Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 197/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński ( spr. ) Sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Asystent sędziego Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 634/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1. oddala skargę kasacyjną 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 634/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie działając na podstawie art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2009 r. Nr 220, poz. 1734) orzekł o odmowie przyznania M. S. uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w tej ustawie. W uzasadnieniu wskazał, iż strona w okresie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania, dlatego praca ta nie przybrała szczególnie dotkliwej formy, o której mówi przywołany wyrok Trybunału, tzn. nie była połączona z wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska.

Orzekając ponownie, na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ ponownie przywołał treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślił też, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że nie nastąpił fakt deportacji wskazany w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. Wskazano, że Kierownik Urzędu nie neguje faktu ciężkiej sytuacji strony podczas wojny, lecz jedynie fakt, iż nie został spełniony zawarty w art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy, warunek deportacji do pracy przymusowej.

W skardze do Sądu M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2010 r., zarzucając: 1). obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 i następnych ustawy z dnia 31 maja 1996 r. oraz 2). obrazę przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. brak dokładnej oceny zebranych dowodów w sprawie.

Skarżący uzasadniając skargę podał, że w kwietniu 1940 r. został wraz z rodzicami i rodzeństwem wysiedlony przez Niemców ze wsi D., gmina T. Jego rodzice zostali wywiezieni do Ł., a następnie do wsi M. Natomiast skarżący wraz z rodzeństwem uciekł do sąsiedniej wsi G. Po kilku miesiącach rodzice wrócili w rodzinne strony, gdzie zostali przymusowo skierowani do pracy w majątku G., powiat Ł. (około 10 km od Ł. i 5 km od wsi D.). Z kolei skarżącemu wraz z rodzeństwem udało zamieszkać się wraz z rodzicami. Od marca 1942 r. skarżący jako 13-letni chłopiec rozpoczął pracę przymusową jako robotnik rolny. Pracę tę wykonywał do stycznia 1945 r. Zdaniem skarżącego, kluczowym pojęciem dla rozstrzygnięcia sprawy jest pojęcie "represji" i w jego mniemaniu jej skala zależała od wielu czynników, a nie tylko od odległości wysiedlenia od dotychczasowego miejsca zamieszkania. Dalej nadmienił, że zamieszkiwanie wraz z rodziną miało charakter towarzyszenia ojcu w przymusowej pracy, a następnie przybrało postać przymusowej pracy wykonywanej przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W piśmie z dnia 26 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł o nieuwzględnianie argumentów organu podanych w odpowiedzi na skargę oraz nieuwzględnianie wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. (sygn. akt K 49/07), w którym stwierdzono, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tegoż wyroku Trybunał podniósł, że ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia, były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu.

Z uwagi na to, że okoliczność wykonywania pracy przez skarżącego, jej przymusowy charakter oraz czas trwania przekraczający sześć miesięcy pozostawał poza sporem, to ustalenie, czy skarżący został deportowany (wywieziony), stało się kluczowe w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że świadczenie mogą otrzymywać tylko te osoby, wobec których obowiązek pracy przymusowej podczas II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu przybierał szczególnie dotkliwą formę, tzn. był połączony z wysiedleniem (przymusową zmianą miejsca pobytu) i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. W ocenie Sądu, skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek koniecznych do uzyskania świadczenia. Co prawda wykonywał pracę przymusową przez okres co najmniej 6 miesięcy, jednakże nie został poddany w tym celu deportacji (w znaczeniu "wywozić, zsyłać na przymusowy pobyt stały lub czasowy do odległych, odizolowanych miejscowości"). Skarżący wprawdzie został zmuszony do opuszczenia rodzinnej miejscowości, jednakże pracował w pobliskiej miejscowości, oddalonej zaledwie około 5 km od rodzinnej, a więc nie można uznać, iż nastąpiło odizolowanie od środowiska, rozumianego szerzej niż li tylko najbliższa rodzina. Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że skarżący zamieszkiwał razem z rodzicami i rodzeństwem. W tym przypadku trudno mówić o zerwaniu więzi rodzinnych, skoro przebywał wraz z najbliższymi. Ponadto skarżącego nie dotknęły inne utrudnienia charakterystyczne dla deportacji: zmiana w warunkach klimatycznych czy społecznych, bariera językowa czy obyczajowa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył działający z profesjonalnym pełnomocnikiem M. S., zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt i pkt 2 p.p.s.a. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie (I) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz w związku z art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3, art. 127 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) polegające na oddaleniu skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia tej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, wynikające z uchybień z zakresu prawa procesowego, jak i materialnego;

2) art. 151 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przyjęciu ustaleń i ocen organu jako własnych i w konsekwencji oddalenie wniesionej skargi, a ponadto na braku odniesienia się do stawianych zarzutów wobec postępowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji;

3) art. 151 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) polegające na dokonaniu iluzorycznej kontroli działalności organu i niezastosowaniu środka przewidzianego w ustawie w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;

oraz (II) przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego odczytania treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, ewentualnie na podstawie z art. 188 p.p.s.a uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Autor skargi kasacyjnej podał, odnosząc się do zarzutów natury procesowej, że do postępowania dotyczącego ustalenia lub odmowy przyznania świadczenia mają zastosowanie przepisy k.p.a. W świetle treści art. 4 ust. 4 ustawy o świadczeniach, Kierownik wydając decyzję w indywidualnej sprawie miał więc obowiązek przestrzegania przepisów k.p.a., czego jednak nie uczynił. Skarżący zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnień obu wydanych decyzji. Nie wskazano w nich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ignoruje się między innymi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach, fakt pobytu w obozie w Ł. na ulicy [...], który był miejscem odosobnienia, w którym pobyt miał charakter eksterminacyjny. Bez odniesienia pozostawiono także inne okoliczności świadczące o doznanej represji (wiek skarżącego, rozerwanie więzi rodzinnych, bariery językowe i kulturowe). Dalej wskazano, że zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego.

W tym stanie rzeczy WSA, kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, powinien był ją uchylić z uwagi na naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. WSA nie zastosował środków przewidzianych w ustawie, które były adekwatne do stanu niniejszej sprawy, a jego kontrola jawi się jako iluzoryczna. W szczególności zwraca uwagę brak w pełni samodzielnego zrekonstruowania stanu faktycznego sprawy i przedstawienia własnej oceny prawnej. Sąd pierwszej instancji, w ślad za Kierownikiem, nie przedstawił własnego poglądu w sprawie, a oparł go na stanowisku wyrażonym w powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Autor skargi kasacyjnej stwierdził też, formułując zarzut naruszenia art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach, że przepis ten został poddany procesowi błędnej wykładni, a co za tym idzie, został niewłaściwie zastosowany w sprawie. Błąd w istocie sprowadził się do schematycznego i wybiórczego przytoczenia tez z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który będąc orzeczeniem zakresowym, w którym zanegowano tzw. "kryterium geograficzne", stanowił przejaw kontroli abstrakcyjnej, w ramach której wzorcem konstytucyjnym był art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Nie można więc czynić z niego użytku w indywidualnych sprawach w sposób jaki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jako nieuprawnione jawi się wprowadzenie do art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach nowego kryterium "geograficznego", związanego z odległością pomiędzy pierwotnym miejscem zamieszkania a miejscem deportacji. Wykładnia powyższego przepisu powinna, zgodnie z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, uwzględniać szereg czynników, które Trybunał dokonując kontroli abstrakcyjnej wymienił przykładowo, a nie enumeratywnie.

Dalej podano, że Kierownik Urzędu nie dokonał prawidłowej oceny zdarzenia, które jest przedmiotem niniejszej sprawy. Podkreślono, że zarówno rozpatrując wniosek, jak i przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ nie ustosunkował się do przedstawionych dowodów, a tak samo postąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie nie zostały zakwestionowane dowody, które uzasadniają roszczenie świadczenia jak we wniosku i w ślad za tym powinno nastąpić przyznanie świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada orzekania w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego kasacyjnie, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia, określone w art. 174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie przesłanki determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazuje w jej podstawach zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Te ostatnie odnoszą się do błędnej kontroli przez Sąd I instancji postępowania administracyjnego w kontekście ustalonych w nim faktów, które wpływają w decydujący sposób na ustalenie, na gruncie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm., dalej: "ustawa"), normatywnych konsekwencji wiążących się z kwalifikacją tych faktów. Z treści skargi kasacyjnej wynika jednak, że kwestionowany nie jest sam proces ustalania faktów, lecz ich ocena, prowadząca do nieprawidłowej kwalifikacji represji, jakiej doświadczył skarżący oraz warunkującej w jego ocenie, nieprawidłowe ustalenie normatywnych konsekwencji. Samą kwalifikację natomiast uważa on za nieprawidłową, opierając swoją argumentację na zarzucie błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 2 pkt 2 ustawy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt K 49/07.

Ocena zarzutów winna zatem rozpocząć się od rozpoznania zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 pkt 2 ustawy. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnia wprawdzie w jakim znaczeniu oba te wskazywane uchybienia mogą mieć miejsce w procesie stosowania prawa łącznie, co wynika ze spójnika "i" w podstawie skargi kasacyjnej oraz z wyrażenia "a co za tym idzie" w jej uzasadnieniu (s. 6), niemniej nie czyni to rozpoznania zarzutu niemożliwym. Jest to jednak istotne argumentacyjnie i może wpływać na skuteczność zarzutu. Takie łączne naruszenie nie jest w żadnym razie automatyczne, bowiem są to różne postacie naruszenia prawa materialnego, które wprawdzie mogą wystąpić razem, ale jedynie w określonej relacji wzajemnej i w odniesieniu do odpowiedniego etapu stosowania prawa (zastosowania przepisu). Ponadto wskazywanie na obie postacie naruszenia winno być dodatkowo powiązane z właściwościami kontrolnego stosowania prawa przy okazji kontroli działań administracji, dokonywanej przez Sąd I instancji. Wymaga to jednak przeprowadzenia odpowiedniego rozumowania i zaprezentowania argumentacji wskazującej na taką właśnie zależność, której w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak.

Powiązanie tego zarzutu z treścią wyroku TK rzuca pewne światło na tę kwestię, z tym, że jedynie w takim stopniu, w jakim teza orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego może być wykorzystana do wykładni wyrażenia z art. 2 pkt 2 ustawy "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej". Fakt zakresowości tego wyroku oraz zanegowania kryterium geograficznego, wskazanego w orzeczeniu Trybunału, nie ma bezpośredniego wpływu na wspomnianą wcześniej kwalifikację ustalonych w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu, faktów. Nie idzie bowiem, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, o przywiązanie określonej wagi do kwestii odległości między miejscem zamieszkania a miejscem deportacji, lecz o możliwość powiązania ustalonych faktów z treścią wyrażenia "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej". Co do treści tego wyrażenia Trybunał Konstytucyjny wskazał jedynie na zakres dolegliwości represji w sytuacji, gdy wywiezienie oznaczało zerwanie dotychczasowych więzi, jakie osoba deportowana miała z rodziną czy środowiskiem, co siłą rzeczy musiało mieć miejsce w sytuacji pewnego oddalenia obu miejsc, uniemożliwiającego bieżące utrzymanie tych więzi, a ponadto utratę więzi z rodziną, co musiało mieć szczególnie znaczenie w przypadku małoletniego dziecka.

W konsekwencji, należy zaakceptować przyjętą przez Sąd I instancji wykładnię art. 2 pkt 2 ustawy, akcentującą znaczenie wyrazów "deportacja (wywiezienie)" oraz "w celu pracy przymusowej" (inny składnik tego przepisu: "okres co najmniej 6 miesięcy", nie budził wątpliwości interpretacyjnych ani kwalifikacyjnych). Nie ma znaczenia dla takiego wyniku kontroli kasacyjnej to, że Sąd I instancji obszernie (s. 4-5) odniósł się do zakwestionowanego przez Trybunał kryterium geograficznego, co czyni wrażenie, że to właśnie kryterium geograficzne zaważyło na akceptacji przez ten Sąd ustaleń organu administracji. Tymczasem najistotniejsze dla tej akceptacji jest znaczenie deportacji w celu pracy przymusowej oraz wyrwanie z dotychczasowego środowiska.

W kontekście tych ustaleń interpretacyjnych rozważyć należy zasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania, związanego z art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., uzupełnionej art. 107 § 1 i § 3 i art. 127 § 3 k.p.a.

Opierając się na trafnym spostrzeżeniu autora skargi kasacyjnej o zastosowaniu k.p.a. do postępowania w zakresie ustalenia lub odmowy przyznania świadczenia na gruncie powyższej ustawy, nie można stwierdzić naruszeń wskazanych w ramach tego zarzutu przepisów k.p.a., odnoszących się do ustalania stanu faktycznego w kontekście dokonanej przez Sąd I instancji kontroli działań administracji. Autor skargi kasacyjnej wymienia te przepisy w ciągu, nie poświęcając już w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odrębnej argumentacji, wskazującej na formy naruszenia tych, przecież niejednorodnych treściowo przepisów. Jedynie wymienione w podstawie skargi kasacyjnej art. 7 oraz art. 11 k.p.a. doczekały się odrębnej wzmianki, mimo że wskazaniu na naruszenie zasad postępowania administracyjnego powinna towarzyszyć argumentacja bardziej rozbudowana i szczególnie staranna.

W tym kontekście należy wskazać, że nietrafne są argumenty odnoszące się do nieuwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony w sytuacji, gdy decyzja o ustaleniu świadczenia nie jest decyzją uznaniową. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał poza tym, w jakim kontekście te kryteria pozasystemowe mogłyby wpłynąć, w warunkach zachowania reguł dowodowych, na odmienną kwalifikację ustalonych faktów, jeżeli ta dokonana byłaby kompleksowo (o czym mowa na s. 4 skargi kasacyjnej).

Wprawdzie uzasadnienia decyzji wydawanych przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych są istotnie lapidarne, ale odnoszą się wyraźnie do wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co pozwala, nawet jeśli nie jest to bezpośrednio wyjaśnione w tym uzasadnieniu, powiązać sposób rozumowania organu z rozstrzygnięciem.

Jak już wskazano wyżej, z argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika, że jej autor nie tyle kwestionuje same ustalenia faktyczne, ile ich kwalifikację z punktu widzenia ustalenia świadczenia. Należy w związku z tym powiedzieć, że nie prowadzą do zanegowania wyników tej kwalifikacji, podnoszone przez autora skargi kwestie związane z pobytem w obozie w Ł. na ul. [...] (bowiem, mimo, że świadczą doświadczonej represji, nie mają znaczenia dla stwierdzenia deportacji skarżącego do pracy przymusowej). Podobnie, takiego charakteru nie mają wskazane w skardze kasacyjnej, a wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w skardze do Sądu I instancji, fakty ucieczki skarżącego z łapanki, skutkującej skierowaniem rodziców do obozu w Ł., jego ukrywania się u znajomych na wsi w sytuacji, gdy skarżący po powrocie jego rodziców w rodzinne strony, zamieszkał z rodzicami i rodzeństwem w majątku G., znajdującym się ok. 5 km od rodzinnej miejscowości skarżącego, podejmując w tym gospodarstwie pracę w latach 1942-1945. Brak było bowiem nie tylko deportacji (wywiezienia) w celu pracy przymusowej, ale także zerwania więzi rodzinnych przez małoletniego wówczas skarżącego.

Całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., bowiem akt ten przewiduje szczególną formę kontroli instancyjnej decyzji na gruncie art. 127 § 3 k.p.a., która znajduje zastosowanie w przypadku podjęcia decyzji pierwszoinstancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze lub organ centralny.

W ocenie Składu Orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowej kontroli ustaleń faktycznych przez organ administracji. Konstatacja Sądu jest wprawdzie w tym zakresie bardzo zwięzła, niemniej wskazuje (s. 6 uzasadnienia wyroku) na podstawowe fakty, których ustalenie i ocena została zaakceptowana przez ten Sąd. Brak zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z powyższym przepisem. W konsekwencji, niezasadnym jest też zarzut naruszenia tego przepisu poprzez dokonanie przez ten Sąd iluzorycznej jedynie kontroli na gruncie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjna oddalił.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia od strony wnoszącej skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie, wiążący się z wystąpieniem przesłanek słusznościowych. W ocenie Składu Orzekającego uzasadnia to zastosowanie reguły wyrażonej w art. 207 § 2 p.p.s.a.