Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 183/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, art 7, art 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1092/10 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2010 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku K. C. dotyczącego udostępnienia przez "R.-M." A. W.-O. T. W. S. j. z siedzibą Z., faktur zawierających jego dane osobowe na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach.

W uzasadnieniu decyzji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł, iż K. C. wniósł do organu Ochrony Danych Osobowych skargę dotycząca udostępnienia przez "R.-M." A. W.-O. T. W. S. j. na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach faktur za rok 2007 i 2008 wystawionych mu przez tę Spółkę. W treści skargi wnioskodawca poinformował, iż w latach 2007/2008 był pacjentem Spółki, gdzie korzystał z zabiegów rehabilitacyjnych, za które wystawiono mu faktury. Przedmiotowe faktury stały się jednym z głównych narzędzi walki wspólników Spółki "R.-M." A. W.-O. oraz T. W. w sprawie gospodarczej i w sprawach karnych. Wnioskodawca wniósł o ustalenie, czy wskazane faktury (lub też tylko jego dane personalne) zostały włączone w poczet materiału dowodowego na podstawie zarządzenia organu prowadzącego postępowanie, czy też zostały ujawnione na skutek naruszających prawo czynności dokonanych przez A. W.-O.

W toku postępowania wyjaśniającego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił, że:

1. Komenda Powiatowa Policji w Strzelcach Opolskich prowadziła śledztwo na podstawie pisemnego polecenia Prokuratury Rejonowej w Strzelcach Opolskich z 12 lutego 2009 r. w sprawie dotyczącej Spółki. W trakcie ww. śledztwa na wniosek Spółki włączono w poczet materiału dowodowego sprawy faktury wystawione skarżącemu przez Spółkę.

2. Komendant Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach w piśmie z 8 października 2009 r. poinformował, iż nie przetwarza danych osobowych skarżącego. Natomiast kserokopie ww. faktur zawierających dane skarżącego pozyskano na potrzeby prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Strzelcach Opolskich dochodzenia o sygn. akt RSD-483/09, 1 Ds 821/09 i włączono do akt tego postępowania. Akta postępowania przygotowawczego zostały przesłane do ww. Prokuratury wraz z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia o umorzeniu dochodzenia i tam się obecnie znajdują.

3. W Sądzie Okręgowym w Opolu pod sygn. akt VI GC 50/09 toczyła się sprawa z powództwa A. W.-O. przeciwko T. W. o rozwiązanie Spółki, zakończona nieprawomocnym wyrokiem z 24 czerwca 2009 r., zaś akta sprawy znajdują się aktualnie w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu.

W wyniku dokonanych ustaleń Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał decyzję administracyjną, mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ stwierdził bowiem, iż działanie ww. podmiotów w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącego było usankcjonowane przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych.

K. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją zarzucając, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał tę decyzję bez uprzedniego rozpatrzenia jego zażalenia na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie jego wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, czym naruszył jego prawo do czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności prawo do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto skarżący podniósł, iż okoliczności faktyczne sprawy nie zostały przez organ w sposób dostateczny dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia wyjaśnione.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku odwoławczego, rozstrzygnięciem z [...] kwietnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, iż każda ze wskazanych w art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych form przetwarzania danych osobowych powinna znaleźć oparcie w jednej z przesłanek warunkujących legalność procesu przetwarzania danych osobowych, enumeratywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy. Obok i niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne między innymi, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jednocześnie art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, jeżeli jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Przepis art. 304 k.p.k. normuje społeczny obowiązek powiadomienia o przestępstwie, nałożony na obywateli oraz obowiązek powiadomienia o przestępstwie, nałożony na instytucje państwowe i społeczne oraz obowiązek podjęcia czynności zabezpieczających ślady i dowody przestępstwa. Zgodnie natomiast z art. 298 § 1 k.p.k., postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom. Z kolei zgodnie z art. 302 k.p.k., osobom nie będącym stronami przysługuje zażalenie na postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa (art. 302 § 1 k.p.k.), stronom oraz osobom niebędącym stronami służy zażalenie na czynności inne niż postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa (art. 302 § 2 k.p.k.), zażalenie na postanowienia i zarządzenia oraz na inne czynności prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, o których mowa odpowiednio w § 1 i 2, rozpoznaje prokurator bezpośrednio przełożony (art. 302 § 3 k.p.k.).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zarówno Komenda Powiatowa Policji w Strzelcach Opolskich, jak i w Krapkowicach, przetwarzały dane osobowe skarżącego zawarte w ww. fakturach wystawionych mu przez Spółkę na potrzeby prowadzonych przez nie – na podstawie odrębnych przepisów prawa – postępowań i ww. dane zostały włączone w poczet materiału dowodowego tych spraw. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieuprawnionego wykorzystania faktur zawierających jego dane osobowe przez wspólnika Spółki A. W.-O.r przed organami ścigania, organ wskazał, iż w jego ocenie działanie to znajduje swe oparcie w powołanym wyżej art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy. Jeżeli A. W.-O. składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, czy też wyjaśnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania, uznała ww. faktury za dowód na poparcie pewnych zarzutów czy faktów, to ich wykorzystanie należy uznać za niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionego celu. Tym bardziej, że ocena dokonana przez ww. osobę została podzielona przez organy ścigania, które włączyły te faktury w poczet materiału dowodowego prowadzonych postępowań. Na tym etapie postępowania zgromadzony materiał dowodowy można kwestionować wyłącznie w zakresie i w sposób wskazany w przepisach k.p.k. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jako organ do spraw ochrony danych osobowych z mocy kompetencji przyznanych mu ustawą o ochronie danych osobowych nie jest władny ingerować w tok postępowań prowadzonych przez inne podmioty na podstawie odrębnych przepisów prawa, ani tym bardziej kwestionować sposób gromadzenia materiału dowodowego przez te podmioty w trakcie prowadzonych postępowań. Nie leży zatem w gestii Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych "wyjaśnianie związku pomiędzy koniecznością zgromadzenia w aktach postępowań przygotowawczych faktur wystawionych skarżącemu przez Spółkę i ujawnieniem jego danych osobowych a przedmiotem tych postępowań", bo byłoby to ingerencją w tok postępowań prowadzonych przez ww. organy, do której Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż działanie ww. organów ścigania było działaniem niezbędnym do spełnienia obowiązków wynikających z przepisów k.p.k., a tym samym znajdowało swe oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak i art. 23 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.

Podobnie, zdaniem organu, ewentualne przedłożenie przedmiotowych faktur zawierających dane osobowe skarżącego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Opolu o rozwiązanie Spółki przez strony tego postępowania znajdowało oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy jako działanie niezbędne do realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Z art. 3 k.p.c. wynika bowiem, że inicjatywa dowodowa należy do stron procesu.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego zarzuty strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczące naruszenia art. 7, 47 i 51 Konstytucji RP są bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1092/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. C. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] stycznia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zgodnie z art. 12 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: 1) kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, 2) wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, 3) prowadzenie rejestru zbiorów danych oraz udzielanie informacji o zarejestrowanych zbiorach, 4) opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych, 5) inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych, 6) uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych.

Powołany art. 12 ustawy statuuje główne zadania i kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który pełni zarówno funkcję organu kontrolującego poprawność przetwarzania danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz rzecznika interesów poszczególnych osób i interesów publicznych, jak i organu, który w tym zakresie został wyposażony we władcze kompetencje wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Sąd podkreślił, że wskazany przepis nie uprawnia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów i sądów, wkraczania w prowadzone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań. Prezentowany pogląd jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym . Z tego względu Sąd podzielił stanowisko organu, że nie jest on władny do kontrolowania podejmowanych przez organ czynności procesowych w postępowaniu z wykorzystaniem danych osobowych, czy to sądowym, czy też prokuratorskim, bądź prowadzonym przez Policję na zlecenie Prokuratury, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przepis art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na przetwarzanie danych osobowych w ściśle określonych przypadkach. Przetwarzania danych administratorzy danych mogą dokonywać zarówno za zgodą osoby, jak też i bez jej zgody, ale przy spełnieniu dodatkowych przesłanek. W szczególności przetwarzanie danych osobowych zasługuje na ochronę, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (ust. 1 pkt 2 powołanego artykułu). Komentatorzy podkreślają, iż posługując się analizowaną przesłanką uwzględniać należy przepisy należące do wielu dziedzin prawa, jak choćby prawa handlowego, bankowego, podatkowego, prawa ubezpieczeń społecznych, a także procedur sądowych (karnej i cywilnej) oraz administracyjnej, w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego. We wszystkich nich znajdują się postanowienia dotyczące gromadzenia czy przekazywania danych (Komentarz do art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.02.101.926), w: J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona danych osobowych. Komentarz, Lex, 2007, wyd. IV). Zatem w sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zasadnie przyjął, powołując się na konkretne przepisy procesowe, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez "R.-M." A. W.-O. T. W. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach i przetwarzanie ich w ramach prowadzących postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie (ocena przydatności materiału dowodowego należy niewątpliwie do organu), zostało usankcjonowane wyżej wskazaną przesłanką legalizującą ustawy o ochronie danych osobowych.

Sąd podzielił stanowisko organu, że w postępowaniu cywilnym inicjatywa dowodowa należy do strony, albowiem w świetle art. 6 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W sprawie, wspólnik spółki osobowej miał zatem prawo przedkładać, jako istotny dowód w sprawie dotyczącej rozwiązania spółki, dokumentację rachunkową dotyczącą tego podmiotu gospodarczego. Takie działanie wyczerpuje przesłankę legalizującą określoną w art. 23 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Powołany przepis stanowi, iż przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Obrona interesów strony przed Sądem stanowi usprawiedliwiony cel i nie narusza praw i wolności osoby, których dane dotyczą, albowiem ujawnienie tych danych następuje na rzecz ograniczonych podmiotów, którym przysługują określone uprawnienia procesowe. Podstawowe dane osobowe (imię, nazwisko, adres zamieszkania) są niewątpliwie dobrem osobistym danego człowieka, ale jednocześnie są też dobrem publicznym w tym znaczeniu, że istnieje publiczna zgoda na posługiwanie się nim w życiu społecznym, np. urzędowym (przed sądami i organami), handlowym (na potrzeby wystawienia faktury). Dopóki dane osobowe są używane zgodnie z regułami społecznymi, chociażby na potrzeby prowadzonych postępowań, dopóty nie można mówić o bezprawności działań osób realizujących swe ustawowe uprawnia, ani też o zagrożeniu dóbr osobistych tymi działaniami. Dane osobowe nie są wówczas dostępne powszechnie, lecz tylko ograniczonym, uprawnionym do tego podmiotom. Analogicznie rzecz się ma z postępowaniem karnym prowadzonym na podstawie przepisów k.p.k. Wspólnik Spółki "R.-M." A. W.-O. ma prawo złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, czy też składać wyjaśnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania i uznać faktury za wykonane usługi medyczne wystawione skarżącemu za dowód na poparcie pewnych zarzutów czy faktów. W takiej sytuacji ich wykorzystanie w postępowaniu przygotowawczym należy uznać za niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionego celu.

Istotne w przedmiotowej sprawie jednak jest to, czy do faktur zawierających dane osobowe skarżącego wystawionych wymienionemu przez Spółkę "R.-M." miała dostęp osoba do tego nieuprawniona i czy w postępowaniu sądowo-gospodarczym i karnym bezprawnie posłużyła się ona przedmiotowymi dokumentami rachunkowymi. W skardze K. C. podniósł, iż czynny udział w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendę Powiatową Policji w Krapkowicach brał mąż wspólniczki w Spółce "R.-M." H. P.-O. i w sposób bezprawny, nie mogąc reprezentować wymienionej Spółki, ujawnił jej dokumentację rachunkową, w tym zawierającą dane osobowe skarżącego. Skarżący zarzucił także organowi, iż ten nie zbadał, czy H. P.-.O., z powodów jak wyżej, nie posłużył się przedmiotowymi fakturami również w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Opolu. Kwestii tej Generalny Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie wyjaśnił, co czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił stanowiska organu, że w sprawie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych była kwestia udostępnienia danych osobowych skarżącego przez Spółkę "R.-M." na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu i Komend Powiatowych Policji w Strzelcach Opolskich i Krapkowicach, a nie zaś sprawa udostępnienia przez wymienioną spółkę danych skarżącego na rzecz H. P.-O. Mając na względzie treść wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie przed organem Ochrony Danych Osobowych, który dotyczył udostępnienia jego danych osobowych przez Spółkę "R.-M." (bez względu na prawidłowość jej reprezentacji w poszczególnych postępowaniach), powyższe ustalenia są istotne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku strony i pozostają w granicach tejże sprawy.

Za zasadny Sąd uznał zarzut strony skarżącej, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się naruszenia wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W myśl powołanego przepisu, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od tej zasady możliwe jest tylko wówczas, gdy koniecznym jest bezzwłoczne załatwienie sprawy ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.), a przyczyny odstąpienia organ powinien utrwalić w formie adnotacji w aktach sprawy (art. 10 § 3 k.p.a.). Jednym z aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wyznaczenie stronie odpowiedniego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego ma istotne znaczenie również z punktu widzenia zasady prawdy materialnej, gdyż okoliczność faktyczna – stosownie do art. 81 k.p.a. – może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Kategoryczne sformułowanie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że zachowanie określonych w nim wymagań, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, którego niewykonanie stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, miało szczególne znaczenie na tle okoliczności niniejszej sprawy. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 754/10, Generalny Inspektor bezpodstawnie odmówił skarżącemu doręczenia uwierzytelnionych odpisów szeregu istotnych dokumentów z akt sprawy jeszcze przed wydaniem decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku strony, ograniczając w ten sposób skarżącemu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych przez organ dowodów. Skarżący podniósł, iż wniosek o powtórne rozpatrzenie sprawy złożył tylko ze względów formalnych, powołując się na ogólne przepisy konstytucyjne, albowiem nie były mu znane dokumenty źródłowe, stanowiące podstawę podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest o tyle zasadny, iż w istocie dopiero na etapie skargi strona mogła sformułować konkretne wnioski i żądania, o których mowa wyżej, a które już po wydaniu decyzji podlegającej kontroli sądowej pozostały poza ustaleniami i rozważaniami organu.

W ocenie Sądu, wskazane powyżej naruszenia przepisów procesowych mogły mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy, z tego też powodu wydane przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w sprawie decyzje należało uchylić. Rozstrzygając ponownie wniosek skarżącego organ będzie obowiązany uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym powyżej zakresie i w oparciu o dokonane ustalenia rozstrzygnąć o zasadności wniosku strony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących naruszenia art. 35 i 36 k.p.a., należy wskazać, że uchybienia te pozostają bez wpływu na końcowy wynik rozstrzygnięcia.

Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zawiadomienia organu Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Ocena, czy zaistniało podejrzenie popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 49-54 ustawy o ochronie danych osobowych, należy bowiem do organu Ochrony Danych Osobowych.

W zaistniałym stanie rzeczy Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję utrzymaną w mocy.

Główny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:

1) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7 art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydając decyzję z dnia 28 kwietnia 2010 r. (znak: [...]) i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak [...]) nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy oraz

2) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż przedmiotem postępowania objęta była również kwestia udostępnienia dokumentacji rachunkowej "R.-M." A. W.-O. T. W. Spółka jawna, z siedzibą: ul. L. [...], 47-120 Zawadzkie, zawierającej dane osobowe K. C., zam. w P. przy ul. C. [...], przez ww. Spółkę na rzecz H. P.-O. i jej dalszego wykorzystania przez H. P.-O.,

3) naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych poprzez odmowę wydania K. C. uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy naruszył jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu.

Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

K. C. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadny. Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach rozpoznania i rozstrzygnięcia decyzją administracyjną. Stanowi o tym expressis verbis art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Granice sprawy wyznacza rozstrzygnięcie w decyzji administracyjnej a nie stosunek materialnoprawny wynikający z normy prawa materialnego, który nie został skonkretyzowany w wyniku autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w formie decyzji administracyjnej. Możliwość prawną dokonania niepełnej autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego dopuszcza art. 104 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że "Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji". W razie gdy organ administracji publicznej nie dokonał pełnej autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego, ale wyłącznie w części rozpoznał i rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną, nie można skutecznie co do tego zakresu zarzucić naruszenia przepisów prawa postępowania. W razie gdy sprawa objęta żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie nie została w całości rozpoznana i rozstrzygnięta, stronie służy na podstawie art. 111 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego żądanie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja wyznaczała zakres rozstrzygniętej sprawy – udostępnienia przez "R.-M.." A. W.-O. T. W. Spółka jawna z siedzibą w Z., faktur zawierających jego dane osobowe na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach. Tak wyznaczony zakres rozstrzygnięcia został poddany kontroli sądu administracyjnego. Wyprowadzenie naruszenia przepisów postępowania w zakresie nieobjętym rozpoznaniem i rozstrzygnięciem narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 10 § 1 kodeksu postępowania przed sądami administracyjnymi. Naruszenie prawa do obrony strony przez pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu ma miejsce jeżeli strona nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie a następnie nie dopuszczono jej do udziału w czynnościach tego postępowania. W sprawie strona miała informacje o pismach Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendę Powiatowej Policji w Krapkowicach. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wymienione organy są organami państwowymi, a prowadzone postępowanie jest postępowaniem prawnym – postępowaniem cywilnym, postępowaniem przygotowawczym. Brak zatem doręczenia uwierzytelnionych odpisów odpowiedzi tych organów na zapytanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miał znaczenia dla realizacji prawa do obrony. Jak prawidłowo Sąd wywiódł w uzasadnieniu wyroku "(...) w sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zasadnie przyjął, powołując się na konkretne przepisy procesowe, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez "R.-M.." A. W.-O. T. W. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w Opolu, Komendy Powiatowej Policji w Strzelcach Opolskich oraz Komendy Powiatowej Policji w Krapkowicach i przetwarzanie ich w ramach prowadzonych postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie (ocena przydatności materiału dowodowego należy niewątpliwie do organu), zostały usankcjonowane wyżej wskazaną przesłanką legalizującą ustawy o ochronie danych osobowych". Nie stanowiło to zatem okoliczności faktycznej, której udowodnienie nastąpiło w postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Tylko naruszenie prawa strony do czynnego udziału w ustaleniu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.