Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1133/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], dalej "SKO", decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 2 art. 4,5,6, ust. 1, art. 7, 8, 11a, 12a ust. 1, 14 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. D.U. 2020, poz.111), dalej "ustawa o świadczeniach/ustawa" i 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej "kpa", po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta miasta [...] nr [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. na A., D., A. S., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecko D. S. od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rzecz A., D., A. i A. S., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. na rzecz A. S., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka A. S. od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r., utrzymało ją w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Prezydent miasta [...] ww. decyzją z [...] stycznia 2020 r. odmówił przyznania J. S., dalej "Skarżąca", "Cudzoziemka", prawa do wymienionych świadczeń rodzinnych.

Od powyższej decyzji Cudzoziemka złożyła odwołanie.

Rozpoznając odwołanie SKO jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazało przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tą ustawą świadczenie rodzinne przysługują obywatelom polskim oraz cudzoziemcom ale tym drugim pod określonymi w ustawie warunkami.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego, Niniejsza decyzja dotyczy okresu, w którym J. S. nie posiadała obywatelstwa polskiego.

Organ wskazał art. 1 ust. 2 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych z którego wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje cudzoziemcom m .in.: posiadającym kartę pobytu z adnotacją " dostęp do rynku pracy ", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 ww. ustawy prawo do świadczenia rodzinnego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W związku z powyższym, cudzoziemcy, mają prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli spełniają warunki określone w ww. ustawie. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit a –f tej ustawy warunkiem przyznania świadczeń rodzinnych cudzoziemcom jest przynależność do któregoś z podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit a-f ustawy przy równoczesnym spełnieniu warunku o którym mowa w art. 1 ust. 3 ustawy.

Zdaniem organu II instancji prawidłowo ustalono, że J. S. nie posiada statusu uprawniającego ją do zaliczenia do kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń rodzinnych ponieważ w dacie składania wniosku o zasiłki nie legitymowała się zezwoleniem na pracę ani nie była z obowiązku tego zwolniona.

Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt 1-4. Zgodnie zaś z ww. art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Natomiast z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 1-4 ustawy jest zwolniony cudzoziemiec ;

1. posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art, 151 ust. 1, art. 151b ust. 1, art, 158 ust. 2 pkt 1 lub 2, art. 161 ust. 2, art. 176 lub art, 186 ust. 1 pkt 3, 4 lub 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadający wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych;

2. będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego,

3, będący zstępnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. B. obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i 2 oraz ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4. posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone na podstawie art. 159 ust. 1 lub art. 161 b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

W niniejszej sprawie ustalono, że Skarżąca w dniu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przebywała na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 158 ust. 1 pkt 1 ważnego do dnia 9 sierpnia 2018 r. (pismo z Wydziału Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz decyzja Wojewody [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. udzielająca zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 9 sierpnia 2018r.). Ustalono jednocześnie, że w dniu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. w dniu 8 czerwca 2018 r. nie była małżonką obywatela polskiego. Wyrokiem z [...] kwietnia 2018r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...] orzekł rozwód. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się 27 kwietnia 2018 r., tak więc bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie była więc zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W sprawie nie zachodzą inne okoliczności wynikające z art. 87 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy o promocji zwalniające skarżącą z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Organ przy tym wskazał, że co prawda świadczenie służy zaspokajaniu potrzeb dziecka to jednak zgodnie z brzmieniem ustawy przyznawane jest rodzicom lub opiekunom. Bez znaczenia w świetle brzmienia przepisów jest to że dziecko ma obywatelstwo polskie. Bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 77, 107 § 1 i 3 kpa. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa. Skarżąca miała zapewniony udział w postępowaniu (art. 10 kpa) – 23 stycznia 2020 r. z tego prawa skorzystała. Nie ma znaczenia dla sprawy złożony przez nią odpis wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. w którym zasądzono od pracodawcy odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania. Nie świadczy on o tym, że w dacie składania wniosku mogła legalnie świadczyć pracę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła J. S.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

-art. 87 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o promocji zatrudniania poprzez jego niezastosowanie i uznanie, ze nie może legalnie świadczyć pracy na terytorium Polski;

-art. 1 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ograniczenie się do wykładni językowej i nie dokonanie wykładni systemowej, co doprowadziło do naruszenia:

-art. 32 Konstytucji R.P. – tj. nakazu równego traktowania przez władze podobnych podmiotów, zastosowanie nieuzasadnionego i nieadekwatnego kryterium różnicującego uprawnienia cudzoziemców posiadających dostęp do rynku pracy, na podstawie karty czasowego pobytu z adnotacją do rynku pracy oraz cudzoziemców zwolnionych z mocy przepisów z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę

-art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji R.P. w zw. z art. 2 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o ochronie Praw Dziecka w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji nakazujących uznanie prawa każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczeń społecznych oraz zakazujących dyskryminacji dzieci w zakresie realizacji ich praw, poprzez odmowę przyznania zasiłków i dodatków rodzinnych;

-art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez ograniczenie się do wykładni językowej i niedokonanie wykładni systemowej oraz celowościowej tego przepisu skutkiem czego zignorowano fakt, że choć o zasiłek rodzinny i dodatki ubiega się rodzic/opiekun dziecka to służą one zaspokajaniu potrzeb dziecka a celem tych świadczeń jest przyznanie rodzinom wsparcia służącego dobru dziecka co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia:

-art. 32 Konstytucji R.P. poprzez zastosowanie nieuzasadnionego i nieadekwatnego kryterium różnicującego w postaci statusu pobytowego rodziców;

- art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji R.P. w zw. z art. 2 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka w zw. z art. 9, 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji nakazujące równe uznanie prawa każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznych oraz zakazujących dyskryminacji dzieci w zakresie realizacji ich praw poprzez odnowę przyznania wnioskowanych świadczeń.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego tj:

-art. 35 kpa poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem terminów ustawowych;

-art. 77 kpa poprzez niezebranie w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i z pominięciem znanych organowi dowodów w tym tego że bezpośrednio przed złożeniem wniosku skarżąca była zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jako małżonka obywatela polskiego oraz pominięcie faktu, że dzieci są obywatelami polskimi;

-art. 107 kpa poprzez brak oznaczenia w decyzji stron postępowania, niewskazanie faktów które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł co uniemożliwia kontrolę tego aktu.

Wniosła o uchylenie obu decyzji (wadliwie wskazano w uzasadnieniu, że wnosi o przyznanie innego świadczenia niż omawiane tj świadczenia dobry start).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem oceny organów było prawo do przyznania świadczeń rodzinnych na podstawie ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Powodem odmowy było ustalenie, że J. S., nie była w dacie składania wniosku, małżonką obywatela polskiego w związku z czym bezpośrednio przed złożeniem wniosku, nie była zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o promocji i zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2 pkt 5 tej ustawy z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę zwolniony jest cudzoziemiec przebywający na terenie R.P. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego na dokumencie podróży odciska stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt 1-4.

Skarga zasadza się na twierdzeniu, że organ dokonał błędnej, wyłącznie językowej, wykładni art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie dokonał wykładni systemowej i celowościowej na skutek czego doszło do nierównego traktowania przez władze publiczne małoletnich obywateli polskich co stanowi wyraz ich dyskryminacji. Prawidłowa wykładnia przepisów ustawy powinna, zdaniem Skarżącej, doprowadzić organ do wniosku, że skoro dzieci mają obywatelstwo polskie mają prawo do świadczeń rodzinnych bez względu na to czy ubiegający się rodzic posiada czy też nie obywatelstwo polskie.

Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i dorobku doktryny dokonywanie wykładni ma na celu ustalenie sensu i znaczenia normy prawnej. Wykładnia systemowa i funkcjonalna pełnią wobec wykładni językowej funkcję pomocniczą. Przeważająca część przedstawicieli doktryny uważa, że jeżeli wykładnia językowa pozwala na sformułowanie jednoznaczny tez, stosowanie kolejnych wykładni jest zbyteczne.

Sąd w tym składzie ten pogląd podziela. Wykładnia funkcjonalna, określana też mianem celowościowej lub teleologicznej polega na takim odczytaniu normy, by była ona zgodna z celem dla którego ta norma powstała. W przypadku wykładni naczelną zasadę pełni zasada clara non sunt interpretanda, zgodnie z którą, to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji. Zgodnie z tą zasadą, w sytuacji gdy wykładnia językowa pozwala na jednoznaczne ustalenie znaczenia normy prawnej, nie ma konieczności sięgania do pozostałych sposobów wykładni. Stosowanie pozostałych sposobów wykładni to przecież nic innego jak sięgnięcie do innych norm zawartych w innych aktach normatywnych, czy skonfrontowanie badanej normy z całym systemem prawa (wykładnia systemowa) albo zbadanie normy pod kątem celów jakim ma służyć (wykładnia celowościowa) - (por. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 430).

Sądowi znane są wyroki NSA z których wynika że przy odkodowywaniu treści normy prawnej powinno się sięgać nie tylko do wykładni językowej ale i pozostałych (np. ostatnio wydany wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 93/08). Jednocześnie zwraca uwagę, że np. w uzasadnieniu postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2001 r., T 33/01 (OTK-B 2002, nr 1, poz. 47), tenże wyraził pogląd, iż "w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych". Podkreślono jednak, że zasada wykładni ustaw w zgodzie z Konstytucją nie może prowadzić do podważania jednoznacznego rezultatu wykładni językowej. W ocenie Sądu wbrew wskazaniom skargi kluczowa jest literalna wykładnia art. 1 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W normie art. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych mamy następujący zapis:

Świadczenia rodzinne przysługują:

1) obywatelom polskim;

2) cudzoziemcom (...).

Wykładnia literalna treści tej normy jasno wskazuje, że ustawodawca jako podmioty uprawnione do uzyskania świadczeń rodzinnych wskazał obywateli polskich i cudzoziemców a tych drugich pod określonymi warunkami. Należy oczywiście podzielić pogląd, że celem ustawy jest zapewnienie osobom wymienionym w tej ustawie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowaniem dzieci (art. 4).

Sąd nie podziela jednak koncepcji Skarżącej, że skoro świadczenie służy częściowemu pokryciu wydatków na utrzymanie dziecka to jest to wystarczającym argumentem za przyjęciem tezy o konieczności przyznania świadczenia każdemu, więc i J. S, tylko z tego powodu, że dzieci mają obywatelstwo polskie.

Ustawodawca nie uzależnił możliwości przyznania świadczeń rodzinnych od obywatelstwa dziecka. Z woli ustawodawcy to kryterium nie może być zatem brane pod uwagę przez organy rozstrzygające o przyznaniu świadczenia i przez sądy powołane do oceny legalności działania tych organów.

Każdemu dziecku, które zamieszkuje z rodzicem lub opiekunem na terenie Polski, pod warunkiem, że ci są albo obywatelami polskimi albo cudzoziemcami spełniającymi pozostałe kryteria ustawowe może przysługiwać świadczenie rodzinne, co nie oznacza że każdemu bez wyjątku. W takiej sytuacji gdy ustawodawca nie wskazuje jako warunku sine qua non – obywatelstwa dziecka – nie ma podstaw aby dokonywać takiej jak zaprezentowana przez Skarżącą wykładni tej ustawy.

Sądowi znane jest prokonstytucyjne orzecznictwo powstałe na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych jednakże nie podziela koncepcji, w której to organy i sądy, w sytuacji w której ustawodawca jasno wskazał kryteria przyznania świadczenia, nie uzależniając ich od obywatelstwa dziecka, mógłby dokonać wykładni prawa stojącej w sprzeczności z treścią norm stanowiących podstawę orzekania. Tego rodzaju wykładnia zastosowana w stosunku do jednego z podmiotów stawiałaby go w lepszej sytuacji niż te podmioty w stosunku do których zastosowano jasno brzmiące normy.

Konstytucyjna zasada równości wobec prawa wyrażona w art. 32 - "wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. 2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny"- wymaga od organów administracji i sądów równego traktowania w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych. Nieuzasadnione jest dlatego przyjęcie, że skoro ustawodawca kreuje kryteria uzyskania świadczenia rodzinnego poprzez wyodrębnienie dwóch grup podmiotów tj. obywateli polskich i cudzoziemców pod określonymi warunkami, to możliwe jest przyjęcie innych kryteriów dostępu do świadczenia tylko dlatego że potencjalnie uprawniony odwołał się do sądu a sąd zastosował inną wykładnię prawa. Zasada równości wobec prawa nie może być wykładana w oderwaniu do innych zasad, choćby wyrażonej w art. 8 ust. 2 kpa zasady pewności prawa. Zasada pewności prawa jest określana także jako zasada uprawnionych oczekiwań. Zasada ta oznacza, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Pewność prawa oznacza nie tyle stabilność przepisów prawa co możliwość przewidywania działań organów państwa. Przewidywalność działań państwa gwarantuje zaufanie do ustawodawcy i do stanowionego przez niego prawa. Dlatego tak ważne jest aby przy prokonstytucyjnej wykładni prawa nie naruszyć ww. zasady pewności prawa.

Takie właśnie działanie stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji R.P.

Formując zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji R.P: "Rzeczypospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka", w nawiązaniu do art. 2 ust 2 Konwencji o Prawach Dziecka w zw. z art. 9, 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji (związanie umowami międzynarodowymi) Skarżąca twierdzi, że doszło do nieprzestrzegania zasady niedyskryminacji dzieci. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z dyskryminacją dzieci. Opisywane świadczenie ma służyć dzieciom, ale z woli ustawodawcy należy się tym dzieciom, których rodzice spełniają ustawowe kryteria. Nie należy się więc wszystkim dzieciom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawodawca władny jest konstruować normy prawne, w których ustanawia zasady przyznawania pomocowych środków publicznych na rzecz dzieci w zależności od jasno sformułowanych kryteriów dotyczących sytuacji prawnej ich rodziców, a w tym na podstawie kryterium obywatelstwa rodziców. Zasadność stosowania tego kryterium jako metoda dyferencjacji sytuacji prawnej podmiotów w zakresie dostępu do świadczeń socjalnych nie budzi wątpliwości. Nie należy przy tym zapominać, że ustawodawca ustanawiając kryteria dostępności pomocy socjalnej dysponuje środkami publicznymi, pochodzącymi z różnych form opodatkowania. Może zatem orzec o zasadach dostępu do tych środków – co też uczynił w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Sąd nie podziela koncepcji Skarżącej zawartej w uzasadnieniu skargi, że doszło do naruszenia zasady konstytucyjnej wyrażonej w art. 71 zd. 2. Postulat ochrony matki dziecka, istotnie chroni matkę i przewiduje pomoc państwa jednakże w granicach ustawowych. Oznacza to, że prawo to nie ma charakteru absolutnego i ustawodawca, może je ograniczyć – co ma miejsce w tym wypadku.

Trzeba pamiętać że zasiłki rodzinne przyznawane są podmiotom (rodzinom) znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej po spełnieniu kryterium dochodowego co oznacza, że ustawodawca ma prawo do ich limitowania poprzez stworzenie kryteriów ich dostępu na zasadzie nie wszystkim ale tylko niektórym.

Należy w tym wypadku przypomnieć o monteskiuszowskiej zasadzie trójpodziału władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zgodnie z nią władza ustawodawcza ma wyłączność w tworzeniu prawa a sądy niezależność w jego stosowaniu. Organy te są względem siebie niezależne, a niezależność ta polega na nie wkraczaniu w swe prerogatywy. Dlatego, w ocenie sądu nie ma podstaw, aby w sytuacji w której ustawodawca w taki a nie inny sposób określił krąg podmiotów uprawnionych do pobierania świadczeń rodzinnych, sąd dokonując wykładni tak ustanowionego prawa, de facto wkraczał za pomocą wykładni celowościowej w kompetencje ustawodawcy.

Ustanowiona w art. 10 Konstytucji zasada trójpodziału władz stanowi fundament państwa prawnego. Zgodnie z tą zasadą władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza powinny działać w granicach konstytucyjnie przyznanych im uprawnień. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcia o istnieniu, zakresie i kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskiwania publicznych świadczeń socjalnych należą do władzy ustawodawczej. Skoro ta formułuje jasne i dające się wprost wywieść z treści norm prawnych, na podstawie ich językowego rozumienia, normy dotyczące rozdziału środków publicznych, przy czym stosuje jasne kryteria udzielanej pomocy, kierując ją do określonych podmiotów, to wykroczeniem poza konstytucyjnie przyznaną sądom i trybunałom władzę byłoby dokonywanie wykładni prawa w ten sposób, że wola ustawodawcy zostałaby odczytana jednoznacznie sprzecznie z jej jasną treścią. W ten sposób doszłoby do podważenia fundamentów państwa prawnego poprzez przejęcie przez sądy roli ustawodawcy. Zdaniem Sądu odmowa przyznania świadczeń rodzinnych nastąpiła z przyczyn ustawowych a nie etnicznych, jak stara się wywodzić skarżąca.

Wbrew wywodom skargi Sąd nie stwierdza aby doszło do naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja wskazuje jej przedmiot – rodzaj świadczenia i kryteria przyznania, dowody na podstawie ustalił stan faktyczny (pisma z urzędów wskazane z nr i dat, dokumenty – choćby decyzję o nadaniu obywatelstwa), podmiot uprawniony do ewentualnego uzyskania świadczenia, powody dla których świadczenie nie mogło być przyznane. Jak wynika z sentencji decyzji została skierowana do J. S.

Kwestia przewlekłości postępowania nie jest przedmiotem oceny Sądu gdyż nie ma wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Skarżąca mogła w stosownym czasie wnieść skargę na bezczynność czy przewlekłość postępowania.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).