zastosowania art. 7 w związku z art. 10 (modulacja w państwach UE - 15).

Biorąc pod uwagę określony w art. 121 ww. rozporządzenia harmonogram dochodzenia nowych państw członkowskich do poziomu płatności stosowanego w państwach UE - 15, w 2012 roku. poziom płatności stosowanych w Polsce bez zastosowania modulacji wyniósłby 90% poziomu płatności stosowanego w państwach UE - 15. Oznacza to, że poziom płatności w Polsce przewyższyłby poziom płatności stosowany w starych państwach członkowskich, który - po uwzględnieniu 10 - procentowej modulacji podstawowej oraz 4 - procentowej modulacji dodatkowej wyniesie 86% tego poziomu. Aby zapewnić, że poziom płatności w Polsce w 2012 roku nie przekroczy poziomu płatności stosowanego w starych państwach członkowskich, konieczne jest zastosowanie modulacji dodatkowej oraz dostosowanie krajowych płatności uzupełniających.

Uszczególnieniem wyżej przytoczonych przepisów unijnych w odniesieniu do Polski jest decyzja wykonawcza Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. Zgodnie z jej art. 1 ust. 4, w przypadku, gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5000 EUR, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5000 EUR. Przedmiotową wartość procentową zwiększa się o cztery punkty procentowe w przypadku gdy całkowita kwota wszystkich płatności bezpośrednich, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, przekracza 300 000 EUR, jednak redukcję stosuje się tylko do części całkowitej kwoty przekraczającej 300 000 EUR, składającej się z krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż prawo unijne obowiązuje wprost we wszystkich krajach członkowskich UE, zatem prawo krajowe danego państwa członkowskiego nie może być z nim sprzeczne. Rezultatem dostosowania prawa krajowego do prawa unijnego była zmiana rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.). Zgodnie z § 17a ust. 1 ww. rozporządzenia: W przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5.000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21 grudnia 2006 r., str. 52, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1913/2006", płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotą stanowiącą równowartość 5.000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika.

Zgodnie z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Natomiast art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi:

1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W niniejszej sprawie strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 129,60 ha do jednolitej płatności obszarowej oraz działki rolne o łącznej powierzchni 119,60 ha do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 120.206,26 zł, co przy kursie wymiany euro 4,1038 zł stanowi kwotę 29.291,45 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 24.291,45 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wynosi 2.429,15 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wynosi 9.968,73 złotych.

Złożenie odwołania powoduje przeniesienie kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy na organ drugiej instancji. Kodeks nie przewiduje tutaj, z wyjątkiem rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 K.p.a.) żadnych ograniczeń. Organ odwoławczy nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ, który wydał decyzję, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Dlatego też zakres postępowania odwoławczego nie jest ze swej istoty węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy nie ma mniejszych obowiązków niż tenże organ. Organ odwoławczy jest w szczególności obowiązany, tak jak organ pierwszej instancji, dążyć z urzędu do wykrycia prawdy obiektywnej, a zatem do ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Ocenie organu odwoławczego podlega całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, zwłaszcza zaś materiał dowodowy zebrany i zanalizowany przez ten organ, przy czym organ odwoławczy może ocenić ten materiał dowodowy lub poszczególne dowody inaczej niż organ pierwszej instancji.

Odnośnie podniesionych w odwołaniu stwierdzeń strony, iż: "państwo polskie nie może ingerować w wysokość dopłat unijnych, ustawy i rozporządzenia polskie nie mogą pozbawić obywateli praw przyznanych ustawodawstwem unijnym, brak jest podstaw do zmniejszenia przez władze polskie wymiaru dopłat unijnych, sposób naliczania potrąceń jest pozbawieniem części dopłat unijnych. (...) "Państwo (ustawodawcze - Sejm RP) nie może wnioskować o wyrównanie dopłat unijnych, jeżeli zgodnie z ustawą art. 1 ust. 4 z 2012 roku potrąca część dopłat unijnych przyznanych na latach 2007-2012," organ w uzasadnieniu wydanej decyzji uznał je za bezpodstawne. Uzasadnił to wskazując, iż zgodnie z art. 7 ust. 4 wysokość płatności:

1) bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności, obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni,

2) do krów i owiec w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt danego gatunku kwalifikujących się do płatności i stawki tej płatności za 1 sztukę zwierzęcia danego gatunku,

3) do tytoniu ustala się jako sumę płatności dla wszystkich partii surowca tytoniowego kwalifikującego się do tej płatności, zebranego w danym roku kalendarzowym przez danego rolnika, ustalonych jako iloczyn:

a) wysokości środków finansowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 6 pkt 2, przeznaczonych na płatności w danej grupie odmian tytoniu na dany rok kalendarzowy oraz

b) stosunku iloczynu ceny jednostkowej i masy tytoniu w danej partii surowca tytoniowego zebranego w danym roku kalendarzowym do sumy iloczynów cen jednostkowych i masy tytoniu w poszczególnych partiach surowca tytoniowego w danej grupie odmian tytoniu, zebranego w danym roku kalendarzowym,

- po uwzględnieniu art. 132 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Podkreślono, iż wskazane wyżej zmniejszenia i wykluczenia wynikają bezpośrednio z przepisów zawartych w rozporządzeniach unijnych, które stanowią źródło prawa Rzeczypospolitej Polskiej. W tym miejscu należy zauważyć, iż źródła prawa regulowane są w rozdziale III Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji: Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską umowy konstytuującej organizacją międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej to umowa międzynarodowa stanowiąca, obok Traktatu o Unii Europejskiej, podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika, że rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia oznacza, że jego wejście w życie oraz stosowanie na korzyść lub przeciwko tym podmiotom jest niezależne od przyjęcia jakiegokolwiek środka recypującego jego treść do prawa krajowego.

W rezultacie Polska jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, z uwagi na ratyfikowanie ww. umów, zobowiązana jest do stosowania bezpośrednio rozporządzeń unijnych.

Odnośnie podnoszonych uwag w odwołaniu, iż potrącono stronie dwukrotnie dopłatę krajową w wysokości 23% w porównaniu z rokiem 2011, a ponadto potrącono kwotę w wysokości 10% od dopłat krajowych i unijnych powyżej 5000 euro, co w ocenie skarżącego jest niezgodne z dyrektywą UE przyjętą w 2004 roku, zaś zaskarżona decyzja godzi w konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych i jest sprzeczna z interesem publicznym, wskazano, iż powyższe stwierdzenia strony nie znajdują uzasadnienia wobec treści przepisów rozporządzenia 73/2009 w szczególności z art. 10 ust. 1 i 2 w związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 132 ust. 2, które w takim brzmieniu obowiązują od 2009 roku i winny być stosowane bezpośrednio w państwach członkowskich UE.

Jednocześnie wyjaśniono, że składając wniosek, rolnik w sekcji IX przedmiotowego wniosku oświadczył między innymi, że znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego oraz że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Oświadczenie tego typu zobowiązuje wnioskodawcę do rzetelnego, zgodnego z prawdą i prawem wypełniania dokumentów, ponieważ na ich podstawie następuje przyznanie bądź odmowa przyznania środków finansowych.

Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego oraz odwołania T. T. organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W rezultacie, w ocenie organu drugiej instancji rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 jest prawidłowe.

Skarżący nie zgodził się z decyzją z dnia 29 marca 2013 r. i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie przepisu prawa materialnego:

1. tj. naruszenie art. 7 ust. 1 rozporządzenia rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., w zw. z art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji Unii Europejskiej z dnia 24 lipca 2012 r. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż modulacja płatności bezpośrednich wynikająca z art. 7 ust 1 oraz art. 1 ust 4 decyzji wykonawczej Komisji Unii Europejskiej dotyczy bezpośrednich dopłat unijnych i bezpośrednich dopłat krajowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, że modulacja w wysokości 10% dotyczy jedynie płatności bezpośrednich krajowych,

2. tj. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 24 c ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 i Nr 214, poz. 1349) oraz § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju wsi [...] z dnia 9 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 326) w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483) z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez zastosowanie norm wskazanych w przytoczonych przepisach prawa krajowego w sytuacji gdy pozostają one w sprzeczności z przepisami prawa wspólnotowego, w szczególności art. 7 wymienionego rozporządzenia Rady (WE NR 73/2009 jak) również z art. 1 ust.4 decyzji wykonawczej Komisji Unii Europejskiej z dnia 24 lipca 2012 r., które to przepisy prawa wspólnotowego zgodnie z regułą kolizyjna wyrażoną w art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE winny bezwzględnie posiadać zasadę prymatu nad pozostającymi w z nimi sprzeczności przepisami prawa krajowego,

II. naruszenie przepisów postępowania:

1. tj. naruszenie art. 7 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu przez organ drugiej instancji na etapie rozpoznawania sprawy zasady prawdy obiektywnej wynikającej z przytoczonego przepisu, w szczególności poprzez pominięcie szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy celem zastosowania właściwej subsumcji właściwych przepisów prawnych i w konsekwencji utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu,

2. tj. naruszenie art. 8 k.p.a., polegające nie uwzględnieniu na etapie rozpoznawania sprawy przez organ tak pierwszej jak też drugiej instancji statuowanej na gruncie ww. przepisu zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i wydawanie decyzji opartych na błędnej interpretacji przepisów prawa wspólnotowego w następstwie naruszenia konstytucyjnej zasady prymatu prawa wspólnotowego w warunkach zaistnienia kolizji jego norm z normami prawa krajowego,

3. tj. naruszenie art. 138 § 1 ust 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie niniejszego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji podczas gdy właściwym było zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie decyzji pierwszej instancji w części.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 rozporządzenia Rady skarżący uważa, iż modulacja została błędnie została naliczona w odniesieniu do dopłat bezpośrednich unijnych jak i dopłat krajowych (łącznie). Zgodnie bowiem z w/w przepisami wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5.000,00 euro, które mają być przyznawane rolnikowi w danym roku kalendarzowym zmniejsza się w każdym roku do 2012 o następujące wielkości [...] d) w 2012 r. o 10%, z kolei z treści decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. art. 1 ust 4 cyt: "w przypadku gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5.000,00 euro, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5.000,00 euro.

Z powyższej decyzji wykonawczej w sposób jasny wynika, iż to właśnie kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich winna być pomniejszona o 10%. Zatem analizując niniejszy stan faktyczny przypadająca w ramach bezpośrednich krajowych dopłat bezpośrednich kwota w wysokości 25.331,28 zł winna być pomniejszona o kwotę w wysokości 20.519,00 zł i kolejno o kwotę 481.228 zł (481,23 zł). Kwota równa płatności bezpośrednich krajowych przekraczająca 5.000,00 euro wynosi 20.519,00 zł i wynika ona z kursu 4,1038 euro (5.000,00 x 4,1038 euro). Zatem w niniejszym stanie faktycznym modulacja winna być jedynie zastosowana do kwoty bezpośrednich płatności krajowych powyżej 5.000,00 euro tj. powyżej 20.519,00 zł. Zatem od kwoty 25.331,28 zł powinna być odjęta kwota 20.519,00 czyli kwota 4.812,28 zł. Reasumując 10% modulacji należy zastosować wyłącznie do kwoty 4.812,28 zł.

Organ pierwszej instancji oraz utrzymujący błędnie w mocy decyzję organu drugiej instancji w sposób niewłaściwy przyjęły, iż należy wartość 10% zastosować w odniesieniu do płatności unijnych i krajowych łącznie. Zatem poprzez połączenie dwóch wartości dotacji krajowych i unijnych zastosował niewłaściwie modulacje 10% w odniesieniu do kwoty 94.874,98 stanowiącą dotację europejską oraz do kwoty 25.331,28 zł stanowiącą dotację krajową (120.206,26 zł - 20.519,00 = 99.687,26 x 10% = 9.968,73 zł).

Reasumując organ drugiej instancji utrzymał w mocy błędne wyliczenie oraz zastosowanie modulacji organu pierwszej instancji w wysokości 9.968,73 zł.

Odnośnie pkt 2 naruszenia prawa materialnego skarżący wskazuje, iż przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz jej przepisów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 9 marca 2009 r. są w sprzeczności z przepisami prawa wspólnotowego tj. z art. 7 wymienionego rozporządzenia Rady NR 73/2009 jak również z dotychczas wspomnianą decyzją wykonawczą Komisji Unii Europejskiej z dnia 24 lipca 2012 r.

W nawiązaniu natomiast do przepisów konstytucyjnych tj. art. 91 ust 3 Konstytucji jeśli porządek prawny krajowy jest w kolizji z porządkiem europejskim to pierwszeństwo przysługuje ustawom statuowanym porządkiem europejskim. Ponadto w związku z art. 288 Traktatu WE normy unijne winny bezwzględnie posiadać zasadę prymatu nad pozostającymi w z nimi sprzeczności przepisami prawa krajowego.

Reasumując nie ma zastosowania w niniejszym przypadku ani ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ani też jej przepisy wykonawcze.

W kwestii naruszenia art. 8 i 7 k.p.a., poprzez wydanie niekorzystnej decyzji organ swoim zachowaniem naruszył jedną z czołowych zasad prawa administracyjnego tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli oraz zasadę prawdy obiektywnej. Błędnymi ustaleniami organ spowodował uszczuplenie majątku skarżącego poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji, pomimo jasnych zdaniem skarżącego przepisów prawa wspólnotowego. Odnośnie naruszenia zasady prawdy obiektywnej organ pominął szczegółową analizę stanu faktycznego sprawy celem zastosowania właściwej subsumcji właściwych przepisów prawnych i w konsekwencji utrzymał w mocy błędną decyzję organu.

Co do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 ust. 1 wymienionego w pkt 2 sentencji skargi skarżący wskazuje, iż organ drugiej instancji niewłaściwie zastosował w/w przepis, gdyż stan faktyczny sprawy, a dokładnie zrozumiałe przepisy prawa wspólnotowego nakazywały organowi na uchylenie decyzji w części organu pierwszej instancji m.in. wskutek nadinterpretacji przepisów prawa wspólnotowego i ustanowienia błędnych zapisów prawa krajowego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej kwoty 9.487,73 zł.

W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ DYREKTOR ODDZIAŁU REGIONALNEGO AGENCJI RESTRUKTURYZACJI I MODERNIZACJI ROLNICTWA WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE.

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU USTALIŁ I ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:

NA WSTĘPIE ROZWAŻAŃ NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.), SĄDY ADMINISTRACYJNE SPRAWUJĄ WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI PRZEZ KONTROLĘ DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, PRZY CZYM KONTROLA TA SPRAWOWANA JEST POD WZGLĘDEM ZGODNOŚCI Z PRAWEM.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

SĄD NIE PODZIELIŁ POGLĄDU SKARŻĄCEGO, IŻ ZASKARŻONA DECYZJA ZOSTAŁA WYDANA Z NARUSZENIEM PRZEPISÓW PRAWA OPISANYCH W SKARDZE.

NIE ULEGA W SPRAWIE WĄTPLIWOŚCI, IŻ ZAWARTE W DECYZJI ZMNIEJSZENIA I WYKLUCZENIA WYNIKAJĄ BEZPOŚREDNIO Z PRZEPISÓW ZAWARTYCH W ROZPORZĄDZENIACH PRAWA UNIJNEGO, KTÓRE TO ROZPORZĄDZENIA STANOWIĄ ŹRÓDŁO PRAWA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. ŹRÓDŁA PRAWA REGULOWANE SĄ W ROZDZIALE III KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z DNIA 2 KWIETNIA 1997 R. ZGODNIE Z ART. 91 UST. 3 KONSTYTUCJI "JEŻELI WYNIKA TO Z RATYFIKOWANEJ PRZEZ RZECZYPOSPOLITĄ POLSKĄ UMOWY KONSTYTUUJĄCEJ ORGANIZACJĄ MIĘDZYNARODOWĄ, PRAWO PRZEZ NIĄ STANOWIONE JEST STOSOWANE BEZPOŚREDNIO, MAJĄC PIERWSZEŃSTWO W PRZYPADKU KOLIZJI Z USTAWAMI ....".

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ TO UMOWA MIĘDZYNARODOWA, STANOWIĄCA OBOK TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ POSTAWĘ PRAWNĄ DO POWSTANIA I FUNKCJONOWANIA UNII EUROPEJSKIEJ. POLSKA JAKO PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE UNII EUROPEJSKIEJ, Z UWAGI NA RATYFIKOWANIE W/W UMÓW ZOBOWIĄZANA JEST DO STOSOWANIA BEZPOŚREDNIO ROZPORZĄDZEŃ UNIJNYCH.

Do postępowania w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) wraz z przepisami wykonawczymi. Odnosząc przedmiotowe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła 119,60 ha.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających, muszą być położone na działkach rolnych, do których przyznano jednolitą płatność obszarową. Z tego też względu powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16 ze zm.).

Zgodnie z art.7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzupełniająca płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.

Stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wynosi 211,80 zł.

Początkowo kwota uzupełniająca płatności podstawowej wynosiła 25.331, 28 zł. Powyższa kwota została pomniejszona ze względu na zastosowanie zmniejszenia, zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r., zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce na rok 2012. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich przekracza 5 tysięcy euro, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5 tys. euro.

W przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro przeliczonej na złote według kursu przeliczoną na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia komisji (WE) nr 1913/2006, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki płatności uzupełniającej, ponad kwotę stanowiącą 300.000 euro.

Z uwagi na fakt, iż łączna kwota przyznanych skarżącemu płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 120.206,26 zł (słownie: sto dwadzieścia tysięcy, dwieście sześć złotych dwadzieścia sześć groszy), co przy kursie wymiany euro 4,1038 zł stanowi kwotę 29.291,45 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 24.291,45 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających.

Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających, wynosi zatem 2.429,15 euro z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest przeprowadzona uprawa roślin wynosi 9.968,73 zł co stanowi 2.429,15 euro.

Zatem organ prawidłowo o tę kwotę pomniejszył skarżącemu kwotę uzupełniającej płatności podstawowej. W niniejszej sprawie organ zatem wypełnił ciążące na nim z mocy prawa obowiązki, w sposób trafny zastosował obowiązujące na gruncie niniejszej sprawy przepisy prawa i w konsekwencji wydał decyzję, którą należy uznać za prawidłową.

W ocenie Sądu nie można podzielić poglądu wyrażonego w skardze wskazującego na niezgodne z prawem unijnym brzmienie przepisów prawa polskiego, co zdaniem strony doprowadziło do niezasadnego pomniejszenia otrzymanych przez niego dopłat.

Jak wynika z treści przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a w szczególności art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2 i art. 121 i 132 ust. 2, w Polsce konieczne było zastosowanie modulacji dodatkowej oraz dostosowanie krajowych płatności uzupełniających. Uszczegółowieniem tych przepisów w odniesieniu do Polski jest decyzja wykonawcza komisji z 24 lipca 2012 r., zatwierdzająca przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich Polsce za rok 2012. Zgodnie z jej art. 1 ust. 4 modulacja odnosi się do całkowitej kwoty płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009.

Jak wskazano powyżej, prawo unijne obowiązuje wprost we wszystkich krajach UE. Rezultatem tego jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r.(Dz. U. Nr 40 poz. 326), którego treść § 17a ust. 1 jest potwierdzeniem wskazanej zasady.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie naruszono przepisów prawa materialnego i procesowego opisanych w skardze. Oznacza to, że należało skargę jako niezasadną oddalić, co uczyniono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

DSz